Wikipedia
iswiki
https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Miðill
Kerfissíða
Spjall
Notandi
Notandaspjall
Wikipedia
Wikipediaspjall
Mynd
Myndaspjall
Melding
Meldingarspjall
Snið
Sniðaspjall
Hjálp
Hjálparspjall
Flokkur
Flokkaspjall
Gátt
Gáttaspjall
Skjátexti
Skjátextaspjall
Module
Module talk
Event
Event talk
Pólland
0
662
1979130
1976187
2026-09-16T12:20:15Z
TKSnaevarr
53243
/* Jagiellon-ætt */
1979130
wikitext
text/x-wiki
{{Land
| nafn = Lýðveldið Pólland
| nafn_á_frummáli = Rzeczpospolita Polska
| nafn_í_eignarfalli = Póllands
| fáni = Flag of Poland.svg
| skjaldarmerki = Herb Polski.svg
| staðsetningarkort = EU-Poland_(orthographic_projection).svg
| tungumál = [[pólska]]
| höfuðborg = [[Varsjá]]
| stjórnarfar = [[Lýðveldi]]
| titill_leiðtoga1 = [[Forseti Póllands|Forseti]]
| titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Póllands|Forsætisráðherra]]
| nafn_leiðtoga1 = [[Karol Nawrocki]]
| nafn_leiðtoga2 = [[Donald Tusk]]
| ESBaðild=[[2004]]
| stærðarsæti = 69
| flatarmál = 312.696
| hlutfall_vatns = 1,48
| mannfjöldaár = 2020
| mannfjöldasæti = 38
| fólksfjöldi = 38.268.000
| VLF_ár = 2021
| VLF = 1.363
| VLF_sæti = 19
| VLF_á_mann = 35.957
| VLF_á_mann_sæti = 39
| íbúar_á_ferkílómetra = 123
| staða = Stofnun
| atburður1 = [[Kristnitakan í Póllandi|Kristnitakan]]
| dagsetning1 = [[14. apríl]] [[966]]
| atburður2 = [[Konungsríkið Pólland]]
| dagsetning2 = [[1. maí]] [[992]]
| atburður3 = [[Pólsk-litáíska samveldið]]
| dagsetning3 = [[1. júlí]] [[1569]]
| atburður4 = [[Skiptingar Póllands]]
| dagsetning4 = [[24. október]] [[1795]]
| atburður5 = [[Hertogadæmið Varsjá]]
| dagsetning5 = [[22. júlí]] [[1807]]
| atburður6 = [[Sameining Póllands]]
| dagsetning6 = [[11. nóvember]] [[1918]]
| atburður7 = [[Innrásin í Pólland]]
| dagsetning7 = [[1. september]] [[1939]]
| atburður8 = [[Alþýðulýðveldið Pólland]]
| dagsetning8 = [[8. apríl]] [[1945]]
| atburður9 = [[Lýðveldið Pólland]]
| dagsetning9 = [[13. september]] [[1989]]
| VÞL_ár = 2019
| VÞL = {{hækkun}} 0.880
| VÞL_sæti = 35
| gjaldmiðill = [[Pólskt slot|Pólskt slot (zł)]] (PLN)
| tímabelti = [[UTC]]+1 (UTC+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]])
| þjóðsöngur = [[Mazurek Dąbrowskiego]]<br />
| tld = pl
| símakóði = 48
}}
'''Pólland''' ([[pólska]]: ''Polska''), formlega '''Lýðveldið Pólland''', er land í [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópu]]. Það á landamæri að [[Þýskaland]]i í vestri, [[Tékkland]]i og [[Slóvakía|Slóvakíu]] í suðri, [[Úkraína|Úkraínu]], [[Hvíta-Rússland]]i og [[Litáen]] í austri og [[Rússland]]i ([[Kalíníngrad]]) í norðri.<ref>{{Cite web|url=https://geohistory.today/poland/|title=Poland|date=28. febrúar 2017}}</ref> Landið á strönd að [[Eystrasalt]]i og renna þar árnar [[Odra]] og [[Visla]] í sjó. Pólland er landfræðilega fjölbreytt land sem nær að [[Súdetaland]]i og [[Karpatafjöll]]um í suðri. Pólland er 312.679 ferkílómetrar að flatarmáli og er níunda stærsta land Evrópu. Íbúar Póllands eru rúmlega 38 milljónir og það er sjötta fjölmennasta ríki [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]]. [[Varsjá]] er höfuðborg landsins og stærsta borgin. Aðrar helstu borgir Póllands eru [[Kraká]], [[Łódź]], [[Wrocław]], [[Poznań]], [[Gdańsk]] og [[Szczecin]].
[[Saga Póllands]] nær þúsundir ára aftur í tímann. Á [[síðfornöld]] settust ýmsir þjóðflokkar og ættbálkar að á [[Norður-Evrópusléttan|Norður-Evrópusléttunni]]. [[Vestur-Pólanar]] lögðu hluta svæðisins undir sig og landið dregur nafn sitt af þeim. Stofnun ríkis í Póllandi má rekja til ársins 966 þegar [[Mieszko 1.]], fursti yfir landsvæði sem samsvarar nokkurn veginn núverandi ríki, tók [[kristni]] og snerist til [[rómversk-kaþólsk trú|rómversk-kaþólskrar trúar]]. [[Konungsríkið Pólland]] var stofnað árið 1025 og árið 1569 gekk það í konungssamband við [[Stórhertogadæmið Litáen]] með [[Lublinsamningurinn|Lublinsamningnum]]. [[Pólsk-litáíska samveldið]] var eitt af stærstu og fjölmennustu ríkjum Evrópu á 16. og 17. öld með [[Gullna frelsið|einstaklega frjálslynt]] stjórnkerfi sem tók upp fyrstu [[stjórnarskrá]] Evrópu.<ref>Norman Davies, ''Europe: A History'', Pimlico 1997, p. 554: ''Poland-Lithuania was another country which experienced its 'Golden Age' during the sixteenth and early seventeenth centuries. The realm of the last Jagiellons was absolutely the largest state in Europe''</ref><ref>{{cite book|author=Piotr Stefan Wandycz|title=The price of freedom: a history of East Central Europe from the Middle Ages to the present|url=https://books.google.com/books?id=m5plR3x6jLAC&pg=PA66|access-date=13. ágúst 2011|year=2001|publisher=Psychology Press|isbn=978-0-415-25491-5|page=66}}</ref><ref>{{Cite book|last1=Gehler|first1=Michael|url=https://books.google.com/books?id=V0rW0pBr2SAC&q=Michael+Gehler%2C+%E2%80%8ERolf+Steininger+%C2%B7+2005|title=Towards a European Constitution: A Historical and Political Comparison with the United States|last2=Steininger|first2=Rolf|date=2005|publisher=Böhlau Verlag Wien|isbn=978-3-205-77359-7|pages=13|language=en|quote=Poland had actually managed to pass a first progressive constitution on 3, May 1795; this was Europes first written constitution.}}</ref>
[[Pólska gullöldin]] leið undir lok við [[skiptingar Póllands]] af hálfu nágrannaríkja undir lok 18. aldar. Landið fékk aftur sjálfstæði þegar [[Annað pólska lýðveldið]] var stofnað eftir [[Versalasamningarnir|Versalasamningana]] 1918. Eftir röð átaka um yfirráðasvæði komst Pólland til áhrifa í evrópskum stjórnmálum á ný. [[Síðari heimsstyrjöldin]] hófst með [[innrásin í Pólland|innrás Þjóðverja í Pólland]] og síðan innrás [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] í kjölfarið, samkvæmt [[Molotov-Ribbentrop-sáttmálinn|Molotov-Ribbentrop-sáttmálanum]] milli ríkjanna. Um sex milljón Pólverjar, þar á meðal þrjár milljónir [[Helförin|gyðinga]], týndu lífinu í styrjöldinni.<ref>{{cite book|author1=Tatjana Tönsmeyer|author2=Peter Haslinger|author3=Agnes Laba|title=Coping with Hunger and Shortage under German Occupation in World War II|url=https://books.google.com/books?id=qbBhDwAAQBAJ&pg=PA188|date= 2018|publisher=Springer|isbn=978-3-319-77467-1|page=188}}</ref> Eftir stríðið varð Pólland hluti af [[Austurblokkin]]ni og [[Pólska alþýðulýðveldið]] var stofnað. Landið var einn af stofnaðilum [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalagsins]] í [[Kalda stríðið|Kalda stríðinu]]. Árið 1989 hófust mótmæli gegn kommúnistastjórninni og verkföll verkalýðsfélaga [[Samstaða (verkalýðsfélag)|Samstöðu]]. Stjórn [[Sameinaði pólski verkamannaflokkurinn|Sameinaða pólska verkamannaflokksins]] féll og Póllandi var breytt úr [[flokksræði]] í [[forsetaþingræði]].
Pólland er með [[þróað markaðshagkerfi]]<ref>{{cite web|url=https://emerging-europe.com/news/poland-promoted-to-developed-market-status-by-ftse-russell/#:~:text=Global%20index%20provider%20FTSE%20Russell,%2C%20France%2C%20Japan%20and%20Australia. |title=Poland promoted to developed market status by FTSE Russell |last= |first= |date=September 2018 |website=Emerging Europe |publisher= |access-date=1. janúar 2021 |quote=}}</ref> og telst til [[miðveldi|miðvelda]]. Hagkerfi Póllands er það sjötta stærsta í Evrópusambandinu að nafnvirði og það fimmta stærsta kaupmáttarjafnað.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|title=The World Factbook — Central Intelligence Agency|website=www.cia.gov|access-date=12. apríl 2019|archive-date=2011-06-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604195034/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2001rank.html|url-status=dead}}</ref> Póllandi situr hátt á lista yfir lönd eftir [[vísitala um þróun lífsgæða|lífsgæðum]], og skorar hátt fyrir öryggi<ref>{{cite web |url=https://hdr.undp.org/en/countries/profiles/POL |title=Human Development Indicators – Poland |date=2020 |website=Human Development Reports |publisher=United Nations Development Programme |access-date=16. desember 2020}}</ref> og [[viðskiptafrelsi]].<ref>{{cite web|url=http://www.city-safe.com/danger-rankings/|title=World's Safest Countries Ranked — CitySafe|access-date=14. apríl 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170415012741/http://www.city-safe.com/danger-rankings/|archive-date=15. apríl 2017|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thenews.pl/1/9/Artykul/272767,Poland-25th-worldwide-in-expat-ranking|title=Poland 25th worldwide in expat ranking|access-date=14. apríl 2017|archive-date=2018-11-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20181106140617/http://www.thenews.pl/1/9/Artykul/272767,Poland-25th-worldwide-in-expat-ranking|url-status=dead}}</ref> [[Menntun í Póllandi|Háskólamenntun]] og [[heilbrigðisþjónusta í Póllandi|heilbrigðisþjónusta]] eru opinber og gjaldfrjáls.<ref>{{cite web|url=https://eures.praca.gov.pl/en/index.php?option=com_content&view=article&id=81&Itemid=114|title=Social security in Poland|last=Administrator|access-date=24. apríl 2017|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160312084711/https://eures.praca.gov.pl/en/index.php?option=com_content&view=article&id=81&Itemid=114|archive-date=12 March 2016}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.europe-cities.com/destinations/poland/health/|title=Healthcare in Poland – Europe-Cities|access-date=24. apríl 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170424181021/http://www.europe-cities.com/destinations/poland/health/|archive-date=24. apríl 2017|url-status=dead}}</ref> Pólland á aðild að [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]], [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]], [[Evrópska efnahagssvæðið|Evrópska efnahagssvæðinu]], [[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]], [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Höfin þrjú|Höfunum þremur]], [[Visegrád-hópurinn|Visegrád-hópnum]] og [[NATO]].
== Heiti ==
Á [[pólska|pólsku]] heitir landið ''Polska''.<ref name="Thompson">{{cite book |last=Thompson |first=Wayne C. |date=2021 |title=Nordic, Central, and Southeastern Europe 2020-2022 |url=https://books.google.com/books?id=lttJEAAAQBAJ&dq=name+poland+%22polska%22+derived&pg=PA322 |location=Blue Ridge Summit |publisher=Rowman & Littlefield Publishers |page=322 |isbn=9781475856262}}</ref> Nafnið er dregið af heiti [[Pólanar|Pólana]], [[Vestur-Slavar|vesturslavnesks]] þjóðarbrots sem bjó við [[Warta-á]] frá 6. til 8. aldar.<ref name="Lukowski & Zawadzki">{{cite book |last1=Lukowski |first1=Jerzy |last2=Zawadzki |first2=Hubert |date=2001 |title=A Concise History of Poland |url=https://books.google.com/books?id=NpMxTvBuWHYC&dq=polanie+poland+warta+history&pg=PA4 |location=Cambridge |publisher=Cambridge University Press |page=4 |isbn=0521551099}}</ref> Heiti þjóðarbrotsins er dregið af [[frumslavneska]] orðinu ''pole'' sem merkir „akur“ og er dregið af frumindóevrópska orðinu ''*pleh₂-'' „flatlendi“.<ref name="Lehr-Spławiński">{{cite book |last=Lehr-Spławiński |first=Tadeusz |date=1978 |title=Język polski. Pochodzenie, powstanie, rozwój |url=https://books.google.com/books?id=EjJHAAAAIAAJ&q=Je%CC%A8zyk+polski+:+pochodzenie,+powstanie,+rozwo%CC%81j |location=Warszawa|publisher=Państwowe Wydawnictwo Naukowe |page=64 |oclc=4307116 |language=pólska}}</ref> Orðið vísar til landfræði svæðisins og flatlendrar sléttunnar í [[Pólland hið meira|Póllandi hinu meira]].<ref name="Potkański">{{cite book |last=Potkański |first=Karol |orig-date=1922 |date=2004 |title=Pisma pośmiertne. Granice plemienia Polan |volume=1 & 2 |url=https://www.google.com.au/books/edition/Pisma_po%C5%9Bmiertne/b78eAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=p%C5%82aska%20wielkopolska%20polanie |location=Kraków |publisher=Polska Akademia Umiejętności |page=423 |isbn=9788370634117 |language=pólska}}</ref><ref name="Heath">{{cite book |last=Everett-Heath |first=John |author-link=John Everett-Heath |date=2019 |title=The Concise Dictionary of World Place-Names |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ufkFEAAAQBAJ&dq=poland+field+polanie&pg=PT1498 |location=Oxford |publisher=University Press |chapter=Poland (Polska) |isbn=9780191905636}}</ref>
Landið hét áður fyrr Pólínaland og íbúar þess Pólínar á [[íslenska|íslensku]], en frá miðri 19. öld var farið að notast við orðmyndina Pólland. Nafn landsins var þýtt sem „Sléttumannaland“ í 4. hefti ''Fjölnis''.<ref>{{vísindavefur|77051|Af hverju skrifa Íslendingar Pólland með tveimur L-um?}}</ref> Latneska heitið ''Polonia'' var almennt notað í Evrópu á miðöldum.<ref name="Buko">{{cite book |last=Buko |first=Andrzej |date=2014 |title=Bodzia. A Late Viking-Age Elite Cemetery in Central Poland |url=https://www.google.com.au/books/edition/Bodzia/VAOjBQAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Leiden |publisher=Brill |pages=36, 62 |isbn=9789004281325}}</ref>
Annað fornt norrænt heiti á íbúum landsins er Læsir, dregið af forna heitinu ''Lechia'' sem er uppruni heitis Póllands á [[ungverska|ungversku]], [[litáíska|litáísku]] og [[persneska|persnesku]].<ref name="Hannan">{{cite book |last=Hannan |first=Kevin |date=1994 |title=Language and Identity in a West Slavic Borderland: The Case of Teschen Silesia |url=https://books.google.com/books?id=YmrlAAAAMAAJ&q=poland+persian+lithuanian+hungarian+lechitic |location=Austin |publisher=University of Texas |page=127 |oclc=35825118}}</ref> Nafnið er dregið af sagnkonungnum [[Lech og Czech|Lech]] sem átti að hafa stofnað ríki í [[Pólland hið minna|Póllandi hinu minna]].<ref name="Dabrowski 2014">{{cite book |last=Dabrowski |first=Patrice M. |date=2014 |title=Poland. The First Thousand Years |url=https://www.google.com.au/books/edition/Poland/X__-DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=New York |publisher=Cornell University Press |isbn=9781501757402}}</ref><ref name="Kamusella">{{cite book |last=Kamusella |first=Tomasz |date=2022 |title=Words in Space and Time: A Historical Atlas of Language Politics in Modern Central Europe |url=https://books.google.com/books?id=spRUEAAAQBAJ&dq=lendians+lech+poland&pg=PA9 |location=Budapest |publisher=Central European University Press |page=9 |isbn=9789633864180}}</ref> Orðið er skylt [[fornpólska]] orðinu ''lęda'' „slétta“.<ref>{{cite book |last=Małecki |first=Antoni |date=1907 |title=Lechici w świetle historycznej krytyki |url=https://books.google.com/books?id=dYwBAAAAMAAJ&q=Lechici+w+%C5%9Bwietle+historycznej+krytyki |location=Lwów (Lviv) |publisher=Zakład Narodowy im. Ossolińskich |page=37 |isbn=9788365746641 |language=pólska}}</ref> Bæði nöfnin ''Lechia'' og ''Polonia'' voru notuð af sagnariturum á miðöldum.<ref name="Andersson & Morkinskinna">{{cite book |last1=Andersson |first1=Theodore Murdock |last2=Morkinskinna |first2=Ellen Gade |date=2000 |title=The Earliest Icelandic Chronicle of the Norwegian Kings (1030-1157) |url=https://books.google.com/books?id=lrdcDwAAQBAJ&dq=The+Earliest+Icelandic+Chronicle+of+the+Norwegian+Kings+%281030-1157%29+2000&pg=PR4 |location=Ithaca |publisher=Cornell University Press |page=471 |isbn=9780801436949}}</ref>
== Saga ==
=== Forsögulegur tími ===
Elstu merki um mannabyggð (''[[Homo erectus]]'') á svæðinu eru um það bil 500.000 ára gömul, en ísaldir sem fylgdu í kjölfarið hafa gert varanlega byggð ómögulega.<ref>{{cite book |last=Fabisiak |first=Wojciech |date=2002 |title=Dzieje powiatu wrocławskiego |url=https://www.google.com.au/books/edition/Dzieje_powiatu_wroc%C5%82awskiego/g_8jAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=500%20000%20lat%20temu%20polska%20homo%20erectus |location=Wrocław |publisher=Starostwo Powiatowe |page=9 |isbn=9788391398531 |language=pl}}</ref> Vísbendingar eru um að hópar [[neanderdalsmenn|neanderdalsmanna]] hafi hafst við í suðurhéruðum Póllands á [[Eem]]-hlýskeiðinu (128.000-115.000 f.o.t.) og næstu árþúsund.<ref>{{cite book |last=Chwalba |first=Andrzej |date=2002 |title=Kalendarium dziejów Polski (Chronology of Polish History) |location=Kraków |publisher=Wydawnictwo Literackie |page=7 |isbn=9788308031360 |language=pl}}</ref> Koma [[nútímamaður|nútímamanna]] fór saman við lok [[Síðasta ísöld|síðustu ísaldar]] (10.000 f.Kr.) þegar Pólland varð byggilegt.<ref>{{cite book |last=Jurek |first=Krzysztof |date=2019 |title=Poznać przeszłość 1. Karty pracy ucznia. Poziom podstawowy |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=Nowa Era |page=93 |isbn=9788326736537 |language=pl}}</ref> Minjar frá [[nýsteinöld]] sýna umtalsverða þróun mannabyggða á svæðinu; elstu dæmi um [[ostagerð]] í Evrópu (5500 f.Kr.) fundust í [[Kujavía|Kujavíu]],<ref>{{cite journal |url=https://www.nature.com/news/art-of-cheese-making-is-7-500-years-old-1.12020 |title=Art of cheese-making is 7,500 years old |journal=Nature News |first=Nidhi |last=Subbaraman |date=12. desember 2012 |doi=10.1038/nature.2012.12020|s2cid=180646880 | issn=0028-0836}}</ref> og [[Bronicice-potturinn]] er grafinn með mynstri sem gæti verið elstu þekktu myndir af [[hjól]]i (3400 f.Kr.).<ref>{{cite journal |last1=Attema |first1=P. A. J. |last2=Los-Weijns |first2=Ma |last3=Pers |first3=N. D. Maring-Van der |title=Bronocice, Flintbek, Uruk, Jebel Aruda and Arslantepe: The Earliest Evidence Of Wheeled Vehicles In Europe And The Near East |journal=Palaeohistoria |date=Desember 2006 |volume=47/48 |publisher=[[University of Groningen]] |pages=10–28 (11)}}</ref>
[[Bronsöld]] hófst í Póllandi um 2400 f.Kr. en [[járnöld]] hófst um 750 f.Kr.<ref>{{Cite web |url=https://books.google.com/books?id=2GLUAAAAMAAJ&q=epoka+zelaza+w+polsce+700 |title=Archeologia i pradzieje Polski |first1=Aleksander |last1=Gardawski |first2=Zdzisław |last2=Rajewski |first3=Jerzy |last3=Gąssowski |date=6. september 1957 |publisher=Państwowe Zakł. Wydawn. |language=pl}}</ref> Á þessum tíma varð [[Lúsatíumenningin]], sem nær frá bronsöld til járnaldar, áberandi á svæðinu. Frægasti fornleifafundur frá forsögulegum tíma í Póllandi er víggirta byggðin í [[Biskupin]] (endurbyggð sem útisafn), sem er frá Lúsatíumenningunni á síðbronsöld, um 748 f.Kr.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=yfPYAQAAQBAJ&q=biskupin&pg=PA96|title=Northern Europe: International Dictionary of Historic Places |first1=Trudy |last1=Ring |first2=Noelle |last2=Watson |first3=Paul |last3=Schellinger |date=28 October 2013 |publisher=Routledge |access-date=31. mars 2019 |isbn=9781136639449 |language=en}}</ref>
Mörg aðskilin menningarsamfélög settust að á svæðinu á [[Klassísk fornöld|klassískri fornöld]], sérstaklega [[Keltar]], [[Skýþar]], [[Germanar]], [[Sarmatar]], [[Slavar]] og [[Eystrasaltsbúar]].<ref>{{cite book |last=Davies |first=Norman |author-link=Norman Davies |date=2001 |title=Heart of Europe. The Past in Poland's Present |url=https://www.google.com.au/books/edition/Heart_of_Europe/mkcSDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |page=247 |isbn=9780192801265 |language=en}}</ref> Fornleifarannsóknir hafa auk þess staðfest að [[Rómaveldi|rómverskar]] herdeildir hafi komið til svæðisins.<ref>{{cite web |url=https://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news%2C29296%2Carcheolog-mamy-dowody-na-obecnosc-rzymskich-legionistow-na-terenie-polski |title=Archeolog: mamy dowody na obecność rzymskich legionistów na terenie Polski |last=Zdziebłowski |first=Szymon |date=27. apríl 2018 |website=Nauka w Polsce |publisher=Ministerstwo Edukacji i Nauki |access-date=8. ágúst 2021 |language=pl}}</ref>
Þetta hafa líklega verið könnunarsveitir sendar til að verja flutninga [[raf]]s um [[Rafleiðin]]a. [[Pólskir ættbálkar]] komu fram á [[Þjóðflutningatímabilið|þjóðflutningatímabilinu]] um miðja 6. öld.<ref>{{cite book | language=pl | url=http://www.muzeumczestochowa.pl/wp-content/uploads/2012/11/folder.pdf | title=Z mroku dziejów. Kultura Łużycka | publisher=Muzeum Częstochowskie. Rezerwat archeologiczny (Museum of Częstochowa) | year=2007 | access-date=9. janúar 2013 | author1=Maciej Kosiński | author2=Magdalena Wieczorek-Szmal | pages=3–4 | quote=Możemy jedynie stwierdzić, że kultura łużycka nie tworzyła jednej zwartej całości. Jak się wydaje, jej skład etniczny był niejednorodny. | isbn=978-83-60128-11-4 | archive-date=2021-05-07 | archive-url=https://web.archive.org/web/20210507170443/http://www.muzeumczestochowa.pl/wp-content/uploads/2012/11/folder.pdf | url-status=dead }}</ref> Þetta voru aðallega [[Vestur-Slavar]] og [[Lekítar]] að uppruna, en blönduðust öðrum hópum sem búið höfðu á svæðinu í þúsundir ára.<ref>{{Citation |first=Marta |last=Mielnik-Sikorska |year=2013 |journal=PLOS ONE |volume=8 |issue=1 |pages=e54360 |title=The History of Slavs Inferred from Complete Mitochondrial Genome Sequences |display-authors=etal |pmc=3544712 |doi=10.1371/journal.pone.0054360 |pmid=23342138 |bibcode=2013PLoSO...854360M}}</ref> Elstu ættbálkasamfélögin gætu tengst [[Wielbark-menningin|Wielbark-menningunni]] og [[Przeworsk-menningin|Przeworsk-menningunni]].<ref>{{cite journal | last1 = Brather | first1 = Sebastian | year = 2004 | title = The Archaeology of the Northwestern Slavs (Seventh To Ninth Centuries) | journal = East Central Europe | volume = 31 | issue = 1| pages = 78–81 | doi = 10.1163/187633004x00116}}</ref><ref>Trubačev, O. N. 1985. ''Linguistics and Ethnogenesis of the Slavs: The Ancient Slavs as Evidenced by Etymology and Onomastics''. [https://www.jies.org/ ''Journal of Indo-European Studies'' (JIES)], 13: 203–256.</ref>
=== Piast-ætt ===
[[File:Poland960.png|thumb|200px|left|Pólland undir stjórn [[Mieszko 1.]], en kristnun hans markar upphaf ríkis í Póllandi árið 966.]]
Ríki tók að myndast í Póllandi um miðja 10. öld þegar [[Piast-ætt]] barðist til valda.<ref>{{cite book |last=Dabrowski |first=Patrice |date=2014 |title=Poland: The First Thousand Years |location=Ithaca |publisher=Cornell University Press |pages=21–22 |isbn=9781501757402}}</ref> Árið 966 tók [[Mieszko 1.]] [[kristni]] og gerði að ríkistrú.<ref>{{cite book |last=Ramet |first=Sabrina |date=2017 |title=The Catholic Church in Polish History. From 966 to the Present |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Catholic_Church_in_Polish_History/D2gpDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=New York |publisher=Palgrave Macmillan US |page=15 |isbn=978-1-137-40281-3}}</ref> Bréf um hann frá um 1080 sem ber titilinn ''[[Dagome iudex]]'' skilgreinir landamæri Póllands, segir höfuðborgina vera [[Gniezno]] og staðfestir að konungur landsins sé undir verndarvæng [[Páfadómur|Páfadóms]].<ref name="Curta">{{cite book |last1=Curta |first1=Florin |last2=Holt |first2=Andrew |date=2016 |title=Great Events in Religion |url=https://books.google.com/books?id=dgF9DQAAQBAJ&dq=dagome+iudex+gniezno+poland&pg=PA468 |location=Santa Barbara |publisher= ABC-CLIO |pages=468, 480–481 |isbn=9781610695664}}</ref> Saga Póllands var fyrst sögð af sagnaritaranum [[Gallus Anonymus]] í ritinu ''[[Gesta principum Polonorum]]''.<ref>{{Citation |editor-last=Knoll |editor-first=Paul W. |editor2-last=Schaer |editor2-first=Frank |title=Gesta Principum Polonorum / The Deeds of the Princes of the Poles |place=Budapest/ New York |publisher=Central European University Press |year=2003 |series=Central European Medieval Texts, General Editors János M. Bak, Urszula Borkowska, Giles Constable & Gábor Klaniczay, Volume 3 |isbn=978-963-9241-40-4 |pages=87–211}}</ref> Mikilvægur atburður á miðöldum var þegar [[Aðalbert af Prag]] var myrtur af heiðingjum árið 997 og líkamsleifar hans keyptar fyrir þyngd þeirra í gulli af eftirmanni Mieszkos, [[Bolesław 1.]]<ref name="Curta" />
Árið 1000 lagði Bolesław grunninn að því sem síðar varð [[Konungsríkið Pólland|sjálfstætt konungsríki]]. Hann fékk [[skrýðing]]arleyfi frá [[Ottó 3. keisari|Ottó 3. keisara]] sem samþykkti stofnun [[biskupsdæmi|biskupsdæma]].<ref name="Curta" /> Fyrstu pólsku biskupsdæmin voru stofnuð í [[Kraká]], [[Kołobrzeg]] og [[Wrocław]].<ref>{{cite book |last=Ożóg |first=Krzysztof |date=2009 |title=The Role of Poland in the Intellectual Development of Europe in the Middle Ages |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Role_of_Poland_in_the_Intellectual_D/VbouAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=gniezno%20krakow%20wroclaw%20ko%C5%82obrzeg |location=Kraków |publisher=Societas Vistulana |page=7 |isbn=978-83-61033-36-3}}</ref> Á [[þingið í Gniezno|þinginu í Gniezno]] gaf Ottó Bolesław konungstákn og eftirmynd af [[spjótið helga|spjótinu helga]] fyrir krýningu hans sem fyrsta konungs Póllands í kringum 1025.<ref>{{Cite book |last= Davies |first= Norman |author-link= Norman Davies |year= 2005a |title= God's Playground: A History of Poland, Volume I |edition= 2nd |location= Oxford |publisher= [[Oxford University Press]] |isbn= 978-0-231-12817-9 |title-link= God's Playground |pages=27–28 }}</ref> Bolesław stækkaði ríkið umtalsvert með því að hertaka hluta af [[Lúsatía|Lúsatíu]], [[Mæri]], [[Efra-Ungverjaland]]i og svæði sem [[Garðaríki]] réði yfir.<ref>{{cite book |last1=Kumor |first1=Bolesław |last2=Obertyński |first2=Zdzisław |date=1974 |title=Historia Kościoła w Polsce |url=https://www.google.com.au/books/edition/Historia_Ko%C5%9Bcio%C5%82a_w_Polsce/3LrYAAAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=boles%C5%82aw%20morawy%20%C5%82u%C5%BCyce%20w%C4%99gry |location=Poznań |publisher=Pallottinum |page=12 |oclc=174416485}}</ref>
[[File:Casimir the Great by Leopold Löffler.PNG|thumb|upright|right|[[Kasimír 3.]] er eini pólski konungurinn sem hefur hlotið auknefnið „hinn mikli“. Hann reisti margar byggingar og endurbætti her Póllands og lögbók í valdatíð sinni.]]
Umskiptin frá [[slavnesk heiðni|slavneskri heiðni]] til kristni í Póllandi urðu ekki umsvifalaus og leiddu til andspyrnu pólskra heiðingja á 4. áratug 11. aldar.<ref>{{cite book |author=Gerard Labuda |title=Mieszko II król Polski: 1025–1034 : czasy przełomu w dziejach państwa polskiego |url=https://books.google.com/books?id=Gb8gAAAAIAAJ&q=1032 |access-date=26 October 2014 |year=1992 |publisher=Secesja |isbn=978-83-85483-46-5 |page=112 |quote=... w wersji Anonima Minoryty mówi się znowu, iż w Polsce "paliły się kościoły i klasztory", co koresponduje w przekazaną przez Anonima Galla wiadomością o zniszczeniu kościołów katedralnych w Gnieźnie...}}</ref> Árið 1031 missti [[Mieszko 2.]] konungstitilinn og flúði eftir átök.<ref>{{cite book |last=Krajewska |first=Monika |date=2010 |title=Integracja i dezintegracja państwa Piastów w kronikach polskich Marcina Kromera oraz Marcina i Joachima Bielskich9 |url=https://www.google.com.au/books/edition/Integracja_i_dezintegracja_pa%C5%84stwa_Pias/BnlGAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=mieszko%20II%20w%201031%20utraci%C5%82%201032%20ksi%C4%85%C5%BC%C4%99 |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=W. Neriton |page=82 |isbn=978-83-909852-1-3 |language=pl}}</ref> Ófriðurinn leiddi til þess að höfuðborgin var flutt til Krakár af [[Kasimír 1.]]<ref>{{cite book |author=Anita J. Prazmowska |title=A History of Poland |url=https://books.google.com/books?id=r_0-BjHIkh4C&pg=PT28 |access-date=26 October 2014 |year=2011 |publisher=Palgrave Macmillan |isbn=978-0-230-34537-9 |pages=34–35 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Árið 1076 endurreisti [[Bolesław 2.]] konungdæmið, en var síðan bannfærður árið 1079 fyrir að myrða andstæðing sinn, [[Stanislaus frá Szczepanów|Stanislaus biskup]].<ref>{{cite book |last=Melton |first=J. Gordon |date=2011 |title=Religious Celebrations. An Encyclopedia of Holidays, Festivals, Solemn Observances, and Spiritual Commemorations |url=https://www.google.com.au/books/edition/Religious_Celebrations_An_Encyclopedia_o/lD_2J7W_2hQC?hl=en&gbpv=0 |location=Santa Barbara |publisher=ABC-CLIO |page=834 |isbn=978-1-59884-206-7}}</ref> Árið 1138 var landinu skipt í fimm furstadæmi þegar [[Bolesław 3.]] skipti því milli sona sinna.<ref name="Dabrowski 2014"/> Þessi furstadæmi voru [[Pólland hið meira]], [[Pólland hið minna]], [[Slésía]], [[Masóvía]] og [[Sandomierz]], sem stundum náði líka yfir [[Pommern]].<ref>{{cite book |last=Hourihane |first=Colum |date=2012 |title=The Grove encyclopedia of medieval art and architecture |volume=2 |url=https://books.google.com/books?id=FtlMAgAAQBAJ&dq=1138+%22five%22+silesia+mazovia+sandomierz+pomerania&pg=RA4-PA14 |location=New York |publisher=Oxford University Press |page=14 |isbn=9780195395365}}</ref> Árið 1226 bað [[Konráður 1. af Masóvíu]] [[Þýsku riddararnir|Þýsku riddarana]] að hjálpa sér gegn hinum heiðnu baltnesku [[Prússar hinir fornu|Prússum]]. Sú ákvörðun leiddi á endanum til stríðs gegn riddurunum.<ref>{{cite book |last1=Biber |first1=Tomasz |last2=Leszczyński |first2=Maciej |date=2000 |title=Encyklopedia Polska 2000. Poczet władców |url=https://www.google.com.au/books/edition/Encyklopedia_Polska_2000/AbYjAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=konrad%20mazowiecki%20krzy%C5%BCacy%20sprowadzi%C5%82 |location=Poznań |publisher=Podsiedlik-Raniowski |page=47 |isbn=978-83-7212-307-7}}</ref>
Um miðja 13. öld reyndu [[Hinrik hinn skeggjaði]] og [[Hinrik hinn frómi]] að sameina hertogadæmin, en [[innrás Mongóla í Pólland]] og lát Hinriks fróma í [[orrustan við Legnica|orrustunni við Legnica]] komu í veg fyrir sameiningu.<ref>{{cite book |last=Krasuski |first=Jerzy |date=2009 |title=Polska-Niemcy. Stosunki polityczne od zarania po czasy najnowsze |url=https://www.google.com.au/books/edition/Polska_Niemcy/vBcsAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=henryk%20pobo%C5%BCny%20zjednoczenie |location=Wrocław |publisher=Zakład Narodowy im. Ossolińskich |page=53 |isbn=978-83-04-04985-7}}</ref><ref>{{cite book |last=Maroń |first=Jerzy |date=1996 |title=Legnica 1241 |url=https://www.google.com.au/books/edition/Legnica_1241/CASkn7zoJj8C?hl=en&gbpv=0 |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=Bellona |isbn=978-83-11-11171-4 |language=pl}}</ref> Eyðilegging og mannfækkun í kjölfar innrásanna og eftirspurn eftir faglærðu vinnuafli leiddu til innflutnings þýskra og flæmskra handverksmanna til Póllands, sem pólsku hertogarnir studdu.<ref>{{cite book |last=Davies |first=Norman |date=2010 |orig-date=1996 |title=Europe: A History |url=https://books.google.com/books?id=vD7SWb5lXBAC&dq=germans+flemish+into+poland+mongol+invasion&pg=PA366 |location=New York |publisher=Oxford University Press |page=366 |isbn=9780198201717}}</ref> Árið 1264 fengu Gyðingar mikið sjálfstæði með [[Kalisz-sáttmálinn|Kalisz-sáttmálanum]].<ref name="Dembkowski/Lublin">{{cite book |title=The union of Lublin, Polish federalism in the golden age |first=Harry E. |last=Dembkowski |publisher=East European Monographs |isbn= 978-0-88033-009-1 |page=271 |url=https://books.google.com/books?id=svAaAAAAMAAJ&q=poland+lithuania+1588+slavery |year =1982 }}</ref> Árið 1320 varð [[Vladislás 1. af Póllandi]] fyrsti konungur sameinaðs Póllands frá 1296<ref>{{cite book |last=Kula |first=Marcin |date=2000 |title=Zupełnie normalna historia, czyli, Dzieje Polski zanalizowane przez Marcina Kulę w krótkich słowach, subiektywnie, ku pożytkowi miejscowych i cudzoziemców |url=https://www.google.com.au/books/edition/Zupe%C5%82nie_normalna_historia_czyli_Dzieje/VBa1AAAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%C5%82okietek%201320%20zjednoczenie |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=Więzi |pages=58–59 |isbn=978-83-88032-27-1}}</ref> og var sá fyrsti sem var krýndur í [[Dómkirkjan í Wawel|Wawel-dómkirkju]] í Kraká.<ref>{{cite book |last=Wróblewski |first=Bohdan |date=2006 |title=Jaki znak twój? Orzeł Biały |url=https://www.google.com.au/books/edition/Jaki_znak_tw%C3%B3j_Orze%C5%82_Bia%C5%82y/unEWAQAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=%C5%82okietek%201320%20szczerbiec |location=Piekary Śląskie |publisher=ZP Grupa |page=28 |isbn=978-83-922944-3-6}}</ref>
[[Kasimír 3.]] hóf að reisa net [[Arnarhreiðraslóðin|kastala]], bæta herinn og laga- og dómskerfi landsins og efla [[Krakárþingið|alþjóðatengsl]].<ref name="Sokol1992-60">{{cite book|author=Stanley S. Sokol|title=The Polish Biographical Dictionary: Profiles of Nearly 900 Poles who Have Made Lasting Contributions to World Civilization|url=https://archive.org/details/polishbiographic00soko|url-access=registration|year=1992|publisher=Bolchazy-Carducci Publishers|isbn=978-0-86516-245-7|page=[https://archive.org/details/polishbiographic00soko/page/60 60]}}</ref><ref>{{cite book|author=Britannica Educational Publishing|title=Estonia, Latvia, Lithuania, and Poland|url=https://books.google.com/books?id=Ef2cAAAAQBAJ&pg=PA139|year=2013|publisher=Britannica Educational Publishing|isbn=978-1-61530-991-7|page=139}}</ref> Undir hans stjórn gerðist Pólland stórveldi í Evrópu. Hann lagði [[Rúþenía|Rúþeníu]] undir pólska stjórn árið 1340 og setti reglur um [[sóttkví]] sem komu í veg fyrir útbreiðslu [[svarti dauði|svarta dauða]].<ref>{{cite book | editor-last = Frucht | editor-first = Richard C. | author-last = Wróbel | author-first = Piotr | title = Eastern Europe: An Introduction to the People, Lands, and Culture | chapter = Poland | chapter-url = https://books.google.com/books?id=lVBB1a0rC70C | access-date = 8 April 2013 | date = 2004 | publisher = ABC-CLIO | volume = 1 | isbn = 978-1-57607-800-6 | page = [https://archive.org/details/easterneuropeint0000unse/page/10 10] | quote = At the same time, when most of Europe was decimated by the Black Death, Poland developed quickly and reached the levels of the wealthiest countries of the West in its economy and culture. | url = https://archive.org/details/easterneuropeint0000unse/page/10}}</ref><ref>{{cite book |last=Magill |first=Frank N. |date=2012 |title=The Middle Ages. Dictionary of World Biography |volume=2 |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Middle_Ages/aBHSc2hTfeUC?hl=en&gbpv=0 |location=Hoboken |publisher=Taylor & Francis |page=210 |isbn=978-1-136-59313-0}}</ref> Árið 1364 stofnaði hann [[Jagiellon-háskóli|háskóla í Kraká]] sem er ein af elstu háskólastofnunum Evrópu.<ref>{{cite book |last=Watson |first=Noelle |date=2013 |title=Northern Europe. International Dictionary of Historic Places |url=https://www.google.com.au/books/edition/Northern_Europe/yfPYAQAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=New York |publisher=Routledge, Taylor & Francis |page=388 |isbn=978-1-136-63944-9}}</ref> Andlát hans árið 1370 markaði endalok valdatíðar Piast-ættar.<ref>{{Harvnb|Magill|2012|p=64}}</ref> Eftirmaður hans var næsti karlkyns ættingi hans, [[Loðvík 1. af Ungverjalandi|Loðvík af Anjou]], sem ríkti yfir Póllandi, [[Ungverjaland]]i og [[Króatía|Króatíu]] með [[konungssamband]]i.<ref name="Davies 2001 256">{{Harvnb|Davies|2001|p=256}}</ref> Yngri dóttir Loðvíks, [[Jadwiga]], varð fyrsta ríkjandi drottning Póllands árið 1384.<ref name="Davies 2001 256"/>
=== Jagiellon-ætt ===
[[File:Battle of Tannenberg.jpg|left|thumb|200px|Í [[orrustan við Grunwald|orrustunni við Grunwald]] barðist pólska konungsríkið gegn [[Þýsku riddararnir|þýsku riddurunum]] og hafði sigur þann 15. júlí 1410.]]
Árið 1386 gekk Jadwiga af Póllandi að eiga [[Władysław 2. Jagiełło]], [[stórhertogadæmið Litháen|stórhertoga af Litháen]]. Þar með tók [[Jagiellon-ætt]] við völdum í konungssambandi sem nefndist [[Pólsk-litáíska samveldið]] og ríkti frá lokum [[síðmiðaldir|síðmiðalda]] til upphafs [[árnýöld|árnýaldar]].<ref name="OHalecki">{{cite book |last=Halecki |first=Oscar |author-link=Oscar Halecki |year=1991 |title=Jadwiga of Anjou and the Rise of East-Central Europe |publisher=Polish Institute of Arts and Sciences of America |isbn=978-0-88033-206-4 |pages=116–117, 152}}</ref> Stórhertogadæmið var þá miklu stærra en [[Litáen]] er í dag og átti seinna eftir að verða enn stærra. Pólsk-litháíska sambandið varð þannig eitt af stærstu og fjölbreyttustu ríkjum Evrópu á þeim tíma.<ref>{{cite book |last=Griessler |first=Christina |date=2020 |title=The Visegrad Four and the Western Balkans |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Visegrad_Four_and_the_Western_Balkan/inb4DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Baden-Baden |publisher=Nomos |page=173 |isbn=978-3-7489-0113-6}}</ref>
Átök Pólverja og Litháa við [[þýsku riddararnir|þýsku riddarana]] héldu áfram og náðu hámarki í [[orrustan við Grunwald|orrustunni við Grunwald]] árið 1410, þar sem sameinaður her gersigraði riddarana.<ref name="Wyrozumski">Jerzy Wyrozumski – ''Historia Polski do roku 1505'' (History of Poland until 1505), Państwowe Wydawnictwo Naukowe ([[Polish Scientific Publishers PWN]]), Warszawa 1986, {{ISBN|978-83-01-03732-1}}</ref> Árið 1466, eftir [[þrettán ára stríðið]], gekk [[Kasimír 4. Jagiellon]] að [[Thorn-friðurinn|Thorn-friðnum]] sem leiddi til stofnunar [[hertogadæmið Prússland|hertogadæmis í Prússlandi]] undir pólska konungdæminu og neyddi ráðamenn í Prússlandi til að greiða skatt.<ref name="Dabrowski 2014"/> Jagiellon-ættin náði líka yfirráðum yfir konungsríkjum í [[Bæheimur|Bæheimi]] og Ungverjalandi.<ref name="Europe: a history">{{cite book|author=Norman Davies|title=Europe: a history|year=1996|page=[https://archive.org/details/europehistory00davi_0/page/428 428]|url =https://archive.org/details/europehistory00davi_0|url-access=registration|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-820171-7|quote=By 1490 the Jagiellons controlled Poland–Lithuania, Bohemia, and Hungary, but not the Empire.}}</ref> Í suðri barðist ríkið gegn [[Tyrkjaveldi]] og [[Krímkanatið|Krímkanatinu]], og í austri gegn [[Stórhertogadæmið Moskva|Rússlandi]].<ref name="Dabrowski 2014"/>
Pólland breyttist í [[lénsveldi]] sem byggðist á landbúnaði með sífellt valdameiri [[lendur aðall|lendan aðal]] þar sem bændur unnu sem [[leiguliði|leiguliðar]] á stórjarðeignum.<ref name="RFrost">{{cite book |last=Frost |first=Robert I. |date=2018 |title=The Making of the Polish-Lithuanian Union 1385-1569 |volume=1 |url=https://books.google.com/books?id=245lDwAAQBAJ&dq=poland+feudal+agricultural+folwark+nobility&pg=PA242 |location=Oxford |publisher=University Press |page=242 |isbn=9780198800200}}</ref> Árið 1493 samþykkti [[Jóhann 1. Albert]] stofnun [[þing]]s í tveimur deildum: [[Sejm]] (neðri deild) og [[öldungadeild Póllands|öldungadeild]].<ref>{{cite book |last=Graves |first=M. A. R. |date=2014 |title=The Parliaments of Early Modern Europe |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Parliaments_of_Early_Modern_Europe/R2rJAwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Hoboken |publisher=Taylor & Francis |page=101 |isbn=978-1-317-88433-0}}</ref> ''[[Nihil novi]]'' voru lög sem pólska þingið samþykkti árið 1505 og fólu í sér að [[löggjafarvald]] fluttist frá konungi til þingsins. Sá atburður markar upphaf svokallaðs [[gyllta frelsið|gyllts frelsis]], þegar landið breyttist í samveldi [[szlachta|pólskra aðalsmanna]] sem voru jafningjar að nafninu til.<ref>{{Harvnb|Graves|2014|pp=101, 197}}</ref>
[[File:Wawel (crop).jpg|thumb|upright=1.3|[[Wawel-kastali]] í [[Kraká]] var höfuðstöðvar pólskra konunga frá 1038 þar til höfuðborgin var flutt til [[Varsjá]]r árið 1596.]]
Á 16. öld náðu [[siðaskiptin]] til Póllands og leiddu til aukins trúfrelsis, sem var einstakt í evrópsku samhengi.<ref name="LouthanCohen2011" /> Það varð til þess að landið slapp við trúarátök og styrjaldir sem á þeim tíma einkenndu aðra hluta Evrópu.<ref name="LouthanCohen2011">{{cite book |author=Paul W. Knoll |chapter=Religious Toleration in Sixteenth-Century Poland. Political Realities and Social Constrains. |editor1=Howard Louthan |editor2=Gary B. Cohen|editor3=Franz A.J. Szabo |title=Diversity and Dissent: Negotiating Religious Difference in Central Europe, 1500–1800 |chapter-url=https://books.google.com/books?id=KuzLNXpa-hYC&pg=PA30 |year=2011 |publisher=Berghahn Books |isbn=978-0-85745-109-5 |pages=30–45}}</ref> [[Pólska bræðralagið]] boðaði [[andþrenningartrú]] og skildi sig frá [[kalvínismi|kalvínskum]] rótum sínum. Bræðralagið átti seinna þátt í stofnun [[únítarismi|únítarahreyfingarinnar]].<ref>{{cite book |last=Houlden |first=J. L. |date=2015 |title=Jesus in History, Legend, Scripture, and Tradition: A World Encyclopedia |url=https://www.google.com.au/books/edition/Jesus_in_History_Legend_Scripture_and_Tr/mf7WCQAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Denver, Colorado |publisher=ABC-CLIO |pages=577–578 |isbn=978-1-61069-804-7}}</ref>
Í valdatíð [[Sigmundur 1. gamli|Sigmundar gamla]] og [[Sigmundur 2. Ágústus|Sigmundar 2.]] barst [[endurreisnin]] til Póllands og leiddi til upphafs [[pólska gullöldin|pólsku gullaldarinnar]] þegar efnahagur og menningarlíf blómstraði í landinu.<ref name="Dabrowski 2014"/> Eiginkona Sigmundar gamla, [[Bona Sforza]], dóttir hertogans af Mílanó, [[Gian Galeazzo Sforza]], hafði mikil áhrif á [[pólskur arkitektúr|pólskan arkitektúr]], [[pólsk matargerð|pólska matargerð]], tungumál og hirðsiði í [[Wawel-kastala]].<ref name="Dabrowski 2014"/>
=== Pólsk-litháíska samveldið ===
[[File:Polish-Lithuanian Commonwealth in 1619.PNG|thumb|upright=1.3|Pólsk-litháíska samveldið þegar það var stærst, árið 1619.]]
[[Pólsk-litháíska samveldið]] var stofnað með [[Lublin-samningurinn|Lublin-samningnum]] árið 1569. Þetta var sameinað lénsveldi með [[kjörkonungur|kjörkonung]], sem aðallinn ríkti yfir að mestu.<ref name="Butterwick">{{cite book |last=Butterwick |first=Richard |date=2021 |title=The Polish-Lithuanian Commonwealth, 1733-1795 |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Polish_Lithuanian_Commonwealth_1733/g2cOEAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |publisher=Yale University Press |pages=21, 14 |isbn=978-0-300-25220-0}}</ref> Stofnunin fór saman við uppgangstíma í sögu landsins sem varð leiðandi afl og menningarmiðstöð með mikil áhrif um alla [[Mið-Evrópa|Mið-]], [[Austur-Evrópa|Austur-]] og [[Suðaustur-Evrópa|Suðaustur-Evrópu]].<ref>{{cite book |last=Parker |first=Geoffrey |date=2017 |title=Global Crisis. War, Climate Change and Catastrophe in the Seventeenth Century |url=https://www.google.com.au/books/edition/Global_Crisis/1GMlDwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=New Haven |publisher=Yale University Press |page=122 |isbn=978-0-300-21936-4}}</ref><ref>{{Harvnb|Parker|2017|p=122}}</ref> Innanlands fór fram [[pólskuvæðing]] sem mætti andstöðu, sérstaklega í löndum sem nýlega höfðu verið innlimuð í ríkið og meðal trúarlegra minnihlutahópa.<ref name="Butterwick" />
Árið 1573 fullgilti fyrsti kjörkonungurinn, [[Hinrik 3. Frakkakonungur|Hinrik af Valois]], [[Hinriksgreinarnar]] sem skuldbundu framtíðarkonunga landsins til að virða réttindi aðalsins.<ref>{{cite book |last1=Ward |first1=Adolphus |last2=Hume |first2=Martin |date=2018 |title=The Wars of Religion in Europe |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Wars_of_Religion_in_Europe/nrJ4DwAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Vachendorf |publisher=Perennial Press |isbn=978-1-5312-6318-8}}</ref> Eftirmaður hans, [[Stefán Báthory]], gerði innrás í [[Lífland]] í [[Líflandsstríðið|Líflandsstríðinu]] og stækkaði þannig ríkið norður eftir strönd Eystrasalts.<ref>{{cite book |last=O'Connor |first=Kevin |date=2015 |title=The History of the Baltic States |volume=2nd Edition |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_History_of_the_Baltic_States_2nd_Edi/OOdjCAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Westport |publisher=ABC-CLIO |pages=37–38 |isbn=978-1-61069-916-7}}</ref> Stjórn ríkisins var að mestu í höndum [[kanslari Póllands|kanslarans]], [[Jan Zamoyski]].<ref name="Lerski678">{{cite book|author=Halina Lerski|title=Historical Dictionary of Poland, 966-1945|url=https://books.google.com/books?id=luRry4Y5NIYC&pg=PA678|access-date=2 July 2012|date=30 January 1996|publisher=ABC-CLIO|isbn=978-0-313-03456-5|page=678}}</ref> Árið 1592 tók [[Sigmundur 3. af Póllandi]] við af föður sínum, [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanni Vasa]], sem [[konungur Svíþjóðar]].<ref>{{cite book |last=Szujski |first=Józef |date=1894 |title=Dzieła Józefa Szujskiego. Dzieje Polski |volume=3 |url=https://www.google.com.au/books/edition/Dzie%C5%82a_J%C3%B3zefa_Szujskiego/JlAFSS-12xwC?hl=en&gbpv=0 |location=Kraków |publisher=Szujski-Kluczycki |language=Polish |pages=162–163 |oclc=717123162}}</ref> [[Pólsk-sænska bandalagið]] stóð til 1599 þegar Svíar settu hann frá völdum.<ref>{{cite book |last=Peterson |first=Gary Dean |date=2014 |title=Warrior Kings of Sweden. The Rise of an Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |url=https://www.google.com.au/books/edition/Warrior_Kings_of_Sweden/FtFDthqmB2wC?hl=en&gbpv=0 |publisher=McFarland, Incorporated, Publishers |page=107 |isbn=978-1-4766-0411-4}}</ref>
[[File:Jan III Schultz.jpg|thumb|upright|left|[[Jóhann 3. Sobieski]] sigraði [[Tyrkjaveldi]] í [[orrustan um Vín|orrustunni um Vín]] 12. september 1683.]]
Árið 1609 gerði Sigmundur [[stríð Póllands og Moskvu|innrás]] í [[Rússaveldi]] þar sem [[rósturtímarnir í Rússlandi|rósturtímarnir]] stóðu yfir.<ref name="Dabrowski 2014"/> Ári síðar hertóku [[vængjaðir húsarar]], undir stjórn [[Stanisław Żółkiewski]], [[Moskva|Moskvu]], og héldu henni í tvö ár eftir ósigur Rússa í [[orrustan við Klusjino|orrustunni við Klusjino]].<ref name="Dabrowski 2014"/> Sigmundur barðist líka gegn [[Tyrkjaveldi]] í suðaustri. [[Jan Karol Chodkiewicz]] vann afgerandi sigur gegn Tyrkjum í [[orrustan um Khotyn|orrustunni um Khotyn]] árið 1621, sem flýtti fyrir falli soldánsins [[Ósman 2.|Ósmans 2.]]<ref>{{cite book |last=Dyer |first=Thomas Henry |date=1861 |title=The History of Modern Europe |volume=From the Fall of Constantinople, in 1453, to the War in the Crimea, in 1857. Volume 2 |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_History_of_Modern_Europe/kQZOAAAAcAAJ?hl=en&gbpv=0 |location=London |publisher=J. Murray |page=504 |isbn=978-3-337-75029-9}}</ref><ref>{{cite book |last=Dzięgielewski |first=Jan |date=1994 |title=Encyklopedia historii Polski: A-M |url=https://www.google.com.au/books/edition/Encyklopedia_historii_Polski/qRAsAQAAMAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=Bitwa%20pod%20Chocimiem%2050%20tysi%C4%99cy%201621 |location=Polska |publisher=Morex |isbn=978-83-902522-1-6 |language=Polish |page=101}}</ref>
Löng valdatíð Sigmundar í Póllandi var kölluð „silfuröld“.<ref>{{cite book |last=Kizwalter |first=Tomasz |date=1987 |title=Kryzys Oświecenia a początki konserwatyzmu polskiego |url=https://www.google.com.au/books/edition/Kryzys_O%C5%9Bwiecenia_a_pocz%C4%85tki_konserwat/p7JFAAAAIAAJ?hl=en&gbpv=0&bsq=srebrn%20wiek%20%20z%C5%82oty%20waz%C3%B3w |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=Uniwersytet Warszawski |language=Polish |page=21 |oclc=23942204}}</ref> Hinn frjálslyndi konungur [[Vladislás 4. Vasa]] náði að viðhalda yfirráðum Póllands yfir löndum sínum, en eftir lát hans tóku innri átök og stöðugur hernaður að draga úr mætti ríkisins.<ref>{{cite book |last=Scott |first=H. M. |date=2015 |title=The Oxford Handbook of Early Modern European History, 1350-1750 |volume=2 |url=https://www.google.com.au/books/edition/The_Oxford_Handbook_of_Early_Modern_Euro/Jb4DCgAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Oxford |publisher=Oxford University Press |pages=409–413 |isbn=978-0-19-102000-1}}</ref><ref>{{cite book| first=Władysław |last=Czapliński |author-link=Władysław Czapliński |title=Władysław IV i jego czasy |trans-title=Władysław IV and His Times |publisher=PW "Wiedza Poweszechna" |location=Warsaw |year=1976 |language=pl |pages=170, 217–218}}</ref> Árið 1648 var [[Kmelnitskíjuppreisnin]] gerð í [[Úkraína|Úkraínu]]<ref>{{Harvnb|Scott|2015|p=409}}</ref> og þar á eftir fylgdi [[Sænska syndaflóðið]] sem olli mikill eyðileggingu.<ref name="Scott 2015 409–413">{{Harvnb|Scott|2015|pp=409–413}}</ref> [[Prússland]] varð sjálfstætt 1657 með [[Brombergsáttmálinn|Brombergsáttmálanum]].<ref name="Scott 2015 409–413"/> Árið 1683 sýndi [[Jóhann 3. Sobieski]] fram á hernaðarmátt ríkisins að nýju þegar hann stöðvaði innrás Tyrkjaveldis í [[orrustan um Vín|orrustunni um Vín]].<ref>{{Harvnb|Scott|2015|p=411}}</ref> Eftir hans tíð tók [[Wettin-ætt]] við völdum og í valdatíð [[Ágústus 2. sterki|Ágústusar 2.]] og [[Ágústus 3. af Póllandi|Ágústusar 3.]] efldust nágrannalönd Póllands eftir [[Norðurlandaófriðurinn mikli|Norðurlandaófriðinn mikla]] (1700) og [[Pólska erfðastríðið]] (1733).<ref>{{Harvnb|Scott|2015|pp=409–412, 666}}</ref>
=== Upplausn ===
[[File:Stanisław II August Poniatowski in coronation clothes.PNG|thumb|upright|right|[[Stanislás 2. Ágústus]], síðasti [[konungur Póllands]], sem ríkti frá 1764 fram að afsögn sinni 25. nóvember 1795.]]
[[Konungskjör í Póllandi]] 1764 varð til þess að [[Stanislás 2. Ágústus]] varð konungur.<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|p=88}}</ref> Framboð hans var styrkt af fyrrum ástkonu hans, [[Katrín mikla|Katrínu miklu]] keisaraynju Rússlands.<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|pp=83–88}}</ref> Nýi konungurinn sveiflaðist milli þess að koma á nútímalegri stjórnháttum og halda frið við nágrannaríkin.<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|pp=89–91}}</ref> Umbætur hans leiddu til uppreisnar aðalsmanna í [[Barbandalagið|Barbandalaginu]] gegn honum og erlendum áhrifum almennt, sem sóttust eftir að viðhalda sérréttindum aðalsins.<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|pp=108–109}}</ref> Misheppnaðar tilraunir til umbóta í stjórnkerfinu og innanlandsófriður urðu til þess að nágrannaríkin kusu að grípa inn í.<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|pp=108–116}}</ref>
Árið 1772 var [[fyrsta skipting Póllands]] samþykkt af Prússlandi, Rússlandi og Austurríki. Pólska þingið samþykkti hana sem orðinn hlut eftir mikinn þrýsting.<ref name="wydawnictwo">Józef Andrzej Gierowski – ''Historia Polski 1764–1864'' [History of Poland 1764–1864], Państwowe Wydawnictwo Naukowe (Polish Scientific Publishers PWN), Warszawa 1986, {{ISBN|978-83-01-03732-1}}, pp. 1–74</ref> Árið 1773 var gerð áætlun um róttækar umbætur í landinu þar sem meðal annars var stofnuð fyrsta opinbera menntastofnun Evrópu, [[Menntaráð Póllands]].<ref>{{cite book|author1=Ted Tapper|author2=David Palfreyman|title=Understanding Mass Higher Education: Comparative Perspectives On Access|url=https://books.google.com/books?id=riv0UCM90AMC&pg=RA2-PA140|access-date=17 March 2013|year=2005|publisher=RoutledgeFalmer|isbn=978-0-415-35491-2|page=140}}</ref> Líkamlegar refsingar gegn börnum voru bannaðar með lögum árið 1783. Stanislás var leiðandi í [[pólska upplýsingin|pólsku upplýsingunni]], hvatti til iðnþróunar og studdi við byggingarlist í [[nýklassískur stíll|nýklassískum anda]].<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|p=176}}</ref> Vegna þessa var hann gerður að félaga í [[Konunglega breska vísindafélagið|Konunglega breska vísindafélaginu]].<ref>{{cite book |author=Polska Akademia Nauk |title=Nauka polska |url=https://books.google.com/books?id=Bfs5AQAAIAAJ |access-date=30 August 2021 |year=1973 |publisher=Polska Akademia Nauk |page=151}}</ref>
Árið 1791 samþykkti stórþingið [[Stjórnarskrá Póllands 1791|Maístjórnarskrána]], fyrstu stjórnarskrá landsins sem kom á [[þingbundin konungsstjórn|þingbundinni konungsstjórn]].<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|p=260}}</ref> [[Targowica-bandalagið]], samtök aðalsmanna sem voru andsnúnir stjórnarskránni, sneri sér til Katrínar miklu sem hóf [[stríð Póllands og Rússlands 1792]].<ref>{{Harvnb|Butterwick|2021|p=310}}</ref> Rússar og Prússar óttuðust vaxandi styrk Pólverja og framkvæmdu því [[önnur skipting Póllands|aðra skiptingu Póllands]] 1793. Eftir það var landið rúið sínum mikilvægustu landsvæðum og í reynd ófært um að viðhalda sjálfstæði sínu. Eftir [[Þriðja skipting Póllands|þriðju skiptingu Póllands]] 24. október 1795 var landið ekki lengur til.<ref name="gierowski3">Józef Andrzej Gierowski – ''Historia Polski 1764–1864'' (History of Poland 1764–1864), pp. 74–101</ref><ref>{{Cite journal|last=Bertholet|first=Auguste|date=2021|title=Constant, Sismondi et la Pologne|url=https://www.slatkine.com/fr/editions-slatkine/75250-book-05077807-3600120175625.html|journal=Annales Benjamin Constant|volume=46|pages=65–85}}</ref> Síðasti konungur Póllands, Stanislás Ágústus, sagði af sér þann 25. nóvember 1795.<ref>{{cite book |last = Schulz-Forberg| first =Hagen| title = Unravelling Civilisation: European Travel and Travel Writing| year = 2005| publisher =Peter Lang| page = 162|isbn =9052012350}}</ref>
=== Uppreisnir ===
[[File:Rzeczpospolita Rozbiory 3.png|thumb|right|upright=1.3|[[Skiptingar Póllands]] milli Prússlands (blár), Rússlands (brúnn) og Austurríkis (grænn).]]
Pólverjar gerðu nokkrar uppreisnir gegn hernámsliðum ríkjanna sem höfðu skipt landinu milli sín. Árið 1794 var [[Kościuszko-uppreisnin]] gerð, þar sem vinsæll herforingi, [[Tadeusz Kościuszko]], sem hafði áður barist með [[George Washington]] í [[frelsisstríð Bandaríkjanna|frelsisstríði Bandaríkjanna]], leiddi uppreisnarmenn.<ref name="auto1">{{cite book |last=Storozynski |first=Alex |title=The Peasant Prince: Thaddeus Kosciuszko and the Age of Revolution |publisher=St. Martin's Press, 352 pages |location=New York |year=2009 |isbn=978-1-4299-6607-8 |url=https://books.google.com/books?id=wVqnlTbsdXcC |format= Google Books}}</ref> Þrátt fyrir sigur í [[orrustan við Racławice|orrustunni við Racławice]] varð ósigur hans á endanum til þess að vonin um endurheimt sjálfstæðis dó.<ref>{{cite book |last=Gardner |first=Monica Mary |url=https://www.gutenberg.org/files/27882/27882-h/27882-h.htm#CHAPTER_VII |title=The Rising of Kościuszko (Chapter VII) |work=Kościuszko: A Biography |publisher=G. Allen & Unwin., ltd, 136 pages |year=1942 |format=Project Gutenberg}}</ref>
Árið 1806 leiddi [[Jan Henryk Dąbrowski]] uppreisn rétt fyrir innrás [[Napóleon Bonaparte|Napóleons]] inn í Rússland í [[Fjórða bandalagsstríðið|fjórða bandalagsstríðinu]]. Með [[Tilsitsáttmálinn|Tilsitsáttmálanum]] lýsti Napóleon yfir stofnun [[hertogadæmið Varsjá|hertogadæmisins Varsjár]] 1807. Hertogadæmið var leppríki undir stjórn bandamanns hans, [[Friðrik Ágúst 1. af Saxlandi|Friðriks af Saxlandi]]. Pólverjar studdu franska herinn í [[Napóleonsstyrjaldirnar|Napóleonsstyrjöldunum]], sérstaklega lið undir stjórn [[Józef Poniatowski]] sem varð [[hermarskálkur]] skömmu fyrir andlát sitt í [[orrustan um Leipzig|orrustuna um Leipzig]] 1813.<ref>{{cite book |last=Nicholls |first=David |date=1999 |title=Napoleon |url=https://www.google.com.au/books/edition/Napoleon/PmCdv91zPS0C?hl=en&gbpv=0 |location=Oxford |publisher=ABC-CLIO |page=204 |isbn=978-0-87436-957-1}}</ref> Eftir að Napóleon var hrakinn í útlegð var hertogadæmið Varsjá lagt niður á [[Vínarþingið|Vínarþinginu]] 1815 og landi þess skipt milli [[Kongressríkið Pólland|Kongresskonungsríkisins Póllands]] undir stjórn Rússlands, [[Stórhertogadæmið Posen|Stórhertogadæmisins Posen]] undir stjórn Prússlands, og [[Austurríska Pólland]] með [[fríríkið Kraká|fríríkinu Kraká]].<ref>{{cite book |last1=Lukowski |first1=Jerzy |last2=Zawadzki |first2=W.H. |ref=Lukowski2001 |title=A Concise History of Poland |publisher=Cambridge University Press |page=313 |location=Cambridge |year=2001 |isbn=978-0-521-55917-1 |url=https://books.google.com/books?id=NpMxTvBuWHYC&q=1807&pg=PA115}}</ref>
Árið 1830 hófu foringjaefni úr herforingjaskóla í Varsjá [[Nóvemberuppreisnin]]a.<ref>{{cite book |author1=Carolina Armenteros |author2=Dawn Dodds |author3=Isabel Divanna |author4=Tim Blanning |date=2008 |title=Historicising the French Revolution |url=https://www.google.com.au/books/edition/Historicising_the_French_Revolution/A4hJDAAAQBAJ?hl=en&gbpv=0 |location=Newcastle |publisher=Cambridge Scholars |page= 247|isbn=978-1-4438-1157-6}}</ref> Eftir að hún var brotin á bak aftur missti Kongressríkið Pólland sjálfstæði sitt, her og löggjafarþing.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JZ9eBAAAQBAJ&q=congress+poland+integration+paskevich&pg=PA249|title=The Russian Empire: A Multi-ethnic History|first=Andreas|last=Kappeler|date=27 August 2014|publisher=Routledge|isbn=978-1-317-56810-0|via=Google Books}}</ref> Byltingarárið [[1848]] gerðu Pólverjar enn [[Stór-Póllandsuppreisnin|uppreisn]] gegn [[þýskuvæðing]]u vesturhéraðanna. Í kjölfarið varð stórhertogadæmið Posen að einföldu héraði sem var innlimað í [[Þýska keisaradæmið]] 1871.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8YUuGSKXsFUC&q=1848+prussia+uprising+posen&pg=PA140|title=Paths of Integration: Migrants in Western Europe (1880–2004)|first1=Leo|last1=Lucassen|first2=David|last2=Feldman|first3=Jochen|last3=Oltmer|date=6 September 2006|publisher=Amsterdam University Press|isbn=978-90-5356-883-5|via=Google Books}}</ref> Í Rússlandi var [[Janúaruppreisnin]] 1863-1864 barin niður með hörku og leiddi til brottflutnings Pólverja og pólskra gyðinga. Undir lok 19. aldar átti sér stað mikil iðnvæðing í Kongress-Póllandi og helstu útflutningsafurður urðu [[kol]], [[sink]], [[járn]] og [[textíll]].<ref>{{cite book |last=Restivo |first=Sal |date=2005 |title=Science, Technology, and Society: An Encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=4_tQEAAAQBAJ&dq=economy+of+Russian+poland+zinc+textiles&pg=PA613 |location=New York |publisher=Oxford University Press |page=613 |isbn=1280835133}}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=kKR8DwAAQBAJ&q=january+uprising+economic&pg=PA181|title=Poland From Partitions to EU Accession: A Modern Economic History, 1772–2004|first=Piotr|last=Koryś|date=2018 |publisher=Springer |isbn=978-3-319-97126-1}}</ref>
=== Annað pólska lýðveldið ===
[[File:Józef Piłsudski (-1930).jpg|thumb|right|[[Józef Piłsudski]] var sjálfstæðishetja Pólverja og helsti stjórnmálamaður landsins frá 1918 til dauðadags 1935.]]
Eftir [[fyrri heimsstyrjöldin]]a samþykktu [[bandamenn (fyrri heimsstyrjöld)|bandamenn]] að endurreisa Pólland með [[Versalasamningarnir|Versalasamningunum]] í júní 1919.<ref>''Paris 1919: Six Months that Changed the World'' (2001), p. 208.</ref> Alls börðust 2 milljónir pólskra hermanna með hernámsliðunum þremur, og yfir 450.000 létu lífið.<ref>{{cite book|last=Curtis|first=Glenn E.|title=Poland: A Country Study|date=1994|publisher=Federal Research Division of the [[Library of Congress]]|location=[[Washington, D.C.]]|volume=550|issue=162–994|page=29|edition=3|isbn=978-0-844-40827-9}}</ref> Eftir undirritun vopnahlés við Þýskaland í nóvember 1918 lýstu Pólverjar yfir stofnun [[Annað pólska lýðveldið|annars pólska lýðveldisins]].<ref>{{cite journal|last=Wandycz|first=Piotr S.|title=The Second Republic, 1921-1939|date=2009|volume=54|number=2|journal=[[The Polish Review]]|publisher=[[University of Illinois Press]]|pages=159–171|jstor=25779809}}</ref> Næstu ár var sjálfstæði þess staðfest í röð stríðsátaka, sérstaklega [[stríð Póllands og Sovétríkjanna|stríði Póllands og Sovétríkjanna]] þar sem Pólverjar gersigruðu [[Rauði herinn|rauða herinn]] í [[orrustan um Varsjá (1920)|orrustunni um Varsjá]] árið 1920.<ref>{{cite journal|last=Kukiel|first=Marjan|title=The Polish-Soviet Campaign of 1920|journal=[[The Slavonic and East European Review]]|year=1929|volume=8|number=22|pages=48–65|publisher=[[Modern Humanities Research Association]]|jstor=4202361}}</ref> Á þessum tíma tókst pólska lýðveldinu að sameina löndin sem áður höfðu skipst milli þriggja ríkja, í eitt þjóðríki.
Á millistríðsárunum fór í hönd nýtt tímabil í pólskum stjórnmálum. Áratugina á undan höfðu pólskir stjórnmálaleiðtogar mátt þola ritskoðun, og nú þurfti að skapa nýja stjórnmálaumræðu. Margir útlægir pólskir aðgerðasinnar, eins og [[Ignacy Jan Paderewski|Ignacy Paderewski]] (sem síðar varð forsætisráðherra), sneru nú aftur heim og margir þeirra gegndu lykilstöðum í stjórnkerfinu. Árið 1922 var fyrsti [[forseti Póllands]], [[Gabriel Narutowicz]], myrtur í Varsjá af hægriöfgamanninum [[Eligiusz Niewiadomski]].<ref name="bitter">Bitter glory: Poland and its fate, 1918 to 1939; p. 179</ref>
Árið 1926 leiddi herforinginn og þjóðhetjan [[Józef Piłsudski]] [[Maívaldaránið (Pólland)|valdarán]] og fól [[Sanacja]]-hreyfingunni stjórn landsins til að koma í veg fyrir að róttækar stjórnmálahreyfingar til hægri og vinstri næðu völdum.<ref>{{cite journal|last=Machray|first=Robert|title=Pilsudski, the Strong Man of Poland|jstor=45333442|publisher=[[University of California Press]]|date=November 1930|volume=33|number=2|journal=[[Current History]]|pages=195–199|doi=10.1525/curh.1930.33.2.195 }}</ref> Seint á 4. áratugnum varð óttinn við rótttækar hreyfingar svo mikill að stjórnvöld beittu sífellt meiri hörku og bönnuðu marga stjórnmálaflokka, þar á meðal kommúnista og þjóðernissinnaða flokka sem þau töldu ógna stöðugleikanum.<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jEKMAgAAQBAJ&q=sanacja++communism+banned&pg=PT98|title=Poland in the Modern World: Beyond Martyrdom|first=Brian|last=Porter-Szücs|date=6 January 2014|publisher=John Wiley & Sons|isbn=978-1-118-59808-5|via=Google Books}}</ref>
=== Seinni heimsstyrjöld ===
[[File:7TP Polish Tank.png|thumb|left|[[7TP]]-skriðdrekar [[pólski herinn|pólska hersins]] á heræfingu skömmu fyrir innrásina í Pólland 1939.]]
[[Síðari heimsstyrjöld]] hófst þegar [[Þriðja ríkið]] gerði [[innrásin í Pólland|innrás í Pólland]] 1. september 1939. Í kjölfarið fylgdi [[innrás Sovétmanna í Pólland]] 17. september. Þann 28. september [[umsátrið um Varsjá (1939)|féll Varsjá]]. Samkvæmt [[Mólotov-Ribbentrop-samningurinn|Mólotov-Ribbentrop-samningnum]] var Póllandi skipt í tvennt milli hernámsliðanna. Frá 1939 til 1941 flutti Sovétherinn þúsundir Pólverja burt. Sovéska innanríkisráðuneytið [[NKVD]] myrti þúsundir pólskra stríðsfanga í [[Katyn-fjöldamorðin|Katyn-fjöldamorðunum]] áður en Þjóðverjar réðust á Sovétríkin í [[Barbarossa-aðgerðin]]ni.<ref name="bbc">"[https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-11845315 Russian parliament condemns Stalin for Katyn massacre]". BBC News. 26 November 2010</ref> Í þýskum áætlunum var talað um „útrýmingu Pólverja“ árið 1939 og [[Generalplan Ost]] fól í sér [[þjóðarmorð]].<ref>{{cite book|author=Michael Geyer|title=Beyond Totalitarianism: Stalinism and Nazism Compared|url=https://books.google.com/books?id=IcB3oASHnkAC&pg=PA152|year=2009|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-0-521-89796-9|pages=152–153}}</ref>
[[File:Pilots of No. 303 (Polish) Squadron RAF with one of their Hawker Hurricanes, October 1940. CH1535.jpg|thumb|right|Pólskir flugmenn í [[No. 303 Polish Fighter Squadron]] í [[orrustan um Bretland|orrustunni um Bretland]] í október 1940.]]
Pólverjar lögðu til fjórða stærsta herlið Evrópu<ref name="ZalogaHook1982">{{cite book|author1=Steven J. Zaloga|author2=Richard Hook|title=The Polish Army 1939–45|url=https://books.google.com/books?id=AAdYFeW2fnoC&pg=PA3|access-date=6 March 2011|year=1982|publisher=Osprey Publishing|isbn=978-0-85045-417-8|pages=3–|via=Google Books}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="Lerski1996">{{cite book|author=Jerzy Jan Lerski|title=Historical Dictionary of Poland, 966–1945|url=https://books.google.com/books?id=QTUTqE2difgC&pg=PA18|access-date=6 March 2011|year=1996|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-26007-0|page=18 |via=Google Books}}</ref>
<ref name="Walters1988">{{cite book|author=E. Garrison Walters|title=The other Europe: Eastern Europe to 1945|url=https://books.google.com/books?id=64VpSBd7xUcC&pg=PA276|access-date=6 March 2011|year=1988|publisher=Syracuse University Press|isbn=978-0-8156-2440-0|pages=276– |via=Google Books}}</ref> og pólskir hermenn börðust fyrir bæði [[útlagastjórn Póllands]] í vestri og [[Póllandsher]] undir stjórn Sovétríkjanna í austri. Pólskir hermenn léku stór hlutverk í [[Overlord-aðgerðin]]ni, [[Ítalíuherförin]]ni og [[Norður-Afríkuherförin]]ni, og er sérstaklega minnst fyrir framgöngu sína í [[orrustan um Monte Cassino|orrustunni um Monte Cassino]]. Pólskir njósnarar reyndust bandamönnum ómetanleg uppspretta upplýsinga innan úr Evrópu<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=EJ5vIyDBpLcC&q=22%2C047+Polish&pg=PA234 |title=The Eagle Unbowed: Poland and the Poles in the Second World War |first=Halik |last=Kochanski |publisher=Harvard University Press |year=2014 |isbn=978-0-674-06814-8}}</ref> og pólskum dulmálssérfræðingum tókst að ráða í [[Enigma-dulmálið]].<ref>Gordon Welchman, The Hut Six Story, 1982, p. 289.</ref> Í austri barðist [[pólski fyrsti herinn]] með Sovéthernum í orrustum um Varsjá og Berlín.<ref name="Lerski1996-2">{{cite book|author=Jerzy Jan Lerski|title=Historical Dictionary of Poland, 966–1945|url=https://books.google.com/books?id=S6aUBuWPqywC&pg=PA34|year=1996|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=978-0-313-26007-0|page=34 |via=Google Books}}</ref>
[[Pólska andspyrnuhreyfingin]] og [[Armia Krajowa]] („heimaherinn“) börðust gegn hernámi Þjóðverja og störfuðu eins og neðanjarðarríki, með virku menntakerfi og dómskerfi.<ref name="Salm42">Stanisław Salmonowicz, ''Polskie Państwo Podziemne'', Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa, 1994, {{ISBN|978-83-02-05500-3}}, p. 37</ref> Andspyrnan leit á útlagastjórnina sem réttmæta stjórn landsins og hafnaði hugmyndinni um kommúnistastjórn yfir Póllandi. Af þeim orsökum hóf hún [[Stormaðgerðin]]a 1944, en [[uppreisnin í Varsjá]] er þekktasti angi þeirrar aðgerðar.<ref name="Lerski1996-2" /><ref name="Soviets_and_AK">[https://www.polandinexile.com/rising.htm The Warsaw Rising] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20251123031342/http://www.polandinexile.com/rising.htm |date=2025-11-23 }}, polandinexile.com</ref>
[[File:WW2-Holocaust-Poland.PNG|thumb|left|Kort af [[helförin]]ni í Póllandi sem sýnir helstu flutningsleiðir og fjöldamorð. Helstu gettó gyðinga eru merkt með gulum stjörnum. Útrýmingarbúðir nasista eru merktar með hauskúpum í svörtum reitum. Landamærin milli Þýskalands og Sovétríkjanna 1941 eru merkt með rauðu.]]
Samkvæmt skipunum [[Adolf Hitler|Hitlers]] reistu Þjóðverjar sex [[útrýmingarbúðir]] á hernámssvæðinu í Póllandi, þar á meðal [[útrýmingarbúðirnar í Treblinka|Treblinka]], [[útrýmingarbúðirnar í Majdanek|Majdanek]] og [[útrýmingarbúðirnar í Auschwitz|Auschwitz]]. Þjóðverjar fluttu milljónir gyðinga alls staðar að úr Evrópu til búðanna þar sem þeir voru myrtir.<ref>{{Cite book| publisher = University of Nebraska Press| isbn = 978-0-8032-1327-2| last1 = Browning| first1 = Christopher R.| last2 = Matthäus| first2 = Jürgen| title = The origins of the Final Solution: the evolution of Nazi Jewish policy, September 1939 – March 1942| url = https://archive.org/details/originsoffinalso00brow| location = Lincoln| series = Comprehensive history of the Holocaust| date = 2004}}</ref><ref>{{Cite book| edition = First | publisher = Tim Duggan Books| isbn = 978-1-101-90345-2| last = Snyder| first = Timothy| title = Black earth: the Holocaust as history and warning| url = https://archive.org/details/blackearthholoca0000snyd | location = New York| date = 2015}}</ref> Talið er að um 3 milljónir pólskra gyðinga<ref>{{harvp|Materski|Szarota|2009}} ''Quote:'' Liczba Żydów i Polaków żydowskiego pochodzenia, obywateli II Rzeczypospolitej, zamordowanych przez Niemców sięga 2,7- 2,9 mln osób.''Source:'' IPN.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.yadvashem.org/righteous/stories/poland-historical-background.html|title=Poland Historical Background}}</ref> – um 90% af öllum gyðingum í Póllandi - og milli 1,8 og 2,8 aðrir Pólverjar<ref>{{cite web|url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/polish-victims|title=Polish Victims|publisher=United States Holocaust Memorial Museum}}</ref><ref>{{cite web|url=http://projectinposterum.org/docs/poland_WWII_casualties.htm|title=Poland World War II casualties (in thousands)|last=Piotrowski|first=Tadeusz|access-date=2022-08-31|archive-date=2007-04-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20070418175341/http://projectinposterum.org/docs/poland_WWII_casualties.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{harvp|Materski|Szarota|2009}} ''Quote:'' Łączne straty śmiertelne ludności polskiej pod okupacją niemiecką oblicza się obecnie na ok. 2 770 000.</ref> hafi verið myrtir meðan á [[hernám Póllands (1939-1945)|hernámi Póllands]] stóð, þar á meðal voru milli 50 og 100.000 pólskir menntamenn (háskólakennarar, læknar, lögfræðingar, aðalsmenn og prestar). Í uppreisninni í Varsjá einni voru 150.000 pólskir borgarar drepnir, flestir myrtir af Þjóðverjum í [[fjöldamorðin í Wola|Wola]] og [[fjöldamorðin í Ochota|Ochota]].<ref>{{cite web|url=https://encyclopedia.ushmm.org/content/en/article/documenting-numbers-of-victims-of-the-holocaust-and-nazi-persecution|title=Documenting Numbers of Victims of the Holocaust and Nazi Persecution|publisher=United States Holocaust Memorial Museum}}</ref><ref>{{Cite book |last=Wardzyńska |first=Maria |year=2009 |title=Był rok 1939. Operacja niemieckiej policji bezpieczeństwa w Polsce. Intelligenzaktion |trans-title=The Year was 1939: Operation of German Security Police in Poland. Intelligenzaktion |publisher=[[Institute of National Remembrance]] |isbn=978-83-7629-063-8 |language=pl |url=http://pamiec.pl/download/49/34737/BYLROK1939.pdf |quote=Oblicza się, że akcja „Inteligencja” pochłonęła ponad 100 tys. ofiar. ''Translation:'' It is estimated that ''Intelligenzaktion'' took the lives of 100,000 Poles. |access-date=4 January 2020 |archive-date=29 November 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141129035451/http://pamiec.pl/download/49/34737/BYLROK1939.pdf |url-status=dead }}</ref> Um 150.000 pólskir almennir borgarar voru myrtir af Sovétmönnum milli 1939 og 1941 meðan á hernámi Sovétríkjanna í austurhluta Póllands stóð, og eins er talið að um 100.000 Pólverjar hafi verið myrtir af [[Uppreisnarher Úkraínu]] milli 1943 og 1944 í [[fjöldamorð á Pólverjum í Volhynia og Austur-Galisíu|Volhynia og Austur-Galisíu]].<ref>Grzegorz Motyka, Od rzezi wołyńskiej do akcji "Wisła". Konflikt polsko-ukraiński 1943–1947. Kraków 2011, p. 447. See also: Book review by Tomasz Stańczyk: "Grzegorz Motyka oblicza, że w latach 1943–1947 z polskich rąk zginęło 11–15 tys. Ukraińców. Polskie straty to 76–106 tys. zamordowanych, w znakomitej większości podczas rzezi wołyńskiej i galicyjskiej."</ref><ref>{{cite web |publisher=Institute of National Remembrance |year=2013 |website=1943 Wołyń Massacres Truth and Remembrance |url=http://www.volhyniamassacre.eu/ |title=What were the Volhynian Massacres? |access-date=2022-08-31 |archive-date=2013-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130813063016/http://www.volhyniamassacre.eu/ |url-status=dead }}</ref> Talið er að Pólland hafi misst hæsta hlutfall íbúa sinna í stríðinu, um 6 milljónir, yfir 1/6 af íbúafjöldanum fyrir stríð. Helmingur þeirra voru gyðingar.<ref name="szma">{{harvp|Materski|Szarota|2009}}</ref><ref>[https://www.remember.org/forgotten/ Holocaust: Five Million Forgotten: Non-Jewish Victims of the Shoah.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180125075356/http://remember.org/forgotten |date=25 January 2018 }} Remember.org.</ref><ref>{{cite web|url=https://www.expatica.com/de/polish-experts-lower-nations-wwii-death-toll/|title=Polish experts lower nation's WWII death toll|archive-url=https://web.archive.org/web/20190818035613/https://www.expatica.com/de/polish-experts-lower-nations-wwii-death-toll/|archive-date=18 August 2019|url-status=dead}}</ref>
Árið 1945 voru bæði austur- og vesturlandamæri Póllands flutt í vesturátt. Yfir 2 milljónir pólskra íbúa [[Kresy]] voru reknir yfir [[Curzon-línan|Curzon-línuna]] af [[Jósef Stalín]].<ref>[[Bogumiła Lisocka-Jaegermann]] (2006). "Post-War Migrations in Poland". In: Mirosława Czerny. ''Poland in the geographical centre of Europe.'' Hauppauge, New York: Nova Science Publishers. pp. 71–87. {{ISBN|978-1-59454-603-7}}. [https://books.google.com/books?id=KGYrq9qAeskC&q=%22so+called+Curzon+Line%22 Google Books preview.]</ref> Vesturlandamærin voru sett við [[Oder-Neisse-línan|Oder-Neisse-línuna]]. Afleiðingin var að Pólland minnkaði um 20% eða 77.500 km². Þessi breyting leiddi til stórfelldra fólksflutninga Pólverja, Þjóðverja, Úkraínumanna og Gyðinga.<ref>{{Cite book|url=http://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf|archive-url=https://web.archive.org/web/20150626151411/http://www.igipz.pan.pl/en/zpz/Political_migrations.pdf|url-status=dead|archive-date=26 June 2015|title=Political Migrations in Poland 1939–1948|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Didactica|year=2006|isbn=978-1-5361-1035-7|location=Warsaw}}</ref><ref>{{Cite book|url=http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf|title=Political Migrations On Polish Territories (1939–1950)|last=Eberhardt|first=Piotr|publisher=Polish Academy of Sciences|year=2011|isbn=978-83-61590-46-0|location=Warsaw|access-date=2022-08-31|archive-date=2014-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20140520220409/http://rcin.org.pl/Content/15652/WA51_13607_r2011-nr12_Monografie.pdf|url-status=dead}}</ref><ref name="bbc5">"[https://www.bbc.co.uk/history/worldwars/wwtwo/refugees_01.shtml European Refugee Movements After World War Two]". BBC – History.</ref>
=== Kommúnistastjórnin ===
[[File:Solidarity_petition,_Edinburgh.JPG|thumb|upright|Stúdentar í Skotlandi safna undirskriftum handa Samstöðu í Edinborg árið 1981.]]
Samkvæmt kröfum Stalíns á [[Jaltaráðstefnan|Jaltaráðstefnunni]] var mynduð ný samsteypustjórn í Póllandi sem var hliðholl kommúnistum, en pólska útlagastjórnin í London hunsuð. Margir Pólverjar litu á þetta sem [[svik Vesturveldanna]]. Árið 1944 hafði Stalín heitið [[Winston Churchill]] og [[Franklin D. Roosevelt]] að virða fullveldi Póllands og heimila lýðræðislegar kosningar, en eftir að sigur vannst 1945 stóðu sovésk hernámsyfirvöld fyrir fölsun kosningaúrslita til að réttlæta yfirráð Sovétríkjanna yfir Póllandi. Sovétríkin komu á nýrri [[kommúnistaríki|kommúnistastjórn]] í Póllandi eins og annars staðar í [[Austurblokkin]]ni. Vopnuð andspyrna gegn hernámi Sovétmanna stóð fram á 6. áratuginn.<ref>{{cite web| url = https://ipn.gov.pl/en/news/9332,ARTICLE-by-Karol-Nawrocki-PhD-The-soldiers-of-Polish-freedom.html |title=ARTICLE by Karol Nawrocki, Ph.D.: The soldiers of Polish freedom |access-date = 6 March 2022}}</ref>
Þrátt fyrir mótmæli samþykkti pólska stjórnin innlimun austurhéraða Póllands í Sovétríkin<ref name="indianapolis">[[Arthur Bliss Lane]] ''[[I saw Poland betrayed]]: An American Ambassador Reports to the American People''. Indianapolis: The Bobbs-Merrill Company, 1948.</ref> (sérstaklega borgirnar [[Wilno]] og [[Lwów]]) og samþykkti varanlegar herstöðvar [[rauði herinn|rauða hersins]] í Póllandi. Með [[Varsjárbandalagið|Varsjárbandalaginu]] í [[Kalda stríðið|kalda stríðinu]] voru hernaðarlegir hagsmunir Póllands og Sovétríkjanna sameinaðir.<ref>{{cite web| url = https://www.thoughtco.com/warsaw-pact-4178983 |title=Warsaw Pact: Definition, History, and Significance |access-date = 6 March 2022}}</ref>
Nýja kommúnistastjórnin tók upp [[litla stjórnarskráin 1947|litlu stjórnarskrána]] þann 19. febrúar 1947. [[Pólska alþýðulýðveldið]] (''Polska Rzeczpospolita Ludowa'') var formlega stofnað árið 1952. Árið 1956, eftir andlát [[Bolesław Bierut]], tók stjórn [[Władysław Gomułka]] við völdum sem var eilítið frjálslyndari um tíma, lét marga lausa úr fangelsi og jók einstaklingsfrelsi. Stjórnin batt líka enda á hina misheppnuðu [[samyrkjubú|samyrkjuvæðingu]] í pólskum landbúnaði. Svipað gerðist í valdatíð [[Edward Gierek]] á 8. áratugnum, en lengst af héldu ofsóknir gegn stjórnarandstöðu áfram. Þrátt fyrir það var Pólland oft talið minnsta alræðisríkið í Austurblokkinni.<ref name="PWN_historia">{{cite web |language=pl |url=http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4575043 |title=Polska. Historia |work=[[Internetowa encyklopedia PWN|PWN Encyklopedia]] |access-date=11 July 2005 |archive-url=https://web.archive.org/web/20061001084717/http://encyklopedia.pwn.pl/haslo.php?id=4575043 |archive-date=1 October 2006 |url-status=dead }}</ref>
Vinnudeilur árið 1980 leiddu til stofnunar verkalýðsfélagsins [[Samstaða (verkalýðsfélag)|Samstöðu]] (''Solidarność'') sem varð með tímanum að stjórnmálaafli. Þrátt fyrir ofsóknir og setningu [[herlögin í Póllandi|herlaga]] árið 1981, gróf hún undan stjórn [[Sameinaði pólski verkamannaflokkurinn|Sameinaða pólska verkamannaflokksins]] og árið 1989 voru [[þingkosningar í Póllandi 1989|fyrstu frjálsu kosningarnar]] haldnar í landinu frá lokum seinni heimsstyrjaldar. Leiðtogi Samstöðu, [[Lech Wałęsa]], sigraði forsetakosningar árið 1990.<ref>{{cite web |url=https://argumentum.al/lajmi/2020/09/solidarity-movement-or-the-beginning-of-the-end-of-communism/ |title=Solidarity Movement– or the Beginning of the End of Communism |date=September 2020 |access-date=6 March 2022 |archive-date=28 mars 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220328012855/https://argumentum.al/lajmi/2020/09/solidarity-movement-or-the-beginning-of-the-end-of-communism/ |url-status=dead }}</ref>
=== Eftir 1989 ===
[[File:Flowers in front of the Presidential Palace in Warsaw.jpg|170px|thumb|Blóm við [[forsetahöllin í Varsjá|forsetahöllina í Varsjá]] eftir [[Flugslysið í Póllandi 2010|flugslysið 2010]] þar sem margir pólskir ráðamenn fórust.]]
Snemma á 10. áratugnum hóf [[Leszek Balcerowicz]] [[lostmeðferð (hagfræði)|lostmeðferð]] til að breyta efnahagslífi landsins úr sósíalískum [[áætlunarbúskapur|áætlunarbúskap]] í [[markaðsbúskapur|markaðsbúskap]].<ref>{{cite journal|last1=Hunter Jr.|first1=Richard J.|last2=Ryan|first2=Leo V.|title=A RETROSPECTIVE ANALYSIS AND FUTURE PERSPECTIVE: "Why Was Poland's Transition So Difficult?"|url=https://archive.org/details/sim_polish-review_2006_51_2/page/147|jstor=25779611|volume=51|number=2|date=2006|pages=147–171|publisher=[[University of Illinois Press]]|journal=[[The Polish Review]]}}</ref> Líkt og önnur fyrrum kommúnistaríki gekk Pólland í gegnum tímabil þar sem lífsgæði, efnahagur og félagsleg þjónusta drógust saman eftir fall kommúnistastjórnarinnar,<ref>{{Cite book | last = Kowalik | first = Tadeusz | year = 2011 | title = From Solidarity to Sell-Out: The Restoration of Capitalism in Poland | url = https://archive.org/details/fromsolidarityto0000kowa | location = New York, NY | publisher = Monthly Review Press}}</ref> en landið varð síðan það fyrsta sem endurheimti verga landsframleiðslu frá því fyrir 1989 út af miklum hagvexti strax árið 1995.<ref>{{cite journal|last=Spieser|first=Catherine|title=Labour Market Policies in Post-communist Poland: Explaining the Peaceful Institutionalisation of Unemployment|date=April 2007|pages=97–132|volume=21|number=1|doi=10.3917/poeu.021.0097|journal=Politique européenne}}</ref> Pólland gerðist aðili að [[Visegrád-hópurinn|Visegrád-hópnum]] árið 1991<ref>{{cite journal|last=Poláčková|first=Hana|title=Regional Cooperation in Central Europe: Poland, Hungary, Czech Republic and Slovakia: from Visegrad to CEFTA|jstor=23615759|pages=117–129|number=3|journal=Perspectives|date=1994|publisher=[[SAGE Publishers]]}}</ref> og gekk í [[NATO]] árið 1999.<ref>{{cite web|url=https://www.dw.com/en/after-20-years-in-nato-poland-still-eager-to-please/a-47862839|title=After 20 years in NATO, Poland still eager to please|work=[[DW News]]|publisher=[[Deutsche Welle]]|last=Sieradzka|first=Monika|date=3 November 2019|access-date=26 March 2022|quote=Poland's NATO accession in 1999 was meant to provide protection from Russia.}}</ref> Pólska þjóðin kaus síðan að ganga í [[Evrópusambandið]] í þjóðaratkvæðagreiðslu 2003<ref>{{cite journal|last=Szczerbiak|first=Aleks|title=History Trumps Government Unpopularity: The June 2003 Polish EU Accession Referendum|url=https://archive.org/details/sim_west-european-politics_2004-09_27_4/page/671|volume=27|number=4|date=September 2004|pages=671–690|journal=West European Politics|doi=10.1080/0140238042000249876|s2cid=153998856}}</ref> og landið varð fullgildur meðlimur 1. maí 2004 eftir [[stækkun Evrópusambandsins 2004]].<ref>{{cite journal|last=Kundera|first=Jaroslaw|title=Poland in the European Union. The economic effects of ten years of membership|journal=Rivista di Studi Politici Internazionali|volume=81|number=3|date=September 2014|pages=377–396|jstor=43580712}}</ref>
Pólland gekk í [[Schengen-samstarfið]] árið 2007 og opnaði landamæri sín að öðrum Evrópusambandsríkjum.<ref name="Europe's border-free zone expands">{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/7153490.stm|title=Europe's border-free zone expands|work=BBC News|date=21 December 2007|access-date=28 July 2011}}</ref> Þann 10. apríl 2010 fórst [[forseti Póllands]], [[Lech Kaczyński]], ásamt 89 hátt settum pólskum ráðamönnum í [[flugslysið í Póllandi 2010|flugslysi]] nærri [[Smolensk]] í Rússlandi.<ref>{{cite web|url=https://www.theguardian.com/world/2016/feb/07/smolensk-plane-crash-lech-kaczynski-poland-russia|title=Will Poland ever uncover the truth about the plane crash that killed its president?|work=[[The Guardian]]|date=7 February 2016|access-date=26 March 2022|location=[[Warsaw]]|last=Smith|first=Alex Duval}}</ref>
Árið 2011 sigraði [[Borgaraflokkurinn (Pólland)|Borgaralegur vettvangur]] þingkosningarnar.<ref>{{cite web|url=https://carnegieendowment.org/2011/10/10/ruling-civic-platform-wins-parliamentary-elections-in-poland-pub-45703|title=Ruling Civic Platform Wins Parliamentary Elections in Poland|first1=Andrzej|last1=Turkowski|website=Carnegie Endowment for International Peace}}</ref> Árið 2014 varð forsætisráðherra Póllands, [[Donald Tusk]], forseti [[Evrópska ráðið|Evrópska ráðsins]] og sagði af sér embætti forsætisráðherra í kjölfarið.<ref>{{cite news|url=https://www.irishtimes.com/news/politics/donald-tusk-named-next-president-of-european-council-1.1913164|title=Donald Tusk named next president of European Council|first=Suzanne|last=Lynch|newspaper=The Irish Times}}</ref> Íhaldsflokkurinn [[Lög og réttlæti]] með formanninum [[Jarosław Kaczyński]] sigraði þingkosningarnar árin 2015 og 2019.<ref>{{Cite news|title=Poland elections: Conservatives secure decisive win|date=25 October 2015 |newspaper=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-europe-34631826}}</ref><ref>{{Cite news|title=Poland's populist Law and Justice party win second term in power|date=14 October 2019 |newspaper=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/world/2019/oct/14/poland-populist-law-and-justice-party-increases-majority }}</ref> Það hefur leitt til vaxandi andstöðu við stefnu Evrópusambandsins og [[stjórnarskrárkreppan í Póllandi 2015|gagnrýni frá sambandinu]] fyrir að vega að rétti kvenna, samkynhneigðra og dómskerfinu.<ref name=":2">{{cite web|last=|first=|date=|title=Rule of Law: European Commission acts to defend judicial independence in Poland|url=https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/ip_17_5367|access-date=15 November 2020|website=European Commission|language=en}}</ref><ref name=":3">{{cite web|date=10 March 2020|title=Commission v Poland: What Happened, What it Means, What it Will Take|url=https://verfassungsblog.de/commission-v-poland-what-happened-what-it-means-what-it-will-take/|access-date=15 November 2020|website=Verfassungsblog|language=en-US}}</ref> Í desember 2017 varð [[Mateusz Morawiecki]] nýr forsætisráðherra. Forsetinn [[Andrzej Duda]] rétt náði endurkjöri í forsetakosningum 2020.<ref>{{Cite news|date=13 July 2020|title=Poland's Duda narrowly beats Trzaskowski in presidential vote|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-53385021}}</ref> [[Innrás Rússlands í Úkraínu 2022]] olli því að yfir 5 milljón flóttamenn frá Úkraínu komu til Póllands.<ref>{{cite news |title=Number of people who crossed the Polish border from the war-stricken Ukraine as of July 2022, by date of report |url=https://www.statista.com/statistics/1293564/ukrainian-refugees-in-poland/ |work=Statista |date=28 July 2022}}</ref>
== Landfræði ==
[[File:Poland topo.jpg|thumb|right|Hæðakort af Póllandi.]]
Pólland er stórt land, og nær yfir um 312.696 ferkílómetra. 98,52% af þeim eru þurrlendi og 1,48% eru ár og vötn.<ref>{{Cite web|url=https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/ludnosc/ludnosc/powierzchnia-i-ludnosc-w-przekroju-terytorialnym-w-2018-roku,7,15.html|title=Powierzchnia i ludność w przekroju terytorialnym w 2018 roku|website=stat.gov.pl}}</ref> Landið er það 9. stærsta í Evrópu og í 69. sæti á heimsvísu. Pólland er landfræðilega fjölbreytt land með aðgang að sjó í norðri, fjöll í suðri og flatlenda sléttu í miðið.<ref name="auto5">{{Cite web|url=https://geografia.gozych.edu.pl/cechy-krajobrazow-polski/|title=Cechy krajobrazów Polski – Notatki geografia|access-date=2021-08-23|archive-date=2020-10-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20201029163433/https://geografia.gozych.edu.pl/cechy-krajobrazow-polski/|url-status=dead}}</ref> Megnið af miðhlutanum er flöt slétta, en annars staðar eru mörg stöðuvötn, ár, hæðir, mýrar og skógar.<ref name="auto5"/> Í Póllandi er ein af fáum evrópskum eyðimörkum, [[Błędów-eyðimörkin]].
Pólland á strönd við [[Eystrasalt]] í norðri, sem nær frá [[Pommernflói|Pommernflóa]] að [[Gdańsk-vík]]. Út frá ströndinni liggja margar [[eyri (landform)|eyrar]], strandlón og [[sandalda|sandöldur]]. <ref>https://1001miejsc.pl/odkryj-cuda-natury-w-polsce-9-najciekawszych/3/#:~:text=Mierzeja%20Helska,Kaszubi%2C%20silnie%20kultywuj%C4%85cy%20swoje%20tradycje {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20211212013550/https://1001miejsc.pl/odkryj-cuda-natury-w-polsce-9-najciekawszych/3/#:~:text=Mierzeja%20Helska,Kaszubi%2C%20silnie%20kultywuj%C4%85cy%20swoje%20tradycje |date=2021-12-12 }}.</ref> Ströndin er að mestu bein, en [[Szczecin-lón]], [[Puck-flói]] og [[Vistula-lón]] ganga inn í hana.
Mið- og norðurhluti landsins eru á [[Norður-Evrópusléttan|Norður-Evrópusléttunni]]. Ofan við hana eru hæðótt svæði mynduð úr [[jökulruðningur|jökulruðningum]] og [[jökullón]] sem mynduðust eftir síðustu [[ísöld]], einkum í vatnasvæðinu í [[Pommern]], vatnasvæðinu í [[Stóra-Pólland]]i, vatnasvæðinu í [[Kassúbía|Kassúbíu]] og [[Masúríuvötn]]um.<ref name="auto6">{{Cite web|url=https://regiony-projekt.gozych.edu.pl/strony/pojezierza.html|title=Podróż przez regiony geograficzne Polski|website=regiony-projekt.gozych.edu.pl|access-date=2021-08-23|archive-date=2021-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211212223109/https://regiony-projekt.gozych.edu.pl/strony/pojezierza.html|url-status=dead}}</ref> Stærst þessara fjögurra vatnasvæða er Masúríuvatnasvæðið sem nær yfir megnið af norðausturhluta Póllands. Vatnasvæðin mynda röð jökulgarða meðfram suðurströnd Eystrasalts.<ref name="auto6"/>
Sunnan við Norður-Evrópusléttuna eru héruðin [[Lúsatía]], [[Slesía]] og [[Masóvía]], sem eru breiðir ísaldardalir.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/place/European-Plain|title=European Plain | plain, Europe|website=Encyclopedia Britannica}}</ref> Syðsti hluti Póllands er fjalllendur; hann nær frá [[Súdetafjöll]]um í vestri að [[Karpatafjöll]]um í austri. Hæsti hluti Karpatafjalla eru [[Tatrafjöll]] við suðurlandamæri Póllands.<ref>{{Cite web|url=https://www.polskie-gory.pl/najwyzsze-szczyty-tatr.php|title=Najwyższe szczyty w Tatrach Polskich i Słowackich|website=www.polskie-gory.pl|access-date=2021-08-23|archive-date=2021-12-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20211212223121/https://www.polskie-gory.pl/najwyzsze-szczyty-tatr.php|url-status=dead}}</ref>
Hæsti tindur Póllands er á fjallinu [[Rysy]], 2.499 metrar.
== Stjórnmál ==
Pólland er [[lýðveldi]] með [[fulltrúalýðræði]] þar sem [[forseti Póllands]] er þjóhöfðingi.<ref name="Government">{{cite web |url=https://www.gov.pl/web/civilservice/basic-information-about-poland |title=Civil Service; Basic information about Poland |author=Serwis Rzeczypospolitej Polskiej |date=n.d. |website=www.gov.pl |publisher=Government of the Republic of Poland |access-date=8 March 2022 |language=en}}</ref> [[Ráðherraráð Póllands]] fer með framkvæmdavaldið og [[forsætisráðherra Póllands]] er stjórnarleiðtogi.<ref name="Government" /> Ráðherrar í ráðherraráðinu eru valdir af forsætisráðherra, skipaðir af forseta með fulltingi þingsins.<ref name="Government" /> Forsetinn er kosinn í almennum kosningum til fimm ára í senn.<ref>{{cite book |last=Stanisz |first=Piotr |date=2020 |title=Religion and Law in Poland |url=https://books.google.com/books?id=e4MSEAAAQBAJ&q=duda&pg=PT14 |location=Alphen aan den Rijn |publisher=Kluwer Law International |page=13 |isbn=9789403529738 |language=en}}</ref> Núverandi forseti er [[Karol Nawrocki]] og [[Donald Tusk]] er forsætisráðherra.<ref>{{cite book |author=Central Intelligence Agency |date=2021 |title=CIA World Factbook 2021-2022 |url=https://books.google.com/books?id=NyUFEAAAQBAJ&dq=morawiecki+duda+2022&pg=PT3299 |location=New York |publisher=Skyhorse Publishing |isbn=9781510763814 |language=en}}</ref>
[[Pólska þingið]] kemur saman í tveimur deildum, með neðri deild ([[Sejm]]) með 460 þingmönnum, og efri deild ([[öldungadeild Póllands|öldungadeild]]) með 100 þingmönnum.<ref>{{cite book |date=2021 |title=Foundations of Law: The Polish Perspective |url=https://books.google.com/books?id=zJROEAAAQBAJ&dq=sejm+460++senate+100&pg=PA127 |location=Warszawa (Warsaw) |publisher=Wolters Kluwer Polska |page=127 |isbn=9788382231731 |language=en}}</ref> Þingmenn eru kosnir í Sejm með [[hlutfallskosning]]u þar sem þingsætum er úthlutað með [[d'Hondt-aðferðin]]ni.<ref>{{cite book |last=Gwiazda |first=Anna |date=2015 |title=Democracy in Poland: Representation, participation, competition and accountability since 1989 |url=https://books.google.com/books?id=VBk-CgAAQBAJ&dq=sejm++d%27Hondt&pg=PA67 |location=Florence |publisher=Taylor and Francis |page=67 |isbn=9781315680118}}</ref> Öldungadeildarþingmenn eru kosnir með [[meirihlutakosning]]u í [[einmenningskjördæmi|einmenningskjördæmum]].<ref name="ConPol">{{cite book |last1=Granat |first1=Mirosław |last2=Granat |first2=Katarzyna |date=2021 |title=The Constitution of Poland: A Contextual Analysis |url=https://books.google.com/books?id=AJzGDwAAQBAJ&dq=poland+senate+first-past-the-post+100&pg=PA52 |location=Oxford |publisher=Hart Publishing |pages=51, 52, 221 |isbn=9781509913947}}</ref> Öldungadeildin getur breytt eða hafnað lögum sem Sejm samþykkir, en Sejm getur fellt þá ákvörðun úr gildi með einföldum meirihluta.<ref name="Machnikowski">{{cite book |author1=Piotr Machnikowski |author2=Justyna Balcarczyk |author3=Monika Drela |date=2017 |title=Contract law in Poland |chapter-url=https://books.google.com/books?id=OI2WDwAAQBAJ&dq=poland+voting+age+eighteen&pg=PT19 |location=Alphen aan den Rijn |publisher=Kluwer Law International |chapter= Political System (III) |isbn=9789041189332 |oclc=1046634087 |language=en}}</ref>
[[File:Zgromadzenie Narodowe 4 czerwca 2014 Kancelaria Senatu 01.JPG|thumb|right|[[Sejm]] er neðri deild pólska þingsins.]]
Fyrir utan þjóðernisminnihlutahópa þurfa listar stjórnmálaflokka í Póllandi að fá minnst 5% atkvæða á landsvísu til að fá þingfulltrúa á Sejm.<ref name="ConPol" /> Þingmenn beggja deilda eru kosnir til fjögurra ára í senn og njóta [[þinghelgi]].<ref name="Jasinski">{{cite book |last1=Jasiński |first=Wojciech |last2=Kremens |first2=Karolina |date=2019 |title=Criminal law in Poland |chapter-url=https://books.google.com/books?id=DSysDwAAQBAJ&dq=sejm+poland+four+year&pg=PT21 |location=Alphen aan den Rijn |publisher=Kluwer Law International |chapter=Political System and Administrative Structure (IV) |isbn=9789403513249 |language=en}}</ref> Samkvæmt núverandi lögum þarf frambjóðandi að hafa náð 21 árs aldri til að verða þingmaður, 30 til að verða öldungadeildarþingmaður og 35 til að bjóða sig fram til forseta.<ref name="Jasinski" />
Báðar deildir mynda saman [[þjóðþing Póllands]].<ref name="Bien">{{cite book |last1=Bień-Kacała |first1=Agnieszka |last2=Młynarska-Sobaczewska |first2=Anna |date=2021 |title=Constitutional law in Poland |chapter-url=https://books.google.com/books?id=lNstEAAAQBAJ&dq=national+assembly+poland++president+oath&pg=PT126 |location=Alphen aan den Rijn |publisher=Kluwer Law International |chapter=The Speaker, Presidium, and Convent of Seniors, Parliamentary Committees (II), s. 281 |isbn=9789403533001 |language=en}}</ref> Þjóðþingið kemur saman af þrennu tilefni: þegar nýr forseti tekur við embætti, ef forseti sætir ákæru fyrir [[landsréttur (Póllandi)|landsrétti]], og ef því er lýst yfir að forseti geti ekki uppfyllt skyldur sínar vegna heilsufars.<ref name="Bien" />
=== Héruð ===
{{aðalgrein|Héruð í Póllandi}}
Við endurreisn Póllands eftir heimsstyrjöldina síðari var landinu skipt upp í 14 héruð (pl: ''województwo'' - þýðir upphaflega ''hertogadæmi''). 1950 var þeim fjölgað í 17.
Árið 1975 var stjórnkerfinu breytt og stjórnstigum fækkað um eitt. Héruðin urðu þá 49 talsins og hélst svo til næstu stjórnkerfisbreytingar árið 1999.
Var héruðum þá aftur fækkað, að þessu sinni í 16:
{| class="wikitable"
! Hérað || Pólskt heiti || Höfuðborg
|-
| [[Neðri-Slesía (hérað)|Neðri-Slesía]]<ref>http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=490658</ref> || Województwo dolnośląskie || [[Wrocław]]
|-
| [[Kujavíska-Pommern (hérað)|Kujavíska-Pommern]] || Województwo kujawsko-pomorskie || [[Bydgoszcz]] og [[Toruń]]
|-
| [[Lublin (hérað)|Lublin]] || Województwo lubelskie || [[Lublin]]
|-
| [[Lubusz (hérað)|Lubusz]] || Województwo lubuskie || [[Gorzów Wielkopolski]] og [[Zielona Góra]]
|-
| [[Łódź (hérað)|Łódź]] || Województwo łódzkie || [[Łódź]]
|-
| [[Litla-Pólland (hérað)|Litla-Pólland]]<ref>http://www.icelandonline.is/ferdaheimurisl/polland.htm</ref> || Województwo małopolskie || [[Kraká]] (Kraków)
|-
| [[Masóvía (hérað)|Masóvía]]<ref name="fararheill">{{cite web |url=http://fararheill.is/afangastadir/evropa/polland |title=Geymd eintak |access-date=2011-10-25 |archive-date=2011-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111114141044/http://fararheill.is/afangastadir/evropa/polland |url-status=dead }}</ref> || Województwo mazowieckie || [[Varsjá]] (Warszawa)
|-
| [[Opole (hérað)|Opole]] || Województwo opolskie || [[Opole]]
|-
| [[Neðri-Karpatía (hérað)|Neðri-Karpatía]]<ref name="fararheill"/> || Województwo podkarpackie || [[Rzeszów]]
|-
| [[Podlasía (hérað)|Podlasía]] || Województwo podlaskie || [[Białystok]]
|-
| [[Pommern (hérað)|Pommern]] || Województwo pomorskie || [[Gdańsk]]
|-
| [[Slesía (hérað)|Slesía]]<ref>http://snara.is/vefbaekur/g.aspx?dbid=2&action=search&sw=Sles%C3%ADa</ref> || Województwo śląskie || [[Katowice]]
|-
| [[Święty Krzyż (hérað)|Święty Krzyż]] || Województwo świętokrzyskie || [[Kielce]]
|-
| [[Ermland-Masúría (hérað)|Ermland-Masúría]]<ref>http://snara.is/s4.aspx?sw=ermland&dbid=Íslenska&action=search{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> || Województwo warmińsko-mazurskie || [[Olsztyn]]
|-
| [[Stóra-Pólland (hérað)|Stóra-Pólland]] || Województwo wielkopolskie || [[Poznań]]
|-
| [[Vestur-Pommern (hérað)|Vestur-Pommern]] || Województwo zachodniopomorskie || [[Szczecin]]
|}
== Efnahagslíf ==
Hagkerfi Póllands mælt í [[verg landsframleiðsla|vergri landsframleiðslu]] er nú það sjötta stærsta innan Evrópusambandsins að nafnvirði og það fimmta stærsta með [[kaupmáttarjöfnuður|kaupmáttarjöfnuði]]. Það er líka það hagkerfi innan sambandsins sem er í örustum vexti.<ref>Jan Cienski, Warsaw, [https://web.archive.org/web/20120817112701/http://www.ft.com/cms/s/0/99bb5b68-c13d-11e1-8eca-00144feabdc0.html Poland's growth defies eurozone crisis] ''Financial Times'', 1 July 2012. Internet Archive.</ref> Um 61% mannaflans starfa innan [[þriðji geirinn|þriðja geirans]], 31% í framleiðsluiðnaði og 8% í landbúnaði.<ref>{{cite web|url=https://rynekpracy.org/statystyki/pracujacy-w-rolnictwie-przemysle-i-uslugach/|title=Pracujący w rolnictwie, przemyśle i usługach | RynekPracy.org|access-date=28 May 2020|archive-date=25 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200425100036/https://rynekpracy.org/statystyki/pracujacy-w-rolnictwie-przemysle-i-uslugach/|url-status=dead}}</ref> Pólland er hluti af [[innri markaður Evrópusambandsins|innra markaði Evrópusambandsins]], en hefur þó ekki tekið upp [[evra|evruna]] og opinber gjaldmiðill er enn [[pólskur złoty]] (zł, PLN).
Pólland er leiðandi efnahagsveldi í [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópu]] með um 40% af 500 stærstu fyrirtækjum heimshlutans (miðað við tekjur) og háa [[hnattvæðingarvísitala|hnattvæðingarvísitölu]].<ref name="Polish economy seen as stable and competitive">{{cite news|url=http://www.wbj.pl/article-51029-polish-economy-seen-as-stable-and-competitive.html|title=Polish economy seen as stable and competitive|newspaper=Warsaw Business Journal|date=9 September 2010|access-date=28 July 2011|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100913203601/http://www.wbj.pl/article-51029-polish-economy-seen-as-stable-and-competitive.html|archive-date=13 September 2010}}</ref> Stærstu fyrirtæki landsins eru hlutar af hlutabréfavísitölunum [[WIG20]] og [[WIG30]] í [[Kauphöllin í Varsjá|Kauphöllinni í Varsjá]]. Samkvæmt skýrslum til [[Seðlabanki Póllands|Seðlabanka Póllands]] var andvirði beinna erlendra fjárfestinga í Póllandi næstum 300 milljarðar pólsk zloty undir lok árs 2014. [[Tölfræðistofnun Póllands]] áætlaði að árið 2014 hefðu 1.437 pólsk fyrirtæki átt hlut í 3.194 erlendum fyrirtækjum.<ref>{{cite web|url=http://www.financialobserver.eu/poland/hundreds-of-foreign-companies-taken-over-by-polish-firms-over-the-last-decade/|title=Hundreds of foreign companies taken over by Polish firms over the last decade|language=en|work=Central European Financial Observer|date=5 April 2016|author=Dorota Ciesielska-Maciągowska|access-date=17 June 2017|archive-date=13 apríl 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160413020602/http://www.financialobserver.eu/poland/hundreds-of-foreign-companies-taken-over-by-polish-firms-over-the-last-decade/|url-status=dead}}</ref>
Bankakerfið í Póllandi er það stærsta í Mið-Evrópu<ref name="TWI-2011">Thomas White International (September 2011), [https://web.archive.org/web/20130913074250/http://www.thomaswhite.com/global-perspectives/banking-sector-in-poland/ Prominent Banks in Poland.] Emerging Market Spotlight. Banking Sector in Poland (Internet Archive). Retrieved 6 November 2014.</ref> með 32,3 útibú á 100.000 fullorðna íbúa.<ref>Worldbank.org, [http://siteresources.worldbank.org/EXTGLOBALFINREPORT/Resources/8816096-1361888425203/9062080-1364927957721/GFDR-2014_Statistical_Appendix_B.pdf Global Financial Development Report 2014.] Appendix B. Key Aspects of Financial Inclusion (PDF file, direct download). Retrieved 6 November 2014.</ref> Pólska hagkerfið var það eina í Evrópu sem komst hjá [[alþjóðlega fjármálakreppan 2008|alþjóðlegu fjármálakreppunni 2008]].<ref name="The Global Competitiveness Report 2010–2011">{{cite web|last=Schwab|first=Klaus|title=The Global Competitiveness Report 2010–2011|url=https://www3.weforum.org/docs/WEF_GlobalCompetitivenessReport_2010-11.pdf|publisher=World Economic Forum|access-date=25 April 2011|pages=27 (41/516)}}</ref> Landið er 20. stærsti útflytjandi á vörum og þjónustu í heiminum.<ref name="auto7">{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/BX.GSR.GNFS.CD|title=Exports of goods and services (BoP, current US$) | Data|website=data.worldbank.org}}</ref> Útflutningur á vörum og þjónustu var talinn vera 56% af vergri landsframleiðslu árið 2020.<ref>{{cite web |title=Exports of goods and services (% of GDP) {{!}} Data |url=https://data.worldbank.org/indicator/NE.EXP.GNFS.ZS |website=data.worldbank.org |access-date=6 September 2021}}</ref> Í september 2018 var atvinnuleysi áætlað 5,7% sem var með því lægsta sem gerðist í Evrópusambandinu.<ref>{{cite web|url=https://businessinsider.com.pl/finanse/makroekonomia/bezrobocie-w-polsce-wrzesien-2018-r/437gjnh|title=GUS podał najnowsze dane dot. bezrobocia w Polsce|date=23 October 2018|access-date=28 October 2018}}</ref> Árið 2019 voru sett lög í Póllandi sem gáfu launafólki undir 26 ára aldri undanþágu frá [[tekjuskattur|tekjuskatti]].<ref>{{cite news|url=https://www.cnn.com/2019/07/30/europe/poland-income-tax-youths-intl/index.html|title=Brain drain claimed 1.7 million youths. So this country is scrapping its income tax|author=Ivana Kottasová|website=CNN|date=30 July 2019|access-date=30 July 2019}}</ref>
== Íbúar ==
Íbúar Póllands voru rúmlega 38 milljónir árið 2021 og landið er því níunda fjölmennasta land Evrópu og fimmta stærsta aðildarríki [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]].<ref>{{cite book |author=Statistics Poland |date=2021 |title=Preliminary results of the National Population and Housing Census 2021 |url=https://stat.gov.pl/en/national-census/national-population-and-housing-census-2021/national-population-and-housing-census-2021/preliminary-results-of-the-national-population-and-housing-census-2021,1,1.html |publisher=Główny Urząd Statystyczny GUS |page=1 |language=en}}</ref> Íbúaþéttleiki er 122 á ferkílómetra.<ref>{{cite book |author=Statistics Poland |date=2021 |title=Area and population in the territorial profile |url=https://stat.gov.pl/en/topics/population/population/area-and-population-in-the-territorial-profile-in-2021,4,15.html |publisher=Główny Urząd Statystyczny GUS |page=20 |language=en, pl}}</ref> [[Frjósemishlutfall]] var talið vera 1,42 börn á konu árið 2019, sem er með því lægsta sem gerist í heiminum.<ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.DYN.TFRT.IN?locations=PL|title=Fertility rate, total (births per woman) - Poland|work=[[World Bank]]|access-date=12 March 2022}}</ref> Að auki eru íbúar Póllands að eldast töluvert og [[miðaldur]] er um 42 ár.<ref>{{cite web|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/median-age/country-comparison|title=Median age|work=[[CIA World Factbook]]|publisher=[[Central Intelligence Agency]]|access-date=12 March 2022|archive-date=23 maí 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210523225144/https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/median-age/country-comparison/|url-status=dead}}</ref>
[[File:Population of Poland.svg|upright=1.1|thumb|Íbúar Póllands frá 1990 til 2010 taldir í milljónum.]]
Um 60% af íbúum búa í þéttbýli eða stórborgum og 40% í sveitahéruðum.<ref>{{cite web|url=https://data.worldbank.org/indicator/SP.URB.TOTL.IN.ZS?locations=PL|title=Urban population (% of the population) - Poland|work=[[World Bank]]|access-date=13 March 2022}}</ref> Árið 2020 bjó yfir helmingur Pólverja í [[einbýlishús]]um og 44,3% í íbúðum.<ref>{{cite web |url=https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do |title=Distribution of population by degree of urbanisation, dwelling type and income group - EU-SILC survey |date=2020 |website=European Statistical Office "Eurostat" |publisher=European Commission |access-date=6 April 2022 |archive-date=21 janúar 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230121154457/https://ec.europa.eu/eurostat/web/main/eurostat/web/main/help/faq/data-services |url-status=dead }}</ref> Fjölmennasta sýsla Póllands er [[Masóvía (hérað)|Masóvía]] og fjölmennasta borgin er höfuðborgin, [[Varsjá]], með 1,8 milljón íbúa og aðrar 2-3 milljónir á stórborgarsvæðinu.<ref>[http://www.mrr.gov.pl/polityka_regionalna/SRPW_2020/Dokumenty%20i%20ekspertyzy/Documents/17d0ccd2c3f14ed3893369e56d59849cMarkowski.pdf Funkcje Metropolitalne Pięciu Stolic Województw Wschodnich] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090327120341/http://www.mrr.gov.pl/polityka_regionalna/SRPW_2020/Dokumenty%20i%20ekspertyzy/Documents/17d0ccd2c3f14ed3893369e56d59849cMarkowski.pdf |date=27 March 2009 }} - [[:pl:Tadeusz Markowski (ekonomista)|Markowski]]</ref><ref>[https://www.un.org/esa/population/publications/wup2003/2003WUPHighlights.pdf ''World Urbanization Prospects''] - [[United Nations]] - Department of Economic and Social Affairs / Population Division, The 2003 Revision (data of 2000)</ref><ref>[[Eurostat]], [http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx Urban Audit database] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110406130058/http://www.urbanaudit.org/DataAccessed.aspx |date=6 April 2011 }}, accessed on 12 March 2009. Data for 2004.</ref> Stærsta þéttbýlissvæðið er stórborgarsvæði [[Katowice]] þar sem íbúar eru milli 2,7 milljón<ref>{{cite web |url=http://www.newgeography.com/content/003879-major-metropolitan-areas-europe |title=Major Metropolitan Areas in Europe |last=Cox |first=Wendell |date=2013 |website=New Geography |publisher=Joel Kotkin and Praxis Strategy Group}}</ref> og 5,3 milljón.<ref>[[European Spatial Planning Observation Network]], [https://www.espon.eu/sites/default/files/attachments/fr-1.4.3_April2007-final.pdf Study on Urban Functions (Project 1.4.3)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924002318/http://www.espon.eu/export/sites/default/Documents/Projects/ESPON2006Projects/StudiesScientificSupportProjects/UrbanFunctions/fr-1.4.3_April2007-final.pdf|date=24 September 2015}}, Final Report, Chapter 3, (ESPON, 2007)</ref> Íbúaþéttleiki er meiri í suðurhluta landsins og er mestur milli borganna [[Wrocław]] og [[Kraká]].<ref>{{cite journal |last=Jażdżewska |first=Iwona |title=Changes in population density of the urban population in southern Poland in the period 1950-2011 against the background of political and economic transformation |date=September 2017 |volume=21 |number=3 |pages=107–113 |doi=10.1515/mgrsd-2017-0017 |issn=2084-6118 |journal=Miscellanea Geographica |publisher=Sciendo|s2cid=134111630 }}</ref>
Í manntali árið 2011 töldu 37.310.341 sig vera [[Pólverji|Pólverja]], 846.719 sögðust vera [[Slesíubúar]], 232.547 [[Kasúbíubúar]] og 147.814 [[Þjóðverjar]]. Aðrir minnihlutahópar töldu 163.363 manns (0,41%) og 521.470 (1,35%) gáfu ekki upp neitt þjóðerni.<ref name="GUS97">{{cite book |url=https://stat.gov.pl/files/gfx/portalinformacyjny/pl/defaultaktualnosci/5670/22/1/1/struktura_narodowo-etniczna.pdf |title=Struktura narodowo-etniczna, językowa i wyznaniowa ludności Polski. Narodowy Spis Powszechny Ludności i Mieszkań 2011 |trans-title=National-ethnic, linguistic and religious structure of Poland. National Census of Population and Housing 2011 |publisher=Central Statistical Office |year= 2015 |isbn=978-83-7027-597-6 |page=36 |language=pl}}</ref> Opinberar tölur um íbúa innihalda ekki farandverkafólk án dvalarleyfis eða [[Karta Polaka]] (ríkisborgaraskírteini).<ref>{{cite book |author=Statistics Poland |date=n.d. |title=The Concept of the International Migration. Statistics System in Poland. |url=https://stat.gov.pl/cps/rde/xbcr/gus/p_inter_migration_stat_system_in_poland.pdf |publisher=Główny Urząd Statystyczny GUS |page=5 |language=en}}</ref> Yfir 1,7 milljón úkraínskir ríkisborgarar störfuðu löglega í Póllandi árið 2017.<ref>{{cite news |title=Filling Poland's labour gap |url=https://poland-today.pl/filling-polands-labour-gap/ |access-date=24 March 2019 |work=Poland Today |archive-date=12 maí 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220512144010/https://poland-today.pl/filling-polands-labour-gap/ |url-status=dead }}</ref> Fjöldi aðfluttra fer ört vaxandi og ríkið samþykkti 504.172 atvinnuleyfisumsóknir útlendinga árið 2021.<ref>{{cite web |author=Departament Rynku Pracy MRPiPS |date=2021 |title=Zezwolenia na pracę cudzoziemców |url=https://psz.praca.gov.pl/-/8180075-zezwolenia-na-prace-cudzoziemcow |website=psz.praca.gov.pl |language=pl}}</ref>
=== Borgir og bæir ===
[[Bielsko-Biała]], [[Białystok]], [[Bydgoszcz]], [[Częstochowa]], [[Gdańsk]], [[Gdynia]], [[Gniezno]], [[Goleniów]], [[Karpacz]], [[Katowice]], [[Kielce]], [[Kołobrzeg]], [[Koszalin]], [[Kraká]], [[Lublin]], [[Łowicz]], [[Łódź]], [[Malbork]], [[Nowe Warpno]], [[Olsztyn]], [[Opole]], [[Police]], [[Poznań]], [[Radom]], [[Sopot]], [[Stargard Szczeciński]], [[Szczecin]], [[Świnoujście]], [[Toruń]], [[Varsjá]], [[Wolin (borg)|Wolin]], [[Wrocław]], [[Zakopane]]
== Menning ==
[[Mynd:0003 kotlet schabowy 2013, photo by Silar.JPG|thumb|220px|[[Kotlet schabowy]] með ýmsum salötum]]
=== Matargerð ===
{{aðalgrein|Pólsk matargerð}}
Pólsk matargerð hefur breyst í gegnum tíma vegna breytilegra aðstæðna í landinu. Hún er svipuð öðrum eldunarhefðum sem er að finna annars staðar í [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópu]] og [[Austur-Evrópa|Austur-Evrópu]] og jafnvel í [[Frakkland]]i og á [[Ítalía|Ítalíu]]. Áhersla er lögð á [[kjöt]], sérstaklega svínakjöt, nautakjöt og kjúkling (mismunandi eftir svæðum), og vetrar[[grænmeti]] svo sem kál, ásamt [[krydd|kryddi]]. Ýmiss konar [[núðla|núðlur]] er líka að finna í mörgum réttum, meðal þeirra helstu eru ''[[kluski]]'', auk [[korn]]plantna eins og ''[[kasza]]''. Pólsk matargerð er almennt vegleg og mikið er notað af [[egg]]jum og [[rjómi|rjóma]]. Hefðbundnu réttirnir krefjast mikils undirbúnings. Margir Pólverjar eyða miklum tíma í að undirbúa og borða hátíðarrétti sína, sérstaklega um [[jól]] og [[páskar|páska]]. Þá getur tekið nokkra daga til að búa til alla réttina.
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{Wiktionary|Pólland}}
* [http://www.gov.pl Vefur pólska ríkisins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220705094141/http://www.gov.pl/ |date=2022-07-05 }}
{{Evrópa}}
{{Evrópusambandið}}
{{Evrópuráðið}}
{{Atlantshafsbandalagið}}
[[Flokkur:Pólland| ]]
h06u6g1b3impqwcd46p8it36n8ivv2e
Megas
0
950
1979144
1978459
2026-09-16T14:52:25Z
Torfifagri
33930
/* Útgefin verk */
1979144
wikitext
text/x-wiki
[[Image:megas_DSC07085_NY.jpg|thumb|right|260px|Megas á Sjómannadaginn í Reykjavík (2011)]]
'''Magnús Þór Jónsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[7. apríl]] [[1945]] í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i, d. [[6. júlí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]], dægurlagahöfundur, [[rithöfundur]] og [[myndlistarmaður]], hann var best þekktur undir [[listamannsnafn]]inu '''Megas'''.
Megas var sonur skáldkonunnar [[Þórunn Elfa Magnúsdóttir|Þórunnar Elfu Magnúsdóttur]] og Jóns Þórðarsonar kennara og rithöfundar. Magnús Magnússon nafni hans og móðurafi var verkamaður í [[Reykjavík]] og sjómaður. Margrét, amma Megasar, var frá Horni í [[Skorradalur|Skorradal]] en föðurforeldrarnir [[Snæfellsnes|Snæfellingar]].
Megas ólst upp í [[Norðurmýri]]nni í Reykjavík og gekk í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskólann]] og svo í [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann í Reykjavík]], þaðan sem hann lauk stúdentsprófi árið 1965. Þá vann hann um hríð sem gjaldkeri í Landsbankanum, en hélt svo til Noregs til að stunda nám í þjóðháttafræði við Háskólann í [[Osló]].
Megas byrjaði snemma að fást við lagasmíðar og textagerð, lærði á píanó og samdi meðal annars lagið „Gamli sorrí Gráni“ fyrir fermingu. Á gagnfræðaskólaárunum samdi hann menúetta áður en hann hellti sér út í þjóðlagapælingar, keypti sér nótnabók með amerískri alþýðutónlist og lagði sig eftir skandinavískum þjóðlögum. Helstu áhrifavaldar Megasar á æskuárum hans voru [[Halldór Laxness]] og [[Elvis Presley]].
Á menntaskólaárunum tók Megas þátt í að mála leiktjöld fyrir hundrað ára afmælissýningu [[Skugga-Sveinn|Útilegumannanna]] eftir Matthías Jochumsson, gerði myndskreytingar í skólablaðið og fékk nokkur ljóða sinna birt í blaðinu og smásögur. Hann hlustaði á klassík, einkum þungmelta tónlist og [[Bob Dylan]] sem hafði mikil áhrif á hann. Að loknu stúdentsprófi innritaðist Megas í [[Háskóli Íslands|Háskólann]]. Þar rakst hann á nafnið Megas í grískri orðabók og ætlaði að nota það sem skáldanafn þegar hann fékk birta eftir sig smásögu í Lesbók [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. Hann varð að birta söguna undir eigin nafni en notaði listamannsnafnið Megas eftir þetta.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1006899|title=Magnús Þór Jónsson - Megas|website=Ísmús}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Áður en fyrsta [[hljómplata]] hans kom út í Noregi árið 1972 komu út eftir hann þrjú hefti með textum, nótum og teikningum. Þau hétu einfaldlega ''Megas I'' (1968), ''Megas II'' (1969) og ''Megas III'' (1970). Árið 1973 gaf hann heftin þrjú út aftur, endurskoðuð, og bætti fjórða heftinu við, ''Megas IV''. Fyrsta nótnaheftið innihélt lögin „Dauði Snorra Sturlusonar“, „Jón Sigurðsson & sjálfstæðisbarátta Íslendinga“, „Með gati“, „Ófelía“, „Ragnheiður biskupsdóttir“, „Silfur Egils“, „Um óheppilega fundvísi Ingólfs Arnarsonar“, „Um skáldið Jónas“, „Um grimman dauða Jóns Arasonar“ og „Vertu mér samferða inní blómalandið, amma“. Margt af því efni sem birtist í heftunum átti síðar eftir að rata inn á plöturnar hans.
Á tónlistarferli sínum urðu ein vinsælustu lögin Megasar: „Spáðu í mig“, „Tvær stjörnur“, „Reykjavíkurnætur“ og „Fatlafól“. <ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/07/07/andlat_megas/?origin=helstu|title=Andlát: Megas|website=Mbl.is|access-date=7. júlí 2026}}</ref> Hann vann með fjölda listamanna á ferli sínum. Þeirra á meðal eru [[Bubbi Morthens]], [[Nýdönsk]], [[Spilverk þjóðanna]] og [[KUKL]].
Viðurkenningar sem hann hlaut á ævinni voru m.a. [[heiðurslaun listamanna]] og [[verðlaun Jónasar Hallgrímssonar]] fyrir framlag sitt til íslenskrar tungu.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262906323d/megas-er-latinn|title=Megas er látinn|website=Vísir.is|date=7. júlí 2026|author=Eiður Þór Árnason}}</ref>
Megas var umdeildur og vakti umtal fyrir líferni sitt og hegðun. Hann var um tíma í sambandi við ungan taílenskan [[kynsegin]] mann sem heimsótti hann til Íslands. Hann samdi til hans ástarlögin „Fílahirðirinn frá Súrín“ og „Tvær stjörnur“. Lagið „Litlir sætir strákar“ sem vakti umtal, var líka innblásið af sambandi þeirra sem stóð stutt.<ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/frett/forbodid-samband-megasar-vid-ladyboy/|title=Fjallað um forboðið samband Megasar við „ladyboy“|website=Heimildin|date=16. apríl 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://glatkistan.com/2022/11/16/litlir-saetir-strakar/|title=Litlir sætir strákar|website=Glatkistan|author=Helgi Jónsson|date=16.11.2022}}</ref> Kona sem kynntist honum tvítug sakaði hann um kynferðisbrot og að hafa stráð salti í sárið með laginu „Litla ljót“ sem samsvaraði hennar reynslu um atvikið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212188353d/-kominn-timi-til-ad-hann-se-opin-beradur-|title=Kominn tími til að hann sé opinberaður|website=Vísir|date=26. nóvember 2021|author=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Eftir andlát hans fór af stað umræða um að honum hefði verið [[slaufun|slaufað]] af [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpinu]], en starfsfólk þar neitaði því alfarið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262907959d/sar-reidir-ruvar-ar-hafna-thvi-ad-megasi-hafi-verid-slaufad|title=Sárreiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað|author=Jakob Bjarnar|date=10. júlí 2026|website=Vísir}}</ref>
== Útgefin verk ==
=== Breiðskífur ===
*1972 - ''[[Megas (hljómplata)|Megas]]''
*1975 - ''[[Millilending]]''
*1976 - ''[[Fram og aftur blindgötuna]]''
*1977 - ''[[Á bleikum náttkjólum]]'' (með Spilverki þjóðanna)
*1978 - ''[[Nú er ég klæddur og kominn á ról]]''
*1986 - ''[[Í góðri trú]]''
*1987 - ''[[Loftmynd (hljómplata)|Loftmynd]]''
*1988 - ''[[Höfuðlausnir]]''
*1988 - ''[[Bláir draumar]]'' (með Bubba)
*1990 - ''[[Hættuleg Hljómsveit og Glæpakvendið Stella|Hættuleg hljómsveit & glæpakvendið Stella]]''
*1992 - ''[[Þrír blóðdropar]]''
*1996 - ''[[Til hamingju með fallið]]''
*1997 - ''[[Fláa veröld]]''
*2000 - ''[[Svanasöngur á leiði]]''
*2001 - ''[[Far þinn veg]]''
*2005 - ''[[Hús datt]]'' (með Súkkat)
*2007 - ''[[Frágangur]]'' ásamt Senuþjófunum
*2007 - ''[[Hold er mold]]'' ásamt Senuþjófunum
*2008 - ''[[Á Morgun|Á morgun]]'' ásamt Senuþjófunum
*2011 - ''[[(Hugboð um) Vandræði]]'' ásamt Senuþjófunum
*2011 - ''[[Aðför að lögum]]'' ásamt Strengjum
*2017 - ''Ósómaljóð'' (Megas syngur Ósómaljóð [[Þorvaldur Þorsteinsson|Þorvaldar Þorsteinssonar]])
=== Tónleikaplötur ===
*1979 - ''[[Drög að sjálfsmorði]]'' - tónleikar í [[Menntask%C3%B3linn_vi%C3%B0_Hamrahl%C3%AD%C3%B0|MH]] (með Sjálfsmorðssveitinni)
*1994 - ''[[Drög að upprisu]]'' - tónleikar í MH (með Nýdönsk)
*2006 - ''[[Passíusálmar í Skálholti]]'' - upptaka frá 2001
*2006 - ''[[Greinilegur púls]]'' - upptaka frá 1991
*2009 - ''[[Segðu ekki frá (með lífsmarki)]]'' - tvöföld tónleikaplata (ásamt Senuþjófum)
=== Safnplötur ===
*1993 - ''[[Paradísarfuglinn (hljómplata)|Paradísarfuglinn]]''
*2002 - ''[[(Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta]]''
*2002 - ''Megas 1972–2002''
*2012 - ''Megas raular lögin sín''
*2020 - ''Syngdu eitthvað gamalt!''
=== Safnkassar ===
*1986 - ''[[Megas allur]]'' - safnkassi með öllum plötum Megasar fram til 1986, ásamt tveimur plötum með óútgefnu efni og efni af plötum með öðrum listamönnum
=== Annað ===
*2001 - ''[[Haugbrot]]'' - hljómorð (Megas les úr verkum sínum við undirleik Guðlaugs Kristins Óskarssonar)
*2013 - ''Jeppi á fjalli'' - lög úr samnefndu leikriti, lög og textar eftir Megas og Braga Valdimar Skúlason
=== Smáskífur ===
*1975 - ''[[Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína]]''
=== Aðrir listamenn flytja lög Megasar ===
*1997 - ''Megasarlög'' - ýmsir flytjendur
*2006 - ''Pældu í því sem pælandi er í'' - ýmsir flytjendur
*2006 - ''Magga Stína syngur Megas''
=== Bækur ===
*1968 - ''[[Megas I, ljóðabók, endurútg. 1973]]''
*1968 - ''[[Megas II, ljóðabók, endurútg. 1973]]''
*1973 - ''[[Megas III, ljóðabók]]''
*1990 - ''[[Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]]
*1991 - ''[[Textar]]''
*1994 - ''[[Björn og Sveinn eða makleg málagjöld]]''
*2001 - ''[[Megas. Greinasafn eftir ýmsa höfunda, myndir, nótur, viðtöl]]''. Mál og menning 2001
*2009/2010 - ''Megas I-III Pjáturútgáfa'' (í fyrst 20, svo 100 eintökum númeruð og árituð)
[[Flokkur:Megas]]
{{fd|1945|2026}}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* Þórunn Valdimarsdóttir. 1993. ''Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ''. Mál og menning, Reykjavík.
* Jónatan Garðarsson. 2002. „Megas 1972-2002“. Æviágrip í bæklingi plötunnar ''Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta''. Íslenskir tónar, Reykjavík.
* Óttar Guðmundsson. 2015. ''(Esenis tesenis tera) Viðrini tel ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar''. Skrudda.
qxj3h64ckdq5obhh33ed5h73kbakvq7
Menntaskólinn í Reykjavík
0
1156
1979154
1952627
2026-09-16T17:24:30Z
~2026-50049-84
120744
Bætti við þekktann nemanda
1979154
wikitext
text/x-wiki
{{Upplýsingar Menntaskóli
|nafn = Menntaskólinn í Reykjavík
|mynd = [[Mynd:Menntaskólinn í Reykjavík (main building, 2004).jpg|300px]]
|skólastjóri = Sólveig Guðrún Hannesdóttir
|stofnaður = Árið 1846 (1056)
|nemendafélög = [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðin]] og Skólafélagið
|staðsetning = Lækjargötu 7, 101 Reykjavík
|önnur nöfn = MR
|gælunöfn nemenda = MR-ingar
|heimasíða= [http://www.mr.is/ www.mr.is]
}}
'''Menntaskólinn í Reykjavík''', [[skammstöfun|skammstafað]] ''MR'', er [[framhaldsskóli]] í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ]] [[Reykjavík]]ur.
Hann var áður kallaður '''Lærði skólinn''', '''Reykjavíkurskóli''', '''Latínuskólinn''', eða upp á [[latína|latínu]] ''Schola Reykjavicensis'' eða ''Schola Reykjavicana.''<ref>Edda Snorra Sturlusonar pagina XVI<br />"[[Sveinbjörn Egilsson|Sveinbjörnum Egilsson]], Dr. Theol., nunc scholæ Reykjavicanæ in Islandia rectorem, transmissus est, qui operam latinæ..."<br />''"Sveinbjörn Egilsson, doktor í guðfræði, hefur nú verið settur rektor Menntaskólans í Reykjavík á Íslandi, sem latnesk verk ..."''</ref> Hann á sér langa sögu og hafa margir þekktir Íslendingar haft þar viðkomu í gegnum tíðina. Skólinn er bóknámsskóli með bekkjakerfi og býður upp á þriggja ára nám til [[stúdentspróf]]s. Við hann eru tvær meginbrautir, náttúrufræðibraut og málabraut, sem greinast í samtals átta deildir. [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]] hefur gegnt stöðu [[rektor]]s síðan [[2022]].
== Saga ==
Menntaskólinn í Reykjavík hefur verið staðsettur í Reykjavík síðan 1846 en á rætur sínar að rekja til ársins 1056.
===[[Skálholtsskóli]] (~1056–1784)===
{{Aðalgrein|Skálholtsskóli}}
[[Ísleifur Gissurarson]] var fyrsti [[Listi yfir Skálholtsbiskupa|biskup]] á Íslandi í kjölfar [[Kristnitakan|kristnitökunnar]] og sat í Skálholti. Hann var vígður 1056 og sendu höfðingjar landsins syni sína til hans í Skálholt svo þeir gætu lært til prests. Hefð skapaðist við að miða upphaf [[Skálholtsskóli|Skálholtsskóla]] við það ár sem Ísleifur var vígður, en nákvæmt ártal er ekki vitað.
Skálholtsskóli var, ásamt [[Hólaskóli (1106–1802)|Hólaskóla]] og klausturskólum helsta menntastofnun landsins til [[siðaskiptin|siðaskipta]], en með konungsboði 1552 var biskupsstólunum íslensku gert skylt að reka skóla, fyrst og fremst í því skyni að mennta [[Evangelísk-lúthersk kirkja|lúthersk]] prestsefni.
Í [[Suðurlandskjálfti|Suðurlandsskjálftanum]] um sumarið 1784 hrundu öll hús í [[Skálholt]]i nema dómkirkjan. Á sama tíma voru [[móðuharðindin]] og búfé staðarins var þá næstum allt fallið úr hor og nærri má geta að landsetar af jörðum biskupsstólsins hafa ekki getað staðið í skilum með afgjöld af jörðum og leigubúfé. Biskupinn, [[Finnur Jónsson (biskup)|Finnur Jónsson]], hélt þó til í Skálholti um veturinn með þjónustufólki sínu, en skólahald féll niður. Með því var skólinn fluttur til [[Reykjavík]]ur.
===[[Hólavallaskóli]] (1786–1805)===
{{Aðalgrein|Hólavallaskóli}}
Árið 1785 var ákveðið að leggja niður [[Skálholtsbiskupsdæmi|Skálholtsstól]], flytja [[biskup]]sembættið og skólann til Reykjavíkur og setja kennara skólans á föst laun úr [[ríkissjóður|ríkissjóði]]. Á næsta ári var hróflað upp skólahúsi á Hólavelli við Reykjavík, þar sem nú má finna Hólavallagötu. Árið 1801 var ákveðið að leggja Hólastól niður og sameina skólann sem þar var [[Hólavallaskóli|Hólavallaskóla]], sem þá varð eini skólinn á landinu. Skólinn var í timburhúsi sem hélt hvorki vindi né vatni. Því var ákveðið árið 1805 að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]].[[Mynd:Bessastaðir 1834.jpg|thumb|Bessastaðir 1834. Þá var í Bessastaðastofu eini eiginlegi skóli landsins.|alt=|300x300dp]]
===[[Bessastaðaskóli]] (1805–1846)===
{{Aðalgrein|Bessastaðaskóli}}
Árið 1805 var það ráð tekið að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]], í [[Bessastaðaskóli|Bessastaðastofu]], steinhús sem hafði verið reist til að hýsa [[amtmaður|amtmann]] og síðar [[stiftamtmaður|stiftamtmann]] um 1760. Þáverandi stiftamtmaður, [[Ólafur Stephensen]], bjó ekki á Bessastöðum og nýr amtmaður, [[F.C. Trampe|F. C. Trampe]], gaf Bessastaði eftir til skólahalds. Skólinn starfaði til ársins 1846 en var þá fluttur aftur til Reykjavíkur, í nýtt hús, vígt haustið 1846.[[Mynd:MAÓ 110.jpg|thumb|1918–1919 Kennslustund í Latínuskólanum/Lærða skólanum síðar Menntaskólanum í Reykjavík við Lækjargötu, MR.|alt=|300x300dp]]
=== Við Lækjargötu 7 í Reykjavík (1846–) ===
Eftir að skólinn var fluttur frá Bessastöðum og fram til 1904 nefndist hann ''Reykjavíkur lærði skóli'' en var í daglegu tali kallaður ''Reykjavíkurskóli'', ''Lærði skólinn'', ''Gamli skólinn'', eða ''Latínuskólinn''.
Árið 1904 var áherslum í námsefni skólans breytt verulega. Latínukennsla var minnkuð til muna og grískukennslu hætt í því formi sem verið hafði. Í samræmi við það var nafni skólans breytt og nefndist hann þá ''Hinn almenni Menntaskóli í Reykjavík''. Frá 1937 hefur skólinn borið heitið ''Menntaskólinn í Reykjavík''.
==== Breytingar á skólanum ====
Frá og með árinu 1949 var gagnfræðadeild skólans lögð niður, og eftir það skiptist skólinn aðeins í fjóra árganga í stað sex, eins og hafði verið frá 1904. Þó hélst sú hefð að kalla síðasta bekk skólans „6. bekk“ og byrjuðu nýnemar því í „3. bekk“ allt til 2016 þegar námsfyrirkomulaginu var breytt yfir í þriggja ára nám samkvæmt nýrri stefnu [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneytisins]]. Nú byrja nemendur skólans í „4. bekk“.
==== Konur í skólanum ====
Stúlkur höfðu ekki aðgang að skólanum fyrr en 1904 en máttu taka próf frá árinu 1886. [[Ólafía Jóhannsdóttir]] lauk 4. bekkjar prófi utanskóla árið 1890. [[Laufey Valdimarsdóttir]], dóttir [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríetar Bjarnhéðinsdóttur]], settist á skólabekk í skólanum fyrst kvenna haustið 1904. Átti hún þar heldur dapra ævi og varð fyrir miklu einelti af hálfu skólabræðra sinna. Lauk hún þó stúdentsprófi 1910. Áður hafði ein stúlka tekið stúdentspróf utanskóla, [[Elínborg Jacobsen]]. [[Camilla Torfason]] lauk stúdentsprófi í Kaupmannahöfn 1889 og [[Björg Karítas Þorláksdóttir]] 1901, en í Danmörku fengu stúlkur aðgang að æðri menntastofnunum þegar árið 1875. Stúlkur voru í minnihluta stúdenta fram til 1970 en eftir 1979 hafa þær verið í meirihluta. [[Vigdís Finnbogadóttir]], [[forseti]] [[Ísland]]s 1980–1996, var nemandi og síðar kennari við skólann. Fyrsta konan til að gegna embætti [[rektor]]s MR var [[Ragnheiður Torfadóttir]], 1996–2001.
== Námsframboð ==
Menntaskólinn í Reykjavík er hefðbundinn bóknámsskóli sem býður þriggja ára nám til stúdentsprófs. Skólinn er bekkjaskóli með bekkjakerfi og hefur fylgt þeirri skipan frá stofnun. Nemendum 5. bekkjar gefst nokkur kostur á valfögum innan vissra námsdeilda.
Námsbrautirnar eru:
*'''Málabraut''' sem skiptist niður í fornmáladeildir I & II, og nýmáladeildir I & II
*'''Náttúrufræðibraut''' sem skiptist niður í eðlisfræðideildir I & II, og náttúrufræðideildir I & II.
== Félagslíf ==
Við skólann starfa tvö nemendafélög, ''[[Framtíðin]]'' og ''Skólafélagið''. Félögin leggja áherslu á mælskulist, leiklist, skák, og fleira. Leikfélögin ''[[Herranótt]]'' og ''[[Frúardagur]]'' setja upp reglulegar sýningar.
Skólinn leggur mikið upp úr keppnum við aðra menntaskóla og hefur unnið spurningakeppnina [[Gettu betur]] 23 sinnum og ræðukeppnina [[Morfís]] 10 sinnum.
== Byggingar ==
[[Mynd:Menntaskólinn og Íþaka.jpg|thumb|alt=|310x310dp|Skólahúsið sést hér til vinstri, Íþaka hér til hægri.]]Kennsla og rekstur Menntaskólans fara fram í nokkrum húsum. Húsin eru þessi:
*'''Skólahúsið''' ''(Gamli skóli)'' '''–''' Skólahúsið að Lækjargötu 7 er elsta hús skólans. Húsið er smíðað eftir teikningu [[J. H. Koch]]s, ríkishúsameistara [[Danmörk|Danmerkur]]. Hátíðarsalur var innréttaður svo að [[Alþingi#Endurreisn Alþingis|nýendurreist Alþingi]] gæti þar haldið sinn fyrsta fund sumarið 1845. Smíði hússin lauk vorið 1846 og var vígslan haldin 1. október sama ár. Það var á þeim tíma stærsta hús landsins. Húsið hýsir nú skrifstofu skólans, hátíðarsal, kennarastofu, og kennslustofur. Húsið er 1.524 [[fermetri|fermetrar]].
* '''Íþaka''' hýsir bókasafn skólans. Enski kaupmaðurinn [[Charles Kelsall]] ánafnaði Latínuskólanum í Reykjavík þúsund [[sterlingspund]] í erfðaskrá sinni árið 1853 þar sem hann hreifst af getu Íslendinga til að halda uppi sjálfstæðu menningarlífi þrátt fyrir fámenni og fátækt. Peninginn átti að nota til að reisa bókasafn fyrir skólann. Danskur timburmeistari að nafni Klentz teiknaði húsið og danskir iðnaðarmenn byggðu það árin 1866–1867. Húsið er nefnt eftir bænum [[Ithaca (New York)|Íþöku]] í [[New York-fylki]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], en það var heimabær [[Willard Fiske|Willards Fiske]], [[prófessor]]s við [[Cornell-háskóli|Cornell-háskóla]]. Fiske, sem kom til Íslands árið 1879, hafði beitt sér fyrir stofnun nýs lestrarfélags nemenda og kennara. Lestrarfélagið Íþaka var síðar nefnt bókasafnið Íþaka. Á efri hæð hússins er lestrarsalur nemenda en á þeirri neðri er bókasafn skólans. Húsið er 259 fermetrar.
* '''Fjósið''' var upprunalega fjós reist árið 1850. Húsið er 123 fermetra timburhús. Byggt var við húsið 1945 og nú hýsir Fjósið kennslustofur. Upphaflega þjónaði fjósið eldvarnatilgangi, en í því voru geymd tól til slökkvistarfs. Síðar voru kýr hýstar þar og festi nafnið Fjósið sig því í sessi.
* '''Íþróttahús''' skólans var byggt árið 1898. Árin 1901 og 1944 var byggt við það. Í kjallara Íþróttahússins er kraftlyftingasalurinn ''þrælakistan''. Íþróttahúsið er 123 fermetrar og þrælakistan 41.
* '''Kristshús''' ''([[latína]]: Casa Christi)'' var vígt á skírdag 1907 og hýsti það höfuðstöðvar [[KFUM og KFUK|Kristilegs félags ungra manna og kvenna (KFUM og KFUK)]]. Félagið flutti þangað úr [[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]]. Nú eru höfuðstöðvar þess við Holtaveg. Menntaskólinn á nú allt húsið sem hýsir tíu kennslustofur auk kennarastofu. Húsið er 856 fermetrar.
* '''Nýja hús''' ''([[latína]]: Casa nova)'' var tilbúið 1. október 1964. Nú hýsir það kennslustofur og margmiðlunarver. Félagsaðstaða nemenda er í kjallaranum og kallast Cösukjallari eða Casa. Þar er veitingasalan ''Kakóland''.
* '''Nýja setur''' ''([[latína]]: Villa nova)'' var byggt árið 1901 og endurbætt árið 1963. Þar er aðstaða húsvarðar og náms- og starfsráðgjafa og hýsti það skrifstofur nemendafélaganna þangað til haustið 2004. Húsið er 170 fermetrar.
* '''Elísabetarhús''' – Húsið er byggt árið 1968. Árið 1996 tilkynnti Davíð S. Jónsson, að hann hefði ákveðið að gefa skólanum húsið að [[Þingholtsstræti]] 18 til minningar um konu sína Elísabetu Sveinsdóttur. Var húsið tekið í notkun í ársbyrjun 1999. [[Ragnheiður Torfadóttir]] fyrrverandi rektor menntaskólans ákvað að húsið skyldi heita ''Minni Elísabetar'', en það nafn náði ekki fótfestu og er opinbert nafn þess nú ''Elísabetarhús''. Margir nemendur líta þó ekki á húsið sem sérstakt hús en það er tengt ''Casa Nova'' með tengibyggingu sem var byggð í tengslum við að húsið var tekið í notkun. Það hýsir verklegar kennslustofur, tölvuver nemenda og skrifstofur kennara. Húsið er 1.147 fermetrar.
* '''Amtmannsstígur 2''' er timburhús byggt árið 1906. Á efri hæðum eru skrifstofur kennara, en kjallarinn hýsir skrifstofur [[Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík|Skólafélagsins]] og [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Húsið er 434 fermetrar.
== Þekktir nemendur ==
{{aðalgrein|Þekktir nemendur Menntaskólans í Reykjavík}}
Tveir menn sem síðar hlutu [[Nóbelsverðlaun]] hafa gengið í Menntaskólann í Reykjavík, [[Halldór Laxness]] og [[Niels Ryberg Finsen]]. [[Davíð Oddsson]] og [[Geir H. Haarde]] gegndu á sínum tíma stöðu formanns nemendafélagsins Skólafélagsins. Þá voru [[Ásgeir Ásgeirsson]] og [[Ólafur Ragnar Grímsson]] formenn nemendafélagsins [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Annar þekktur nemandi er Einar Guðfinnsson ''(Einar Pí)'' sem starfar nú sem stærðfræðikennari. Líka [[Dagur B. Eggertsson]] fyrirverandi borgarstjóri.
== Rektorar frá 1846 ==
* 1846–1851: [[Sveinbjörn Egilsson]]
* 1851–1869: [[Bjarni Jónsson (rektor)|Bjarni Jónsson]]
* 1869–1872: Jens Sigurðsson
* 1872–1895: [[Jón Þorkelsson (f. 1822)|Jón Þorkelsson]]
* 1895–1904: [[Björn M. Ólsen]]
* 1904–1913: [[Steingrímur Thorsteinsson]]
* 1913–1928: Geir Zoëga
* 1928–1929: [[Þorleifur H. Bjarnason]]
* 1929–1956: Pálmi Hannesson
* 1956–1965: Kristinn Ármannsson
* 1965–1970: [[Einar Magnússon]]
* 1970–1995: Guðni Guðmundsson
* 1995–2001: [[Ragnheiður Torfadóttir]]
* 2001–2012: [[Yngvi Pétursson]]
* 2012–2013: Linda Rós Michaelsdóttir
* 2013–2017: [[Yngvi Pétursson]]
* 2017–2022: [[Elísabet Siemsen]]
* 2022–: [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bjorn.is/greinar/2003/01/25/nr/914|titill=Framtaksleysi R-listans vegna framhaldsskóla|mánuðurskoðað=19. apríl|árskoðað=2006}}
* {{bókaheimild|höfundur=Heimir Þorleifsson (ritstj.)|titill=Saga Reykjavíkurskóla I-IV|mánuðurskoðað=útgefandi=Sögusjóður Menntaskólans í Reykjavík|árskoðað=ár=1975-1984}}
* {{vefheimild|url=http://www.skipbygg.is/upload/files/MR-deilisk.pdf|titill=Tillaga að deiliskipulagi fyrir Menntaskólann í Reykjavík.|mánuðurskoðað=10. maí|árskoðað=2006}}
* http://www.althingi.is/altext/thingm/0607130008.html (segir að Jens Sigurðsson var rektor frá 1869)
== Tenglar ==
* [http://www.mr.is/ Vefsíða Menntaskólans í Reykjavík]
* [https://is-is.facebook.com/framtidin Nemendafélagið Framtíðin]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=242468&pageId=3308474&lang=is&q=%ED%20Reykjav%EDk%20l%E6r%F0i%20sk%F3linn ''Lærði skólinn í Reykjavík''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1990]
* [http://www.timarit.is/?issueID=418213&pageSelected=0&lang=0 ''Kelsallsgjöf''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274465&lang=0 ''Nemendur Latínuskólans vorið 1895''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1941]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=106938&pageId=1259664&lang=0&q=Hundra%F0%20%E1ra%20h%E1t%ED%F0%20%ED%20dag%20DAG ''Hundrað ára hátíð Menntaskólans í dag''; grein í Morgunblaðinu 1946]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1884859 ''Frumteikningin að húsi MR fundin í Kaupmannahöfn''; grein í Morgunblaðinu 1997]
* [http://www.skolafelagid.mr.is/ Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík]
{{töflubyrjun}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2012-2016 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2007-2010 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1993-2003 | eftir=[[Verzlunarskóli Íslands]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1988 | eftir=[[Menntaskólinn í Kópavogi]]}}
{{töfluendir}}
{{Gæðagrein}}
{{framhaldsskólar}}
{{S|1846}}
[[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík| ]]
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
{{coord|64|08|45.80|N|21|56|13|W|region:IS_type:edu|display=title}}
egd6sr3jas3xg2moxtg6frg088xaju9
1979162
1979154
2026-09-16T18:07:09Z
~2026-50174-51
120747
/* Þekktir nemendur */
1979162
wikitext
text/x-wiki
{{Upplýsingar Menntaskóli
|nafn = Menntaskólinn í Reykjavík
|mynd = [[Mynd:Menntaskólinn í Reykjavík (main building, 2004).jpg|300px]]
|skólastjóri = Sólveig Guðrún Hannesdóttir
|stofnaður = Árið 1846 (1056)
|nemendafélög = [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðin]] og Skólafélagið
|staðsetning = Lækjargötu 7, 101 Reykjavík
|önnur nöfn = MR
|gælunöfn nemenda = MR-ingar
|heimasíða= [http://www.mr.is/ www.mr.is]
}}
'''Menntaskólinn í Reykjavík''', [[skammstöfun|skammstafað]] ''MR'', er [[framhaldsskóli]] í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ]] [[Reykjavík]]ur.
Hann var áður kallaður '''Lærði skólinn''', '''Reykjavíkurskóli''', '''Latínuskólinn''', eða upp á [[latína|latínu]] ''Schola Reykjavicensis'' eða ''Schola Reykjavicana.''<ref>Edda Snorra Sturlusonar pagina XVI<br />"[[Sveinbjörn Egilsson|Sveinbjörnum Egilsson]], Dr. Theol., nunc scholæ Reykjavicanæ in Islandia rectorem, transmissus est, qui operam latinæ..."<br />''"Sveinbjörn Egilsson, doktor í guðfræði, hefur nú verið settur rektor Menntaskólans í Reykjavík á Íslandi, sem latnesk verk ..."''</ref> Hann á sér langa sögu og hafa margir þekktir Íslendingar haft þar viðkomu í gegnum tíðina. Skólinn er bóknámsskóli með bekkjakerfi og býður upp á þriggja ára nám til [[stúdentspróf]]s. Við hann eru tvær meginbrautir, náttúrufræðibraut og málabraut, sem greinast í samtals átta deildir. [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]] hefur gegnt stöðu [[rektor]]s síðan [[2022]].
== Saga ==
Menntaskólinn í Reykjavík hefur verið staðsettur í Reykjavík síðan 1846 en á rætur sínar að rekja til ársins 1056.
===[[Skálholtsskóli]] (~1056–1784)===
{{Aðalgrein|Skálholtsskóli}}
[[Ísleifur Gissurarson]] var fyrsti [[Listi yfir Skálholtsbiskupa|biskup]] á Íslandi í kjölfar [[Kristnitakan|kristnitökunnar]] og sat í Skálholti. Hann var vígður 1056 og sendu höfðingjar landsins syni sína til hans í Skálholt svo þeir gætu lært til prests. Hefð skapaðist við að miða upphaf [[Skálholtsskóli|Skálholtsskóla]] við það ár sem Ísleifur var vígður, en nákvæmt ártal er ekki vitað.
Skálholtsskóli var, ásamt [[Hólaskóli (1106–1802)|Hólaskóla]] og klausturskólum helsta menntastofnun landsins til [[siðaskiptin|siðaskipta]], en með konungsboði 1552 var biskupsstólunum íslensku gert skylt að reka skóla, fyrst og fremst í því skyni að mennta [[Evangelísk-lúthersk kirkja|lúthersk]] prestsefni.
Í [[Suðurlandskjálfti|Suðurlandsskjálftanum]] um sumarið 1784 hrundu öll hús í [[Skálholt]]i nema dómkirkjan. Á sama tíma voru [[móðuharðindin]] og búfé staðarins var þá næstum allt fallið úr hor og nærri má geta að landsetar af jörðum biskupsstólsins hafa ekki getað staðið í skilum með afgjöld af jörðum og leigubúfé. Biskupinn, [[Finnur Jónsson (biskup)|Finnur Jónsson]], hélt þó til í Skálholti um veturinn með þjónustufólki sínu, en skólahald féll niður. Með því var skólinn fluttur til [[Reykjavík]]ur.
===[[Hólavallaskóli]] (1786–1805)===
{{Aðalgrein|Hólavallaskóli}}
Árið 1785 var ákveðið að leggja niður [[Skálholtsbiskupsdæmi|Skálholtsstól]], flytja [[biskup]]sembættið og skólann til Reykjavíkur og setja kennara skólans á föst laun úr [[ríkissjóður|ríkissjóði]]. Á næsta ári var hróflað upp skólahúsi á Hólavelli við Reykjavík, þar sem nú má finna Hólavallagötu. Árið 1801 var ákveðið að leggja Hólastól niður og sameina skólann sem þar var [[Hólavallaskóli|Hólavallaskóla]], sem þá varð eini skólinn á landinu. Skólinn var í timburhúsi sem hélt hvorki vindi né vatni. Því var ákveðið árið 1805 að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]].[[Mynd:Bessastaðir 1834.jpg|thumb|Bessastaðir 1834. Þá var í Bessastaðastofu eini eiginlegi skóli landsins.|alt=|300x300dp]]
===[[Bessastaðaskóli]] (1805–1846)===
{{Aðalgrein|Bessastaðaskóli}}
Árið 1805 var það ráð tekið að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]], í [[Bessastaðaskóli|Bessastaðastofu]], steinhús sem hafði verið reist til að hýsa [[amtmaður|amtmann]] og síðar [[stiftamtmaður|stiftamtmann]] um 1760. Þáverandi stiftamtmaður, [[Ólafur Stephensen]], bjó ekki á Bessastöðum og nýr amtmaður, [[F.C. Trampe|F. C. Trampe]], gaf Bessastaði eftir til skólahalds. Skólinn starfaði til ársins 1846 en var þá fluttur aftur til Reykjavíkur, í nýtt hús, vígt haustið 1846.[[Mynd:MAÓ 110.jpg|thumb|1918–1919 Kennslustund í Latínuskólanum/Lærða skólanum síðar Menntaskólanum í Reykjavík við Lækjargötu, MR.|alt=|300x300dp]]
=== Við Lækjargötu 7 í Reykjavík (1846–) ===
Eftir að skólinn var fluttur frá Bessastöðum og fram til 1904 nefndist hann ''Reykjavíkur lærði skóli'' en var í daglegu tali kallaður ''Reykjavíkurskóli'', ''Lærði skólinn'', ''Gamli skólinn'', eða ''Latínuskólinn''.
Árið 1904 var áherslum í námsefni skólans breytt verulega. Latínukennsla var minnkuð til muna og grískukennslu hætt í því formi sem verið hafði. Í samræmi við það var nafni skólans breytt og nefndist hann þá ''Hinn almenni Menntaskóli í Reykjavík''. Frá 1937 hefur skólinn borið heitið ''Menntaskólinn í Reykjavík''.
==== Breytingar á skólanum ====
Frá og með árinu 1949 var gagnfræðadeild skólans lögð niður, og eftir það skiptist skólinn aðeins í fjóra árganga í stað sex, eins og hafði verið frá 1904. Þó hélst sú hefð að kalla síðasta bekk skólans „6. bekk“ og byrjuðu nýnemar því í „3. bekk“ allt til 2016 þegar námsfyrirkomulaginu var breytt yfir í þriggja ára nám samkvæmt nýrri stefnu [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneytisins]]. Nú byrja nemendur skólans í „4. bekk“.
==== Konur í skólanum ====
Stúlkur höfðu ekki aðgang að skólanum fyrr en 1904 en máttu taka próf frá árinu 1886. [[Ólafía Jóhannsdóttir]] lauk 4. bekkjar prófi utanskóla árið 1890. [[Laufey Valdimarsdóttir]], dóttir [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríetar Bjarnhéðinsdóttur]], settist á skólabekk í skólanum fyrst kvenna haustið 1904. Átti hún þar heldur dapra ævi og varð fyrir miklu einelti af hálfu skólabræðra sinna. Lauk hún þó stúdentsprófi 1910. Áður hafði ein stúlka tekið stúdentspróf utanskóla, [[Elínborg Jacobsen]]. [[Camilla Torfason]] lauk stúdentsprófi í Kaupmannahöfn 1889 og [[Björg Karítas Þorláksdóttir]] 1901, en í Danmörku fengu stúlkur aðgang að æðri menntastofnunum þegar árið 1875. Stúlkur voru í minnihluta stúdenta fram til 1970 en eftir 1979 hafa þær verið í meirihluta. [[Vigdís Finnbogadóttir]], [[forseti]] [[Ísland]]s 1980–1996, var nemandi og síðar kennari við skólann. Fyrsta konan til að gegna embætti [[rektor]]s MR var [[Ragnheiður Torfadóttir]], 1996–2001.
== Námsframboð ==
Menntaskólinn í Reykjavík er hefðbundinn bóknámsskóli sem býður þriggja ára nám til stúdentsprófs. Skólinn er bekkjaskóli með bekkjakerfi og hefur fylgt þeirri skipan frá stofnun. Nemendum 5. bekkjar gefst nokkur kostur á valfögum innan vissra námsdeilda.
Námsbrautirnar eru:
*'''Málabraut''' sem skiptist niður í fornmáladeildir I & II, og nýmáladeildir I & II
*'''Náttúrufræðibraut''' sem skiptist niður í eðlisfræðideildir I & II, og náttúrufræðideildir I & II.
== Félagslíf ==
Við skólann starfa tvö nemendafélög, ''[[Framtíðin]]'' og ''Skólafélagið''. Félögin leggja áherslu á mælskulist, leiklist, skák, og fleira. Leikfélögin ''[[Herranótt]]'' og ''[[Frúardagur]]'' setja upp reglulegar sýningar.
Skólinn leggur mikið upp úr keppnum við aðra menntaskóla og hefur unnið spurningakeppnina [[Gettu betur]] 23 sinnum og ræðukeppnina [[Morfís]] 10 sinnum.
== Byggingar ==
[[Mynd:Menntaskólinn og Íþaka.jpg|thumb|alt=|310x310dp|Skólahúsið sést hér til vinstri, Íþaka hér til hægri.]]Kennsla og rekstur Menntaskólans fara fram í nokkrum húsum. Húsin eru þessi:
*'''Skólahúsið''' ''(Gamli skóli)'' '''–''' Skólahúsið að Lækjargötu 7 er elsta hús skólans. Húsið er smíðað eftir teikningu [[J. H. Koch]]s, ríkishúsameistara [[Danmörk|Danmerkur]]. Hátíðarsalur var innréttaður svo að [[Alþingi#Endurreisn Alþingis|nýendurreist Alþingi]] gæti þar haldið sinn fyrsta fund sumarið 1845. Smíði hússin lauk vorið 1846 og var vígslan haldin 1. október sama ár. Það var á þeim tíma stærsta hús landsins. Húsið hýsir nú skrifstofu skólans, hátíðarsal, kennarastofu, og kennslustofur. Húsið er 1.524 [[fermetri|fermetrar]].
* '''Íþaka''' hýsir bókasafn skólans. Enski kaupmaðurinn [[Charles Kelsall]] ánafnaði Latínuskólanum í Reykjavík þúsund [[sterlingspund]] í erfðaskrá sinni árið 1853 þar sem hann hreifst af getu Íslendinga til að halda uppi sjálfstæðu menningarlífi þrátt fyrir fámenni og fátækt. Peninginn átti að nota til að reisa bókasafn fyrir skólann. Danskur timburmeistari að nafni Klentz teiknaði húsið og danskir iðnaðarmenn byggðu það árin 1866–1867. Húsið er nefnt eftir bænum [[Ithaca (New York)|Íþöku]] í [[New York-fylki]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], en það var heimabær [[Willard Fiske|Willards Fiske]], [[prófessor]]s við [[Cornell-háskóli|Cornell-háskóla]]. Fiske, sem kom til Íslands árið 1879, hafði beitt sér fyrir stofnun nýs lestrarfélags nemenda og kennara. Lestrarfélagið Íþaka var síðar nefnt bókasafnið Íþaka. Á efri hæð hússins er lestrarsalur nemenda en á þeirri neðri er bókasafn skólans. Húsið er 259 fermetrar.
* '''Fjósið''' var upprunalega fjós reist árið 1850. Húsið er 123 fermetra timburhús. Byggt var við húsið 1945 og nú hýsir Fjósið kennslustofur. Upphaflega þjónaði fjósið eldvarnatilgangi, en í því voru geymd tól til slökkvistarfs. Síðar voru kýr hýstar þar og festi nafnið Fjósið sig því í sessi.
* '''Íþróttahús''' skólans var byggt árið 1898. Árin 1901 og 1944 var byggt við það. Í kjallara Íþróttahússins er kraftlyftingasalurinn ''þrælakistan''. Íþróttahúsið er 123 fermetrar og þrælakistan 41.
* '''Kristshús''' ''([[latína]]: Casa Christi)'' var vígt á skírdag 1907 og hýsti það höfuðstöðvar [[KFUM og KFUK|Kristilegs félags ungra manna og kvenna (KFUM og KFUK)]]. Félagið flutti þangað úr [[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]]. Nú eru höfuðstöðvar þess við Holtaveg. Menntaskólinn á nú allt húsið sem hýsir tíu kennslustofur auk kennarastofu. Húsið er 856 fermetrar.
* '''Nýja hús''' ''([[latína]]: Casa nova)'' var tilbúið 1. október 1964. Nú hýsir það kennslustofur og margmiðlunarver. Félagsaðstaða nemenda er í kjallaranum og kallast Cösukjallari eða Casa. Þar er veitingasalan ''Kakóland''.
* '''Nýja setur''' ''([[latína]]: Villa nova)'' var byggt árið 1901 og endurbætt árið 1963. Þar er aðstaða húsvarðar og náms- og starfsráðgjafa og hýsti það skrifstofur nemendafélaganna þangað til haustið 2004. Húsið er 170 fermetrar.
* '''Elísabetarhús''' – Húsið er byggt árið 1968. Árið 1996 tilkynnti Davíð S. Jónsson, að hann hefði ákveðið að gefa skólanum húsið að [[Þingholtsstræti]] 18 til minningar um konu sína Elísabetu Sveinsdóttur. Var húsið tekið í notkun í ársbyrjun 1999. [[Ragnheiður Torfadóttir]] fyrrverandi rektor menntaskólans ákvað að húsið skyldi heita ''Minni Elísabetar'', en það nafn náði ekki fótfestu og er opinbert nafn þess nú ''Elísabetarhús''. Margir nemendur líta þó ekki á húsið sem sérstakt hús en það er tengt ''Casa Nova'' með tengibyggingu sem var byggð í tengslum við að húsið var tekið í notkun. Það hýsir verklegar kennslustofur, tölvuver nemenda og skrifstofur kennara. Húsið er 1.147 fermetrar.
* '''Amtmannsstígur 2''' er timburhús byggt árið 1906. Á efri hæðum eru skrifstofur kennara, en kjallarinn hýsir skrifstofur [[Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík|Skólafélagsins]] og [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Húsið er 434 fermetrar.
== Þekktir nemendur ==
{{aðalgrein|Þekktir nemendur Menntaskólans í Reykjavík}}
Tveir menn sem síðar hlutu [[Nóbelsverðlaun]] hafa gengið í Menntaskólann í Reykjavík, [[Halldór Laxness]] og [[Niels Ryberg Finsen]]. [[Davíð Oddsson]] og [[Geir H. Haarde]] gegndu á sínum tíma stöðu formanns nemendafélagsins Skólafélagsins. Þá voru [[Ásgeir Ásgeirsson]] og [[Ólafur Ragnar Grímsson]] formenn nemendafélagsins [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Annar þekktur nemandi er Einar Guðfinnsson ''(Einar Pí)'' sem starfar nú sem stærðfræðikennari. Líka [[Dagur B. Eggertsson]] fyrirverandi borgarstjóri. Hann Þórður Logi Þórðarsson er þekktur sem grófast nemandi i sögu MR.
== Rektorar frá 1846 ==
* 1846–1851: [[Sveinbjörn Egilsson]]
* 1851–1869: [[Bjarni Jónsson (rektor)|Bjarni Jónsson]]
* 1869–1872: Jens Sigurðsson
* 1872–1895: [[Jón Þorkelsson (f. 1822)|Jón Þorkelsson]]
* 1895–1904: [[Björn M. Ólsen]]
* 1904–1913: [[Steingrímur Thorsteinsson]]
* 1913–1928: Geir Zoëga
* 1928–1929: [[Þorleifur H. Bjarnason]]
* 1929–1956: Pálmi Hannesson
* 1956–1965: Kristinn Ármannsson
* 1965–1970: [[Einar Magnússon]]
* 1970–1995: Guðni Guðmundsson
* 1995–2001: [[Ragnheiður Torfadóttir]]
* 2001–2012: [[Yngvi Pétursson]]
* 2012–2013: Linda Rós Michaelsdóttir
* 2013–2017: [[Yngvi Pétursson]]
* 2017–2022: [[Elísabet Siemsen]]
* 2022–: [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bjorn.is/greinar/2003/01/25/nr/914|titill=Framtaksleysi R-listans vegna framhaldsskóla|mánuðurskoðað=19. apríl|árskoðað=2006}}
* {{bókaheimild|höfundur=Heimir Þorleifsson (ritstj.)|titill=Saga Reykjavíkurskóla I-IV|mánuðurskoðað=útgefandi=Sögusjóður Menntaskólans í Reykjavík|árskoðað=ár=1975-1984}}
* {{vefheimild|url=http://www.skipbygg.is/upload/files/MR-deilisk.pdf|titill=Tillaga að deiliskipulagi fyrir Menntaskólann í Reykjavík.|mánuðurskoðað=10. maí|árskoðað=2006}}
* http://www.althingi.is/altext/thingm/0607130008.html (segir að Jens Sigurðsson var rektor frá 1869)
== Tenglar ==
* [http://www.mr.is/ Vefsíða Menntaskólans í Reykjavík]
* [https://is-is.facebook.com/framtidin Nemendafélagið Framtíðin]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=242468&pageId=3308474&lang=is&q=%ED%20Reykjav%EDk%20l%E6r%F0i%20sk%F3linn ''Lærði skólinn í Reykjavík''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1990]
* [http://www.timarit.is/?issueID=418213&pageSelected=0&lang=0 ''Kelsallsgjöf''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274465&lang=0 ''Nemendur Latínuskólans vorið 1895''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1941]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=106938&pageId=1259664&lang=0&q=Hundra%F0%20%E1ra%20h%E1t%ED%F0%20%ED%20dag%20DAG ''Hundrað ára hátíð Menntaskólans í dag''; grein í Morgunblaðinu 1946]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1884859 ''Frumteikningin að húsi MR fundin í Kaupmannahöfn''; grein í Morgunblaðinu 1997]
* [http://www.skolafelagid.mr.is/ Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík]
{{töflubyrjun}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2012-2016 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2007-2010 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1993-2003 | eftir=[[Verzlunarskóli Íslands]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1988 | eftir=[[Menntaskólinn í Kópavogi]]}}
{{töfluendir}}
{{Gæðagrein}}
{{framhaldsskólar}}
{{S|1846}}
[[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík| ]]
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
{{coord|64|08|45.80|N|21|56|13|W|region:IS_type:edu|display=title}}
h75t18gqslotjtb5gg0ms1zr61jv9yr
1979163
1979162
2026-09-16T18:07:53Z
~2026-50174-51
120747
/* Þekktir nemendur */
1979163
wikitext
text/x-wiki
{{Upplýsingar Menntaskóli
|nafn = Menntaskólinn í Reykjavík
|mynd = [[Mynd:Menntaskólinn í Reykjavík (main building, 2004).jpg|300px]]
|skólastjóri = Sólveig Guðrún Hannesdóttir
|stofnaður = Árið 1846 (1056)
|nemendafélög = [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðin]] og Skólafélagið
|staðsetning = Lækjargötu 7, 101 Reykjavík
|önnur nöfn = MR
|gælunöfn nemenda = MR-ingar
|heimasíða= [http://www.mr.is/ www.mr.is]
}}
'''Menntaskólinn í Reykjavík''', [[skammstöfun|skammstafað]] ''MR'', er [[framhaldsskóli]] í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ]] [[Reykjavík]]ur.
Hann var áður kallaður '''Lærði skólinn''', '''Reykjavíkurskóli''', '''Latínuskólinn''', eða upp á [[latína|latínu]] ''Schola Reykjavicensis'' eða ''Schola Reykjavicana.''<ref>Edda Snorra Sturlusonar pagina XVI<br />"[[Sveinbjörn Egilsson|Sveinbjörnum Egilsson]], Dr. Theol., nunc scholæ Reykjavicanæ in Islandia rectorem, transmissus est, qui operam latinæ..."<br />''"Sveinbjörn Egilsson, doktor í guðfræði, hefur nú verið settur rektor Menntaskólans í Reykjavík á Íslandi, sem latnesk verk ..."''</ref> Hann á sér langa sögu og hafa margir þekktir Íslendingar haft þar viðkomu í gegnum tíðina. Skólinn er bóknámsskóli með bekkjakerfi og býður upp á þriggja ára nám til [[stúdentspróf]]s. Við hann eru tvær meginbrautir, náttúrufræðibraut og málabraut, sem greinast í samtals átta deildir. [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]] hefur gegnt stöðu [[rektor]]s síðan [[2022]].
== Saga ==
Menntaskólinn í Reykjavík hefur verið staðsettur í Reykjavík síðan 1846 en á rætur sínar að rekja til ársins 1056.
===[[Skálholtsskóli]] (~1056–1784)===
{{Aðalgrein|Skálholtsskóli}}
[[Ísleifur Gissurarson]] var fyrsti [[Listi yfir Skálholtsbiskupa|biskup]] á Íslandi í kjölfar [[Kristnitakan|kristnitökunnar]] og sat í Skálholti. Hann var vígður 1056 og sendu höfðingjar landsins syni sína til hans í Skálholt svo þeir gætu lært til prests. Hefð skapaðist við að miða upphaf [[Skálholtsskóli|Skálholtsskóla]] við það ár sem Ísleifur var vígður, en nákvæmt ártal er ekki vitað.
Skálholtsskóli var, ásamt [[Hólaskóli (1106–1802)|Hólaskóla]] og klausturskólum helsta menntastofnun landsins til [[siðaskiptin|siðaskipta]], en með konungsboði 1552 var biskupsstólunum íslensku gert skylt að reka skóla, fyrst og fremst í því skyni að mennta [[Evangelísk-lúthersk kirkja|lúthersk]] prestsefni.
Í [[Suðurlandskjálfti|Suðurlandsskjálftanum]] um sumarið 1784 hrundu öll hús í [[Skálholt]]i nema dómkirkjan. Á sama tíma voru [[móðuharðindin]] og búfé staðarins var þá næstum allt fallið úr hor og nærri má geta að landsetar af jörðum biskupsstólsins hafa ekki getað staðið í skilum með afgjöld af jörðum og leigubúfé. Biskupinn, [[Finnur Jónsson (biskup)|Finnur Jónsson]], hélt þó til í Skálholti um veturinn með þjónustufólki sínu, en skólahald féll niður. Með því var skólinn fluttur til [[Reykjavík]]ur.
===[[Hólavallaskóli]] (1786–1805)===
{{Aðalgrein|Hólavallaskóli}}
Árið 1785 var ákveðið að leggja niður [[Skálholtsbiskupsdæmi|Skálholtsstól]], flytja [[biskup]]sembættið og skólann til Reykjavíkur og setja kennara skólans á föst laun úr [[ríkissjóður|ríkissjóði]]. Á næsta ári var hróflað upp skólahúsi á Hólavelli við Reykjavík, þar sem nú má finna Hólavallagötu. Árið 1801 var ákveðið að leggja Hólastól niður og sameina skólann sem þar var [[Hólavallaskóli|Hólavallaskóla]], sem þá varð eini skólinn á landinu. Skólinn var í timburhúsi sem hélt hvorki vindi né vatni. Því var ákveðið árið 1805 að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]].[[Mynd:Bessastaðir 1834.jpg|thumb|Bessastaðir 1834. Þá var í Bessastaðastofu eini eiginlegi skóli landsins.|alt=|300x300dp]]
===[[Bessastaðaskóli]] (1805–1846)===
{{Aðalgrein|Bessastaðaskóli}}
Árið 1805 var það ráð tekið að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]], í [[Bessastaðaskóli|Bessastaðastofu]], steinhús sem hafði verið reist til að hýsa [[amtmaður|amtmann]] og síðar [[stiftamtmaður|stiftamtmann]] um 1760. Þáverandi stiftamtmaður, [[Ólafur Stephensen]], bjó ekki á Bessastöðum og nýr amtmaður, [[F.C. Trampe|F. C. Trampe]], gaf Bessastaði eftir til skólahalds. Skólinn starfaði til ársins 1846 en var þá fluttur aftur til Reykjavíkur, í nýtt hús, vígt haustið 1846.[[Mynd:MAÓ 110.jpg|thumb|1918–1919 Kennslustund í Latínuskólanum/Lærða skólanum síðar Menntaskólanum í Reykjavík við Lækjargötu, MR.|alt=|300x300dp]]
=== Við Lækjargötu 7 í Reykjavík (1846–) ===
Eftir að skólinn var fluttur frá Bessastöðum og fram til 1904 nefndist hann ''Reykjavíkur lærði skóli'' en var í daglegu tali kallaður ''Reykjavíkurskóli'', ''Lærði skólinn'', ''Gamli skólinn'', eða ''Latínuskólinn''.
Árið 1904 var áherslum í námsefni skólans breytt verulega. Latínukennsla var minnkuð til muna og grískukennslu hætt í því formi sem verið hafði. Í samræmi við það var nafni skólans breytt og nefndist hann þá ''Hinn almenni Menntaskóli í Reykjavík''. Frá 1937 hefur skólinn borið heitið ''Menntaskólinn í Reykjavík''.
==== Breytingar á skólanum ====
Frá og með árinu 1949 var gagnfræðadeild skólans lögð niður, og eftir það skiptist skólinn aðeins í fjóra árganga í stað sex, eins og hafði verið frá 1904. Þó hélst sú hefð að kalla síðasta bekk skólans „6. bekk“ og byrjuðu nýnemar því í „3. bekk“ allt til 2016 þegar námsfyrirkomulaginu var breytt yfir í þriggja ára nám samkvæmt nýrri stefnu [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneytisins]]. Nú byrja nemendur skólans í „4. bekk“.
==== Konur í skólanum ====
Stúlkur höfðu ekki aðgang að skólanum fyrr en 1904 en máttu taka próf frá árinu 1886. [[Ólafía Jóhannsdóttir]] lauk 4. bekkjar prófi utanskóla árið 1890. [[Laufey Valdimarsdóttir]], dóttir [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríetar Bjarnhéðinsdóttur]], settist á skólabekk í skólanum fyrst kvenna haustið 1904. Átti hún þar heldur dapra ævi og varð fyrir miklu einelti af hálfu skólabræðra sinna. Lauk hún þó stúdentsprófi 1910. Áður hafði ein stúlka tekið stúdentspróf utanskóla, [[Elínborg Jacobsen]]. [[Camilla Torfason]] lauk stúdentsprófi í Kaupmannahöfn 1889 og [[Björg Karítas Þorláksdóttir]] 1901, en í Danmörku fengu stúlkur aðgang að æðri menntastofnunum þegar árið 1875. Stúlkur voru í minnihluta stúdenta fram til 1970 en eftir 1979 hafa þær verið í meirihluta. [[Vigdís Finnbogadóttir]], [[forseti]] [[Ísland]]s 1980–1996, var nemandi og síðar kennari við skólann. Fyrsta konan til að gegna embætti [[rektor]]s MR var [[Ragnheiður Torfadóttir]], 1996–2001.
== Námsframboð ==
Menntaskólinn í Reykjavík er hefðbundinn bóknámsskóli sem býður þriggja ára nám til stúdentsprófs. Skólinn er bekkjaskóli með bekkjakerfi og hefur fylgt þeirri skipan frá stofnun. Nemendum 5. bekkjar gefst nokkur kostur á valfögum innan vissra námsdeilda.
Námsbrautirnar eru:
*'''Málabraut''' sem skiptist niður í fornmáladeildir I & II, og nýmáladeildir I & II
*'''Náttúrufræðibraut''' sem skiptist niður í eðlisfræðideildir I & II, og náttúrufræðideildir I & II.
== Félagslíf ==
Við skólann starfa tvö nemendafélög, ''[[Framtíðin]]'' og ''Skólafélagið''. Félögin leggja áherslu á mælskulist, leiklist, skák, og fleira. Leikfélögin ''[[Herranótt]]'' og ''[[Frúardagur]]'' setja upp reglulegar sýningar.
Skólinn leggur mikið upp úr keppnum við aðra menntaskóla og hefur unnið spurningakeppnina [[Gettu betur]] 23 sinnum og ræðukeppnina [[Morfís]] 10 sinnum.
== Byggingar ==
[[Mynd:Menntaskólinn og Íþaka.jpg|thumb|alt=|310x310dp|Skólahúsið sést hér til vinstri, Íþaka hér til hægri.]]Kennsla og rekstur Menntaskólans fara fram í nokkrum húsum. Húsin eru þessi:
*'''Skólahúsið''' ''(Gamli skóli)'' '''–''' Skólahúsið að Lækjargötu 7 er elsta hús skólans. Húsið er smíðað eftir teikningu [[J. H. Koch]]s, ríkishúsameistara [[Danmörk|Danmerkur]]. Hátíðarsalur var innréttaður svo að [[Alþingi#Endurreisn Alþingis|nýendurreist Alþingi]] gæti þar haldið sinn fyrsta fund sumarið 1845. Smíði hússin lauk vorið 1846 og var vígslan haldin 1. október sama ár. Það var á þeim tíma stærsta hús landsins. Húsið hýsir nú skrifstofu skólans, hátíðarsal, kennarastofu, og kennslustofur. Húsið er 1.524 [[fermetri|fermetrar]].
* '''Íþaka''' hýsir bókasafn skólans. Enski kaupmaðurinn [[Charles Kelsall]] ánafnaði Latínuskólanum í Reykjavík þúsund [[sterlingspund]] í erfðaskrá sinni árið 1853 þar sem hann hreifst af getu Íslendinga til að halda uppi sjálfstæðu menningarlífi þrátt fyrir fámenni og fátækt. Peninginn átti að nota til að reisa bókasafn fyrir skólann. Danskur timburmeistari að nafni Klentz teiknaði húsið og danskir iðnaðarmenn byggðu það árin 1866–1867. Húsið er nefnt eftir bænum [[Ithaca (New York)|Íþöku]] í [[New York-fylki]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], en það var heimabær [[Willard Fiske|Willards Fiske]], [[prófessor]]s við [[Cornell-háskóli|Cornell-háskóla]]. Fiske, sem kom til Íslands árið 1879, hafði beitt sér fyrir stofnun nýs lestrarfélags nemenda og kennara. Lestrarfélagið Íþaka var síðar nefnt bókasafnið Íþaka. Á efri hæð hússins er lestrarsalur nemenda en á þeirri neðri er bókasafn skólans. Húsið er 259 fermetrar.
* '''Fjósið''' var upprunalega fjós reist árið 1850. Húsið er 123 fermetra timburhús. Byggt var við húsið 1945 og nú hýsir Fjósið kennslustofur. Upphaflega þjónaði fjósið eldvarnatilgangi, en í því voru geymd tól til slökkvistarfs. Síðar voru kýr hýstar þar og festi nafnið Fjósið sig því í sessi.
* '''Íþróttahús''' skólans var byggt árið 1898. Árin 1901 og 1944 var byggt við það. Í kjallara Íþróttahússins er kraftlyftingasalurinn ''þrælakistan''. Íþróttahúsið er 123 fermetrar og þrælakistan 41.
* '''Kristshús''' ''([[latína]]: Casa Christi)'' var vígt á skírdag 1907 og hýsti það höfuðstöðvar [[KFUM og KFUK|Kristilegs félags ungra manna og kvenna (KFUM og KFUK)]]. Félagið flutti þangað úr [[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]]. Nú eru höfuðstöðvar þess við Holtaveg. Menntaskólinn á nú allt húsið sem hýsir tíu kennslustofur auk kennarastofu. Húsið er 856 fermetrar.
* '''Nýja hús''' ''([[latína]]: Casa nova)'' var tilbúið 1. október 1964. Nú hýsir það kennslustofur og margmiðlunarver. Félagsaðstaða nemenda er í kjallaranum og kallast Cösukjallari eða Casa. Þar er veitingasalan ''Kakóland''.
* '''Nýja setur''' ''([[latína]]: Villa nova)'' var byggt árið 1901 og endurbætt árið 1963. Þar er aðstaða húsvarðar og náms- og starfsráðgjafa og hýsti það skrifstofur nemendafélaganna þangað til haustið 2004. Húsið er 170 fermetrar.
* '''Elísabetarhús''' – Húsið er byggt árið 1968. Árið 1996 tilkynnti Davíð S. Jónsson, að hann hefði ákveðið að gefa skólanum húsið að [[Þingholtsstræti]] 18 til minningar um konu sína Elísabetu Sveinsdóttur. Var húsið tekið í notkun í ársbyrjun 1999. [[Ragnheiður Torfadóttir]] fyrrverandi rektor menntaskólans ákvað að húsið skyldi heita ''Minni Elísabetar'', en það nafn náði ekki fótfestu og er opinbert nafn þess nú ''Elísabetarhús''. Margir nemendur líta þó ekki á húsið sem sérstakt hús en það er tengt ''Casa Nova'' með tengibyggingu sem var byggð í tengslum við að húsið var tekið í notkun. Það hýsir verklegar kennslustofur, tölvuver nemenda og skrifstofur kennara. Húsið er 1.147 fermetrar.
* '''Amtmannsstígur 2''' er timburhús byggt árið 1906. Á efri hæðum eru skrifstofur kennara, en kjallarinn hýsir skrifstofur [[Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík|Skólafélagsins]] og [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Húsið er 434 fermetrar.
== Þekktir nemendur ==
{{aðalgrein|Þekktir nemendur Menntaskólans í Reykjavík}}
Tveir menn sem síðar hlutu [[Nóbelsverðlaun]] hafa gengið í Menntaskólann í Reykjavík, [[Halldór Laxness]] og [[Niels Ryberg Finsen]]. [[Davíð Oddsson]] og [[Geir H. Haarde]] gegndu á sínum tíma stöðu formanns nemendafélagsins Skólafélagsins. Þá voru [[Ásgeir Ásgeirsson]] og [[Ólafur Ragnar Grímsson]] formenn nemendafélagsins [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Annar þekktur nemandi er Einar Guðfinnsson ''(Einar Pí)'' sem starfar nú sem stærðfræðikennari. Líka [[Dagur B. Eggertsson]] fyrirverandi borgarstjóri. Hann Þórður Logi Þórðarsson er þekktur sem grófasti og ljótasti nemandi i sögu MR.
== Rektorar frá 1846 ==
* 1846–1851: [[Sveinbjörn Egilsson]]
* 1851–1869: [[Bjarni Jónsson (rektor)|Bjarni Jónsson]]
* 1869–1872: Jens Sigurðsson
* 1872–1895: [[Jón Þorkelsson (f. 1822)|Jón Þorkelsson]]
* 1895–1904: [[Björn M. Ólsen]]
* 1904–1913: [[Steingrímur Thorsteinsson]]
* 1913–1928: Geir Zoëga
* 1928–1929: [[Þorleifur H. Bjarnason]]
* 1929–1956: Pálmi Hannesson
* 1956–1965: Kristinn Ármannsson
* 1965–1970: [[Einar Magnússon]]
* 1970–1995: Guðni Guðmundsson
* 1995–2001: [[Ragnheiður Torfadóttir]]
* 2001–2012: [[Yngvi Pétursson]]
* 2012–2013: Linda Rós Michaelsdóttir
* 2013–2017: [[Yngvi Pétursson]]
* 2017–2022: [[Elísabet Siemsen]]
* 2022–: [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bjorn.is/greinar/2003/01/25/nr/914|titill=Framtaksleysi R-listans vegna framhaldsskóla|mánuðurskoðað=19. apríl|árskoðað=2006}}
* {{bókaheimild|höfundur=Heimir Þorleifsson (ritstj.)|titill=Saga Reykjavíkurskóla I-IV|mánuðurskoðað=útgefandi=Sögusjóður Menntaskólans í Reykjavík|árskoðað=ár=1975-1984}}
* {{vefheimild|url=http://www.skipbygg.is/upload/files/MR-deilisk.pdf|titill=Tillaga að deiliskipulagi fyrir Menntaskólann í Reykjavík.|mánuðurskoðað=10. maí|árskoðað=2006}}
* http://www.althingi.is/altext/thingm/0607130008.html (segir að Jens Sigurðsson var rektor frá 1869)
== Tenglar ==
* [http://www.mr.is/ Vefsíða Menntaskólans í Reykjavík]
* [https://is-is.facebook.com/framtidin Nemendafélagið Framtíðin]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=242468&pageId=3308474&lang=is&q=%ED%20Reykjav%EDk%20l%E6r%F0i%20sk%F3linn ''Lærði skólinn í Reykjavík''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1990]
* [http://www.timarit.is/?issueID=418213&pageSelected=0&lang=0 ''Kelsallsgjöf''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274465&lang=0 ''Nemendur Latínuskólans vorið 1895''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1941]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=106938&pageId=1259664&lang=0&q=Hundra%F0%20%E1ra%20h%E1t%ED%F0%20%ED%20dag%20DAG ''Hundrað ára hátíð Menntaskólans í dag''; grein í Morgunblaðinu 1946]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1884859 ''Frumteikningin að húsi MR fundin í Kaupmannahöfn''; grein í Morgunblaðinu 1997]
* [http://www.skolafelagid.mr.is/ Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík]
{{töflubyrjun}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2012-2016 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2007-2010 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1993-2003 | eftir=[[Verzlunarskóli Íslands]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1988 | eftir=[[Menntaskólinn í Kópavogi]]}}
{{töfluendir}}
{{Gæðagrein}}
{{framhaldsskólar}}
{{S|1846}}
[[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík| ]]
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
{{coord|64|08|45.80|N|21|56|13|W|region:IS_type:edu|display=title}}
t096d0vmh7cz7ytiz0d4847r1cd8p6x
1979165
1979163
2026-09-16T18:09:43Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingar frá [[Special:Contributions/~2026-50174-51|~2026-50174-51]] ([[User talk:~2026-50174-51|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:~2026-50049-84|~2026-50049-84]]
1979154
wikitext
text/x-wiki
{{Upplýsingar Menntaskóli
|nafn = Menntaskólinn í Reykjavík
|mynd = [[Mynd:Menntaskólinn í Reykjavík (main building, 2004).jpg|300px]]
|skólastjóri = Sólveig Guðrún Hannesdóttir
|stofnaður = Árið 1846 (1056)
|nemendafélög = [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðin]] og Skólafélagið
|staðsetning = Lækjargötu 7, 101 Reykjavík
|önnur nöfn = MR
|gælunöfn nemenda = MR-ingar
|heimasíða= [http://www.mr.is/ www.mr.is]
}}
'''Menntaskólinn í Reykjavík''', [[skammstöfun|skammstafað]] ''MR'', er [[framhaldsskóli]] í [[Miðborg Reykjavíkur|miðbæ]] [[Reykjavík]]ur.
Hann var áður kallaður '''Lærði skólinn''', '''Reykjavíkurskóli''', '''Latínuskólinn''', eða upp á [[latína|latínu]] ''Schola Reykjavicensis'' eða ''Schola Reykjavicana.''<ref>Edda Snorra Sturlusonar pagina XVI<br />"[[Sveinbjörn Egilsson|Sveinbjörnum Egilsson]], Dr. Theol., nunc scholæ Reykjavicanæ in Islandia rectorem, transmissus est, qui operam latinæ..."<br />''"Sveinbjörn Egilsson, doktor í guðfræði, hefur nú verið settur rektor Menntaskólans í Reykjavík á Íslandi, sem latnesk verk ..."''</ref> Hann á sér langa sögu og hafa margir þekktir Íslendingar haft þar viðkomu í gegnum tíðina. Skólinn er bóknámsskóli með bekkjakerfi og býður upp á þriggja ára nám til [[stúdentspróf]]s. Við hann eru tvær meginbrautir, náttúrufræðibraut og málabraut, sem greinast í samtals átta deildir. [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]] hefur gegnt stöðu [[rektor]]s síðan [[2022]].
== Saga ==
Menntaskólinn í Reykjavík hefur verið staðsettur í Reykjavík síðan 1846 en á rætur sínar að rekja til ársins 1056.
===[[Skálholtsskóli]] (~1056–1784)===
{{Aðalgrein|Skálholtsskóli}}
[[Ísleifur Gissurarson]] var fyrsti [[Listi yfir Skálholtsbiskupa|biskup]] á Íslandi í kjölfar [[Kristnitakan|kristnitökunnar]] og sat í Skálholti. Hann var vígður 1056 og sendu höfðingjar landsins syni sína til hans í Skálholt svo þeir gætu lært til prests. Hefð skapaðist við að miða upphaf [[Skálholtsskóli|Skálholtsskóla]] við það ár sem Ísleifur var vígður, en nákvæmt ártal er ekki vitað.
Skálholtsskóli var, ásamt [[Hólaskóli (1106–1802)|Hólaskóla]] og klausturskólum helsta menntastofnun landsins til [[siðaskiptin|siðaskipta]], en með konungsboði 1552 var biskupsstólunum íslensku gert skylt að reka skóla, fyrst og fremst í því skyni að mennta [[Evangelísk-lúthersk kirkja|lúthersk]] prestsefni.
Í [[Suðurlandskjálfti|Suðurlandsskjálftanum]] um sumarið 1784 hrundu öll hús í [[Skálholt]]i nema dómkirkjan. Á sama tíma voru [[móðuharðindin]] og búfé staðarins var þá næstum allt fallið úr hor og nærri má geta að landsetar af jörðum biskupsstólsins hafa ekki getað staðið í skilum með afgjöld af jörðum og leigubúfé. Biskupinn, [[Finnur Jónsson (biskup)|Finnur Jónsson]], hélt þó til í Skálholti um veturinn með þjónustufólki sínu, en skólahald féll niður. Með því var skólinn fluttur til [[Reykjavík]]ur.
===[[Hólavallaskóli]] (1786–1805)===
{{Aðalgrein|Hólavallaskóli}}
Árið 1785 var ákveðið að leggja niður [[Skálholtsbiskupsdæmi|Skálholtsstól]], flytja [[biskup]]sembættið og skólann til Reykjavíkur og setja kennara skólans á föst laun úr [[ríkissjóður|ríkissjóði]]. Á næsta ári var hróflað upp skólahúsi á Hólavelli við Reykjavík, þar sem nú má finna Hólavallagötu. Árið 1801 var ákveðið að leggja Hólastól niður og sameina skólann sem þar var [[Hólavallaskóli|Hólavallaskóla]], sem þá varð eini skólinn á landinu. Skólinn var í timburhúsi sem hélt hvorki vindi né vatni. Því var ákveðið árið 1805 að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]].[[Mynd:Bessastaðir 1834.jpg|thumb|Bessastaðir 1834. Þá var í Bessastaðastofu eini eiginlegi skóli landsins.|alt=|300x300dp]]
===[[Bessastaðaskóli]] (1805–1846)===
{{Aðalgrein|Bessastaðaskóli}}
Árið 1805 var það ráð tekið að flytja skólann að [[Bessastaðir|Bessastöðum]], í [[Bessastaðaskóli|Bessastaðastofu]], steinhús sem hafði verið reist til að hýsa [[amtmaður|amtmann]] og síðar [[stiftamtmaður|stiftamtmann]] um 1760. Þáverandi stiftamtmaður, [[Ólafur Stephensen]], bjó ekki á Bessastöðum og nýr amtmaður, [[F.C. Trampe|F. C. Trampe]], gaf Bessastaði eftir til skólahalds. Skólinn starfaði til ársins 1846 en var þá fluttur aftur til Reykjavíkur, í nýtt hús, vígt haustið 1846.[[Mynd:MAÓ 110.jpg|thumb|1918–1919 Kennslustund í Latínuskólanum/Lærða skólanum síðar Menntaskólanum í Reykjavík við Lækjargötu, MR.|alt=|300x300dp]]
=== Við Lækjargötu 7 í Reykjavík (1846–) ===
Eftir að skólinn var fluttur frá Bessastöðum og fram til 1904 nefndist hann ''Reykjavíkur lærði skóli'' en var í daglegu tali kallaður ''Reykjavíkurskóli'', ''Lærði skólinn'', ''Gamli skólinn'', eða ''Latínuskólinn''.
Árið 1904 var áherslum í námsefni skólans breytt verulega. Latínukennsla var minnkuð til muna og grískukennslu hætt í því formi sem verið hafði. Í samræmi við það var nafni skólans breytt og nefndist hann þá ''Hinn almenni Menntaskóli í Reykjavík''. Frá 1937 hefur skólinn borið heitið ''Menntaskólinn í Reykjavík''.
==== Breytingar á skólanum ====
Frá og með árinu 1949 var gagnfræðadeild skólans lögð niður, og eftir það skiptist skólinn aðeins í fjóra árganga í stað sex, eins og hafði verið frá 1904. Þó hélst sú hefð að kalla síðasta bekk skólans „6. bekk“ og byrjuðu nýnemar því í „3. bekk“ allt til 2016 þegar námsfyrirkomulaginu var breytt yfir í þriggja ára nám samkvæmt nýrri stefnu [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|mennta- og menningarmálaráðuneytisins]]. Nú byrja nemendur skólans í „4. bekk“.
==== Konur í skólanum ====
Stúlkur höfðu ekki aðgang að skólanum fyrr en 1904 en máttu taka próf frá árinu 1886. [[Ólafía Jóhannsdóttir]] lauk 4. bekkjar prófi utanskóla árið 1890. [[Laufey Valdimarsdóttir]], dóttir [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir|Bríetar Bjarnhéðinsdóttur]], settist á skólabekk í skólanum fyrst kvenna haustið 1904. Átti hún þar heldur dapra ævi og varð fyrir miklu einelti af hálfu skólabræðra sinna. Lauk hún þó stúdentsprófi 1910. Áður hafði ein stúlka tekið stúdentspróf utanskóla, [[Elínborg Jacobsen]]. [[Camilla Torfason]] lauk stúdentsprófi í Kaupmannahöfn 1889 og [[Björg Karítas Þorláksdóttir]] 1901, en í Danmörku fengu stúlkur aðgang að æðri menntastofnunum þegar árið 1875. Stúlkur voru í minnihluta stúdenta fram til 1970 en eftir 1979 hafa þær verið í meirihluta. [[Vigdís Finnbogadóttir]], [[forseti]] [[Ísland]]s 1980–1996, var nemandi og síðar kennari við skólann. Fyrsta konan til að gegna embætti [[rektor]]s MR var [[Ragnheiður Torfadóttir]], 1996–2001.
== Námsframboð ==
Menntaskólinn í Reykjavík er hefðbundinn bóknámsskóli sem býður þriggja ára nám til stúdentsprófs. Skólinn er bekkjaskóli með bekkjakerfi og hefur fylgt þeirri skipan frá stofnun. Nemendum 5. bekkjar gefst nokkur kostur á valfögum innan vissra námsdeilda.
Námsbrautirnar eru:
*'''Málabraut''' sem skiptist niður í fornmáladeildir I & II, og nýmáladeildir I & II
*'''Náttúrufræðibraut''' sem skiptist niður í eðlisfræðideildir I & II, og náttúrufræðideildir I & II.
== Félagslíf ==
Við skólann starfa tvö nemendafélög, ''[[Framtíðin]]'' og ''Skólafélagið''. Félögin leggja áherslu á mælskulist, leiklist, skák, og fleira. Leikfélögin ''[[Herranótt]]'' og ''[[Frúardagur]]'' setja upp reglulegar sýningar.
Skólinn leggur mikið upp úr keppnum við aðra menntaskóla og hefur unnið spurningakeppnina [[Gettu betur]] 23 sinnum og ræðukeppnina [[Morfís]] 10 sinnum.
== Byggingar ==
[[Mynd:Menntaskólinn og Íþaka.jpg|thumb|alt=|310x310dp|Skólahúsið sést hér til vinstri, Íþaka hér til hægri.]]Kennsla og rekstur Menntaskólans fara fram í nokkrum húsum. Húsin eru þessi:
*'''Skólahúsið''' ''(Gamli skóli)'' '''–''' Skólahúsið að Lækjargötu 7 er elsta hús skólans. Húsið er smíðað eftir teikningu [[J. H. Koch]]s, ríkishúsameistara [[Danmörk|Danmerkur]]. Hátíðarsalur var innréttaður svo að [[Alþingi#Endurreisn Alþingis|nýendurreist Alþingi]] gæti þar haldið sinn fyrsta fund sumarið 1845. Smíði hússin lauk vorið 1846 og var vígslan haldin 1. október sama ár. Það var á þeim tíma stærsta hús landsins. Húsið hýsir nú skrifstofu skólans, hátíðarsal, kennarastofu, og kennslustofur. Húsið er 1.524 [[fermetri|fermetrar]].
* '''Íþaka''' hýsir bókasafn skólans. Enski kaupmaðurinn [[Charles Kelsall]] ánafnaði Latínuskólanum í Reykjavík þúsund [[sterlingspund]] í erfðaskrá sinni árið 1853 þar sem hann hreifst af getu Íslendinga til að halda uppi sjálfstæðu menningarlífi þrátt fyrir fámenni og fátækt. Peninginn átti að nota til að reisa bókasafn fyrir skólann. Danskur timburmeistari að nafni Klentz teiknaði húsið og danskir iðnaðarmenn byggðu það árin 1866–1867. Húsið er nefnt eftir bænum [[Ithaca (New York)|Íþöku]] í [[New York-fylki]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], en það var heimabær [[Willard Fiske|Willards Fiske]], [[prófessor]]s við [[Cornell-háskóli|Cornell-háskóla]]. Fiske, sem kom til Íslands árið 1879, hafði beitt sér fyrir stofnun nýs lestrarfélags nemenda og kennara. Lestrarfélagið Íþaka var síðar nefnt bókasafnið Íþaka. Á efri hæð hússins er lestrarsalur nemenda en á þeirri neðri er bókasafn skólans. Húsið er 259 fermetrar.
* '''Fjósið''' var upprunalega fjós reist árið 1850. Húsið er 123 fermetra timburhús. Byggt var við húsið 1945 og nú hýsir Fjósið kennslustofur. Upphaflega þjónaði fjósið eldvarnatilgangi, en í því voru geymd tól til slökkvistarfs. Síðar voru kýr hýstar þar og festi nafnið Fjósið sig því í sessi.
* '''Íþróttahús''' skólans var byggt árið 1898. Árin 1901 og 1944 var byggt við það. Í kjallara Íþróttahússins er kraftlyftingasalurinn ''þrælakistan''. Íþróttahúsið er 123 fermetrar og þrælakistan 41.
* '''Kristshús''' ''([[latína]]: Casa Christi)'' var vígt á skírdag 1907 og hýsti það höfuðstöðvar [[KFUM og KFUK|Kristilegs félags ungra manna og kvenna (KFUM og KFUK)]]. Félagið flutti þangað úr [[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]]. Nú eru höfuðstöðvar þess við Holtaveg. Menntaskólinn á nú allt húsið sem hýsir tíu kennslustofur auk kennarastofu. Húsið er 856 fermetrar.
* '''Nýja hús''' ''([[latína]]: Casa nova)'' var tilbúið 1. október 1964. Nú hýsir það kennslustofur og margmiðlunarver. Félagsaðstaða nemenda er í kjallaranum og kallast Cösukjallari eða Casa. Þar er veitingasalan ''Kakóland''.
* '''Nýja setur''' ''([[latína]]: Villa nova)'' var byggt árið 1901 og endurbætt árið 1963. Þar er aðstaða húsvarðar og náms- og starfsráðgjafa og hýsti það skrifstofur nemendafélaganna þangað til haustið 2004. Húsið er 170 fermetrar.
* '''Elísabetarhús''' – Húsið er byggt árið 1968. Árið 1996 tilkynnti Davíð S. Jónsson, að hann hefði ákveðið að gefa skólanum húsið að [[Þingholtsstræti]] 18 til minningar um konu sína Elísabetu Sveinsdóttur. Var húsið tekið í notkun í ársbyrjun 1999. [[Ragnheiður Torfadóttir]] fyrrverandi rektor menntaskólans ákvað að húsið skyldi heita ''Minni Elísabetar'', en það nafn náði ekki fótfestu og er opinbert nafn þess nú ''Elísabetarhús''. Margir nemendur líta þó ekki á húsið sem sérstakt hús en það er tengt ''Casa Nova'' með tengibyggingu sem var byggð í tengslum við að húsið var tekið í notkun. Það hýsir verklegar kennslustofur, tölvuver nemenda og skrifstofur kennara. Húsið er 1.147 fermetrar.
* '''Amtmannsstígur 2''' er timburhús byggt árið 1906. Á efri hæðum eru skrifstofur kennara, en kjallarinn hýsir skrifstofur [[Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík|Skólafélagsins]] og [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Húsið er 434 fermetrar.
== Þekktir nemendur ==
{{aðalgrein|Þekktir nemendur Menntaskólans í Reykjavík}}
Tveir menn sem síðar hlutu [[Nóbelsverðlaun]] hafa gengið í Menntaskólann í Reykjavík, [[Halldór Laxness]] og [[Niels Ryberg Finsen]]. [[Davíð Oddsson]] og [[Geir H. Haarde]] gegndu á sínum tíma stöðu formanns nemendafélagsins Skólafélagsins. Þá voru [[Ásgeir Ásgeirsson]] og [[Ólafur Ragnar Grímsson]] formenn nemendafélagsins [[Framtíðin (nemendafélag)|Framtíðarinnar]]. Annar þekktur nemandi er Einar Guðfinnsson ''(Einar Pí)'' sem starfar nú sem stærðfræðikennari. Líka [[Dagur B. Eggertsson]] fyrirverandi borgarstjóri.
== Rektorar frá 1846 ==
* 1846–1851: [[Sveinbjörn Egilsson]]
* 1851–1869: [[Bjarni Jónsson (rektor)|Bjarni Jónsson]]
* 1869–1872: Jens Sigurðsson
* 1872–1895: [[Jón Þorkelsson (f. 1822)|Jón Þorkelsson]]
* 1895–1904: [[Björn M. Ólsen]]
* 1904–1913: [[Steingrímur Thorsteinsson]]
* 1913–1928: Geir Zoëga
* 1928–1929: [[Þorleifur H. Bjarnason]]
* 1929–1956: Pálmi Hannesson
* 1956–1965: Kristinn Ármannsson
* 1965–1970: [[Einar Magnússon]]
* 1970–1995: Guðni Guðmundsson
* 1995–2001: [[Ragnheiður Torfadóttir]]
* 2001–2012: [[Yngvi Pétursson]]
* 2012–2013: Linda Rós Michaelsdóttir
* 2013–2017: [[Yngvi Pétursson]]
* 2017–2022: [[Elísabet Siemsen]]
* 2022–: [[Sólveig Guðrún Hannesdóttir]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://bjorn.is/greinar/2003/01/25/nr/914|titill=Framtaksleysi R-listans vegna framhaldsskóla|mánuðurskoðað=19. apríl|árskoðað=2006}}
* {{bókaheimild|höfundur=Heimir Þorleifsson (ritstj.)|titill=Saga Reykjavíkurskóla I-IV|mánuðurskoðað=útgefandi=Sögusjóður Menntaskólans í Reykjavík|árskoðað=ár=1975-1984}}
* {{vefheimild|url=http://www.skipbygg.is/upload/files/MR-deilisk.pdf|titill=Tillaga að deiliskipulagi fyrir Menntaskólann í Reykjavík.|mánuðurskoðað=10. maí|árskoðað=2006}}
* http://www.althingi.is/altext/thingm/0607130008.html (segir að Jens Sigurðsson var rektor frá 1869)
== Tenglar ==
* [http://www.mr.is/ Vefsíða Menntaskólans í Reykjavík]
* [https://is-is.facebook.com/framtidin Nemendafélagið Framtíðin]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=242468&pageId=3308474&lang=is&q=%ED%20Reykjav%EDk%20l%E6r%F0i%20sk%F3linn ''Lærði skólinn í Reykjavík''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1990]
* [http://www.timarit.is/?issueID=418213&pageSelected=0&lang=0 ''Kelsallsgjöf''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1952]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3274465&lang=0 ''Nemendur Latínuskólans vorið 1895''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1941]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=106938&pageId=1259664&lang=0&q=Hundra%F0%20%E1ra%20h%E1t%ED%F0%20%ED%20dag%20DAG ''Hundrað ára hátíð Menntaskólans í dag''; grein í Morgunblaðinu 1946]
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1884859 ''Frumteikningin að húsi MR fundin í Kaupmannahöfn''; grein í Morgunblaðinu 1997]
* [http://www.skolafelagid.mr.is/ Skólafélag Menntaskólans í Reykjavík]
{{töflubyrjun}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2012-2016 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2007-2010 | eftir=[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn á Akureyri]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1993-2003 | eftir=[[Verzlunarskóli Íslands]]}}
{{Sigurvegari | fyrir=[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=1988 | eftir=[[Menntaskólinn í Kópavogi]]}}
{{töfluendir}}
{{Gæðagrein}}
{{framhaldsskólar}}
{{S|1846}}
[[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík| ]]
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
{{coord|64|08|45.80|N|21|56|13|W|region:IS_type:edu|display=title}}
egd6sr3jas3xg2moxtg6frg088xaju9
1936
0
1650
1979179
1960515
2026-09-16T22:50:33Z
Berserkur
10188
Pourquoi-Pas ? Vantaði!
1979179
wikitext
text/x-wiki
{{Ár|
[[1933]]|[[1934]]|[[1935]]|[[1936]]|[[1937]]|[[1938]]|[[1939]]|
[[1921–1930]]|[[1931–1940]]|[[1941–1950]]|
[[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]|
}}
Árið '''1936''' ('''MCMXXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])
== Á Íslandi ==
* [[1. maí]] - [[Grænmetisverzlun ríkisins]] tók til starfa.
* [[11. maí]] - [[Knattspyrnufélagið Víðir]] varð stofnað í Garði.
* [[1. júní]] - [[Ungmennafélag Selfoss]] var stofnað.
* [[23. júní]] - [[Rækjuverksmiðja Ísafjarðar]] hóf starfsemi.
* [[15. september]] - Franska rannsóknarskipið [[Pourquoi-Pas ?]] fórst við Álftanes á Mýrum og fórust 40 manns meðan einn bjargaðist.
* [[29. október]] - Raftækjaverksmiðjan [[Rafha]] var stofnuð í Hafnarfirði.
* [[Tryggingastofnun ríkisins]] var stofnuð.
* Dagblaðið [[Þjóðviljinn]] kom fyrst út.
* [[Ferðaskrifstofa ríkisins]] var stofnuð.
* [[Daníelsslippur]] í Reykjavíkurhöfn var starfræktur.
* [[Sjúkrahúsið á Stykkishólmi]] opnaði.
'''Fædd'''
'''Dáin'''
== Erlendis ==
* [[20. janúar]] - [[Játvarður 8. Bretlandskonungur]] tók við krúnunni eftir að faðir hans [[Georg 5.]] lést.
* [[6. febrúar]] - [[Vetrarólympíuleikarnir 1936]] fóru fram í [[Garmisch-Partenkirchen]], Þýskalandi.
* [[13. apríl]] - Knattspyrnumaðurinn [[Joe Payne]] skoraði tíu mörk í sama leiknum í enska boltanum og setti met.
* [[1. mars]] - [[Hoover-stíflan]] var tilbúin í Bandaríkjunum.
* [[7. mars]] - Nasistar hertóku [[Rínarlönd]].
* [[9. mars]] - [[Ítalska austur-Afríka]] var stofnuð í ítölsku nýlendunum Eþíópíu, Eritreu og Sómalíland.
* [[26. júní]] - Fyrsta [[þyrla]]n, Focke-Wulf Fw 61, hóf sig til lofts.
* [[17. júlí]] - [[Spænska borgarastyrjöldin]] hófst.
* [[1. ágúst]] - [[Sumarólympíuleikarnir 1936]] hófust í Berlín. Fyrstu beinu útsendingarnar frá íþróttaviðburði átti sér stað.
* [[7. september]] - Síðasti [[tasmaníutígur]]inn dó út í dýragarði.
* [[3. nóvember]] - [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1936|Forsetakosningar í Bandaríkjunum]] fóru fram. [[Franklin D. Roosevelt]], sitjandi forseti, hélt embætti.
* [[11. desember]] - [[Georg 6.]] varð konungur Bretlands þegar bróðir hans, [[Játvarður 8.]] afsalaði sér konungdómi til þess að geta gifst unnustu sinni.
* [[26. desember]] - [[Kínverska borgarastyrjöldin|Kínversku borgarastyrjöldinni]] lauk.
* 5 milljónir dóu úr [[hungursneyð]] í vestur-[[Kína]] á árinu.
=== Fædd ===
* [[28. janúar]] - [[Alan Alda]], leikari
* [[28. janúar]] - [[Ismail Kadare]], rithöfundur (d. [[2025]])
* [[6. mars]] - [[Choummaly Sayasone]], forseti Laos.
* [[18. mars]] - [[F.W. de Klerk]], forseti Suður-Afríku (d. [[2021]]).
* [[22. júní]] - [[Kris Kristofferson]], bandarískur tónlistarmaður og leikari (d. [[2024]])
* [[18. ágúst]] - [[Robert Redford]], bandarískur leikari og leikstjóri (d. [[2025]]).
* [[29. ágúst]] - [[John McCain]], bandarískur stjórnmálamaður (d. [[2018]])
* [[3. september]] - [[Zine El Abidine Ben Ali]], forseti Túnis (d. [[2019]]).
* [[7. september]] - [[Buddy Holly]], bandarískur söngvari (d. [[1959]])
* [[29. september]] - [[Silvio Berlusconi]], forsætisráðherra Ítalíu. (d. [[2023]])
* [[20. október]] - [[Ingimar Eydal]], íslenskur tónlistarmaður (d. [[1993]]).
* [[8. desember]] - [[David Carradine]], bandarískur leikari (d. [[2009]])
* [[17. desember]] - [[Frans páfi]] (d. [[2025]])
=== Dáin ===
* [[18. janúar]] - [[Rudyard Kipling]], breskur rithöfundur (f. [[1865]])
* [[20. janúar]] - [[Georg 5.]], Bretakonungur (f. [[1865]])
* [[22. júní]] - [[Moritz Schlick]], heimspekingur (f. [[1882]])
* [[3. júlí]] - [[Kjartan Þorvarðsson]], íslenskur knattspyrnumaður og íþróttaforkólfur (f. [[1898]]).
* [[2. september]] - [[Niels Neergaard]], danskur sagnfræðingur og forsætisráðherra (f. [[1854]]).
== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Victor Franz Hess]], [[Carl David Anderson]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Peter Debye|Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - Sir [[Henry Hallett Dale]], [[Otto Loewi]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Eugene O'Neill|Eugene Gladstone O'Neill]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Carlos Saavedra Lamas]]
[[Flokkur:1936]]
mtkbfp30ioljh5huh711cc6c74gmhkl
1979181
1979179
2026-09-16T22:53:19Z
Berserkur
10188
1979181
wikitext
text/x-wiki
{{Ár|
[[1933]]|[[1934]]|[[1935]]|[[1936]]|[[1937]]|[[1938]]|[[1939]]|
[[1921–1930]]|[[1931–1940]]|[[1941–1950]]|
[[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]|
}}
Árið '''1936''' ('''MCMXXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])
== Á Íslandi ==
* [[1. maí]] - [[Grænmetisverzlun ríkisins]] tók til starfa.
* [[11. maí]] - [[Knattspyrnufélagið Víðir]] varð stofnað í Garði.
* [[1. júní]] - [[Ungmennafélag Selfoss]] var stofnað.
* [[23. júní]] - [[Rækjuverksmiðja Ísafjarðar]] hóf starfsemi.
* [[16. september]] - Franska rannsóknarskipið [[Pourquoi-Pas ?]] fórst við Álftanes á Mýrum og fórust 40 manns meðan einn bjargaðist.
* [[29. október]] - Raftækjaverksmiðjan [[Rafha]] var stofnuð í Hafnarfirði.
* [[Tryggingastofnun ríkisins]] var stofnuð.
* Dagblaðið [[Þjóðviljinn]] kom fyrst út.
* [[Ferðaskrifstofa ríkisins]] var stofnuð.
* [[Daníelsslippur]] í Reykjavíkurhöfn var starfræktur.
* [[Sjúkrahúsið á Stykkishólmi]] opnaði.
'''Fædd'''
'''Dáin'''
== Erlendis ==
* [[20. janúar]] - [[Játvarður 8. Bretlandskonungur]] tók við krúnunni eftir að faðir hans [[Georg 5.]] lést.
* [[6. febrúar]] - [[Vetrarólympíuleikarnir 1936]] fóru fram í [[Garmisch-Partenkirchen]], Þýskalandi.
* [[13. apríl]] - Knattspyrnumaðurinn [[Joe Payne]] skoraði tíu mörk í sama leiknum í enska boltanum og setti met.
* [[1. mars]] - [[Hoover-stíflan]] var tilbúin í Bandaríkjunum.
* [[7. mars]] - Nasistar hertóku [[Rínarlönd]].
* [[9. mars]] - [[Ítalska austur-Afríka]] var stofnuð í ítölsku nýlendunum Eþíópíu, Eritreu og Sómalíland.
* [[26. júní]] - Fyrsta [[þyrla]]n, Focke-Wulf Fw 61, hóf sig til lofts.
* [[17. júlí]] - [[Spænska borgarastyrjöldin]] hófst.
* [[1. ágúst]] - [[Sumarólympíuleikarnir 1936]] hófust í Berlín. Fyrstu beinu útsendingarnar frá íþróttaviðburði átti sér stað.
* [[7. september]] - Síðasti [[tasmaníutígur]]inn dó út í dýragarði.
* [[3. nóvember]] - [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 1936|Forsetakosningar í Bandaríkjunum]] fóru fram. [[Franklin D. Roosevelt]], sitjandi forseti, hélt embætti.
* [[11. desember]] - [[Georg 6.]] varð konungur Bretlands þegar bróðir hans, [[Játvarður 8.]] afsalaði sér konungdómi til þess að geta gifst unnustu sinni.
* [[26. desember]] - [[Kínverska borgarastyrjöldin|Kínversku borgarastyrjöldinni]] lauk.
* 5 milljónir dóu úr [[hungursneyð]] í vestur-[[Kína]] á árinu.
=== Fædd ===
* [[28. janúar]] - [[Alan Alda]], leikari
* [[28. janúar]] - [[Ismail Kadare]], rithöfundur (d. [[2025]])
* [[6. mars]] - [[Choummaly Sayasone]], forseti Laos.
* [[18. mars]] - [[F.W. de Klerk]], forseti Suður-Afríku (d. [[2021]]).
* [[22. júní]] - [[Kris Kristofferson]], bandarískur tónlistarmaður og leikari (d. [[2024]])
* [[18. ágúst]] - [[Robert Redford]], bandarískur leikari og leikstjóri (d. [[2025]]).
* [[29. ágúst]] - [[John McCain]], bandarískur stjórnmálamaður (d. [[2018]])
* [[3. september]] - [[Zine El Abidine Ben Ali]], forseti Túnis (d. [[2019]]).
* [[7. september]] - [[Buddy Holly]], bandarískur söngvari (d. [[1959]])
* [[29. september]] - [[Silvio Berlusconi]], forsætisráðherra Ítalíu. (d. [[2023]])
* [[20. október]] - [[Ingimar Eydal]], íslenskur tónlistarmaður (d. [[1993]]).
* [[8. desember]] - [[David Carradine]], bandarískur leikari (d. [[2009]])
* [[17. desember]] - [[Frans páfi]] (d. [[2025]])
=== Dáin ===
* [[18. janúar]] - [[Rudyard Kipling]], breskur rithöfundur (f. [[1865]])
* [[20. janúar]] - [[Georg 5.]], Bretakonungur (f. [[1865]])
* [[22. júní]] - [[Moritz Schlick]], heimspekingur (f. [[1882]])
* [[3. júlí]] - [[Kjartan Þorvarðsson]], íslenskur knattspyrnumaður og íþróttaforkólfur (f. [[1898]]).
* [[2. september]] - [[Niels Neergaard]], danskur sagnfræðingur og forsætisráðherra (f. [[1854]]).
== [[Nóbelsverðlaunin]] ==
* [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Victor Franz Hess]], [[Carl David Anderson]]
* [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[Peter Debye|Petrus (Peter) Josephus Wilhelmus Debye]]
* [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - Sir [[Henry Hallett Dale]], [[Otto Loewi]]
* [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Eugene O'Neill|Eugene Gladstone O'Neill]]
* [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Carlos Saavedra Lamas]]
[[Flokkur:1936]]
jqenfj1qrp2fjxz1evaqwhn902pqtwj
1888
0
2792
1979214
1905059
2026-09-17T11:04:12Z
~2026-50240-38
120776
Leiðrétt innsláttarvilla.
1979214
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
Árið '''1888''' ('''MDCCCLXXXVIII''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]])
== Á Íslandi ==
* [[3. janúar]] - [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi|Bæjarstjórnarkosningar]] í Reykjavík. Kristín Bjarnadóttir frá Esjubergi neytti atkvæðisréttar síns fyrst reykvískra kvenna.
* [[20. ágúst]] - [[Þingvallafundur]] haldinn um [[stjórnarskrá |stjórnarskrá]]rmálið.
* [[22. nóvember]] - Mikið tjón vegna [[óveður]]s og stór[[Flóð|flóð]]s um suðvestanvert landið.
* [[15. desember]] - [[Glímufélagið Ármann]] stofnað.
* [[Strandarkirkja]] var byggð.
=== Fædd ===
* [[10. janúar]] - [[Pétur Magnússon]], stjórnmálamaður.
* [[25. janúar]] - [[Kristín Jónsdóttir (listmálari)|Kristín Jónsdóttir]], listmálari.
* [[27. febrúar]] - [[Ásta Magnúsdóttir]], ríkisféhirðir.
* [[12. mars]] - [[Þórbergur Þórðarson]], [[rithöfundur]] (d. [[1974]])
* [[8. júní]] - [[Guðmundur Kamban]], íslenskur rithöfundur sem bjó lengst af í Danmörku.
* [[15. júlí]] - [[Alexander Jóhannesson]], prófessor í málvísindum.
* [[30. júlí]] - [[Jón Dúason]], hagfræðingur.
* [[14. september]] - [[Hallgrímur Hallgrímsson (f. 1888)|Hallgrímur Hallgrímsson]], sagnfræðingur, blaðamaður og bókavörður.
* [[20. september]] - [[Ríkarður Jónsson]], listamaður.
* [[6. október]] - [[Ásmundur Guðmundsson]], [[biskup]] (d. [[1969]])
=== Dáin ===
* [[29. maí]] - [[Gísli Brynjúlfsson]], skáld og norrænufræðingur.
* [[13. ágúst]] - [[Helgi Sigurðsson (f. 1815)|Helgi Sigurðsson]], prestur og fornminjasafnari (f. [[1815]]).
* [[4. september]] - [[Jón Árnason (1819)|Jón Árnason ]], fræðimaður.
== Erlendis ==
* [[13. janúar]] - [[The National Geographic Society]] var stofnað.
* [[9. mars]] - [[Friðrik 3. Þýskalandskeisari]] varð keisari. Hann lést þegar hann hafði verið 3 mánuði í embætti.
* [[17. apríl]] - [[Enska knattspyrnudeildin]] var stofnuð.
* [[13. maí]] - [[Þrælahald]] var afnumið í Brasilíu.
* [[15. júní]] - [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari]] varð keisari.
* [[15. júlí]] - Nær 500 létust í eldgosi í Fukushima í Japan.
* [[5. ágúst]] - [[Bertha Benz]], kona [[Karl Benz]], keyrði bíl samfleytt í 64 kílómetra og er það talin fyrsta langferðin með bíl.
* [[31. ágúst]] til [[9. nóvember]]: Fimm vændiskonur eru myrtar í Whitechapel-hverfi í [[London]]. Lögreglan eignar morðin [[Raðmorðingi|raðmorðingja]] sem fær gælunafnið [[Kobbi kviðrista]] (Jack the Ripper) í fjölmiðlaumfjöllun.
* [[6. nóvember]] - [[Benjamin Harrison]] var kosinn forseti Bandaríkjanna.
* [[Financial Times]] kom fyrst út.
* [[Michelin]]-fyrirtækið var stofnað.
=== Fædd ===
* [[13. júní]] - [[Fernando Pessoa]], portúgalskt ljóðskáld (d. [[1935]]).
* [[17. júlí]] - [[Shmuel Yosef Agnon]], ísraelskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (d. [[1970]]).
* [[16. september]] - [[Frans Eemil Sillanpää]], finnskur rithöfundur og [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|nóbelsverðlaunahafi]] (d. [[1964]]).
* [[10. nóvember]] - [[Carlos Scarone]], úrúgvæskur knattspyrnumaður (d. [[1965]]).
=== Dáin ===
* [[30. janúar]] - [[Asa Gray]], grasafræðingur.
* [[6. mars]] - [[Louisa May Alcott]], rithöfundur.
* [[9. mars]] - [[Vilhjálmur 1. Þýskalandskeisari]]
* [[15. júní]] - [[Friðrik 3. Þýskalandskeisari]]
* [[20. júlí]] - [[Paul Langerhans]], þýskur læknir
* [[25. júlí]] - [[Hermann Bonitz]], þýskur fornfræðingur
* [[24. ágúst]] - [[Rudolf Clausius]], þýskur stærðfræðingur
[[Flokkur:1888]]
rzzybfo7crt7wjhbm2zj111o48rdnbb
Ignoratio elenchi
0
2955
1979216
1781282
2026-09-17T11:10:23Z
Akigka
183
1979216
wikitext
text/x-wiki
'''''Ignoratio elenchi''''' (á íslensku stundum kallað „vankunnátta í mótmælum“, „fáfræði hrakninga“, „ályktun út í loftið“ eða [[smjörklípa]]) er [[rökvilla]] þar sem ályktunin er óviðkomandi [[röksemdafærsla|röksemdafærslunni]] eða röksemdafærslan í heild óviðkomandi málefninu. Í slíku tilfelli getur vel verið að röksemdafærslan sem slík sé [[gild röksemdafærsla|gild]] þótt hún sé málinu óviðkomandi.
Dæmi:
# „Það er margt að í samfélagi okkar og þess vegna ættum við öll að hugsa meira um siðferðismál.“
{{Stubbur|heimspeki}}
[[Flokkur:Rökvillur]]
k8ezbj19jfthm9906dzmx7kmfz15up2
1979217
1979216
2026-09-17T11:10:34Z
Akigka
183
1979217
wikitext
text/x-wiki
'''''Ignoratio elenchi''''' (á íslensku stundum kallað „vankunnátta í mótmælum“, „fáfræði hrakninga“, „ályktun út í loftið“ eða [[smjörklípa]]) er [[rökvilla]] þar sem ályktunin er óviðkomandi [[röksemdafærsla|röksemdafærslunni]] eða röksemdafærslan í heild óviðkomandi málefninu. Í slíku tilfelli getur vel verið að röksemdafærslan sem slík sé [[gild röksemdafærsla|gild]] þótt hún sé málinu óviðkomandi.
Dæmi:
* „Það er margt að í samfélagi okkar og þess vegna ættum við öll að hugsa meira um siðferðismál.“
{{Stubbur|heimspeki}}
[[Flokkur:Rökvillur]]
jiw6atvhf3oyp86fe3d0vtstmo13y7a
1979218
1979217
2026-09-17T11:11:28Z
Akigka
183
1979218
wikitext
text/x-wiki
'''''Ignoratio elenchi''''' (á íslensku stundum kallað „vankunnátta í mótmælum“, „fáfræði hrakninga“, „ályktun út í loftið“ eða „smjörklípa“) er [[rökvilla]] þar sem ályktunin er óviðkomandi [[röksemdafærsla|röksemdafærslunni]] eða röksemdafærslan í heild óviðkomandi málefninu. Í slíku tilfelli getur vel verið að röksemdafærslan sem slík sé [[gild röksemdafærsla|gild]] þótt hún sé málinu óviðkomandi.
Dæmi:
* „Það er margt að í samfélagi okkar og þess vegna ættum við öll að hugsa meira um siðferðismál.“
{{Stubbur|heimspeki}}
[[Flokkur:Rökvillur]]
96540b3vljvvio4kl01ijj2rcu72thc
Grundarfjörður
0
6271
1979169
1909374
2026-09-16T19:10:45Z
~2026-50100-73
120750
/* */ Upplýsingar uppfærðar miðað við núverandi aðstæður.
1979169
wikitext
text/x-wiki
{{aðgreiningartengill1|um fjörðinn [[Grundarfjörður (fjörður)|Grundarfjörður]]}}
{{Sveitarfélagstafla
| nafn = Grundarfjarðarbær
| nafn_í_eignarfalli = Grundarfjarðarbæjar
| mynd = 1 grundarfjörður 2017 aerial pano.jpg
| mynd_texti = Loftmynd af Grundarfirði
| skjaldarmerki = Skjaldarmerki_Grundarfjardar.png
| kort = Grundarfjarðarbær (áður Eyrarsveit) kort.png
| hnit = {{hnit|64|56|N|23|16|W|type:city_region:IS|display=inline}}
| kjördæmi = [[Norðvesturkjördæmi]]
| þéttbýli = Grundarfjörður
| sveitarstjóri_titill = [[Bæjarstjóri]]
| sveitarstjóri = Birkir Jón Jónsson
| póstnúmer = 350
| sveitarfélagsnúmer = 3709
| vefsíða = {{Url|grundarfjordur.is}}
}}
'''Grundarfjörður''' er [[bær]] á norðanverðu [[Snæfellsnes]]i á [[Ísland]]i, í miðjum firði umkringdur [[fjall|fjöllum]], en vestanmegin við hann liggur [[Kirkjufell]]. Bærinn er á milli [[Stykkishólmur|Stykkishólms]] og [[Ólafsvík]]ur.
Helstu atvinnuvegir í Grundarfirði eru sjávarútvegur og ferðaþjónusta. Í sveitarfélaginu er Lúðrasveit Grundarfjarðar.
[[Skip]]aumferð hefur aukist til muna á Grundarfirði, enda þykja Grundarfjarðarhöfn og [[fjörður]]inn sjálfur með eindæmum skjólgóð. Viðlegukantur Norðurgarðs Grundarfjarðarhafnar var lengdur árið [[2002]] og aftur árið 2021.
==Saga==
Grundarfjörður hefur verið mikilvægur verslunarstaður í margar aldir og er það bæði því að þakka að bærinn býr yfir góðri höfn sem og legu hans mitt á [[Snæfellsnes|Snæfellsnesi]]. Elstu heimildir um verslun á Grundarfirði eru frá [[landnámsöld]] þegar skip komu í [[Salteyrarós]] (sem að öllum líkindum er þar sem nú á tímum heitir [[Hálsvaðall]] vestur við [[Kirkjufell]]). Á þessu svæði er margar [[fornminjar]] að finna, sem gefur til kynna mikil umsvif á [[víkingaöld]]. '''Grundarfjarðarkaupstaður''' var forn kaupstaður sem stóð á [[Grundarkampur|Grundarkampi]] við botn fjarðarins og hafa þar fundist rústir frá ýmsum tímum.
Verslun þar jókst verulega á [[15. öld]] og eftir [[Einokunarverslun|einokunarverslunina]] óx Grundarfirði fiskur um hrygg og var verslunarstaðurinn löggiltur sem einn af sex fyrstu [[kaupstaður|kaupstöðum]] landsins með lagasetningu árið [[1786]]. Þá var Grundarfjarðarkaupstaður gerður að höfuðstað [[Vesturamt]]sins og átti að vera miðpunktur verslunar og þjónustu í [[amt]]inu. Þessi lög voru einkennileg vegna þess að ekki mátti stunda verslun í vesturamti nema hafa borgararéttindi í Grundarfirði. Fyrsti [[skipulagsuppdráttur]] á Íslandi og líklega sá eini hérlendis byggður með borgarskipulagi er af Grundarfjarðarkaupstað. Finna má merki um þessa byggð á [[Grundarkampur|Grundarkampi]].<ref>[http://www.grundarfjordur.is/Files/Skra_0028012.pdf Aðalskipulag Grundarfjarðar 2003-2015]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Mikið segir um byggð á [[Snæfellsnes]]i í [[íslendingasaga|Íslendingasögunni]] ''[[Eyrbyggja|Eyrbyggju]]''.
==Myndasafn==
<gallery>
Mynd:Iceland Grundarfjördur.jpg
Mynd:Grundarfjörður, Vesturland, Islandia, 2014-08-14, DD 098.JPG
Mynd:Grundarfjörður, Vesturland, Islandia, 2014-08-14, DD 106.JPG
</gallery>
[[Mynd:Grundarfjördur Panorama-pjt1.jpg|thumb|800px|center|Víðmynd.]]
==Tenglar==
{{commons|Grundarfjörður|Grundarfirði}}
*[http://www.grundarfjordur.is/ Vefur Grundarfjarðarbæjar]
*[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/11/25/eyrarsveit_verdur_grundarfjardarbaer/ Eyrarsveit verður Grundarfjarðarbær]
==Heimildir==
{{reflist}}
{{Sveitarfélög Íslands}}
{{SSV}}
{{Borgir og bæir á Íslandi}}
{{Stubbur|ísland|landafræði}}
[[Flokkur:Grundarfjörður| ]]
[[Flokkur:Íslensk sjávarþorp]]
jm9f25pwgt45kx5l6t7exnayohx75ud
Grafarþögn
0
6390
1979221
1841832
2026-09-17T11:26:48Z
~2026-50138-57
120779
1979221
wikitext
text/x-wiki
'''Grafarþögn''' er [[spennusaga]] eftir [[Arnaldur Indriðason|Arnald Indriðason]], sem út kom árið [[2002|2002.]]
Ensk þýðing eftir [[Bernard Scudder]] hlaut [[Gullrýtingurinn|Gullrýtinginn]] árið [[2002]]
{{Stubbur|bókmenntir}}
[[Flokkur:Íslenskar skáldsögur]]
[[Flokkur:Bókaárið 2001]]
7ws0fydwdcz9ky5f337gqdi4fozetot
Reyðarfjörður
0
22076
1979185
1978516
2026-09-16T23:27:37Z
~2026-50185-04
120756
/* */
1979185
wikitext
text/x-wiki
{{Fyrir|fjörðinn|Reyðarfjörður (fjörður)}}
{{Byggð
| nafn = Reyðarfjörður
| nafn_í_eignarfalli = Reyðarfjarðar
| tegund_byggðar = [[Bær]]
| mynd = Reiðarfjörður04.jpg
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti = Byggðin á Reyðarfirði
| fáni =
| innsigli =
| skjaldarmerki =
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort = {{Infobox mapframe|zoom=12|shape=none|stroke-width=0|coord={{hnit|65|2|3.7|N|14|13|54.8|W|region:IS}}}}
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Ísland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Reyðarfjarðar
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline}}
| undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn = [[Ísland]]
| undirskipting_gerð1 = [[Landshlutar Íslands|Landshluti]]
| undirskipting_nafn1 = [[Austurland]]
| undirskipting_gerð2 = [[Kjördæmi Íslands|Kjördæmi]]
| undirskipting_nafn2 = [[Norðausturkjördæmi|Norðaustur]]
| undirskipting_gerð3 = [[Sveitarfélög Íslands|Sveitarfélag]]
| undirskipting_nafn3 = [[Fjarðabyggð]]
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 =
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|heimild}}
| mannfjöldi_frá_og_með = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|ár}}
| mannfjöldi_heild = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|Reyðarfjörður}}
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 =
| mannfjöldi_heiti_íbúa = Reyðfirðingar<ref>{{Cite web|url=https://malfar.arnastofnun.is/grein/66471|title=Reyðfirðingar|website=Málfarsbankinn}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
| póstnúmer_gerð = [[Listi yfir íslensk póstnúmer|Póstnúmer]]
| póstnúmer = 730
| vefsíða = {{URL|fjardabyggd.is}}
}}
[[Mynd:Reyðarfjörður 6436.JPG|thumb|Reyðarfjörður]]
'''Reyðarfjörður''' er kaupstaður á [[Austfirðir|Austfjörðum]] og dregur nafn sitt af [[Reyðarfjörður (fjörður)|samnefndum firði]]. Þorpið hét upphaflega ''Búðareyri'', en er nú kallaður Reyðarfjörður. Árið 2024 var íbúafjöldi 1.368 (Hagstofa). Reyðarfjörður er hluti af [[sveitarfélag]]inu [[Fjarðabyggð]] og er miðkjarni sveitarfélagsins. Bæjarskrifstofur Fjarðabyggðar eru staðsettar á Reyðarfirði. Hafnaraðstaða er mjög góð í firðinum frá náttúrunnar hendi. [[Álver]] [[Alcoa-Fjarðarál]]s er í firðinum.
Í bænum er íþróttafélagið Valur sem hefur náð hvað bestum árangri í glímu. Fjarðabyggð er með sameiginlegt lið í 2. deild karla í knattspyrnu. Þar er einnig golfvöllur Golfklúbbs Fjarðabyggðar sem nefnist Kollur og er staðsettur í hlíðinni rétt innan við bæinn á Reyðarfirði. Í bænum er Lúðrasveit Eskifjarðar og Reyðarfjarðar.
Stutt er í næstu byggðarkjarna; 13 km á [[Eskifjörður|Eskifjörð]], þar sem keyrt er yfir Hólmaháls; 18 km á [[Fáskrúðsfjörður|Fáskrúðsfjörð]] ef keyrt er í gegnum [[Fáskrúðsfjarðargöng]]in, sem voru tekin í notkun árið 2005; og 32 km í [[Egilsstaðir|Egilsstaði]].
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{CommonsCat|Reyðarfjörður}}
* [https://www.fjardabyggd.is/ Vefsíða Fjarðabyggðar]
{{Borgir og bæir á Íslandi}}
{{Stubbur|ísland|landafræði}}
[[Flokkur:Fjarðabyggð]]
[[Flokkur:Íslensk sjávarþorp]]
s2o3nufcq1o7mqqa7a791klczbxm729
Edinborg
0
23435
1979208
1934900
2026-09-17T08:15:35Z
Maxí
1659
Þýddi smá um sögu úr ensku
1979208
wikitext
text/x-wiki
{{Byggð
| nafn = Edinborg
| nafn_í_eignarfalli = Edinborgar
| nafn_á_frummáli = Edinburgh
| tegund_byggðar = [[Höfuðborg]]
| mynd = EdinburghMontage.png
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar
| fáni = Flag of Edinburgh.svg
| innsigli =
| skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort =
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Skotland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi
| teiknibóla_kort_stærð = 200px
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}}
| undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]]
| undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}}
| undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}}
| undirskipting_gerð2 =
| undirskipting_nafn2 =
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 = 263
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref>
| mannfjöldi_frá_og_með = 2024
| mannfjöldi_heild = 530.680
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto
| tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]]
| utc_hliðrun = +00:00
| tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]]
| utc_hliðrun_sumartími = +01:00
| póstnúmer_gerð = Póstnúmer
| póstnúmer =
| svæðisnúmer =
| vefsíða = {{Opinber vefslóð}}
}}
'''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020).
Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]].
[[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári.
== Saga ==
[[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|right|Í fellinu Arthur’s Seat var ein fyrsta byggðin á svæðinu]]
Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, Arthur’s Seat, Craglockhart og Pentland-fell.
Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var að í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr.
Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig.
„Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað.
Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi.
Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni.
Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]].
=== 17. öld ===
[[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]]
Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi.
Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]] hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi.
==Menntun==
*[[Edinborgarháskóli]]
==Íþróttir==
===Knattspyrna===
*[[Heart of Midlothian F.C.]]
*[[Hibernian F.C]]
[[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commons|Edinburgh|Edinborg}}
* {{Opinber vefsíða}}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994
{{Sveitarstjórnir í Skotlandi}}
{{Borgir á Bretlandi}}
{{Höfuðborgir í Evrópu}}
{{Stubbur|landafræði}}
[[Flokkur:Edinborg| ]]
[[Flokkur:Borgir í Skotlandi]]
[[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]]
[[Flokkur:Breskar höfuðborgir]]
dzztefdf9zyqb1fdha0gjf84ds5xzd2
1979209
1979208
2026-09-17T08:16:05Z
Maxí
1659
/* Saga */
1979209
wikitext
text/x-wiki
{{Byggð
| nafn = Edinborg
| nafn_í_eignarfalli = Edinborgar
| nafn_á_frummáli = Edinburgh
| tegund_byggðar = [[Höfuðborg]]
| mynd = EdinburghMontage.png
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar
| fáni = Flag of Edinburgh.svg
| innsigli =
| skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort =
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Skotland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi
| teiknibóla_kort_stærð = 200px
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}}
| undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]]
| undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}}
| undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}}
| undirskipting_gerð2 =
| undirskipting_nafn2 =
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 = 263
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref>
| mannfjöldi_frá_og_með = 2024
| mannfjöldi_heild = 530.680
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto
| tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]]
| utc_hliðrun = +00:00
| tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]]
| utc_hliðrun_sumartími = +01:00
| póstnúmer_gerð = Póstnúmer
| póstnúmer =
| svæðisnúmer =
| vefsíða = {{Opinber vefslóð}}
}}
'''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020).
Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]].
[[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári.
== Saga ==
[[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|left|Í fellinu Arthur’s Seat var ein fyrsta byggðin á svæðinu]]
Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, Arthur’s Seat, Craglockhart og Pentland-fell.
Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var að í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr.
Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig.
„Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað.
Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi.
Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni.
Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]].
=== 17. öld ===
[[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]]
Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi.
Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]] hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi.
==Menntun==
*[[Edinborgarháskóli]]
==Íþróttir==
===Knattspyrna===
*[[Heart of Midlothian F.C.]]
*[[Hibernian F.C]]
[[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commons|Edinburgh|Edinborg}}
* {{Opinber vefsíða}}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994
{{Sveitarstjórnir í Skotlandi}}
{{Borgir á Bretlandi}}
{{Höfuðborgir í Evrópu}}
{{Stubbur|landafræði}}
[[Flokkur:Edinborg| ]]
[[Flokkur:Borgir í Skotlandi]]
[[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]]
[[Flokkur:Breskar höfuðborgir]]
ti4zz0hlituixmdy2fi0ybo90omj5a8
1979210
1979209
2026-09-17T08:16:49Z
Maxí
1659
/* Saga */
1979210
wikitext
text/x-wiki
{{Byggð
| nafn = Edinborg
| nafn_í_eignarfalli = Edinborgar
| nafn_á_frummáli = Edinburgh
| tegund_byggðar = [[Höfuðborg]]
| mynd = EdinburghMontage.png
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar
| fáni = Flag of Edinburgh.svg
| innsigli =
| skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort =
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Skotland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi
| teiknibóla_kort_stærð = 200px
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}}
| undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]]
| undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}}
| undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}}
| undirskipting_gerð2 =
| undirskipting_nafn2 =
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 = 263
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref>
| mannfjöldi_frá_og_með = 2024
| mannfjöldi_heild = 530.680
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto
| tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]]
| utc_hliðrun = +00:00
| tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]]
| utc_hliðrun_sumartími = +01:00
| póstnúmer_gerð = Póstnúmer
| póstnúmer =
| svæðisnúmer =
| vefsíða = {{Opinber vefslóð}}
}}
'''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020).
Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]].
[[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári.
== Saga ==
[[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|left|Í fellinu Arthur’s Seat var ein fyrsta byggðin á svæðinu]]
Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, Arthur’s Seat, Craglockhart og Pentland-fell.
Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr.
Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig.
„Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað.
Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi.
Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni.
Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]].
=== 17. öld ===
[[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]]
Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi.
Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]] hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi.
==Menntun==
*[[Edinborgarháskóli]]
==Íþróttir==
===Knattspyrna===
*[[Heart of Midlothian F.C.]]
*[[Hibernian F.C]]
[[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commons|Edinburgh|Edinborg}}
* {{Opinber vefsíða}}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994
{{Sveitarstjórnir í Skotlandi}}
{{Borgir á Bretlandi}}
{{Höfuðborgir í Evrópu}}
{{Stubbur|landafræði}}
[[Flokkur:Edinborg| ]]
[[Flokkur:Borgir í Skotlandi]]
[[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]]
[[Flokkur:Breskar höfuðborgir]]
9uq97bk2cw6yyjdjrjjraxktohot5mu
1979211
1979210
2026-09-17T08:20:32Z
Maxí
1659
/* Saga */ Bætti við fyrirsögn
1979211
wikitext
text/x-wiki
{{Byggð
| nafn = Edinborg
| nafn_í_eignarfalli = Edinborgar
| nafn_á_frummáli = Edinburgh
| tegund_byggðar = [[Höfuðborg]]
| mynd = EdinburghMontage.png
| mynd_stærð =
| mynd_alt =
| mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar
| fáni = Flag of Edinburgh.svg
| innsigli =
| skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg
| viðurnefni =
| kjörorð =
| kort =
| kort_texti =
| teiknibóla_kort = Skotland
| teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi
| teiknibóla_kort_stærð = 200px
| hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}}
| undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]]
| undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}}
| undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]]
| undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}}
| undirskipting_gerð2 =
| undirskipting_nafn2 =
| stofnun_titill = Stofnun
| stofnun_dagsetning =
| leiðtogi_titill =
| leiðtogi_nafn =
| leiðtogi_flokkur =
| heild_gerð =
| flatarmál_neðan =
| flatarmál_heild_km2 = 263
| hæð_m =
| mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref>
| mannfjöldi_frá_og_með = 2024
| mannfjöldi_heild = 530.680
| mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto
| tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]]
| utc_hliðrun = +00:00
| tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]]
| utc_hliðrun_sumartími = +01:00
| póstnúmer_gerð = Póstnúmer
| póstnúmer =
| svæðisnúmer =
| vefsíða = {{Opinber vefslóð}}
}}
'''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020).
Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]].
[[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári.
== Saga ==
=== Forsaga ===
[[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|left|Í fellinu Arthur’s Seat var ein fyrsta byggðin á svæðinu]]
Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, Arthur’s Seat, Craglockhart og Pentland-fell.
Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr.
Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig.
„Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað.
Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi.
Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni.
Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]].
=== 17. öld ===
[[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]]
Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi.
Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]] hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi.
==Menntun==
*[[Edinborgarháskóli]]
==Íþróttir==
===Knattspyrna===
*[[Heart of Midlothian F.C.]]
*[[Hibernian F.C]]
[[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]]
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
{{commons|Edinburgh|Edinborg}}
* {{Opinber vefsíða}}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994
{{Sveitarstjórnir í Skotlandi}}
{{Borgir á Bretlandi}}
{{Höfuðborgir í Evrópu}}
{{Stubbur|landafræði}}
[[Flokkur:Edinborg| ]]
[[Flokkur:Borgir í Skotlandi]]
[[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]]
[[Flokkur:Breskar höfuðborgir]]
ad9h4lh64k7yg8fay1q5dx4vaior14y
Norðurlandaófriðurinn mikli
0
25433
1979188
1890215
2026-09-17T00:20:43Z
TKSnaevarr
53243
1979188
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Norðurlandaófriðurinn mikli
| image = Great Northern War Collage.jpg
| image_size = 300
| caption = Að ofan, frá vinstri:{{flatlist|
* [[Orrustan við Narva (1700)|Orrustan við Narva]] (1700)
* Farið yfir Dvínu (1701)
* [[Orrustan við Poltava]] (1709)
* [[Orrustan við Gadebusch]] (1712)
* Lík Karls 12. Svíakonungs flutt heim (1718)
}}
| date = 22. febrúar 1700 – 10. september 1721 ({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|1700|2|22|1721|9|10}})
| place = [[Norður-Evrópa|Norður-]], [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Austur-Evrópa]]
| territory = {{plainlist|
* '''[[Nystad-sáttmálinn]]''': Rússland innlimar [[Eistland]], [[Lífland]] og [[Ingermanland]] ásamt hlutum af [[Kexholm]] og [[Viipuri-hérað|Viborg]].
* '''[[Stokkhólmssáttmálarnir]]''': Prússland innlimar hluta af [[Sænska Pommern]], Hannover innlimar [[Bremen-Verden]].
* '''[[Friðriksborgarsáttmálinn]]''': [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] glatar hluta sínum af [[Hertogadæmið Slésvík|Hertogadæminu Slésvík]] til [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]].
}}
| result = Sigur andstæðinga Svía
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Stórveldistími Svíþjóðar|Sænska stórveldið]]
** {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] {{small|(1700; 1713–1720)}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br/>{{small|(1705–1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]] {{small|(1708–1714)}}
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Hin frjálsu lönd neðri Sapórógahersins]]<ref name="Yavornytsky">{{Cite web |last=Yavornytskyi |first=Dmytro |year=1990 |title=History of the Zaporozhian Cossacks. Volume 3 |url=http://history.org.ua/LiberUA/5-12-001244-2/5-12-001244-2.pdf |access-date=2025-09-19 |website=history.org.ua|pages=306–310}}</ref>
{{tree list/end}}
| combatant1a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png}} [[Tyrkjaveldi]]<br>{{small|(1710–1713)}}
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1719–1720)}}
|{{flagicon image| Flag of England.svg}} [[Konungsríkið England|England]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Hollenska lýðveldið]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1700)}}
}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Rússneska keisaradæmið]]
** {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]]
* {{DNK}} [[Dansk-norska ríkið]]<br>{{small|(1700; 1709–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxland]]
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br>{{small|(1701–1706; frá 1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Prússland]] {{small|(1715–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1715–1719)}}
{{tree list/end}}
| combatant2a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1715–1719)}}
|{{flagicon image|Flag of Courland (state).svg}} [[Hertogadæmið Kúrland og Semgallen|Kúrland-Semgallen]] {{small|(1700–1701)}}
}}
| commander1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Karl 12.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Úlrika Eleónóra]]
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]]
** [[Carl Gustav Rehnskiöld|Rehnskiöld]]
** [[Adam Ludwig Lewenhaupt|Lewenhaupt]] [[Death by natural causes|#]]
** [[Magnus Stenbock|Stenbock]] [[Death by natural causes|#]]
** [[Wolmar Anton von Schlippenbach|Schlippenbach]]
** [[Carl Gustaf Armfeldt|Armfeldt]]
** [[Georg Lybecker|Lybecker]] [[Death by natural causes|#]]
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Friðrik 4., hertogi af Holstein-Gottorp|Friðrik 4.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Karl Friðrik, hertogi af Holstein-Gottorp|Karl Friðrik]]
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Stanisław Leszczyński|Stanisław 1.]]
** [[Józef Potocki|Potocki]]
** [[Kazimierz Jan Sapieha|Sapieha]] [[Death by natural causes|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] [[Death by natural causes|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Pylyp Orlyk|Orlyk]]
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Kost Hordíjenko|Hordíjenko]]
{{tree list/end}}
| commander2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Pétur mikli|Pétur 1.]]
** [[Aleksandr Danílovítsj Menshíkov|Menshíkov]]
** [[Borís Sheremetev|Sheremetev]] [[Death by natural causes|#]]
** [[Fjodor Apraksín|Apraksín]]
** [[Johann Patkúl|Patkúl]]{{Executed}}
** [[Aníkíta Repnín|Repnín]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] <small>(till late 1708)</small>
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Skoropadskyj|Skoropadskyj]]
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} [[Ayuka Khan]]
* {{DNK}} [[Friðrik 4. Danakonungur|Friðrik 4.]]
** [[Christian Detlev Reventlow|Reventlow]]
** [[Peter Tordenskjold|Tordenskjold]]
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}}{{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Ágúst 2.]]
** [[Johann Matthias von der Schulenburg|Schulenburg]]
** [[Jacob Heinrich von Flemming|Flemming]]
** [[Adam Mikołaj Sieniawski|Sieniawski]]
** [[Grzegorz Antoni Ogiński|Ogiński]] [[Death by natural causes|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmur 1.]]
** [[Leópold 1., fursti af Anhalt-Dessau|Leópold 1.]]
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}}{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]]
{{tree list/end}}
| strength1 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} 100.000{{sfn|Silfverstolpe|1864|p=151}}{{sfn|Glete|2010|p=206}}
** 43 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} 2.695{{sfn|Generalstaben|1900|p=270}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} 36.500{{sfn|Dorrell|2009|p=52}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 7.000{{sfn|Dorrell|2009|pp=133, 156, 177}}–12.000{{sfn|Stone|2001|p=256}}
{{tree list/end}}
| strength2 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} 200.000{{sfn|Pintner|1978|p=29}}{{sfn|Black|1991|p=28}}{{sfn|Dudink|Hagemann|2020|p=51}}
** 37 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=433}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 30.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}–50.000{{sfn|Dorrell|2009|p=40}}
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} 15.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}
* {{DNK}} 60.000{{sfn|Generalstaben|1920|pp=226–229}}{{sfn|Generalstaben|1927|p=61}}
** 41 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} 29.900{{sfn|Querengässer|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} 70.000{{sfn|Stone|1983|p=62}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} 56.575{{sfn|Summerfield|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} 20.000{{sfn|Martinsson|2015|p=134}}
{{tree list/end}}
| casualties1 = 200.000+ dauðsföll{{sfn|Silfverstolpe|1864|pp=153–154}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|2000|p=20}}{{sfn|Keskisarja|2019|p=244}}{{sfn|Ullgren|2008|p=326}}
| casualties2 = 400.000+ dauðsföll{{sfn|Lieven|2006|p=537}}{{sfn|Krinko|2019|p=292}}<ref>{{cite book |last=Kernosovsky |first=Anton |language=ru |date=1992 |orig-date=1933 |script-title=ru:История русской армии |trans-title=Saga rússneska hersins |volume=1: frá Narva til Parísar |place=Moskva |publisher=Golos |isbn=5-7055-0864-6 |url=https://prussia.online/books/istoriya-russkoy-armii-4-1 }} bls. 63</ref>{{sfn|Урланис|1960|pp=54–55}}{{sfn|Fuller|1992|p=49}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|Bespalov|2006|p=51}}{{sfn|Lindegren|1995|pp=11–50}}
| casualties3 = 1.000.000+ dauðsföll alls{{sfn|Gasper|2012|p=52}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=90}}{{sfn|Markiewicz|2001|p=181}}{{sfn|Mackenbach|2020|p=358}}
}}
'''Norðurlandaófriðurinn mikli''' var styrjöld milli bandalags [[Rússland]]s, [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]] og [[Saxland]]s og [[Pólsk-litháíska samveldið|Póllands]] (og [[Prússland]]s og [[Hannóver]] frá [[1715]]) og [[Svíþjóð]]ar, en ástæður styrjaldarinnar eru fyrst og fremst sú valdastaða sem Svíar höfðu komið sér upp við [[Eystrasalt]] á kostnað [[Þýskaland|þýsku]] furstanna, Dana og Rússa undir [[Pétur mikli|Pétri mikla]]. Stríðið hófst með árás bandalagsþjóðanna á Svía [[1700]] og lauk með [[Nystad-samningurinn|Nystad-samningnum]] og [[Stokkhólmssamningarnir|Stokkhólmssamningunum]] [[1721]]. Til að byrja með unnu Svíar hvern sigurinn á fætur öðrum en kusu að halda styrjöldum áfram, í stað þess að ljúka stríðinu á sínum forsendum. Stríðsgæfan snerist svo Rússum í vil eftir að herfarir Svía inn í Rússland [[1709]] höfðu dregið úr styrk þeirra og að lokum unnu Rússar stóran sigur í [[orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]]. Niðurstaða styrjaldarinnar var að Rússar urðu stórveldi við Eystrasalt í stað Svía áður.
==Heimildir==
* {{cite book |title=A Military Revolution? : Military Change and European Society 1550–1800 |url={{google books |plainurl=y |id=rENGEAAAQBAJ}} |last=Black |first=Jeremy |year=1991 |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan Press LTD]] |location=[[Basingstoke]] og [[London]] |isbn=0-333-51906-X}}
* {{cite book |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 |edition=4 |url={{google books |plainurl=y |id=kNzCDgAAQBAJ}} |last=Clodfelter |first=Micheal |year=2017 |publisher=[[McFarland & Company]] |location=[[Jefferson, North Carolina|Jefferson]] |isbn=978-0-7864-7470-7}}
* {{cite book |title=The Dawn of the Tsarist Empire: Poltava & the Russian Campaigns of 1708–1709 |url={{google books |plainurl=y |id=MZP8ZwEACAAJ}} |last=Dorrell |first=Nicholas |year=2009 |publisher=[[Partizan Press]] |location=[[Nottingham]] |isbn=978-1-85818-594-1}}
* {{cite book |title=The Oxford Handbook of Gender, War, and the Western World Since 1600 |url={{google books |plainurl=y |id=_KkPEAAAQBAJ}} |last1=Dudink |first1=Stefan |last2=Hagemann |first2=Karen |year=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] & [[New York-borg|New York]] |isbn=978-0-19-751312-5}}
* {{cite book |title=Strategy and Power in Russia, 1600–1914 |url={{google books |plainurl=y |id=0ttoAAAAMAAJ}} |last=Fuller |first=William C. |year=1992 |publisher=[[Free Press (útgáfufélag)|Free Press]] |location=[[New York-borg|New York]] |isbn=0-02-910977-9}}
* {{cite book |title=Theodore von Neuhoff, King of Corsica: The Man Behind the Legend |url={{google books |plainurl=y |id=QKkXmZh-nZ8C}} |last=Gasper |first=Julia |year=2012 |publisher=[[University of Delaware Press]] |location=[[Newark, Delaware|Newark]] |isbn=978-1-61149-440-2}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Kong Frederik IV's første kamp om Sønderjylland |language=da |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=LLAXAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1900 |publisher=[[Gyldendal|Det nordiske forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=874766472}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Den store koalition mod Sverig af 1715 |language=da |volume=6 |url={{google books |plainurl=y |id=DudBAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1920 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] og [[Ósló]] |oclc=928686621}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Carl XII i Norge; Peter I i Danmark 1716 |language=da |volume=8 |url={{google books |plainurl=y |id=EKYozwEACAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1927 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=929129182}}
* {{cite book |title=Swedish Naval Administration, 1521-1721 : Resource Flows and Organisational Capabilities |url={{google books |plainurl=y |id=LTYMwozmPugC}} |last=Glete |first=Jan |year=2010 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] |isbn=978-90-04-17916-5}}
* {{cite book |title=История русской армии и флота |trans-title=Saga rússneska hersins og sjóhersins |volume=1 |last1=Гришинский |first1=Алексей Самойлович |last2=Никольский |first2=Владимир Павлович |last3=Кладо |first3=Николай Лаврентьевич |year=1911 |publisher=Моск. Кн-изд |location=Moskva |language=ru |oclc=1302471181}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Colours and uniforms |volume=1 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |year=2000 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-972341-7-6}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Sweden's allies and enemies. Colours and uniforms |volume=2 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |last3=Bespalov |first3=Alexander |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |translator-last2=Årnfelt |translator-first2=Thomas |year=2006 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-974049-6-9}}
* {{cite book |title=Murhanenkeli : suuren Pohjan sodan ihmisten historia |trans-title=Engill dauðans: Saga fólksins í Norðurlandaófriðinum mikla |language=fi |url={{google books |plainurl=y |id=PRYQywEACAAJ}} |last=Keskisarja |first=Teemu |year=2019 |publisher=Siltala |location=[[Helsinki]] |isbn=978-952-234-638-4}}
* {{cite book |title=Войны и население Юга России в XVIII – начале XXI в. Демографические процессы и последствия |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í suðurhluta Rússlands á 18. öld til fyrri hluta 20. aldar: Lýðfræðiferlar og áhrif |url={{google books |plainurl=y |id=7asuEAAAQBAJ}} |last=Krinko |first=Evgeny Fedorovich |year=2019 |publisher=[[ROSSPEN|Political Encyclopedia Publishers]] |location=Moscow |language=ru |isbn=978-5-04-346436-1}}
* {{cite book |title=The Cambridge History of Russia : Imperial Russia, 1689–1917 |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=NzR0cmnP3J8C}} |last=Lieven |first=Dominic |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Cambridge]] |isbn=0-521-81529-0}}
* {{cite book |title=Mellan två statssystem: Jämtland under 1600-talet |trans-title=Milli tveggja kerfa: Jamtaland á 17. öld|language=sv |chapter=Det danska och svenska resurssystemet i komparation |url={{google books |plainurl=y |id=zMzLAAAACAAJ}} |last=Lindegren |first=Jan |editor-last=Sörlin |editor-first=Per |year=1995 |publisher=[[Mitthögskolan]] |location=[[Östersund]] |isbn=91-972726-0-4}}
* {{cite book |title=A History of Population Health: Rise and Fall of Disease in Europe |url={{google books |plainurl=y |id=zPT7EAAAQBAJ}} |last=Mackenbach |first=Johan P. |year=2020 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] & [[Boston]] |isbn=978-90-04-42582-8}}
* {{cite book |title=The Polish-Lithuanian Monarchy in European Context, C.1500-1795 |chapter=The Monarchy of the Electors of Saxony |url={{google books |plainurl=y |id=2y6GDAAAQBAJ}} |last=Markiewicz |first=Mariusz |editor-last=Butterwick |editor-first=Rickard |editor-link=Richard Butterwick |year=2001 |publisher=[[Palgrave Macmillan|Palgrave Macmillan UK]] |location=[[Belfast]] |isbn=0-333-99380-2}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Swedish Army of the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Martinsson |first=Örjan |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Russia as a Great Power, 1709–1856 : Reflections on the problem of relative backwardness, with special reference to the Russian Army and Russian society |url= |last=Pintner |first=Walter |year=1978 |publisher=[[Kennan Institute]] |location=[[Washington, D.C.]] |oclc=10983022}}
* {{cite book |title=Kungl. Krigsvetenskapsakademiens handlingar och tidskrift |url={{google books |plainurl=y |id=3INDAAAAcAAJ}} |last=Silfverstolpe |first=David Wilhelm |year=1864 |publisher=[[Norstedts förlag|P. A. Norstedt & Söner]] |location=[[Stokkhólmur]] |language=sv |oclc=939025913}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Saxon Army in the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Querengässer |first=Alexander |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Studies in history and politics |volume=3 |chapter=Patriotism and Professionalism: The Polish Army in the 18th Century |url={{google books |plainurl=y |id=qfZWAAAAYAAJ}} |last=Stone |first=Daniel |year=1983 |publisher=[[Bishop's University]] |location=[[Lennoxville, Quebec]] |issn=0228-6939}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Prussian Army of the Great Northern War |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=IZUMDQEACAAJ}} |last=Summerfield |first=Stephen |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-3-2}}
* {{cite book |title=Det stora nordiska kriget 1700-1721 : en berättelse om stormakten Sveriges fall |trans-title=Norðurlandaófriðurinn mikli 1700-1721: Saga falls stórveldisins Svíþjóðar |language=sv |url={{google books |plainurl=y |id=zBUoAQAAMAAJ}} |last=Ullgren |first=Peter |year=2008 |publisher=Prisma |location=[[Stockholm]] |isbn=978-91-518-5107-5}}
* {{cite book |title=Войны и народонаселение Европы: людские потери вооруженных сил европейских стран в войнах XVII-XX вв. |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í Evrópu: Mannfall evrópsku herjanna á 17. til 20. aldar|last=Урланис |first=Борис Цезаревич |year=1960 |publisher=Изд-во социально-экон. лит-ры |location=Moskva |language=ru |oclc=12895780}}
==Tilvísanir==
<references/>
{{commons|Great Northern War|Norðurlandaófriðnum mikla}}
{{Stubbur|saga}}
{{s|1700}}
[[Flokkur:Lagt niður 1721]]
[[Flokkur:Saga Norðurlanda]]
[[Flokkur:Stríð á 18. öld]]
f8eef9o7gcsgszldn6bso7cg2o71stq
1979189
1979188
2026-09-17T00:21:47Z
TKSnaevarr
53243
1979189
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Norðurlandaófriðurinn mikli
| image = Great Northern War Collage.jpg
| image_size = 300
| caption = Að ofan, frá vinstri:{{flatlist|
* [[Orrustan við Narva (1700)|Orrustan við Narva]] (1700)
* Farið yfir Dvínu (1701)
* [[Orrustan við Poltava]] (1709)
* [[Orrustan við Gadebusch]] (1712)
* Lík Karls 12. Svíakonungs flutt heim (1718)
}}
| date = 22. febrúar 1700 – 10. september 1721 ({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|1700|2|22|1721|9|10}})
| place = [[Norður-Evrópa|Norður-]], [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Austur-Evrópa]]
| territory = {{plainlist|
* '''[[Nystad-sáttmálinn]]''': Rússland innlimar [[Eistland]], [[Lífland]] og [[Ingermanland]] ásamt hlutum af [[Kexholm]] og [[Viipuri-hérað|Viborg]].
* '''[[Stokkhólmssáttmálarnir]]''': Prússland innlimar hluta af [[Sænska Pommern]], Hannover innlimar [[Bremen-Verden]].
* '''[[Friðriksborgarsáttmálinn]]''': [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] glatar hluta sínum af [[Hertogadæmið Slésvík|Hertogadæminu Slésvík]] til [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]].
}}
| result = Sigur andstæðinga Svía
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Stórveldistími Svíþjóðar|Sænska stórveldið]]
** {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] {{small|(1700; 1713–1720)}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br/>{{small|(1705–1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]] {{small|(1708–1714)}}
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Hin frjálsu lönd neðri Sapórógahersins]]<ref name="Yavornytsky">{{Cite web |last=Yavornytskyi |first=Dmytro |year=1990 |title=History of the Zaporozhian Cossacks. Volume 3 |url=http://history.org.ua/LiberUA/5-12-001244-2/5-12-001244-2.pdf |access-date=2025-09-19 |website=history.org.ua|pages=306–310}}</ref>
{{tree list/end}}
| combatant1a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png}} [[Tyrkjaveldi]]<br>{{small|(1710–1713)}}
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1719–1720)}}
|{{flagicon image| Flag of England.svg}} [[Konungsríkið England|England]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Hollenska lýðveldið]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1700)}}
}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Rússneska keisaradæmið]]
** {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]]
* {{DNK}} [[Dansk-norska ríkið]]<br>{{small|(1700; 1709–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxland]]
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br>{{small|(1701–1706; frá 1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Prússland]] {{small|(1715–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1715–1719)}}
{{tree list/end}}
| combatant2a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1715–1719)}}
|{{flagicon image|Flag of Courland (state).svg}} [[Hertogadæmið Kúrland og Semgallen|Kúrland-Semgallen]] {{small|(1700–1701)}}
}}
| commander1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Karl 12.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Úlrika Eleónóra]]
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]]
** [[Carl Gustav Rehnskiöld|Rehnskiöld]]
** [[Adam Ludwig Lewenhaupt|Lewenhaupt]] [[Dauði|#]]
** [[Magnus Stenbock|Stenbock]] [[Dauði|#]]
** [[Wolmar Anton von Schlippenbach|Schlippenbach]]
** [[Carl Gustaf Armfeldt|Armfeldt]]
** [[Georg Lybecker|Lybecker]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Friðrik 4., hertogi af Holstein-Gottorp|Friðrik 4.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Karl Friðrik, hertogi af Holstein-Gottorp|Karl Friðrik]]
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Stanisław Leszczyński|Stanisław 1.]]
** [[Józef Potocki|Potocki]]
** [[Kazimierz Jan Sapieha|Sapieha]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Pylyp Orlyk|Orlyk]]
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Kost Hordíjenko|Hordíjenko]]
{{tree list/end}}
| commander2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Pétur mikli|Pétur 1.]]
** [[Aleksandr Danílovítsj Menshíkov|Menshíkov]]
** [[Borís Sheremetev|Sheremetev]] [[Dauði|#]]
** [[Fjodor Apraksín|Apraksín]]
** [[Johann Patkúl|Patkúl]]{{Executed}}
** [[Aníkíta Repnín|Repnín]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] <small>(till late 1708)</small>
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Skoropadskyj|Skoropadskyj]]
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} [[Ayuka Khan]]
* {{DNK}} [[Friðrik 4. Danakonungur|Friðrik 4.]]
** [[Christian Detlev Reventlow|Reventlow]]
** [[Peter Tordenskjold|Tordenskjold]]
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}}{{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Ágúst 2.]]
** [[Johann Matthias von der Schulenburg|Schulenburg]]
** [[Jacob Heinrich von Flemming|Flemming]]
** [[Adam Mikołaj Sieniawski|Sieniawski]]
** [[Grzegorz Antoni Ogiński|Ogiński]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmur 1.]]
** [[Leópold 1., fursti af Anhalt-Dessau|Leópold 1.]]
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}}{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]]
{{tree list/end}}
| strength1 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} 100.000{{sfn|Silfverstolpe|1864|p=151}}{{sfn|Glete|2010|p=206}}
** 43 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} 2.695{{sfn|Generalstaben|1900|p=270}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} 36.500{{sfn|Dorrell|2009|p=52}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 7.000{{sfn|Dorrell|2009|pp=133, 156, 177}}–12.000{{sfn|Stone|2001|p=256}}
{{tree list/end}}
| strength2 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} 200.000{{sfn|Pintner|1978|p=29}}{{sfn|Black|1991|p=28}}{{sfn|Dudink|Hagemann|2020|p=51}}
** 37 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=433}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 30.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}–50.000{{sfn|Dorrell|2009|p=40}}
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} 15.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}
* {{DNK}} 60.000{{sfn|Generalstaben|1920|pp=226–229}}{{sfn|Generalstaben|1927|p=61}}
** 41 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} 29.900{{sfn|Querengässer|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} 70.000{{sfn|Stone|1983|p=62}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} 56.575{{sfn|Summerfield|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} 20.000{{sfn|Martinsson|2015|p=134}}
{{tree list/end}}
| casualties1 = 200.000+ dauðsföll{{sfn|Silfverstolpe|1864|pp=153–154}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|2000|p=20}}{{sfn|Keskisarja|2019|p=244}}{{sfn|Ullgren|2008|p=326}}
| casualties2 = 400.000+ dauðsföll{{sfn|Lieven|2006|p=537}}{{sfn|Krinko|2019|p=292}}<ref>{{cite book |last=Kernosovsky |first=Anton |language=ru |date=1992 |orig-date=1933 |script-title=ru:История русской армии |trans-title=Saga rússneska hersins |volume=1: frá Narva til Parísar |place=Moskva |publisher=Golos |isbn=5-7055-0864-6 |url=https://prussia.online/books/istoriya-russkoy-armii-4-1 }} bls. 63</ref>{{sfn|Урланис|1960|pp=54–55}}{{sfn|Fuller|1992|p=49}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|Bespalov|2006|p=51}}{{sfn|Lindegren|1995|pp=11–50}}
| casualties3 = 1.000.000+ dauðsföll alls{{sfn|Gasper|2012|p=52}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=90}}{{sfn|Markiewicz|2001|p=181}}{{sfn|Mackenbach|2020|p=358}}
}}
'''Norðurlandaófriðurinn mikli''' var styrjöld milli bandalags [[Rússland]]s, [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]] og [[Saxland]]s og [[Pólsk-litháíska samveldið|Póllands]] (og [[Prússland]]s og [[Hannóver]] frá [[1715]]) og [[Svíþjóð]]ar, en ástæður styrjaldarinnar eru fyrst og fremst sú valdastaða sem Svíar höfðu komið sér upp við [[Eystrasalt]] á kostnað [[Þýskaland|þýsku]] furstanna, Dana og Rússa undir [[Pétur mikli|Pétri mikla]]. Stríðið hófst með árás bandalagsþjóðanna á Svía [[1700]] og lauk með [[Nystad-samningurinn|Nystad-samningnum]] og [[Stokkhólmssamningarnir|Stokkhólmssamningunum]] [[1721]]. Til að byrja með unnu Svíar hvern sigurinn á fætur öðrum en kusu að halda styrjöldum áfram, í stað þess að ljúka stríðinu á sínum forsendum. Stríðsgæfan snerist svo Rússum í vil eftir að herfarir Svía inn í Rússland [[1709]] höfðu dregið úr styrk þeirra og að lokum unnu Rússar stóran sigur í [[orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]]. Niðurstaða styrjaldarinnar var að Rússar urðu stórveldi við Eystrasalt í stað Svía áður.
==Heimildir==
* {{cite book |title=A Military Revolution? : Military Change and European Society 1550–1800 |url={{google books |plainurl=y |id=rENGEAAAQBAJ}} |last=Black |first=Jeremy |year=1991 |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan Press LTD]] |location=[[Basingstoke]] og [[London]] |isbn=0-333-51906-X}}
* {{cite book |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 |edition=4 |url={{google books |plainurl=y |id=kNzCDgAAQBAJ}} |last=Clodfelter |first=Micheal |year=2017 |publisher=[[McFarland & Company]] |location=[[Jefferson, North Carolina|Jefferson]] |isbn=978-0-7864-7470-7}}
* {{cite book |title=The Dawn of the Tsarist Empire: Poltava & the Russian Campaigns of 1708–1709 |url={{google books |plainurl=y |id=MZP8ZwEACAAJ}} |last=Dorrell |first=Nicholas |year=2009 |publisher=[[Partizan Press]] |location=[[Nottingham]] |isbn=978-1-85818-594-1}}
* {{cite book |title=The Oxford Handbook of Gender, War, and the Western World Since 1600 |url={{google books |plainurl=y |id=_KkPEAAAQBAJ}} |last1=Dudink |first1=Stefan |last2=Hagemann |first2=Karen |year=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] & [[New York-borg|New York]] |isbn=978-0-19-751312-5}}
* {{cite book |title=Strategy and Power in Russia, 1600–1914 |url={{google books |plainurl=y |id=0ttoAAAAMAAJ}} |last=Fuller |first=William C. |year=1992 |publisher=[[Free Press (útgáfufélag)|Free Press]] |location=[[New York-borg|New York]] |isbn=0-02-910977-9}}
* {{cite book |title=Theodore von Neuhoff, King of Corsica: The Man Behind the Legend |url={{google books |plainurl=y |id=QKkXmZh-nZ8C}} |last=Gasper |first=Julia |year=2012 |publisher=[[University of Delaware Press]] |location=[[Newark, Delaware|Newark]] |isbn=978-1-61149-440-2}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Kong Frederik IV's første kamp om Sønderjylland |language=da |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=LLAXAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1900 |publisher=[[Gyldendal|Det nordiske forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=874766472}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Den store koalition mod Sverig af 1715 |language=da |volume=6 |url={{google books |plainurl=y |id=DudBAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1920 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] og [[Ósló]] |oclc=928686621}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Carl XII i Norge; Peter I i Danmark 1716 |language=da |volume=8 |url={{google books |plainurl=y |id=EKYozwEACAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1927 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=929129182}}
* {{cite book |title=Swedish Naval Administration, 1521-1721 : Resource Flows and Organisational Capabilities |url={{google books |plainurl=y |id=LTYMwozmPugC}} |last=Glete |first=Jan |year=2010 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] |isbn=978-90-04-17916-5}}
* {{cite book |title=История русской армии и флота |trans-title=Saga rússneska hersins og sjóhersins |volume=1 |last1=Гришинский |first1=Алексей Самойлович |last2=Никольский |first2=Владимир Павлович |last3=Кладо |first3=Николай Лаврентьевич |year=1911 |publisher=Моск. Кн-изд |location=Moskva |language=ru |oclc=1302471181}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Colours and uniforms |volume=1 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |year=2000 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-972341-7-6}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Sweden's allies and enemies. Colours and uniforms |volume=2 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |last3=Bespalov |first3=Alexander |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |translator-last2=Årnfelt |translator-first2=Thomas |year=2006 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-974049-6-9}}
* {{cite book |title=Murhanenkeli : suuren Pohjan sodan ihmisten historia |trans-title=Engill dauðans: Saga fólksins í Norðurlandaófriðinum mikla |language=fi |url={{google books |plainurl=y |id=PRYQywEACAAJ}} |last=Keskisarja |first=Teemu |year=2019 |publisher=Siltala |location=[[Helsinki]] |isbn=978-952-234-638-4}}
* {{cite book |title=Войны и население Юга России в XVIII – начале XXI в. Демографические процессы и последствия |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í suðurhluta Rússlands á 18. öld til fyrri hluta 20. aldar: Lýðfræðiferlar og áhrif |url={{google books |plainurl=y |id=7asuEAAAQBAJ}} |last=Krinko |first=Evgeny Fedorovich |year=2019 |publisher=[[ROSSPEN|Political Encyclopedia Publishers]] |location=Moscow |language=ru |isbn=978-5-04-346436-1}}
* {{cite book |title=The Cambridge History of Russia : Imperial Russia, 1689–1917 |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=NzR0cmnP3J8C}} |last=Lieven |first=Dominic |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Cambridge]] |isbn=0-521-81529-0}}
* {{cite book |title=Mellan två statssystem: Jämtland under 1600-talet |trans-title=Milli tveggja kerfa: Jamtaland á 17. öld|language=sv |chapter=Det danska och svenska resurssystemet i komparation |url={{google books |plainurl=y |id=zMzLAAAACAAJ}} |last=Lindegren |first=Jan |editor-last=Sörlin |editor-first=Per |year=1995 |publisher=[[Mitthögskolan]] |location=[[Östersund]] |isbn=91-972726-0-4}}
* {{cite book |title=A History of Population Health: Rise and Fall of Disease in Europe |url={{google books |plainurl=y |id=zPT7EAAAQBAJ}} |last=Mackenbach |first=Johan P. |year=2020 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] & [[Boston]] |isbn=978-90-04-42582-8}}
* {{cite book |title=The Polish-Lithuanian Monarchy in European Context, C.1500-1795 |chapter=The Monarchy of the Electors of Saxony |url={{google books |plainurl=y |id=2y6GDAAAQBAJ}} |last=Markiewicz |first=Mariusz |editor-last=Butterwick |editor-first=Rickard |editor-link=Richard Butterwick |year=2001 |publisher=[[Palgrave Macmillan|Palgrave Macmillan UK]] |location=[[Belfast]] |isbn=0-333-99380-2}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Swedish Army of the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Martinsson |first=Örjan |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Russia as a Great Power, 1709–1856 : Reflections on the problem of relative backwardness, with special reference to the Russian Army and Russian society |url= |last=Pintner |first=Walter |year=1978 |publisher=[[Kennan Institute]] |location=[[Washington, D.C.]] |oclc=10983022}}
* {{cite book |title=Kungl. Krigsvetenskapsakademiens handlingar och tidskrift |url={{google books |plainurl=y |id=3INDAAAAcAAJ}} |last=Silfverstolpe |first=David Wilhelm |year=1864 |publisher=[[Norstedts förlag|P. A. Norstedt & Söner]] |location=[[Stokkhólmur]] |language=sv |oclc=939025913}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Saxon Army in the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Querengässer |first=Alexander |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Studies in history and politics |volume=3 |chapter=Patriotism and Professionalism: The Polish Army in the 18th Century |url={{google books |plainurl=y |id=qfZWAAAAYAAJ}} |last=Stone |first=Daniel |year=1983 |publisher=[[Bishop's University]] |location=[[Lennoxville, Quebec]] |issn=0228-6939}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Prussian Army of the Great Northern War |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=IZUMDQEACAAJ}} |last=Summerfield |first=Stephen |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-3-2}}
* {{cite book |title=Det stora nordiska kriget 1700-1721 : en berättelse om stormakten Sveriges fall |trans-title=Norðurlandaófriðurinn mikli 1700-1721: Saga falls stórveldisins Svíþjóðar |language=sv |url={{google books |plainurl=y |id=zBUoAQAAMAAJ}} |last=Ullgren |first=Peter |year=2008 |publisher=Prisma |location=[[Stockholm]] |isbn=978-91-518-5107-5}}
* {{cite book |title=Войны и народонаселение Европы: людские потери вооруженных сил европейских стран в войнах XVII-XX вв. |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í Evrópu: Mannfall evrópsku herjanna á 17. til 20. aldar|last=Урланис |first=Борис Цезаревич |year=1960 |publisher=Изд-во социально-экон. лит-ры |location=Moskva |language=ru |oclc=12895780}}
==Tilvísanir==
<references/>
{{commons|Great Northern War|Norðurlandaófriðnum mikla}}
{{Stubbur|saga}}
{{s|1700}}
[[Flokkur:Lagt niður 1721]]
[[Flokkur:Saga Norðurlanda]]
[[Flokkur:Stríð á 18. öld]]
8mefqaljmwy40nbenx1w0ewyjt6whu8
1979190
1979189
2026-09-17T00:22:28Z
TKSnaevarr
53243
1979190
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Norðurlandaófriðurinn mikli
| image = Great Northern War Collage.jpg
| image_size = 300
| caption = Að ofan, frá vinstri:{{flatlist|
* [[Orrustan við Narva (1700)|Orrustan við Narva]] (1700)
* Farið yfir Dvínu (1701)
* [[Orrustan við Poltava]] (1709)
* [[Orrustan við Gadebusch]] (1712)
* Lík Karls 12. Svíakonungs flutt heim (1718)
}}
| date = 22. febrúar 1700 – 10. september 1721 ({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|1700|2|22|1721|9|10}})
| place = [[Norður-Evrópa|Norður-]], [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Austur-Evrópa]]
| territory = {{plainlist|
* '''[[Nystad-sáttmálinn]]''': Rússland innlimar [[Eistland]], [[Lífland]] og [[Ingermanland]] ásamt hlutum af [[Kexholm]] og [[Viipuri-hérað|Viborg]].
* '''[[Stokkhólmssáttmálarnir]]''': Prússland innlimar hluta af [[Sænska Pommern]], Hannover innlimar [[Bremen-Verden]].
* '''[[Friðriksborgarsáttmálinn]]''': [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] glatar hluta sínum af [[Hertogadæmið Slésvík|Hertogadæminu Slésvík]] til [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]].
}}
| result = Sigur andstæðinga Svía
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Stórveldistími Svíþjóðar|Sænska stórveldið]]
** {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] {{small|(1700; 1713–1720)}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br/>{{small|(1705–1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]] {{small|(1708–1714)}}
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Hin frjálsu lönd neðri Sapórógahersins]]<ref name="Yavornytsky">{{Cite web |last=Yavornytskyi |first=Dmytro |year=1990 |title=History of the Zaporozhian Cossacks. Volume 3 |url=http://history.org.ua/LiberUA/5-12-001244-2/5-12-001244-2.pdf |access-date=2025-09-19 |website=history.org.ua|pages=306–310}}</ref>
{{tree list/end}}
| combatant1a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png}} [[Tyrkjaveldi]]<br>{{small|(1710–1713)}}
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1719–1720)}}
|{{flagicon image| Flag of England.svg}} [[Konungsríkið England|England]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Hollenska lýðveldið]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1700)}}
}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Rússneska keisaradæmið]]
** {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]]
* {{DNK}} [[Dansk-norska ríkið]]<br>{{small|(1700; 1709–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxland]]
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br>{{small|(1701–1706; frá 1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Prússland]] {{small|(1715–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1715–1719)}}
{{tree list/end}}
| combatant2a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1715–1719)}}
|{{flagicon image|Flag of Courland (state).svg}} [[Hertogadæmið Kúrland og Semgallen|Kúrland-Semgallen]] {{small|(1700–1701)}}
}}
| commander1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Karl 12.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Úlrika Eleónóra]]
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]]
** [[Carl Gustav Rehnskiöld|Rehnskiöld]]
** [[Adam Ludwig Lewenhaupt|Lewenhaupt]] [[Dauði|#]]
** [[Magnus Stenbock|Stenbock]] [[Dauði|#]]
** [[Wolmar Anton von Schlippenbach|Schlippenbach]]
** [[Carl Gustaf Armfeldt|Armfeldt]]
** [[Georg Lybecker|Lybecker]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Friðrik 4., hertogi af Holstein-Gottorp|Friðrik 4.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Karl Friðrik, hertogi af Holstein-Gottorp|Karl Friðrik]]
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Stanisław Leszczyński|Stanisław 1.]]
** [[Józef Potocki|Potocki]]
** [[Kazimierz Jan Sapieha|Sapieha]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Pylyp Orlyk|Orlyk]]
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Kost Hordíjenko|Hordíjenko]]
{{tree list/end}}
| commander2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Pétur mikli|Pétur 1.]]
** [[Aleksandr Danílovítsj Menshíkov|Menshíkov]]
** [[Borís Sheremetev|Sheremetev]] [[Dauði|#]]
** [[Fjodor Apraksín|Apraksín]]
** [[Johann Patkúl|Patkúl]]{{Executed}}
** [[Aníkíta Repnín|Repnín]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] <small>(till late 1708)</small>
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Skoropadskyj|Skoropadskyj]]
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} [[Ayuka Khan]]
* {{DNK}} [[Friðrik 4. Danakonungur|Friðrik 4.]]
** [[Christian Detlev Reventlow|Reventlow]]
** [[Peter Tordenskjold|Tordenskjold]]
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}}{{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Ágúst 2.]]
** [[Johann Matthias von der Schulenburg|Schulenburg]]
** [[Jacob Heinrich von Flemming|Flemming]]
** [[Adam Mikołaj Sieniawski|Sieniawski]]
** [[Grzegorz Antoni Ogiński|Ogiński]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmur 1.]]
** [[Leópold 1., fursti af Anhalt-Dessau|Leópold 1.]]
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}}{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]]
{{tree list/end}}
| strength1 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} 100.000{{sfn|Silfverstolpe|1864|p=151}}{{sfn|Glete|2010|p=206}}
** 43 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} 2.695{{sfn|Generalstaben|1900|p=270}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} 36.500{{sfn|Dorrell|2009|p=52}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 7.000{{sfn|Dorrell|2009|pp=133, 156, 177}}–12.000{{sfn|Stone|2001|p=256}}
{{tree list/end}}
| strength2 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} 200.000{{sfn|Pintner|1978|p=29}}{{sfn|Black|1991|p=28}}{{sfn|Dudink|Hagemann|2020|p=51}}
** 37 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=433}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 30.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}–50.000{{sfn|Dorrell|2009|p=40}}
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} 15.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}
* {{DNK}} 60.000{{sfn|Generalstaben|1920|pp=226–229}}{{sfn|Generalstaben|1927|p=61}}
** 41 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} 29.900{{sfn|Querengässer|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} 70.000{{sfn|Stone|1983|p=62}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} 56.575{{sfn|Summerfield|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} 20.000{{sfn|Martinsson|2015|p=134}}
{{tree list/end}}
| casualties1 = 200.000+ dauðsföll{{sfn|Silfverstolpe|1864|pp=153–154}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|2000|p=20}}{{sfn|Keskisarja|2019|p=244}}{{sfn|Ullgren|2008|p=326}}
| casualties2 = 400.000+ dauðsföll<br>{{sfn|Lieven|2006|p=537}}{{sfn|Krinko|2019|p=292}}<ref>{{cite book |last=Kernosovsky |first=Anton |language=ru |date=1992 |orig-date=1933 |script-title=ru:История русской армии |trans-title=Saga rússneska hersins |volume=1: frá Narva til Parísar |place=Moskva |publisher=Golos |isbn=5-7055-0864-6 |url=https://prussia.online/books/istoriya-russkoy-armii-4-1 }} bls. 63</ref>{{sfn|Урланис|1960|pp=54–55}}{{sfn|Fuller|1992|p=49}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|Bespalov|2006|p=51}}{{sfn|Lindegren|1995|pp=11–50}}
| casualties3 = 1.000.000+ dauðsföll alls{{sfn|Gasper|2012|p=52}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=90}}{{sfn|Markiewicz|2001|p=181}}{{sfn|Mackenbach|2020|p=358}}
}}
'''Norðurlandaófriðurinn mikli''' var styrjöld milli bandalags [[Rússland]]s, [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]] og [[Saxland]]s og [[Pólsk-litháíska samveldið|Póllands]] (og [[Prússland]]s og [[Hannóver]] frá [[1715]]) og [[Svíþjóð]]ar, en ástæður styrjaldarinnar eru fyrst og fremst sú valdastaða sem Svíar höfðu komið sér upp við [[Eystrasalt]] á kostnað [[Þýskaland|þýsku]] furstanna, Dana og Rússa undir [[Pétur mikli|Pétri mikla]]. Stríðið hófst með árás bandalagsþjóðanna á Svía [[1700]] og lauk með [[Nystad-samningurinn|Nystad-samningnum]] og [[Stokkhólmssamningarnir|Stokkhólmssamningunum]] [[1721]]. Til að byrja með unnu Svíar hvern sigurinn á fætur öðrum en kusu að halda styrjöldum áfram, í stað þess að ljúka stríðinu á sínum forsendum. Stríðsgæfan snerist svo Rússum í vil eftir að herfarir Svía inn í Rússland [[1709]] höfðu dregið úr styrk þeirra og að lokum unnu Rússar stóran sigur í [[orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]]. Niðurstaða styrjaldarinnar var að Rússar urðu stórveldi við Eystrasalt í stað Svía áður.
==Heimildir==
* {{cite book |title=A Military Revolution? : Military Change and European Society 1550–1800 |url={{google books |plainurl=y |id=rENGEAAAQBAJ}} |last=Black |first=Jeremy |year=1991 |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan Press LTD]] |location=[[Basingstoke]] og [[London]] |isbn=0-333-51906-X}}
* {{cite book |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 |edition=4 |url={{google books |plainurl=y |id=kNzCDgAAQBAJ}} |last=Clodfelter |first=Micheal |year=2017 |publisher=[[McFarland & Company]] |location=[[Jefferson, North Carolina|Jefferson]] |isbn=978-0-7864-7470-7}}
* {{cite book |title=The Dawn of the Tsarist Empire: Poltava & the Russian Campaigns of 1708–1709 |url={{google books |plainurl=y |id=MZP8ZwEACAAJ}} |last=Dorrell |first=Nicholas |year=2009 |publisher=[[Partizan Press]] |location=[[Nottingham]] |isbn=978-1-85818-594-1}}
* {{cite book |title=The Oxford Handbook of Gender, War, and the Western World Since 1600 |url={{google books |plainurl=y |id=_KkPEAAAQBAJ}} |last1=Dudink |first1=Stefan |last2=Hagemann |first2=Karen |year=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] & [[New York-borg|New York]] |isbn=978-0-19-751312-5}}
* {{cite book |title=Strategy and Power in Russia, 1600–1914 |url={{google books |plainurl=y |id=0ttoAAAAMAAJ}} |last=Fuller |first=William C. |year=1992 |publisher=[[Free Press (útgáfufélag)|Free Press]] |location=[[New York-borg|New York]] |isbn=0-02-910977-9}}
* {{cite book |title=Theodore von Neuhoff, King of Corsica: The Man Behind the Legend |url={{google books |plainurl=y |id=QKkXmZh-nZ8C}} |last=Gasper |first=Julia |year=2012 |publisher=[[University of Delaware Press]] |location=[[Newark, Delaware|Newark]] |isbn=978-1-61149-440-2}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Kong Frederik IV's første kamp om Sønderjylland |language=da |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=LLAXAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1900 |publisher=[[Gyldendal|Det nordiske forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=874766472}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Den store koalition mod Sverig af 1715 |language=da |volume=6 |url={{google books |plainurl=y |id=DudBAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1920 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] og [[Ósló]] |oclc=928686621}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Carl XII i Norge; Peter I i Danmark 1716 |language=da |volume=8 |url={{google books |plainurl=y |id=EKYozwEACAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1927 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=929129182}}
* {{cite book |title=Swedish Naval Administration, 1521-1721 : Resource Flows and Organisational Capabilities |url={{google books |plainurl=y |id=LTYMwozmPugC}} |last=Glete |first=Jan |year=2010 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] |isbn=978-90-04-17916-5}}
* {{cite book |title=История русской армии и флота |trans-title=Saga rússneska hersins og sjóhersins |volume=1 |last1=Гришинский |first1=Алексей Самойлович |last2=Никольский |first2=Владимир Павлович |last3=Кладо |first3=Николай Лаврентьевич |year=1911 |publisher=Моск. Кн-изд |location=Moskva |language=ru |oclc=1302471181}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Colours and uniforms |volume=1 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |year=2000 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-972341-7-6}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Sweden's allies and enemies. Colours and uniforms |volume=2 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |last3=Bespalov |first3=Alexander |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |translator-last2=Årnfelt |translator-first2=Thomas |year=2006 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-974049-6-9}}
* {{cite book |title=Murhanenkeli : suuren Pohjan sodan ihmisten historia |trans-title=Engill dauðans: Saga fólksins í Norðurlandaófriðinum mikla |language=fi |url={{google books |plainurl=y |id=PRYQywEACAAJ}} |last=Keskisarja |first=Teemu |year=2019 |publisher=Siltala |location=[[Helsinki]] |isbn=978-952-234-638-4}}
* {{cite book |title=Войны и население Юга России в XVIII – начале XXI в. Демографические процессы и последствия |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í suðurhluta Rússlands á 18. öld til fyrri hluta 20. aldar: Lýðfræðiferlar og áhrif |url={{google books |plainurl=y |id=7asuEAAAQBAJ}} |last=Krinko |first=Evgeny Fedorovich |year=2019 |publisher=[[ROSSPEN|Political Encyclopedia Publishers]] |location=Moscow |language=ru |isbn=978-5-04-346436-1}}
* {{cite book |title=The Cambridge History of Russia : Imperial Russia, 1689–1917 |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=NzR0cmnP3J8C}} |last=Lieven |first=Dominic |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Cambridge]] |isbn=0-521-81529-0}}
* {{cite book |title=Mellan två statssystem: Jämtland under 1600-talet |trans-title=Milli tveggja kerfa: Jamtaland á 17. öld|language=sv |chapter=Det danska och svenska resurssystemet i komparation |url={{google books |plainurl=y |id=zMzLAAAACAAJ}} |last=Lindegren |first=Jan |editor-last=Sörlin |editor-first=Per |year=1995 |publisher=[[Mitthögskolan]] |location=[[Östersund]] |isbn=91-972726-0-4}}
* {{cite book |title=A History of Population Health: Rise and Fall of Disease in Europe |url={{google books |plainurl=y |id=zPT7EAAAQBAJ}} |last=Mackenbach |first=Johan P. |year=2020 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] & [[Boston]] |isbn=978-90-04-42582-8}}
* {{cite book |title=The Polish-Lithuanian Monarchy in European Context, C.1500-1795 |chapter=The Monarchy of the Electors of Saxony |url={{google books |plainurl=y |id=2y6GDAAAQBAJ}} |last=Markiewicz |first=Mariusz |editor-last=Butterwick |editor-first=Rickard |editor-link=Richard Butterwick |year=2001 |publisher=[[Palgrave Macmillan|Palgrave Macmillan UK]] |location=[[Belfast]] |isbn=0-333-99380-2}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Swedish Army of the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Martinsson |first=Örjan |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Russia as a Great Power, 1709–1856 : Reflections on the problem of relative backwardness, with special reference to the Russian Army and Russian society |url= |last=Pintner |first=Walter |year=1978 |publisher=[[Kennan Institute]] |location=[[Washington, D.C.]] |oclc=10983022}}
* {{cite book |title=Kungl. Krigsvetenskapsakademiens handlingar och tidskrift |url={{google books |plainurl=y |id=3INDAAAAcAAJ}} |last=Silfverstolpe |first=David Wilhelm |year=1864 |publisher=[[Norstedts förlag|P. A. Norstedt & Söner]] |location=[[Stokkhólmur]] |language=sv |oclc=939025913}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Saxon Army in the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Querengässer |first=Alexander |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Studies in history and politics |volume=3 |chapter=Patriotism and Professionalism: The Polish Army in the 18th Century |url={{google books |plainurl=y |id=qfZWAAAAYAAJ}} |last=Stone |first=Daniel |year=1983 |publisher=[[Bishop's University]] |location=[[Lennoxville, Quebec]] |issn=0228-6939}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Prussian Army of the Great Northern War |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=IZUMDQEACAAJ}} |last=Summerfield |first=Stephen |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-3-2}}
* {{cite book |title=Det stora nordiska kriget 1700-1721 : en berättelse om stormakten Sveriges fall |trans-title=Norðurlandaófriðurinn mikli 1700-1721: Saga falls stórveldisins Svíþjóðar |language=sv |url={{google books |plainurl=y |id=zBUoAQAAMAAJ}} |last=Ullgren |first=Peter |year=2008 |publisher=Prisma |location=[[Stockholm]] |isbn=978-91-518-5107-5}}
* {{cite book |title=Войны и народонаселение Европы: людские потери вооруженных сил европейских стран в войнах XVII-XX вв. |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í Evrópu: Mannfall evrópsku herjanna á 17. til 20. aldar|last=Урланис |first=Борис Цезаревич |year=1960 |publisher=Изд-во социально-экон. лит-ры |location=Moskva |language=ru |oclc=12895780}}
==Tilvísanir==
<references/>
{{commons|Great Northern War|Norðurlandaófriðnum mikla}}
{{Stubbur|saga}}
{{s|1700}}
[[Flokkur:Lagt niður 1721]]
[[Flokkur:Saga Norðurlanda]]
[[Flokkur:Stríð á 18. öld]]
go7sochy7kfhvpwwagn2inc6rkjovcw
1979191
1979190
2026-09-17T00:23:21Z
TKSnaevarr
53243
1979191
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Norðurlandaófriðurinn mikli
| image = Great Northern War Collage.jpg
| image_size = 300
| caption = Að ofan, frá vinstri:{{flatlist|
* [[Orrustan við Narva (1700)|Orrustan við Narva]] (1700)
* Farið yfir Dvínu (1701)
* [[Orrustan við Poltava]] (1709)
* [[Orrustan við Gadebusch]] (1712)
* Lík Karls 12. Svíakonungs flutt heim (1718)
}}
| date = 22. febrúar 1700 – 10. september 1721 ({{Aldur í árum, mánuðum og dögum|1700|2|22|1721|9|10}})
| place = [[Norður-Evrópa|Norður-]], [[Mið-Evrópa|Mið-]] og [[Austur-Evrópa]]
| territory = {{plainlist|
* '''[[Nystad-sáttmálinn]]''': Rússland innlimar [[Eistland]], [[Lífland]] og [[Ingermanland]] ásamt hlutum af [[Kexholm]] og [[Viipuri-hérað|Viborg]].
* '''[[Stokkhólmssáttmálarnir]]''': Prússland innlimar hluta af [[Sænska Pommern]], Hannover innlimar [[Bremen-Verden]].
* '''[[Friðriksborgarsáttmálinn]]''': [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] glatar hluta sínum af [[Hertogadæmið Slésvík|Hertogadæminu Slésvík]] til [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]].
}}
| result = Sigur andstæðinga Svía
| combatant1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Stórveldistími Svíþjóðar|Sænska stórveldið]]
** {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Hertogadæmið Holstein-Gottorp|Holstein-Gottorp]] {{small|(1700; 1713–1720)}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br/>{{small|(1705–1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]] {{small|(1708–1714)}}
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Hin frjálsu lönd neðri Sapórógahersins]]<ref name="Yavornytsky">{{Cite web |last=Yavornytskyi |first=Dmytro |year=1990 |title=History of the Zaporozhian Cossacks. Volume 3 |url=http://history.org.ua/LiberUA/5-12-001244-2/5-12-001244-2.pdf |access-date=2025-09-19 |website=history.org.ua|pages=306–310}}</ref>
{{tree list/end}}
| combatant1a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Ottoman flag c.1490-1701.png}} [[Tyrkjaveldi]]<br>{{small|(1710–1713)}}
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1719–1720)}}
|{{flagicon image| Flag of England.svg}} [[Konungsríkið England|England]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Hollenska lýðveldið]] {{small|(1700)}}
|{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1700)}}
}}
| combatant2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Rússneska keisaradæmið]]
** {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Höfuðsmannsdæmi kósakka]]
* {{DNK}} [[Dansk-norska ríkið]]<br>{{small|(1700; 1709–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} [[Kjörfurstadæmið Saxland|Saxland]]
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Pólsk-litáíska samveldið]]<br>{{small|(1701–1706; frá 1709)}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Prússland]] {{small|(1715–1720)}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} [[Kjörfurstadæmið Hannover|Hannover]] {{small|(1715–1719)}}
{{tree list/end}}
| combatant2a = {{Collapsible list
|title = Stuðningur:
|{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Stóra-Bretland]]<br>{{small|(1715–1719)}}
|{{flagicon image|Flag of Courland (state).svg}} [[Hertogadæmið Kúrland og Semgallen|Kúrland-Semgallen]] {{small|(1700–1701)}}
}}
| commander1 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Karl 12.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Úlrika Eleónóra]]
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} [[Friðrik 1. Svíakonungur|Friðrik 1.]]
** [[Carl Gustav Rehnskiöld|Rehnskiöld]]
** [[Adam Ludwig Lewenhaupt|Lewenhaupt]] [[Dauði|#]]
** [[Magnus Stenbock|Stenbock]] [[Dauði|#]]
** [[Wolmar Anton von Schlippenbach|Schlippenbach]]
** [[Carl Gustaf Armfeldt|Armfeldt]]
** [[Georg Lybecker|Lybecker]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Friðrik 4., hertogi af Holstein-Gottorp|Friðrik 4.]]{{KIA}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} [[Karl Friðrik, hertogi af Holstein-Gottorp|Karl Friðrik]]
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} [[Stanisław Leszczyński|Stanisław 1.]]
** [[Józef Potocki|Potocki]]
** [[Kazimierz Jan Sapieha|Sapieha]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Pylyp Orlyk|Orlyk]]
* {{flagicon image|Flag of the Zaporizhian Sich.svg}} [[Kost Hordíjenko|Hordíjenko]]
{{tree list/end}}
| commander2 = {{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} [[Pétur mikli|Pétur 1.]]
** [[Aleksandr Danílovítsj Menshíkov|Menshíkov]]
** [[Borís Sheremetev|Sheremetev]] [[Dauði|#]]
** [[Fjodor Apraksín|Apraksín]]
** [[Johann Patkúl|Patkúl]]{{Executed}}
** [[Aníkíta Repnín|Repnín]]
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Mazepa|Mazepa]] <small>(til síðhluta 1708)</small>
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} [[Ívan Skoropadskyj|Skoropadskyj]]
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} [[Ayuka Khan]]
* {{DNK}} [[Friðrik 4. Danakonungur|Friðrik 4.]]
** [[Christian Detlev Reventlow|Reventlow]]
** [[Peter Tordenskjold|Tordenskjold]]
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}}{{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} [[Ágúst 2.]]
** [[Johann Matthias von der Schulenburg|Schulenburg]]
** [[Jacob Heinrich von Flemming|Flemming]]
** [[Adam Mikołaj Sieniawski|Sieniawski]]
** [[Grzegorz Antoni Ogiński|Ogiński]] [[Dauði|#]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Friðrik Vilhjálmur 1. Prússakonungur|Friðrik Vilhjálmur 1.]]
** [[Leópold 1., fursti af Anhalt-Dessau|Leópold 1.]]
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}}{{flagicon image|Flag of Great Britain (1707–1800).svg}} [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]]
{{tree list/end}}
| strength1 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of the Swedish Empire.svg}} 100.000{{sfn|Silfverstolpe|1864|p=151}}{{sfn|Glete|2010|p=206}}
** 43 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Merchant Ensign of Holstein-Gottorp (Lions sinister).svg}} 2.695{{sfn|Generalstaben|1900|p=270}}
* {{flagicon image|Royal Banner of Stanisław Leszczyński.svg}} 36.500{{sfn|Dorrell|2009|p=52}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 7.000{{sfn|Dorrell|2009|pp=133, 156, 177}}–12.000{{sfn|Stone|2001|p=256}}
{{tree list/end}}
| strength2 = '''Þegar mest var:'''{{tree list}}
* {{flagicon image|Flag of Oryol ship (variant).svg}} 200.000{{sfn|Pintner|1978|p=29}}{{sfn|Black|1991|p=28}}{{sfn|Dudink|Hagemann|2020|p=51}}
** 37 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=433}}
* {{flagicon image|Flag of the Cossack Hetmanate.svg}} 30.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}–50.000{{sfn|Dorrell|2009|p=40}}
* {{flagicon image|Flag of the Kalmyk Khanate.svg}} 15.000{{sfn|Гришинский|Никольский|Кладо|1911|p=176}}
* {{DNK}} 60.000{{sfn|Generalstaben|1920|pp=226–229}}{{sfn|Generalstaben|1927|p=61}}
** 41 línuherskip{{sfn|Glete|2010|p=429}}
* {{flagicon image|Flag of Electoral Saxony.svg}} 29.900{{sfn|Querengässer|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Polish Royal Banner of The House of Wettin.svg}} 70.000{{sfn|Stone|1983|p=62}}
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} 56.575{{sfn|Summerfield|2015|p=254}}
* {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg}} 20.000{{sfn|Martinsson|2015|p=134}}
{{tree list/end}}
| casualties1 = 200.000+ dauðsföll{{sfn|Silfverstolpe|1864|pp=153–154}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|2000|p=20}}{{sfn|Keskisarja|2019|p=244}}{{sfn|Ullgren|2008|p=326}}
| casualties2 = 400.000+ dauðsföll<br>{{sfn|Lieven|2006|p=537}}{{sfn|Krinko|2019|p=292}}<ref>{{cite book |last=Kernosovsky |first=Anton |language=ru |date=1992 |orig-date=1933 |script-title=ru:История русской армии |trans-title=Saga rússneska hersins |volume=1: frá Narva til Parísar |place=Moskva |publisher=Golos |isbn=5-7055-0864-6 |url=https://prussia.online/books/istoriya-russkoy-armii-4-1 }} bls. 63</ref>{{sfn|Урланис|1960|pp=54–55}}{{sfn|Fuller|1992|p=49}}{{sfn|Höglund|Sallnäs|Bespalov|2006|p=51}}{{sfn|Lindegren|1995|pp=11–50}}
| casualties3 = 1.000.000+ dauðsföll alls{{sfn|Gasper|2012|p=52}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=90}}{{sfn|Markiewicz|2001|p=181}}{{sfn|Mackenbach|2020|p=358}}
}}
'''Norðurlandaófriðurinn mikli''' var styrjöld milli bandalags [[Rússland]]s, [[Dansk-norska ríkið|Dansk-norska ríkisins]] og [[Saxland]]s og [[Pólsk-litháíska samveldið|Póllands]] (og [[Prússland]]s og [[Hannóver]] frá [[1715]]) og [[Svíþjóð]]ar, en ástæður styrjaldarinnar eru fyrst og fremst sú valdastaða sem Svíar höfðu komið sér upp við [[Eystrasalt]] á kostnað [[Þýskaland|þýsku]] furstanna, Dana og Rússa undir [[Pétur mikli|Pétri mikla]]. Stríðið hófst með árás bandalagsþjóðanna á Svía [[1700]] og lauk með [[Nystad-samningurinn|Nystad-samningnum]] og [[Stokkhólmssamningarnir|Stokkhólmssamningunum]] [[1721]]. Til að byrja með unnu Svíar hvern sigurinn á fætur öðrum en kusu að halda styrjöldum áfram, í stað þess að ljúka stríðinu á sínum forsendum. Stríðsgæfan snerist svo Rússum í vil eftir að herfarir Svía inn í Rússland [[1709]] höfðu dregið úr styrk þeirra og að lokum unnu Rússar stóran sigur í [[orrustan við Poltava|orrustunni við Poltava]]. Niðurstaða styrjaldarinnar var að Rússar urðu stórveldi við Eystrasalt í stað Svía áður.
==Heimildir==
* {{cite book |title=A Military Revolution? : Military Change and European Society 1550–1800 |url={{google books |plainurl=y |id=rENGEAAAQBAJ}} |last=Black |first=Jeremy |year=1991 |publisher=[[Macmillan Publishers|Macmillan Press LTD]] |location=[[Basingstoke]] og [[London]] |isbn=0-333-51906-X}}
* {{cite book |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492-2015 |edition=4 |url={{google books |plainurl=y |id=kNzCDgAAQBAJ}} |last=Clodfelter |first=Micheal |year=2017 |publisher=[[McFarland & Company]] |location=[[Jefferson, North Carolina|Jefferson]] |isbn=978-0-7864-7470-7}}
* {{cite book |title=The Dawn of the Tsarist Empire: Poltava & the Russian Campaigns of 1708–1709 |url={{google books |plainurl=y |id=MZP8ZwEACAAJ}} |last=Dorrell |first=Nicholas |year=2009 |publisher=[[Partizan Press]] |location=[[Nottingham]] |isbn=978-1-85818-594-1}}
* {{cite book |title=The Oxford Handbook of Gender, War, and the Western World Since 1600 |url={{google books |plainurl=y |id=_KkPEAAAQBAJ}} |last1=Dudink |first1=Stefan |last2=Hagemann |first2=Karen |year=2020 |publisher=[[Oxford University Press]] |location=[[Oxford]] & [[New York-borg|New York]] |isbn=978-0-19-751312-5}}
* {{cite book |title=Strategy and Power in Russia, 1600–1914 |url={{google books |plainurl=y |id=0ttoAAAAMAAJ}} |last=Fuller |first=William C. |year=1992 |publisher=[[Free Press (útgáfufélag)|Free Press]] |location=[[New York-borg|New York]] |isbn=0-02-910977-9}}
* {{cite book |title=Theodore von Neuhoff, King of Corsica: The Man Behind the Legend |url={{google books |plainurl=y |id=QKkXmZh-nZ8C}} |last=Gasper |first=Julia |year=2012 |publisher=[[University of Delaware Press]] |location=[[Newark, Delaware|Newark]] |isbn=978-1-61149-440-2}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Kong Frederik IV's første kamp om Sønderjylland |language=da |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=LLAXAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1900 |publisher=[[Gyldendal|Det nordiske forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=874766472}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Den store koalition mod Sverig af 1715 |language=da |volume=6 |url={{google books |plainurl=y |id=DudBAAAAYAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1920 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] og [[Ósló]] |oclc=928686621}}
* {{cite book |title=Bidrag til den store nordiske krigs historie: Carl XII i Norge; Peter I i Danmark 1716 |language=da |volume=8 |url={{google books |plainurl=y |id=EKYozwEACAAJ}} |author=Generalstaben |author-link=General Staff (Denmark) |year=1927 |publisher=[[Gyldendal|Gyldendalske Boghandel, Nordisk Forlag]] |location=[[Kaupmannahöfn]] |oclc=929129182}}
* {{cite book |title=Swedish Naval Administration, 1521-1721 : Resource Flows and Organisational Capabilities |url={{google books |plainurl=y |id=LTYMwozmPugC}} |last=Glete |first=Jan |year=2010 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] |isbn=978-90-04-17916-5}}
* {{cite book |title=История русской армии и флота |trans-title=Saga rússneska hersins og sjóhersins |volume=1 |last1=Гришинский |first1=Алексей Самойлович |last2=Никольский |first2=Владимир Павлович |last3=Кладо |first3=Николай Лаврентьевич |year=1911 |publisher=Моск. Кн-изд |location=Moskva |language=ru |oclc=1302471181}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Colours and uniforms |volume=1 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |year=2000 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-972341-7-6}}
* {{cite book |title=The Great Northern War 1700-1721 : Sweden's allies and enemies. Colours and uniforms |volume=2 |url= |last1=Höglund |first1=Lars-Eric |last2=Sallnäs |first2=Åke |last3=Bespalov |first3=Alexander |translator-last1=Schorr |translator-first1=Daniel |translator-last2=Årnfelt |translator-first2=Thomas |year=2006 |publisher=Acedia Press |location=[[Karlstad]] |isbn=91-974049-6-9}}
* {{cite book |title=Murhanenkeli : suuren Pohjan sodan ihmisten historia |trans-title=Engill dauðans: Saga fólksins í Norðurlandaófriðinum mikla |language=fi |url={{google books |plainurl=y |id=PRYQywEACAAJ}} |last=Keskisarja |first=Teemu |year=2019 |publisher=Siltala |location=[[Helsinki]] |isbn=978-952-234-638-4}}
* {{cite book |title=Войны и население Юга России в XVIII – начале XXI в. Демографические процессы и последствия |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í suðurhluta Rússlands á 18. öld til fyrri hluta 20. aldar: Lýðfræðiferlar og áhrif |url={{google books |plainurl=y |id=7asuEAAAQBAJ}} |last=Krinko |first=Evgeny Fedorovich |year=2019 |publisher=[[ROSSPEN|Political Encyclopedia Publishers]] |location=Moscow |language=ru |isbn=978-5-04-346436-1}}
* {{cite book |title=The Cambridge History of Russia : Imperial Russia, 1689–1917 |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=NzR0cmnP3J8C}} |last=Lieven |first=Dominic |year=2006 |publisher=[[Cambridge University Press]] |location=[[Cambridge]] |isbn=0-521-81529-0}}
* {{cite book |title=Mellan två statssystem: Jämtland under 1600-talet |trans-title=Milli tveggja kerfa: Jamtaland á 17. öld|language=sv |chapter=Det danska och svenska resurssystemet i komparation |url={{google books |plainurl=y |id=zMzLAAAACAAJ}} |last=Lindegren |first=Jan |editor-last=Sörlin |editor-first=Per |year=1995 |publisher=[[Mitthögskolan]] |location=[[Östersund]] |isbn=91-972726-0-4}}
* {{cite book |title=A History of Population Health: Rise and Fall of Disease in Europe |url={{google books |plainurl=y |id=zPT7EAAAQBAJ}} |last=Mackenbach |first=Johan P. |year=2020 |publisher=[[Brill Publishers|Brill]] |location=[[Leiden]] & [[Boston]] |isbn=978-90-04-42582-8}}
* {{cite book |title=The Polish-Lithuanian Monarchy in European Context, C.1500-1795 |chapter=The Monarchy of the Electors of Saxony |url={{google books |plainurl=y |id=2y6GDAAAQBAJ}} |last=Markiewicz |first=Mariusz |editor-last=Butterwick |editor-first=Rickard |editor-link=Richard Butterwick |year=2001 |publisher=[[Palgrave Macmillan|Palgrave Macmillan UK]] |location=[[Belfast]] |isbn=0-333-99380-2}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Swedish Army of the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Martinsson |first=Örjan |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Russia as a Great Power, 1709–1856 : Reflections on the problem of relative backwardness, with special reference to the Russian Army and Russian society |url= |last=Pintner |first=Walter |year=1978 |publisher=[[Kennan Institute]] |location=[[Washington, D.C.]] |oclc=10983022}}
* {{cite book |title=Kungl. Krigsvetenskapsakademiens handlingar och tidskrift |url={{google books |plainurl=y |id=3INDAAAAcAAJ}} |last=Silfverstolpe |first=David Wilhelm |year=1864 |publisher=[[Norstedts förlag|P. A. Norstedt & Söner]] |location=[[Stokkhólmur]] |language=sv |oclc=939025913}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Saxon Army in the Great Northern War |volume=1 |url={{google books |plainurl=y |id=cO12jgEACAAJ}} |last=Querengässer |first=Alexander |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-0-1}}
* {{cite book |title=Studies in history and politics |volume=3 |chapter=Patriotism and Professionalism: The Polish Army in the 18th Century |url={{google books |plainurl=y |id=qfZWAAAAYAAJ}} |last=Stone |first=Daniel |year=1983 |publisher=[[Bishop's University]] |location=[[Lennoxville, Quebec]] |issn=0228-6939}}
* {{cite book |title=Great Northern War Compendium |chapter=The Prussian Army of the Great Northern War |volume=2 |url={{google books |plainurl=y |id=IZUMDQEACAAJ}} |last=Summerfield |first=Stephen |author-link= |year=2015 |publisher=THGC Publishing |location=[[St. Louis]] |editor-last=Kling |editor-first=Stephen L. |isbn=978-0-9964557-3-2}}
* {{cite book |title=Det stora nordiska kriget 1700-1721 : en berättelse om stormakten Sveriges fall |trans-title=Norðurlandaófriðurinn mikli 1700-1721: Saga falls stórveldisins Svíþjóðar |language=sv |url={{google books |plainurl=y |id=zBUoAQAAMAAJ}} |last=Ullgren |first=Peter |year=2008 |publisher=Prisma |location=[[Stockholm]] |isbn=978-91-518-5107-5}}
* {{cite book |title=Войны и народонаселение Европы: людские потери вооруженных сил европейских стран в войнах XVII-XX вв. |trans-title=Stríð og íbúafjöldi í Evrópu: Mannfall evrópsku herjanna á 17. til 20. aldar|last=Урланис |first=Борис Цезаревич |year=1960 |publisher=Изд-во социально-экон. лит-ры |location=Moskva |language=ru |oclc=12895780}}
==Tilvísanir==
<references/>
{{commons|Great Northern War|Norðurlandaófriðnum mikla}}
{{Stubbur|saga}}
{{s|1700}}
[[Flokkur:Lagt niður 1721]]
[[Flokkur:Saga Norðurlanda]]
[[Flokkur:Stríð á 18. öld]]
7a68md43bfw8qf4pt1jpi91a49eyual
Explosions in the Sky
0
25919
1979198
1374719
2026-09-17T03:41:43Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979198
wikitext
text/x-wiki
'''Explosion in the Sky''' er bandarísk [[post-rock]] hljómsveit sem var stofnuð í [[Austin]], [[Texas]] árið [[1999]].
Hljómsveitina skipa ''Munaf Rayani'' og ''Mark Smith'', sem eru gítarleikarar, ''Micheal James'' sem leikur á bassa og ''Chris Hrasky'' trommuleikara. Hljómsveitin leikur melódískt instrumental rokk, í anda [[Mogwai]] og [[Sigur Rós]]ar og er á mála hjá útgáfufyrirtækinu Temporary Residence Limited.
== Útgefin verk ==
*[[How Strange, Innocence]] ([[2000]])
*[[Those Who Tell the Truth Shall Die, Those Who Tell the Truth Shall Live Forever]] ([[2001]])
**<small>(Þeir sem segja sannleikann munu deyja, þeir sem segja sannleikann munu lifa endalaust)</small>
*[[The Earth Is Not a Cold Dead Place]] ([[2003]])
**<small>(Jörðin er ekki kaldur dauður staður)</small>
*[[The Rescue]] ([[2005]])
*[[All of a Sudden I Miss Everyone]] ([[2007]])
**<small>(Allt í einu sakna ég allra)</small>
== Tenglar ==
* [http://www.explosionsinthesky.com Vefsíða hljómsveitarinnar“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20010302062320/http://www.explosionsinthesky.com/ |date=2001-03-02 }}
{{S|1999}}
[[Flokkur:Bandarískar rokkhljómsveitir]]
pryqcvf6gfp6ydsd88txj3g3fg3gsxx
Játun bakliðar
0
26210
1979222
1621307
2026-09-17T11:43:38Z
Akigka
183
1979222
wikitext
text/x-wiki
'''Játun bakliðar''' eða '''Játun þá-setningarinnar''' er formleg [[rökvilla]]. Rökvillan felst í því að álykta á grundvelli bakliðar [[skilyrðissamband]]s að forliðurinn sé sannur.
Rökvillan hefur eftirfarandi [[rökform]]:
# Ef P, þá Q.
# Q.
# Þess vegna P.
Dæmi um játun bakliðar:
: Ef Elín Hall er forseti Íslands, þá er forseti Íslands kona.
: Forseti Íslands er kona.
: Því hlýtur Elín Hall að vera forseti Íslands.
Hér er fyrri forsendan sönn, jafnvel þótt Elín Hall sé ekki forseti Íslands, því þar sem Elín Hall er kona, þá gildir eftir sem áður að ''ef'' hún er forseti Íslands, þá er forseti Íslands kona. Seinni forsendan er einnig sönn, því [[Halla Tómasdóttir]], sem er núverandi forseti Íslands, er kona. Af þessu leiðir hins vegar ekki að Elín Hall sé forseti Íslands.
Annað dæmi:
:Ef einhver er mennskur, þá er hann dauðlegur.
:Jón er dauðlegur.
:Þess vegna er Jón mennskur.
Hér er fyrri forsendan sönn, enda er enginn maður ódauðlegur. Gefum okkur að seinni forsendan sé einnig sönn. Af forsendunum leiðir ekki að Jón sé mennskur; Jón gæti til dæmis verið hundur eða köttur, hamstur eða naggrís. Í öllum tilfellum væri Jón þá dauðlegur og seinni forsendan um leið sönn en niðurstaðan væri ósönn vegna þess að hundar og kettir, hamstrar og naggrísir eru ekki manneskjur. Þetta sýnir að niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum og því er um rökvillu að ræða. Athuga skal að jafnvel þótt Jón væri maður og niðurstaðan væri sönn, þá væri samt um ógilda röksemdafærslu að ræða af því að ''í öllum röksemdafærslum á þessu formi'' leiðir niðurstöðuna ekki af forsendunum, jafnvel þótt hægt sé að „fylla inn í eyður“ rökformsins þannig að báðar forsendurnar væru sannar og svo vildi til (eins og ef Jón væri maður) að niðurstaðan væri einnig sönn.
Á hinn bóginn þarf að gæta að því að samskonar [[rökform]] er [[Gild röksemdafærsla|gilt]] ef í fyrri forsendunni segir „[[ef og aðeins ef]]“ í stað einungis „ef“, dæmi:
: Ég fer í bíó þá og því aðeins að besta vinkona mín komi með.
: Ég fer í bíó.
: Besta vinkona mín hefur því komið með.
==Heimild==
*{{wpheimild | tungumál = en | titill = Denying the antecedent | mánuðurskoðað = 28. apríl | árskoðað = 2006}}
==Tengt efni==
* ''[[Modus ponens]]''
* ''[[Modus tollens]]''
* [[Neitun forliðar]]
[[Flokkur:Rökvillur]]
i0mtp1uq2hyzooorv2ap6lt1hnplapm
1979223
1979222
2026-09-17T11:44:00Z
Akigka
183
1979223
wikitext
text/x-wiki
'''Játun bakliðar''' eða '''játun þá-setningarinnar''' er formleg [[rökvilla]]. Rökvillan felst í því að álykta á grundvelli bakliðar [[skilyrðissamband]]s að forliðurinn sé sannur.
Rökvillan hefur eftirfarandi [[rökform]]:
# Ef P, þá Q.
# Q.
# Þess vegna P.
Dæmi um játun bakliðar:
: Ef Elín Hall er forseti Íslands, þá er forseti Íslands kona.
: Forseti Íslands er kona.
: Því hlýtur Elín Hall að vera forseti Íslands.
Hér er fyrri forsendan sönn, jafnvel þótt Elín Hall sé ekki forseti Íslands, því þar sem Elín Hall er kona, þá gildir eftir sem áður að ''ef'' hún er forseti Íslands, þá er forseti Íslands kona. Seinni forsendan er einnig sönn, því [[Halla Tómasdóttir]], sem er núverandi forseti Íslands, er kona. Af þessu leiðir hins vegar ekki að Elín Hall sé forseti Íslands.
Annað dæmi:
:Ef einhver er mennskur, þá er hann dauðlegur.
:Jón er dauðlegur.
:Þess vegna er Jón mennskur.
Hér er fyrri forsendan sönn, enda er enginn maður ódauðlegur. Gefum okkur að seinni forsendan sé einnig sönn. Af forsendunum leiðir ekki að Jón sé mennskur; Jón gæti til dæmis verið hundur eða köttur, hamstur eða naggrís. Í öllum tilfellum væri Jón þá dauðlegur og seinni forsendan um leið sönn en niðurstaðan væri ósönn vegna þess að hundar og kettir, hamstrar og naggrísir eru ekki manneskjur. Þetta sýnir að niðurstöðuna leiðir ekki af forsendunum og því er um rökvillu að ræða. Athuga skal að jafnvel þótt Jón væri maður og niðurstaðan væri sönn, þá væri samt um ógilda röksemdafærslu að ræða af því að ''í öllum röksemdafærslum á þessu formi'' leiðir niðurstöðuna ekki af forsendunum, jafnvel þótt hægt sé að „fylla inn í eyður“ rökformsins þannig að báðar forsendurnar væru sannar og svo vildi til (eins og ef Jón væri maður) að niðurstaðan væri einnig sönn.
Á hinn bóginn þarf að gæta að því að samskonar [[rökform]] er [[Gild röksemdafærsla|gilt]] ef í fyrri forsendunni segir „[[ef og aðeins ef]]“ í stað einungis „ef“, dæmi:
: Ég fer í bíó þá og því aðeins að besta vinkona mín komi með.
: Ég fer í bíó.
: Besta vinkona mín hefur því komið með.
==Heimild==
*{{wpheimild | tungumál = en | titill = Denying the antecedent | mánuðurskoðað = 28. apríl | árskoðað = 2006}}
==Tengt efni==
* ''[[Modus ponens]]''
* ''[[Modus tollens]]''
* [[Neitun forliðar]]
[[Flokkur:Rökvillur]]
fpopitgjqmoezzc67jt440fdhlvmeiq
Vilhjálmur Þ. Vilhjálmsson
0
28197
1979156
1714628
2026-09-16T17:40:36Z
~2026-50049-84
120744
Bætti við upplýsingar
1979156
wikitext
text/x-wiki
'''Vilhjálmur Þórmundur Vilhjálmsson''' (f. [[26. apríl]] [[1946]]), er fyrrverandi [[borgarstjóri]] í [[Reykjavík]].
Vilhjálmur lauk stúdentsprófi frá [[Verslunarskóli Íslands|Verslunarskólanum]] [[1968]] og lögfræðiprófi frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] [[1974]]. Vilhjálmur hefur verið mjög virkur í flokksstarfi innan Sjálfstæðisflokksins og var í stjórn [[Heimdallur (félag)|Heimdallar]] 1965-67. Hann sat í stjórn [[Samband ungra sjálfstæðismanna|SUS]] 1971-1977 og var þar af varaformaður 1973-1977. Vilhjálmur var kjörinn í borgarstjórn Reykjavíkur árið [[1982]]. Vilhjálmur var jafnframt í stjórn [[Samband íslenskra sveitarfélga|Sambands íslenskra sveitarfélaga]] frá 1986 til 2006, þar af var hann formaður 1990-2006.
Vilhjálmur var borgarstjóri í 16 mánuði, 2006-2007, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, og formaður borgarráðs 24. janúar til 21. ágúst 2008, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og F-lista. Hann tók við embætti forseta borgarstjórnar 21. ágúst 2008 og gegndi því út kjörtímabilið er hann hætti í borgarstjórn eftir 28 ára samfellda setu.
Vilhjálmur var oddviti borgarstjórnarflokks Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík 2003-2008.
Einnig Þekkti hann [[Pólýester|Ísak Mána Björnsson]] sem var lögfræðingur þeirra [[Rostungur|Eggerts]] og [[Adolf Hitler|Vilhelms Maxwells]] eftir að hafa reynt að ræna 10&11 við austurstræti. Þeim var dæmt af [[Torstensonófriðurinn|Totr Frostasyni]] í 2 ára fangelsi og var því mikið mótmælt í heimabæ þeirra agartha.
[[Mark Zuckerberg|Frosti Hrannarsson]] aðstoðaformaður 1995-2005 hjálpaði í sér stórum vandamálum eftir að hafa smygglað smokka og bursta inn í landið. Ísak máni náði hjálpa honum vel þar sem hann fékk engan fangelsisvist en þurfti þó stofna nýtt fyrirtæki þar sem hann myndi finna stelpur og vini til þess að hitta þá.
== Sjá einnig ==
* [[Eimreiðarhópurinn]]
==Heimildir==
* [http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ Ferill Vilhjálms á heimasíðu Reykjavíkurborgar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909083831/http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ |date=2009-09-09 }}
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla | fyrir=[[Steinunn Valdís Óskarsdóttir]] | titill=[[Borgarstjóri Reykjavíkur]] | frá= [[13. júní]] [[2006]] | til= [[16. október]] [[2007]] | eftir=[[Dagur B. Eggertsson]]}}
{{Töfluendir}}
{{Borgarstjórar í Reykjavík}}
{{Stubbur|æviágrip}}
{{f|1946}}
[[Flokkur:Borgarstjórar Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]]
[[Flokkur:Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
e8nhk0km83xtw4pne0u45nvsff3si6f
1979161
1979156
2026-09-16T18:02:25Z
~2026-49950-48
120746
Kom réttu hlutunum á framfæri.
1979161
wikitext
text/x-wiki
'''Vilhjálmur Þórmundur Vilhjálmsson''' (f. [[26. apríl]] [[1946]]), er fyrrverandi [[borgarstjóri]] í [[Reykjavík]].
Vilhjálmur lauk stúdentsprófi frá [[Verslunarskóli Íslands|Verslunarskólanum]] [[1968]] og lögfræðiprófi frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] [[1974]]. Vilhjálmur hefur verið mjög virkur í flokksstarfi innan Sjálfstæðisflokksins og var í stjórn [[Heimdallur (félag)|Heimdallar]] 1965-67. Hann sat í stjórn [[Samband ungra sjálfstæðismanna|SUS]] 1971-1977 og var þar af varaformaður 1973-1977. Vilhjálmur var kjörinn í borgarstjórn Reykjavíkur árið [[1982]]. Vilhjálmur var jafnframt í stjórn [[Samband íslenskra sveitarfélga|Sambands íslenskra sveitarfélaga]] frá 1986 til 2006, þar af var hann formaður 1990-2006.
Vilhjálmur var borgarstjóri í 16 mánuði, 2006-2007, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, og formaður borgarráðs 24. janúar til 21. ágúst 2008, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og F-lista. [[Samkynhneigð|Þórður Logi]] var líka dæmdur fyrir að hafa spjallað við stelpu sem hét [[Hvalir|Mirra]], þau áttu góðar stundir saman. Hann tók við embætti forseta borgarstjórnar 21. ágúst 2008 og gegndi því út kjörtímabilið er hann hætti í borgarstjórn eftir 28 ára samfellda setu.
Vilhjálmur var oddviti borgarstjórnarflokks Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík 2003-2008.
Einnig Þekkti hann [[Pólýester|Ísak Mána Björnsson]] sem var lögfræðingur þeirra [[Rostungur|Eggerts]] og [[Adolf Hitler|Vilhelms Maxwells]] eftir að hafa reynt að ræna 10&11 við austurstræti. Þeim var dæmt af [[Torstensonófriðurinn|Totr Frostasyni]] í 2 ára fangelsi og var því mikið mótmælt í heimabæ þeirra agartha.
[[Mark Zuckerberg|Frosti Hrannarsson]] aðstoðaformaður 1995-2005 hjálpaði í sér stórum vandamálum eftir að hafa smygglað smokka og bursta inn í landið. Ísak máni náði hjálpa honum vel þar sem hann fékk engan fangelsisvist en þurfti þó stofna nýtt fyrirtæki þar sem hann myndi finna stelpur og vini til þess að hitta þá.
== Sjá einnig ==
* [[Eimreiðarhópurinn]]
==Heimildir==
* [http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ Ferill Vilhjálms á heimasíðu Reykjavíkurborgar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909083831/http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ |date=2009-09-09 }}
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla | fyrir=[[Steinunn Valdís Óskarsdóttir]] | titill=[[Borgarstjóri Reykjavíkur]] | frá= [[13. júní]] [[2006]] | til= [[16. október]] [[2007]] | eftir=[[Dagur B. Eggertsson]]}}
{{Töfluendir}}
{{Borgarstjórar í Reykjavík}}
{{Stubbur|æviágrip}}
{{f|1946}}
[[Flokkur:Borgarstjórar Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]]
[[Flokkur:Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
5evmiwqpgym2xe3kr03zsqd41rsd1af
1979164
1979161
2026-09-16T18:09:28Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-49950-48|~2026-49950-48]] ([[User talk:~2026-49950-48|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:~2026-50049-84|~2026-50049-84]]
1979156
wikitext
text/x-wiki
'''Vilhjálmur Þórmundur Vilhjálmsson''' (f. [[26. apríl]] [[1946]]), er fyrrverandi [[borgarstjóri]] í [[Reykjavík]].
Vilhjálmur lauk stúdentsprófi frá [[Verslunarskóli Íslands|Verslunarskólanum]] [[1968]] og lögfræðiprófi frá [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] [[1974]]. Vilhjálmur hefur verið mjög virkur í flokksstarfi innan Sjálfstæðisflokksins og var í stjórn [[Heimdallur (félag)|Heimdallar]] 1965-67. Hann sat í stjórn [[Samband ungra sjálfstæðismanna|SUS]] 1971-1977 og var þar af varaformaður 1973-1977. Vilhjálmur var kjörinn í borgarstjórn Reykjavíkur árið [[1982]]. Vilhjálmur var jafnframt í stjórn [[Samband íslenskra sveitarfélga|Sambands íslenskra sveitarfélaga]] frá 1986 til 2006, þar af var hann formaður 1990-2006.
Vilhjálmur var borgarstjóri í 16 mánuði, 2006-2007, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og Framsóknarflokks, og formaður borgarráðs 24. janúar til 21. ágúst 2008, í valdatíð meirihluta Sjálfstæðisflokks og F-lista. Hann tók við embætti forseta borgarstjórnar 21. ágúst 2008 og gegndi því út kjörtímabilið er hann hætti í borgarstjórn eftir 28 ára samfellda setu.
Vilhjálmur var oddviti borgarstjórnarflokks Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík 2003-2008.
Einnig Þekkti hann [[Pólýester|Ísak Mána Björnsson]] sem var lögfræðingur þeirra [[Rostungur|Eggerts]] og [[Adolf Hitler|Vilhelms Maxwells]] eftir að hafa reynt að ræna 10&11 við austurstræti. Þeim var dæmt af [[Torstensonófriðurinn|Totr Frostasyni]] í 2 ára fangelsi og var því mikið mótmælt í heimabæ þeirra agartha.
[[Mark Zuckerberg|Frosti Hrannarsson]] aðstoðaformaður 1995-2005 hjálpaði í sér stórum vandamálum eftir að hafa smygglað smokka og bursta inn í landið. Ísak máni náði hjálpa honum vel þar sem hann fékk engan fangelsisvist en þurfti þó stofna nýtt fyrirtæki þar sem hann myndi finna stelpur og vini til þess að hitta þá.
== Sjá einnig ==
* [[Eimreiðarhópurinn]]
==Heimildir==
* [http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ Ferill Vilhjálms á heimasíðu Reykjavíkurborgar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090909083831/http://www.reykjavik.is/desktopdefault.aspx/tabid-3410/4398_view-617/ |date=2009-09-09 }}
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla | fyrir=[[Steinunn Valdís Óskarsdóttir]] | titill=[[Borgarstjóri Reykjavíkur]] | frá= [[13. júní]] [[2006]] | til= [[16. október]] [[2007]] | eftir=[[Dagur B. Eggertsson]]}}
{{Töfluendir}}
{{Borgarstjórar í Reykjavík}}
{{Stubbur|æviágrip}}
{{f|1946}}
[[Flokkur:Borgarstjórar Reykjavíkur]]
[[Flokkur:Handhafar riddarakross Hinnar íslensku fálkaorðu]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]]
[[Flokkur:Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
e8nhk0km83xtw4pne0u45nvsff3si6f
Jean-Baptiste Charcot
0
31370
1979180
1912277
2026-09-16T22:51:51Z
Berserkur
10188
1979180
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Jean-Baptiste Charcot
| mynd = Jean-Baptiste Charcot.jpg
| mynd_alt =
| mynd_texti = Charcot árið 1925.
| fæðingardagur = {{fæðingardagur|1867|06|15}}
| fæðingarstaður = Neuilly-sur-Seine, Frakkland
| dánardagur = {{dánardagur og aldur|1936|09|16|1867|06|1}}
| dánarstaður = Út af Álftanesi á Mýrum, Ísland
| þjóðerni =
| önnur_nöfn =
| starf = [[vísindi|Vísindamaður]] og [[landkönnuður]]
| ár =
| þekkt_fyrir =
| þekktustu_verk =
}}
'''Jean-Baptiste Charcot''' ([[15. júlí]] [[1867]] – [[16. september]] [[1936]]) var frægur [[Frakkland|franskur]] [[vísindi|vísindamaður]] og [[landkönnuður]]. Faðir hans var [[taugafræði]]ngurinn [[Jean-Martin Charcot]].<ref name="Britannica">{{cite web |title=Jean-Baptiste-Étienne-Auguste Charcot {{!}} French explorer and oceanographer |url=https://www.britannica.com/biography/Jean-Baptiste-Etienne-Auguste-Charcot |website=Encyclopedia Britannica |access-date=12 June 2018 |language=en}}</ref>
Charcot leiddi tvo mikilvæga könnunarleiðangra til [[Suðurskautslandið|Suðurskautslandsins]] [[1904]]-[[1907]] á skipinu ''[[Français]]'' og [[1908]]-[[1910]] á sérútbúna rannsóknarskipinu ''[[Pourquoi-Pas ?]]''. Síðar sigldi hann á því sama skipi í leiðangra til [[Færeyjar|Færeyja]], [[Grænland]]s og [[Svalbarði|Svalbarða]]. Á heimleið frá Grænlandi lenti skipið í stormi við [[Ísland]]sstrendur og fórst við [[Álftanes (Mýrum)|Álftanes]] á [[Mýrar|Mýrum]] [[16. september]] [[1936]]. Aðeins einn skipverja, Eugène Gonidec, komst lífs af en Charcot og 39 aðrir fórust.<ref name="Britannica"/>
[[Thora Friðriksson]] skrifaði bók um Jean-Baptiste Charcot sem kom út árið [[1947]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1263890#page/n3/mode/2up|title=Tvær nýjar bækur|publisher=[[Morgunblaðið]]|page=4|language=is|date=1947-06-29|access-date=2025-04-18|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref>
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{Stubbur|æviágrip}}
{{fde|1867|1936|Charcot, Jean-Baptiste}}
[[Flokkur:Franskir landkönnuðir|Charcot, Jean-Baptiste]]
[[Flokkur:Franskir vísindamenn|Charcot, Jean-Baptiste]]
[[Flokkur:Könnun Norður-Heimskautsins|Charcot, Jean-Baptiste]]
[[Flokkur:Könnun Suðurskautslandsins|Charcot, Jean-Baptiste]]
bu5pa7jycyfytvfqs5p47fug2grqzlg
Bandalag háskólamanna
0
32414
1979178
1961817
2026-09-16T22:05:23Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979178
wikitext
text/x-wiki
'''Bandalag háskólamanna''' eða '''BHM''' er bandalag [[Stéttarfélag|stéttarfélaga]], stofnað [[23. október]] [[1958]]. Aðild að bandalaginu eiga ýmis fagfélög þar sem [[háskóli|háskólamenntun]] veitir tiltekin [[starfsréttindi]]. [[Kolbrún Halldórsdóttir]] er núverandi formaður.
==Aðildarfélög BHM==
* [https://dyr.is/ Dýralæknafélag Íslands]
* Félag akademískra starfsmanna við Háskólann í Reykjavík
* [https://felaggeislafraedinga.is/ Félag geislafræðinga]
* [https://fh.hi.is/ Félag háskólakennara]
* [https://www.fha.is/ Félag háskólakennara á Akureyri]
* [https://www.fhss.is/ Félag háskólamenntaðra starfsmanna stjórnarráðsins]
* [https://www.fih.is/ Félag íslenskra hljómlistarmanna]
* [https://www.fil.is/ Félag íslenskra listamanna í sviðslistum og kvikmyndum]
* [https://www.fin.is/ Félag íslenskra náttúrufræðinga]
* [https://www.leikstjorar.com/ Félag leikstjóra á Íslandi]
* [https://lifeindafraedingur.is/opnunartimi/ Félag lífeindafræðinga]
* [https://professorar.hi.is/is Félag prófessora við ríkisháskóla]
* [https://www.sjukrathjalfun.is/ Félag sjúkraþjálfara]
* [https://felagsradgjof.is/ Félagsráðgjafafélag Íslands]
* [https://www.ii.is/skrifstofa/ Iðjuþjálfafélag Íslands]
* [https://www.kjarafelag.is/ Kjarafélag viðskiptafræðinga og hagfræðingar]
* [https://www.ljosmaedrafelag.is/ Ljósmæðrafélag Íslands]
* Prestafélag Íslands
* [https://rsi.is/ Rithöfundasamband Íslands]
* [https://sal.is/ Sálfræðingafélag Íslands]
* [https://www.stettarfelaglogfraedinga.is/ Stéttarfélag lögfræðinga]
* [https://tannsi.is/ Tannlæknafélag Íslands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20240926090734/https://tannsi.is/ |date=2024-09-26 }}
* [https://www.viska.is/ Viska]
* [https://www.throska.is/ Þroskaþjálfafélag Íslands]
==Tengill==
* [https://www.bhm.is Heimasíða BHM]
{{Aðildarfélög BHM}}
{{stubbur}}
[[Flokkur:Íslensk stéttarfélög]]
{{S|1958}}
5mlhusq01eskn6sw0486m83mhmkdkwf
C++
0
37140
1979193
1959243
2026-09-17T00:51:40Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979193
wikitext
text/x-wiki
{{Forritunarmál
| name = C++
| logo = [[File:ISO C++ Logo.svg|140px]]
| year = {{Start date and age|df=yes|1985}}
| designer = [[Bjarne Stroustrup]]
| file ext = .C, .cc, .cpp, .cxx, {{nowrap|.c++}}, .h, .H, .hh, .hpp, .hxx, {{nowrap|.h++}}
| implementations = [[GNU Compiler Collection|GCC]], [[Clang|LLVM Clang]], [[Microsoft Visual C++]], [[C++Builder|Embarcadero C++Builder]], [[Intel C++ Compiler]], [[IBM XL C++]], [[Edison Design Group|EDG]]
}}
'''C++''' (<!-- /ˈsiː plʌs plʌs/, þetta er enskt IPA, haft íslenskt og/eða enskt? [[enska]]: „'''C Plus Plus'''“ -->borið fram „sé plús plús“ og stundum skammstafað sem '''CPP''' eða '''CXX''') er [[æðra forritunarmál]] búið til af danska tölvunarfræðingnum Bjarne Stroustrup. Það kom fyrst út árið 1985 sem viðbót við [[C (forritunarmál)|forritunarmálið C]] og bætti við eiginleikum fyrir [[hlutbundin forritun|hlutbundna (e. object-oriented) forritun]], en hefur síðan stækkað verulega með tímanum og bætt við fleiri OOP og öðrum eiginleikum; <!-- as of 1997/C++98 standardization, --> C++ hefur bætti við „[[:en:functional programming|functional]]“ eiginleikum, <!-- in addition to facilities for low-level memory manipulation for systems like microcomputers or to make operating systems like Linux or Windows auk aðstöðu til að vinna með lágstigs minni fyrir kerfi eins og örtölvur eða til að búa til --> og hefur verið notað til að búa til stýrikerfi eins og [[Windows]] og [[Linux]] (kjarni þess notar þó C, og þar er C++ bannað), og jafnvel síðar komu eiginleikar eins og almenn forritun [[:en:generic programming|almenna (e. „generic“)]] (með tilkomu svokölluðum [[:en:Template (C++)|<code>template</code>]]/sniðmáts möguleika). C++ er venjulega útfært sem [[þýðandi (tölvunarfræði)|þýtt forritunarmál]] og margir framleiðendur bjóða upp á [[:en:List of compilers#C.2B.2B compilers|C++ þýðendur]], þar á meðal [[Free Software Foundation]] ([[:en:GCC|GCC]]), [[:en:LLVM|LLVM]] ([[:en:clang|clang]], er GCC & MSVC samhæft), [[Microsoft]] (MSVC), Intel, Embarcadero, Oracle og IBM.
C++ er notað í mörgum geirum, og t.d. oft þar sem hröð forrit eru mjög mikilvæg, eins og á við um tölvuleiki, sér í lagi tölvuleiki í þrívídd (og í grafík sem er ekki í tengslum við leiki), því t.d. notað í helstu „[[:en:game engine|leikjavélar]]“ s.s. [[:en:Unity (game engine)|Unity]] (meðstofnandi [[:en:Unity Technologies|Unity Software]] Davíð Helgason og forstjóri fyrirtækisins hefur verið næstlaunahæsti Íslendingurinn<ref>{{Cite web |url=https://vb.is/frjals-verslun/david-helga-naestlaunhaesti-islendingurinn/ |title=Geymd eintak |access-date=2025-07-28 |archive-date=2025-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251006112907/https://vb.is/frjals-verslun/david-helga-naestlaunhaesti-islendingurinn/ |url-status=dead }}</ref>) og [[:en:Unreal Engine|Unreal Engine]], og (ókeypis/open source) [[:en:Godot (game engine)|Godot]]. Það þýðir ekki að leikjahöfundar skrifi leiki í C++ (endilega), allar þessar notast við önnur forritunarmál fyrir gerð leikjanna sjálfra (sem dæmi UnrealScript; eða Verse <!-- the new scripting language for Unreal Engine, first implemented in --> nýja málið fyrir Unreal, fyrst notað fyrir ''[[:en:Fortnite:|Fortnite]]'' leikinn; íslenski leikurinn [[EVE Online]] er að mestu forritaður í Python, en líka í C++ fyrir tölvugrafík, án utanaðkomandi leikjavélar frá þriðja aðila) og að auki er leikjavélarnar sjálfar í sumum tilvikum ekki skrifaðar eingöngu í C++ (og til eru leikjavélar sem nota ekkert C++).
<!--
og virkni-miðaða eiginleika, auk aðstöðu til lágreiknivinnslu, t.d. fyrir rafeindakerfi eða stýrikerfi eins og Linux eða Windows.
Forritunarmálið hefur þróast umtalsvert í tímanns rás, og nútíma C++ er hefur [[hlutbundin forritun|hlutbundna]] (e. object-oriented), „generic“,
<!- in addition to facilities for low-level memory manipulation. It is almost always implemented as a compiled language. -> Margir aðilar bjóða upp á C++ [[þýðandi (tölvunarfræði)|þýðendur]], meðal annars Free Software Foundation, Clang (LLVM), Microsoft, Intel, Oracle og IBM (en aðallega fyrstu þrír aðalarnir ná að uppfæra þýðendur sína eftir nýjustu stöðlunum, og enginn enn alvega; t.d. er Intel enn með sinn þýðanda en nýrri útgáfurnar byggja nú á LLVM bakendanum), og þeir eru til fyrir mörg stýrikerfi (öll algengustu). Frá 1990 hefur C++ verið eitt af vinsælustu forritunarmálum í heimi.
; frá og með 1997 hefur C++ hlutbundin, almennan og hagnýtan eiginleika, auk aðstöðu fyrir minnisstjórnun á lágu stigi fyrir kerfi eins og örtölvur eða til að búa til stýrikerfi eins og Linux eða Windows. Það er venjulega útfært sem samsett mál og margir söluaðilar bjóða upp á C++ þýðendur, þar á meðal Free Software Foundation, LLVM, Microsoft, Intel, Embarcadero, Oracle og IBM
og hefur síðan stækkað verulega með tímanum; frá og með 1997 hefur C++ hlutbundinn, almennan og hagnýtan eiginleika, auk aðstöðu fyrir minnisstjórnun á lágu stigi fyrir kerfi eins og örtölvur eða til að búa til stýrikerfi eins og Linux eða Windows
Það er t.d. notað, beint eða óbent, til að búa til flesta tölvuleiki (eða hið minnsta flest vinsæl „game engine“, sem flestir leikir er svo búnir til með; líklega nota flestir leikjaforritarar ekki C++ nema óbeint, frekar önnur mál, og það á líka við um marga aðra forritara).
C++ ( / ˈ s iː p l ʌ s p l ʌ s / , borið fram "C plús plús" og stundum skammstafað sem CPP eða CXX) er háþróað, almennt forritunarmál búið til af danska tölvunarfræðingnum Bjarne Stroustrup. Það kom fyrst út árið 1985 sem framlenging á C forritunarmálinu og hefur síðan stækkað verulega með tímanum; frá og með 1997 hefur C++ hlutbundinn, almennan og hagnýtan eiginleika, auk aðstöðu fyrir minnisstjórnun á lágu stigi fyrir kerfi eins og örtölvur eða til að búa til stýrikerfi eins og Linux eða Windows. Það er venjulega útfært sem samsett forritunarmál og margir söluaðilar bjóða upp á C++ þýðendur, þar á meðal Free Software Foundation, LLVM, Microsoft, Intel, Embarcadero, Oracle og IBM. [ 14 ]
C++ var hannað með kerfisforritun og innbyggðan hugbúnað með takmarkaðan auðlind og stór kerfi í huga, með frammistöðu, skilvirkni og sveigjanleika í notkun sem hápunktur hönnunarinnar. [ 15 ] C++ hefur einnig reynst gagnlegt í mörgum öðrum samhengi, þar sem lykilstyrkleikar eru hugbúnaðarinnviðir og auðlindaþvinguð forrit, [ 15 ] þar á meðal skrifborðsforrit, tölvuleikir, netþjónar (t.d. rafræn viðskipti, vefleit eða gagnagrunnar) og frammistöðu mikilvæg forrit (td símarofar eða geimrannsóknir). [ 16 ]
C++ er staðlað af International Organization for Standardization (ISO), þar sem nýjasta staðalútgáfan var fullgilt og gefin út af ISO í mars 2026 sem ISO/IEC 14882:2026 (óformlega þekkt sem C++26). [ 17 ] C++ forritunarmálið var upphaflega staðlað árið 1998 sem ISO/IEC 14882:1998, sem síðan var breytt með C++03, C++11, C++14, C++17, C++20 og C++23 stöðlunum. Núverandi C++26 staðall kemur í stað þessara með nýjum eiginleikum og stækkuðu venjulegu bókasafni. Fyrir upphaflega stöðlunina árið 1998 var C++ þróað af Stroustrup hjá Bell Labs síðan 1979 sem framlenging á C forritunarmálinu; hann vildi skilvirkt og sveigjanlegt forritunarmál svipað C sem einnig veitti háþróaða eiginleika fyrir skipulag dagskrár. [ 18 ] Síðan 2012 hefur C++ verið á þriggja ára útgáfuáætlun.
Þrátt fyrir útbreidda upptöku þess hafa sumir athyglisverðir forritarar gagnrýnt C++ málið, þar á meðal Linus Torvalds,<ref name="torvalds">{{cite mailing list |title=Re: [RFC] Convert builin-mailinfo.c to use The Better String Library |date=6 September 2007 |url=https://lwn.net/Articles/249460/ |access-date=31 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210308222938/https://lwn.net/Articles/249460/ |archive-date=8 March 2021 |url-status=live}}</ref> [ 21 ] Richard Stallman, [ 22 ] Joshua Bloch, Ken Thompson, [ 23 ] [ 24 ] [ 25 ] og Donald Knuth. [ 26 ] [ 27 ] Þetta er að mestu leyti vegna handvirkrar minnisstjórnunar þess, sem gerir það viðkvæmt fyrir biðminni yfirflæðis villum, sem tákna öryggisáhættu. [ 28 ]
C++ er staðlað mál af ISO, og nýjasti staðallinn frá í mars 2026 er ISO/IEC 14882:2026 er (óformlega nefndur [[:en:C++26|C++26]]). C++ var fyrst staðlað 1998 sem ISO/IEC 14882:1998, síðan endurbætt með C++03, C++11, C++14 og C++20. Núverandi C++23 ógildir eldri staðlana og staðall bætir við ýmsum eiginleikum, og stækkuðu forritasafni sem fylgir með (e. standard library). t.d. module-kerfi (mörg önnur forritunarmál hafa haft samsvarandi kerfi mun lengur). Fyrir upphaflegu stöðlunina frá 1998, var C++ þróað af Bjarne hjá Bell Labs síðan 1979 sem viðbót við C málið; hann vildi hagkvæmt og þjált mál svipað C sem hefði líka æðri (e. higher-level) eiginleika fyrir uppbyggingu forrita (e. program organization). -->Síðan 2012 hefur ný útgáfa komið út á þriggja ára fresti og útgáfan C++26 hefur enn minni stuðning en eldri C++23 útgáfan sem er studd að hluta af GCC og að hluta af clang (LLVM), og að enn minni hluta af Microsoft þýðandanum ennþá<!-- 2026 --> (og sumir þýðendur styðja nú þegar að hluta), en Microsoft er þó fremst við stuðning á C++20 útgáfunni ennþá.
Þrátt fyrir útbreidda upptöku hafa hafa sumir hátt skrifaðir forritarar [[:en:Criticism of C++|gagnrýnt C++ forritunarmálið]], þar á meðal [[Linus Torvalds]], [[Richard Stallman]], Joshua Bloch, [[:en:Ken Thompson|Ken Thompson]], og [[Donald Knuth]]. <!--Þetta er að mestu leyti vegna handvirkrar minnisstjórnunar þess, sem gerir það viðkvæmt fyrir biðminni yfirflæðis villum, sem tákna öryggisáhættu. -->
==Saga==
Árið 1979 hóf [[:en:Bjarne Stroustrup|Bjarne Stroustrup]], danskur tölvunarfræðingur, vinnu við „C with Classes” (ísl. [[C (forritunarmál)|C]] með [[klasi (forritun)|Klösum]]), forvera C++. Hvatinn að því að búa til nýtt forritunarmál var sprottinn af reynslu Bjarne í forritun fyrir doktorsritgerð sína. Bjarne komst að því að [[:en:Simula|Simula]] hafði eiginleika sem voru mjög gagnlegir<!-- fyrir stóra hugbúnaðarþróun -->, en málið var of hægvirkt til hagnýtrar notkunar, á meðan BCPL var hratt en ekki fullnægjandi<!-- while BCPL was fast but too low-level to be suitable for large software development en of lágt til að henta fyrir stór hugbúnaðarþróun -->. Þegar Bjarne hóf störf í [[:en:Bell Labs|AT&T Bell Labs]] var vandamál hans að greina [[:en:UNIX kernel|UNIX kjarnann]] með tilliti til [[:en:distributed computing|dreyfðrar vinnslu (e. distributed computing)]]. Munandi reynslu sína úr PhD námi, ákvað Bjarne að endurbæta C málið með Simula-líkum eiginleikum. <!-- Bjarne ætlaði sér að bæta C- málið með Simula-líkum eiginleikum vegna þess að það var almennt notað, hratt, færanlegt og mikið notað. When Stroustrup started working in AT&T Bell Labs, he had the problem of analyzing the UNIX kernel with respect to distributed computing. Remembering his PhD experience, Stroustrup set out to enhance the C language with Simula-like features.[29] C was chosen because it was general-purpose, fast, portable, and widely used. In addition to C and Simula's influences, other languages influenced this new language, including ALGOL 68, Ada, CLU, and ML.[citation needed] -->
<!--
Upphaflega bætti „C með klösum“ Stroustrup eiginleikum við C þýðandann, Cpre, þar á meðal klasa, afleidda klasa, sterka innslátt, innfellingu og sjálfgefin rök. [ 31 ]
Spurningakeppni um C++11 eiginleika sem haldin var í París árið 2015
Árið 1982 byrjaði Stroustrup að þróa arftaka C með Classes, sem hann nefndi "C++" ( ++verandi aukinn rekstraraðili í C) eftir að hafa farið í gegnum nokkur önnur nöfn. Nýjum eiginleikum var bætt við, þar á meðal sýndaraðgerðum, ofhleðsla aðgerðaheita og rekstraraðila, tilvísanir, fastar, tegundarörugg lausageymsluminniúthlutun (nýtt/eyða), bætt tegundathugun og BCPL-stíl einlínu athugasemda með tveimur skástrikjum (//). Ennfremur þróaði Stroustrup nýjan sjálfstæðan þýðanda fyrir C++, Cfront.
Árið 1984 innleiddi Stroustrup fyrsta strauminntak/úttakssafnið. Hugmyndin um að útvega úttaksstjóra frekar en nafngreinda úttaksaðgerð var stungið upp á af Doug McIlroy [ 2 ] (sem hafði áður stungið upp á Unix rörum/Unix pipelines).
Árið 1985 kom út fyrsta útgáfan af bókinni ''[[:en:The C++ Programming Language|The C++ Programming Language]]'', sem varð endanleg viðmiðun <!- definitive reference -> fyrir forritunarmálið, þar sem það var ekki enn til opinber staðall. -->
==Sýnidæmi==
Frá og með C++23 má gera:
<syntaxhighlight lang="cpp" line="1">
import std;
int main() {
std::println("Hello, world!");
}
</syntaxhighlight>
Þetta er nýji staðallinn til útprentunar (en virkar ekki í eldri útgáfum), en eldri leiðin virkar enn og er enn alls ráðandi í eldri kóða:
<!--
C++ inherits most of [[C syntax|C's syntax]]. The following is Bjarne Stroustrup's version of the [[Hello world program]] that uses the [[C++ Standard Library]] stream facility to write a message to [[Standard output#Standard output (stdout)|standard output]]:
This code is copied directly from Bjarne Stroustrup's errata page (p. 633). He addresses the use of <code>'\n'</code> rather than <code>std::endl</code>. Also see [http://www.stroustrup.com/bs_faq2.html#void-main Can I write "void main()"?] for an explanation of the implicit <code>return 0;</code> in the <code>main</code> function. This implicit return is ''not'' available in other functions.
<!-
***************************************************************
*
* PLEASE NOTE:
*
* BEFORE MAKING CHANGES to the "Hello World" example
* please establish consensus [..]
*
* The latest consensus is ''not'' to make any of those changes.
* This is the example "Hello, world!" by Bjarne Stroustrup,
* the author of the C++ language, and is used in
* his book, "The C++ Programming Language (3rd edition)".
*
***************************************************************
-->
<syntaxhighlight lang="cpp" line="1">
#include <iostream>
int main()
{
std::cout << "Hello, world!\n";
}
</syntaxhighlight>
==Heimildir==
<references/>
[[Flokkur:Forritunarmál]]
mrsr8sfdlvai9y6hxqiwwvi6xo64f6c
Hótel Holt
0
37651
1979220
1944452
2026-09-17T11:24:51Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 0 heimildum og merki 2 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979220
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Hótel_Holt_0408.jpg|thumb|Hótel Holt við Bergstaðastræti.]]
'''Hótel Holt''' er [[hótel]] á [[Bergstaðastræti]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Það var byggt af athafnamanninum [[Þorvaldur Guðmundsson|Þorvaldi Guðmundssyni]] sem var kenndur við fyrirtækið [[Síld og fiskur|Síld og fisk]].<ref>{{cite web|url= https://www.holt.is/is/sagan-okkar|title=Sagan okkar|website=Hótel Holt|access-date=1.2.2026}}</ref> Það var opnað [[12. febrúar]] [[1965]]. Upphaflega var hótelið með 36 herbergi en 1973 var fjöldinn aukinn í 53 herbergi. Um 1993 voru nokkur herbergi stækkuð í svítur og herbergjafjöldinn minnkaði þá í 40. Hótelið hýsir eitt stærsta [[listasafn]] Íslands í einkaeigu.<ref>{{tímarit.is|7220253|Gengið um listasafnið Hótel Holt|blað=Fréttablaðið|dags=23.1.2020|bls=30}}</ref><ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/thetta-er-theirra-safn/|title=Þetta er þeirra safn|author=Ingvar Haraldsson|date=12. janúar 2020|website=Viðskiptablaðið}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
Eigandi hótelsins er Geirlaug Þorvaldsdóttir, dóttir Þorvaldar Guðmundssonar.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eingongu-konur-i-stjornendastodum/|title=Eingöngu konur í stjórnendastöðum|date=12. maí 2014|website=Viðskiptablaðið}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
== Tenglar ==
* [https://www.holt.is Vefur Hótel Holts]
{{Stubbur|Reykjavík}}
[[Flokkur:Hótel í Reykjavík]]
[[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]]
[[Flokkur:íslenskir veitingastaðir]]
[[Flokkur:Síður sem þurfa hnit]]
dxzrg58h3f3uuq35j2wpiy0yiicyc3z
Chelsea F.C.
0
42520
1979207
1963412
2026-09-17T07:32:59Z
Berserkur
10188
1979207
wikitext
text/x-wiki
{{hreingera}}
{{Knattspyrnulið
| Fullt nafn = Chelsea F.C.
| Mynd = [[Mynd:Stamford Bridge stadium.jpg|250px]]
| Gælunafn =''The Pensioners''<br />''The Blues''
| Stytt nafn =Chelsea
| Stofnað =14. mars 1905
| Leikvöllur =[[Stamford Bridge]]
| Stærð = 41.631
| Stjórnarformaður=
| Knattspyrnustjóri= [[Xabi Alonso]]
| Deild = [[Enska úrvalsdeildin]]
| Tímabil = 2024-2025
| Staðsetning = 4. sæti
| pattern_la1 = _chelsea2425h
| pattern_b1 = _chelsea2425h
| pattern_ra1 = _chelsea2425h
| pattern_sh1 = _chelsea2425h
| pattern_so1 = _chelsea2425h
| leftarm1 = 0040D0
| body1 = 0040D0
| rightarm1 = 0040D0
| shorts1 = 0040D0
| socks1 = FFFFFF
| pattern_la2 = _chelsea2425a
| pattern_b2 = _chelsea2425a
| pattern_ra2 = _chelsea2425a
| pattern_sh2 = _chelsea2425a
| pattern_so2 =
| leftarm2 = FEEEEE
| body2 = FEEEEE
| rightarm2 = FEEEEE
| shorts2 = FEEEEE
| socks2 = FEEEEE
| pattern_la3 = _chelsea2425t
| pattern_b3 = _chelsea2425t
| pattern_ra3 = _chelsea2425t
| pattern_sh3 = _chelsea2425t
| pattern_so3 =
| leftarm3 = 181818
| body3 = 181818
| rightarm3 = 181818
| shorts3 = 181818
| socks3 = 181818
|}}
'''Chelsea FC''' er knattspyrnulið í [[Enska úrvalsdeildin|ensku úrvalsdeildinni]].
== Saga ==
===20. öld===
Chelsea FC var stofnað á kránni Rising Sun (nú Butcher's Hook) við Fulham Road gegnt Stamford Bridge-leikvanginum [[10. mars]] [[1905]]. [[Stamford Bridge]] var alltaf fyrsta flokks íþróttaleikvangur en eigandi hans, Gus Mears, vildi nýta hann betur og þá undir knattspyrnulið. Hann skoðaði ýmsa möguleika og meðal annars var reynt að leigja hann [[Fulham FC]] sem er staðsett aðeins neðar í götunni. Fulham þáði ekki boðið og því var brugðið á það ráð að stofna alveg nýtt knattspyrnufélag.
Ekki dró mikið til tíðinda hjá félaginu fyrstu 50 árin og satt best að segja var það eina að liðið komst í úrslit ensku bikarkeppninnar árið [[1915]], þar sem það tapaði fyrir [[Sheffield United]] í hinum svokallaða kakíúrslitaleik á [[Old Trafford]] í [[Manchester]]. Leikurinn fékk nafn sitt frá fyrri heimstyrjöldinni sem þá stóð sem hæst og fjölda hermanna sem voru viðstaddir leikinn. Það voru þó fjölmargir öflugir sóknarmenn sem klæddust blárri treyju Chelsea á þessum tíma og áhorfendamet var sett, svo eitthvað sé nefnt. Það var ekki fyrr en [[1952]], þegar Ted Drake tók við knattspyrnustjórastöðunni hjá félaginu, að liðið fór að gera atlögu að titlum sem hófst með endurskipulagningu félagsins. Gamla „lífeyrisþegamerkið“ fékk að fjúka og æfingaaðferðir Drakes slógu í gegn hjá leikmönnum sem og góð kaup hans á vinnusömum leikmönnum úr neðri deildum. Þetta bar ávöxt þegar félagið náði að vinna sinn fyrsta Englandsmeistaratitil árið [[1955]]. Á þessu tímabili voru gefin tvö stig fyrir sigur og titillinn vannst með 55 stigum en aldrei hefur hann unnist á svo fáum stigum.
[[Mynd:Stamford Bridge Clear Skies.JPG|255px|thumb|left|Stamford Bridge]]
Eftir titilsigurinn hætti stjórnin að taka upp veskið og Drake sat uppi með að þurfa að nota 17 ára pilt í lykilstöður og það tókst svo sem ágætlega enda uppgötvaði hann [[Jimmy Greaves]] meðal annars á þessum tíma en lykilmenn voru svo seldir einn af öðrum á næstu tímabilum, þar á meðal Greaves, og það var ekki fyrr en hinn skoski Tommy Docherty tók við stjórnartaumunum af ráðþrota Drake sem hjólin fóru að snúast aftur.
[[Tommy Docherty]] var ungur knattspyrnustjóri og var reyndar nýkominn í þjálfaralið Drakes rétt áður en sá síðarnefndi var látinn fara. Hann tók við liðinu tímabundið í 3 mánuði áður en ljóst var að agastjórn hans og stífar þrekæfingar hentuðu kornungu liði Chelsea vel og eftir að hann var miskunnarlaust búinn að losa sig við eldri leikmennina var Docherty kominn á skrið með lið sitt sem almennt var kallað ''Demantanar Dochertys''. Meðalaldurinn komst niður í 21 ár og Docherty uppgötvaði marga öfluga unga leikmenn sem áttu eftir að láta til sín taka hjá félaginu. Þar nægir að nefna menn eins og Peter Bonetti, Peter Osgood, John Hollins og Terry Venables. Liðið komst þrjú ár í röð í undanúrslit bikarkeppninnar (í þriðju tilraun í úrslit árið 1967 þar sem það tapaði fyrir Tottenham, 1:2) og vann Deildabikarinn á 5. aldursári þeirrar keppni árið 1965 eftir tvo úrslitaleiki við Leicester. Það varð til þess að liðið tók þátt í Evrópukeppni í fyrsta sinn af einhverri alvöru og mættu „Demantarnir" [[AC Milan]], [[AS Roma]] og fleirum áður en [[Barcelona FC]] sló liðið út í undanúrslitum.
En eins og svo oft áður í sögu Chelsea fóru hlutirnir á verri veg áður en liðið náði að sýna fullkomlega hvað í því bjó. Docherty lenti í útistöðum við leikmenn og stjórnarmenn, var þrjóskur og stóð fast á sínu. Hann missti traust allra hjá félaginu eftir að hann rak 8 lykilmenn heim eftir að þeir brutu gegn útgöngubanni hans þar sem þeir dvöldu á hóteli í [[Blackpool]] fyrir leik gegn [[Burnley FC]] á [[Turf Moor]] og það varð á endanum til þess að þessi ungi knattspyrnustjóri sagði af sér þegar stutt var á liðið leiktímabilið 1967-1968. Þegar [[Dave Sexton]] tók við liði Chelsea var það í slæmum málum og hann þurfti, líkt og Docherty, þegar hann tók við, að endurbyggja liðið nánast frá grunni.
Sexton var andstæða Dochertys, mjög rólegur og yfirvegaður og tók sinn tíma til að byggja upp þéttan og sterkan hóp leikmanna. Hann keypti sáralítið á sínum 7 árum hjá félaginu og lét sér nægja efniviðinn sem kom upp úr unglingastarfinu. Þrátt fyrir að búa yfir hæfileikaríkum leikmönnum, voru leikmennirnir ekki tilbúnir að sýna sitt „rétta" andlit í hverri viku og það varð fljótt ljóst að Chelsea var best til þess fallið að skapa eftirminnilegar minningar í útsláttarkeppnum og svo fór að liðið varð bikarmeistari í fyrsta sinn árið 1970 eftir úrslitaleik við [[Leeds United]]. Tvo framlengda leiki þurfti til að fá úrslit. Fór hinn fyrri á [[Wembley]] 2:2 en seinni leikinn, á Old Trafford, vann Chelsea 2:1 með mörkum frá Peter Osgood og David Webb. Hefur sá leikur verið kallaður grófasti úrslitaleikur í sögu ensku bikarkeppninnar. Elstu menn muna vart annað eins stríð milli tveggja liða og þrjóska Chelsea-manna gegn sigurstranglegu liði Leeds entist þeim til sigurs. Ári síðar var leikurinn endurtekinn gegn öðru hvítklæddu liði, þá í Evrópukeppni bikarhafa gegn [[Real Madrid]]. Leikið var í Aþenu og aftur þurfti tvo leiki til að skera úr – fór sá fyrri 1:1 en seinni leikinn tveimur dögum síðar vann Chelsea 2:1 og gerðu [[John Dempsey]] og [[Peter Osgood]] mörkin. Mikið var fagnað í Aþenu þegar þessi fyrsti Evróputitill félagsins vannst. Ekki náðist að byggja á þessum árangri og búa liðið nægilega vel til að ráðast aftur á Englandsmeistaratitilinn.
Bygging nýrrar austurstúku reyndist fjárhag félagsins erfið og fyrr en varði fór að syrta aftur í álinn. Sagan endurtók sig að því leyti að stjórinn hafði ekki næga stjórn á óstýrilátum glaumgosum innan liðsins og tók hann pokann sinn eftir að hafa misst nokkra af bestu leikmönnum í sögu félagsins burt, þar á meðal Peter Osgood (fór til [[Southampton FC]]) og [[Alan Hudson]] (fór til [[Stoke City]]). Erfiðir tímar voru framundan þar sem 7 þjálfarar stýrðu liðinu á jafnmörgum árum. Áhorfendatölur voru í lágmarki. Ungir og efnilegir leikmenn komu áfram í gegnum unglingastarfið og [[Ray Wilkins]] varð yngsti fyrirliði í sögu Chelsea, aðeins 18 ára. Á sama tíma voru boltabullur að ná sterkri fótfestu á meðal ''stuðningsmanna'' og félagið átti í mestu vandræðum með að sýna fram á að það ætti heima á meðal þeirra bestu í efstu deild og raunar féll félagið niður í 2. deild vorið [[1979]].
Árið [[1981]] gafst [[Brian Mears]] upp á baslinu, sagði af sér sem stjórnarformaður og [[Ken Bates]] keypti félagið. Lauk þar með afskiptum Mears-fjölskyldunnar af félaginu. Bates gaf 1 sterlingspund fyrir félagið til málamynda en var í rauninni að taka við margra milljóna sterlingspunda skuldum. Fór nú í hönd eitt svartasta tímabilið í sögu félagsins og vorið [[1983]] var það aðeins tveimur stigum frá því að falla niður í gömlu 3. deildina. Þegar Bates tók við var þar fyrir knattspyrnustjórinn [[John Neal]] og hann hafði umsjón með endurnýjun leikmannahópsins sumarið 1983. Menn sem ekki þóttu standa sig voru látnir fara en efnilegir (og ódýrir) leikmenn úr neðri deildum og frá [[Skotland]]i keyptir í staðinn, þar á meðal nokkrir vinsælustu leikmenn í sögu félagsins eins og [[Kerry Dixon]], [[Pat Nevin]] og [[Eddie Niedzwiecki]]. Þetta lið kom öllum á óvart og vann 2. deildina með töluverðum glæsibrag vorið [[1984]]. John Neal var veill fyrir hjarta og ákvað Bates að eftirláta fyrrverandi leikmanni félagsins, [[John Hollins]], knattspyrnustjórastöðuna. Hollins gerði nokkrar breytingar á leikmannahópnum, sem ekki þóttu allar til bóta, og vorið [[1989]] féll Chelsea aftur í 2. deild. Hins vegar tók það ekki nema eina leiktíð að vinna sig aftur upp í efstu deild undir stjórn [[Bobby Campbell]] og þar hefur félagið verið síðan.
Áttundi og níundi áratugurinn voru ólgutímar í sögu Chelsea en þó minnast margir stuðningsmenn þessara tíma með hlýju einfaldlega vegna þess að þeir kunna þá betur að meta núverandi velgengni. [[Glenn Hoddle]] tók við liði Chelsea á þeim tíma sem félagið var að losna undan fjárhagsáhyggjunum sem höfðu hrjáð það í um það bil tvo áratugi og hann kom einnig inn með mikla reynslu af Evrópuboltanum og sterkar skoðanir á því hvernig ætti að spila knattspyrnu svo að skemmtun væri að. Að koma slíkum hugsunum inn hjá leikmönnum í enska boltanum var hins vegar allt annar handleggur og Hoddle hófst tafarlaust handa við að gerbreyta því hvernig Chelsea lék knattspyrnu. Þessi tími reyndist mjög mikilvægur í sögu Chelsea því Hoddle og [[Colin Hutchinson]] gerðu sér grein fyrir því að það var nú eða aldrei sem Chelsea þurfti að taka á honum stóra sínum til að koma sér í hóp sterkustu liða Evrópu. FA-bikarúrslit, undanúrslit Evrópukeppni bikarhafa, önnur undanúrslit í FA-bikarnum og gerbreytt útlit á liðinu var það það sem Hoddle færði Chelsea og hann lagði grunninn að þeim sigrum sem Chelsea átti eftir að fagna á næstu árum.
===21. öld===
Chelsea urðu Englandsmeistarar tímabilin 2004-2005 og 2005-2006, 2009–10, 2014–15 og 2016–17 og hafa verið fimm sinnum meistarar frá því að [[enska úrvalsdeildin]] var stofnuð. [[Eiður Smári Guðjohnsen]] varð meistari tvisvar með félaginu (2005 og 2006).
Í mars árið 2022 voru eigur eigenda Chelsea, [[Roman Abramovítsj]], frystar vegna [[Innrás Rússa í Úkraínu 2022|innrásar Rússa í Úkraínu]]. Félagið mátti ekki selja miða, varning og hvorki kaupa né selja leikmenn. Aðeins árshafamiðar máttu fara á leiki. Chelsea vann [[Meistaradeild Evrópu]] í fyrsta sinn 2012 með sigri á Bayern München í vítaspyrnukeppni eftir að hafa tapað úrslitaleik Meistararadeildar Evrópu 2008. Chelsea vann Meistaradeildina aftur 2021.
==Titlar==
{|class="wikitable" style="float:none; font-size: 85%;"
|- bgcolor=lightgrey
!| Titill || Fjöldi || Ár
|-
|-
| [[Enska fyrsta deildin (1888-1992)|1. deild]] / [[Enska úrvalsdeildin]]
| align=center|'''6'''
| 1954/1955, [[Enska úrvalsdeildin 2004-05|2004-05]], [[Enska úrvalsdeildin 2005-06|2005-06]], [[Premier League 2009/10|2009/2010]], [[Premier League 2014-15|2014–15]], [[Premier League 2016-17|2016–17]]
|-
| [[Enski bikarinn]]
| align=center|'''7'''
| 1970, 1997, 2000, 2007, 2009, 2010, 2012
|-
| [[Enski deildabikarinn]]
| align=center|'''4 '''
| 1965, 1998, 2005, 2007
|-
| [[Samfélagsskjöldurinn]]
| align=center|'''4'''
|1955, 2000,2005, 2009
|-
| 2. deildin
| align=center|'''2'''
| 1983/1984, 1988/1989
|-
| Full Members Cup
| align=center|'''2'''
| 1986, 1990
|-
| FA Youth Cup
| align=center|'''3'''
| 1960, 1961, 2010
|-
| [[Meistaradeild Evrópu]]
| align=center|'''2'''
| 2012, 2021
|-
| [[Evrópukeppni bikarhafa]]
| align=center|'''2'''
| 1971, 1998
|-
| [[Evrópski ofurbikarinn]]
| align=center|'''2'''
| 1998, 2021
|-
| [[Sambandsdeild Evrópu]]
| align=center|'''1'''
| 2025
|-
| [[Heimsmeistarakeppni félagsliða í knattspyrnu|Heimsmeistarakeppni félagsliða]]
| align=center|'''1'''
|2025
|}
* Úrslit í [[Enski bikarinn|Enska bikarnum]]: 1915, 1967, 1994, 2002
* Úrslit í [[Enski deildabikarinn|Enski deildarbikarnum]]: 1972, 2008, 2022
* Úrslit í [[Meistaradeild Evrópu]]: 2008
* Undanúrslit í [[Meistaradeild Evrópu]]: 2004, 2005, 2007 og 2009
* Silfur í [[Enska úrvalsdeildin|Ensku úrvalsdeildinni]]: 2003/2004, 2006/2007, 2007/2008.
* Silfur í 2. deild : 1906/1907, 1911/1912, 1929/1930, 1962/1963 og 1976/1977
==Þjálfarar==
[[Mynd:Frank_Lampard_2017.jpg|thumb|150px|2019-2021 stýrði [[Frank Lampard]] Chelsea.]]
[[Mynd:Carlo Ancelotti in Moscow.jpg|thumb|150px|[[Carlo Ancelotti]] var þjálfari hjá Chelsea 2009-11.]]
{| class="wikitable"
!Ár
!Þjálfari
!Titlar
!Fjöldi
|-
|2023-2024
|[[Mauricio Pochettino]]
|
|
|-
|2022-2023
|[[Graham Potter]]
|
|
|-
|2021-2022
|[[Thomas Tuchel]]
|Meistaradeildin 2021
|1
|-
|2019-2021
|[[Frank Lampard]]
|
|
|-
|2018-2019
|[[Maurizio Sarri]]
|
|
|-
|2016-2018
|[[Antonio Conte]]
|Premier League 2017
|1
|-
|2015 - 2016
|[[Guus Hiddink]]
|
|
|-
|2015-2015
|[[Steve Holland]]
|
|
|-
|2013 - 2015
|[[José Mourinho]]
|League Cup 2015. Premier League 2015
|2
|-
|2012 - 2013
|[[Rafael Benitez]]
|Europa League 2013.
|1
|-
|2012
|[[Roberto Di Matteo]]
|FA Cup 2012. Champions League 2012.
|2
|-
|2011 - 2012
|[[Andre Villas-Boas]]
|
|
|-
|2009 - 2011
|[[Carlo Ancelotti]]
|Premier League 2010. FA Cup 2010.
|2
|-
|2009
|[[Guus Hiddink]]
|FA Cup 2009
|1
|-
|2008 - 2009
|[[Luiz Felipe Scolari]]
|
|
|-
|2007 - 2008
|[[Avram Grant]]
|
|
|-
|2004 - 2007
|[[José Mourinho]]
|Premier League 2005 og 2006. League Cup 2005 & 2007. FA Cup 2007.
|5
|-
|2000 - 2004
|[[Claudio Ranieri]]
|FA Cup 2000.
|1
|-
|1998 - 2000
|[[Gianluca Vialli]]
|
|
|-
|1996 - 1998
|[[Ruud Gullit]]
|FA Cup 1997. League Cup 1998. Cup Winners Cup 1998. European Super Cup 1998.
|4
|-
|1993 - 1996
|[[Glenn Hoddle]]
|
|
|-
|1993
|[[David Webb]]
|
|
|-
|1991 - 1993
|[[Ian Porterfield]]
|
|
|-
|1988 - 1991
|[[Bobby Campbell]]
|
|
|-
|1985 - 1988
|[[John Hollins]]
|
|
|-
|1981 - 1985
|[[John Neal]]
|
|
|-
|1979 - 1981
|[[Geoff Hurst]]
|
|
|-
|1978 - 1979
|[[Danny Blanchflower]]
|
|
|-
|1977 - 1978
|[[Ken Shellito]]
|
|
|-
|1975 - 1977
|[[Eddie Mccreadie]]
|
|
|-
|1974 - 1975
|[[Ron Suart]]
|
|
|-
|1967 - 1974
|[[Dave Sexton]]
|FA Cup 1970. Cup Winners Cup 1971.
|2
|-
|1962 - 1967
|[[Tommy Docherty]]
|Liga Cup 1965.
|1
|-
|1952 - 1962
|[[Ted Drake]]
|Premier League 1955.
|1
|-
|1939 - 1952
|[[Billy Birrell]]
|
|
|-
|1933 - 1939
|[[Leslie Knighton]]
|
|
|-
|1907 - 1933
|[[David Calderhead]]
|
|
|-
|1906 - 1907
|[[William Lewis]]
|
|
|-
|1905 - 1906
|[[John Tait Robertson]]
|
|
|}
{{S|1905}}
{{Enska úrvalsdeildin}}
== Heimildir ==
<references/>
[[Flokkur:Ensk knattspyrnufélög]]
kllahwi2z0sj43ppr7m14kkvj41sq66
Farsími
0
45603
1979200
1952820
2026-09-17T03:59:45Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979200
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Mobile phone PHS Japan 1997-2003.jpg|thumb|right|'''Farsími''']]
[[Mynd:Sikh_wearing_turban.jpg|thumb|right|Maður talar í farsíma.]]
'''Farsími''' er lítill [[þráðlaus samskipti|þráðlaus]] hand[[sími]]. Farsímar notast við [[farsímakerfi]] sem er ein tegund þráðlauss og langdrægs [[símkerfi]]s. Orðið ''farsími'' á yfirleitt við símtæki notenda, en þau er ekki mögulegt að nota án farsímakerfis á borð við [[GSM]]. Orðið ''þráðlaus sími'' á oftast við þráðlausan [[heimasími|heimasíma]] ásamt [[móðurstöð]], sem er skammdrægt símtæki.
Helsti tilgangur farsíma er að hringja og senda [[smáskilaboð]] (SMS). Auk þessarar grunnvirkni gera nútímafarsímar manni kleift að gera margt fleira, til dæmis vafra á [[Internetið|netinu]], taka [[ljósmynd|mynd]]ir, taka upp [[myndband|myndbönd]], hlusta á [[tónlist]], horfa á [[sjónvarp]]sefni og [[kvikmynd]]ir, spila [[tölvuleikur|tölvuleiki]] og [[símgreiðsla|greiða]] fyrir vörur. Farsímar sem bjóða upp á slíka möguleika eru oft kallaðir [[snjallsími|snjallsímar]]. Slíkir símar eru oft með [[snertiskjár|snertiskjá]] og/eða [[lyklaborð]], hraðari [[örgjörvi|örgjörva]] og meira geymluspláss fyrir [[margmiðlun]]arefni og smáforrit eða [[app|öpp]].
== Saga ==
[[Mynd:Mobile_phone_evolution.jpg|thumb|200px|Þróun farsíma frá 1989 til 2004]]
Farsímar voru um langt skeið einn af draumum fjarskiptaverkfræðinga. Árið [[1959]] skrifaði [[Arthur C. Clarke]] ritgerð sem innihélt líflegan og að mörgu leyti nákvæman spádóm um farsíma, þar sem hann sá fyrir sér „persónulegt senditæki, svo lítið og þétt að hver maður gengur með það.“ Hann skrifaði „sá tími mun koma að við getum hringt í einstakling hvar sem er á jörðinni með því einu að velja símanúmer.“ Samkvæmt draumórum Clarkes myndi slíkt tæki líka geta fundið staðsetningu einstaklings þannig að „enginn myndi týnast að óþörfu“. Seinna spáði hann í ritgerðinni ''Profiles of the Future'' að tilkoma þessa tækis væri á miðjum [[1981–1990|níunda áratugnum]].<ref>{{bókaheimild|höfundur=Arthur C. Clarke|titill=Profiles of the Future|ár=1962, ný útg. 1973, 1983 og 1999}}</ref>
Meðal forvera farsímans voru hliðræn [[útvarp]]stæki notuð í skipum og járnbrautarlestum. Kapphlaup til að kynna til sögunnar eiginlega farsíma hófst í alvöru eftir [[seinni heimsstyrjöld]]ina og þróunin átti sér stað í mörgum löndum. Framförum í farsímatækni má skipta í nokkrar kynslóðir, en elstu kerfin teljast til 0G (núllkynslóðarinnar). Sem dæmi um slík kerfi má nefna [[Mobile Telephone Service]] frá [[Bell System]] og arftaka þess, [[Improved Mobile Telephone Service]]. Þessi 0G-kerfi voru mjög dýr og gátu ekki flutt mörg símtöl í einu. Þau voru ekki heldur byggð á „sellum“ (sjá [[farsímakerfi]]).
Bandaríska fyrirtækið [[Motorola]] sýndi fyrsta handfarsímann árið [[1973]]. Fyrsta sjálfvirka farsímanetið var opnað í Japan árið [[1979]] af [[Nippon Telegraph and Telephone|NTT]]. Í kjölfar þess var [[Norræna farsímakerfið|Norræna farsímakerfinu]] (NMT) hleypt af stokkunum í Danmörku, Finnlandi, Noregi og Svíþjóð.<ref>{{vefheimild|url=http://www.tekniskamuseet.se/mobilen/engelska/1980_90.shtml|titill=Världens mest avancerade mobiltelefonsystem|útgefandi=Tekniska Museet|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Fleiri farsímanet voru síðan opnuð í öðrum löndum á miðjum níunda áratugnum. Þessi 1G (fyrstu kynslóðar)-kerfi gátu flutt miklu fleiri símtöl en 0G-kerfin en byggðu samt enn á hliðrænni tækni.
Árið [[1991]] var fyrsta stafræna farsímanetið opnað í Finnlandi af [[Radiolinja]]. Þetta [[2G]]-kerfi var byggt á [[GSM]]-staðlinum og var kveikjan að mikilli samkeppni á þessu sviði. [[Síminn|Póstur og sími]] opnaði fyrsta GSM-netið á [[Ísland]]i þann [[16. ágúst]] [[1994]].<ref>{{fréttaheimild|url=http://www.mbl.is/frettir/taekni/2009/08/14/afmaeli_gemsans/|titill=Afmæli gemsans|útgefandi=[[mbl.is]]|dagsetning=14. ágúst 2009|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref> Tíu árum síðar var [[3G]]-farsímakerfi byggt á [[WCDMA]]-staðlinum ræst í Japan af [[NTT DoCoMo]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.umtsworld.com/umts/history.htm|titill=History of UMTS and 3G development|útgefandi=UMTS World|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Fyrsta 3G-þjónustan á Íslandi fór í loftið þann [[3. september]] [[2007]] á vegum [[Síminn|Símans]].<ref>{{vefheimild|url=http://bleikt.pressan.is/lesa/netid-okeypis-i-simanum-um-helgina-hja-simanum/|titill=5 ára afmæli 3G á Íslandi: Ókeypis netið í símanum um helgina!|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Alþjóðlegri 3G-væðingu símneta fylgdu framfarir eins og 3.5G eða 3G+ sem byggðu á [[HSPA]]-tækni. Bættur gagnahraði og afkastageta neta sem byggðu á [[UMTS]]-kerfinu kom í kjölfar þessara framfara.
Fyrir [[2009]] var orðið ljóst að 3G-net yrðu ofhlaðin á einhverjum tímapunkti í framtíðinni vegna aukinna vinsælda [[bandvídd]]afrekrar þjónustu.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ece.iupui.edu/~dskim/Classes/ECE695MWN/2006-saeed-Capacity_Limit_Problem_in_3G_Networks.ppt|titill=Capacity Limit Problem in 3G Networks|höfundur=Fahd Ahmad Saeed|útgefandi=Purdue School of Engineering|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Vegna þessa fóru farsímafyrirtæki að horfa til þróunar [[4G]]-tækni sem ætlað er að flytja mikið gagnamagn. 4G-kerfi eru allt að tíu sinnum hraðari en 3G-kerfi. Fyrstu 4G-staðlarnir sem komu á markað voru [[WiMAX]] (í boði hjá [[Sprint Nextel|Sprint]] í Bandaríkjunum) og [[LTE]] sem [[TeliaSonera]] bauð upp á fyrst í Skandinavíu.<ref>{{fréttaheimild|url=http://www.pressan.is/Vidskipti/Lesavidskiptafrettir/fyrst-i-heimi-med-meiri-hrada-4g-farsimathjonusta-a-almennan-markad-i-svithjod-og-noregi|titill=Fyrst í heimi með meiri hraða: 4G farsímaþjónusta á almennan markað í Svíþjóð og Noregi|útgefandi=Pressan|dagsetning=14. desember 2009|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref> Þessi kynslóð farsímatækni kom til Íslands þann [[1. ágúst]] [[2013]] þegar [[Nova]] hleypti 4G-netinu sínu af stokkunum.<ref>{{fréttaheimild|url=http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/08/01/4g_i_farsimann_i_fyrsta_sinn/|titill=4G í farsímann í fyrsta sinn|útgefandi=[[mbl.is]]|dagsetning=1. ágúst 2013|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref>
== Möguleikar ==
[[Mynd:Mobil_uvnitr.png|thumb|240px|[[Prentplata]] úr [[Nokia 3210]]]]
Allir farsímar bjóða upp á nokkra sameiginlega möguleika, en framleiðendur reyna að greina vörur sínar frá öðrum á markaðnum með því að bæta við möguleikum. Þessi þróun hefur leitt til mikillar nýsköpunar á farsímasviðinu undanfarin 20 ár.
Helstu eiginleikar farsíma eru:
* [[rafhlaða]], straumveita símans
* einhvers konar [[inntakstæki]] sem gerir notandanum kleift að stjórna símanum: til dæmis [[talnaborð]] á takkasímum og [[snertiskjár|snertiskjár]] á snjallsímum
* [[LCD|skjár]] sem sýnir innslátt notandans, skilaboð, tengiliði og fleira
* farsímaþjónusta sem gerir manni kleift að hringja og senda [[smáskilaboð|skilaboð]]
* allir [[GSM]]-símar eru með [[SIM-kort]] sem hægt er að flytja á milli tækja (sumir símar sem byggja á [[CDMA]]-staðlinum eru með svipað kort sem heitir [[R-UIM]])
* [[IMEI]]-númer sem auðkennir símann
=== Smáskilaboð ===
{{aðalgrein|Smáskilaboð}}
Mest notaði möguleikinn í farsímum (fyrir utan símtöl) eru smáskilaboð eða ''SMS''. Fyrstu smáskilaboðin voru send frá tölvu til farsíma árið 1992 á Bretlandi, en fyrstu smáskilaboðin frá einum síma til annars voru send í Finnlandi árið 1993.
Fyrstu farsímafréttaþjónustunni var hleypt af stokkunum í Finnlandi árið 2000 en hún var send út með smáskilaboðum. Í kjölfar þess komu mörg fyrirtæki sér upp svipaðri þjónustu.
=== SIM-kort ===
[[Mynd:Typical cellphone SIM cards.jpg|thumb|200px|Dæmigerð [[SIM-kort]]]]
{{aðalgrein|SIM-kort}}
[[GSM]]-símar krefjast lítillar [[samrás]]ar sem heitir SIM-kort þannig að notandinn geti hringt og sent skilaboð. SIM-kortið er svipað frímerki að stærð og í flestum símum er það sett undir rafhlöðuna á bakhlið tækisins. Á SIM-kortinu er [[IMSI]]-númerið geymt á öruggan hátt ásamt lykli sem auðkennir notandann. SIM-kortið gerir notendum kleift að skipta á farsíma með því að taka kortið úr einum síma og að setja það í annan. SIM-kort eru líka notuð í [[spjaldtölva|spjaldtölvum]] og [[netpungur|netpungum]] sem nota farsímakerfið til gagnaflutninga.
=== Símar sem styður við marga staðla ===
Sumir farsímar styðja bæði GSM- og CDMA-kerfi. Slíkir farsímar geta tekið bæði SIM-kort og R-UIM-kort, allt að fjögur í einu.
Frá [[2010]] höfðu slíkir farsímar verið vinsælir í [[Indland]]i, [[Indónesía|Indónesíu]] og öðrum nýmörkuðum þar sem þeir svöruðu eftirspurn eftir lægri rekstrarkostnaði. Á þriðja ársfjórðungi ársins [[2011]] seldi [[Nokia]] 18 milljónir farsíma með tveimur SIM-kortshólfum sem tilraun til að bæta upp tapið á snjallsímamarkaðnum.
=== Símar í samræmi við trúarlegar hefðir gyðinga ===
Í dag uppfylla margir farsímar ekki kröfur [[sanntrúaðir gyðingar|sanntrúaðra gyðinga]] um [[hógværð]]. Til að svara þessari eftirspurn þarf farsíma án aðgangs að netinu, smáskilaboða eða myndavéla. Þessir „kosher“-farsímar eru samþykktir af [[rabbíni|rabbínum]] fyrir notkun í [[Ísrael]] og annars staðar í heiminum. Sumir eru jafnvel samþykktir fyrir notkun á [[sabbatsdagur|sabbatsdögum]] fyrir þá sem vinna í heilsugæslu, öryggisgæslu eða annarri almannaþjónustu, þrátt fyrir að bannað sé að nota raftæki á sabbatsdögum.
== Farsímanet ==
[[Mynd:Mobile_cellular_subscriptions_per_100_people_(as_of_2019).svg|thumb|Fjölgun farsímaáskrifta eftir löndum til 2019.]]
:''Sjá líka: [[Farsímakerfi]]''
Heimsins stærsta farsímanet eftir notendum er [[China Mobile]] með yfir 900 milljón áskrifendur í júní 2018.<ref>{{cite web |url = http://www.chinamobileltd.com/en/ir/operation_m.php |title = Operation Data |publisher = China Mobile |date = 2017-08-31 |access-date = 2025-03-27 |archive-date = 2017-10-20 |archive-url = https://web.archive.org/web/20171020132946/http://www.chinamobileltd.com/en/ir/operation_m.php |url-status = dead }}</ref> Yfir 50 farsímafyrirtæki eru með yfir 10 milljón áskrifendur en yfir 150 farsímafyrirtæki eru með að minnsta kosti milljón áskrifendur frá og með árslokum [[2009]]. Árið 2024 var fjöldi farsímanotenda á heimsvísu áætlaður 4,88 milljarðar, eða rúmlega 60% jarðarbúa.<ref>{{cite web|url=https://prioridata.com/data/smartphone-stats/|title=How Many People Own Smartphones in the World? (2024-2029)|website=Priori Data|author=Sunil Gill|date=1. janúar 2025}}</ref>
Á [[Ísland]]i eru farsímar útbreiddir. Fjöldi farsímaáskrifta árið 2020 var 473.120.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/helmingsaukning-i-gagnamagni-farsima/|title=Helmingsaukning í gagnamagni farsíma|date=22. desember 2020|website=Viðskiptablaðið|access-date=2025-03-27|archive-date=2025-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20251211144445/https://vb.is/frettir/helmingsaukning-i-gagnamagni-farsima/|url-status=dead}}</ref> Samkvæmt könnun MMR var hlutfall snjallsímaeignar af farsímaeign komin yfir 80% í maí 2015.<ref>{{cite web|url=https://www2.mmr.is/frettir/birtar-nieurstoeeur/552-islendingar-snjallsimavaeddir|title=Íslendingar snjallsímavæddir|access-date=27.3.2025|website=Mmr|archive-date=2022-02-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20220219140001/https://mmr.is/frettir/birtar-nieurstoeeur/552-islendingar-snjallsimavaeddir|url-status=dead}}</ref> Í dag eru þrjú farsímanet á Íslandi, rekin af [[Síminn|Símanum]], [[Vodafone]] og [[Nova]]. Önnur fjarskiptafélög eins og t.d. Hringdu, Hringiðan og fleiri nýta þau farsímanet til að selja þjónustu sína.
== Framleiðendur ==
Fyrir árið [[2010]] var [[Nokia]] leiðandi á farsímamarknaðnum en frá þeim tíma hefur samkeppni frá öðrum framleiðendum vaxið mikið. Í [[Asía|Asíu]] tóku fyrirtæki eins og [[Micromax]], [[Nexian]] og [[i-Mobile]] yfir markaðshlutdeild Nokia smám saman. Farsímar sem keyra [[Android]]-stýrikerfið höfðu líka áhrif á markaðshlutdeild Nokia í þessum heimshluta. Í Indlandi féll markaðshlutdeild Nokia í 31% úr 56% á þessu tímabili. Kínverskir og indverskir framleiðendur ódýrra farsíma tóku bróðurpart viðskiptavina Nokia.<ref>{{fréttaheimild|url=http://news.yahoo.com/nokia-market-share-drops-further-india-20101229-004007-108.html|titill=Nokia’s Market Share Drops Further in India|útgefandi=PC World|dagsetning=29. desember 2010|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref>
Á fyrsta ársfjórðungi [[2012]] tók [[Samsung]] yfir stöðu Nokia sem stærsti framleiðandi farsíma en það seldi 93,5 milljón eintök það ár, meðan Nokia seldi 82,7 milljón eintök. Sama ár lækkaði [[Standard & Poor's]] lánshæfismat Nokia í BB+/B með neikvæðum horfum vegna mikils taps og slæmrar sölu á [[Nokia Lumia|Lumia]]-snjallsímum, sem nægðu ekki til að bæta upp samdrátt í tekjum af farsímum byggðum á [[Symbian]]-stýrikerfinu.<ref>{{vefheimild|url=https://techcrunch.com/2012/04/27/samsung-may-have-just-become-the-king-of-mobile-handsets-while-sp-downgrades-nokia-to-junk/|titill=Samsung May Have Just Become The King Of Mobile Handsets, While S&P Downgrades Nokia To Junk|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Árið [[2013]] festi [[Microsoft]] kaup á farsímadeild Nokia.<ref>{{vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/microsoft-kaupir-nokia|titill=Microsoft kaupir Nokia|útgefandi=[[RÚV]]|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:50%;"
|-
!colspan=4| Stærstu fimm farsímaframleiðendur heims árið 2013
|-
!|Sæti
!|Framleiðandi
!|[[Gartner]]<ref name="gartner">{{vefheimild|url= http://www.gartner.com/newsroom/id/2665715|titill=Annual Smartphone Sales Surpassed Sales of Feature Phones for the First Time in 2013|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref>
!|[[International Data Corporation|IDC]]<ref>{{vefheimild|url=http://www.idc.com/getdoc.jsp?containerId=prUS24645514|titill=Worldwide Smartphone Shipments Top One Billion Units for the First Time|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref>
|-
|| 1 || [[Samsung]] || 24,6% || 24,5%
|-
|| 2 || [[Nokia]]|| 13,9% || 13,8%
|-
||3 || [[Apple Inc.]] || 8,3% || 8,4%
|-
|| 4 || [[LG]] || 3,8% || 3,8%
|-
|| 5 || [[ZTE]] || 3,3% || -
|-
|| 5 || [[Huawei]] || - || 3,0%
|-
|| || Aðrir || 34,0% || 46,4%
|}
<small>
* Athugasemd: Tölurnar byggjast eingöngu á sölum undir eigin vörumerki fyrirtækis
</small>
== Notkun ==
[[Mynd:Cellphone_repair_kiosk,_Colaba,_Mumbai.jpg|thumb|Farsímaverkstæði í [[Mumbai]]]]
Farsímar eru notaðir í ýmsum tilgangi, til dæmis til að hafa samband við fjölskyldu og vini, stunda viðskipti og í neyðartilvikum. Sumir eiga fleiri en einn farsíma fyrir ólíka notkun, til dæmis fyrir persónuleg not eða vegna atvinnu. Hægt er að nota fleira en eitt SIM-kort til að borga sem minnst fyrir símaþjónustuna; til dæmis gæti eitt SIM-kort boðið upp á ódýrari símtöl innanlands og annað ódýrari símtöl utanlands, í staðinn fyrir að nota SIM-kort á [[símareiki|reiki]] erlendis. Farsíminn hefur verið notaður í ýmsu samhengi í samfélaginu:
* [[Motorola]] framkvæmdi könnun sem sýndi að einn tíundi farsímanotenda eru með annan farsíma sem þeir segja engum frá. Þessi símar eru notaðir meðal annars við framhjáhald og til að gera leynilega viðskiptasamninga.
* Sum samtök hjálpa fórnalömbum [[heimilisofbeldi]]s með því að gefa þeim farsíma fyrir neyðartilvik. Oft eru það endurnýttir símar.
* Tilkoma smáskilaboða hefur leitt til [[farsímsaskáldsaga|farsímsaskáldsögunnar]]; þetta er fyrsta bókmenntagreinin sem er orðin til á farsímaöldinni úr smáskilaboðum sem er safnað og sett saman á vefsíðu.
* Farsímar auðvelda [[aðgerðastefna|aðgerðastefnu]] og almannablaðamennsku.
* [[Sameinuðu þjóðirnar]] hafa greint frá því að farsímar hafa breiðst hraðar út en öll önnur tækni og getur bætt lífskjör fátækasta fólksins í þróunarlöndum með því að veita þeim aðgang að upplýsingum á stöðum þar sem heimasímar eða netþjónusta eru ekki í boði. Notkun á farsímum skapar mikla vinnu, til dæmis við að selja SIM-kort og síma eða gera við þá.
* Í [[Malí]] og öðrum Afríkulöndum fór fólk til næsta þorps til að segja fjölskyldunni sinni frá brúðkaupum, fæðingu og slíku en þetta er orðið óþarft í dag þar sem farsímanet eru til.
* Sjónvarpsiðnaðurinn hefur byrjað að nota farsíma til að auka áhorf með [[app|öppum]], auglýsingum og fleira. 86% Bandaríkjamanna nota farsímann sinn til að horfa á sjónvarpið.
* Í sumum heimshlutum er algengt að deila einum farsíma. Þetta er útbreitt í indverskum borgum þar sem fjölskyldur og vinir deila einum eða fleiri farsímum sín á milli. Algengt er að þorp hefur aðgang að aðeins einum farsíma, kannski í eigu kennara eða trúboða, sem allir mega nota.
=== Margmiðlun ===
Eitt fyrsta dæmið um dreifingu og sölu margmiðlunar í gegnum farsíma var þegar finnska fyrirtækið Radiolinja hóf sölu á [[hringitónn|hringitónum]] árið [[1998]]. Stuttu eftir það var annað efni í boði eins og fréttir, tölvuleikir, brandarar, stjörnuspá, sjónvarpsefni og auglýsingar. Í fyrstu var mikið af þessu efni bara afrit af því sem áður var til, til dæmis [[auglýsingaborði|auglýsingaborðar]] eða yfirlit úr sjónvarpsfréttum. Undanfarin ár hefur þetta breyst smám saman og nú er mikið efni framleitt eingöngu fyrir farsíma, t.d. öpp.
Árið [[2006]] náði verðmæti farsímamiðla 31 milljarður bandaríkjadala og var á þeim tíma verðmætara en netmiðlar. Árið [[2007]] var verðmæti tónlistarefnis í farsímum 9,3 milljarðar dollara og farsímaleikja 5 milljarðar dollara.<ref>{{vefheimild|url=http://www.netsize.com/Ressources_Guide.htm|titill=Downloads Guide|útgefandi=Netsize|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref>
=== Undir stýri ===
[[Mynd:Hand held phone in car.JPG|thumb|left|Að skrifa skilaboð í þungri umferð í [[New York-borg|New York]]]]
Notkun farsíma undir stýri ökutækja er útbreidd en umdeild. Truflanir meðan á akstri stendur geta aukið áhættu á slysum. Vegna þess er bannað að nota farsíma undir stýri í mörgum löndum. Í [[Egyptaland]]i, [[Ísrael]], [[Japan]], [[Portúgal]] og [[Singapúr]] er bannað bæði að nota farsíma með höndunum og með handfrjálsum búnaði undir stýri. Annars staðar, meðal annars á [[Bretland]]i, [[Ísland]]i,<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/lagas/137/1987050.html|titill=1987 nr. 50 30. mars/ Umferðarlög|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> í [[Frakkland]]i og sumum fylkjum [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]], er aðeins bannað að nota símann með höndunum.
Með aukinni tækni farsíma í dag eru þeir orðnir næstum eins og [[fartölva|fartölvur]] í notkun. Þess vegna á lögreglan erfitt með að greina á milli notkunar farsíma meðan á akstri stendur. Þetta er meira áberandi í löndum þar sem er bannað bæði að nota símann í höndunum og með handfrjálsum búnaði, því ekki er auðvelt að greina hvernig verið er að nota símann með því að horfa á ökumanninn. Þar af leiðandi geta ökumenn verið stöðvaðir fyrir að nota símann ólöglega þegar þeir eru í raun og veru að nota hann löglega, til dæmis til að spila tónlist eða sem [[GPS]]-tæki.
Rannsóknir hafa líka verið gerðar á notkun farsíma á [[reiðhjól]]um og afleiðingar hennar.<ref>{{greinarheimild|höfundur=de Waard, D.; Schepers, P.; Ormel, W. og Brookhuis, K.|grein=Mobile phone use while cycling: Incidence and effects on behaviour and safety|titill=Ergonomics|volume=53|edition=No. 1|ár=2010|blaðsíðutal=30–42}}</ref>
=== Sem greiðslumáti ===
[[Mynd:Mobile_payment_01.jpg|thumb|200px|Greiðsla með farsíma]]
Í mörgum löndum er boðið upp á [[heimabanki|netbanka]] í farsímum og er sums staðar er hægt að greiða reikninga með smáskilaboðum. Í [[Kenýa]] geta viðskiptavinir símafyrirtækisins [[Safaricom]] notað bankaþjónustuna [[M-PESA]] til að geyma peninga á SIM-kortunum sínum, svo dæmi sé nefnt. Hægt er að leggja peninga inn á eða taka þá út af M-PESA-reikningum í verslunum Safaricom, auk þess að millifæra peninga á milli fólks og nota þá til að borga heimilisreikninga.
Tilraunir með greiðslur með farsímum voru fyrst gerðar í Finnlandi árið 1998 þegar tveir sjálfsalar [[Coca-Cola]] í [[Espoo]] voru útbúnir tæki til að taka á móti greiðslum með SMS. Hugmyndin hefur breiðst út um heiminn og nú er slíkan greiðslumáta að finna í mörgum löndum.
Með sumum farsímum er hægt að greiða beint með því að snerta [[posi|posa]] með þeim. Þessi [[snertilaus greiðsla|snertilaus greiðslumáti]] virkar á svipaðan hátt og [[snjallkort]], þ.e. með [[nærsamskipti|nærsamskiptum]] (NFC).<ref>{{fréttaheimild|url=http://www.vb.is/frettir/69069/|titill=Viðskiptablaðið - Geta greitt með snjallsímanum|dagsetning=15. janúar 2012|útgefandi=[[Viðskiptablaðið]]|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref>
=== Sem staðsetningarbúnaður ===
Farsímar geta verið notaðir til að safna gögn um staðsetningu notandans. Meðan kveikt er á símanum er auðvelt að finna landfræðilega staðsetningu tækisins, hvort sem hann er í notkun eða ekki. Þetta er gert með því að reikna út muninn á tímanunum sem tekur merkið að fara frá einu [[loftnet]]i í nágrenni tækisins til annars.<ref name="bbc-phone-locate">{{fréttaheimild|url= http://news.bbc.co.uk/1/hi/technology/4738219.stm|titill=Tracking a suspect by mobile phone|dagsetning=3. ágúst 2005|útgefandi=BBC News|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref><ref name="foxnews-phone-locate">{{fréttaheimild|url= https://www.foxnews.com/story/2009/03/18/cell-phone-tracking-can-locate-terrorists-but-only-where-it-legal/|titill=Cell Phone Tracking Can Locate Terrorists — But Only Where It's Legal|dagsetning=14. mars 2009|útgefandi= FOX News|dagsetningskoðað=20. júlí 2014}}</ref>
Farsímafyrirtæki, lögreglan og ríkisstjórnin geta fylgst með ferðum farsímanotanda í gegnum bæði SIM-kortið og símann sjálfan.<ref name="bbc-phone-locate" />
=== Þjófnaður ===
Samkvæmt [[Fjarskiptaumboð Bandaríkjanna|Fjarskiptaumboði Bandaríkjanna]] (FCC) er farsímaþjófnaður einn þriðji hluti allra þjófnaða í Bandaríkjunum. Lögreglan í [[San Francisco]] komst að því að helmingur allra þjófnaða í borginni voru á farsímum. Framleiðendur farsíma hafa brugðist við þessari þróun með því að gera eiganda símans kleift að afvirkja símann úr fjarlægð, sem dregur úr líkunum á því að honum sé stolið og gerir erfiðara að selja símann áfram.
== Áhrif á heilsu ==
{{athygli|Þetta virðist vera jaðarskoðun, byggð á athugunum sem hafa verið hraktar ítrekað (t.d. [https://www.iarc.who.int/news-events/mobile-phone-use-and-brain-tumour-risk-cosmos-a-prospective-cohort-study/]).}}
Farsímar senda frá sér [[rafsegulgeislun]] á [[örbylgja|örbylgjutíðni]]. Mörg önnur fjarskiptakerfi senda frá sér svipaða geislun og farsímar, til dæmis þráðlausir netbeinar og þráðlausir heimasímar (DECT).
Þann [[31. maí]] [[2011]] skýrði [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]] frá því að farsímar gætu verið skaðlegir heilsunni til lengri tíma<ref>{{vefheimild|titill=IARC CLASSIFIES RADIOFREQUENCY ELECTROMAGNETIC FIELDS AS POSSIBLY CARCINOGENIC TO HUMANS|url=https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2011/pdfs/pr208_E.pdf|verk=[[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref><ref name="WHO">{{vefheimild|url= http://www.who.int/features/qa/30/en|titill=What are the health risks associated with mobile phones and their base stations?|dagsetning=5. desember 2005|verk=Online Q&A|útgefandi= [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> og sagði að geislun frá farsímum „gæti valdið krabbameini í mannfólki“ eftir að hópur óháðra sérfræðinga á sviði örbylgjugeislunar skoðaði og mat allar rannsóknir sem birtar höfðu verið um áhrif örbylgjugeislunar frá farsímum. Þann 31. maí árið 2011 flokkaði IARC hópurinn alla þráðlausa örbylgjugeislun í flokk 2B sem mögulega krabbameinsvaldandi.[https://www.iarc.fr/en/media-centre/pr/2011/pdfs/pr208_E.pdf]
Nokkrar nýlegar rannsóknir benda til mögulegrar samsvörunar á milli notkunar farsíma og sumra tegunda [[heili|heila]]- og [[munnvatnskirtlar|munnvatnskirtla]]æxla. Prófessor Lennart Hardell við Örebro háskóla í Svíþjóð og aðrir greindu 11 rannsóknir úr ritrýndum fræðitímaritum og komust að þeirri niðurstöðu að notkun farsíma í a.m.k. tíu ár „meira eða minna tvöfaldar líkurnar á því að einstaklingur sé greindur með heilaæxli á sömu hlíð höfuðsins og er notuð þegar talað er í farsímann“.<ref>{{greinarheimild|höfundur=Khurana, VG; Teo, C; Kundi, M; Hardell, L; Carlberg, M;|grein=Cell phones and brain tumors: A review including the long term epidemiologic data|titill=Surgical Neurology|volume=72|issue=3|blaðsíðutal=205–214|doi=10.1016/j.surneu.2009.01.019|pmid=19328536|ár=2009}}</ref> Eins má nefna CERENAT rannsóknina frá Frakklandi sem einnig sýnir fylgni við heilamein.[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24816517]
Ein rannsóknin sem fjallað er um í greiningunni sýndi að „hættan á [[heilakrabbamein]]i (glioma) jókst um 40% hjá þeim sem notuðu farsímann mest (að meðaltali 30 mínútur á dag á 10 ára tímabili)“.<ref>{{vefheimild|url=https://www.businessinsider.com/cell-phones-cause-cancer-2011-5|titill=World Health Organization: Cell Phones May Cause Cancer|útgefandi=[[Business Insider]]|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Í sumum löndum, til dæmis Frakklandi, hafa verið sett lög til að takmarka örbylgjugeislun og þá sérstaklega í umhverfi barna.[https://betweenrockandhardplace.wordpress.com/2015/02/02/france-limits-spread-of-the-wi-fi-by-a-new-law-finland-does-not-care-at-all/] Mörg önnur lönd hafa einnig tekið skref í þá átt að vernda almenning og sérstaklega börn og ófrískar konur gegn síaukinni þráðlausri örbylgjugeislun.[https://ehtrust.org/policy/international-policy-actions-on-wireless/] Nýjasta rannsóknin á þessu sviði kemur frá NTP (National Toxicology Program) í Bandaríkjunum en hún er sú stærsta og dýrasta sem stofnunin hefur framkæmt frá upphafi. Rannsóknin kostaði 250 milljón bandaríkjadali og var notast bæði við rottur og mýs. Frumniðurstöður hennar sem birta voru sumarið 2016 eru sláandi en þær sýna fylgni við heilamein (glioma) eða sömu tegund og faraldsfræðirannsóknir hafa áður sýnt.[https://ehtrust.org/cell-phone-radiofrequency-radiation-study/] Líkurnar á að það gerist fyrir tilviljun eru hverfandi. Óháðir sérfræðingar á borð við prófessor Lennart Hardell og Dr. Dariusz Leszczynski sem báðir voru valdir af WHO til að sitja í starfshópi IARC árið 2011 fullyrða að eftir að frumniðurstöður NTP rannsóknarinnar komu fram myndi sami hópur sérfræðinga hækka flokkun á allri þráðlausri örbylgjugeislun uppí flokk 2A eða mögulega krabbameinsvaldandi sem er næsti flokkur við 1 sem er þá krabbameinsvaldandi.
Lengi hefur verið fullyrt af ýmsum aðilum að ójónuð örbylgjugeislun hafi ekki líffræðileg áhrif nema þá hitunaráhrif. Nú þykir fullsýnt að sú fullyrðing stenst ekki. Viðmið um hámarksgeislun sem Geislavarnir ríkisins styðst við voru sett af ICNIRP árið 1998 og miða eingöngu við hitunaráhrif. Þykir mörgum þau viðmið vera úrelt í ljósi nýjustu rannsókna og hefur t.a.m. stór hópur sérfræðinga sem birt hafa ritrýndar rannsóknir á áhrifum örbylgjugeislunar sent frá sér áskorun til Sameinuðu þjóðanna og Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar þar sem skorað er á þá aðila að gera mun strangari kröfur um viðmið um hámarks geislun til verndar almenningi. Áskorunin hefur verið undirrituð af 224 sérfræðingum frá 41 landi.[https://www.emfscientist.org]
== Umhverfisáhrif ==
[[Mynd:Handy_schrott_mobile_phone_scrap.jpg|thumb|200px|Úreltir farsímar]]
Alfonso Balmori hefur gert nokkrar rannsóknir á áhrifum farsímasenda/-mastra á náttúrulegt umhverfi á Spáni t.a.m. á körtur og fugla og benda þær rannsóknir ótvírætt til áhrifa örbylgjugeislunar á lífsskilyrði dýra í náttúrunni.[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20560769]
Rannsóknir benda til þess að um 40-50% áhrifa farsíma á umhverfið stafi af framleiðslu prentplatanna og samrásanna.<ref>{{vefheimild|url=https://www.informinc.org/pages/media/the-secret-life-series/the-secret-life-of-cell-phones.html|titill=The Secret Life Series - Environmental Impacts of Cell Phones|útgefandi=Inform, Inc.|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Neytendur kaupa nýja farsíma á 11 til 18 mánuða fresti að meðaltali.<ref>{{vefheimild|url=http://www.griffith.edu.au/engineering-information-technology/e-waste-research-group/facts-figures|titill=E-waste research group, Facts and figures|útgefandi=Griffith University|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref> Gömlu símunum er þá hent og ýta undir [[rafrænn úrgangur|rafrænan úrgang]]. Farsímaframleiðendur sem selja vörurnar sínar í Evrópu verða að fylgja [[Reglugerð Evrópusambandsins um rafrænan úrgang]] (WEEE).<ref>{{vefheimild|url=https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/?uri=CELEX:32012L0019|titill=EUR-Lex - 32012L0019 - EN - Eur-Lex|útgefandi=[[Evrópusambandið]]|árskoðað=2014|mánuðurskoðað=20. júlí}}</ref>
Margir farsímar innihalda dýrmæt efni sem hægt er að [[endurvinnsla|endurvinna]]. Þetta dregur úr notkun orku og annarra auðlinda sem þarf til að vinna þessi efni úr námum. Ef þessi efni eru sett í [[landfylling]]u geta þau mengað loftið og jarðveginn og jafnvel [[drykkjarvatn]]. Sumir farsímar innihalda [[blý]] sem er afar eitrað efni. Prentplöturnar í farsímum geta innihaldið [[kopar]], [[gull]], [[sink]], [[beryllín]], [[tantalín]], [[koltan]] og önnur dýr eða sjaldgæf hráefni.
Í dag er meiri áhersla lögð á endurvinnslu gamalla farsíma til að draga úr neikvæðum áhrifum á umhverfið. Stundum bjóða framleiðendur og söluaðilar viðskiptavinum inneign fyrir að endurvinna gömlu farsímana sína hjá þeim en slíkt er þó sjaldgæft.
== Tengt efni ==
{{commonscat|Mobile phones|Farsímum}}
* [[Gervihnattasími]]
* [[Iridíumkerfi]]
* [[Lófatölva]]
* [[NMT]]
* [[SMS]]
* [[Snjallsími]]
== Heimildir ==
{{reflist|2}}
{{Gæðagrein}}
[[Flokkur:Símar]]
[[Flokkur:Farsímar]]
f2yb1k3l5cmp995ll72k5yg9f0q2t6f
Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir
0
50552
1979143
1942390
2026-09-16T14:48:41Z
Sabelöga
51145
([[m:Special:MyLanguage/User:Jon Harald Søby/diffedit|diffedit]])
1979143
wikitext
text/x-wiki
{{Leikari
| nafn = Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir
| fæðingardagur = [[ 2. júlí]] [[1969]]
| foreldrar = [[Bríet Héðinsdóttir]]<br />Þorsteins Þorsteinssonar
}}
'''Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir''' (f. [[2. júlí]] [[1969]]) er [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]]. Hún var með spjallþátt<ref name="Ekki ást við fyrstu sýn" /> á laugardagskvöldum á undan [[Spaugstofan|Spaugstofunni]] á sínum tíma.{{heimild vantar}} Steinunn hefur leikið í ýmsum þáttum og kvikmyndum. Hún lék meðal annars í þáttunum [[Fangar]].<ref name="kvikmyndav">{{vefheimild |titill=Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir |url=https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/1043 |ritverk=Kvikmyndavefurinn |tungumál=is}}</ref> Steinunn var gift [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli Stefánssyni]], leikara og þau ólu upp 4 börn.<ref>{{vefheimild |titill=Veikindi Stefáns Karls langt gengin |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2017/06/21/veikindi_stefans_karls_langt_gengin/ |ritverk=www.mbl.is |tungumál=is}}</ref> Steinunn átti 2 börn fyrir.<ref name="Ekki ást við fyrstu sýn">{{vefheimild |titill=Ekki ást við fyrstu sýn - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/ekki-ast-vid-fyrstu-syn |ritverk=RÚV |dags=27. nóvember 2017}}<!--Í myndbandi 6:55--></ref> Hún fékk [[Íslensku leiklistarverðlaunin|Grímu verðlaunin]] 2004 fyrir leik í aukahlutverki fyrir sýninguna Ríkarður þriðji.<ref>{{vefheimild |titill=Verðlaunahafar 2004 |url=https://www.forseti.is/Verndari/GrimanIslenskuleiklistarverdlaunin/Verdlaunahafar2004/ |safnslóð=https://web.archive.org/web/20120722091415/https://www.forseti.is/Verndari/GrimanIslenskuleiklistarverdlaunin/Verdlaunahafar2004/ |safndags=22. júlí 2012}}</ref>
Steinunn bauð sig fram í [[Forsetakosningar á Íslandi 2024|í forsetakosningunum árið 2024]]
Steinunn er dóttir [[Bríet Héðinsdóttir|Bríetar Héðinsdóttur]], leikkonu og leikstjóra, og Þorsteins Þorsteinssonar, kennara og þýðanda.<ref>{{vefheimild |höfundur=Júlía Margrét Einarsdóttir |titill=Hefur aldrei haft eins gaman af því að vinna í leikhúsi - RÚV.is |url=https://nyr.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-08-03-hefur-aldrei-haft-eins-gaman-af-thvi-ad-vinna-i-leikhusi-389082 |ritverk=RÚV |dags=3. ágúst 2023}}</ref>
==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
Steinunn hefur leikið í eftirfarandi kvikmyndum og sjónvarpsþáttum:<ref name="kvikmyndav" />
{| class="wikitable"
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|rowspan="2"|'''[[1996]]'''||''[[Sigla himinfley]]''||Malín||
|-
| ''[[Áramótaskaupið 1996]]''{{heimild vantar}}|| ||
|-
|'''[[1997]]'''||''[[Perlur og svín]]''||Eygló||
|-
|'''[[1998]]'''||''[[Áramótaskaupið 1998]]''<ref>{{vefheimild |titill=Engu upp lokið fyrr en á hinsta kvöldi ársins |url=https://timarit.is/page/1923459 |útgefandi=Morgunblaðið |dags=23-12-1998}}</ref>|| ||
|-
|'''[[1999]]'''||''[[Áramótaskaupið 1999]]''{{heimild vantar}}|| ||
|-
|'''[[2000]]'''||''[[Ikíngut]]''||Verkakona||
|-
|'''[[2002]]'''||''[[Litla lirfan ljóta]]''||Kóngulóin||
|-
|'''[[2005]]'''||''[[Bjólfskviða (2006 kvikmynd)|Bjólfskviða]]''||Wealtheow||
|-
|'''[[2015]]'''|| ''[[Réttur]]''|| Gabríela ||
|-
|'''[[2015]]'''- [[2016]]|| ''[[Ófærð]]''|| Aldís ||
|-
|'''[[2017]]'''||''[[Fangar]]''||||
|-
|'''[[2017]]-[[2021]]'''|| ''[[Stella Blómkvist]]''|| Edda ||
|-
|'''[[2019]]'''||''[[Eden (kvikmynd)|Eden]]''||Móðir Viggu||
|-
|'''[[2021]]'''|| [[Hvernig á að vera klassa drusla]]||
|-
|'''[[2021]]'''|| ''[[Leynilögga]]''|| Lögreglukona ||
|-
|'''[[2021]]'''|| ''[[Verbúð]]''{{heimild vantar}}|| Jóna Margrét ||
|-
|'''[[2021]]-[[2022]]'''|| ''[[Svörtu sandar]]''|| Elín ||
|-
|'''[[2022]]'''|| ''[[Vitjanir]]''{{heimild vantar}}|| Inga ||
|-
|'''[[2023]]'''|| ''[[Afturelding (sjónvarpsþættir)|Afturelding]]''|| ||
|-
|}
==Tenglar==
* {{imdb nafn|0960388}}
* [https://www.discogs.com/artist/4534431 Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir] á [[Discogs]]
== Heimildir ==
<references/>
{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 2024]]
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]
{{f|1969}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1969]]
mqtan0vo6xvv9nvd0z9q5hwa6bo2hz2
1979152
1979143
2026-09-16T16:45:38Z
Berserkur
10188
1979152
wikitext
text/x-wiki
{{Leikari
| nafn = Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir
| fæðingardagur = [[ 2. júlí]] [[1969]]
| foreldrar = [[Bríet Héðinsdóttir]]<br />Þorsteins Þorsteinssonar
}}
'''Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir''' (f. [[2. júlí]] [[1969]]) er [[Ísland|íslensk]] [[leikkona]]. Hún hefur leikið í ýmsum þáttum og kvikmyndum, meðal annars í þáttunum [[Fangar]].<ref name="kvikmyndav">{{vefheimild |titill=Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir |url=https://www.kvikmyndavefurinn.is/person/nr/1043 |ritverk=Kvikmyndavefurinn |tungumál=is}}</ref> Steinunn var gift [[Stefán Karl Stefánsson|Stefáni Karli Stefánssyni]], leikara og þau ólu upp 4 börn.<ref>{{vefheimild |titill=Veikindi Stefáns Karls langt gengin |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2017/06/21/veikindi_stefans_karls_langt_gengin/ |ritverk=www.mbl.is |tungumál=is}}</ref> Steinunn átti 2 börn fyrir.<ref name="Ekki ást við fyrstu sýn">{{vefheimild |titill=Ekki ást við fyrstu sýn - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/ekki-ast-vid-fyrstu-syn |ritverk=RÚV |dags=27. nóvember 2017}}<!--Í myndbandi 6:55--></ref> Hún hlaut [[Íslensku leiklistarverðlaunin|Grímu verðlaunin]] 2004 fyrir leik í aukahlutverki fyrir sýninguna Ríkarður þriðji.<ref>{{vefheimild |titill=Verðlaunahafar 2004 |url=https://www.forseti.is/Verndari/GrimanIslenskuleiklistarverdlaunin/Verdlaunahafar2004/ |safnslóð=https://web.archive.org/web/20120722091415/https://www.forseti.is/Verndari/GrimanIslenskuleiklistarverdlaunin/Verdlaunahafar2004/ |safndags=22. júlí 2012}}</ref>
Steinunn bauð sig fram í [[Forsetakosningar á Íslandi 2024|í forsetakosningunum árið 2024]].
Steinunn er dóttir [[Bríet Héðinsdóttir|Bríetar Héðinsdóttur]], leikkonu og leikstjóra, og Þorsteins Þorsteinssonar, kennara og þýðanda.<ref>{{vefheimild |höfundur=Júlía Margrét Einarsdóttir |titill=Hefur aldrei haft eins gaman af því að vinna í leikhúsi - RÚV.is |url=https://nyr.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2023-08-03-hefur-aldrei-haft-eins-gaman-af-thvi-ad-vinna-i-leikhusi-389082 |ritverk=RÚV |dags=3. ágúst 2023}}</ref>
==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum==
Steinunn hefur leikið í eftirfarandi kvikmyndum og sjónvarpsþáttum:<ref name="kvikmyndav" />
{| class="wikitable"
|-
!Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun
|-
|rowspan="2"|'''[[1996]]'''||''[[Sigla himinfley]]''||Malín||
|-
| ''[[Áramótaskaupið 1996]]''{{heimild vantar}}|| ||
|-
|'''[[1997]]'''||''[[Perlur og svín]]''||Eygló||
|-
|'''[[1998]]'''||''[[Áramótaskaupið 1998]]''<ref>{{vefheimild |titill=Engu upp lokið fyrr en á hinsta kvöldi ársins |url=https://timarit.is/page/1923459 |útgefandi=Morgunblaðið |dags=23-12-1998}}</ref>|| ||
|-
|'''[[1999]]'''||''[[Áramótaskaupið 1999]]''{{heimild vantar}}|| ||
|-
|'''[[2000]]'''||''[[Ikíngut]]''||Verkakona||
|-
|'''[[2002]]'''||''[[Litla lirfan ljóta]]''||Kóngulóin||
|-
|'''[[2005]]'''||''[[Bjólfskviða (2006 kvikmynd)|Bjólfskviða]]''||Wealtheow||
|-
|'''[[2015]]'''|| ''[[Réttur]]''|| Gabríela ||
|-
|'''[[2015]]'''- [[2016]]|| ''[[Ófærð]]''|| Aldís ||
|-
|'''[[2017]]'''||''[[Fangar]]''||||
|-
|'''[[2017]]-[[2021]]'''|| ''[[Stella Blómkvist]]''|| Edda ||
|-
|'''[[2019]]'''||''[[Eden (kvikmynd)|Eden]]''||Móðir Viggu||
|-
|'''[[2021]]'''|| [[Hvernig á að vera klassa drusla]]||
|-
|'''[[2021]]'''|| ''[[Leynilögga]]''|| Lögreglukona ||
|-
|'''[[2021]]'''|| ''[[Verbúð]]''{{heimild vantar}}|| Jóna Margrét ||
|-
|'''[[2021]]-[[2022]]'''|| ''[[Svörtu sandar]]''|| Elín ||
|-
|'''[[2022]]'''|| ''[[Vitjanir]]''{{heimild vantar}}|| Inga ||
|-
|'''[[2023]]'''|| ''[[Afturelding (sjónvarpsþættir)|Afturelding]]''|| ||
|-
|}
==Tenglar==
* {{imdb nafn|0960388}}
* [https://www.discogs.com/artist/4534431 Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir] á [[Discogs]]
== Heimildir ==
<references/>
{{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}}
[[Flokkur:Frambjóðendur til embættis forseta Íslands 2024]]
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]
{{f|1969}}
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1969]]
qlgqh2dpva15aore5ywaxwpj395p06c
Hringrök
0
52380
1979224
1960416
2026-09-17T11:46:41Z
Akigka
183
Akigka færði [[Hringferð í sönnun]] á [[Hringrök]]: Íslenskt nafn: fylgi orðanotkun í Erlendi
1960416
wikitext
text/x-wiki
'''Hringferð í sönnun''' eða '''hringsönnun''' er [[rökvilla]] þar sem maður gefur sér það sem á að sýna fram á undir yfirskini röksemdafærslu. Í hringferð í sönnun er einhverju haldið fram, ályktun er dregin af því og ályktunin svo notuð til að styðja upprunalegu forsenduna.
==Dæmi==
#Ef Jón er sekur um glæpinn en sýnir engin merki iðrunar, þá er það vegna þess að hann er vondur maður. Og af því að hann sýnir engin merki iðrunar er hann vondur maður og það sýnir að hann framdi glæpinn.
#A: „Allir sannir aðdáendur bókanna um Harry Potter halda mest upp á fyrstu bókina.“ B: „En Gunna heldur mest upp á þriðju bókina.“ A: „Já, en Gunna er ekki sannur aðdáandi bókanna um Harry Potter.“ B: „Hvers vegna segirðu það?“ A: „Af því að Gunna heldur ekki mest upp á fyrstu bókina um Harry Potter.“
#Allt sem stendur í biblíunni er satt og við getum verið viss um það af því að hún er guðlega innblásið rit. Um innblástur hennar þarf enginn að efast enda kemur það skýrt fram í biblíunni að hún sé guðlega innblásin og það er að sjálfsögðu satt líkt og allt annað sem þar kemur fram.
[[Flokkur:Rökvillur]]
mq3se7szw9tv5l5sux5vz2vqtau44kp
1979228
1979224
2026-09-17T11:48:05Z
Akigka
183
1979228
wikitext
text/x-wiki
'''Hringrök''' eða '''hringsönnun''' er [[rökvilla]] þar sem maður gefur sér það sem á að sýna fram á undir yfirskini röksemdafærslu. Með hringrökum er einhverju haldið fram, ályktun er dregin af því, og ályktunin svo notuð til að styðja upprunalegu forsenduna.
==Dæmi==
#Ef Jón er sekur um glæpinn en sýnir engin merki iðrunar, þá er það vegna þess að hann er vondur maður. Og af því hann sýnir engin merki iðrunar er hann vondur maður og það sýnir að hann framdi glæpinn.
#A: „Allir sannir aðdáendur bókanna um Harry Potter halda mest upp á fyrstu bókina.“ B: „En Gunna heldur mest upp á þriðju bókina.“ A: „Já, en Gunna er ekki sannur aðdáandi bókanna um Harry Potter.“ B: „Hvers vegna segirðu það?“ A: „Af því að Gunna heldur ekki mest upp á fyrstu bókina um Harry Potter.“
#Allt sem stendur í biblíunni er satt og við getum verið viss um það af því að hún er guðlega innblásið rit. Um innblástur hennar þarf enginn að efast enda kemur það skýrt fram í biblíunni að hún sé guðlega innblásin, og það er að sjálfsögðu satt líkt og allt annað sem þar kemur fram.
{{stubbur}}
[[Flokkur:Rökvillur]]
p1vlzny66hnejb1weqkgcc0ffcvkbp9
Spjall:Hringrök
1
52438
1979226
313866
2026-09-17T11:46:41Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Hringferð í sönnun]] á [[Spjall:Hringrök]]: Íslenskt nafn: fylgi orðanotkun í Erlendi
313866
wikitext
text/x-wiki
Í Skírni er þetta kallað '''hringsönnun''': ''nagaði á sér neglurnar og velti í huga sér hvílíkleikum, hvaðlegleikum og hringsönnunum''. - Hákarl
76ppi9mkjsgrmpfutrlb4ipjmyvju0f
Fjármálaeftirlitið
0
59033
1979202
1953500
2026-09-17T04:30:44Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979202
wikitext
text/x-wiki
'''Fjármálaeftirlitið''' (skammstafað '''FME''') er [[Ísland|íslensk]] [[Ríkisstofnanir á Íslandi|ríkisstofnun]] sem starfar sem eftirlitsstofnun eftir lögum um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi og lögum um fjármálafyrirtæki.
Eftirlitsskyldiraðilar á fjármálamarkaði eru [[banki|viðskiptabankar]], [[sparisjóður|sparisjóðir]], [[vátryggingarfélag|vátryggingafélög]], vátryggingamiðlanir, lánafyrirtæki (fjárfestingarbankar og greiðslukortafyrirtæki), verðbréfafyrirtæki, verðbréfamiðlanir, rekstrarfélög verðbréfasjóða og [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]], auk annarra aðila sem heimild hafa til að taka á móti innlánum. Fjármálaeftirlitið var sameinað [[Seðlabankinn|Seðlabankanum]] í byrjun ársins 2020.
<!-- Ekki árið 199? Hvenær (fyrst)?: Fjármálaeftirlitið var stofnað árið 199 þegar bankaeftirlit [[Seðlabanki Íslands|Seðlabanka Íslands]] og [[Tryggingaeftirlitið]] voru sameinuð. -->
== Starfsmenn ==
Núverandi forstjóri þess er Unnur Gunnarsdóttir en áður hafði [[Gunnar Þ. Andersen]] tekið við af [[Jónas Fr. Jónsson|Jónasi Fr Jónssyni]].<ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/blog/2009/04/03/gunnar-th-andersen-radinn-forstjori-fjarmalaeftirlitsins/ |title=Gunnar Þ. Andersen ráðinn forstjóri Fjármálaeftirlitsins; af Eyjunni.is |access-date=2009-04-03 |archive-date=2009-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090406144534/http://eyjan.is/blog/2009/04/03/gunnar-th-andersen-radinn-forstjori-fjarmalaeftirlitsins/ |url-status=dead }}</ref> Fyrsti forstjóri fjármálaeftirlitsins var [[Páll Gunnar Pálsson]], sonur Páls Péturssonar frá Höllustöðum, alþingismanns. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2013/07/02/skipadur-i-stjorn-fme-gegn-thvi-ad-rada-son-radherra-sem-forstjora/ |title=Skipaður í stjórn FME gegn því að ráða son ráðherra sem forstjóra?; af Eyjunni.pressan.is 2013 |access-date=2013-07-02 |archive-date=2013-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130705235429/http://eyjan.pressan.is/frettir/2013/07/02/skipadur-i-stjorn-fme-gegn-thvi-ad-rada-son-radherra-sem-forstjora/ |url-status=dead }}</ref> Hann var forstjóri á árunum [[1999]] til [[2005]].<ref>{{Cite web |url=http://www.tidarandinn.is/taxonomy/term/219 |title=Fjármálaeftirlitið; af Tíðarandanum.is |access-date=2009-05-25 |archive-date=2009-06-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090618060022/http://www.tidarandinn.is/taxonomy/term/219 |url-status=dead }}</ref>
FME hefur einnig eftirlit með [[Nýsköpunarsjóður atvinnulífsins|Nýsköpunarsjóði atvinnulífsins]] og húsbréfadeild
[[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóðs]].
==Bankahrunið==
{{aðalgrein|Bankahrunið}}
Í stefnuyfirlýsingu ríkisstjórnarinnar frá maí 2007 kom fram að efla ætti FME.<ref>{{Cite web |url=https://www.stjornarrad.is/Stefnuyfirlysing//nr/275 |title=Stefnuyfirlýsing ríkisstjórnar 2007 |access-date=2026-03-30 |archive-date=2016-07-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160710041140/http://www.stjornarrad.is/Stefnuyfirlysing/nr/275 |url-status=dead }}</ref> Þann [[6. október]] [[2008]] var tilkynnt að FME yrðu veittar miklar heimildir til að hlutast til um íslenskar fjármálastofnanir. Strax morguninn eftir greip FME inn í rekstur [[Landsbankinn|Landsbankans]].<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/fme_styrir_landsbankanum/ FME stýrir Landsbankanum]</ref>
Í [[skýrsla rannsóknarnefndar alþingis|skýrslu rannsóknarnefndar alþingis]] var komist að þeirri niðurstöðu að:
{{tilvitnun2|mikið hafi skort á að Fjármálaeftirlitið væri í stakk búið til þess að sinna eftirliti með fjármálafyrirtækjunum á viðhlítandi hátt síðustu árin fyrir fall bankanna. Þar veldur mestu að ráðstöfunarfé Fjármálaeftirlitsins var ónógt. Ef litið er til rekstrarkostnaðar stofnunarinnar og tekna hennar fram til ársins 2006 er ljóst að vöxtur stofnunarinnar hefur ekki verið nægjanlegur samanborið við vöxt íslenska fjármálakerfisins, flókin eignatengsl á fjármálamarkaði, aukin umsvif eftirlitsskyldra aðila erlendis svo og aukin verkefni sem lögð voru á stofnunina. Ábyrgð á því að Fjármálaeftirlitið fékk ekki meiri fjármuni en raun bar vitni liggur að mati rannsóknarnefndar Alþingis hjá stjórnendum Fjármálaeftirlitsins þar sem þeir óskuðu sjálfir ekki eftir nægum fjárveitingum. Reyndi þannig ekki á hvort löggjafinn var reiðubúinn að breyta fjárhæð eftirlitsgjalda þannig að stofnunin fengi nægar ráðstöfunartekjur. Með þessu er þó ekki verið að segja að ábyrgð viðskiptaráðherra og Alþingis hafi engin verið.|[http://rna.althingi.is/html/16kafli.html 16. kafli 5. bindi Rannsóknarskýrslu Alþingis]}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small">{{reflist}}</div>
==Tenglar==
* [http://www.fme.is/ Heimasíða Fjármálaeftirlitsins]
* [http://www.althingi.is/lagas/nuna/1998087.html Lög um opinbert eftirlit með fjármálastarfsemi, 1998 nr. 87 16. júní]
* [https://www.althingi.is/lagas/nuna/2002161.html Lög um fjármálafyrirtæki, 2002 nr. 161 20. desember]
===FME í fjölmiðlum===
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3482795 ''Upplýsingagjöf Fjármálaeftirlitsins''; grein í Morgunblaðinu 2003]
* [http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ ''FME yfirtekur Kaupþing''; af Mbl.is]
* [http://www.visir.is/article/20081212/FRETTIR01/362203718/-1 ''Forstjóri Fjármálaeftirlitsins með áttföld laun verkamanns''; af Vísi.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [https://www.visir.is/article/20090402/FRETTIR01/119646867 ''Agnes: FME rannsaki bankamenn frekar en blaðamenn''; af Vísi.is]
* [http://eyjan.is/blog/2008/11/26/morgunbladid-og-nyi-glitnir-strid-fjolmidils-og-banka-uppljostrun-agnesar-kaerd-til-fjarmalaeftirlits/ ''Morgunblaðið og Nýi Glitnir: Stríð fjölmiðils og banka. Uppljóstrun Agnesar kærð til Fjármálaeftirlits'' ; af Eyjunni.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081205080646/http://eyjan.is/blog/2008/11/26/morgunbladid-og-nyi-glitnir-strid-fjolmidils-og-banka-uppljostrun-agnesar-kaerd-til-fjarmalaeftirlits/ |date=2008-12-05 }}
* [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3972953 ''Samið um samstarf vegna Kaupþings''; grein í Fréttablaðinu 2007]
* [https://www.visir.is/article/20090925/VIDSKIPTI06/535791626 ''FME ætlar að koma á fót eigin víkingasveit''; af Vísi.is 2009]
* [http://eyjan.is/blog/2010/02/02/lygarnar-um-landsbankann-um-fjarmalaeftirlitid-ad-raeda-en-ekki-sedlabankanum/ ''Lygarnar um Landsbankann: Um Fjármálaeftirlitið að ræða en ekki Seðlabankann''; af Eyjunni.is 02.02.2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100205034847/http://eyjan.is/blog/2010/02/02/lygarnar-um-landsbankann-um-fjarmalaeftirlitid-ad-raeda-en-ekki-sedlabankanum/ |date=2010-02-05 }}
* [https://www.visir.is/article/20100202/VIDSKIPTI06/139557641 ''Hollendingar hunsuðu hugmyndir um varasjóð Landsbankans''; af Vísi.is 02. feb. 2010]
* [https://visir.is/ingolfur-gaf-fme-rangar-upplysingar-um-sjalfan-sig/article/2011110529049 ''Ingólfur gaf FME rangar upplýsingar um sjálfan sig''] Vísir.is 27. maí 2011
* [https://www.ruv.is/frett/stofnfareigendur-spkef-afar-osattir ''Stofnfáreigendur SpKef afar ósáttir''], rúv.is 27. maí 2011
{{Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands}}
[[Flokkur:Efnahagur Íslands]]
[[Flokkur:Íslenskar ríkisstofnanir]]
{{S|1999}}
0q7yayy76js6o0p6x520go4nelq4lu4
Furstinn
0
69093
1979215
1884203
2026-09-17T11:08:24Z
Frognall
89875
Updated a filename
1979215
wikitext
text/x-wiki
{{Bók
| titill = Furstinn
| undirtitill =
| uppr_titill = Il Principe
| þýðandi = Ásgrímur Albertsson (1987)
| mynd = [[Mynd:Nicolo Machiavelli, Il Principe, 1550, title page.jpg|250px|center|]]
| lýsing_myndar = Titilsíða útgáfu bókarinnar frá 1550.
| höfundur = [[Niccolò Machiavelli]]
| myndir =
| kápa =
| land =
| tungumál = [[Ítalska]]
| útgefandi = Antonio Blado d'Asola
| útgáfudagur = 1532
| prentun =
| síður =
| isbn = 9979317019
| forveri =
| framhald =
}}
[[Mynd:Lorenzo Second Medici.jpeg|thumbnail|hægri|''Furstinn'' var tileinkuð [[Lorenzo di Piero de' Medici]] af hinni voldugu [[Medici]]-ætt.]]
'''''Furstinn''''' ([[ítalska|í.]] ''Il Principe'') er þekktasta rit [[Niccolò Machiavelli|Niccolòs Machiavelli]]
(1469 - 1527) sem var embættismaður frá [[Flórens]]. Niccolò skrifaði bókina árið [[1513]] en hún kom fyrst út árið [[1532]]. Bókin er leiðarvísir handa furstum um hvernig halda skuli völdum og auka þau, hvaða brögðum beri að beita og hvaða sögulega lærdóma sé hægt að draga. Um leið sýnir hún einkar vel hugsunarhátt og aðferðir valdhafa gegnum aldirnar, enda er hún eitt frægasta stjórnmálarit allra tíma.
Á mörgum tungumálum er það orðið niðrandi lýsingarorð að segja einhvern vera ''machiavellískan'' og er þá átt við að viðkomandi sé snauður tilfinningum, og jafnvel [[siðferði]] og hugsi einvörðungu um eiginhagsmuni.<ref>{{Vísindavefurinn|62078|Hver var Niccolò Machiavelli?|dags=5. nóvember 2012|skoðað=24. október 2024|höfundur=Henry Alexander Henrysson}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{stubbur|bókmenntir}}
[[Flokkur:Ítalskar bækur]]
[[Flokkur:Bókaárið 1532]]
ebr99366w5f8f3qz9da1ip41gmkt5nq
Edda útgáfa
0
71458
1979196
1953279
2026-09-17T02:40:58Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979196
wikitext
text/x-wiki
'''Edda útgáfa''' er [[Ísland|íslenskt]] [[bókaforlag]] sem rekur áskriftar- og [[bókaklúbbur|bókaklúbba]] og gefur jafnframt út bækur fyrir almennan markað. Fyrirtækið var stofnað sem „Edda - miðlun og útgáfa“ með sameiningu [[Mál og menning|Máls og menningar]] og [[Vaka-Helgafell|Vöku-Helgafells]] [[30. júní]] árið [[2000]].<ref>{{tímarit.is|1972043|Útgáfufélagið Edda stofnað|útgáfudagsetning=1.7.2000|blað=Morgunblaðið|blaðsíða=18}}</ref> Sameiningin var tilraun til að búa til stórt og öflugt bókaforlag sem myndi ráðast í verkefni á sviði [[nýmiðlun]]ar auk bókaútgáfu og reksturs bókaklúbba. Þá réð Mál og menning yfir einni stærstu bókabúð landsins við Laugaveg en Vaka-Helgafell rak öfluga bókaklúbba. Bæði félögin voru með mikla útgáfustarfsemi. Fyrirtækið keypti [[Iðunn (bókaforlag)|Iðunni]] árið 2003 en hélt áfram útgáfu undir nöfnum forlaganna. Vaka-Helgafell hafði áður eignast [[Almenna bókafélagið]] eftir gjaldþrot þess árið 1996.<ref>{{tímarit.is|3347588|Vaka-Helgafell kaupir bókaklúbba AB|blað=Alþýðublaðið|útgáfudagsetning=29.5.1996|blaðsíða=8}}</ref>
Fljótlega komu upp miklir rekstarörðugleikar sem leiddu til þess að hópur athafnamanna með [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] í broddi fylkingar kom með nýtt fjármagn inn í félagið og hóf endurskipulagningu þess.<ref>{{tímarit.is|5459140|Mál og menning - skipið sem átti ekki að geta sokkið|blað=DV|útgáfudagsetning=24.1.2004|blaðsíða=30-31}}</ref> Nafni fyrirtækisins var breytt og bókabúðirnar seldar til [[Penninn-Eymundsson|Pennans-Eymundssonar]]. Tímaritadeild Eddu, sem fylgt hafði Vöku-Helgafelli og gaf út tímaritin ''[[Iceland Review]]'', ''[[Ský (tímarit)|Ský]]'' og ''[[Atlantica]]'', var seld til [[Útgáfufélagið Heimur|Útgáfufélagsins Heims]].<ref>{{tímarit.is|5199106|Kaup Heims á Iceland Review|blað=Frjáls verslun|útgáfudagsetning=1.7.2002|blaðsíða=40-41}}</ref> Nýmiðlunardeildin var lögð niður. [[Páll Bragi Kristjónsson]] varð framkvæmdastjóri.<ref>{{tímarit.is|3457629|Skipulagsbreytingar hjá Eddu - miðlun|blað=Morgunblaðið|útgáfudagsetning=19.11.2002|blaðsíða=17}}</ref>
Árið 2007 var útgáfuhluti Eddu, og þar með forlögin Vaka-Helgafell, Mál og menning og Iðunn (en ekki Almenna bókafélagið) seld til sjálfseignarstofnunarinnar Máls og menningar - Heimskringlu sem var fyrir einn eigenda Eddu.<ref>{{tímarit.is|3970350|AB fylgir ekki sölu Eddu|blað=Fréttablaðið|útgáfudagsetning=9.8.2007|blaðsíða=8}}</ref> Mánuði síðar var [[Forlagið]] stofnað með sameiningu Máls og menningar og bókaforlagsins [[JPV]]. Eftir í Eddu urðu bókaklúbbarnir og Almenna bókafélagið. Edda gefur einnig út bækur fyrir almennan markað undir eigin nafni. Núverandi eigandi Eddu er [[Jón Axel Ólafsson]].<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/jon-axel-olafsson-eignast-eddu-utgafu/|title=Jón Axel Ólafsson eignast Eddu útgáfu|website=Viðskiptablaðið|date=6.9.2010|access-date=2025-07-02|archive-date=2025-10-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20251011081929/https://vb.is/frettir/jon-axel-olafsson-eignast-eddu-utgafu/|url-status=dead}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{reflist}}
==Tenglar==
* [https://www.edda.is Vefur Eddu útgáfu]
{{Félag íslenskra bókaútgefenda}}
[[Flokkur:Íslensk bókaforlög]]
{{s|2000}}
nde8rlac4rvwvk0fkqr6mqkv05qw7vp
Spænska erfðastríðið
0
72270
1979166
1978951
2026-09-16T18:40:25Z
Berserkur
10188
1979166
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Spænska erfðastríðið
| image = File:Final War of the Spanish Succession Collage.jpg
| image_size = 300
| caption = Réttsælis frá efra horni til vinstri:{{flatlist|
* [[Orrustan við Blenheim]] (13. ágúst 1704)
* [[Orrustan við Ramillies]] (23. maí 1706)
* [[Orrustan við Almansa]] (25. apríl 1707)
* [[Orrustan við Denain]] (24. júlí 1712)
}}
| date = Mars 1701 – 7. september 1714 (13 ár)
| place = [[Evrópa]], [[Atlantshafið]], [[Miðjarðarhafið]], [[Karíbahafið]]
| territory = * [[Filippus 5. Spánarkonungur|Filippus 5.]] er viðurkenndur sem konungur Spánar en afsalar sér í staðinn tilkalli til frönsku krúnunnar.
* Spænskir [[Búrbónar]] afsala sér [[Hertogadæmið Mílanó|Hertogadæminu Mílanó]], [[Spænsku Niðurlönd|Spænsku Niðurlöndum]], [[Konungsríkið Napólí|Napóli]] og [[Konungsríkið Sardinía|Sardiníu]] til [[Habsborgaraveldið|Austurríkis]], [[Konungsríkið Sikiley|Sikileyjar]] og [[Savoja]], [[Gíbraltar]] og [[Menorka]] til [[Konungsríkið Stóra-Bretland|Bretlands]].
* [[Konungsríkið Frakkland|Frakkland]] afsalar [[Ypres]], [[Tournai]], [[Menen]], [[Veurne]], [[Fort de la Knocque]] og [[Warneton (Belgía)|Warneton]] til Austurríkis, en fær [[Furstadæmið Óranía|Furstadæmið Óraníu]] og [[Ubaye-dalur|Ubraye-dalinn]].
* [[Hollenska lýðveldið]] fær landamæravirki og hluta [[Efri-Gelre]].
| result = Friðarsáttmálarnir í [[Utrecht-samningurinn|Utrecht]], [[Rastatt-samningurinn|Rastatt]] og [[Baden-samningurinn (1714)|Baden]]
| combatant1 = '''{{flagdeco|Spain|1701}} [[Spænska heimsveldið|Spánn]] ([[Búrbónar]])'''
| combatant2 = '''{{flagdeco|Spain|1506}} [[Spænska heimsveldið|Spánn]] ([[Habsborgarar]])'''
| combatant2a = {{plainlist|
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Heilaga rómverska ríkið]]
* {{flagicon|Bretland|1606}} [[Konungsríkið Stóra-Bretland]]
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Hollenska lýðveldið]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Prússland]] {{small|(frá 1702)}}
* {{flagicon|Portúgal|1707}} [[Portúgal]] {{small|(frá 1702)}}
* {{flagicon image|Flag of Savoie.svg}} [[Hertogadæmið Savoja|Savoja]] {{small|(from 1703)}}
}}
| combatant1a = {{plainlist|
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Konungsríkið Frakkland|Frakkland]]
* {{flagicon image|Electoral Standard of Bavaria (1623-1806).svg}} [[Kjörfurstadæmið Bæjaraland|Bæjaraland]]
* {{flagicon image|Black St George's Cross.svg}} [[Kjörfurstadæmið Köln|Köln]]
* {{flagicon image|LuikVlag.svg}} [[Fursta-biskupsdæmið Liège|Liège]]
* {{flagicon|Portúgal|1707}} [[Portúgal]] {{small|(til 1702)}}
* {{flagicon image|Flag of Savoie.svg}} [[Hertogadæmið Savoja|Savoja]] {{small|(til 1703)}}
* {{Flagicon image|Flag of the Duchy of Mantua (1575–1707).svg}} [[Hertogadæmið Mantúa|Mantúa]]
}}
| commander2 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Spain|1506}}{{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Karl 6. keisari|Karl 6.]]
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Leópold 1. keisari|Leópold 1.]]
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Jósef 1. keisari|Jósef 1.]]
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Evgeníus af Savoja|Evgeníus]]
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Loðvík Vilhjálmur, markgreifi af Baden-Baden|Baden]]
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} [[Guido Starhemberg|Starhemberg]]
* {{flagicon|Bretland|1606}}{{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur|Vilhjálmur af Óraníu]]
* {{flagicon|Bretland|1606}} [[Anna Bretadrottning|Anna]]
* {{flagicon|Bretland|1606}} [[Robert Harley, 1. jarlinn af Oxford og Mortimer jarl|Harley]]
* {{flagicon|Bretland|1606}} [[John Churchill, 1. hertoginn af Marlborough|Marlborough]]
* {{flagicon|Bretland|1606}} [[James Butler, 2. hertoginn af Ormonde|Ormonde]]
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Anthonie Heinsius|Heinsius]]
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Godert de Ginkell, 1. jarlinn af Athlone|Athlone]]
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Henry de Nassau, Overkirk lávarður|Ouwerkerk]]
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}} [[Claude Frédéric t'Serclaes, greifi af Tilly|Tilly]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Friðrik 1. Prússakonungur|Friðrik 1.]]
* {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1701-1750).svg}} [[Leópold 1. fursti af Anhalt-Dessau|Leópold 1.]]
* {{flagdeco|Portugal|1707}} [[Pétur 2. Portúgalskonungur|Pétur 2.]]
* {{flagdeco|Portugal|1707}} [[Jóhann 5. Portúgalskonungur|Jóhann 5.]]
* {{flagicon image|Flag of Savoie.svg}} [[Viktor Amadeus 2.]]
}}
| commander1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Spain|1701}} [[Filippus 5. Spánarkonungur|Filippus 5.]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Loðvík 14.]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Claude Louis Hector de Villars|Villars]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Louis Joseph, duc de Vendôme|Vendôme]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[James FitzJames, 1. hertoginn af Berwick|Berwick]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Louis-François de Boufflers|Boufflers]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[François de Neufville, duc de Villeroy|Villeroy]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Camille d'Hostun, duc de Tallard|Tallard]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}} [[Jacques Bazin de Bezons|Bezons]]
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}}[[Philippe de Rigaud, Marquis de Vaudreuil|Vaudreuil]]
* {{flagicon image|Electoral Standard of Bavaria (1623-1806).svg}} [[Maximilian 2. Emmanúel, kjörfursti af Bæjaralandi|Maximilian 2.]]
* {{flagicon image|Black St George's Cross.svg}}{{flagicon image|LuikVlag.svg}} [[Jósef Klemens af Bæjaralandi|Jósef Klemens]]
* {{flagicon image|Francis II Rákóczi's Iustam Causam banner.svg}} [[Frans 2. Rákóczi]]
}}
| strength2 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} : 260,090{{Sfn|Wilson|2016|page=461}}{{Efn|Meðaltal á ári, 1701–1713. Austurríski herinn var um helmingur heraflans. Wilson telur að herafli keisaradæmisins hafi orðið mestur árið 1710 og hafi þá numið 1710.{{Sfn|Wilson|2016|page=460}}}}
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}}: 119.000{{Sfn|Glete|2001|p=156}}{{Efn|Ostwald telur að herafli Hollendinga hafi mest numið 137.000.{{Sfn|Ostwald|2000|p=664}}}}
* {{flagicon|Bretland|1606}}: 70.000{{Sfn|Rasler|1994|p=129}}
* {{flagdeco|Portugal|1707}}: 28.000{{efn|Þótt Portúgalir hafi lofað að senda 28.000 hermenn rétt nam mannskapur þeirra 15.000 manns árið 1704.{{Sfn|Wijn|1956|p=509}}}}
* {{flagicon image|Flag of Savoie.svg}}: 26.500{{sfn|Storrs|2000|pp=26}}
* '''Hámarksstyrkur sjóhersins'''
* {{flagicon|Bretland|1606}}: 123 línuherskip{{sfn|Nimwegen|2020|p=67}}
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}}: 86 línuherskip{{sfn|Nimwegen|2020|p=67}}}}
| strength1 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}}: 255.000–400.000{{Sfn|Dwyer|2014|p=14}}{{Sfn|Lynn|1994|p=894}}{{sfn|Ostwald|2006|p=128}}
* {{flagdeco|Spain|1701}}: 70,000{{sfn|Vault|2016|pp=98, 540, 625}}
* {{flagicon image|Electoral Standard of Bavaria (1623-1806).svg}}: 20,000{{Sfn|Vault|2016|p=454}}
* '''Hámarksstyrkur sjóhersins'''
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}}: 105 [[línuherskip]]{{sfn|Nimwegen|2020|p=67}}
* {{flagdeco|Spain|1701}}: 26 línuherskip{{sfn|Bruijn|2011|p=129}}
}}
| casualties2 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Statenvlag.svg}}{{flagicon|Bretland|1606}}: 250.000 drepnir og særðir
** {{flagicon|Bretland|1606}} 32.000 látnir alls<ref>Charles Carlton, "This Seat of Mars: War and the British Isles, 1485-1746", Yale University Press, nóvember 2011, bls. 262.</ref>
* {{flagicon image|Banner of the Holy Roman Emperor with haloes (1430-1806).svg}} : 200.000 drepnir og særður{{Sfn|Clodfelter|2008|p=74}}
* {{flagdeco|Portugal|1707}}: 50.000 drepnir og særðir
* {{flagicon image|Flag of Savoie.svg}}: 50.000 drepnir og særðir{{Sfn|Clodfelter|2008|page=74}}
}}
'''Alls: 550.000 drepnir og særðir'''
| casualties1 = {{plainlist|
* {{flagicon image|Royal Standard of the King of France.svg}}: 400.000–500.000 drepnir og særðir
* {{flagdeco|Spain|1701}}{{flagicon image|Electoral Standard of Bavaria (1623-1806).svg}}: U.þ.b. 100.000 drepnir og særðir{{Sfn|Clodfelter|2008|page=74}}
}}
'''Alls: 500.000–600.000 drepnir og særðir'''
| casualties3 = {{plainlist|
* '''Heildardauðsfall í átökum''': 400.000{{Sfn|Clodfelter|2008|page=74}}
* '''Heildardauðsfall að meðtöldum sjúkdómum''': 700.000{{Sfn|Urlanis|1971|p=187}} til 1.251.000{{Sfn|Levy|2014|p=90}}
}}
}}
'''Spænska erfðastríðið''' var [[styrjöld]] í [[Evrópa|Evrópu]] sem stóð frá [[1701]] til [[1714]]. Orsök styrjaldarinnar var möguleg sameining [[Spánn|Spánar]] og [[Frakkland]]s undir einum konungi af ætt [[Búrbónar|Búrbóna]] sem hefði raskað [[valdajafnvægi Evrópu]]. Þetta varð til þess að [[hið Heilaga rómverska ríki]], [[Bretland]] og [[Holland]] auk [[Savoja]], [[Prússland]]s og [[Portúgal]]s gerðu með sér bandalag gegn Spáni og Frakklandi.
== Spænsku ríkiserfðirnar ==
[[Mynd:King_Charles_II_of_Spain.jpg|thumb|right|Andlát Karls 2. Spánarkonungs hratt styrjöldinni af stað.]]
Það hafði lengi verið ljóst að [[Karl 2. Spánarkonungur]] myndi ekki ríkja lengi og myndi ekki eignast afkomendur vegna veikinda hans. Það voru einkum hin austurríska grein [[Habsborgarar|Habsborgara]] og franska konungsættin, [[Búrbónar]], sem tókust á um ríkiserfðir á Spáni að Karli látnum. [[Loðvík erfðaprins (1661-1711)]] var sá sem átti mest tilkall til spænsku krúnunnar þar sem hann var eini lögmæti sonur [[Loðvík 14.|Loðvíks 14.]] og spænsku prinsessunnar [[María Teresa Spánarprinsessa|Maríu Teresu]] sem var eldri hálfsystir Karls. Auk þess var föðuramma hans [[Anna frá Austurríki]] systir [[Filippus 4. Spánarkonungur|Filippusar 4.]] föður Karls. Bæði María og Anna höfðu samt gefið eftir allt tilkall til ríkiserfða þegar þær giftust og auk þess var Loðvík ríkisarfi í Frakklandi sem hefði þýtt konungssamband milli heimsveldanna tveggja.
Hinn möguleikinn var [[Leópold 1. (HRR)|Leópold 1.]] keisari hins Heilaga rómverska ríkis af ætt Habsborgara. Þeir Karl voru [[systkinabörn]] þar sem móðir hans var líka systir Filippusar 4. Að auki hafði Filippus í erfðaskrá sinni látið ríkiserfðirnar ganga til austurrísku Habsborgaranna. Þessi leið var líka vandkvæðum háð þar sem hún hefði endurreist hið gríðarmikla veldi Habsborgara sem síðast var undir einni stjórn á 16. öld á tímum [[Karl 5. keisari|Karls 5.]].
Þriðji möguleikinn var [[Jósef Ferdinand af Bæjaralandi]] sem var barnabarn Leópolds í kvenlegg þannig að hann tilheyrði ekki Habsborgurum heldur [[Wittelsbach]]-ættinni. Hann var því mun vænlegri kandídat þar sem valdataka hans fól í sér litla hættu á sameiningu við Frakkland eða keisaradæmið.
== Aðdragandi stríðs ==
Við lok [[Níu ára stríðið|Níu ára stríðsins]] 1697 komust Bretar og Frakkar að samkomulagi um að Jósef yrði ríkisarfi á Spáni en að hlutum spænska ríkisins í Evrópu yrði skipt. Spænska stjórnin mótmælti þessu og Karl 2. gerði erfðaskrá þar sem hann arfleiddi Jósef Ferdinand að öllum löndum Spánar, ekki bara þeim sem Frakkar og Bretar vildu að hann fengi. Furstinn dó hins vegar úr [[bólusótt]] árið 1699 og vandamálið kom því aftur upp. England og Frakkland gerðu því nýtt samkomulag þar sem [[Karl 6. keisari|Karl erkihertogi]] var útnefndur ríkisarfi en lönd Spánar á [[Ítalía|Ítalíu]] gengu til Frakklands. Austurríkismenn voru ósáttir við þetta fyrirkomulag því þeir ásældust Ítalíu fremur en Spán. Andstaðan var jafnvel enn meiri á Spáni og að lokum samþykkti Karl 2. að útnefna [[Filippus 5. Spánarkonungur|Filippus]], næstelsta son Loðvíks ríkisarfa, erfingja sinn.
Frakkar, að áeggjan utanríkisráðherrans [[Jean-Baptiste Colbert af Torcy]], féllust á þennan ráðahag þótt það myndi óhjákvæmilega kosta stríð við Austurríkismenn. Karl 2. lést [[1. nóvember]] [[1700]] og [[24. nóvember]] lýsti [[Loðvík 14.]] Filippus af Anjou [[konungur Spánar|konung spænska heimsveldisins]]. [[Vilhjálmur 3. Englandskonungur]] gat ekki farið í stríð við Frakka þar sem hann skorti stuðning innanlands og féllst því treglega á þennan ráðahag árið 1701. Loðvík gekk hins vegar of langt í því að tryggja yfirráð Frakka þegar hann bannaði verslun milli Spánar og Englands og Hollands. Bretar gerðu þá samkomulag við Hollendinga og Austurríkismenn þar sem þeir sættust á að Filippus yrði Spánarkonungur, en að spænsku héruðin á Ítalíu skyldu ganga til Austurríkis auk [[Spænsku Niðurlönd|Spænsku Niðurlanda]]. Nokkrum dögum síðar lést [[Jakob 2. Englandskonungur]] í útlegð í Frakklandi og Loðvík lýsti því yfir að sonur hans [[Jakob Frans Stúart]] væri réttmætur konungur Englands. Þetta hafði þau áhrif á almenningsálitið í Englandi að Vilhjálmur fékk þann stuðning sem hann þurfti til að undirbúa stríð við Frakka. Hollendingar höfðu þá þegar tekið til við að koma sér upp her.
== Stríðið ==
Stríðið hófst á því að Austurríkismenn undir stjórn [[Evgeníus af Savoja|Evgeníusar af Savoja]] gerðu innrás á Ítalíu 1702. Þrátt fyrir stærri her tókst Frökkum ekki að hrekja þá þaðan. [[Anna Englandsdrottning]] sem tók við völdum eftir lát Vilhjálms 1702 hélt stríðsundirbúningi áfram og það ár leiddi [[John Churchill]] hertogi af [[Marlborough]] sameinaðan her Breta, Hollendinga og Þjóðverja gegnum [[Niðurlönd]].
1704 ákváðu Frakkar að halda með fransk-bæverskan her til [[Vínarborg]]ar. Marlborough hélt þá með sína heri gegnum Þýskaland um leið og Evgeníus hélt sínum her í norðurátt. Herirnir mættust í [[orrustan við Blenheim|orrustunni við Blenheim]] þar sem Englendingar, Hollendingar og Austurríkismenn unnu afgerandi sigur. Afleiðingin var sú að Bæjaraland dró sig út úr styrjöldinni. Brátt voru Frakkar hraktir frá Ítalíu, Spænsku Niðurlöndum og Þýskalandi og þungamiðja styrjaldarinnar fluttist til Spánar.
Ósigrar Frakka í styrjöldinni gerðu það að verkum að landið var á barmi hruns og Loðvík neyddist til að semja um frið. Hann samþykkti að láta bandamönnunum Spán eftir ef hann fengi að halda [[Napólí]]. Bandamennirnir vildu hins vegar að hann sendi sjálfur her til að varpa eigin barnabarni, Filippusi 5., af stóli á Spáni. Loðvík féllst ekki á þetta og ákvað því að berjast til síðustu stundar. Herir bandalagsins voru þá komnir í ógöngur; þeir náðu ekki afgerandi árangri á Spáni og í Frakklandi sjálfu. Stuðningur við styrjöldina fór minnkandi í Bretlandi og [[1710]] komust íhaldsmenn til valda í ríkisstjórninni en þeir studdu friðarumleitanir.
== Friðarsamningar ==
[[Mynd:Western_Europe_Utrecht_Treaty.jpg|thumb|right|Kort sem sýnir landamæri Vestur-Evrópu eftir friðarsamningana.]]
Með [[Utrecht-samningarnir|Utrecht-samningunum]] 1713 hættu Bretar og Hollendingar þátttöku í stríðinu, viðurkenndu Filippus sem Spánarkonung gegn því að hann afsalaði sér öllu tilkalli til frönsku krúnunnar. [[Savoja]] fékk [[Sikiley]] og hluta af [[Hertogadæmið Mílanó|hertogadæminu Mílanó]] en Karl 4. keisari fékk Spænsku Niðurlönd, [[konungsríkið Napólí]], [[Sardinía|Sardiníu]] og stærstan hluta hertogadæmisins Mílanó. Spánn viðurkenndi yfirráð [[Portúgal]]s yfir [[Brasilía|Brasilíu]]. Bretar fengu [[Gíbraltar]] og [[Menorka]] og Frakkar gáfu eftir tilkall sitt til landsvæða [[Hudsonflóafélagið|Hudsonflóafélagsins]] í [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]].
Árið eftir gerðu Frakkar og Austurríkismenn með sér friðarsamninga í [[Rastatt]] og [[Baden]] 1714 en [[Barselóna]], sem hafði stutt Karl keisara sem ríkisarfa, gafst ekki upp fyrir her Búrbóna fyrr en [[11. september]] 1714 eftir langt [[umsátrið um Barselóna|umsátur]].
==Neðanmálsgreinar==
<references group="lower-alpha"/>
==Heimildir==
* {{cite book |last= Bruijn |first= J. R. |date= 2011 |title= The Dutch Navy of the Seventeenth and Eighteenth Centuries |location= Oxford |publisher= Oxford University Press |isbn= 9780986497353 |url=https://books.google.com/books?id=AZBHDwAAQBAJ&q=%22north+Foreland%22}}
* {{cite book |last=Clodfelter |first=M. |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492–2015 |url=https://archive.org/details/warfarearmedconf0000clod |year=2008 |publisher=McFarland |isbn=978-0-7864-7470-7 |edition=3rd}}
* {{cite book |last=Dwyer |first =Philip G. |title=The Rise of Prussia 1700–1830 |year=2014 |publisher=Taylor & Francis |isbn=978-0-582-29268-0}}
* {{cite book |last=Glete |first=Jan |title = War and the State in Early Modern Europe; Spain, the Dutch Republic and Sweden as Fiscal-Military States, 1500–1660 |url=https://archive.org/details/warstateinearlym0000glet |publisher=Routledge |year=2001 |isbn=978-0-415-22645-5}}
* {{cite book |last=Levy |first=Jack |title=War in the Modern Great Power System: 1495 to 1975 |url=https://archive.org/details/warinmoderngreat0000jack |publisher=University of Kentucky |year=2014 |isbn=978-0-8131-6365-9}}
* {{cite journal |last=Lynn |first=John A. |year=1994 |title=Recalculating French Army Growth during the Grand Siècle, 1610–1715 |url=https://archive.org/details/sim_french-historical-studies_fall-1994_18_4/page/n21 |journal=[[French Historical Studies]] |volume=18 |issue=4 |pages=881–906 |doi=10.2307/286722 |jstor=286722}}
* {{cite book |last=Nimwegen |first=Olaf van|title=De Veertigjarige Oorlog 1672–1712: de strijd van de Nederlanders tegen de Zonnekoning |trans-title=Fjörutíu ára stríðið 1672–1712: Barátta Hollendinga gegn sólkonungnum |publisher=Prometheus |year=2020 |isbn=978-90-446-3871-4 |language=nl}}
* {{cite journal |last=Ostwald |first=Jamel |title=The 'Decisive' Battle of Ramillies, 1706: Prerequisites for Decisiveness in Early Modern Warfare. |journal=History |date=2000 |volume=42 |issue=3 |pages=649–677 |doi=10.2307/120864 |jstor=120864 |url=https://doi.org/10.2307/120864 |url-access=subscription }}
* {{Cite book |last=Ostwald |first=Jamel |title= Vauban under Siege: Engineering Efficiency and Martial Vigor in the War of the Spanish Succession |date=2006 |publisher=Brill |isbn=978-90-47-41150-5}}
* {{cite book |last=Rasler |first=Karen |title=The Great Powers and Global Struggle, 1490–1990 |url=https://archive.org/details/greatpowersgloba0000rasl |year=1994 |publisher=University Press of Kentucky |isbn=978-0-8131-1889-5}}
* {{cite book |last=Storrs |first=Christopher |title=War, Diplomacy and the Rise of Savoy, 1690–1720 |year=2000 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |isbn=9780511496950}}
* {{cite book |last=Urlanis |first=Boris Cezarevič |title=Wars and Population |year=1971 |publisher=Progress Publishing}}
* {{cite book |last=Vault |first=François Eugène de|editor-last=Pelet |editor-first=Jean Jacques Germain baron |title=Mémoires militaires relatifs à la succession d'Espagne sous Louis XIV: Extraits de la correspondance de la cour et des généraux |volume=1 |orig-year=1845 |year=2016 |publisher=Wentworth Press |isbn=978-1-372-87768-1 |language=fr}}
* {{cite book |last=Wijn |first=J.W. |title=Het Staatsche Leger: Deel VIII – Het tijdperk van de Spaanse Successieoorlog 1702–1705 (The Dutch States Army: Part VIII – The era of the War of the Spanish Succession 1702–1705) |publisher=Martinus Nijhoff |date=1956 |language=nl}}
* {{cite book |last=Wilson |first=Peter |title=The Holy Roman Empire: A Thousand Years of Europe's History |url=https://archive.org/details/holyromanempiret0000pete |year=2016 |publisher=Allen Lane |isbn=978-1-84614-318-2}}
==Tilvísanir==
<references/>
[[Flokkur:Saga Spánar]]
[[Flokkur:Stríð í Evrópu]]
[[Flokkur:Stríð á 18. öld]]
4g6ckbi3pljzgzf1000ogv6vvd004ld
Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)
0
74761
1979199
1972593
2026-09-17T03:44:42Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979199
wikitext
text/x-wiki
{{Stjórnmálamaður
|nafn=Eygló Harðardóttir
|mynd=Eygló Harðardóttir - 60 års Nordisk Arbejdsmarked - norden.org.jpg
|titill = [[Félagsmálaráðherrar á Íslandi|Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands]]
|stjórnartíð_start = [[23. maí]] [[2013]]
|stjórnartíð_end = [[11. janúar]] [[2017]]
|forveri = [[Guðbjartur Hannesson]]
|eftirmaður = [[Þorsteinn Víglundsson]]
|forsætisráðherra = [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]]<br>[[Sigurður Ingi Jóhannsson]]
| fæddur ={{Fæðingardagur og aldur|1972|12|12}}
|fæðingarstaður=[[Reykjavík]], [[Ísland]]i
|maki= Sigurður E. Vilhelmsson
|börn= 2
|háskóli = [[Stokkhólmsháskóli]]<br>[[Háskóli Íslands]]
|flokkur=[[Framsóknarflokkurinn]]
| AÞ_frá1 = 2008
| AÞ_til1 = 2013
| AÞ_kjördæmi1 =[[Suðurkjördæmi|Suður]]
| AÞ_flokkur1 =Framsóknarflokkurinn
| AÞ_frá2 = 2013
| AÞ_til2 = 2017
| AÞ_kjördæmi2 =[[Suðvesturkjördæmi|Suðvestur]]
| AÞ_flokkur2 =Framsóknarflokkurinn
| AÞ_CV =703
}}
'''Eygló Þóra Harðardóttir''' (fædd [[12. desember]] [[1972]] í [[Reykjavík]]) er [[Íslendingar|íslenskur]] fyrrum [[þingmaður]] og fyrrum [[Velferðarráðherra Íslands|félags- og húsnæðismálaráðherra]].<ref>[https://www.velferdarraduneyti.is/EHradherra/ Eygló Harðardóttir, félags- og húsnæðismálaráðherra] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160804024611/https://www.velferdarraduneyti.is/EHradherra/ |date=2016-08-04 }}, skoðað 18. júlí 2015.</ref> Eygló bauð sig fyrst fram til [[Alþingi|Alþingis]] árið 2007 og var [[varaþingmaður]] [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] í [[Suðurkjördæmi]] þar til [[Guðni Ágústsson]] sagði af sér þingmennsku. Í [[janúar]] [[2009]] var hún kjörin ritari flokksins og hefur gegnt þeirri stöðu síðan og skipaði hún annað sæti á lista flokksins í [[Alþingiskosningar 2009|þingkosningunum 2009]]. Árið [[2013]] varð hún oddviti Framsóknarflokksins í [[Suðvesturkjördæmi]] og var í kjölfar [[Alþingiskosningar 2013|þingkosninga]] skipuð félags- og húsnæðismálaráðherra í [[Ráðuneyti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar|ríkisstjórn Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar]].
== Ævi ==
Eygló fæddist [[12. desember]] [[1972]] í [[Reykjavík]] og eru foreldrar hennar Svanborg Óskarsdóttir og Hörður Rögnvaldsson. Móðir Eyglóar var aðeins 16. ára gömul þegar hún átti hana og bjuggu þær í kjallaraíbúð hjá foreldrum hennar í [[Hlíðar|Hlíðahverfi]] fyrstu árin á meðan Svanborg lauk stúdentsprófi og fór í kennaranám. Megnið af æskunni bjó Eygló í [[Breiðholt|Breiðholti]] þar sem hún gekk í [[Breiðholtsskóli|Breiðholtsskóla]] og lauk stúdentsprófi frá [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti|Fjölbrautaskólanum í Breiðholti]] árið [[1992]].<ref>Ólöf Skaftadóttir og Viktoría Hermannsdóttir (Fréttablaðið), ''Föstudagsviðtalið: „Það er enginn kassi fyrir alla,“'' skoðað 19. júlí 2015. </ref> Hún lauk Fil.kand prófi í listasögu frá Stokkhólmsháskóla árið 2000 og stundaði framhaldsnám í viðskiptafræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] frá [[2007]]. Eygló er búsett í Mosfellsbæ og er gift Sigurði E. Vilhelmssyni, en saman eiga þau tvö börn.
== Þingstörf ==
Eygló sat á [[Alþingi]] fyrir [[Suðurkjördæmi]] frá nóvember [[2008]]. Hún tók sæti á [[Alþingi]] fyrir hönd [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] þegar [[Guðni Ágústsson]] fyrrverandi formaður flokksins sagði af sér þingmennsku. Fyrir Alþingiskosningarnar 2009 skipaði hún annað sæti á lista Framsóknarflokksins í [[Suðurkjördæmi]] og var 7. þingmaður kjördæmisins.
Eygló sat í [[heilbrigðisnefnd]], [[iðnaðarnefnd]] og [[umhverfisnefnd]] [[Alþingi|Alþingis]] árin 2008-2009. Hún sat í [[menntamálanefnd]] og [[viðskiptanefnd]] árin 2009-2011 og [[allsherjar- og menntamálanefnd]] árið 2011. Á árunum 2009-2010 sat hún í þingmannefnd <ref>{{cite web |url=http://www.althingi.is/vefur/b.html |title=Geymd eintak |access-date=2012-04-23 |archive-date=2012-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120421064514/http://www.althingi.is/vefur/b.html |url-status=dead }}</ref> til að fjalla um skýrslu [[Rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008| Rannsóknarnefndar Alþingis]]<ref>[https://www.rannsoknarnefnd.is/]</ref>. Eygló var formaður verðtrygginganefndar efnahags- og viðskiptaráðherra <ref>{{Cite web |url=http://www.efnahagsraduneyti.is/verkefni/nefndir/Allar_nefndir/nr/3169 |title=Geymd eintak |access-date=2021-02-17 |archive-date=2012-07-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120716065933/http://www.efnahagsraduneyti.is/verkefni/nefndir/Allar_nefndir/nr/3169 |url-status=dead }}</ref>, en nefndin hafði það hlutverk að leita leiða til að draga úr vægi verðtryggingar.
== Tilvísanir ==
<div class="references-small">{{reflist}}
== Tenglar ==
* [http://www.althingi.is/cv.php4?nfaerslunr=703/ Æviágrip Alþingis]
* [http://blog.eyjan.is/eyglohardar/ Bloggsíða Eyglóar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120317160305/http://blog.eyjan.is/eyglohardar/ |date=2012-03-17 }}
* [https://www.framsokn.is/ Framsóknarflokkurinn]
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla | fyrir=[[Guðbjartur Hannesson]] | titill=[[Félagsmálaráðherrar á Íslandi|Félagsmálaráðherra]] | frá=[[23. maí]] [[2013]] | til=[[2017]] | eftir=[[Þorsteinn Víglundsson (þingmaður)|Þorsteinn Víglundsson]]}}
{{Töfluendir}}
{{Ráðuneyti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar}}
{{Ráðuneyti Sigurðar Inga Jóhannssonar}}
[[Flokkur:Þingmenn Framsóknarflokksins]]
[[Flokkur:Félagsmálaráðherrar Íslands]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Fjölbrautaskólanum í Breiðholti]]
{{f|1972}}
8tfjc2ky74uaevr8u815qouiagm61ik
Þórður Guðmundsson (lögmaður)
0
84983
1979171
894720
2026-09-16T19:28:42Z
~2026-50100-73
120750
/* */ Leiðrétt innsláttarvilla.
1979171
wikitext
text/x-wiki
'''Þórður Guðmundsson''' ([[1524]] – [[8. apríl]] [[1608]]) var [[lögmaður]] og [[sýslumaður]] á Íslandi á [[17. öld]]. Hann var [[Borgarfjörður|Borgfirðingur]] og bjó lengst á [[Hvítárvellir|Hvítárvöllum]].
Foreldrar Þórðar voru Guðmundur Erlendsson, sem var sveinn [[Gissur Einarsson|Gissurar biskups]] og síðar bóndi í Þingnesi í [[Bæjarsveit]], og kona hans Ástríður, dóttir Halldórs Tyrfingssonar, síðasta ábóta í [[Helgafellsklaustur|Helgafellsklaustri]]. Þórður var sveinn hjá [[Daði Guðmundsson|Daða Guðmundssyni]] í [[Snóksdalur|Snóksdal]] en fór svo að búa í Þingnesi. Síðan bjó hann á Hvítárvöllum en hafði líka bú á [[Melar (Melasveit)|Melum]] og í [[Reykholt]]i.
Hann varð lögmaður sunnan og austan árið [[1570]] og gegndi því embætti í 36 ár, eða allt til [[1605]]. Hann þótti fara nokkuð vel með vald sitt, fylgdi [[Jón Jónsson (lögmaður)|Jóni Jónssyni]] lögmanni norðan og vestan gegn biskupum og kirkjuvaldi en var varkárari og ekki eins áberandi og var aldrei í óvináttu við andstæðingana. Hann var lengi sýslumaður í Borgarfirði og raunar líka [[prófastur]] til 1573-1574, þegar bannað var að veraldlegir embættismenn væru prófastar jafnframt. Þórður hélt bók yfir dóma sína og er hún enn til. Eins er til bréf sem Þórður skrifaði 1601 eftir harðindaveturinn [[Lurkur|Lurk]].
Þeir Jón Jónsson voru embættisbræður í 33 ár en þegar Jón lést vorið 1606 var Þórður kominn um áttrætt og treysti sér ekki til að gegna embættinu lengur, svo að hann sagði af sér en Gísli sonur hans var kjörinn til að taka við og gegndi hann lögmannsembættinu frá og með [[Alþingi]] 1606.
Kona Þórðar var Jórunn, dóttir Þórðar Einarssonar prests í [[Hítardalur|Hítardal]] og fylgikonu hans, Þuríðar stóru Einarsdóttur, sem síðar fylgdi [[Sigmundur Eyjólfsson|Sigmundi Eyjólfssyni]] biskupi og enn síðar [[Oddur Gottskálksson|Oddi Gottskálkssyni]]. Á meðal barna þeirra var [[Gísli Þórðarson (lögmaður)|Gísli Þórðarson]] lögmaður.
== Heimildir ==
* ''[[Safn til sögu Íslands]]''. 2. bindi, Kaupmannahöfn 1886.
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla |
fyrir=[[Páll Vigfússon (lögmaður)|Páll Vigfússon]] |
titill=[[Lögmenn sunnan og austan|Lögmaður sunnan og austan]] |
frá=[[1570]] |
til=[[1605]] |
eftir=[[Gísli Þórðarson (lögmaður)|Gísli Þórðarson]]
}}
{{Töfluendir}}
[[Flokkur:Lögmenn á Íslandi]]
[[Flokkur:Sýslumenn]]
{{fd|1524|1608}}
2jjrzzjc4vkt8s3xiswipnzh6slwl2d
Jóhann landlausi
0
89520
1979142
1922302
2026-09-16T14:44:45Z
TKSnaevarr
53243
1979142
wikitext
text/x-wiki
{{Konungur
|titill = Konungur Englands
|ætt = Plantagenet-ætt
|skjaldarmerki = Royal arms of England.svg
|mynd = BL MS Royal 14 C VII f.9 (John).jpg
|nafn = Jóhann
|ríkisár = 1199 – 1216
|kjörorð =
|fæðingardagur = {{fæðingardagur|1167|12|24}}
|fæðingarstaður =[[Konungsríkið England|Englandi]]
|dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1216|10|19|1167|12|24}}
|dánarstaður = [[Newark-kastali|Newark-kastala]], [[Nottinghamshire]], [[Konungsríkið England|Englandi]]
|grafinn = [[Dómkirkjan í Worcester]]
|faðir = [[Hinrik 2. Englandskonungur]]
|móðir = [[Elinóra af Akvitaníu]]
|titill_maka = Eiginkona
|maki = {{gifting|[[Ísabella af Gloucester]]|1189|1199|orsök=skildu}}<br>{{gifting|[[Ísabella af Angoulême]]|1200}}
| börn = {{Plainlist|
* [[Hinrik 3. Englandskonungur]]
* [[Ríkharður af Cornwall]]
* [[Jóhanna af Englandi, Skotadrottning|Jóhanna Skotadrottning]]
* [[Ísabella af Englandi|Ísabella keisaraynja]]
* [[Elinóra, greifynja Pembroke]]
}}
Óskilgetin:{{Plainlist|
* [[Ríkharður FitzRoy]]
* [[Jóhanna, lafði af Wales]]
}}
}}
'''Jóhann landlausi''' ([[24. desember]] [[1167]] – [[19. október]] [[1216]]) var konungur [[England]]s frá [[6. apríl]] [[1199]] til dauðadags. Viðurnefni sitt ([[enska]] ''John Lackland'') hlaut hann af því að hann var yngstur bræðra sinna og erfði engar lendur þegar faðir hans dó og jafnframt vegna þess að á konungstíð sinni tapaði hann stórum landsvæðum í hendur Frakkakonungs.
== Uppvöxtur ==
Jóhann var fimmti sonur [[Hinrik 2. Englandskonungur|Hinriks 2.]] Englandskonungs og [[Elinóra af Akvitaníu|Elinóru af Akvitaníu]] og erfði krúnuna þegar [[Ríkharður ljónshjarta]] bróðir hans dó. Eldri bræður hans þrír (sá fjórði dó fárra ára gamall) gerðu allir uppreisn gegn föður þeirra, sumir oftar en einu sinni. Elinóra móðir þeirra studdi þá og var sett í stofufangelsi [[1173]], þegar Jóhann var um fimm ára gamall.
[[Mynd:King John from De Rege Johanne.jpg|thumb|left|Jóhann landlausi á veiðum.]]
Barn að aldri var Jóhann heitbundinn Alais, dóttur og erfingja [[Humbert 3. af Savoja|Humberts 3.]] af [[Savoja]]. Stúlkan var flutt til Englands til að alast upp við hirð tengdaföður síns en dó áður en af brúðkaupinu varð.
Jóhann fékk snemma á sig orð fyrir undirferli og sviksemi og vann ýmist með eða á móti bræðrum sínum, [[Hinrik ungi|Hinrik unga]], Ríkharði og [[Geoffrey Plantagenet|Geoffrey]]. Árið 1184 gerðu Ríkharður og Jóhann báðir kröfu til yfirráða í [[Akvitanía|Akvitaníu]], sem var hertogadæmi móður þeirra. Árið [[1185]] var Jóhann settur yfir [[Írland]] og gerði sig svo óvinsælan þar að hann hraktist á brott eftir átta mánuði.
Á meðan Ríkharður var í [[Þriðja krossferðin|Þriðju krossferðinni]], frá [[1190]] til [[1194]], vann Jóhann á móti honum og þeim sem hann hafði sett yfir ríkið. Þegar Ríkharður var á heimleið var hann handsamaður af [[Leópold 5., hertogi Austurríkis|Leópold 5]]. Austurríkishertoga og síðan afhentur [[Hinrik 6. keisari|Hinrik 6.]] keisara, sem krafðist offjár í lausnargjald. Jóhann og [[Filippus 2. Frakkakonungur]] gengu í bandalag og buðu keisaranum háa fjárhæð fyrir að halda Ríkharði föngnum. Hann neitaði og Elinóru móður þeirra bræðra og [[Berengaría af Navarra|Berangaríu af Navarra]], konu Ríkharðs, tókst að skrapa saman fé í [[lausnargjald]]ið. Jóhann bað Ríkharð fyrirgefningar þegar hann sneri heim og fékk hana; Ríkharður, sem var barnlaus, útnefndi hann líka erfingja sinn.
== Konungur Englands ==
[[Mynd:John lackland.jpg|thumb|right|Jóhann landlausi. Mynd úr handriti frá 14. öld.]]
Þegar Ríkharður dó [[1199]] játuðu [[Normandí]] og England Jóhanni hollustu og hann var krýndur í [[Westminster Abbey]] [[27. maí]]. En [[Anjou]], [[Maine (Frakklandi)|Maine]] og [[Bretagne]] höfnuðu honum og kusu fremur [[Arthúr]] hertoga af Bretagne, son Geoffreys eldri bróður Jóhanns. Hann naut líka stuðnings Filippusar 2. Frakkakonungs fyrst í stað en árið [[1200]] viðurkenndi Filippus tilkall Jóhanns.
Aðalsmenn í [[Poitou]], sem var eitt af greifadæmum Jóhanns á meginlandinu, voru ósáttir við ýmislegt í stjórn hans og sneru sér til Filippusar. Hann kallaði Jóhann til sín í París en Jóhann neitaði að hlýða. Þar sem frönsku hertoga- og greifadæmin sem Jóhann réði voru frönsk [[lén]] gat Filippus kallað þetta óhlýðni við [[lénsherra]] og hann lýsti því yfir að Jóhann hefði fyrirgert rétti sínum til þeirra. Hann seldi Arthúri svo allar lendurnar að léni og trúlofaði hann jafnframt Maríu dóttur sinni. Jóhann hófst handa við að láta smíða flota til að geta háð stríð handan [[Ermarsund]]s og var það í raun upphaf breska konunglega flotans.
Arthúr reyndi að ná Elinóru af Akvitaníu, ömmu sinni og móður Jóhanns, á sitt vald með umsátri um kastalann Mirabeau, en Jóhann kom honum að óvörum og handsamaði hann. Arthúri var varpað í dýflissu og er ekki titað hvað um hann varð en hann er talinn hafa dáið eða verið drepinn fljótlega. Systir Arthúrs, [[Elinóra, mærin fagra af Bretagne|Elinóra]], var einnig sett í fangelsi og þar var hún til dauðadags [[1241]].
== Magna Carta ==
Í júní [[1204]] náði Filippus Normandí á sitt vald og einnig hluta af Anjou og Poitou. Jóhann þurfti á miklu fé að halda til að halda úti her ef hann átti að eiga von í að ná frönsku lendunum á ný en með þeim hafði hann jafnframt tapað miklum tekjum svo að ljóst var að hann yrði að leggja á þunga skatta. Hann lagði meðal annars á [[tekjuskattur|tekjuskatt]] í fyrsta sinn og einnig hækkaði meðal annars greiðslu sem aðalsmenn þurftu að inna af hendi til að sleppa við beina herþjónustu, ellefu sinnum á sautján árum.
Síðustu hækkanirnar voru mestar og þá var aðalsmönnum nóg boðið. Í september [[1214]] neituðu margir aðalsmennn að borga, enda höfðu þeir enga trú á að Jóhanni tækist að ná frönsku lendunum aftur. Í maí [[1215]] höfnuðu þeir alfarið greiðslunni, héldu til [[London]] undir forystu Robert fitz Walter og tóku borgina, svo og [[Lincoln]] og [[Exeter]]. Jóhann átti fund með þeim við Runnymede nálægt London [[15. júní]] [[1215]] og undirritaði þar [[Magna Carta]], lagabálk sem takmarkaði vald konungsins og gerði honum skylt að hlíta tilteknum lögum og reglum.
== Borgarastyrjöld ==
[[Mynd:Lehmann - Louis VIII of France.jpg|thumb|left|Loðvík prins, seinna [[Loðvík 8. Frakkakonungur|Loðvík 8.]].]]
Jóhann átti í hörðum deilum við [[kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjuna]] framan af ríkisárum sínum og fór svo að páfi [[Bannfæring|bannfærði]] hann árið [[1209]]. Til að losna undan bannfæringunni féllst Jóhann á það árið [[1213]] að gera England og Írland að lénsríkjum guðs, Péturs postula og Páls postula og gjalda páfanum ákveðna fjárhæð árlega og viðurkenna hann sem lénsherra sinn. Nú ákvað hann að nota sér þetta. Þar sem hann hafði verið beittur þrýstingi til að undirrita skjalið leitaði hann til lénsherra síns, páfans, og bað hann um að ógilda það.
Páfinn varð við því en hópur aðalsmanna gerði þá uppreisn gegn konungi og leitaði meðal annars aðstoðar hjá [[Loðvík 8. Frakkakonungur|Loðvík]], krónprinsi Frakklands, og bauð honum ensku krúnuna að launum. Kona Loðvíks, [[Blanka af Kastilíu]], var dótturdóttir Hinriks 2. og systurdóttir Jóhanns. Jóhann fór víða um England og barðist gegn uppreisnarmönnum og jafnframt gegn [[Alexander 2. Skotakonungur|Alexander 2.]] Skotakonungi, sem hafði notað tækifærið og ráðist inn í Norður-England. Hann réðist hins vegar ekki til atlögu við uppreisnarmenn í London, sem þeir höfðu á valdi sínu.
Þann [[21. maí]] [[1216]] lenti Loðvík með her sinn í [[Kent]], hélt þaðan til London og var lýstur konungur Englands í [[Pálskirkja|Pálskirkju]] en þó ekki krýndur. Í lok sumars hafði hann náð þriðjungi Englands á sitt vald og naut stuðnings tveggja þriðju hluta allra aðalsmanna. Jóhann konungur hraktist stað úr stað og var orðinn sjúkur af [[blóðkreppusótt]]. Sigur Loðvíks virtist skammt undan en þá dó Jóhann í Newark-kastala í [[Lincolnshire]], 18. eða 19. nóvember 1216.
Hinrik sonur Jóhanns, þá níu ára að aldri, tók við krúnunni og þá brá svo við að ensku aðalsmennirnir snerust flestir á sveif með hinum nýja konungi. Her hans vann sigur á her Loðvíks í orrustu við Lincoln [[20. maí]] [[1217]] og í ágúst tapaði franski flotinn sjóorrustu við þann enska. Þá neyddist Loðvík til að ganga til samninga þar sem hann féllst á að ráðast aldrei á England aftur og viðurkenna að hann hefði aldrei átt löglegt tilkall til krúnunnar. Í staðinn fékk hann allháa fjárhæð greidda.
== Eftirmæli ==
Jóhann hefur fengið afar slæmt eftirmæli í sögunni, bæði vegna þess að hann tapaði miklum lendum í [[Frakkland]]i á fyrstu ríkisstjórnarárum sínum, hann stýrði ríki sínu inn í borgarastyrjöld og hann gerði England að lénsríki páfastóls. Hans er þó helst minnst fyrir það að hann var þvingaður til að undirrita Magna Carta. Að mörgu leyti var hann þó hæfur stjórnandi, vel að sér um málefni ríkisins og réttsýnn og var oft fenginn til að dæma í málum. Hann var hins vegar tortrygginn, sveifst einskis til að koma sínu fram og naut lítils trausts þegna sinna.
== Hjónabönd og börn ==
Jóhann kvæntist [[Ísabella af Gloucester|Ísabellu af Gloucester]], dóttur William Fitz Robert, jarls af Gloucester. Þau voru barnlaus og Jóhann fékk hjónaband þeirra gert ógilt vegna skyldleika um það leyti eða skömmu eftir að hann varð konungur. Hún hefur því aldrei verið talin drottning. [[24. ágúst]] árið [[1200]] gekk Jóhann svo að eiga [[Ísabella af Angoulême|Ísabellu af Angoulême]], sem hann hafði rænt frá unnusta hennar, Hugh 10. de Lusignan. Þau áttu fimm börn: [[Hinrik 3.]] Englandskonung, Ríkharð, jarl af [[Cornwall]], [[Jóhanna af Englandi, Skotadrottning|Jóhönnu]] Skotadrottningu, konu Alexanders 2., [[Ísabella af Englandi, keisaraynja|Ísabellu]] keisaraynju, konu [[Friðrik 2. keisari|Friðriks 2.]] keisara, og Elinóru, sem fyrst giftist jarlinum af Pembroke og síðar [[Simon Montfort]], jarli af Leicester.
Jóhann er sagður hafa verið mjög kvensamur og svo mikið er víst að hann átti fjölda óskilgetinna barna.
== Heimildir ==
* {{wpheimild|tungumál = En|titill = John of England|mánuðurskoðað = 18. ágúst|árskoðað = 2010}}
{{töflubyrjun}}
{{erfðatafla
| titill = [[Listi yfir þjóðhöfðingja Englands|Konungur Englands]]
| frá = 1199
| til = 1216
| fyrir = [[Ríkharður ljónshjarta]]
| eftir = [[Hinrik 3. Englandskonungur|Hinrik 3.]]
}}
{{erfðatafla
| titill = [[Hertogar af Normandí]]
| frá = 1199
| til = 1204 / 1216
| fyrir = [[Ríkharður ljónshjarta]]
| eftir = [[Hinrik 3. Englandskonungur|Hinrik 3.]] / að nafninu til
}}
{{Töfluendir}}
{{fd|1167|1216}}
{{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}}
[[Flokkur:Plantagenetætt]]
[[Flokkur:Konungar Englands]]
[[Flokkur:Hertogar af Normandí]]
ttwfwxrrs0uo3gj2yxx6bn6j5zdlcgy
Hinrik 3. Englandskonungur
0
89534
1979139
1583047
2026-09-16T13:53:44Z
TKSnaevarr
53243
1979139
wikitext
text/x-wiki
{{Konungur
|titill = Konungur Englands
|ætt = Plantagenet-ætt
|skjaldarmerki = Royal arms of England.svg
|mynd = HenryIII.jpg
|nafn = Hinrik 3.
|ríkisár = 1216 – 1272
|kjörorð =
|fæðingardagur = {{fæðingardagur|1207|10|1}}
|fæðingarstaður =[[Winchesterhöll]], [[Hampshire]], [[Konungsríkið England|Englandi]]
|dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1272|11|16|1207|10|1}}
|dánarstaður = [[Westminster]], [[London]], [[Konungsríkið England|Englandi]]
|grafinn = [[Westminster Abbey]]
|undirskrift =
|faðir = [[Jóhann landlausi]]
|móðir = [[Ísabella af Angoulême]]
|titill_maka = Eiginkona
|maki = {{gifting|[[Elinóra af Provence]]|1236}}
| börn = {{Plainlist|
* [[Játvarður 1.]]
* [[Margrét af Englandi|Margrét Skotadrottning]]
* [[Beatrís af Englandi|Beatrís, greifynja af Richmond]]
* [[Játmundur Crouchback, jarl af Lancaster]]
* [[Katrín af Englandi]]
}}
}}
'''Hinrik 3.''' ([[1. október]] [[1207]] – [[16. nóvember]] [[1272]]) var konungur [[England]]s í fimmtíu og sex ár á 13. öld, eða frá [[1216]] til dauðadags. Hann var fyrsti barnakonungur Englands síðan [[Aðalráður ráðlausi]] varð konungur 978.
== Barnakonungur ==
Hinrik fæddist í Winchester-kastala og var af samtíðarmönnum oftast kallaður ''Henry of Winchester''. Hann var elsti sonur [[Jóhann landlausi|Jóhanns]] konungs landlausa og seinni konu hans, [[Ísabella af Angoulême|Ísabellu af Angoulême]]. Hann var krýndur þegar eftir dauða föður síns, níu ára gamall, en þar sem öll krúnudjásnin, þar á meðal konungskórónan, höfðu skömmu áður glatast var látið nægja að setja einfaldan gullbaug á höfuð hans og [[erkibiskupinn af Kantaraborg]] var ekki viðstaddur eins og venja var, þar sem hann hafði gengið í lið með [[Loðvík 8.|Loðvík]], krónprinsi Frakklands, sem hafði ráðist inn í England og unnið vænan hluta þess af Jóhanni landalausa. Hinrik var því krýndur öðru sinni [[1220]].
Fjöldi enskra aðalsmanna hafði snúist á sveif með Loðvík gegn Jóhanni, sem var mjög óvinsæll, en þegar hann var látinn vildu þeir flestir fremur styðja innlendan konung en erlendan og ríkisstjórar Hinriks hétu því þegar að stýra landinu í samræmi við [[Magna Carta]], sem Jóhann hafði reynt að fella úr gildi. Leið því ekki á löngu uns Loðvík sá sitt óvænna og hvarf úr landi.
== Simon de Montfort ==
[[Mynd:King_Edward_II.jpg|thumb|right|Hinrik 3. (frá 17. öld; seinna hefur einhver skrifað Játvarður á málverkið).]]
Ríkisstjórnartíð Hinriks var friðsöm framan af en þegar hann tók sjálfur við ríkisstjórnartaumunum leitaðist hann við að efla vald konungs gegn aðalsmönnum en þeir stóðu fastir á móti. Hann kvæntist franskri drottningu, [[Elinóru af Provence]], og átti frönsk hálfsystkini. Margir franskir ættmenn þeirra hjóna og aðrir Frakkar komust til mikilla metorða við hirð hans. Þetta varð til þess að baka honum óvinsældir meðal enskra aðalsmanna.
Helsti andstæðingur hans, [[Simon de Montfort]], var raunar franskur sjálfur og hafði verið í hópi þeirra Frakka sem konungurinn hóf til metorða. Árið [[1238]] giftist hann [[Elinóru]], systur Hinriks konungs, með samþykki konungs en þó leynilega. Elinóra hafði áður verið gift jarlinum af Pembroke en varð ekkja sextán ára að aldri og vann þá skírlífisheit, sem hún rauf með því að giftast de Montfort. Það vakti því ólgu þegar uppskátt varð um hjónabandið; erkibiskupinn af Kantaraborg fordæmdi það og Ríkharður jarl af [[Cornwall]], bróðir Hinriks konungs og Elinóru, gerði uppreisn. Hinrik greiddi honum háa fjárhæð til að friður kæmist á en smátt og smátt varð ósætti með Hinrik og Simon og konungur sagði hann hafa dregið systur sína á tálar og þvingað sig til að samþykkja ráðahaginn.
== Borgarastyrjöldin ==
[[Mynd:Montfort Evesham.jpg|350px|left|Líki Simon de Montfort var misþyrmt á vígvellinum.]]
Simon de Montfort varð með tímanum leiðtogi þeirra aðalsmanna sem vildu reyna að draga úr valdabrölti Hinriks og festa Magna Carta í sessi. Deilan varð smátt og smátt harðari og árið [[1263]] hófst borgarastyrjöld. De Montfort og menn hans náðu fljótt mestöllu Suðaustur-Englandi á vald sitt og í [[orrustan við Lewes|orrustunni við Lewes]], [[14. maí]] [[1264]], voru Hinrik konungur og ríkisarfinn, [[Játvarður 1.|Játvarður]], handsamaðir og hafðir í stofufangelsi. Hinrik var áfram konungur en þó aðeins að nafninu til.
Játvarður slapp nokkru síðar, safnaði saman liði konungssinna, stappaði stálinu í það og tókst að vinna sigur á de Montfort í [[orrustan við Evesham|orrustunni við Evesham]] [[1265]], þar sem de Montfort féll. Borgarastyrjöldinni lauk þó ekki endanlega fyrr en 1267
== Trúrækni Hinriks ==
Hinrik tók þá aftur við stjórn ríkisins. Hann var mjög trúrækinn og þegar hann var á ferðalögum gengu þau oft hægt því konungurinn vildi hlýða á messu oft á dag. Einhvern tíma þegar hann heimsótti Loðvík 9. Frakkakonung, mág sinn, þótti Loðvík honum sækjast ferðin svo hægt að hann lét reka alla presta burt frá leiðinni sem Hinrik fór.
Hann hafði sérstakt dálæti á [[Játvarður góði|Játvarði góða]] Englandskonungi, sem var tekinn í helgra manna tölu 1161, og lét elsta son sinn heita eftir honum. Hann lét endurbyggja [[Westminster Abbey]] í gotneskum stíl, Játvarði helga til dýrðar. Hinrik var þekktur Gyðingahatari og fyrirskipaði að [[Gyðingar]] í Englandi skyldu bera sérstakt einkennismerki.
== Hjónaband og börn ==
Þann [[14. janúar]] [[1236]] giftist Hinrik fegurðardísinni [[Elinóra af Provence|Elinóru af Provence]], dóttur [[Ramón 4. Berenguer]], greifa af [[Provence]]. Hún var mjög óvinsæl í Englandi þar sem hún flutti marga ættingja sína með sér til Englands og konungur var talinn hygla þeim óhóflega mikið.
Þau áttu fjögur börn sem komust upp: [[Játvarður 1.|Játvarð 1.]] Englandskonung, [[Margrét af Englandi, Skotadrottning|Margréti]] Skotadrottningu, konu [[Alexander 3. Skotakonungur|Alexanders 3.]] Skotakonungs, Beatrice, konu [[Jóhann 2. af Bretagne|Jóhanns 2.]] hertoga af Bretagne og Játmund krossbak, jarl af [[Lancaster]].
== Heimildir ==
* {{wpheimild|tungumál = En|titill = John of England|mánuðurskoðað = 18. ágúst|árskoðað = 2010}}
{{töflubyrjun}}
{{erfðatafla
| titill = [[Listi yfir þjóðhöfðingja Englands|Konungur Englands]]
| frá = 1216
| til = 1272
| fyrir = [[Jóhann landlausi]]
| eftir = [[Játvarður 1.]]
}}
{{erfðatafla
| titill = [[Hertogar af Normandí]]
| frá = 1216
| til = 1259
| fyrir = [[Jóhann landlausi]]
| eftir = Enginn
}}
{{Töfluendir}}
{{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}}
{{fd|1207|1272}}
[[Flokkur:Plantagenetætt]]
[[Flokkur:Konungar Englands]]
l3d140wz8crz8cky7lw8xktjod90x0k
Jørn Utzon
0
91918
1979160
1635550
2026-09-16T17:57:13Z
TKSnaevarr
53243
1979160
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Sydney Opera House - Dec 2008.jpg|thumb|400px|[[Óperuhúsið í Sydney]]]]
'''Jørn Utzon''' ([[9. apríl]] [[1918]] – [[29. nóvember]] [[2008]]<ref> {{vefheimild | url= http://jornutzon.sydneyoperahouse.com/biography.htm | titill = Jørn Utzon Biography|mánuðurskoðað = 21. september | árskoðað= 2010 }} </ref>) var [[Danmörk|danskur]] [[arkitekt]]. Hans þekktasta verk er án efa [[óperuhúsið í Sydney]] en það var skráð á [[heimsminjaskrá UNESCO]] árið [[2007]]<ref> {{vefheimild | url= http://whc.unesco.org/en/list/166 | titill = Sydney Opera House |mánuðurskoðað = 21. september | árskoðað= 2010 }} </ref>.
Utzon hlaut [[Pritzker-verðlaunin]] árið [[2003]].
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references /></div>
{{fd|1918|2008}}
{{stubbur|Æviágrip}}
{{Pritzker-verðlaunin}}
{{DEFAULTSORT:Utzon, Jørn}}
[[Flokkur:Danskir arkitektar]]
hpot5hshknazg7hudi058d1vrz5drhx
Lionel Messi
0
93758
1979197
1977094
2026-09-17T03:27:41Z
Berserkur
10188
1979197
wikitext
text/x-wiki
{{Knattspyrnumaður
|nafn= Lionel Messi
| mynd = Leo Messi Argentina v Egypt 7 July 2026-1.jpg
|fullt nafn= Lionel Andrés Messi Cuccittini
|fæðingardagur= {{fæðingardagur og aldur|1987|6|24}}
|fæðingarbær= [[Rosario]], [[Santa Fe-hérað]]
|fæðingarland= [[Argentína]]
|hæð= 1,70 m
|staða= framherji
|núverandi lið= [[Inter Miami CF]]
|númer= 30
|ár í yngri flokkum= 1994–2000<br />2001–2004
|yngriflokkalið= [[Newell's Old Boys]]<br />[[FC Barcelona]]
|ár1=2003-2004
|ár2=2004–2005
|ár3=2004-2021
|ár4=2021-2023
|ár5=2023-
|lið1=[[FC Barcelona C ]]
|lið2=[[FC Barcelona B]]
|lið3=[[FC Barcelona]]
|lið4=[[Paris Saint-Germain]]
|lið5=[[Inter Miami CF]]
|leikir (mörk)1=10 (5)
|leikir (mörk)2=22 (6)
|leikir (mörk)3=520 (474)
|leikir (mörk)4=57 (22)
|leikir (mörk)5=75 (69)
|landsliðsár= 2004–2005<br />2008<br/>2005-2026
|landslið= [[U20-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-20]]<br />[[U23-landslið Argentínu karla í knattspyrnu|Argentína U-23]]<br/>[[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentína]]
|landsliðsleikir (mörk)= 18 (14)<br /> 5 (2)<br/>207 (125)
|mmuppfært = 16-9-2026
|lluppfært =
}}
[[Mynd:Messi Barcelona - Valladolid (cropped).jpg|thumb|200px|Lionel Messi, 2010]]
'''Lionel Andrés Messi Cuccittini''' eða '''Leo Messi''' (fæddur [[24. júní]] [[1987]]) er [[Argentína|argentínskur]] [[Knattspyrna|knattspyrnumaður]] sem spilar fyrir bandaríska liðið [[Inter Miami CF]]. Hann spilaði lengst af fyrir [[FC Barcelona]] á ferlinum og yfir 20 ár með argentínska landsliðinu.
Messi getur annaðhvort spilað í hlutverki framliggjandi kantmanns eða framherja. Hann er talinn af álitsgjöfum einn besti knattspyrnumaður heims og hefur hlotið [[gullknötturinn|gullknöttinn]] 8 sinnum og evrópska gullskóinn 6 sinnum.
Messi vann 35 bikara með Barcelona, þar á meðal 10 í spænsku deildinni [[La Liga]], fjóra meistaradeildartitla og sjö Copa del Rey-bikartitla. Hann er markahæsti leikmaður allra tíma í La Liga með 474 mörk, á þar einnig flestar stoðsendingar og hefur gert flestar þrennur, ásamt því að vera markahæstur á tímabili 8 sinnum (Pichichi-bikarinn). Messi hefur skorað flest mörk á einu tímabili þar eða 50 mörk. Með landsliði Argentínu er hann fyrirliði og er leikja- og markahæsti maður í sögu þess ásamt því að vera markahæsti Suður-Ameríkubúinn. Hann hefur unnið Copa America og Heimsmeistaramótið með landsliðinu.
Í öllum keppnum hefur Messi skorað um 940 mörk og gefið yfir 400 stoðsendingar sem er met. <ref>[ https://www.espn.com/soccer/story/_/id/47079470/stats-lionel-messi-first-ever-1300-cristiano-ronaldo-1213-eberechi-eze-scores-premier-league-400-bayern-munich-lead-41
Stats: Messi first-ever to 1300 with Ronaldo on 1213] ESPN, sótt 30. nóvember 2025</ref>
Hann er leikjahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi. Alls hefur hann spilað yfir 1.180 leiki.
Messi hefur oft verið borinn saman við [[Cristiano Ronaldo]] en tölfræði þeirra er sambærileg.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/54700102 Cristiano Ronaldo and Lionel Messi: Two rivals with more in common than you might think]BBC, skoðað 7. des. 2020</ref> Báðir hafa þeir skorað a.m.k. 25 mörk á 12 tímabilum í röð og um 500 mörk í efstu deildum Evrópu.
==Knattspyrnuferill==
Messi hóf fótboltaferil sinn árið [[1995]] hjá fótboltaliðinu Newell's Old Boys í heimaborg sinni [[Rosario]].
===Barcelona===
====Upphaf====
Messi var þrettán ára, þegar hann fluttist til Barcelona og eftir þriggja ára dvöl hjá félaginu hafði hann farið í gegnum C og B-lið félagsins og komst í leikmannahóp aðalliðs félagsins, sextán ára að aldri. Fyrsti leikur hans var vináttuleikur við Porto í nóvember 2003 (sem [[José Mourinho]] þjálfaði) en hann varð ekki reglulegur leikmaður félagsins fyrr en að fjöldi leikmanna félagsins meiddist og yngri leikmenn voru kallaðir inn.<ref>{{vefheimild |url=http://www.fcbarcelona.com/web/english/futbol/temporada_09-10/plantilla/jugadors/messi.html |titill=Lionel Andrés Messi |höfundur=FC Barcelona |tungumál=enska |mánuðurskoðað=17. nóvember |árskoðað=2010}}</ref> Um ári síðar hóf hann fyrsta leik sinn í La Liga, í október 2004, sem skiptimaður á 82. mínútu. Fyrsta mark sitt í deildinni skoraði hann í maí 2005, gegn Albacete, með stoðsendingu frá [[Ronaldinho]]. Á 18. afmælisdaginn skrifaði Messi undir samning til 2010.
==== Sigursælt Barcelona og gullknötturinn====
Tímabilið 2006–07 skoraði Messi 17 mörk í 36 leikjum í öllum keppnum og þar á meðal fyrstu þrennuna í ''El Clásico'' gegn [[Real Madrid]] og mark í [[Copa del Rey]] sem minnti á mark [[Diego Maradona]] á HM 1986 þar sem hann fór upp meira en hálfan völlinn og gegnum 5 varnarmenn. Hann var þó plagaður af beinbroti í rist og var frá í 3 mánuði. Milli 2006 og 2008 var hann frá í 8 mánuði einnig vegna nárameiðsla.
2008–09 átti Messi þátt í 100 mörkum og stoðaði oft sóknarmennina [[Samuel Eto'o]] og [[Thierry Henry]]. Barcelona vann þrefalt það tímabil. [[Eiður Smári Guðjohnsen]] var þá í liðinu. Messi skoraði með skalla í úrslitaleik Meistaradeildar Evrópu gegn [[Manchester United]] sem vannst 2:0.
Árangur Messi hélt áfram og frá 2009-2012 vann hann 4 [[Ballon d'Or]] í röð. Í mars 2012 skoraði hann þrennu í 5:3 sigri gegn Granada og varð þá markahæsti leikmaður Barcelona frá upphafi, aðeins 24 ára gamall. Tveimur árum síðar varð hann markahæstur í La Liga. Árið 2012 skoraði hann einnig 91 mark í öllum keppnum.
Tímabilið 2014-2015 var komið skætt sóknartríó í Barcelona, Messi, [[Luis Suárez]] og [[Neymar]], kallað ''MSN'' en það skoraði 122 mörk í öllum keppnum, sem var met.
====Síðustu ár====
Árið 2018 náði Messi 100. marki sínu í [[Meistaradeild Evrópu]] þegar Barcelona sló [[Chelsea FC]] út.
Árið 2020 var framtíð Messi í óvissu þegar hann hafði ítrekað verið ósáttur við stjórnarformann Barcelona. Eftir 8-2 tap félagsins í meistaradeildinni gegn [[Bayern München]] og þjálfaraskipti þar sem [[Ronald Koeman]] tók við óskaði Messi eftir að fara frá félaginu. Fjölmiðlar veltu því fyrir sér hvort [[Manchester City]] yrði hugsanlegur áfangastaður en þar var [[Pep Guardiola]] sem þjálfaði hann hjá Barca og [[Sergio Agüero]] landi hans og vinur. Hann átti eitt ár eftir af samningi sínum við Barcelona en mál hans hefði getað farið fyrir dómstóla. <ref>[https://www.visir.is/g/20202005138d/manchester-city-gaeti-sett-a-svokalladan-messi-skatt Manchester City gæti sett á svokallaðan Messi-skatt] Vísir, skoðað 27. ágúst 2020</ref> Messi ákvað að halda til hjá félaginu í eitt tímabil þar sem hann vildi ekki fara í málaferli við það. Í lok árs 2020 sló hann met yfir flest mörk skoruð fyrir eitt félagslið þegar hann náði 644. marki sínu fyrir Barcelona og sló þar með met [[Pelé]].
Messi stefndi á að gera 5 ára samning við Barcelona í júlí (til 2026) og samþykkti að taka á sig 50% launalækkun vegna fjárhagsvandræða félagsins. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/57836300 BBC News - Lionel Messi: Barcelona star agrees to stay on reduced wages]BBC, sótt 15/7 2021</ref>
En svo fór að samningar náðust ekki vegna fjárhags félagsins og reglna La Liga. Messi yfirgaf því félagið eftir 21 ár hjá því.<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/58108298 Lionel Messi: Barcelona say Argentina forward will not stay at club] BBC skoðað 5. 8. 2021</ref>
===Paris Saint-Germain===
Messi gerði 2 ára samning við PSG í ágúst 2021 með möguleika á þriðja ári. Hann fékk númerið 30 sem var það sama og þegar hann hóf að spila með Barcelona sem unglingur. Þar hitti hann fyrir m.a. félaga sinn [[Neymar]] og samlandana [[Ángel di María]], Leandro Paredes og Mauro Icardi. Einnig gamlan andstæðing en [[Sergio Ramos]] sem mætti honum oft með Real Madrid var kominn til PSG.
Messi kom inn á sem varamaður á útivelli í [[Ligue 1]] í fyrsta leik sínum með félaginu. Hann byrjaði hins vegar sinn fyrsta leik með félaginu í Meistaradeildinni gegn Club Brugge og skoraði svo fyrsta mark sitt fyrir félagið gegn [[Manchester City]].
PSG vann deildina 2021-2022 og bætti Messi einum bikar í sarpinn. Hann var ekki sami markahrókurinn og með Barcelona og skoraði 6 mörk. Hins vegar átti hann 14 stoðsendingar.
Tímabilið eftir varð hann fyrsti leikmaður í topp 5 deildum Evrópu til að eiga 20 mörk og 20 stoðsendingar í öllum keppnum. Messi vann deildina með PSG öðru sinni.
Sumarið 2023 yfirgaf Messi PSG. Hann spilaði 76 leiki fyrir félagið; með 32 mörk og 35 stoðsendingar.
Hann sagði síðar að hann hafi ekki verið ánægður hjá félaginu.
<ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/c9dej12zezno Messi wasn't happy at a daily basis at PSG] BBC Sport, sótt 28. febrúar, 2025</ref>
===Inter Miami===
Í byrjun júní 2023 bárust fréttir að Messi hyggðist halda til [[Inter Miami CF]] í bandarísku [[MLS]]-deildinni.
<ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/65832658 Lionel Messi to join Inter Miami after leaving Paris St-Germain] BBC, 7/6 2023</ref> Í júlí var staðfest að hann gerði samning við liðið til lok árs 2025. <ref>[https://www.bbc.co.uk/sport/football/66213439 BBC News - Lionel Messi: Inter Miami sign Argentina forward until end of 2025] BBC, sótt 16/7 2023</ref>
Messi skoraði sitt fyrsta mark fyrir félagið úr aukaspyrnu á síðustu mínútu í fyrsta leik sínum í CONCACAF-bikarnum. Hann sló met í MLS í maí 2024 þegar hann kom að 6 mörkum í leik; átti 5 stoðsendingar og eitt mark.
Messi hefur unnið bikara með félaginu: Leagues Cup 2023 og Supporters' Shield árið 2024 fyrir besta árangur Inter Miami í deildinni það ár. Liðið vann austurdeild MLS árið 2025 og var Messi með 43 mörk og 26 stoðsendingar í 48 leikjum það ár. <ref>[https://www.espn.com/soccer/story/_/id/43935337/lionel-messi-2025-tracker-inter-miami-games-goals-assists-stats Messi tracker: Goals, assists, key moments for Inter Miami] ESPN.com, sótt 30. nóvember</ref> Liðið hélt áfram í úrslit deildarinnar og vann MLS-bikarinn þegar það vann Vancouver Whitecaps er Messi átti tvær stoðsendingar í 3-1 sigri. Messi varð MVP eða mikilvægasti leikmaður MLS í annað árið í röð og varð fyrsti leikmaðurinn til að endurtaka það. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cr7l0k0p4v0o Messi wins historic back-to-back MLS MVP awards] BBC, sótt 9. desember 2025</ref> Árið 2026 vann hann Campeones-bikarinn með Miami þegar það vann mexíkóska liðið Cruz Azul.
==Landslið==
Messi vann titil með Argentínu árið 2005 í U-20 heimsmeistaramótinu og endaði sem hæsti markaskorarinn, 17 ára gamall. Hann hóf að spila með A-landsliði Argentínu síðar það ár í vináttulandsleik þegar hann kom inn á gegn Ungverjalandi. Það vildi ekki betur til en að hann fékk rautt spjald fyrir að slá til varnarmanns. Hann skoraði sitt fyrsta mark árið 2006 í vináttulandsleik gegn Króatíu. Landsliðinu gekk illa að hreppa titla en endaði í 2. sæti á [[HM 2014]] þar sem Messi var valinn besti leikmaðurinn. Einnig hafði liðið ekki unnið Copa America síðan 1993 og lent í 2. sæti fjórum sinnum síðan þá. Þetta fékk á Messi og hann lýsti því yfir sumarið 2016 að hann væri hættur með landsliðinu. Sú ákvörðun var ekki langlíf og hann sneri aftur eftir nokkrar vikur.
Sumarið 2021 varð Messi leikjahæsti landsliðsmaður Argentínu þegar hann fór framúr Javier Mascherano. Þá vann hann Copa America með liðinu og var valinn leikmaður mótsins. Hann var markahæstur (ásamt [[Luis Díaz]] frá Kólumbíu) og stoðsendingahæstur á mótinu. Loks vann hann stóran bikar með landsliðinu en liðið hafði tapað í úrslitum HM gegn Þýskalandi og tvívegis fyrir Síle í vítakeppni í úrslitum Copa America þegar Messi var með liðinu.
Messi vann heimsmeistaratitilinn á [[HM 2022]]. Hann skoraði 2 mörk í venjulegum leiktíma og í vítakeppni þegar Argentína vann 4:2. Hann skoraði 7 mörk í keppninni, einu minna en [[Kylian Mbappé]]. Messi hlaut gullboltann sem besti leikmaður keppninnar. Hann lýsti því yfir að lokaleikurinn yrði hans síðasti HM-leikur en hann tók fram úr [[Lothar Matthäus]] sem leikjahæsti leikmaður mótsins í lokaleiknum. Messi tók það fram að hann vildi spila áfram í einhvern tíma með landsliðinu þó.
Í mars 2023 skoraði Messi sitt 100. mark með Argentínu. Árið eftir varð hann annar markahæsti landsliðsmaður allra tíma.
Argentína vann annan Copa America titil árið 2024. Messi meiddist eftir tæplega klukkustundarleik í úrslitum gegn Kólumbíu en Argentína sigldi sigri í uppbótartíma.
Á [[HM 2026]] sló Messi markametið á HM þegar hann skoraði gegn Austurríki í öðrum leik riðlakeppninnar en í fyrsta leiknum skoraði hann þrennu . Hann hélt áfram að skora næstu leiki og varð markahæsti maður riðlakeppni HM og á HM yfirleitt þegar Argentína sló út Grænhöfðaeyjar í 16 liða úrslitum keppninnar ([[Kylian Mbappé]] sló markametið síðar á mótinu). Einnig skoraði hann í sínum 8. leik í röð á heimsmeistaramótinu <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cm2jpkkdld4o Murals, flags and beef dishes - Messi mania takes hold in Miami] BBC, sótt 4. júlí 2026</ref>. Argentína komst alla leið í úrslitin annað heimsmeistaramótið í röð en biðu ósigur fyrir Spáni. Messi skoraði alls 8 mörk og lagði upp 4 mörk á mótinu. Rúmum mánuði síðar lýsti hann því yfir að hann væri hættur með landsliðinu <ref>[https://fotbolti.net/news/31-08-2026/messi-leggur-landslidsskona-a-hilluna-stadfest Messi leggur landsliðsskóna á hilluna] Fótbolti.net, sótt 31. ágúst 2026</ref>
===Messi gegn Íslandi===
Messi hefur tvívegis spilað gegn Íslandi. Á [[HM 2018]] í Rússlandi þar sem 1-1 jafntefli varð raunin en [[Hannes Þór Halldórsson]] varði víti frá honum og [[Alfreð Finnbogason]] jafnaði metin fyrr í leiknum. Í vináttuleik fyrir [[HM 2026]] kom Messi inn á 70. mínútu og skoraði úr víti tveimur mínútum síðar.
==Einkalíf og fleira==
Messi var greindur með vaxtarhormónaskort á barnsaldri. Þegar hann flutti til Barcelona ákvað félagið að greiða lyfjakostnað því tengt. Messi hefur bæði argentínskan og spænskan ríkisborgararétt.
Eiginkona hans er Antonella Roccuzzo sem er frá heimaborg hans Rosario. Hann hefur þekkt hana frá 5 ára aldri en þau hófu samband árið 2008 og giftust 2017. Eiga þau þrjá syni: Thiago (f. 2012), Mateo (f. 2015) og Ciro (f. 2018).
Messi á í nánum samskiptum við fjölskyldu sína; móðurina Celia og föðurinn Jorge. Faðir hans var umboðsmaður hans og bræður hann Rodrigo og Matías hafa einnig verið viðriðnir málefni hans. Árið 2016 voru Messi og faðir hans dæmdir fyrir skattsvik og notkunar á [[skattaskjól]]um. Messi greiddi háa sekt en hann sagðist aðeins hafa skrifað undir samninga og treyst fólki til að meðhöndla peninga rétt. Faðir hans lést árið 2026 eftir erfið veikindi. <ref>[https://www.bbc.com/sport/football/articles/cz9722y1ee7o Messi plays for Inter Miami after father's death] BBC, sótt 13. ágúst 2026</ref>
Messi hefur verið góðgerðarsendiherra [[UNICEF]] síðan 2010 og hefur unnið fyrir samtökin síðan 2004.
==Titlar/Verðlaun==
===Félagslið===
'''Barcelona'''
*[[La Liga]]: 2004–05, 2005–06, 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2012–13, 2014–15, 2015–16, 2017–18, 2018–19
*[[Copa del Rey]]: 2008–09, 2011–12, 2014–15, 2015–16, 2016–17, 2017–18, 2020–21
*Supercopa de España: 2005, 2006, 2009, 2010, 2011, 2013, 2016, 2018
*[[Meistaradeild Evrópu]]: 2005–06, 2008–09, 2010–11, 2014–15
*UEFA Super Cup: 2009, 2011, 2015
*FIFA Club World Cup: 2009, 2011, 2015
'''Paris Saint-Germain'''
*[[Ligue 1]]: 2021-2022, 2022-2023
*[[Trophee des Champions]]: 2022
'''Inter Miami'''
*Leagues Cup: 2023
*Supporters' Shield: 2024
*MLS Cup: 2025
*Campeones Cup: 2026
===Landslið===
*FIFA U-20 Heimsmeistaramót: 2005, gull
*Ólympíulið Argentínu: 2008, gull
*Copa America: Gull: 2021 og 2024
*HM 2014: Silfur
*HM 2022: Gull.
*HM 2026: Silfur
===Helstu einstaklingsverðlaun===
*Ballon d'Or/[[Gullknötturinn]]: 2009, 2010, 2011, 2012, 2015, 2019, 2021, 2023
*HM Gullknötturinn: 2014, 2022
*Evrópski gullskórinn: 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19
*Copa América gullknötturinn: 2015, 2021
*Copa America besti leikmaðurinn: 2021
*La Liga: Besti leikmaðurinn : 2008–09, 2009–10, 2010–11, 2011–12, 2012–13, 2014–15
*Pichichi-bikarinn (markahæsti í La Liga): 2009–10, 2011–12, 2012–13, 2016–17, 2017–18, 2018–19, 2019–20, 2020-2021
*FIFA: Besti leikmaðurinn: 2019, 2022, 2023
*MLS: Besti leikmaður tímabilsins: 2024, 2025, *Markakóngur: 2025
==Tenglar==
*[https://www.bbc.com/sport/football/58114038 Lionel Messi's top 10 iconic Barcelona moments - BBC]
*[https://m.fotbolti.net/news/31-10-2023/gjorsamlega-mognud-met-i-eigu-messi Gjörsamlega mögnuð met í eigu Messi - Fótbolti.net]
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
{{Commons|Category:Lionel Messi}}
{{Gullknötturinn}}
{{stubbur|Æviágrip}}
{{DEFAULTSORT:Messi, Lionel}}
[[Flokkur:Argentínskir knattspyrnumenn]]
[[Flokkur:Verðlaunahafar Gullknattarins]]
[[Flokkur:Fólk nefnt í Panamaskjölunum]]
{{fe|1987|Messi, Lionel}}
5bmaudwt6j2vb5ls40fqtemrpn7vfrq
1. deild kvenna í knattspyrnu 1977
0
94008
1979125
1979076
2026-09-16T12:08:09Z
Nipas2
54688
1979125
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 1977
| mynd =
| ár = '''1977'''
| Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}'''
| fallið lið =
| spilaðir leikir = 30
| mörk skoruð = 139 (4.63 m/leik)
| markahæstur =
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur = {{Lið Breiðablik}} 9-1 {{Lið Víðir}}
| stærsti útisigur = {{Lið FH}} 0-10 {{Lið Keflavík}}
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1976|1976]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]]
|}}
Árið 1977 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir nafninu 1. deild.
== Lokastaða deildarinnar ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=240|Athugasemd
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||bgcolor="#008000"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''||10||7||2||1||40||7||+33||'''16'''
| align="center" | '''Meistaradeild kvenna'''
|-
|2||bgcolor="#0000FF"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram| Fram]]||10||7||1||2||33||11||+22||'''15'''
|-
|3||bgcolor="#FF0000"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]||10||6||2||2||28||6||+22||'''14'''
|-
|4||bgcolor="#FFFFFF"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||10||5||1||4||29||11||+18||'''11'''
|-
|5||bgcolor="#0000FF"| ||[[Knattspyrnufélagið Víðir|Víðir]]||10||1||1||8||6||46||-40||'''3'''
|-
|6||bgcolor="#00008B"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]||10||0||1||9||3||58||-55||'''1'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
== Töfluyfirlit ==
''Heimaliðið er vinstra megin''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna results 1977|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188702&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate==15. september 2026}}</ref>
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Bre!! FH !!Fra!!Kef!!Val!!Víð
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}}
||'''XXX'''||2-0||2-0||7-0||2-2||9-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið FH}}
||1-1||'''XXX'''||1-4||9-0||1-2||3-0
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||3-2||1-0||'''XXX'''||4-0||0-0||8-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||0-8||0-10||1-7||'''XXX'''||1-7||1-1
|-
|align="left"|{{Lið Valur}}
||0-1||0-1||3-0||4-0||'''XXX'''||6-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Víðir}}
||0-6||1-3||2-6||1-0||0-4||'''XXX'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;"
|-
!Sigurvegari 1. deildar 1977
|-
|-
|[[Mynd:Breidablik.png|100px]]<br/>'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''<br/>'''1. Titill'''
|}
{{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}}
== Tilvísanir ==
<references/>
== Heimild ==
*{{cite web|title=1. deild kvenna 1977|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188702&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate==15. september 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1977}}
[[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
axqho93fwdzlt3sbfve1001z7cv5prr
1. deild kvenna í knattspyrnu 1976
0
94034
1979126
1979075
2026-09-16T12:09:10Z
Nipas2
54688
1979126
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 1976
| mynd =
| ár = '''1976'''
| Meistarar = '''{{Lið FH}}'''
| fallið lið =
| spilaðir leikir = 20
| mörk skoruð = 87 (4.35 m/leik)
| markahæstur =
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur = {{Lið FH}} 19-0 {{Lið Stjarnan}}
| stærsti útisigur = {{Lið Stjarnan}} 0-9 {{Lið FH}}
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1975|1975]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1977|1977]]
|}}
Árið 1976 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir nafninu 1. deild.
== Lokastaða deildarinnar ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=25|
!width=80|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=240|Athugasemd
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||bgcolor="#FFFFFF"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''||8||7||1||0|| 41||1||+40||'''15'''
| align="center" | '''Meistaradeild kvenna'''
|-
|2||bgcolor="#008000"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]||8||6||1||1||20||2||+18||'''13'''
|-
|3||bgcolor="#0000FF"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]||8||3||0||5||13||16||-3||'''6'''
|-
|4||bgcolor="#0000FF"| ||[[Knattspyrnufélagið Víðir|Víðir]]||8||3||0||5||12||21||-9||'''6'''
|-
|5||bgcolor="#0000FF"| ||[[Stjarnan]]||8||0||0||8||1||47||-46||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
== Töfluyfirlit ==
''Heimaliðið er vinstra megin''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna results 1976|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188701&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate==15. september 2026}}</ref>
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Bre!! FH !!Fra!!Stj!!Víð
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}}
||'''XXX'''||0-0||2-1||3-0||5-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið FH}}
||1-0||'''XXX'''||2-0||19-0||5-1
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||0-5||0-3||'''XXX'''||3-0||3-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Stjarnan}}
||0-3||0-9||0-3||'''XXX'''||1-3
|-
|align="left"|{{Lið Víðir}}
||0-2||0-2||4-3||4-0||'''XXX'''
|}
{| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;"
|-
!Sigurvegari 1. deildar 1976
|-
|-
|[[Mynd:Fimleikafelag hafnafjordur.png|100px]]<br/>'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''<br/>'''4. Titill'''
|}
{{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}}
== Tilvísanir ==
<references/>
== Heimild ==
*{{cite web|title=1. deild kvenna 1976|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188701&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate==15. september 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1976}}
[[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
sxki2j10haui5xuztfxw6jvqhxcmvr6
Kristján Drese
0
96848
1979219
1023799
2026-09-17T11:14:27Z
~2026-50240-38
120776
Leiðrétt innsláttarvilla.
1979219
wikitext
text/x-wiki
'''Kristján Drese''' eða '''Christian Drese''' var [[landfógeti]] á Íslandi um miðja [[18. öld]], eða [[1739]]-[[1749]], en var vikið úr embætti vegna drykkjuskapar og óreiðu.
Drese tók við landfógetaembættinu af [[Kristján Luxdorf|Kristjáni Luxdorf]] árið [[1739]]. Hann er sagður hafa staðið sig þokkalega fyrst í stað en svo fór að bera á drykkjuskap og öðrum vandamálum, einkum eftir að [[Joaakim H. Lafrentz|Lafrentz]] [[amtmaður]] dó [[1744]]. Drese tók þá við amtmansstarfinu um stundarsakir en reyndist óhæfur til þess og fórst það afar illa. Einnig var mikil bókhaldsóreiða hjá honum, hann gaf ekki kvittun fyrir gjöldum sem hann tók við eða neitaði að kannast við kvittanir.
[[Johan K. Pingel]] kom til landsins árið [[1745]] og tók við amtmannsembætinu og fékk þegar að heyra margar misjafnar sögur af framferði Drese. Reyndi hann að áminna hann og tala um fyrir honum en Drese brást hinn versti við og ástandið var óbreytt. Þeir Drese og Pingel voru sambýlismenn á [[Bessastaðir|Bessastöðum]] og samkomulagið var vægast sagt stirt. Árið [[1749]] var þó komið í algjört óefni, Drese var stórskuldugur alls staðar og sjóðþurð í landskassanum en reikningar allir í ólestri. Setti amtmaður hann þá úr embætti og setti sýslumanninn í [[Gullbringusýsla|Gullbringusýslu]], [[Guðni Sigurðsson|Guðna Sigurðsson]], landfógeta til bráðabirgða, en af Drese fer ekki frekari sögum. [[Sveinn Sölvason]] lögmaður segir í annál sínum að hann hafi verið „suspenderaður fyrir galinskap og annan ódugnað“.
== Heimildir ==
* {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3276445|titill=Sýslumaður í Skaftafellssýslu. Lesbók Morgunblaðsins, 11. nóvember 1945.}}
{{Landfógetar á Íslandi}}
[[Flokkur:Landfógetar]]
110gd8yspnlfn0kanvei158bbyvp759
Lárus Sveinbjörnsson
0
97035
1979170
1893626
2026-09-16T19:23:01Z
~2026-50100-73
120750
/* */ Rangar upplýsingar leiðréttar. Hann var í Þingeyjarsýslu, ekki Húnavatnssýslu. Hið rétta kemur t.d. fram í æviágripi hans á vef Alþingis (sjá link sem vísað er til).
1979170
wikitext
text/x-wiki
'''Lárus E. Sveinbjörnsson''' eða '''Lauritz Edvard Sveinbjörnsson''' ([[31. ágúst]] [[1834]] – [[7. janúar]] [[1910]]) var íslenskur [[lögfræðingur]], [[sýslumaður]], [[háyfirdómari]], [[alþingismaður]] og [[bankastjóri]].
Lárus var sonur Kristínar Cathrine Lauritzdóttur Knudsen (27. apríl 1813 – 8. janúar 1874) og Hans Edvard Thomsen (3. júlí 1807 – 27. apríl 1881), verslunarstjóra í [[Reykjavík]] og síðar kaupmanns í [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyjum]], en hann var kvæntur Katrínu systur Kristínar og vakti fæðing drengsins mikið umtal og hneykslun meðal Reykvíkinga. En árið 1840 varð Kristín seinni kona [[Þórður Sveinbjörnsson|Þórðar Sveinbjörnssonar]] háyfirdómara, sem var 27 árum eldri en hún, og eignuðust þau saman átta börn, þar á meðal [[Sveinbjörn Sveinbjörnsson]] tónskáld. Þórður gekk Lárusi í föðurstað og ættleiddi hann og var hann því jafnan skrifaður Sveinbjörnsson.
Lárus varð stúdent frá [[MR|Lærða skólanum]] 1855 og lauk [[lögfræði]]prófi frá [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] 1863. Hann var fyrst kennari hjá Blixen-Finecke barón í Danmörku um hríð en var settur sýslumaður í [[Árnessýsla|Árnessýslu]] 1866 og bjó á [[Eyrarbakki|Eyrarbakka]]. Árið 1868 varð hann sýslumaður í Þingeyjarsýslu og bjó þá á [[Húsavík]] en 1874 varð hann sýslumaður í [[Gullbringu- og Kjósarsýsla|Gullbringu- og Kjósarsýslu]] og bæjarfógeti í [[Reykjavík]]. 1878 varð hann dómari og dómsmálaritari í [[Landsyfirréttur|Landsyfirrétti]] og árið 1889 varð hann háyfirdómari og hélt því þar til hann lét af störfum 1908. Þegar [[Landsbankinn |Landsbankinn]] var stofnaður [[1. júlí]] [[1886]] varð Lárus fyrsti bankastjóri hans og gegndi því starfi til 1893. Hann var bæjarfulltrúi í Reykjavík 1882-1888 og [[konungkjörinn þingmaður]] 1885-1899.
Kona Lárusar var Jörgine Margarethe Sigríður Thorgrimsen (25. apríl 1849 – 6. desember 1915), dóttir Guðmundar Torfasonar Thorgrimsen kaupmanns á Eyrarbakka. Á meðal barna þeirra var [[Jón Hjaltalín Sveinbjörnsson]] konungsritari.
== Heimildir ==
* [https://www.althingi.is/altext/cv/is/cv/L%C3%A1rus_E._Sveinbj%C3%B6rnsson/406/?nfaerslunr=406 Lárus E. Sveinbjörnsson (æviágrip á vef Alþingis)]
* {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2316038|titill=Candidati juris. Tímarit hinsi íslenzka bókmenntafélags, 3. árgangur 1882.}}
[[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1881-1890]]
[[Flokkur:Bankastjórar]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
[[Flokkur:Landsyfirréttur]]
[[Flokkur:Sýslumenn]]
[[Flokkur:Kjörnir Alþingismenn 1891-1900]]
{{fd|1834|1910}}
7pbhn2nk23ryctaqsbit7zc6sebdojt
Gunnar Nelson
0
97301
1979167
1908164
2026-09-16T18:44:58Z
Berserkur
10188
1979167
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Gunnar Nelson (fighter).jpg|thumb|Gunnar Nelson.]]
[[Mynd:Gunnar about2.jpg|thumb|200px|Gunnar Nelson]]
'''Gunnar Lúðvík Nelson''' (fæddur [[28. júlí]] [[1988]])<ref>[http://Islendingabok.is Íslendingabók]</ref> er [[Ísland|íslenskur]] [[bardagaíþróttir|bardagaíþróttamaður]]. Hann keppir meðal annars í [[blandaðar bardagaíþróttir|blönduðum bardagaíþróttum]] (MMA) og hefur unnið 17 bardaga en aðeins tapað þremur. Gunnar er margfaldur Íslandsmeistari í [[karate]] og var landsliðsmaður frá fimmtán ára aldri. Hann var valinn efnilegasti karatemaður Íslands sextán ára gamall og hlaut hæsta nýliðastyrk ÍSÍ.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100813235959/mjolnir.is/?page_id=368 Keppnislið Mjölnis]</ref>
Hann er með svarta beltið í [[Brasilískt jiu-jitsu|brasilísku jiu jitsu]] (BBJ), með ''[[Renzo Gracie]]'' sem þjálfara.<ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100814001754/mjolnir.is/?page_id=155 BBJ Beltatré félagsmanna Mjölnis] Mjölnir</ref> Hann hefur unnið silfurverðlaun í millivigt með brúnt belti í Heimsmeistaramótinu í BBJ, <ref>{{cite web |url=http://www.ibjjf.org/results/2009mundial.htm |title=Results in IBBJF World Jiu-Jitsu Championship 2009 |access-date=2011-04-03 |archive-date=2013-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130810174106/http://ibjjf.org/results/2009mundial.htm |url-status=dead }}</ref> gullverðlaun í millivigt með brúnt belti á Pan American meistaramótinu <ref>{{cite web |url=http://www.ibjjf.org/results/2009pan.htm |title=Results in IBBJF Pan American Championship |access-date=2011-04-03 |archive-date=2009-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090822070848/http://www.ibjjf.org/results/2009pan.htm |url-status=dead }}</ref> og gullverðlaun í svartbelta flokki á Pan American meistaramótinu í uppgjafarglímu (No-Gi)<ref>{{cite web |url=http://www.ibjjf.org/results/2009pannogi.htm |title=Results in IBBJF Pan American No-Gi Championship |access-date=2012-06-28 |archive-date=2009-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091007081847/http://www.ibjjf.org/results/2009pannogi.htm |url-status=dead }}</ref>. Núverandi (2014) þjálfari hans er John Kavannagh í Dublin á Írlandi. Hann hefur tekið þátt í fimmtán atvinnubardögum, unnið fjórtán, gert jafntefli í einum og tapað einum.<ref name="record">{{cite web |url=http://nelson.is/record.html |title=Gunnar Nelson record |access-date=2011-04-03 |archive-date=2010-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100314114037/http://www.nelson.is/record.html |url-status=dead }}</ref> Á Íslandsmeistaramótinu í BJJ hefur hann unnið tvisvar, bæði í opnum flokki og 82kg- flokki.<ref name="record"></ref> Á Opna Mjölnismótinu hefur hann unnið fjórum sinnum í opnum flokki, tvisvar í 88kg- flokki og einu sinni bæði í 81kg- flokki og 74kg- flokki.<ref name="record"></ref>
Faðir Gunnars er ættaður frá [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] í föðurætt sína, en móðirin er íslensk.<ref>[http://www.mbl.is/mm/gagnasafn/grein.html?grein_id=495213 Minningargrein um Kenneth Dean Nelson.] Gagnasafn Morgunblaðsins.</ref>.
== Heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Tenglar ==
* [http://www.nelson.is www.nelson.is]
{{stubbur|æviágrip}}
[[Flokkur:Íslenskir bardagaíþróttamenn]]
{{f|1988}}
bii0loowgygh2eybbnu9gm3nef2ab37
Kirkjubær (Færeyjum)
0
97454
1979186
1695492
2026-09-16T23:30:27Z
~2026-50185-04
120756
/* */
1979186
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Kirkjubøur, Faroe Islands (2).JPG|thumb|right|Kirkjubær og Ólafskirkjan.]]
[[Mynd:Kirkjubour-geografi.png|thumb|right|Kort af Kirkjubæ og nágrenni.]]
'''Kirkjubær''' ([[færeyska]]: ''Kirkjubøur'') er lítið þorp á vestanverðri [[Straumey]] í [[Færeyjar|Færeyjum]], [[biskupssetur]] á miðöldum og því helsti sögustaður eyjanna. Þar er jafnframt kóngsjörðin Kirkjubøargarður eða Kirkjubær, þar sem Paturssonarættin hefur búið frá 1557. Kirkjubær og grannþorpið [[Velbastaður]] voru áður sérstakt sveitarfélag en runnu saman við [[Þórshöfn (Færeyjum)|Þórshöfn]] árið 2005.
Biskupssetur hefur líklega verið stofnað í Kirkjubæ um 1100 og sátu Færeyjabiskupar þar fram yfir [[Siðaskiptin|siðaskipti]] [[1538]] en eftir að fyrsti og eini lútherski biskupinn, [[Jens Gregoríusson Riber]], var fluttur til [[Stafangur]]s [[1557]] var biskupsdæmið lagt niður og kóngsbændur tóku við búskap á jörðinni. Elsti hluti íbúðarhússins á Kirkjubøargarði, þar sem Paturssonfjölskyldan býr enn, er talinn vera frá 11. öld og eitt elsta [[timburhús]] í heimi sem enn er búið í.
Af öðrum merkum minjum í Kirkjubæ má nefna elstu kirkju Færeyja sem enn er í notkun, [[Ólafskirkjan í Kirkjubæ|Ólafskirkjuna]], sem er frá miðri 13. öld og gegndi hlutverki dómkirkju í kaþólskri tíð en lítið er nú eftir af upphaflegu svipmóti hennar, og [[Múrinn í Kirkjubæ|Múrinn]], en það eru rústir ófullgerðrar dómkirkju, Magnúsarkirkju, sem byrjað var að reisa um 1300 og átti að helga [[Magnús Orkneyjajarl|Magnúsi helga Orkneyjajarli]]. Veggir kirkjunnar standa enn og eru rústirnar á [[heimsminjaskrá]] UNESCO.
Sagt er að í Kirkjubæ hafi á miðöldum verið allstórt þorp á þeirra tíma mælikvarða, um 50 hús, en flestum þeirra hafi skolað á haf út í ofviðri á 16. öld. Nú eru 80 íbúar í þorpinu (2015) en árið 1985 voru þeir 55.
Margir þekktir einstaklingar hafa búið eða alist upp í Kirkjubæ. Þar á meðal má nefna [[Sverrir Sigurðsson (konungur)|Sverri Sigurðsson]] Noregskonung, [[Erlendur biskup|Erlend biskup]], sem skrifaði [[Sauðabréfið]], [[Jóannes Patursson]] kóngsbónda og sjálfstæðisbaráttumann, [[Helena Patursson|Helenu]] systur hans, sem var upphafskona [[kvenréttindabarátta|kvenréttindabaráttu]] í Færeyjum, stjórnmálamanninn [[Erlendur Patursson|Erlend Patursson]] og listamanninn [[Tróndur Patursson|Trónd Patursson]].
== Heimildir ==
* {{wpheimild|tungumál = fo|titill = Kirkjubøur|mánuðurskoðað = 6. apríl|árskoðað = 2011}}
* {{vefheimild|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1310119|titill=Sögustaðurinn Kirkjubær í Færeyjum. Morgunblaðið, 4. maí 1957.}}
[[Flokkur:Biskupssetur]]
[[Flokkur:Þéttbýlisstaðir í Færeyjum]]
[[Flokkur:Straumey]]
0iy65d64h9veja15ri47rzlomv0vavq
Grettislaug
0
97791
1979206
1964256
2026-09-17T07:20:46Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979206
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:Grettislaug.JPG|thumb|right|Grettislaug.]]
[[Mynd:Drangey Island.jpg|thumb|Drangey, Grettislaug til vinstri í myndinni]]
'''Grettislaug''' er heit [[laug]] rétt við sjóinn í landi [[Reykir (Reykjaströnd)|Reykja]] á [[Reykjaströnd]],<ref name=":0">{{Cite web|url=https://nafnid.arnastofnun.is/ornefnaskra/18593/pdf|title=Reykir á Reykjaströnd|last=Eiríksson|first=Kristján|website=nafnid.arnastofnun.is|language=is|access-date=2025-07-25}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> kennd við [[Grettir Ásmundarson|Gretti Ásmundarson]], en sagt er að hann hafi eftir [[Drangeyjarsund]] sitt „bakast þar lengi um nóttina, því honum var kalt orðið eftir sundið nokkuð svo“.<ref>{{Cite web|url=https://www.snerpa.is/net/isl/grettir.htm|title=Grettis saga|website=www.snerpa.is|access-date=2025-07-25}}</ref>
Allt fram á 20. öld voru laugarnar tvær, önnur hlaðin upp og notuð til þvotta og kallaðist Reykjalaug en hin lítill pollur sem nefndur var Grettislaug. Haustið 1934 gerði mikið óveður á [[Skagafjörður|Skagafirði]] og eyðilögðust laugarnar þá báðar í brimi, því sjávarkamburinn færðist ofar. Heita vatnið kom þá upp sjávarmegin við hann.<ref name=":0" />
Árið 1992 var laugin svo endurgerð að undirlagi Jóns Eiríkssonar Drangeyjarjarls, bónda á [[Fagranes]]i, hlaðin upp og varnargarður gerður fyrir framan hana. Síðan hefur hún kallast Grettislaug.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2703848?iabr=on#page/n5/mode/2up|title=Byggði Grettislaug eftir eigin hugmyndum|date=1993-07-22|website=timarit.is|access-date=2025-07-25}}</ref> Laugin er um 4,5 s 3,75 m og um 80 cm djúp. Vatnið er um 42°C heitt.<ref>{{Cite web|url=https://attavitinn.is/samfelagid/fritimi/heitar-natturulaugar-a-islandi/|title=Heitar náttúrulaugar á Íslandi|last=sindri|date=2012-11-22|website=Áttavitinn.is|language=is|access-date=2025-07-25|archive-date=2024-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20240223044933/https://attavitinn.is/samfelagid/fritimi/heitar-natturulaugar-a-islandi/|url-status=dead}}</ref>
{{Coord|65|26|47|N|22|12|31|W|display=title|type:waterbody_region=IS-5_dim:50}}
== Heimildir ==
* Hjalti Pálsson (ritstj.): ''Byggðasaga Skagafjarðar'' I. bindi. Skefilsstaðahreppur - Skarðshreppur. Sögufélag Skagfirðinga, 1999. ISBN 978-9979-861-18-8
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}
[[Flokkur:Laugar á Íslandi]]
[[Flokkur:Reykjaströnd]]
[[Flokkur:Skagafjarðarsýsla]]
6xsy3umveuvg6m53vt7r1kh42ajltat
Debenhams
0
108000
1979195
1901162
2026-09-17T01:54:17Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979195
wikitext
text/x-wiki
'''Debenhams''' var [[Bretland|bresk]] [[verslunarkeðja]] með útibú í mörgum löndum, þar á meðal á [[Ísland|Íslandi]], í [[Smáralind]] í [[Kópavogur|Kópavogi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20161747376d/debenhams-lokad-i-smaralind-a-naesta-ari|title=Debenhams lokað í Smáralind á næsta ári - Vísir|last=Arnarsson|first=Sveinn|date=2016-06-30|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-16}}</ref> Fyrsta verslunin var stofnuð í [[Lundúnaborg|Lundúnum]] árið [[1778]] og keðjan fjölgaði síðan í allt að 178 verslanir; mestmegnis í Bretlandi, [[Danmörk|Danmörku]] og [[Írland|Írlandi]]. Hún átti einnig dönsku verslunarkeðjuna [[Magasin du Nord|''Magasin du Nord'']] og á síðustu árunum voru höfuðstöðvar hennar staðsettar í flaggskipversluninni á [[Oxford Street]] í Lundúnum. Hún seldi fatnað, snyrtivörur, heimilisvörur og húsgögn.<ref>{{Cite web|url=https://vb.is/frettir/debenhams-verslanir-heyra-sogunni-til/|title=Debenhams verslanir heyra sögunni til|website=www.vb.is|access-date=2025-02-16|archive-date=2025-04-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20250416182431/https://vb.is/frettir/debenhams-verslanir-heyra-sogunni-til/|url-status=dead}}</ref>
== Tilvísanir ==
{{Reflist}}{{stubbur|fyrirtæki}}
[[Flokkur:Bresk fyrirtæki]]
fhuv7ibrju5ujq4jfwvbxmpwy7us0z2
Karlsskáli við Reyðarfjörð
0
108831
1979182
1703226
2026-09-16T23:05:12Z
~2026-50185-04
120756
/* */
1979182
wikitext
text/x-wiki
{{Hreingera}}
[[File:Ættarmót Karlsskála 1944 no4.jpg|thumb|Ættarmót Karlsskála 1944 no4]]
[[File:Karlssk%C3%A1lar%C3%A9tt_um_1907.pdf|thumb]]
'''Karlsskáli''' var bóndabær við [[Reyðarfjörður|Reyðarfjörð]], sem fór í eyði eftir bruna 1961. Karlsskáli í Reyðarfirði var fyrst nefndur í Manntali árið 1703, skv. Jarðatali
Johnsens 1847 er hún í eigu Dvergasteinskirkju en varð bændaeign á síðara hluta 19.
aldar þegar Eiríkur Björnsson (20. ágúst 1830 – des 1910) keypti hana, kona hans var Sigríði Pálsdóttur (f.1839 - d.1927). Þau höfðu 50 manns í heimili þegar mest
var, stórt landbú, 112-156 sauði, ráku árabátaútgerð, jafnan með tvo báta skipaða eigin
mönnum, hluti í bátum Færeyinga sem reru frá Karlsskála og gerði út bæði að heiman
og frá Seley. Synir þeirra Guðni Eiríksson (f.1866 - d.1946) og Björn Eiríksson (f.1864 - d.1932) tóku við býlinu eftir að faðir þeirra settist í helgan stein. Önnur börn þeirra voru Helga (f.1860 - d.1925) kona [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jóns Ólafssonar]], Pálína (f.1862 - dánarár óþekkt), Steinunn E. Stephensen (f.1870 - d.1957) no.38, Guðný (f.1872 - d.1950), Hansína (f.1874 - d.1953) no.37 og Helgi (f.1878 - d.1940). Pálína og Guðný giftust báðar til Færeyja (Bergþóra no.36 er dóttir Guðnýjar), Guðný giftist Jóannesi Paturssyni (f.6.maí 1866, d.2.águst 1946), kóngsbónda í Kirkjubæ í Færeyjum. Maki Pálínu var Hans Mohr, færeyskur skipstjóri.
[[File:Börn Eiríks og Sigríðar.png|thumb|left|Börn Eiríks og Sigríðar]]
Börn Eiríks og Sigríðar.
Efsta röð: Björn Eiríksson og Guðni Eiríksson. Miðröð: Þorleifur Stefánsson (fóstursonur Eiríks á Karlsskála) og Helgi Eiríksson. Fremsta röð: Guðný gift Patursson, Hansína gift Ben. Þór og Steinunn gift séra Ólafi Stephensen, dætur Eiríks bónda í Karlsskála.
Í Örnefnalýsingu segir: „Bæjarhús voru öll úr timbri, þau er fram að hlaði vissu, og öll
í samfelldri röð og sneru stöfnum austur og vestur. Fyrst var Smíðahús, lítil bygging
og lágreist, en tvær hæðir. Þá kom baðstofa, tvær hæðir, og 4 gluggar á efri hæð og 3
á neðri, þeim megin er að hlaði vissi, en undir staka glugganum var aðalinngangur í
bæinn; við tók svo útbær eða stofuhús. Á því miðju voru dyr og 2 gluggar sitt
hvorumegin. Utan við það var skúrbygging með hallandi þaki út á við. Að húsabaki
baðstofu voru áföst geymsluhús og búr, og fram með þeim göng í Gamlaeldhús. Hins
vegar við göngin var Gamlabaðstofa, þá notuð fyrir geymslu. Gamlaeldhús var ekki í
notkun, eftir að raflýst var, nema í viðlögum. Samhliða því að vestan var fjós, og var
innangengt í það úr eldhúsinu. Bakdyr voru úr því að húsabaki, eins úr fjósi. Þar var
og skolprenna út í for, sem var yfirbyggð með rekaviði. Austan við eldhúsið frá
Gömlubaðstofu var smákofi, hænsnakofi, inn í jarðvegsbarð, sem þar hafði myndazt
og hallaði upp frá húsunum. Þar var og súrheysgryfja. Austast í þyrpingunni var svo
Kúahlaða, sem sneri stöfnum austur og vestur. En efsta húsið var útikamar, vel gerður
með tveim setum hlið við hlið, eins og nokkurs konar selskapshús.“ „Eitt hús vantar í
bæjarþyrpinguna, en það er haughúsið í vestur frá fjósi …“ Samkvæmt teikningu
virðast húsin öll meira og minna samföst. Í Sveitum og jörðum segir í Búskaparannál:
[[File:Karlsskáli við Reyðarfjörð. Heimilisfólk fyrir utan.jpg|thumb|Karlsskáli við Reyðarfjörð. Heimilisfólk fyrir utan]]
„Tvö gömul stór timburhús sneru hlið að sjó, 2 hæðir, innangengt á milli, húspláss þar
fyrir um 40 manns. Þessi hús löskuðust í rosaveðri ’31.“
[[File:Karlsskáli Júlí 2014.jpg|thumb|Karlsskáli Júlí 2014]]
[[File:Karlsskáli 20.júlí.2014.png|thumb|left|Karlsskáli 20.júlí.2014]]
Karlsskáli 20.júlí.2014
[[File:Rafstöðin við Karlsskála.png|thumb|left|Rafstöðin við Karlsskála]]
Rafstöðin við Karlsskála fyrir nokkrum árum.....
[[File:Rafstöðin Júlí 2014.png|thumb|left|Rafstöðin Júlí 2014]]
Rafstöðin Júlí 2014. Bjarg hefur fallið á húsið og mölvað það.
== Tenglar ==
http://www.simnet.is/ffau/myndir19_valahjalli.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030518023223/http://www.simnet.is/ffau/myndir19_valahjalli.html |date=2003-05-18 }}
{{stubbur}}
667nxdvk5ndykefabq0q60csrhtowyj
1979183
1979182
2026-09-16T23:08:00Z
~2026-50185-04
120756
/* */
1979183
wikitext
text/x-wiki
{{Hreingera}}
[[File:Ættarmót Karlsskála 1944 no4.jpg|thumb|Ættarmót Karlsskála 1944 no4]]
[[File:Karlssk%C3%A1lar%C3%A9tt_um_1907.pdf|thumb]]
'''Karlsskáli''' var bóndabær við [[Reyðarfjörður|Reyðarfjörð]], sem fór í eyði eftir bruna 1961. Karlsskáli í Reyðarfirði var fyrst nefndur í Manntali árið 1703, skv. Jarðatali
Johnsens 1847 er hún í eigu Dvergasteinskirkju en varð bændaeign á síðara hluta 19.
aldar þegar Eiríkur Björnsson (20. ágúst 1830 – des 1910) keypti hana, kona hans var Sigríði Pálsdóttur (f. 1839 - d. 1927). Þau höfðu 50 manns í heimili þegar mest
var, stórt landbú, 112-156 sauði, ráku árabátaútgerð, jafnan með tvo báta skipaða eigin
mönnum, hluti í bátum Færeyinga sem reru frá Karlsskála og gerði út bæði að heiman
og frá Seley. Synir þeirra Guðni Eiríksson (f. 1866 - d. 1946) og Björn Eiríksson (f. 1864 - d. 1932) tóku við býlinu eftir að faðir þeirra settist í helgan stein. Önnur börn þeirra voru Helga (f. 1860 - d. 1925) kona [[Jón Ólafsson (ritstjóri)|Jóns Ólafssonar]], Pálína (f. 1862 - dánarár óþekkt), Steinunn E. Stephensen (f. 1870 - d. 1957) no.38, Guðný (f. 1872 - d. 1950), Hansína (f. 1874 - d. 1953) no. 37 og Helgi (f. 1878 - d. 1940). Pálína og Guðný giftust báðar til Færeyja (Bergþóra no. 36 er dóttir Guðnýjar), Guðný giftist Jóannesi Paturssyni (f. 6. maí 1866, d. 2. ágúst 1946), kóngsbónda í Kirkjubæ í Færeyjum. Maki Pálínu var Hans Mohr, færeyskur skipstjóri.
[[File:Börn Eiríks og Sigríðar.png|thumb|left|Börn Eiríks og Sigríðar]]
Börn Eiríks og Sigríðar.
Efsta röð: Björn Eiríksson og Guðni Eiríksson. Miðröð: Þorleifur Stefánsson (fóstursonur Eiríks á Karlsskála) og Helgi Eiríksson. Fremsta röð: Guðný gift Patursson, Hansína gift Ben. Þór og Steinunn gift séra Ólafi Stephensen, dætur Eiríks bónda í Karlsskála.
Í Örnefnalýsingu segir: „Bæjarhús voru öll úr timbri, þau er fram að hlaði vissu, og öll
í samfelldri röð og sneru stöfnum austur og vestur. Fyrst var Smíðahús, lítil bygging
og lágreist, en tvær hæðir. Þá kom baðstofa, tvær hæðir, og 4 gluggar á efri hæð og 3
á neðri, þeim megin er að hlaði vissi, en undir staka glugganum var aðalinngangur í
bæinn; við tók svo útbær eða stofuhús. Á því miðju voru dyr og 2 gluggar sitt
hvorumegin. Utan við það var skúrbygging með hallandi þaki út á við. Að húsabaki
baðstofu voru áföst geymsluhús og búr, og fram með þeim göng í Gamlaeldhús. Hins
vegar við göngin var Gamlabaðstofa, þá notuð fyrir geymslu. Gamlaeldhús var ekki í
notkun, eftir að raflýst var, nema í viðlögum. Samhliða því að vestan var fjós, og var
innangengt í það úr eldhúsinu. Bakdyr voru úr því að húsabaki, eins úr fjósi. Þar var
og skolprenna út í for, sem var yfirbyggð með rekaviði. Austan við eldhúsið frá
Gömlubaðstofu var smákofi, hænsnakofi, inn í jarðvegsbarð, sem þar hafði myndazt
og hallaði upp frá húsunum. Þar var og súrheysgryfja. Austast í þyrpingunni var svo
Kúahlaða, sem sneri stöfnum austur og vestur. En efsta húsið var útikamar, vel gerður
með tveim setum hlið við hlið, eins og nokkurs konar selskapshús.“ „Eitt hús vantar í
bæjarþyrpinguna, en það er haughúsið í vestur frá fjósi …“ Samkvæmt teikningu
virðast húsin öll meira og minna samföst. Í Sveitum og jörðum segir í Búskaparannál:
[[File:Karlsskáli við Reyðarfjörð. Heimilisfólk fyrir utan.jpg|thumb|Karlsskáli við Reyðarfjörð. Heimilisfólk fyrir utan]]
„Tvö gömul stór timburhús sneru hlið að sjó, 2 hæðir, innangengt á milli, húspláss þar
fyrir um 40 manns. Þessi hús löskuðust í rosaveðri ’31.“
[[File:Karlsskáli Júlí 2014.jpg|thumb|Karlsskáli Júlí 2014]]
[[File:Karlsskáli 20.júlí.2014.png|thumb|left|Karlsskáli 20.júlí.2014]]
Karlsskáli 20.júlí.2014
[[File:Rafstöðin við Karlsskála.png|thumb|left|Rafstöðin við Karlsskála]]
Rafstöðin við Karlsskála fyrir nokkrum árum.....
[[File:Rafstöðin Júlí 2014.png|thumb|left|Rafstöðin Júlí 2014]]
Rafstöðin Júlí 2014. Bjarg hefur fallið á húsið og mölvað það.
== Tenglar ==
http://www.simnet.is/ffau/myndir19_valahjalli.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030518023223/http://www.simnet.is/ffau/myndir19_valahjalli.html |date=2003-05-18 }}
{{stubbur}}
1tt58och5uoplotgcfihebl0dg7bdex
Concerned Women for America
0
111350
1979194
1954124
2026-09-17T01:21:45Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979194
wikitext
text/x-wiki
[[Mynd:CWA_Red.png|thumb|hægri|Merki CWA.]]
'''Concerned Women for America''', skammstafað CWA, er [[Íhaldsstefna|íhaldssamt]] [[Kristin trú|kristið]] félag í [[Bandaríkjunum]], best þekkt fyrir andstöðu sína gegn [[Fóstureyðing|fóstureyðingum]] og [[Samkynhneigð|samkynhneigð]].
Félagið var stofnað í [[San Diego]], [[Kalifornía|Kaliforníu]] árið [[1979]] af [[Beverly LaHaye]]. Það gefur ekki uppi meðlimafjölda en mat aðila utan félagsins er að hann telji eitthvað á bilinu 250.000 og 750.000 meðlimi, eftir því hvernig þátttaka er skilgreind. Frá og með 2006, var dreifingu ókeypis fréttabréfs þeirra, ''Family Voice'', áætlað að vera um 200.000 eintök.
Félagið skilgreinir sig sem kvennasamtök þótt þrír af hverjum fimm er gegna stjórnunarstöðu innan félagsins séu karlmenn.<ref>{{cite web |url=http://www.au.org/resources/religious-right/concerned-women-for-america |title=Geymd eintak |access-date=2012-10-31 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006114131/http://au.org/resources/religious-right/concerned-women-for-america |url-status=dead }}</ref> Sem þrýstihópur eyðir það talsverðu fé til að vinna sýnum málstað brautargengis og sem dæmi varði félagið 206.924 milljónum dollara í hagsmunagæslu árið 2011 samkvæmt ''Center for Responsive Politics'' <ref>[https://www.factcheck.org/2011/10/concerned-women-for-america/ „Concerned Women for America“] í FactCheck.org. Skoðað 23. september 2012</ref>
== Sagan ==
Upphaflega var félagið stofnað sem andsvar við tillögu um viðbót við Bandarísku stjórnarskránna, tillögu þess efnis að konur og karlar skyldu vera jöfn að lögum. Að mati félagsins gekk þessi tillaga gegn því sem það nefnir ''kristnum fjölskyldugildum''. <ref>{{cite web |url=http://www.cwfa.org/history.asp |title=Geymd eintak |access-date=2012-10-31 |archive-date=2012-08-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120822161803/http://www.cwfa.org/history.asp |url-status=dead }}</ref> Stjórnarskrárákvæðið var samþykkt af þinginu en naut ekki stuðnings nógu margra ríkja til að það kæmist í stjórnarskrána.<ref>{{Cite web |url=http://www.equalrightsamendment.org/ |title=Geymd eintak |access-date=2012-10-31 |archive-date=2019-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190725141547/https://www.equalrightsamendment.org/ |url-status=dead }}</ref>
CWA sneri sér þá að öðrum baráttumálum eins og baráttu gegn [[fóstureyðing]]um og [[Samkynhneigð|samkynhneigðum]]. Félagið hvetur meðlimi sína til að skrifa bréf til þingmanna varðandi lög og reglugerðir sem það telur að vegi að því sem þau nefna ''kristnum fjölskyldugildum''. Félagið hefur verið ötult í að mæta á ráðstefnur, sérstaklega er varða konur og börn til þess að reyna að hafa þau áhrif að skjöl sem frá slíkum ráðstefnum koma hafi það sem félagið kallar ''kristileg gildi að leiðarljósi''. Einnig í þeim tilgangi að aftra því að stefna [[Femínismi|femínista]] nái fram að ganga.
== Baráttumál ==
=== Menntun ===
Félagið styður uppbyggingu í menntun og trúir að það sé best gert með því að foreldrarnir fái að ráða meiru um menntun barna sinna sérstaklega til þess að koma að kennslu á ''sköpunarkenningunni'' í skólum.<ref>[http://www.cwfa.org/coreissues.asp „Biblical Support for CWA Core Issues“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831075612/http://www.cwfa.org/coreissues.asp |date=2012-08-31 }} í Concerned Women for America. Skoðað 23. september 2012</ref> Félagið er þó á móti ýmsum kensluháttum, sem dæmi að nota [[Harry Potter|Harry Potter ævintýrabækurnar]] sem kennslubækur þar sem að það telur bækurnar hvetja til [[Galdur|galdra]] meðal barna. Einnig er félagið á móti kynfræðslu annarri en þeirri sem hvetur til að stunda ekki [[kynlíf]] fram að [[Gifting|giftingu]]. <ref>[http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america „Concerned Women for America“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121101223113/http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america |date=2012-11-01 }} í Right Wing Watch. Skoðað 23. september 2012</ref>
=== Fjölskyldan ===
Félagið trúir því að [[hjónaband]] sé á milli tveggja einstaklinga af gagnstæðu kyni og að þannig hafi [[guð]] skapað hjónaband. <ref>[http://www.cwfa.org/coreissues.asp „Biblical Support for CWA Core Issues“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831075612/http://www.cwfa.org/coreissues.asp |date=2012-08-31 }} í Concerned Women for America. Skoðað 23. september 2012</ref> Á þeim grundvelli berst félagið gegn giftingum samkynhneigðra. Annað sem að félagið hefur unnið að í baráttunni gegn samkynhneigð er til dæmis að styðja [[Skátahreyfingin|Skátahreyfinguna]] í Bandaríkjunum í banni sínu á samkynhneigðum meðlimum. <ref>[http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america „Concerned Women for America“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121101223113/http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america |date=2012-11-01 }} í Right Wing Watch. Skoðað 23. september 2012</ref>
=== Fóstureyðingar ===
Félagið er á móti fóstureyðingum á grundvelli þess að það að fjölga mannkyninu sé tilskipun guðs og sé ekki ógn við samfélagið. Eina skiptið sem að félagið telur að fóstureyðing sé réttmæt sé ef að líf móðurinnar sé að veði.<ref>[http://www.cwfa.org/coreissues.asp „Biblical Support for CWA Core Issues“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120831075612/http://www.cwfa.org/coreissues.asp |date=2012-08-31 }} í Concerned Women for America. Skoðað 23. september 2012</ref> Ef að þungun er tilkomin vegna nauðgunar finnst félaginu að fóstureyðing sé ekki réttlætanleg, því að það ætti ekki að refsa fóstrinu fyrir glæp sem faðir þeirra framdi.<ref>[http://www.cwfa.org/content.asp?id=21599 „Rape, Incest, and Abortion: Women Victims Want Their Voices Heard“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121123223413/http://www.cwfa.org/content.asp?id=21599 |date=2012-11-23 }} í Concerned Women for America. Skoðað 23. september 2012</ref> Félagið barðist til dæmis gegn frumvarpi að lögum um valfrelsi, sem segir til um að það sé val konunnar hvort hún fari í fóstureyðingu eða ekki.<ref>[http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america „Concerned Women for America“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121101223113/http://www.rightwingwatch.org/content/concerned-women-america |date=2012-11-01 }} í Right Wing Watch. Skoðað 23. september 2012</ref>
=== Klámvæðing ===
CWA vinnur með samtökunum ''Morality in Media'' við að vekja athygli á skaðsemi klámvæðingar. Félögin vinna að herferð sem þau kalla ''White Ribbons Against Pornography'' sem hvetur fólk til þess að bera hvíta slaufu til þess að vekja athygli á baráttu gegn klámvæðingu.<ref>{{cite web |url=http://www.cwfa.org/content.asp?id=21627 |title=Geymd eintak |access-date=2012-10-31 |archive-date=2013-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130121035622/http://www.cwfa.org/content.asp?id=21627 |url-status=dead }}</ref>
== Þátttaka í stjórnmálum ==
Staða félagsins innan stjórnmála er á hægri vængnum. Hægt er að flokka félagið undir öfga-íhaldstefnu (e. ''Extreme Conservatism''), þótt sumir vilji setja það undir hatt félagslegrar íhaldsstefnu (e. ''Social Conservatism'') þar sem baráttumál þeirra eru af félagslegum toga. Félagar CWF halda fast í [[Boðorðin tíu|boðorð Biblíunnar]] sem og ákvæði bandarísku stjórnarskárinnar.<ref>[http://www.cwfa.org/state-detailsnew.asp?organization=wa „Concerned Women for America“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120724194244/http://www.cwfa.org/state-detailsnew.asp?organization=wa |date=2012-07-24 }} í Concerned Women for America. Skoðað 23. september 2012</ref>
== Forsetakosningarnar 2012 ==
Félagið studdi [[Mitt Romney]] í [[Forsetakosningar í Bandaríkjunum 2012|forsetakosningunum 2012]]. Í ágúst það ár hafði félagið eytt 6 milljónum dollara í sjónvarpsauglýsingar í þeim sex ríkjum þar sem yfirleitt ríkir óvissa um hvernig fara muni í hverjum kosningum fyrir sig. Félagið einblíndi sérstaklega á heitustu baráttumálin, félagslegu og efnahagslegu málin. Þó stóð einna helst upp úr að Obama væri samþykkur hjónabandi samkynhneigðra,<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2012/08/05/mega-donors-bankrolling-religious-right_n_1735337.html#slide=723036 „Koch Brothers, GOP Mega Donors, Help Bankroll Religious Conservative's 2012 Efforts“] í Huff Post. Skoðað 23. september 2012</ref> á meðan Mitt Romney væri á móti fóstureyðingum.<ref>[http://www.mittromney.com/issues/values „Issues“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121031211959/http://www.mittromney.com/issues/values |date=2012-10-31 }} í Mitt Romney for President. Skoðað 23. september 2012</ref>
== Tilvísanir ==
<references/>
== Heimildir ==
{{wpheimild að hluta|tungumál= en|titill= Concerned Women for America|mánuðurskoðað= 1. nóvember|árskoðað= 2012 }}
== Tenglar ==
* [http://www.cwfa.org/main.asp Heimasíða CWA] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121113094311/http://www.cwfa.org/main.asp |date=2012-11-13 }}
* [http://www.rightwingwatch.org/ Heimasíða Right Wing Watch]
* [http://www.gop.com/support-the-gop-today/ Heimasíða Repúblikanaflokksins]
[[Flokkur:Bandarísk stjórnmál]]
[[Flokkur:Hagsmunahópar]]
[[Flokkur:Þrýstihópar]]
88ehymoqotr05ikbbx6x131edrxgez2
Stóllinn
0
118274
1979229
1876710
2026-09-17T11:54:33Z
~2026-50082-45
120780
Smá viðbót, Kerlingareldur
1979229
wikitext
text/x-wiki
{{Fjall}}
'''Stóll''' eða '''Stóllinn''' er fjall í Svarfaðardal. Það rís fyrir miðjum dal frá [[Dalvík]] að sjá og skilur að innri hluta [[Svarfaðardalur|Svarfaðardals]] og [[Skíðadalur|Skíðadal]]. Fjallið er afar áberandi í fjallahringnum og eitt helsta kennimark Svarfaðardals. Tindar þess eru Kerling nyrst (1214 m) og Hamrahnjúkur syðst (1215 m) Það er gert úr [[blágrýti]]slögum frá rótum og upp á eggjar og um miðjar hlíðar er hátt og samfellt klettabelti sem gefur fjallinu reisulegan svip. Norðantil í fjallinu er mikil hamraskál eða dalur, Kerlingardalur. Úr honum fellur lítil á, Kerlingardalsá niður hjá bænum Melum. Mikill og áberandi [[berggangur]] gengur lóðrétt upp hlíðar Kerlingardals og upp í hátind Kerlingarinnar og utan í Hamrahnjúk eru einnig áberandi berggangar.
Stóllinn er ekki í léttasta flokki fjalla til að ganga á en þó eru nokkrar góðar leiðir á hann. Best er að ganga upp frá bænum Melum. Fara fyrst upp með Kerlingará en fylgja síðan suðurbrún Kerlingardals allt upp á Kerlingu. Bergangurinn mikli sem teygir sig allt upp á tindinn er þekkt leið fyrir klettaklifrara. Klifurleiðin nefnist Kerlingareldur. https://www.isalp.is/problem/kerlingareldur
== Heimildir ==
* {{tímaritsgrein|höfundur=[[Hjörtur Eldjárn Þórarinsson]]|grein=Svarfaðardalur og gönguleiðir um fjöllin|titill=Árbók Ferðafélags Íslands|árgangur=|tölublað=|ár=1973|blaðsíðutal=9-119}}
[[Flokkur:Svarfaðardalur]]
[[Flokkur:Fjöll á Íslandi]]
t5st3nkpk0zvwgqnxknmpk55ajaf7yy
Hertogakastalinn í Szczecin
0
120167
1979128
1955615
2026-09-16T12:18:27Z
TKSnaevarr
53243
1979128
wikitext
text/x-wiki
{{coord|53|25|34|N|14|33|37|E|source:plwiki_region:PL|display=title}}[[Mynd:ZamekKsiazatPomorskich w Szczecinie.jpg|thumb|Hertogakastalinn í [[Szczecin]]]]
'''Hertogakastalinn í [[Szczecin]]''' (pólska: Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie), [[Pólland|Póllandi]], var aðsetur hertoganna í Pommern-Stettin, sem réðu yfir hertogardæminu [[Pommern]] frá 1121 til 1637. Kastalinn var byggður í gotneskum stíl af hertoganum [[Barnim 3.Barnim þriðja]] á fjórtándu öld.
== Tenglar ==
* [https://zamek.szczecin.pl/index.php?lang=en Heimasíða Hertogakastalans í Szczecin]
{{stubbur}}
[[Flokkur:Kastalar í Póllandi]]
[[Flokkur:Szczecin]]
1qa9c4ueq1iz2zq5jwteqq9mblc3x3r
1979129
1979128
2026-09-16T12:18:37Z
TKSnaevarr
53243
1979129
wikitext
text/x-wiki
{{coord|53|25|34|N|14|33|37|E|source:plwiki_region:PL|display=title}}[[Mynd:ZamekKsiazatPomorskich w Szczecinie.jpg|thumb|Hertogakastalinn í [[Szczecin]]]]
'''Hertogakastalinn í [[Szczecin]]''' (pólska: Zamek Książąt Pomorskich w Szczecinie), [[Pólland|Póllandi]], var aðsetur hertoganna í Pommern-Stettin, sem réðu yfir hertogardæminu [[Pommern]] frá 1121 til 1637. Kastalinn var byggður í gotneskum stíl af hertoganum [[Barnim 3.|Barnim þriðja]] á fjórtándu öld.
== Tenglar ==
* [https://zamek.szczecin.pl/index.php?lang=en Heimasíða Hertogakastalans í Szczecin]
{{stubbur}}
[[Flokkur:Kastalar í Póllandi]]
[[Flokkur:Szczecin]]
t1t6kp3i8emvqi02zyb0rioa4xjyull
Atvinnuvegaráðherra Íslands
0
126011
1979176
1953380
2026-09-16T21:41:29Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 29 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979176
wikitext
text/x-wiki
[[File: atvinnuvegamerki.jpg|thumb|right|Merki Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytisins]]
'''Atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra Íslands''' er æðsti yfirmaður [[atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneyti Íslands]]. Ráðuneytið varð til við samruna fjögurra málaflokka sem áður höfðu tilheyrt ýmsum öðrum ráðuneytum og var [[Steingrímur J. Sigfússon]] fyrsti ráðherra þess.
== Ráðherrar fyrir sameiningu ==
=== Viðskiptaráðherrar 1939-1987 ===
{{aðalgrein|Viðskiptaráðuneyti Íslands}}
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[File:Eysteinnjonsson.JPG|50px]]
|[[Eysteinn Jónsson]]
|[[1939]]
|[[1942]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fjórða ráðuneyti Hermanns Jónassonar]]
|
|-
|[[File:Magnusjonsson.JPG|50px]]
|[[Magnús Jónsson (f. 1919)|Magnús Jónsson]]
|[[1942]]
|[[1942]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Thors]]
|
|-
|[[File:Bjornolafsson.JPG|50px]]
|[[Björn Ólafsson]]
|[[1942]]
|[[1944]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Björns Þórðarsonar]]
|
|-
|[[File:Peturmagnusson.JPG|50px]]
|[[Pétur Magnússon]]
|[[1944]]
|[[1947]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/4 Annað ráðuneyti Ólafs Thors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170613045100/http://www.stjornarrad.is/rikisstjornartal/nr/4 |date=2017-06-13 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Emiljonsson.JPG|50px]]
|[[Emil Jónsson]]
|[[1947]]
|[[1949]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Stefáns Jóhanns Stefánssonar]]<ref name="Stefansson">[http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/5 Ráðuneyti Stefáns Jóh. Stefánssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110912/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/5 |date=2015-09-24 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Bjornolafsson.JPG|50px]]
|[[Björn Ólafsson]]
|[[1949]]
|[[1953]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors3">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/6 Þriðja ráðuneyti Ólafs Thors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411091233/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/6 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref><br />
[[Ráðuneyti Steingríms Steinþórssonar]]<ref name="Steinthorsson">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/7 Ráðuneyti Steingríms Steinþórssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053526/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/7 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Ingolfurjonsson.JPG|50px]]
|[[Ingólfur Jónsson]]
|[[1953]]
|[[1956]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fjórða ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors4">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/8 Fjórða ráðuneyti Ólafs Thors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053531/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/8 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Ludvikjosephsson.jpg|50px]]
|[[Lúðvík Jósepsson]]
|[[1956]]
|[[1958]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Þriðja ráðuneyti Hermanns Jónassonar]]<ref name="Hermann3">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/9 Þriðja ráðuneyti Hermanns Jónassonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053536/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/9 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Gylfi Gíslason 1958.jpg|50px]]
|[[Gylfi Þ. Gíslason]]
|[[1958]]
|[[1971]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Emils Jónssonar]]<ref name="Emil">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/10 Ráðuneyti Emils Jónssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227211641/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/10 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref><br />
[[Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors5">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/11 Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227211254/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/11 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref><br />
[[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970|Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]<ref name="BjarniBen">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/12 Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053331/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/12 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref><br />
[[Ráðuneyti Jóhanns Hafstein]]<ref name="JohannHafstein">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/14 Ráðuneyti Jóhanns Hafstein] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053340/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/14 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Ludvikjosephsson.jpg|50px]]
|[[Lúðvík Jósepsson]]
|[[1971]]
|[[1974]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson1">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/15 Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170601222014/http://www.stjornarrad.is/rikisstjornartal/nr/15 |date=2017-06-01 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:OlafurJohannesson1913.jpg|50px]]
|[[Ólafur Jóhannesson (f. 1913)|Ólafur Jóhannesson]]
|[[1974]]
|[[1978]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar]]<ref name="GeirHall">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/17 Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170602001643/http://www.stjornarrad.is/rikisstjornartal/nr/17 |date=2017-06-02 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Svavargestsson.JPG|50px]]
|[[Svavar Gestsson]]
|[[1978]]
|[[1979]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/18 Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411035049/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/18 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Kjartanjohannssson.jpg|50px]]
|[[Kjartan Jóhannsson]]
|[[1979]]
|[[1980]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Benedikts Gröndal]]<ref name="Gröndal">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/19 Ráðuneyti Benedikts Gröndal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411054316/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/19 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Tomasarnason.JPG|50px]]
|[[Tómas Árnason]]
|[[1980]]
|[[1983]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Gunnars Thoroddsen]]<ref name="Thoroddsen">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/20 Ráðuneyti Gunnars Thoroddsen] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411091244/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/20 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Matthiasmathiesen.JPG|50px]]
|[[Matthías Á. Mathiesen]]
|[[1983]]
|[[1985]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/21 Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170410232654/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/21 |date=2017-04-10 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|[[File:Matthiasbjarnason.jpg|50px]]
|[[Matthías Bjarnason]]
|[[1985]]
|[[1987]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1" />
|
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |title=Viðskiptaráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103165310/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
=== Iðnaðarráðherrar 1963-1987 ===
{{aðalgrein|Iðnaðarráðuneyti Íslands}}
Þeir ráðherrar sem eru á listanum fyrir neðan eru einungis þeir sem voru ráðherrar yfir Iðnaðarráðuneytinu, en ekki þeir sem sáu um þá málaflokka fyrir stofnun þess.
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[File:Jóhannhafstein.JPG|50px]]
|[[Jóhann Hafstein]]
|[[1963]]
|[[1971]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970|Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]<ref name="BjarniBen" /><br />
[[Ráðuneyti Jóhanns Hafstein]]<ref name="JohannHafstein" />
|
|-
|[[File:Magnúskjartansson.JPG|50px]]
|[[Magnús Kjartansson (ráðherra)|Magnús Kjartansson]]
|[[1971]]
|[[1974]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson1" />
|
|-
|[[File:Gunnarthoroddsen.JPG|50px]]
|[[Gunnar Thoroddsen]]
|[[1974]]
|[[1978]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar]]<ref name="GeirHall" />
|
|-
|
|[[Hjörleifur Guttormsson]]
|[[1978]]
|[[1979]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson2" />
|
|-
|[[File:Bragisigurjonsson.JPG|50px]]
|[[Bragi Sigurjónsson]]
|[[1979]]
|[[1980]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Benedikts Gröndal]]<ref name="Gröndal" />
|
|-
|
|[[Hjörleifur Guttormsson]]
|[[1980]]
|[[1983]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Ráðuneyti Gunnars Thoroddsen]]<ref name="Thoroddsen" />
|
|-
|[[File:Sverrirhermannsson.JPG|50px]]
|[[Sverrir Hermannsson]]
|[[1983]]
|[[1985]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1" />
|
|-
|[[File:Albertguðmundsson.JPG|50px]]
|[[Albert Guðmundsson]]
|[[1985]]
|[[1987]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1" />
|
|-
|[[File:Þorsteinn Pálsson (cropped).jpeg|50px]]
|[[Þorsteinn Pálsson]]
|[[1987]]
|[[1987]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]]<ref name="Palsson">[http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/23 Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150413010206/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/23 |date=2015-04-13 }}, Skoðað 15. desember 2014</ref>
|
|-
|
|[[Friðrik Sophusson]]
|[[1987]]
|[[1988]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]]<ref name="Palsson" />
|
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |title=Iðnaðarráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103165310/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
=== Iðnaðar- og viðskiptaráðherrar 1987-2012 ===
Frá 1988 voru iðnaðar- og viðskiptamál undir sama ráðherra og tilheyrðu sama ráðuneytinu. Árið [[2007]] var málaflokkunum aftur skipt upp á milli tveggja ráðherra en síðan eftir [[Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagshrunið haustið 2008]] voru þeir frekar aðskildir. [[1. október]] [[2009]] tók nýtt [[Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|Efnahags- og viðskiptaráðuneyti]] til starfa og fóru þrír einstaklingar með ráðherraembætti þess áður en viðskiptamálin voru sameinuð í Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið og efnahagsmálin í [[Fjármála- og efnahagsráðuneytið]]: [[Gylfi Magnússon]] ([[1. febrúar]] [[2009]] - [[2. september]] [[2010]]), [[Árni Páll Árnason]] ([[2. september]] [[2009]] - [[31. desember]] [[2011]]) og [[Steingrímur J. Sigfússon]] ([[31. desember]] [[2011]] - [[4. september]] [[2012]]).<ref>[http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/efnahags-og-vidskiptaradherrar/ Efnahags- og viðskiptaráðherrar 2009-2012] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150103073654/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/efnahags-og-vidskiptaradherrar/ |date=2015-01-03 }}, skoðað 25. desember 2014</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20091010202808/http://efnahagsraduneyti.is/ Fréttatilkynning frá Efnahags- og viðskiptaráðuneytinu], skoðað 25. desember 2014</ref>
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[File:Jon Sigurdsson.jpg|50px]]
|[[Jón Sigurðsson (f. 1941)|Jón Sigurðsson]]
|[[1987]]
|[[1993]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]]<ref name="Palsson" /><br />
[[Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson2" /><br />
[[Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson3" /><br />
[[Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson1" />
|Iðnaðarráðherra frá 1988
|-
|[[File:sighvaturbjorgvinsson.jpg|50px]]
|[[Sighvatur Björgvinsson]]
|[[1993]]
|[[1995]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson1" />
|
|-
|[[File:finnuringolfsson.jpg|50px]]
|[[Finnur Ingólfsson]]
|[[1995]]
|[[1999]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson2" />
|
|-
|[[File:Valgerdur Sverisdottir, Islands samarbets- och naringsminister.jpg|50px]]
|[[Valgerður Sverrisdóttir]]
|[[1999]]
|[[2006]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson3" /><br />
[[Fjórða ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson4" /><br />
[[Ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar]]<ref name="Asgrimsson">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/133 Ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411071644/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/133 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|Fyrsta kona ráðherra yfir málaflokkunum
|-
|[[File:jonsigurdsson1946.jpg|50px]]
|[[Jón Sigurðsson (f. 1946)|Jón Sigurðsson]]
|[[2006]]
|[[2007]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Geirs H. Haarde]]<ref name="Haarde1">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/237 Fyrsta ráðuneyti Geirs H. Haarde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411071713/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/237 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|
|-
|[[File:Bjorgvin Gudni Sigurdsson handelsminister och nordisk samarbetsminister Island pa Nordiska radets session i Helsingfors 2008-10-27.jpg|50px]]
|[[Björgvin G. Sigurðsson]]
|[[2007]]
|[[2009]]
|[[Samfylkingin]]
|[[Annað ráðuneyti Geirs H. Haarde]]<ref name="Haarde2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/237 Annað ráðuneyti Geirs H. Haarde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411071713/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/237 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|Eingöngu viðskiptaráðherra
|-
|[[File:Ossur Skarphedinsson, utrikesminister Island. Nordiska radets session 2009 (1).jpg|50px]]
|[[Össur Skarphéðinsson]]
|[[2007]]
|[[2009]]
|[[Samfylkingin]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]]<ref name="Sigurdardottir1">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/305 Fyrsta ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053450/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/305 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|Eingöngu iðnaðarráðherra
|-
|[[File:Katrin Juliusdottir.jpeg|50px]]
|[[Katrín Júlíusdóttir]]
|[[2009]]
|[[2012]]
|[[Samfylkingin]]
|[[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]]<ref name="Sigurdardottir2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/323 Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170402023840/http://www.stjornarrad.is/rikisstjornartal/nr/323 |date=2017-04-02 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|Eingöngu iðnaðarráðherra
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |title=Iðnaðar- og viðskiptaráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103165310/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/idnadarradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
=== Sjávarútvegsráðherrar 1963-2007 ===
{{aðalgrein|Sjávarútvegsráðuneyti Íslands}}
Sjávarútvegsráðuneytið var stofnað 1969 en fram að stofnun þess störfuðu Sjávarútvegsráðherrar og sjávarútvegsmálaráðherrar í atvinnumálaráðuneyti. Þar áður fóru [[Atvinnumálaráðherrar á Íslandi|Atvinnumálaráðherrar]] með sjávarútvegsmál sem og önnur atvinnumál.
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[Mynd:Eggertþorsteinsson.jpg|50px]]
|[[Eggert G. Þorsteinsson]]
|[[1963]]
|[[1971]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970|Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]<ref name="BjarniBen" /><br />
[[Ráðuneyti Jóhanns Hafstein]]<ref name="JohannHafstein" />
|
|-
|[[Mynd:Ludvikjosephsson.jpg|50px]]
|[[Lúðvík Jósepsson]]
|[[1971]]
|[[1974]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson1" />
|
|-
|[[Mynd:Matthiasbjarnason.jpg|50px]]
|[[Matthías Bjarnason]]
|[[1974]]
|[[1978]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar]]<ref name="GeirHall" />
|
|-
|[[Mynd:Kjartanjohannssson.jpg|50px]]
|[[Kjartan Jóhannsson]]
|[[1978]]
|[[1980]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson2" /><br />
[[Ráðuneyti Benedikts Gröndal]]<ref name="Gröndal" />
|
|-
|[[Mynd:Steingrimurhermannsson.jpg|50px]]
|[[Steingrímur Hermannsson]]
|[[1980]]
|[[1983]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Gunnars Thoroddsen]]<ref name="Thoroddsen" />
|
|-
|[[Mynd:Halldor_Asgrimsson_generalsekreterare_Nordiska_ministerradet.jpg|50px]]
|[[Halldór Ásgrímsson]]
|[[1983]]
|[[1991]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1" /><br />
[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]]<ref name="Palsson" /><br />
[[Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson2" />
|
|-
|
|[[Þorsteinn Pálsson]]
|[[1991]]
|[[1999]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson1" /><br />
[[Annað ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson2" />
|
|-
|[[Mynd:Arni M. Mathiesen, finansminister Island, under sessioen i Kopenhamn 2006.jpg|50px]]
|[[Árni Mathiesen]]
|[[1999]]
|[[2005]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson3" /><br />
[[Fjórða ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson4" />
|
|-
|[[Mynd:Einar Gudfinnsson fd. fiskeriminister Island. 2009-01-27.jpg|50px]]
|[[Einar K. Guðfinnsson]]
|[[2005]]
|[[2007]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar]]<ref name="Asgrimsson" /><br />
[[Fyrsta ráðuneyti Geirs H. Haarde]]<ref name="Haarde1" />
| Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra frá 2007
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/sjavarutvegsradherrar/ |title=Sjávarútvegsráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103170305/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/sjavarutvegsradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
=== Landbúnaðarráðherrar 1944-2007 ===
{{aðalgrein|Landbúnaðarráðuneyti Íslands}}
Landbúnaðarráðuneyti var komið á laggirnar [[1970]] og var [[Ingólfur Jónsson]] fyrsti ráðherra þess, en þó höfðu aðrir gegnt stöðunni fyrir stofnun ráðuneytisins.
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[Mynd:Peturmagnusson.JPG|50px]]
|[[Pétur Magnússon]]
|[[1944]]
|[[1947]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors2" />
|
|-
|[[Mynd:Bjarniasgeirsson.jpg|50px]]
|[[Bjarni Ásgeirsson]]
|[[1947]]
|[[1949]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Stefáns Jóhanns Stefánssonar]]<ref name="Stefansson" />
|
|-
|[[Mynd:Jonpalmason.jpg|50px]]
|[[Jón Pálmason]]
|[[1949]]
|[[1950]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors3" />
|
|-
|[[Mynd:Hermannjonasson.jpg|50px]]
|[[Hermann Jónasson]]
|[[1950]]
|[[1953]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors3" />
|
|-
|[[Mynd:Steingrímur Steinþórsson.jpg|50px]]
|[[Steingrímur Steinþórsson]]
|[[1953]]
|[[1956]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fjórða ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors4" />
|
|-
|[[Mynd:Hermannjonasson.jpg|50px]]
|[[Hermann Jónasson]]
|[[1956]]
|[[1958]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Hermanns Jónassonar]]<ref name="Hermann3" />
|
|-
|[[Mynd:Fridjonskarphedinsson.jpg|50px]]
|[[Friðjón Skarphéðinsson]]
|[[1958]]
|[[1959]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Emils Jónssonar]]<ref name="Emil" />
|
|-
|[[Mynd:Ingolfurjonsson.JPG|50px]]
|[[Ingólfur Jónsson]]
|[[1959]]
|[[1971]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fimmta ráðuneyti Ólafs Thors]]<ref name="Thors5" /><br />
[[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar 1963-1970|Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]<ref name="BjarniBen" /><br />
[[Ráðuneyti Jóhanns Hafstein]]<ref name="JohannHafstein" />
|
|-
|[[Mynd:Halldorsigurdsson.jpg|50px]]
|[[Halldór E. Sigurðsson]]
|[[1971]]
|[[1978]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson1" /><br />
[[Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar]]<ref name="GeirHall" />
|
|-
|[[Mynd:Steingrimurhermannsson.jpg|50px]]
|[[Steingrímur Hermannsson]]
|[[1978]]
|[[1979]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]]<ref name="Johannesson2" />
|
|-
|[[Mynd:Bragisigurjonsson.JPG|50px]]
|[[Bragi Sigurjónsson]]
|[[1979]]
|[[1980]]
|[[Alþýðuflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Benedikts Gröndal]]<ref name="Gröndal" />
|
|-
|[[Mynd:Palmijonsson.jpg|50px]]
|[[Pálmi Jónsson]]
|[[1980]]
|[[1983]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Gunnars Thoroddsen]]<ref name="Thoroddsen" />
|
|-
|[[Mynd:Jonhelgason.jpg|50px]]
|[[Jón Helgason (alþingismaður)|Jón Helgason]]
|[[1983]]
|[[1988]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson1" /><br />
[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]]<ref name="Palsson" />
|
|-
|[[Mynd:Steingrímur J. Sigfússon.jpg|50px]]
|[[Steingrímur J. Sigfússon]]
|[[1988]]
|[[1991]]
|[[Alþýðubandalagið]]
|[[Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/24 Annað ráðuneyti Steingrímur Hermannssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053425/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/24 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref><br />
[[Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]]<ref name="Hermannsson3">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/25 Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411080420/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/25 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|
|-
|[[Mynd:Halldorblöndal.jpg|50px]]
|[[Halldór Blöndal]]
|[[1991]]
|[[1995]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson1">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/26 Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053430/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/26 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|
|-
|[[Mynd:Gudmundurbjarnason.jpg|50px]]
|[[Guðmundur Bjarnason]]
|[[1995]]
|[[1999]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson2">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/28 Annað ráðuneyti Davíðs Oddssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170411054305/http://stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/28 |date=2017-04-11 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|
|-
|
|[[Guðni Ágústsson]]
|[[1999]]
|[[2007]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Þriðja ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson3">[http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/30 Þriðja ráðuneyti Davíðs Oddssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150924110826/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/30 |date=2015-09-24 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref><br />
[[Fjórða ráðuneyti Davíðs Oddssonar]]<ref name="Oddsson4">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/34 Fjórða ráðuneyti Davíðs Oddssonar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053455/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/34 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref><br />
[[Ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar]]<ref name="Asgrimsson" /><br />
[[Fyrsta ráðuneyti Geirs H. Haarde]]<ref name="Haarde1" />
|
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/landbunadarradherrar/ |title=Landbúnaðarráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103073927/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/landbunadarradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
=== Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherrar 2007-2011 ===
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!frá
!til
!flokkur
!ráðuneyti
!annað
|-
|[[Mynd:Einar Gudfinnsson fd. fiskeriminister Island. 2009-01-27.jpg|50px]]
|[[Einar K. Guðfinnsson]]
|[[2007]]
|[[2009]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Geirs H. Haarde]]<ref name="Haarde2" />
|
|-
|[[Mynd:Steingrímur J. Sigfússon.jpg|50px]]
|[[Steingrímur J. Sigfússon]]
|[[2009]]
|[[2009]]
|[[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]]<ref name="Sigurdardottir1" />
|
|-
|[[Mynd:Jón Bjarnason.jpg|50px]]
|[[Jón Bjarnason (þingmaður)|Jón Bjarnason]]
|[[2009]]
|[[2011]]
|[[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]]
|[[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]]<ref name="Sigurdardottir2" />
|
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/sjavarutvegs-landbunadarradherrar/ |title=Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherratal |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103170300/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/sjavarutvegs-landbunadarradherrar/ |url-status=dead }}</ref>
== Ráðherrar eftir sameiningu ==
{| class="wikitable"
|-
! colspan=2 |Ráðherra
!Frá
!Til
!Flokkur
!Ráðuneyti
!Titill
|-
|[[Mynd:Steingrímur J. Sigfússon.jpg|50px]]
|[[Steingrímur J. Sigfússon]]
|[[2012]]
|[[2013]]
|[[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]]
|[[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]]<ref name="Sigurdardottir2" />
|Atvinnuvega- og nýsköpunarráðhera
|-
|[[Mynd:Ragnheiðurárnadóttir.jpg|50px]]
|[[Ragnheiður Elín Árnadóttir]]
|[[2013]]
|[[2016]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar]]<ref name="Gunnlaugsson">[https://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/551 Sigmundur Davíð Gunnlaugsson] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170227053511/http://www.stjornarrad.is/Rikisstjornartal/nr/551 |date=2017-02-27 }}, Skoðað 15. desember 2014.</ref>
|Iðnaðar- og viðskiptaráðherra
|-
|[[Mynd:Seminar- Sustainable Fishing in the Arctic 7. mai 2014 (13951339729).jpg|50px]]
|[[Sigurður Ingi Jóhannsson]]
|[[2013]]
|[[2016]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar]]<ref name="Gunnlaugsson" />
|Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra
|-
|[[Mynd:Gunnar Bragi Sveinsson at the Pentagon 2014.jpg|50px]]
|[[Gunnar Bragi Sveinsson]]
|[[2016]]
|[[2017]]
|[[Framsóknarflokkurinn]]
|[[Ráðuneyti Sigurðar Inga Jóhannssonar]]
|Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra
|-
|[[Mynd:Thorgerdur K. Gunnarsdottir, Islands kulturminister.jpg|50px]]
|[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]]
|[[2017]]
|[[2017]]
|[[Viðreisn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]
|Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra
|-
|[[Mynd:Kristjan thor Juliusson (Sj.) Island.jpg|50px]]
|[[Kristján Þór Júlíusson]]
|[[2017]]
|[[2021]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Fyrsta ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur]]
|Sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra
|-
|[[Mynd:Islands miljominister Svandis Svavarsdottir vid Nordiska Radets session pa Island 2010-11-04 (cropped).jpg|frameless|68x68dp]]
|[[Svandís Svavarsdóttir]]
|[[2021]]
|[[2024]]
|[[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]]
|[[Annað ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur]]
|Matvælaráðherra
|-
|[[Mynd:Bjarkey Olsen Gunnarsdóttir 2021.jpg|50px]]
|[[Bjarkey Gunnarsdóttir]]
|[[2024]]
|[[2024]]
|[[Vinstrihreyfingin - grænt framboð]]
|[[Annað ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]
|Matvælaráðherra
|-
|[[Mynd:Bjarni Benediktsson 2021.jpg |50px]]
|[[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]]
|[[2024]]
|[[2024]]
|[[Sjálfstæðisflokkurinn]]
|[[Annað ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]]
|Matvælaráðherra
|-
|[[Mynd:Hanna Katrín Friðriksson 2021.jpg |50px]]
|[[Hanna Katrín Friðriksson]]
|[[2024]]
|
|[[Viðreisn]]
|[[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]]
|Atvinnuvegaráðherra
|}<ref>{{Cite web |url=http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/atvinnuvega--og-nyskopunarradherra/ |title=Atvinnuvega- og nýsköpunarráðherra |access-date=2014-12-13 |archive-date=2015-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150103073638/http://www.atvinnuvegaraduneyti.is/radherra/fyrri-radherrar/atvinnuvega--og-nyskopunarradherra/ |url-status=dead }}</ref>
== Heimildir ==
{{reflist|2}}
{{Íslensk stjórnmál}}
[[Flokkur:Sjávarútvegsráðherrar Íslands]]
[[Flokkur:Landbúnaðarráðherrar Íslands]]
[[Flokkur:Viðskiptaráðherrar Íslands]]
[[Flokkur:Iðnaðarráðherrar Íslands]]
[[Flokkur:Íslensk stjórnmál]]
[[Flokkur:Listar tengdir íslenskum stjórnmálum]]
[[Flokkur:Ráðherraembætti Íslands]]
sykr3ckuqnrwgocai5eubbqy18r1kyf
Fjármagnshöft
0
130363
1979201
1916385
2026-09-17T04:29:06Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979201
wikitext
text/x-wiki
'''Fjármagnshöft''' eru svæðisbundnar takmarkanir sem settar eru á flutning og/eða notkun [[fjármagn]]s til og/eða frá viðkomandi svæði. Fjármagnshöft eru að því leyti frábrugðin [[gjaldeyrishöft]]um að þau ná almennt til ákveðinna tegunda fjármagnsflutninga óháð því hvaða gjaldmiðla er um að ræða.
Á Íslandi voru fjármagnshöft innleidd í kjölfar [[Bankahrunið á Íslandi|bankahrunsins 2008]] til þess að hemja fjármagnsútflæði vegna falls bankanna, en sömu takmarkanir voru hinsvegar ekki lagðar á almenn vöru- og þjónustuviðskipti. Þann 8. júní 2015 kynnti [[ríkisstjórn Íslands]] áætlun um losun fjármagnshafta sem stefnt yrði að í tengslum við uppgjör slitabúa föllnu bankanna, en þeirri áætlun var að hluta til komið til framkvæmda með lögum um nauðasamninga fjármálafyrirtækja og sérstakan stöðugleikaskatt sem voru samþykkt á [[Alþingi]] þann 3. júlí sama ár.
== Tengt efni ==
* [[Gjaldeyrishöft]]
== Tenglar ==
* [http://www.sedlabanki.is/gjaldeyrismal/spurt-og-svarad/ Spurt og svarað um gjaldeyrismál og fjármagnshöft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150828005308/http://sedlabanki.is/gjaldeyrismal/spurt-og-svarad/ |date=2015-08-28 }} á vef Seðlabanka Íslands
* [http://www.fme.is/eftirlitsstarfsemi/neytendavernd/spurt-og-svarad/ Spurt og svarað um gjaldeyrismál og fjármagnshöft] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150626113343/http://www.fme.is/eftirlitsstarfsemi/neytendavernd/spurt-og-svarad/ |date=2015-06-26 }} á vef Fjármálaeftirlitsins
* [http://www.fjarmalaraduneyti.is/afnam/ Aðgerðaáætlun til losunar fjármagnshafta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150722011956/http://www.fjarmalaraduneyti.is/afnam |date=2015-07-22 }} á vef fjármála- og efnahagsráðuneytisins
* [http://www.althingi.is/altext/144/s/1630.html Lög nr. 59, 9. júlí 2015 um breytingu á lögum um fjármálafyrirtæki, nr. 161/2002, með síðari breytingum (nauðasamningar).]
* [http://www.althingi.is/altext/144/s/1629.html Lög nr. 60, 9. júlí 2015 um stöðugleikaskatt.]
{{stubbur|hagfræði}}
[[Flokkur:Hagfræði]]
hj35ytc7h51vtc8e0hg5hd8w00fj0g1
2026
0
131138
1979153
1979037
2026-09-16T17:19:21Z
Berserkur
10188
1979153
wikitext
text/x-wiki
{{Ár nav}}
Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]].
== Atburðir ==
===Janúar===
* [[1. janúar]]:
**[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]].
** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]].
** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum.
* [[3. janúar]]:
** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins.
** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]].
** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]].
* [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland.
* [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda.
* [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust.
* [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]].
* [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið.
* [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl.
* [[18. janúar]]:
** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna.
** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni.
** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn.
* [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers.
* [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram.
* [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins.
* [[22. janúar]]:
** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni.
** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur.
* [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]].
* [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið.
* [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning.
* [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]].
* [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring.
===Febrúar===
* [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]].
* [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu.
* [[8. febrúar]]:
**Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]].
** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals.
* [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig.
* [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]].
* [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi.
* [[20. febrúar]]:
** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni.
** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]].
* [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes.
* [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s.
* [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]].
* [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess.
===Mars===
* [[2. mars]]:
** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]].
** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]].
* [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust.
* [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]].
* [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s.
* [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan.
* [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]].
* [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi.
* [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands.
* [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði.
* [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s.
* [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]].
===Apríl===
[[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]]
* [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]].
* [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km.
* [[7. apríl]]:
**[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé.
** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s.
* [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust.
* [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]].
* [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]].
* [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s.
* [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið.
* [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði.
* [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]].
* [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]].
* [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]].
===Maí===
* [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC).
* [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega.
* [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann.
* [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu.
* [[16. maí]]:
**[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu.
** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]].
* [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár.
* [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu.
* [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]].
* [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London.
* [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]].
* [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]].
===Júní===
* [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]].
* [[3. júní]]:
** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]].
** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk.
* [[7. júní]]:
** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli.
** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt.
* [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990.
* [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit.
* [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada.
* [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum.
* [[14. júní]]:
** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]].
** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973.
* [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst.
* [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]].
* [[22. júní]]:
** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins.
** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]].
* [[24. júní]]:
** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi.
** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra.
* [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran.
* Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi.
===Júlí===
* [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust.
* [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust.
* [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran.
* [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi.
* [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu.
* [[20. júlí]]:
**[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]].
** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu.
* [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal.
* [[28. júlí]]:
** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust.
** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]].
* [[29. júlí]]:
** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið.
** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu.
* [[30. júlí]]:
** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi.
** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]].
===Ágúst===
* [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést.
* [[10. ágúst]]:
** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust.
** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]].
* [[11. ágúst]]:
** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða.
** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]].
* [[12. ágúst]]:
** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva.
** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]].
* [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu.
* [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]].
* [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s.
* [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s.
* [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir.
* [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]]
* [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað.
* [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár.
===September===
* [[1. september]]:
** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr.
** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi.
* [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé.
* [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]].
* [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur.
* [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]].
* [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]].
===Október===
* [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu.
===Nóvember===
* [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum.
* [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum.
===Desember===
==Dáin==
* [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]])
* [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]).
* [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]).
* [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]).
* [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]).
* [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]])
* [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]).
* [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]])
* [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]])
* [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]).
* [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]])
* [[18. febrúar]]:
** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]])
** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]).
* [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]])
* [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]).
* [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]) .
* [[13. mars]]:
**[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]).
** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]])
* [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]).
* [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]).
* [[20. mars]]:
** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]).
** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]).
* [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]).
* [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]])
* [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]).
* [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]).
* [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]).
* [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]])
* [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]).
* [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]).
* [[28. maí]] - [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]).
* [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]).
* [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]).
* [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]).
* [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]])
* [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]).
* [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]).
* [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]).
* [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]])
* [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]).
* [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]).
* [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]).
* [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]).
* [[29. júlí]]:
**[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]])
** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]])
* [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]).
* [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]).
* [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]).
* [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]].
* [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]).
* [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]).
* [[25. ágúst]]:
**[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]).
**[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]).
* [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]).
* [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]).
* [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]).
* [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]).
* [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]).
* [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]).
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:2021-2030]]
0max3vk2tyymiyfmsyur51yu3mpq50e
Notandaspjall:Torfifagri
3
132671
1979147
1523340
2026-09-16T16:16:15Z
Berserkur
10188
Nýr hluti: /* Frágangur */
1979147
wikitext
text/x-wiki
{{velkominn|[[Notandi:Bragi H|Bragi H]] ([[Notandaspjall:Bragi H|spjall]]) 6. febrúar 2016 kl. 15:07 (UTC)}}
== Frágangur ==
Sæll, athugaðu að feitletra heiti greinar og flokka síður. [[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 16. september 2026 kl. 16:16 (UTC)
2atcj7g3jr1zhfztzygneo058f26rjn
Hnúðlax
0
134145
1979212
1971649
2026-09-17T10:01:13Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979212
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| name = Hnúðlax (Oncorhynchus gorbuscha)
| status = LC
| trend =
| status_system = iucn3.1
| image = Hnúður.jpg
| image_width = 200px
| image_caption = Hnúðlax
| regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'')
| phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'')
| classis = [[Geisluggar]] (''Actinopterygii'')
| ordo = [[Laxfiskar]] (''Salmoniformes'')
| familia = [[Laxfiskaætt]] (''Salmonidae'')
| genus = [[Oncorhynchus]]
| species = O. gorbuscha
| binomial = ''Oncorhynchus gorbuscha''
| binomial_authority = ([[Johann Julius Walbaum|Walbaum]], 1792)
| range_map =
}}
'''Hnúðlax''' ([[fræðiheiti]]: ''Oncorhynchus gorbuscha'') er [[lax]]ategund sem á ættir sínar að rekja til [[Kyrrahaf]]s. Hnúðlax er einnig þekktur undir nafninu bleiklax. Hnúðlax er algengasta laxategundin á Kyrrahafssvæðinu.
==Einkenni==
Nafnið hnúðlax er dregið af hnýði sem myndast á baki kynþroska hængs. Hængarnir eru auðþekkjanlegir á húði þessum. Hrygnan þekkist á fíngerðu hreistri og hringlaga dökkum bletti á sporðblöðkum. Hrygnunni er stundum ruglað saman við atlantshafslax en þó er áberandi munur ef vel er að gáð.
==Lífsferill==
Hnúðlax er sá lax sem hefur stystan lífsferil af löxum í Kyrrahafinu eða um 2 ár frá hrogni til kynþroska lax. Hnúðlax er fremur lítill og er meðalþyngd frá 1,75 til 2,5 kg, þó eru alltaf undantekningar og finnast laxar allt að 6 kg.
Hnúðlaxar eru ólíkir atlantshafslaxinum að því leyti að hnúðlaxar hrygna neðst í ám á meðan atlantshafslaxinn ferðast oft langt upp með ánni til að hrygna. Hnúðlax er mjög sjógengur í eðli sínu og gengur hann strax til sjávar eftir að hann kemur úr eggjunum. Hnúðlax lifir ekki eftir hrygningu svo segja má að líf þeirra sé fremur stutt.
==Útbreiðsla í Evrópu==
Hnúðlax lifir í Kyrrahafinu og er mest veidda laxategund Norður-Kyrrahafs. Hann finnst sem flækingur í Evrópu en hann kemur að öllum líkindum frá [[Rússland]]i. Í Rússlandi voru gerðar tilraunir til að sleppa hnúðlaxaseiðum í ár á [[Kólaskagi|Kólaskaga]], Eftir nokkrar tilraunir varð til sjálfbær laxastofn á Kólaskaga og er talið að hann hafi dreift sér að einhverju leyti. Talið er að hnúðlax sé að ná fótfestu í nokkrum ám í Noregi. Sá Hnúðlax sem veiðist á íslandi er talinn koma frá Noregi. Lítið veiðist af hnúðlaxi á Íslandi en þó veiðast nokkrir á ári sem eru taldir flækingar. Á Íslandi er atlantshafslax eini sjálfbæri laxastofninn.
== Heimildir ==
* {{Vísindavefurinn|65811 |Hvað er hnúðlax og hvaðan kemur hann?}}
* [http://www.angling.is/is/frettir/nr/204811/ Fróðleikur um Hnúðlax (Oncorhynchus gorbuscha) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201127003156/http://www.angling.is/is/frettir/nr/204811/ |date=2020-11-27 }}
* [http://www.fiskifrettir.is/frettir/ovelkominn-gestur-sem-gaeti-numid-her-land/140416/ Óvelkominn gestur sem gæti numið hér land (Fiskifréttir 11. ágúst 2017)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171017215744/http://www.fiskifrettir.is/frettir/ovelkominn-gestur-sem-gaeti-numid-her-land/140416/ |date=2017-10-17 }}
* [http://www.nina.no/Aktuelt/Nyhetsartikkel/ArticleId/4303/Har-du-fatt-pukkellaks-i-sommer Har du fått pukkellaks i sommer? 17.7.2017 Norsk institutt for naturforskning] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20171015052622/http://www.nina.no/Aktuelt/Nyhetsartikkel/ArticleId/4303/Har-du-fatt-pukkellaks-i-sommer |date=2017-10-15 }}
* Gunnar Jónsson (1983). ''Íslenskir fiskar''. Fjölvaútgáfan, Reykjavík 519 bls.
* Þór Guðjónsson (1961). ''Occurrence of Pink Salmon (Onchorhyncus gorbucha) in Iceland in 1960 and 1961''. ICES. Salmon and trout committee. 4 p.
== Tenglar ==
{{reflist}}
{{commonscat|Oncorhynchus gorbuscha}}
{{Wikilífverur|Oncorhynchus gorbuscha}}
{{Stubbur|líffræði}}
[[Flokkur:Laxfiskar]]
kvxsj8xtwfdi8bhxh3mr13pm3lkye2n
2. deild kvenna í knattspyrnu 1987
0
147305
1979120
1979101
2026-09-16T11:59:43Z
Nipas2
54688
/* Markahæstu leikmenn */
1979120
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 2. deild kvenna 1987
| mynd =
| ár = '''1987'''
| Meistarar = '''{{Lið Fram}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fram}}'''<br/>'''[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''14 mörk (B riðill)'''<br>[[Hrafnhildur Hreinsdóttir]] ({{Lið Fram}})<br>'''4 mörk (A riðill)'''<br>[[Sigrún Skarphéðinsdóttir]] ({{Lið FH}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1986|1986]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1988|1988]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 6. sinn árið '''1987'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1986|1986]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|
| 6. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"| [[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]
| [[Ísafjarðarbær]]
| [[Torfnesvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur|Vestmannaeyjavöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1|| ||'''[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]'''
||6||3||1||2||10||6||4||'''9'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1987#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||6||3||1||2||7||4||3||'''9'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||6||2||3||1||5||4||1||'''8'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||6||1||1||4||2||10||-8||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Aft!! FH !!ÍBÍ!!ÍBV
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||1-0||1-3||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið FH}}
||0-0||'''XXX'''||3-1||0-1
|-
|align="left"|[[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]
||0-0||1-2||'''XXX'''||4-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið ÍBV}}
||1-1||0-2||0-1||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=340|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|4||{{Lið FH}}||'''[[Sigrún Skarphéðinsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|2||[[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]||'''[[Harpa Björnsdóttir (1965)|Harpa Björnsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|2||[[Afturelding]]||'''[[Sigrún Másdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|2|||[[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]||[[Sigríður Lára Gunnlaugsdóttir]]
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1986|1986]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
|
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grundarfjörður}}
| [[Grundarfjörður]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
|
| 4. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KS}}
| [[Siglufjörður]]
| [[Siglufjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Skallagrímur}}
| [[Borgarnes]]
| [[Skallagrímsvöllur]]
|
| 5. sæti, A riðill
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]'''
||8||7||0||1||46||6||40||'''21'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1987#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||8||4||2||2||25||19||6||'''14'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||8||4||1||3||23||25||-2||'''13'''
|-
|4|||||[[Ungmennafélagið Grundarfjörður|Grundarfjörður]]
||8||1||2||5||9||31||-22||'''5'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Skallagrímur|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrímur]]
||8||1||1||6||7||29||-22||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Fra!!Gru!! KS !!Sel!!Ska
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fram}}
||'''XXX'''||11-0||7-0||6-0||6-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Grundarfjörður}}
||0-6||'''XXX'''||1-1||1-3||3-3
|-
|align="left"|{{Lið KS}}
||2-0||6-0||'''XXX'''||2-1||7-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Selfoss}}
||3-8||3-3||7-4||'''XXX'''||5-1
|-
|align="left"|{{Lið Skallagrímur}}
||1-2||2-1||3-3||0-2||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|14||{{Lið Fram}}||'''[[Hrafnhildur Hreinsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|12||{{Lið KS}}||'''[[Linda Hrönn Gylfadóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|8||[[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]||[[Jórunn Ósk Frímannsdóttir]]||Bronsskór
|-
|8||{{Lið Fram}}||[[Sesselja Ólafsdóttir]]
|-
|7||{{Lið Fram}}||Frida Schmidt
|-
|7||{{Lið Selfoss}}||[[Þórunn Björnsdóttir]]
|-
|6||{{Lið KS}}||Sigurbjörg Björnsdóttir
|-
|5||{{Lið Selfoss}}||Ásdís Hrönn Viðarsdóttir
|}
== Úrslit ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 20. ágúst 1987<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= [[BÍ/Bolungarvík|ÍBÍ]]
|úrslit= 0 – 2
|lið2= {{Lið Fram}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=666644 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Torfnesvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild kvenna]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1986|2. deild kvenna 1986]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1988|2. deild kvenna 1988]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1987&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ.
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17449|title=2. deild kvenna 1987 A riðill |work=KSÍ|accessdate=31. október 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17450|title=2. deild kvenna 1987 B riðill |work=KSÍ|accessdate=31. október 2018}}
* {{cite web|url=https://gamli.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17451|title=2. deild kvenna 1987 úrslit|work=KSÍ|accessdate=31. október 2018}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom87.html Iceland - Women's championships 1987] Rsssf (en).
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1987.html|title=Ladies Competitions 1987 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=7. nóvember 2018}}
* {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1987|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík|ár=1987}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1987}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
0okgojntjamkpjwdu1bus3bsu51xgrl
2. deild kvenna í knattspyrnu 1990
0
147395
1979121
1979095
2026-09-16T12:01:36Z
Nipas2
54688
/* C riðill */
1979121
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 2. deild kvenna 1990
| mynd =
| ár = '''1990'''
| Meistarar = '''[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur]]'''
| upp um deild = '''[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur]]'''<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð = <!--4 (2.00 m/leik)-->
| markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Lilja Andrésdóttir]] ({{Lið Sindri}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|1989]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991|1991]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 9. sinn árið '''1990'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|1989]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|
| Dró sig úr keppni
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
| [[Stokkseyri]]
| [[Stokkseyrarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Týsvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Týr|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]'''
||4||4||0||0||19||1||18||'''12'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||4||2||0||2||9||6||3||'''6'''
|-
|3||||[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
||4||0||0||4||2||23||-21||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Aft!!Sto!!Týr
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||4-0||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
||1-5||'''XXX'''||1-6
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]
||4-0||8-0||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=90|Félag
!width=390|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|8||[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]||'''[[Íris Sæmundsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|4||[[Afturelding]]||'''[[Arndís Valgerður Sævarsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|4||[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]||'''[[Sara Ólafsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|3|||[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]||[[Andrea Elín Atladóttir]]
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220|Lið
!width=120|Bær
!width=120|Leikvangur
!width=260|Þjálfari
!width=180|Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|1989]]
|-
|style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Dalvík]]
| [[Dalvíkurvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KS}}
| [[Siglufjörður]]
| [[Siglufjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]'''
||6||5||0||1||14||7||7||'''15'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6||4||1||1||19||7||12||'''13'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||6||1||2||3||10||12||-2||'''5'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
||6||0||1||5||4||21||-17||'''1'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Dal!! KS !!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||'''XXX'''||4-0||3-1||4-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KS}}
||2-1||'''XXX'''||1-0||3-2
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||3-3||0-4||'''XXX'''||5-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||1-4||0-4||1-1||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=100|Félag
!width=340|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|8||{{Lið Dalvík}}||'''[[Helga Björk Eiríksdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|5||{{Lið Tindastóll}}||'''[[Sigríður Hjálmarsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|4||{{Lið Tindastóll}}||'''[[Heba Guðmundsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|4||{{Lið KS}}||[[Berglind Birkirsdóttir]]
|-
|3||{{Lið Dalvík}}||[[Ingigerður Sigr Júlíusdóttir]]
|-
|3||{{Lið Dalvík}}||[[Yrsa Hörn Helgadóttir]]
|-
|3||{{Lið Völsungur}}||[[Þórhildur Valsdóttir]]
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|1989]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Austri}}
| [[Eskifjörður]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Stöðvafjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
| [[Reyðarfjörður]]
| [[Reyðarfjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=200|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur N.|1}}"| ||'''[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur]]'''
||12||10||2||0||64||14||50||'''32'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||12||10||1||1||58||11||47||'''31'''
|-
|3||||[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||12||5||2||5||23||32||-9||'''17'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Höttur]]
||12||4||2||6||23||19||4||'''14'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Austri|1}}"| ||[[Austri Eskifirði|Austri]]
||12||4||1||7||15||35||-20||'''13'''
|-
|6|||||[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
||12||3||1||8||16||36||-20||'''10'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||1||1||10||11||63||-52||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Aus!!Ein!!Höt!!Sin!!Súl!!Val!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Austri}}
||'''XXX'''||3-1||2-1||1-4||0-0||2-1||1-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||1-2||'''XXX'''||1-1||1-10||0-4||2-0||1-10
|-
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||2-0||7-0||'''XXX'''||0-1||1-2||0-1||2-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||6-0||6-0||6-0||'''XXX'''||3-1||6-1||3-3
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||3-2||4-1||2-5||0-9||'''XXX'''||5-1||0-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
||4-0||4-3||0-4||0-3||1-1||'''XXX'''||2-6
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur N.}}
||12-0||7-2||2-0||4-1||5-1||4-1||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=100|
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|21||{{Lið Sindri}}||[[Lilja Andrésdóttir]]||Gullskór
|-
|- ! style="background:silver;"
|16||{{Lið Þróttur N.}}||[[Anna Jónsdóttir]]||Silfurskór
|-
|- ! style="background:#D2B48C;"
|15||{{Lið Sindri}}||[[Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir]]||Bronsskór
|-
|12|||{{Lið Þróttur N.}}||[[Inga Birna Hákonardóttir]]
|-
|11||[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]||[[Halldóra Dröfn Hafþórsdóttir]]
|-
|10||{{Lið Þróttur N.}}||[[Jóna Lind Sævarsdóttir]]
|-
|10||{{Lið Þróttur N.}}||[[Sesselja Jónsdóttir]]
|}
== Úrslit ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. ágúst 1990<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið KS}}
|úrslit= 1 – 3
|lið2= {{Lið Þróttur N.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=657526 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Siglufjarðarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. ágúst 1990<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= [[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]
|úrslit= 4 – 0
|lið2= {{Lið KS}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=668706 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Týsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. ágúst 1990<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur N.}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2=[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645513 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Norðfjarðarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
=== Stigatafla ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=160|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur N.|1}}"| ||'''[[Þróttur Neskaupsstað|Þróttur]]'''
||2||2||0||0||6||2||4||'''6'''
|align="center" rowspan="2" |'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1991|Upp um deild]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Týr|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Týr|Týr]]'''
||2||1||0||1||5||3||2||'''3'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||2||0||0||2||1||7||-6||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild kvenna]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1989|2. deild kvenna 1989]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991|2. deild kvenna 1991]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimild ==
* [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1990&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 5. nóvember 2018.
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17490|title=2. deild kvenna 1990 A riðill|work=KSÍ|accessdate=5. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17492|title=2. deild kvenna 1990 B riðill|work=KSÍ|accessdate=5. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17493|title=2. deild kvenna 1990 C riðill|work=KSÍ|accessdate=5. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17494|title=2. deild kvenna 1990 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=5. nóvember 2018}}
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom90.html Iceland - Women's championships 1990] Rsssf (en).
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1990.html|title=Ladies Competitions 1990 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=7. nóvember 2018}}
* {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1990|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík|ár=1990}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1990}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
nb5xccp85eb3uxdxeoe2gko1ttoq7fx
2. deild kvenna í knattspyrnu 1991
0
147415
1979122
1979094
2026-09-16T12:02:50Z
Nipas2
54688
/* C riðill */
1979122
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 2. deild kvenna 1991
| mynd =
| ár = '''1991'''
| Meistarar = '''{{Lið Stjarnan}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Stjarnan}}'''<br/>'''{{Lið Höttur}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð = <!--4 (2.00 m/leik)-->
| markahæstur = '''54 mörk'''<br>[[Olga Færseth]] ({{Lið Breiðablik}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|1990]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|1992]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 10. sinn árið '''1991'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|1990]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Reynir S.}}
| [[Sandgerði]]
| [[Sandgerðisvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}}
| [[Garðabær]]
| [[Stjörnuvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
| [[Stokkseyri]]
| [[Stokkseyrarvöllur]]
|
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Ægir}}
| [[Þorlákshöfn]]
| [[Þorlákshafnarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Stjarnan]]'''
||12||11||0||1||123||7||116||'''33'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]
||12||11||0||1||106||11||95||'''33'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||12||6||1||5||45||27||18||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Reynir|1}}"| ||[[Reynir Sandgerði|Reynir S.]]
||12||6||0||6||29||58||-29||'''18'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||12||5||1||6||25||56||-31||'''16'''
|-
|6||||[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
||12||1||0||11||16||93||-77||'''3'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Ægir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]]
||12||1||0||11||8||100||-92||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Aft!!Hau!!Kef!!Rey!!Stj!!Sto!!Æg
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||1-4||2-9||2-0||0-12||7-4||5-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-1||'''XXX'''||3-5||7-0||1-7||2-0||15-0
|-
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||12-1||4-0||'''XXX'''||4-0||4-0||13-0||15-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Reynir S.}}
||3-0||2-1||0-8||'''XXX'''||1-13||4-2||10-1
|-
|align="left"|{{Lið Stjarnan}}
||9-0||6-0||5-0||15-0||'''XXX'''||15-0||17-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Stokkseyri|Stokkseyri]]
||1-4||0-8||0-19||4-6||1-12||'''XXX'''||3-1
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||1-2||1-3|||0-13||1-3||0-13||3-1||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=100|Félag
!width=340|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|54||[[Breiðablik]]||'''[[Olga Færseth]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|31||{{Lið Stjarnan}}||'''[[Ragna Lóa Stefánsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|30||{{Lið Stjarnan}}||'''[[Rósa Dögg Jónsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|22|||{{Lið Haukar}}||[[Hulda Kristín Hlöðversdóttir]]
|-
|18||[[Breiðablik]]||[[Katrín María Eiríksdóttir]]
|-
|18||{{Lið Reynir S.}}||[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]]
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|1990]]
|-
|style="text-align: left;"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Dalvík]]
| [[Dalvíkurvöllur]]
|
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"| {{Lið Leiftur}}
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Ólafsfjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KS}}
| [[Siglufjörður]]
| [[Siglufjarðarvöllur]]
|
| 1. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]'''
||6||5||0||1||20||4||16||'''15'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||||[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6||4||1||1||25||7||18||'''13'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||6||2||1||3||16||12||4||'''7'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]
||6||0||0||6||0||38||-38||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Dal!! KS !!Lei!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||'''XXX'''||2-1||7-0||5-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KS}}
||4-1||'''XXX'''||3-0||2-0
|-
|align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]
||0-8||0-7||'''XXX'''||0-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-2||1-3||7-0||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=380|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|7||{{Lið Dalvík}}||'''[[Ingigerður Sigr Júlíusdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|6||{{Lið Dalvík}}||'''[[Helga Björk Eiríksdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|6||{{Lið KS}}||'''[[Berglind Gylfadóttir]]'''||Bronsskór
|-
|4||{{Lið Dalvík}}||[[Yrsa Hörn Helgadóttir]]
|-
|4||{{Lið KS}}||[[Rósa Dögg Ómarsdóttir]]
|-
|4||{{Lið KS}}||[[Rut Gudbrandsdóttir]]
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220|Lið
!width=120|Bær
!width=120|Leikvangur
!width=260|Þjálfari
!width=180|Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|1990]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Austri}}
| [[Eskifjörður]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|
| 5. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| 7. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir|Egilsstöðum]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| 4. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|
| 2. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Stöðvafjarðarvöllur]]
|
| 3. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
| [[Reyðarfjörður]]
| [[Reyðarfjarðarvöllur]]
|
| 6. sæti, C riðill
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=200|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]'''
||10||9||0||1||38||11||27||'''27'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||10||7||0||3||44||9||35||'''21'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Austri|1}}"| ||[[Austri Eskifirði|Austri]]
||10||7||0||3||20||14||6||'''21'''
|-
|4|||||[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
||10||4||0||6||17||35||-18||'''12'''
|-
|5||||[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||10||2||1||7||12||31||-19||'''7'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||10||0||1||9||7||38||-31||'''1'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"| !!Aus!!Ein!!Höt!!Sin!!Súl!!Val
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Austri}}
||'''XXX'''||5-0||1-4||1-0||3-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||0-2||'''XXX'''||3-4||0-3||1-1||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||4-1||8-1||'''XXX'''||3-2||4-1||3-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||3-0||5-0||1-0||'''XXX'''||11-0||10-2
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||3-0||3-0||1-2||3-1||'''XXX'''||1-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Valur|Valur Reyðarfjörður]]
||1-2||5-1||0-6||0-8||2-1||'''XXX'''
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=90|Félag
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|14||{{Lið Höttur}}||'''[[Olga Soffía Einarsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|12||{{Lið Sindri}}||'''[[Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|9||{{Lið Sindri}}i||'''[[Védís Harpa Ármannsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|8||{{Lið Sindri}}||[[Jakobína Jónsdóttir]]
|-
|7||[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]||[[Halldóra Dröfn Hafþórsdóttir]]
|}
== Úrslit ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 1991<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið Stjarnan}}
|úrslit= 4 – 3
|lið2= {{Lið KS}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=664108 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Stjörnuvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 31. ágúst 1991<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið KS}}
|úrslit= 0 – 1
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=657518 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Siglufjarðarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 1991<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 0 – 11
|lið2= {{Lið Stjarnan}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587648 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
=== Stigatafla ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=160|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Stjarnan]]'''
||2||2||0||0||15||3||12||'''6'''
|align="center" rowspan="2" |'''[[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1992|Upp um deild]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]'''
||2||1||0||1||1||11||-10||'''3'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Siglufjörður|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||2||0||0||2||3||5||-2||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild kvenna]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|2. deild kvenna 1990]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1992|2. deild kvenna 1992]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimild ==
* [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1991&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 6. nóvember 2018.
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17496|title=2. deild kvenna 1991 A riðill|work=KSÍ|accessdate=6. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17497|title=2. deild kvenna 1991 B riðill|work=KSÍ|accessdate=6. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17498|title=2. deild kvenna 1991 C riðill|work=KSÍ|accessdate=6. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17499|title=2. deild kvenna 1991 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=6. nóvember 2018}}
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom91.html Iceland - Women's championships 1991] Rsssf (en).
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1991.html|title=Ladies Competitions 1991 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=7. nóvember 2018}}
* {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1991|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík|ár=1991}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1991}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
qnvw3qtzoj6typf8p508qwjvwd2kmhb
1. deild kvenna í knattspyrnu 1999
0
147600
1979131
1978051
2026-09-16T12:36:27Z
Nipas2
54688
1979131
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 1999
| mynd =
| ár = '''1999'''
| Meistarar = '''{{Lið Þór/KA}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Þór/KA}}'''<br />'''{{Lið FH}}'''
| spilaðir leikir = 104
| mörk skoruð = 465 (4.47 m/leik)
| markahæstur = '''20 mörk'''<br>[[Lóa Björg Gestsdóttir]] ({{Lið Þór/KA}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 18. sinn árið '''1999'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=250| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Arnar Ægisson]]<br/>[[Jónas Guðmundsson (þjálfari)|Jónas Guðmundsson]]
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kjartan Stefánsson]]
| 5. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grótta}}
| [[Seltjarnarnes]]
| [[Valhúsavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 1. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|[[Brynja Guðjónsdóttir]]
| 7. sæti, [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998|Meistaradeild]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Sandgerðisvöllur]]<br/>[[Sparisjóðsvöllurinn]]<br/>[[Nesfisk-völlurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Pétur Rúðrik Guðmundsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sverrir Geir Ingibjartsson]]
| 4. sæti, A riðill
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||15||13||1||1||65||16||49||'''40'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''
||15||11||1||3||61||17||44||'''34'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]
||15||8||1||6||44||29||15||'''25'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||15||4||2||9||32||42||-10||'''14'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||15||4||1||10||15||59||-44||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||15||1||2||12||15||69||-54||'''5'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|1. deild A-1!! FH !!Fyl!!Gró!!Hau!!RKV!!Sel
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið FH}}
||'''XXX'''||6-0||3-0||5-0||4-1||8-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||1-4||'''XXX'''||0-3||4-1||2-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Grótta}}
||2-4||2-2||'''XXX'''||10-0||0-3||3-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||3-3||5-3||0-5||'''XXX'''||0-3||1-3
|-
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||4-1||5-1||4-0||5-1||'''XXX'''||7-1
|-
|align="left"|{{Lið Selfoss}}
||0-3||1-2||1-0||1-1||2-6||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|1. deild A-2!! FH !!Fyl!!Gró!!Hau!!RKV!!Sel
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið FH}}
||'''XXX'''||—||0-2||—||2-3||9-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||1-4||'''XXX'''||—||9-0||1-2||—
|-
|align="left"|{{Lið Grótta}}
||—||6-3||'''XXX'''||—||—||6-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||0-5||—||2-5||'''XXX'''||—||—
|-
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||—||—||5-0||6-0||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Selfoss}}
||—||0-3||—||2-1||1-9||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
=== Markahæstu leikmenn ===
<ref name="leit"/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|17||{{Lið Grótta}}||'''[[Hjördís Guðmundsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|17||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]||'''[[Heiða Sólveig Haraldsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|17||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]||'''[[Lóa Björg Gestsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|12||{{Lið Fylkir}}||[[Anna Björg Björnsdóttir]]
|-
|11||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]||[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]
|-
|10||{{Lið FH}}||[[Sigríður Guðmundsdóttir]]
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=250| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
| [[Blönduós]]
| [[Blönduósvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Hörður Heiðar Guðbjörnsson]]
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
|style="text-align: left;"|[[Ólafsfjarðarvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
|style="text-align: left;"|[[Sauðárkróksvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}}
| [[Akureyri]]
| [[Þórsvöllur]]<br/>[[Akureyrarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=160|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''
||12||11||1||0||68||8||60||'''34'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||12||6||0||6||23||39||-16||'''18'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiftur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||1||8||21||47||-26||'''10'''
|-
|4|| ||[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||12||2||2||8||16||34||-18||'''8'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|1. deild B-1!!Hvö!!Lei!!Tin!!Þ/K
|- |list2 =
|align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||'''XXX'''||1-2||0-1||1-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||0-0||'''XXX'''||3-4||1-8
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||3-2||4-2||'''XXX'''||2-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þór/KA}}
||2-2||1-0||5-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|1. deild B-2!!Hvö!!Lei!!Tin!!Þ/K
|- |list2 =
|align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||'''XXX'''||3-0||2-3||0-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||5-2||'''XXX'''||6-1||0-10
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||0-3||3-2||'''XXX'''||0-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þór/KA}}
||5-0||10-0||5-2||'''XXX'''
|}
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
<ref name="leit"/>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|16||{{Lið Þór/KA}}||'''[[Þorbjörg Jóhannsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|6||{{Lið Þór/KA}}||'''[[Hulda Frímannsdóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|5||{{Lið Tindastóll}}||'''[[Sólborg Björg Hermundsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|4||{{Lið Þór/KA}}||[[Kolbrún Sveinsdóttir]]
|-
|4||{{Lið Leiftur}}||[[Sunna Björk Bragadóttir]]
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=250| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 2. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Seyðisfjarðarvöllur]]<br/>[[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Grænafellsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Róbert Jóhann Haraldsson]]
| 1. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=160|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||6||3||3||18||11||7||'''21'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||6||2||4||27||18||9||'''20'''
|-
|3||||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||12||3||4||5||17||19||-2||'''13'''
|-
|4|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||12||3||3||6||15||29||-14||'''12'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|1. deild C-1!!Ein!!H/H!!KVA!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||1-3||3-1||4-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||2-1||'''XXX'''||0-0||0-1
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||3-2||1-1||'''XXX'''||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-0||1-1||3-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|1. deild C-2!!Ein!!H/H!!KVA!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||5-1||4-3||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||1-1||'''XXX'''||6-0||0-4
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||2-4||2-1||'''XXX'''||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||2-0||2-1||4-0||'''XXX'''
|}
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
<ref name="leit">[https://www.ksi.is/leit Fyrsta og síðasta nöfn hafa verið staðfest hér], Leit KSÍ (Knattspyrnusamband Íslands).</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Mörk
!width=80|Félag
!width=400|Leikmaður
!width=180|Athugasemd
|- ! style="background:gold;"
|7||{{Lið Einherji}}||'''[[Linda Björk Stefánsdóttir]]'''||Gullskór
|- ! style="background:silver;"
|5||{{Lið Einherji}}||'''[[Þórunn Sigríður Sigurðardóttir]]'''||Silfurskór
|- ! style="background:#D2B48C;"
|5||{{Lið Sindri}}||'''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]'''||Bronsskór
|-
|4||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]||[[Helga Jóna Jónasdóttir]]
|-
|4||{{Lið KVA}}||[[Hjálmdís Zoéga]]
|-
|4||{{Lið Sindri}}||[[Guðný Guðleif Einarsdóttir]]
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Stigatafla ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=120|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=250|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]'''
||3||1||2||0||6||5||1||'''5'''
|align="center" |'''[[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|Upp um deild]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]'''
||3||1||1||1||6||7||-1||'''4'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Aukakeppni|Aukakeppni]]'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||3||1||1||1||4||5||-1||'''4'''
|-
|4||||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||3||1||0||2||6||5||1||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
=== Töfluyfirlit ===
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|1. deild úrslit!! FH !!RKV!!Sin!!Þ/K
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið FH}}
||'''XXX'''||—||—||3-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-3||'''XXX'''||4-0||—
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||3-0||—||'''XXX'''||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þór/KA}}
||—||2-1||1-1||'''XXX'''
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Aukakeppni ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 11. september 1999<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Grindavík}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið FH}}
|skýrsla= [http://timarit.is/files/33467505.jpg Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Kristín Pétursdóttir]] {{mark}}
|mörk2= [[Arna Katrín Steinsen]] {{mark}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari=
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 14. september 1999<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Grindavík}}
|skýrsla= [http://timarit.is/files/12830589.pdf#navpanes=1&view=FitH Leikskýrsla]
|mörk1= [[Bryndís Sighvatsdóttir]] {{mark}}<nowiki></nowiki>[[Hlín Pétursdóttir]] {{mark}}<br />[[Sigríður Guðmundsdóttir]] {{mark}}
|mörk2= [[Bára Karlsdóttir]] {{mark}}
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari=
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1998|1. deild kvenna 1998]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|1. deild kvenna 2000]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* [http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/?flokkur=%25&tegund=%25&AR=1999&kyn=0 Mótalisti]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ. Skoðað 20. nóvember 2018.
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1999.html|title=Ladies Competitions 1999 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=20. nóvember 2018}}
* {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom99.html|title=Iceland (Women) 1999|accessdate=20. nóvember 2018}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1999}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
phpijt0h1z6q1niq2ekkoj6tckishhk
1. deild kvenna í knattspyrnu 2000
0
147841
1979132
1978057
2026-09-16T12:49:59Z
Nipas2
54688
1979132
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2000
| mynd =
| ár = '''2000'''
| Meistarar = '''{{Lið Grindavík}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Grindavík}}'''
| spilaðir leikir = 56
| mörk skoruð = 299 (5.34 m/leik)
| markahæstur = '''17 mörk'''<br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]] ({{Lið Sindri}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 19. sinn árið '''2000'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=250| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}/{{Lið Fjölnir}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|BÍ]]
| [[Ísafjarðarbær]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Dögg Lára Sigurgeirsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Pálmi Hafþór Ingólfsson]]. [[Steinar Harðarson]] (aðs)
| 7. sæti [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Aukakeppni|Aukakeppni 1. d.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grótta}}
| [[Seltjarnarnes]]
| [[Valhúsavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|[[Brynja Guðjónsdóttir]]
| 6. sæti A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Keflavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Pétur Rúðrik Guðmundsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
|style="text-align: left;"|Antoine van Kasteren
| 4. sæti A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|Stefán Ólafur Aðalsteinsson
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=200|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]'''
||10||9||0||1||41||19||22||'''27'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]'''
||10||7||2||1||42||14||28||'''23'''
|-
|3|| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||10||6||1||3||39||16||23||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||10||3||0||7||12||42||-30||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]/[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]
||10||2||0||8||11||30||-19||'''6'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBÍ|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|BÍ]]
||10||1||1||8||12||36||-24||'''4'''
|-
|<nowiki>-</nowiki>|| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
|| || || || || || || ||
| align="center" | '''Hætti við þátttöku'''
|-
|<nowiki>-</nowiki>|| ||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]]
|| || || || || || || ||
| align="center" | '''Dró sig úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!A/F!!BÍ!!Gri!!Hau!!RKV!!Sel!!Þró
|- |list2 =
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}/{{Lið Fjölnir}}
||'''XXX'''||1-0||1-4||0-1||0-4||2-0||2-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|BÍ]]
||3-1||'''XXX'''||1-5||2-3||0-4||—||1-7
|-
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||5-0||3-3||'''XXX'''||6-0||2-2||—||3-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-3||2-0||1-10||'''XXX'''||0-4||—||1-8
|-
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||7-2||6-0||1-2||6-1||'''XXX'''||—||2-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Selfoss}}
||—||—||—||—||—||'''XXX'''||0-8
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||2-1||4-2||1-2||3-2||5-3||—||'''XXX'''
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
=== Markahæstu leikmenn ===
''Staðan fyrir 3. september 2000''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2000 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188966&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Lilja Íris Gunnarsdóttir - RKV 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4996|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 15
|
| 9
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Anna Björg Björnsdóttir - Þróttur R. 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13220|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 14
|
| 12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Hjördís Guðmundsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hjördís Guðmundsdóttir - Þróttur R. 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=9101|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 10
|
| 8
|-
| '''4'''
| '''[[Bára Karlsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Bára Karlsdóttir - Grindavík 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=10561|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Grindavík}}
| 9
|
| 12
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
| [[Blönduós]]
| [[Blönduósvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Þórarinn Almar Gestsson]] (að), [[Ásgeir Örn Jóhannsson]] (að)
| 1. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kristmar Geir Björnsson]]
| 2. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=200|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastoll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||4||3||0||1||13||5||8||'''9'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Hvöt|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||4||1||0||3||5||13||-8||'''3'''
|-
|<nowiki>-</nowiki>|| ||[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]
|| || || || || || || ||
| align="center" | '''Dró sig úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!Hvö!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||'''XXX'''||1-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||5-1||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!Hvö!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
||'''XXX'''||2-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-1||'''XXX'''
|}
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
''Staðan fyrir 3. september 2000''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2000 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188967&banner-tab=overviewhttps://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188965&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Guðrún Eyþórsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Guðrún Eyþórsdóttir - Sindri 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13865|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Tindastóll}}
| 5
|
| 6
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Birna Eiríksdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Birna Eiríksdóttir - Tindastóll 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=76665|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Tindastóll}}
| 3
|
| 6
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| [[Sigríður Inga Viggósdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sigríður Inga Viggósdóttir - Tindastóll 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=6616|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Tindastóll}}
| 3
|
| 6
|-
| '''4'''
| '''[[Kristín Björg Jakobsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Kristín Björg Jakobsdóttir - Hvöt 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18963|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| [[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]
| 2
|
| 4
|}
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1999]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 2. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Árni Ólason]]
| 3. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Róbert Jóhann Haraldsson]]
| 4. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|[[Sævar Þór Gylfason]], Nihad Hasecic
| 3. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=200|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]'''
||8||5||3||0||35||15||20||'''18'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||8||2||4||2||23||18||5||'''10'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||8||1||1||6||12||37||-25||'''4'''
|-
|<nowiki>-</nowiki>|| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
|| || || || || || || ||
| align="center" | '''Dró sig úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|C riðill 1!!H/H!!KVA!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||'''XXX'''||1-6||2-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KVA}}
||3-1||'''XXX'''||3-3
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||8-1||3-3||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="1" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|C riðill 2!!H/H!!KVA!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||'''XXX'''||2-2||1-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KVA}}
||2-3||'''XXX'''||3-3
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||8-1||2-1||'''XXX'''
|}
|}
=== Markahæstu leikmenn ===
''Staðan fyrir 3. september 2000''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2000 C riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188967&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Jóna Benny Kristjánsdóttir - Sindri 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=76665|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Sindri}}
| 17
|
| 10
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Guðný Guðleif Einarsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Guðný Guðleif Einarsdóttir - Sindri 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4652|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| {{Lið Sindri}}
| 13
|
| 10
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Tinna Sigurðardóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Tinna Sigurðardóttir - Huginn/Höttur 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=21083|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
| 5
|
| 7
|-
| '''4'''
| [[Guðrún Rúnarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Guðrún Rúnarsdóttir - KVA 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=11393|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=1. september 2026}}</ref>
| [[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
| 4
|
| 5
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Aukakeppni ===
1. umferð, ''26. ágúst 2000''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2000<br />20:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 0 – 2
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653862&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Védís Harpa Ármannsdóttir|V.H. Ármannsdóttir]] {{mark|50}}<nowiki></nowiki>[[Hrefna Guðrún Harðardóttir|H.G. Harðardóttir]] {{mark|89}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2000<br />20:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 2
|lið2= {{Lið Grindavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8102 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir|Ó.G. Viðarsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|41}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
2. umferð , 1. september 2000.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2000<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 4 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=676216&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Jóhanna Haraldsdóttir|S.J. Haraldsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|37}}<br>[[Hrefna Guðrún Harðardóttir|H.G. Harðardóttir]] {{mark|59}}<br><nowiki></nowiki>[[Björk Einarsdóttir|H.G. B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|59}}
|mörk2= [[Elsa Sigrún Elísdóttir|E.S. Elísdóttir]] {{mark|25}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= Gunnar Helgason
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2000<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Grindavík}}
|úrslit= 6 – 0
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=604041&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sara Ómarsdóttir|S. Ómarsdóttir]] {{mark|26}}<nowiki></nowiki>[[Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir|Ó.G. Viðarsdóttir]] {{mark|33}}<br>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|53}}<nowiki></nowiki><br>[[Erna Lind Rögnvaldsdóttir|E.L. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|55}}<br>[[Ólína Guðbjörg Viðarsdóttir|Ó.G. Viðarsdóttir]] {{mark|59}}<br><nowiki></nowiki>[[Linda Björk Solheim|L.B. Solheim]] {{mark|55}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ævar Guðmundsson]]
|}}
3. umferð, 3. september 2000.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. september 2000<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Grindavík}}
|úrslit= 2 – 2
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=584255&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Bára Karlsdóttir|B. Karlsdóttir]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Erna Lind Rögnvaldsdóttir|E.L. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= [[Sigríður Jóhanna Haraldsdóttir|S.J. Haraldsdóttir]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|49}}
|leikvangur= [[Bessastaðavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 3. september 2000<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 4 – 5
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=676185&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Guðrún Eyþórsdóttir|G. Eyþórsdóttir]] {{mark|7}}<nowiki></nowiki>[[Guðrún Eyþórsdóttir|G. Eyþórsdóttir]] {{mark|18}}<br>[[Guðrún Eyþórsdóttir|G. Eyþórsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki><br>[[Sigríður Johanna Viggósdóttir|S.J. Viggósdóttir]] {{mark|54}}
|mörk2= [[Anita Sóley Þórisdóttir|A.S. Þórisdóttir]] {{mark|38}}<nowiki></nowiki>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|53}}<br>[[Guðný Guðleif Einarsdóttir|G.G. Einarsdóttir]] {{mark|66}}<nowiki></nowiki><br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|71}}<br>[[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ársæll Óskar Steinmóðsson]]
|}}
=== Stigatafla ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=240|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]'''
||3||2||1||0||10||2||8||'''7'''
|align="center" |'''[[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2001|Upp um deild]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]'''
||3||2||1||0||8||3||5||'''7'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. d.]]'''
|-
|3||||[[Ungmennafélagið Sindri|Sindri]]
||3||1||0||2||6||10||-4||'''3'''
|-
|4||||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]
||3||0||0||3||4||13||-9||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
== Aukakeppni 1. deild ==
''15. og 16. september 2000''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2000|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=33343|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=21. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2000<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þór/KA}}
|úrslit= 6 – 1
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=356361 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|30}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki><br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|47}}<br>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|82}}<nowiki></nowiki><br>[[Greta Huld Mellado|G.H. Mellado]] {{mark|84}}
|mörk2= [[Ragnheiður Pálsdóttir|R. Pálsdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2000<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 3 – 6
|lið2= {{Lið Þór/KA}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=356362 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Edda Júlía Helgadóttir|E.J. Helgadóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Védís Harpa Ármannsdóttir|V.H. Ármannsdóttir]] {{mark|62}}
|mörk2= [[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|23}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki><br>[[Dýrleif Yngvadóttir|D.Y. Yngvadóttir]] {{mark|52}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|82}}<nowiki></nowiki><br>[[Hulda Frímannsdóttir|H. Frímannsdóttir]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Róbert Óttarsson]]
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|1. deild kvenna 1999]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1. deild kvenna 2001]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=33225|title=1. deild kvenna 2000 A riðill|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188965&banner-tab=overview|title=1. deild kvenna 2000 B riðill|work=KSÍ|accessdate=1. september 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188967&banner-tab=overview|title=1. deild kvenna 2000 C riðill|work=KSÍ|accessdate=1. september 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188964&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=1. deild kvenna 2000 Úrslit|work=KSÍ|accessdate=1. september 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=33343|title=1. deild kvenna 2000 - Aukakeppni kvenna|work=KSÍ|accessdate=4. desember 2018}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2000.html|title=Ladies Competitions 2000 - Women's Second Division (1. Deild kvenna)|accessdate=4. desember 2018}}
* {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom00.html|title=Iceland (Women) 2000|accessdate=4. desember 2018}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2000}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
pvirrnuc0ydlxfaeq29vm1rode4xlk7
2. deild kvenna í knattspyrnu 1984
0
153453
1979123
1979119
2026-09-16T12:04:49Z
Nipas2
54688
/* Stigatafla */
1979123
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 2. deild kvenna 1984
| mynd =
| ár = '''1984'''
| Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur = '''15 mörk'''<br>[[Guðlaug Sveinsdóttir]] ({{Lið Keflavík}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983|1983]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1985|1985]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 3. sinn árið '''1984'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983|1983]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
|
| 4. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
|
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}}
| [[Grindavík]]
| [[Grindavíkurvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|
| 5. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Víðir}}
| [[Garður]]
| [[Garðsvöllur]]
|
| 6. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1983#Lokastaða deildarinnar|1. deild]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=160|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]'''
||10||7||2||1||31||9||22||'''23'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||10||6||2||2||25||9||16||'''20'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Víðir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|Víðir]]
||10||3||4||3||12||13||-1||13
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||10||3||1||6||11||26||-15||'''10'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||10||1||5||4||11||19||-8||'''8'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]
||10||0||6||4||8||22||-14||'''6'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!! FH !!Fra!!Fyl!!Gri!!Hau!!Víð
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið FH}}
||'''XXX'''||2-3||2-1||2-2||0-2||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fram}}
||2-1||'''XXX'''||1-3||2-1||1-6||1-3
|-
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||6-1||7-0||'''XXX'''||3-0||1-1||1-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Grindavík}}
||1-1||1-1||1-1||'''XXX'''||0-8||2-2
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||0-0||1-0||2-4||2-0||'''XXX'''||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Víðir}}
||1-1||1-0||1-4||0-0||2-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983|1983]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|
| 6. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfuss]]
| [[Hveragerðisbær]]
| [[Grýluvöllur]]
|
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Keflavíkurvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}}
| [[Selfoss]]
| [[Selfossvöllur]]
|
| 5. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}}
| [[Garðabær]]
| [[Stjörnuvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=240|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]'''
||10||9||1||0||40||8||32||'''28'''
|align="center" |'''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984#Úrslit|Úrslit]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||10||6||2||2||56||13||43||'''20'''
|-
|3||||[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfuss]]
||10||5||0||5||16||46||-30||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||10||3||2||5||15||40||-25||'''11'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]
||10||2||4||4||18||21||-3||'''10'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]]
||10||0||1||9||8||25||-17||'''1'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|B riðill!!Aft!!Hve!! ÍR !!Kef!!Sel!!Stj
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||0-2||7-3||1-4||6-0||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfus]]
||0-2||'''XXX'''||3-1||0-8||4-1||5-10
|-
|align="left"|{{Lið ÍR}}
||0-1||3-0||'''XXX'''||0-1||1-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||3-3||2-1||4-0||'''XXX'''||2-1||1-0
|-
|align="left"|{{Lið Selfoss}}
||0-0||9-0||3-3||0-3||'''XXX'''||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Stjarnan}}
||1-6||0-1||1-2||2-3||1-2||'''XXX'''
|}
== Úrslit ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 25. ágúst 1984<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið Keflavík}}
|úrslit= 3 – 2
|lið2= {{Lið Fylkir}}
|skýrsla= [http://timarit.is/files/13624144.pdf#navpanes=1&view=FitH Leikskýrsla]
|mörk1= [[Guðlaug Sveinsdóttir]] {{mark}}<nowiki></nowiki>[[Íris Ástþorsdóttir]] {{mark}}<nowiki></nowiki><br />[[Guðný Magnúsdóttir]] {{mark|82}}
|mörk2= ? {{mark}}<nowiki></nowiki>? {{mark}}
|leikvangur= [[Keflavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild kvenna]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983|2. deild kvenna 1983]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1985|2. deild kvenna 1985]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17429|title=2. deild kvenna 1984 A riðill |work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2019}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17430|title=2. deild kvenna 1984 B riðill |work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2019}}
* {{cite web|url=http://gamli.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=17431|title=2. deild kvenna 1984 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2019}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom84.html Iceland - Women's championships 1984] Rsssf (en).
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1984.html|title=Ladies Competitions 1984 - Women's Second Division (2. Deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2019}}
* {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1984|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík|ár=1984}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1984}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
t5n20i0kt0uv3fvhajbngllivlpg6xr
Bríet Héðinsdóttir
0
153805
1979151
1943475
2026-09-16T16:43:55Z
Berserkur
10188
1979151
wikitext
text/x-wiki
{{Leikari
| nafn = Bríet Héðinsdóttir
| fæðingardagur = [[14. október]] [[1935]]
| fæðingarstaður = {{ISL}}[[Reykjavík]], [[Ísland]]
| dánardagur = [[26. október]] [[1996]] (61 ára)
| börn = [[Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir]]
}}
'''Bríet Héðinsdóttir''' ([[14. október]] [[1935]] - [[26. október]] [[1996]])<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3348289?iabr=on#page/n0/mode/2up/search/%22Br%C3%ADet%20H%C3%A9%C3%B0insd%C3%B3ttir%22|title=Alþýðublaðið - 162. Tölublað (29.10.1996) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1865555?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/%22Br%C3%ADet%20H%C3%A9%C3%B0insd%C3%B3ttir%22|title=Morgunblaðið - 253. tölublað (05.11.1996) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2026-01-11}}</ref> var íslensk leikkona og leikstjóri.
Bríet ólst upp í [[Reykjavík]] og foreldrar hennar voru hjónin Guðrún Pálína Pálsdóttir söngkennari og [[Héðinn Valdimarsson]] alþingismaður, verkalýðsfrömuður og forstjóri. Föðuramma Bríetar og nafna var kvenréttindakonan [[Bríet Bjarnhéðinsdóttir]]. Bríet átti þrjár dætur: Laufeyju Sigurðardóttur fiðluleikara, Guðrúnu Theódóru Sigurðardóttur sellóleikara og [[Steinunn Ólína Þorsteinsdóttir|Steinunni Ólínu Þorsteinsdóttur]] leikkonu.
Bríet lauk [[Stúdentspróf|stúdentsprófi]] frá [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] árið 1954, stundaði nám við [[Tónlistarskólinn í Reykjavík|Tónlistarskólann í Reykjavík]], nám í enskum og þýskum bókmenntum og leiklist í [[Vín (Austurríki)|Vín]] og útskrifaðist sem leikkona frá [[Leiklistarskóli Þjóðleikhússins|Leiklistarskóla Þjóðleikhússins]] árið 1962.
Bríet var fastráðin leikkona við [[Þjóðleikhúsið]] frá 1966 og til dauðadags. Hún lék fjölda hlutverka í Þjóðleikhúsinu auk þess sem hún leikstýrði og samdi leikgerðir. Árið 1988 sendi Bríet frá sér bókina ''Strá í hreiðrið'' en hún er byggð á bréfasafni ömmu hennar, Bríetar Bjarnhéðinsdóttur.<ref>[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1527325/ „Merkir Íslendingar - Bríet Bjarnhéðinsdóttir“], ''Morgunblaðið'' 14. október 2014 (skoðað 29. ágúst 2019)</ref>
== Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum ==
Bríet lék í eftirfarandi kvikmyndum og sjónvarpsþáttum:<ref>{{Cite web|url=https://www.icelandicfilmcentre.is/person/undefined|title=Bríet Héðinsdóttir|website=Icelandic Film Centre|language=en|access-date=2026-01-11}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref>
{| class="wikitable"
|+
!'''Ár'''
!'''Kvikmynd/Þáttur'''
!'''Hlutverk'''
!'''Athugasemdir og verðlaun'''
|-
|'''1971'''
|[[Hvað er í blýhólknum?|''Hvað er í blýhólknum?'']]
|
|
|-
|'''1973'''
|[[Brekkukotsannáll (kvikmynd)|''Brekkukotsannáll'']]
|
|
|-
|'''1977'''
|[[Undir sama þaki|''Undir sama þaki'']]
|
|
|-
|'''1983'''
|[[Húsið (kvikmynd)|''Húsið'']]
|
|
|-
|'''1985'''
|''[[Löggulíf]]''
|Ráðherrafrú
|
|-
|'''1985'''
|[[Líf til einhvers|''Líf til einhvers'']]
|
|
|-
|'''1986'''
|[[Stella í orlofi|''Stella í orlofi'']]
|Amman
|
|-
|'''1987'''
|[[Skytturnar (kvikmynd)|''Skytturnar'']]
|Skúringakona
|
|-
|'''1991'''
|[[Litbrigði jarðarinnar|''Litbrigði jarðarinnar'']]
|
|
|-
|'''1991'''
|[[Sjómaðurinn, spákonan, blómasalinn, skóarinn, málarinn og Sveinn|''Sjómaðurinn, spákonan, blómasalinn, skóarinn, málarinn og Sveinn'']]
|
|
|-
|'''1991'''
|[[Hvíti víkingurinn|''Hvíti víkingurinn'']]
|Hallbera
|
|-
|'''1992'''
|''[[Ingaló]]''
|Sálfræðingur
|
|-
|'''1995'''
|[[Á köldum klaka|''Á köldum klaka'']]
|
|
|-
|'''1996'''
|[[Hringjarinn í Notre-Dame (kvikmynd frá 1996)|''Hringjarinn í Notre-Dame'']]
|Laverna
|Íslensk talsetning<ref>{{Cite web|url=https://disneyinternationaldubbings.weebly.com/the-hunchback-of-notre-dame--icelandic-cast.html|title=The Hunchback of Notre Dame / Icelandic cast|website=CHARGUIGOU|language=en|access-date=2026-01-11}}</ref>
|}
== Tilvísun ==
[[Flokkur:Fólk fætt árið 1935]]
[[Flokkur:Fólk dáið árið 1996]]
[[Flokkur:Íslenskar leikkonur]]
[[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]]
<references />
== Tenglar ==
* [[imdbname:0373311|Bríet Héðinsdóttir]] á [[Internet Movie Database]]
j5e0uq4qb0hb91000atthv3k1erktyx
Auður Hauksdóttir
0
154647
1979177
1977198
2026-09-16T21:46:34Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979177
wikitext
text/x-wiki
{{Persóna
| nafn = Auður Hauksdóttir
| búseta =
| mynd = KRI audarsalur 200612 013x.jpg
| myndastærð = 250px
| myndatexti =
| alt =
| fæðingarnafn =
| fæðingardagur = 12. apríl 1950
| fæðingarstaður = Reykjavík
| dauðadagur =
| dauðastaður =
| orsök_dauða =
| virkur =
| þekktur_fyrir =
| þekkt_fyrir =
| þjóðerni =
| starf = Prófessor í dönsku við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]
| titill =
| verðlaun =
| laun =
| trú =
| maki =
| börn =
| foreldrar =
| háskóli =
| stjórnmálaflokkur =
| niðurmál =
| hæð =
| þyngd =
| tilvitnun =
| undirskrift =
| heimasíða =
}}
'''Auður Hauksdóttir''' (f. 1950) er [[prófessor]] í dönsku við Hugvísindasvið [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]].
== Ferill ==
Auður fæddist í Reykjavík 12. apríl 1950.<ref>Mbl.is. (2001, 20. maí). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/606766/ Samnorræn ráðstefna]. Sótt 25. október 2019.</ref> Hún lauk BA-prófi í [[Danska|dönsku]] og [[heimspeki]] frá Háskóla Íslands 1977, kandídatsprófi í dönsku frá [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] árið 1987 og doktorsprófi frá sama skóla árið 1998.<ref>Vigdis Finnbogadottir Institute of foreign languages. [https://vigdis.hi.is/en/team/audur-hauksdottir/ Auður Hauksdóttir Professor of Danish language at the University of Iceland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200928085506/https://vigdis.hi.is/en/team/audur-hauksdottir/ |date=2020-09-28 }}. Sótt 25. október 2019.</ref>
Frá 1979 kenndi Auður dönsku við [[Flensborgarskóli|Flensborgarskólann]] í Hafnarfirði uns hún hóf doktorsnám við Kaupmannahafnarháskóla árið 1993. Hún er löggiltur skjalaþýðandi og menntaður [[leiðsögumaður]] og hefur sinnt bæði þýðingarverkefnum og leiðsögn. Á árunum 1995 til 1998 var Auður [[lektor]] í dönsku við [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraháskóla Íslands]], en árið 1998 var hún ráðin [[lektor]] í dönsku við Hugvísindadeild Háskóla Íslands. Hún varð [[dósent]] árið 2003 og prófessor 2014. Auður hefur kennt fjölmörg námskeið um danskt mál og málnotkun og um tengsl íslensku og dönsku. Auður var formaður Skorar þýsku og Norðurlandamála á árunum 1999–2001 og sat í stjórn Hugvísindastofnunar Háskóla Íslands á árunum 2001 til 2018.<ref name="Auður">{{Vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/auhau|titill=Háskóli Íslands. Auður Hauksdóttir. Prófessor danska. Ferilskrá| skoðað-dags = 25. október 2019}}</ref>
Auður var forstöðumaður [[Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum|Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum]] frá því að henni var komið á fót árið 2001<ref>Svavar Hvarðsson. (2006, 29. júlí). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=272147&lang=gl Tungumálin eru lykill heimsins (bls. 30-31)]. Fréttablaðið. Sótt 25. október 2019.</ref> til ársins 2018. Hún sat í byggingarnefnd um hús Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur og átti sæti í dómnefnd um bygginguna. Þá vann hún að undirbúningi alþjóðlegrar tungumálamiðstöðvar<ref>Hugvísindasvið Háskóla Íslands (2011, 8. desember). [https://www.youtube.com/watch?v=PvghqRYGh3U Viðburðaríkir dagar hjá Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur]. Sótt 25. október 2019.</ref> og var stjórnarformaður Vigdísarstofnunar – alþjóðlegrar miðstöðvar tungumála og menningar, sem er starfrækt undir merkjum [[UNESCO]], frá árinu 2014 til haustsins 2018.<ref>Magnús Guðmundsson. (2017, 15. apríl). [https://www.visir.is/g/2017170419567 Getum látið gott af okkur leiða með samstöðu]. Visir.is. Sótt 25. október 2019.</ref>
== Rannsóknir ==
Rannsóknir Auðar hafa einkum beinst að dönsku sem erlendu tungumáli og danskri tungu og menningu á Íslandi í sögu og samtíð.<ref>[https://danskestudier.files.wordpress.com/2018/07/2011.pdf Danske minder i Island (Danske studier 2011)]. Sótt 25. október 2019.</ref><ref>[https://scholar.google.com/citations?user=Mad_MBAAAAAJ&hl=en&oi=ao Google Scholar. Auður Hauksdóttir]. Sótt 25. október 2019.</ref>Doktorsritgerð hennar, ''Lærerens strategier – elevernes dansk'',<ref>Auður Hauksdóttir. (2001). [https://uni.hi.is/auhau/files/2014/09/L%C3%A6rerens-strategier_lowres-I.pdf Lærerens strategier - elevernes dansk. Dansk som fremmedsprog i Island]. Sótt 25. október 2019.</ref> fjallar um dönskukennslu í íslenskum skólum.<ref>Gunnar Hersveinn. (1999, 16. mars). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=131535&pageId=1930075 Árangurinn veltur á kennaranum]. Morgunblaðið. Sótt 25. október 2019.</ref> Þá hefur hún rannsakað hvernig íslenskum námsmönnum gengur að nota dönsku í framhaldsnámi í Danmörku.<ref>Mbl.is. (2013, 6. ágúst). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=371932 Innlegg í umræðu um tungumálakennslu]. Sótt 25. október 2019.</ref> Niðurstöður rannsóknarinnar birtust í bókinni ''Dansk som fremmedsprog i en akademisk kontekst: Om islændinges behov for danskkundskaber under videreuddannelse i Danmark'' sem kom út í seríunni Københavnerstudier i tosprogethed og fræðimenn við Kaupmannahafnarháskóla standa að.<ref>Auður Hauksdóttir. (2012). [https://andetsprogsforskning.ku.dk/forskning/koebenhavnerstudier_i_tosprogethed_/manuskripter/Bind_68_-_Audur_Hauksdottir_-_Dansk_som_fremmedsprog_i_en_akademisk_kontekst.pdf DANSK SOM FREMMEDSPROG I EN AKADEMISK KONTEKST. Om islændinges behov for danskkundskaber under videreuddannelse i Danmar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022025910/https://andetsprogsforskning.ku.dk/forskning/koebenhavnerstudier_i_tosprogethed_/manuskripter/Bind_68_-_Audur_Hauksdottir_-_Dansk_som_fremmedsprog_i_en_akademisk_kontekst.pdf |date=2020-10-22 }}k. Sótt 25. október 2019.</ref>
Auður hefur einnig unnið að rannsóknum á dönskum orðasamböndum í samanburði við íslensku og er afrakstur þeirra m.a. veforðabók á netinu yfir föst orðasambönd á dönsku og íslensku,<ref>[https://www.frasar.net/ Frasar.net. Dansk–islandsk sproghjælp] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190922002853/http://frasar.net/ |date=2019-09-22 }}. Sótt 25. október 2019.</ref> en hún var eitt þeirra verkefna sem hlaut Hagnýtingarverðlaun Háskóla Íslands árið 2010.<ref>RÚV. (2010, 19. nóvember). [https://www.ruv.is/frett/hagnytingarverdlaun-hi-afhent Hagnýtingarverðlaun HÍ afhent]. Sótt 25. október 2019.</ref>
Auður stóð ásamt Guðmundi Jónssyni, prófessor í sagnfræði við Háskóla Íslands, og Erik Skyum-Nielsen, [[lektor]] í bókmenntum við Kaupmannahafnarháskóla, fyrir verkefninu Á mótum danskrar og íslenskrar menningar. Danir á Íslandi 1900–1970.<ref>Mbl.is. (2009, 26. september). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1302007/ Dönsk áhrif á Íslandi]. Sótt 25. október 2019.</ref> Niðurstöður þeirrar rannsóknar er m.a. að finna í bókinni ''Gullfoss. Mødet mellem dansk og islandsk kultur i 1900–tallet''.<ref>Háskóli Íslands. (2015). [https://www.hi.is/frettir/a_motum_danskrar_og_islenskrar_menningar Á mótum danskrar og íslenskrar menningar]. Sótt 25. október 2019.</ref><ref>[http://den-brogede-verden.dk/anmeldelse/gullfoss-moedet-mellem-dansk-og-islandsk-kultur-i-1900-tallet/ Den brogede verden. Gullfoss. Mødet mellem dansk og islandsk kultur i 1900-tallet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025110718/http://den-brogede-verden.dk/anmeldelse/gullfoss-moedet-mellem-dansk-og-islandsk-kultur-i-1900-tallet/ |date=2019-10-25 }}. Thomas Petersen. Sótt 25. október 2019.</ref> Í tengslum við rannsóknina komu forsvarsmenn hennar upp heimasíðu,<ref>[http://dan-is.is/da/forsida/ DAN-IS. Mødet mellem dansk og islandsk kultur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190908232420/http://dan-is.is/da/forsida/ |date=2019-09-08 }}. Sótt 25. október 2019.</ref> sem hefur að geyma ýmsar heimildir sem snerta Dani og dönsk áhrif á Íslandi.
Auður fer nú fyrir norrænni rannsókn á tengslum færeysku, íslensku og norsku við danska tungu á tímabilinu 1890–1920. Þá er hún ásamt Birnu Arnbjörnsdóttur prófessor í forystu fyrir rannsókn á tengslum færeysku, grænlensku og íslensku við dönsku og ensku í samtímanum.
== Ýmis störf og verkefni ==
Auður hefur sinnt fjölmörgum trúnaðarstörfum bæði á Íslandi og erlendis. Má nefna að hún hefur setið í stjórn sjóðsins Stiftelsen Clara Lachmanns Fond<ref>Clara Lachmanns stiftelse. [https://www.claralachmann.org/styrelsen/ Styrelsen]. Sótt 25. október 2019.</ref> frá árinu 2007, átt sæti í fulltrúaráði Hins íslenska bókmenntafélags frá 2015<ref>Hið íslenska bókmenntafélag. [https://hib.is/2016/03/16/gamma-gerist-bakhjarl/ Kosning]. Sótt 25. október 2019.</ref> og í stjórn [[Snorrastofa|Snorrastofu]]<ref>[https://snorrastofa.is/ Snorrastofa]. Sótt 25. október 2019.</ref> frá 2018.<ref>Borgarbyggð. (2018). [https://www.borgarbyggd.is/is/stjornsysla/fundargerdir/sveitarstjorn-borgarbyggdar/18152 173. fundur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 25. október 2019.</ref> Auður átti sæti í alþjóðlegum ráðgjafahópi um framtíð tungumála í grænlenskum skólum sem starfaði á vegum grænlensku heimastjórnarinnar á árunum 2017–2018.<ref>Naalakkersuisut. Government of Greenland. [https://naalakkersuisut.gl/da/Naalakkersuisut/Departementer/Uddannelse-Kultur-Kirke-og-Udenrigsanliggende/Publikationer/Sprograpport Ekspertgruppens rapport vedrørende styrkelse af sprogtilegnelse] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025135248/https://naalakkersuisut.gl/da/Naalakkersuisut/Departementer/Uddannelse-Kultur-Kirke-og-Udenrigsanliggende/Publikationer/Sprograpport |date=2019-10-25 }}. Sótt 25. október 2019.</ref> Þá átti hún tvívegis sæti í samnorrænni nefnd á vegum Norrænu ráðherranefndarinnar sem var falið að skrifa ramma og verkáætlun fyrir norrænt málasamstarf, annars vegar á tímabilinu 1996–2000 og hins vegar 2004–2006. Auður sat í stjórn Endurmenntunarstofnunar á árunum 1986–1996 og í stjórn Hins íslenska kennarafélags á árunum 1987–1989.<ref name="Auður" />
== Viðurkenningar ==
Í janúar 2017 sæmdi Margrét Danadrottning Auði riddarakrossi Dannebrogsorðunnar af fyrstu gráðu. Áður, í febrúar 2008, hafði hún verið sæmd riddarakrossi Dannebrogsorðunnar sem viðurkenningu fyrir mikilvægt framlag í þágu dönskukennslu og rannsókna á danskri tungu og menningu og fyrir að hafa stuðlað að auknum skilningi og jákvæðum tengslum milli Íslands og Danmerkur.<ref>Mbl.is. (2008, 29. febrúar). [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2008/02/29/audur_hauksdottir_saemd_donskum_riddarakrossi/ Auður Hauksdóttir sæmd dönskum riddarakrossi]. Sótt 25. október 2019.</ref>
== Einkalíf ==
Auður er dóttir Hauks Magnússonar húsasmíðameistara (1913–1988) og Kristínar Þorleifsdóttur húsmóður (1925). Eiginmaður Auðar er Ingvar J. Rögnvaldsson vararíkisskattstjóri og eiga þau tvö börn, Hauk og Kristínu.<ref>Mbl.is. (2002, 4. apríl). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/660260/ Frá stafsetningu til stöðu dönsku]. Sótt 25. október 2019.</ref>
== Helstu ritverk ==
=== Bækur ===
*Auður Hauksdóttir. 2012. [https://andetsprogsforskning.ku.dk/forskning/koebenhavnerstudier_i_tosprogethed_/manuskripter/Bind_68_-_Audur_Hauksdottir_-_Dansk_som_fremmedsprog_i_en_akademisk_kontekst.pdf ''Dansk som fremmedsprog i en akademisk kontekst: Om islændinges behov for danskkundskaber under videreuddannelse i Danmark''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201022025910/https://andetsprogsforskning.ku.dk/forskning/koebenhavnerstudier_i_tosprogethed_/manuskripter/Bind_68_-_Audur_Hauksdottir_-_Dansk_som_fremmedsprog_i_en_akademisk_kontekst.pdf |date=2020-10-22 }}. Køben-havnerstudier i tosprogethed, nr. 68. Kaupmannahöfn: Kaupmannahafnarháskóli.
*Auður Hauksdóttir. 2001. [http://dan-is.is/wp-content/uploads/2016/06/L%C3%A6rerens-strategier.pdf ''Lærerens strategier – elevernes dansk. Dansk som fremmedsprog i Island''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210116205556/http://dan-is.is/wp-content/uploads/2016/06/L%C3%A6rerens-strategier.pdf |date=2021-01-16 }}. Kaupmannahöfn: Nordisk Ministerråd. TemaNord.
*Auður Hauksdóttir. 1990. [ http://dan-is.is/wp-content/uploads/2016/06/Dansk-som.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025110727/http://dan-is.is/wp-content/uploads/2016/06/Dansk-som.pdf |date=2019-10-25 }} ''Dansk som fremmedsprog i de islandske gymnasieskoler'']. Reykjavík: Stofnun í erlendum málum við Háskóla Íslands.
=== Greinar ===
*Auður Hauksdóttir. 2018. „Íslensk málrækt í dönskum jarðvegi. Tengsl dönsku og íslensku á fyrri hluta nítjándu aldar“. ''Skírnir 192'' (2): 229–272.
*Auður Hauksdóttir. 2016. „Björguðu Danir íslenskunni? Um tengsl íslensku og dönsku á átjándu öld“. ''Skírnir 190'' (2): 420–457.
*Auður Hauksdóttir. 2016. [https://bop.unibe.ch/linguistik-online/ „The Role of the Danish Language in Iceland“]. ''Linguistik Online 79'' (5): 77–91.
*Auður Hauksdóttir, Jørn Lund, Ulla Börestam. 2016. „Language and Culture Link Us Together“. ''Nordic Ways''. Washington: The Johns Hopkins University, Center for Transatlantic Relations, 91–99.
*Auður Hauksdóttir. 2015. „At klare sig på dansk som fremmedsprog i en akademisk kontekst“. ''Nordand : nordisk tidsskrift for andrespråksforskning 10'' (2): 25–52.
*Auður Hauksdóttir. 2015. „Enska í framhaldsnámi Íslendinga í Danmörku“. Whelpton, Matthew, Guðrún Björk Guðsteinsdóttir, Birna Arnbjörnsdóttir, Martin Regal (ritstj.). ''An intimacy of Words/Innileiki orðanna. Essays in Honour of Pétur Knútsson''. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur og Háskólaútgáfan, 218–224.
*Auður Hauksdóttir. 2015. „Islændingenes m¬øde med dansk sprog“. Auður Hauksdóttir, Erik Skyum-Nielsen og Guðmundur Jónsson (ritstj.). ''Gullfoss. Mødet mellem dansk og islandsk kultur i 1900-tallet''. Kaupmannahöfn: Vandkunsten og Háskólaútgáfan, 165–222.
*Auður Hauksdóttir, Erik Skyum-Nielsen og Guðmundur Jónsson. 2015. „Indledning: En anderledes historie om to landes samkvem“. ''Gullfoss. Mødet mellem dansk og islandsk kultur i 1900-tallet''. Kaupmannahöfn: Vandkunsten og Háskólaútgáfan, 21–37.
*Henrichsen, Peter Juel og Auður Hauksdóttir. 2015. „Talebob – den tålmodige transnordiske udtaletræner“. Duncker, Dorthe, Eva Skafte Jensen og Ole Ravnholt (ritstj.). ''Rette ord''.
*''Festskrift til Sabine Kirchmeier-Andersen i anledning af 60-årsdagen''. København: Dansk Sprognævns skrifter 46, 159–170.
*Auður Hauksdóttir. 2014. [https://tidsskrift.dk/sin/issue/view/2628/126 „Sprogværktøjet Frasar.net. Om fraser og fraseindlæring anskuet kontrastivt“]. ''Språk i Norden'', 68–82.
*Auður Hauksdóttir. 2014. [https://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2016/01/Um-do%CC%88nskukunna%CC%81ttu-I%CC%81slendinga-a%CC%81-ni%CC%81tja%CC%81ndu-o%CC%88ld.pdf „Um dönskukunnáttu Íslendinga á nítjándu öld“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260211151913/https://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2016/01/Um-do%CC%88nskukunna%CC%81ttu-I%CC%81slendinga-a%CC%81-ni%CC%81tja%CC%81ndu-o%CC%88ld.pdf |date=2026-02-11 }}. ''Milli mála – Tímarit um erlend tungumál og menningu 6'': 13–42.
*Auður Hauksdóttir. 2013. [http://postkolonial.dk/kult-11-made-in-denmark-investigations-of-the-dispersal-of-danishness/ „Language and the Development of National Identity : Icelanders' Attitudes to Danish in Turbulent Times“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191025110720/http://postkolonial.dk/kult-11-made-in-denmark-investigations-of-the-dispersal-of-danishness/ |date=2019-10-25 }}. Christiansen, Lene Bull, Kirsten Hvenegård-Lassen og Nanna Kirstine Leets Hansen (ritstj.).‘Made in Denmark’. Investigations of the dispersion of ‘Danishness’. ''KULT'' 11: 65–94.
*Auður Hauksdóttir. 2012. „At komme til orde på et mundret dansk. Om fraser, fraseindlæring og fraseværktøj anskuet kontrastivt“. Heegård, Jan og Peter Juel Henrichsen (ritstj.). Speech in Action. Proceedings of the 1st SJUSK Conference on Contemporary Speech Habits. ''Copenhagen Studies in Language 42'': 123–142.
*Auður Hauksdóttir. 2012. [https://tidsskrift.dk/spr/article/view/26218 „Sproglig og kulturel diversitet – målet for et UNESCO-center i Island“]. ''Sprogforum. Tidsskrift for Sprog- og Kulturpædagogik 18'' (55): 79–84.
*Auður Hauksdóttir. 2011. [https://danskestudier.files.wordpress.com/2018/07/2011.pdf „Danske minder i Island. Om mødet mellem dansk og islandsk kultur“]. ''Danske studier – tidsskrift for dansk sprog, studier og folkeminder 106'': 5–49.
*Auður Hauksdóttir. 2011. „„Yderst mod Norden lyser en ø ...“': strejflys over islændingenes møde med dansk og norsk sprog og kultur“. Akselberg, Gunnstein og Edit Bugge (ritstj.). ''Vestnordisk språkkontakt i 1200 år''. Þórshöfn: Faroe University Press, 39–78.
*Auður Hauksdóttir. 2009. [https://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2016/01/Fra%CC%81-fornum-ma%CC%81lum-til-ny%CC%81rra.-Um-kennslu-erlendra-tunguma%CC%81la-a%CC%81-I%CC%81slandi-i%CC%81-so%CC%88gulegu-ljo%CC%81si.pdf „Frá fornum málum til nýrra. Um kennslu erlendra tungumála á Íslandi í sögulegu ljósi“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250502030758/https://millimala.hi.is/wp-content/uploads/2016/01/Fra%CC%81-fornum-ma%CC%81lum-til-ny%CC%81rra.-Um-kennslu-erlendra-tunguma%CC%81la-a%CC%81-I%CC%81slandi-i%CC%81-so%CC%88gulegu-ljo%CC%81si.pdf |date=2025-05-02 }}. ''Milli mála. Ársrit Stofnunar Vigdísar Finnbogadóttur 1'': 11–53.
*Auður Hauksdóttir. 2007. „Idiomerne glimrer ved deres fravær Om dansk-islandsk idiomatik“. Jørgensen, Henrik og Peter Widell (ritstj.). ''Det bedre argument!'' Árósar: Wessel og Huitfeldt, 197–215.
*Auður Hauksdóttir. 2005. „CALL i undervisningen i nordiske sprog på akademisk niveau“. Holmboe, Henrik (ritstj.). ''Nordisk Sprogteknologi. Årbog for Nordisk Sprogteknologisk Forskningsprogram 2000–2004''. Kaupmannahöfn: Museum Tusculanums Forlag, 173–187.
*Auður Hauksdóttir. 2005. „Hvorfor undervises der i dansk i Island?“ Auður Hauksdóttir, Jørn Lund og Erik Skyum-Nielsen (ritstj.). ''Ordenes slotte. Om sprog og litteratur i Norden : Hyldest til Vigdís Finnbogadóttir. Islands præsident 1980–1996''. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum, 157–170.
*Auður Hauksdóttir. 2004. „CALL for Communicative competence in Foreign Languages“. Henrichsen, Peter Juel (ritstj.). CALL for the Nordic Languages. Tools and Methods for Computer Assisted Language Learning. ''Copenhagen Studies in Language 30'': 9–32.
*Auður Hauksdóttir. 2004. „„Født i syttenhundrede og surkål“ og „hefur lagt frá sér tréklossana““. Jørgensen, Henrik og Peter Stray Jørgensen (ritstj.). í samvinnu við Birgitte Skovby Rasmussen og Ole Ravnholt. ''På godt dansk : Festskrift til Henrik Galberg Jacobsen i anledning af hans 60 års fødselsdag den 4. februar 2004''. Árósar: Wessel og Huitfeldt, 123–133.
*Auður Hauksdóttir. 2003. „Dansk som fremmedsprog i Island – tradition og nytænkning“. Holmen, Anne, Esther Glahn og Hanne Ruus (ritstj.). ''Veje til dansk – forskning i sprog og sprogtilegnelse''. Kaupmannahöfn: Akademisk Forlag, 169–217.
=== Ritstjórn ===
*Auður Hauksdóttir (ritstj.). 2018. ''Sprog åbner verdener. Ord til Vigdís''. Þýðing Erik Skyum-Nielsen. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum.
*Auður Hauksdóttir ásamt Guðmundi Jónssyni og Erik Skyum-Nielsen (ritstj.). 2015. ''Á mótum danskrar og íslenskrar menningar 1900–1970''. Kaupmannahöfn: Vandkunsten og Háskólaútgáfan.
*Auður Hauksdóttir (ritstj.). 2010. ''Tungumál ljúka upp heimum: Orð handa Vigdísi''. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum.
*Auður Hauksdóttir og Birna Arnbjörnsdóttir (ritstj.). 2007. ''Mál málanna. Um nám og kennslu erlendra tungumála''. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum og Háskólaútgáfan.
*Auður Hauksdóttir, Erik Skyum-Nielsen og Jørn Lund (ritstj.). 2005. ''Ordenes slotte. Om sprog og litteratur i Norden''. Reykjavík: Stofnun Vigdísar Finnbogadóttur í erlendum tungumálum.
*Auður Hauksdóttir, Birna Arnbjörnsdóttir, María Garðarsdóttir og Sigríður Þorvaldsdóttir (ritstj.). 2002. ''Forskning i nordiske sprog som andet – og fremmedsprog. Rapport fra konference i Reykjavík 23.–25. maj 2001''. Reykjavík: Háskólaútgáfan.
== Heimildir ==
{{reflist}}
[[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]]
{{f|1950}}
q3lmmghp51sfma9fseuwzlptrb8hv8r
2. deild kvenna í knattspyrnu 1983
0
156962
1979124
1979028
2026-09-16T12:05:37Z
Nipas2
54688
1979124
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 2. deild kvenna 1983
| mynd =
| ár = '''1983'''
| Meistarar = '''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]'''
| upp um deild = '''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]'''<br/>'''{{Lið Höttur}}'''<br/>'''{{Lið ÍBÍ}}'''
| spilaðir leikir =
| mörk skoruð =
| markahæstur =
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|1982]] - [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984|1984]]
|}}
Leikar í '''2. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 2. sinn árið '''1983'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|1982]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|
| 5. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|
| 6. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1982#Lokastaða deildarinnar|1. deild]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fram}}
| [[Reykjavík]]
| [[Framvöllur]]
|
| 4. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
|
| 2. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Höttur}}
| [[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Stöðvafjarðarvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''[[Höttur]]'''
||10||6||3||1||23||5||18||'''15'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1984|Upp um deild]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]'''
||10||5||3||2||21||5||16||'''13'''
| align="center" | áfram í '''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983#Úrslit|úrslit]]'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||10||5||3||2||15||4||11||'''13'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]
||10||4||2||4||11||7||4||'''10'''
|-
|5|| ||[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||10||3||1||6||12||19||-7||'''7'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]]
||10||1||0||9||3||45||-42||'''2'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Aft!! FH !!Fra!!Fyl!!Höt!!Súl
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||0-6||0-3||0-9||0-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið FH}}
||4-0||'''XXX'''||1-2||0-0||0-0||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Fram}}
||2-0||0-1||'''XXX'''||0-0||1-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||7-0||0-1||1-0||'''XXX'''||1-1||2-0
|-
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||7-0||1-0||0-0||0-1||'''XXX'''||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Reyðarfjarðar|Súlan]]
||1-3||3-0||0-2||3-0||1-7||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=220| Lið
!width=120| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=260| Þjálfari
!width=180| Staðan [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|1982]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfuss]]
| [[Hveragerðisbær]]
| [[Grýluvöllur]]
|
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBÍ}}
| [[Ísafjarðarbær]]
| [[Torfnesvöllur]]
|
| 3. sæti, A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KA}}
| [[Akureyri]]
| [[Akureyrarvöllur|KA-völlur]]
|
| 1. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]
| [[Akureyri]]
| [[Þórsvöllur]]
|
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=240|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]'''
||8||7||1||0||43||6||37||'''15'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1984|Upp um deild]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]]'''
||8||5||1||2||40||8||32||'''11'''
| align="center" | áfram í '''[[2. deild kvenna í knattspyrnu 1983#Úrslit|úrslit]]'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|KA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
||8||4||2||2||35||10||25||'''10'''
|-
|4||||[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfuss]]
||8||2||0||6||7||37||-30||'''4'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]
||8||0||0||8||1||65||-64||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|B riðill!!Hau!!Hve!! BÍ !! KA !!Þór
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||'''XXX'''||0-3||0-9||0-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|Hveragerði og Ölfuss]]
||1-0||'''XXX'''||0-6||0-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið ÍBÍ}}
||12-0||7-1||'''XXX'''||2-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið KA}}
||8-1||6-1||1-2||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]
||8-0||6-1||2-1||2-2||'''XXX'''
|}
== Úrslit ==
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 1983<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]
|úrslit= 4 – 2
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://timarit.is/page/1579356?iabr=on#page/n46/mode/1up Leikskýrsla]
|mörk1= Inga Huld Pálsdóttir {{mark}}<nowiki></nowiki>Inga Huld Pálsdóttir {{mark}}<br>Inga Huld Pálsdóttir {{mark}}<br>Anna Einarsdóttir {{mark}}
|mörk2= Arney Magnúsdóttir {{mark}}<nowiki></nowiki>Hera Magnúsdóttir {{mark}}
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
<br/>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 4. september 1983<br />??:?? [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍBÍ}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið Fylkir}}
|skýrsla= [ Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Torfnesvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ???
|}}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[2. deild kvenna í knattspyrnu|2. deild kvenna]]
| fyrir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|2. deild kvenna 1982]]
| eftir = [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984|2. deild kvenna 1984]]
}}
== Tilvísanir ==
<div class="references-small"><references/></div>
== Heimildir ==
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17422|title=2. deild kvenna 1983 A riðill |work=KSÍ|accessdate=17. april 2020}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17423|title=2. deild kvenna 1983 B riðill |work=KSÍ|accessdate=17. april 2020}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=17424|title=2. deild kvenna 1983 úrslit|work=KSÍ|accessdate=17. april 2020}}
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom83.html Iceland - Women's championships 1983] Rsssf (en).
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-1983.html|title=Ladies Competitions 1983 - Women's Second Division (2. deild kvenna)|accessdate=17. april 2020}}
* {{bókaheimild|höfundur=Víðir Sigurðsson|titill=Íslensk knattspyrna 1983|útgefandi=Bókaútgáfan Skjaldborg, Reykjavík|ár=1983}}
{{Knattspyrna á Íslandi 1983}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
g1i45gq7ezsa1kshujmc4c7uew7tt0o
Umskiptingur
0
157817
1979168
1723571
2026-09-16T19:10:42Z
~2026-50394-22
120749
ég bætti við smá samhengi
1979168
wikitext
text/x-wiki
{{Alþjóðavæða}}
'''Umskiptingur''' er vera í íslenskum þjóðsögum. Hann kemur þannig til, að [[álfar]] nema á brott mennskt smábarn sem er skilið eftir eftirlitslaust en skilja í staðinn eftir gamlan álfakarl sem þeir bregða í líki mennsks barns, og nefnist þá umskiptingur. Umskiptingurinn er jafnan ódæll mjög, hrín og lætur illa. Húsráðið til að losna við hann var að hýða hann duglega, þá kom álfkonan til að forða álfakarlinum og skilaði smábarninu sem hún hafði tekið. Annað húsráð var að gera álfakarlinn dulbúna svo hissa að hann talaði af sér og kæmi þannig upp um sig. Þá var hann flengdur þangað til mennska barninu var skilað aftur.
Ég verð að viðurkenna ég hef aldrei heyrt hmm þetta fyrirbæri áður.
[[Flokkur:Þjóðsagnaverur]]
{{stubbur}}
mkmigg7cu7nd7dxmh119t82u3wwmfqp
1979172
1979168
2026-09-16T20:36:41Z
Berserkur
10188
Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/~2026-50394-22|~2026-50394-22]] ([[User talk:~2026-50394-22|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]]
1723571
wikitext
text/x-wiki
{{Alþjóðavæða}}
'''Umskiptingur''' er vera í íslenskum þjóðsögum. Hann kemur þannig til, að [[álfar]] nema á brott mennskt smábarn sem er skilið eftir eftirlitslaust en skilja í staðinn eftir gamlan álfakarl sem þeir bregða í líki mennsks barns, og nefnist þá umskiptingur. Umskiptingurinn er jafnan ódæll mjög, hrín og lætur illa. Húsráðið til að losna við hann var að hýða hann duglega, þá kom álfkonan til að forða álfakarlinum og skilaði smábarninu sem hún hafði tekið. Annað húsráð var að gera álfakarlinn dulbúna svo hissa að hann talaði af sér og kæmi þannig upp um sig. Þá var hann flengdur þangað til mennska barninu var skilað aftur.
[[Flokkur:Þjóðsagnaverur]]
{{stubbur}}
6smgyyj75j8mae3b8ge4mmi37lubd92
Carlos Menem
0
159193
1979148
1918457
2026-09-16T16:17:45Z
TKSnaevarr
53243
1979148
wikitext
text/x-wiki
{{Forsætisráðherra
| nafn = Carlos Menem
| mynd = Menem con banda presidencial.jpg
| myndatexti1 = Menem árið 1995.
| titill= [[Forseti Argentínu]]
| stjórnartíð_start = [[8. júlí]] [[1989]]
| stjórnartíð_end = [[10. desember]] [[1999]]
| vara_forseti = [[Eduardo Duhalde]] (1989–1991)<br>''Enginn'' (1991–1995)<br>[[Carlos Ruckauf]] (1995–1999)
| forveri = [[Raúl Alfonsín]]
| eftirmaður = [[Fernando de la Rúa]]
| fæðingarnafn = Carlos Saúl Menem
| fæddur = [[2. júlí]] [[1930]]
| fæðingarstaður = [[Anillaco]], [[La Rioja-hérað (Argentínu)|La Rioja]], [[Argentína|Argentínu]]
| dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2021|2|14|1930|7|2}}
| dánarstaður = [[Búenos Aíres]], Argentínu
| þjóderni = [[Argentína|Argentínskur]]
| stjórnmálaflokkur = [[Réttlætisflokkurinn (Argentína)|Réttlætisflokkurinn]]
| maki = {{gifting|Zulema Yoma|1966|1991|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Cecilia Bolocco|2001|2011|orsök=skildu}}
| börn = 4
|undirskrift = Firma de Carlos S. Menem.svg
}}
'''Carlos Saúl Menem''' (2. júlí 1930 – 14. febrúar 2021) var [[Argentína|argentínskur]] stjórnmálamaður sem var [[forseti Argentínu]] frá 1989 til 1999. Menem var [[Perónismi|perónisti]] úr hægri væng [[Réttlætisflokkurinn (Argentína)|Réttlætisflokksins]] og í stjórnartíð sinni rak hann markaðsvæna efnahagsstefnu í anda [[Nýfrjálshyggja|nýfrjálshyggju]]. Undir lok forsetatíðar hans hófst efnahagskreppa í Argentínu sem endaði með gjaldþroti argentínska ríkisins árið 2001.<ref name=fyrirmynd>{{Vefheimild|titill=Þegar fyrirmyndarnemandinn hjá Alþjóðagjaldeyrissjóðnum kolféll|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=6369095|höfundur=Helgi Hrafn Guðmundsson|útgefandi=''[[Dagblaðið Vísir]]''|ár=2009|mánuður=18. ágúst|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=30. september}}</ref> Menem reyndi að komast aftur til valda í forsetakosningum árið 2003 en dró framboð sitt til baka eftir fyrri kosningaumferð vegna slæms gengis í skoðanakönnunum gegn [[Néstor Kirchner]].
==Æviágrip==
Carlos Menem var af [[Sýrland|sýrlenskum]] ættum og ólst upp í [[íslam]]strú. Hann snerist til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólskrar trúar]] seint á ævinni til þess að eiga auðveldara með að fóta sig í argentínskum stjórnmálum.<ref>{{Tímarit.is|1703042|Gerðist kaþólikki og bauð sig fram|útgáfudagsetning=17. maí 1989|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020}}</ref>
Eftir að síðasta [[herforingjastjórn]] Argentínu leið undir lok árið 1983 var Menem kjörinn fylkisstjóri heimafylkis síns, [[La Rioja-hérað (Argentínu)|La Rioja]], sem var eitt fátækasta fylki Argentínu. Menem þótti litríkur persónuleiki og var þekktur sem glaumgosi með dálæti á glæsibifreiðum og fögrum konum. Árið 1989 bauð Menem sig fram fyrir [[Perónismi|peróníska]] [[Réttlætisflokkurinn (Argentína)|Réttlætisflokkinn]] í forsetakosningum Argentínu og vann sigur með 49 prósentum atkvæða gegn [[Eduardo Angeloz]], frambjóðanda [[Róttæka borgarabandalagið|Róttæka borgarabandalagsins]], sem þá sat við stjórn landsins.<ref>{{Tímarit.is|2558353|Menem sigraði|útgáfudagsetning=16. maí 1989|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|skoðað=30. september 2020}}</ref>
Þegar Menem tók við forsetaembætti árið 1989 var efnahagsástandið í Argentínu mjög slæmt.<ref>{{Tímarit.is|2558473|Efnahagslegt öngþveiti bíður hins nýkjörna forseta Argentínu|útgáfudagsetning=19. maí 1989|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|skoðað=30. september 2020}}</ref> Landið var stórskuldugt og rambaði á barmi gjaldþrots.<ref>{{Tímarit.is|4057157|4923% verðbólga á síðasta ári|útgáfudagsetning=8. febrúar 1990|blað=[[Tíminn]]|skoðað=30. september 2020}}</ref> Menem brást við ástandinu með því að ráðast í verulegan niðurskurð í ríkisútgjöldum og með [[einkavæðing]]u á fjölda ríkisfyrirtækja. Aðhaldsstefna Menems kom mörgum í opna skjöldu þar sem hún stakk í stúf við hefðbundna hugmyndafræði perónismans. Mörg verkalýðsfélög landsins, sem höfðu áður stutt Menem, snerust því gegn honum og sömuleiðir margir hefðbundnir perónistar á þinginu. Menem beitti ítrekað ákvæði í argentínsku stjórnarskránni sem heimilar forsetanum að gefa út tilskipanir til að fá vilja sínum framgegnt án aðkomu þingsins.<ref name=kristján>{{Tímarit.is|1829783|Verðlauna kjósendur aðhaldsstefnuna?|útgáfudagsetning=14. maí 1995|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020|höfundur=Kristján Jónsson}}</ref>
Efnahagsstefna Menems bar ekki mikinn árangur fyrstu tvö stjórnarár hans en fór að bera ávöxt árið 1991 þegar stjórnin setti svokölluð „innleysanleikalög“ sem bundu gengi [[Argentínskur pesi|argentínska pesans]] við [[Bandaríkjadollari|Bandaríkjadollara]].<ref name=fyrirmynd/> Um leið varð stjórn Menems þó einnig þekkt fyrir spillingu sem kom upp í tengslum við einkavæðingu ríkisfyrirtækja.<ref name=kristján/>
Sömuleiðis varð það afar umdeilt þegar Menem ákvað að náða fjölda argentínskra herforingja sem höfðu verið ákærðir fyrir mannréttindabrot og fjöldamorð í [[Skítuga stríðið|skítuga stríðinu]] á tíma herforingjastjórnarinnar. Menem veitti sakaruppgjafirnar til að stuðla að „þjóðarsátt“ en þær vöktu verulega reiði árið 1995 eftir að listi var birtur af um 10.000 manns sem höfðu látið lífið vegna stjórnaraðgerða í skítuga stríðinu.<ref>{{Tímarit.is|1827755|Menem siglir krappan sjó í kosningabaráttunni|útgáfudagsetning=9. apríl 1995|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020}}</ref> Gagnrýnendur Menems vændu hann um að gefa út sakaruppgjafirnar til að tryggja sér stuðning herforingjanna og forðast hugsanlegar uppreisnir gegn sér.<ref name=hryllingssögur>{{Vefheimild|titill=Hryllingssögur úr „skítuga stríðinu“|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1889609|útgefandi=''[[Morgunblaðið]]''|höfundur=Ásgeir Sverrisson|ár=1997|mánuður=19. október|árskoðað=2020|mánuðurskoðað=30. september}}</ref>
Árið 1994 náði Menem fram breytingu á stjórnarskrá Argentínu sem heimilaði honum að bjóða sig fram til annars kjörtímabils. Menem bauð sig fram til endurkjörs næsta ár og vann sigur.<ref name=krúna>{{Tímarit.is|1910179|Heldur Menem krúnunni?|útgáfudagsetning=19. júlí 1998|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020|höfundur=Ásgeir Sverrisson}}</ref> Vinsældir Menems fóru hins vegar dvínandi á öðru kjörtímabilinu vegna hneykslismála og versnandi kjara argentínsku millistéttarinnar og því fór svo að flokkur forsetans bað ósigur gegn bandalagi mið- og vinstriflokka í þingkosningum árið 1997.<ref>{{Tímarit.is|1890701|Menem sýnt gula spjaldið|útgáfudagsetning=2. nóvember 1997|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020|höfundur=Ásgeir Sverrisson}}</ref> Í aðdraganda forsetakosninga árið 1999 viðraði Menem hugmyndir um að breyta eða endurtúlka stjórnarskrána til þess að heimila sjálfum sér að bjóða sig fram til þriðja kjörtímabils í röð.<ref name=krúna/> Þessar áætlanir runnu út í sandinn þegar hæstiréttur Argentínu staðfesti að Menem væri ókjörgengur til endurkjörs.<ref>{{cite book |last= Romero|first= Luis Alberto|year= 2013|origyear= 1994|title= A History of Argentina in the Twentieth Century|url= https://books.google.com/books?id=IhQuAgAAQBAJ&pg=PR9&dq=history+Argentina+alfonsin|location= United States|publisher= The Pennsylvania University Press|isbn=978-0-271-06228-0}}</ref>
Á síðustu stjórnarárum Menems versnaði efnahagur Argentínu á ný samhliða [[Fjármálakreppan í Asíu|Asíukreppunni]] 1997 og gengisfesting pesans við Bandaríkjadollara fór að gera Argentínu erfiðara fyrir að bregðast við ástandinu. Efnahagskreppa var því aftur farin að skekja landið þegar Menem lét af völdum í lok ársins 1999 og fáeinum árum leiddi hún til þess að Argentína var lýst gjaldþrota.<ref name=fyrirmynd/>
Stuttu eftir forsetatíð sína sat Menem um skeið í stofufangelsi vegna rannsókna á spillingarmálum stjórnar hans, meðal annars á fjárdrætti og ólöglegum vopnasölum til Króatíu og Ekvador.<ref>{{Tímarit.is|3403370|Draugagangur í Argentínu|útgáfudagsetning=26. ágúst 2001|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020|höfundur=Ásgeir Sverrisson}}</ref> Ákærurnar voru síðar látnar niður falla og Menem sleppt. Árið 2003 gaf Menem kost á sér til endurkjörs á forsetastól og sagðist munu leiða landið úr efnahagskreppunni sem þá tröllreið þjóðinni. Menem hlaut flest atkvæði, um 24,3 prósent, í fyrri umferð forsetakosninganna sem fóru fram í apríl 2003 en þetta nægði ekki til að sleppa við aðra kosningaumferð.<ref>{{Tímarit.is|3469542|„Veit að hann er þorpari og þjófur“|útgáfudagsetning=29. apríl 2003|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020}}</ref> Stefnt var að því að kosið yrði á milli Menems og mótframbjóðanda hans, vinstrisinnaða perónistans [[Néstor Kirchner|Néstors Kirchner]], en þar sem skoðanakannanir spáðu Menem afgerandi ósigri í annarri umferð ákvað hann að draga framboð sitt til baka áður en hún fór fram.<ref>{{Tímarit.is|3471621|Merki um efnahagsbata í Argentínu|útgáfudagsetning=24. maí 2003|blað=[[Morgunblaðið]]|skoðað=30. september 2020}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla |
titill = [[Forseti Argentínu]]|
frá = [[8. júlí]] [[1989]]|
til = [[10. desember]] [[1999]]|
fyrir = [[Raúl Alfonsín]] |
eftir = [[Fernando de la Rúa]] |
}}
{{töfluendir}}
{{Forsetar Argentínu}}
{{DEFAULTSORT:Menem, Carlos}}
{{fd|1930|2021}}
[[Flokkur:Forsetar Argentínu]]
8b8nmcr7ox4jjmibxlqb7u0ixotp08o
Gabriel Boric
0
165952
1979203
1970377
2026-09-17T06:04:50Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979203
wikitext
text/x-wiki
{{Stjórnmálamaður
| nafn = Gabriel Boric
| mynd = Retrato Oficial Presidente Boric Font.jpg
| titill= Forseti Síle
| stjórnartíð_start = [[11. mars]] [[2022]]
| stjórnartíð_end = [[11. mars]] [[2026]]
| forveri = [[Sebastián Piñera]]
| eftirmaður = [[José Antonio Kast]]
| myndatexti1 = Gabriel Boric árið 2022.
| fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1986|2|11}}
| fæðingarstaður = [[Punta Arenas]], [[Magallanes-hérað|Magallanes]], [[Síle]]
| þjóderni = [[Síle]]skur
| stjórnmálaflokkur = [[Convergencia Social]]
| háskóli = [[Háskólinn í Síle]]
| maki =Paula Carrasco (sambýliskona frá 2024)
| börn = 1
| undirskrift = Firma de Gabriel Boric.svg
}}
'''Gabriel Boric Font''' (f. 11. febrúar 1986)<ref>{{cite web|last=Esparza|first=Robinson|url=https://www.elmagallanews.cl/node/3666|title=Gabriel Boric: El magallánico que quiere desbancar a Camila Vallejo|website=El Magallanews.cl, Noticias de Punta Arenas y Magallanes|date=17 November 2011|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL}}</ref> er [[síle]]skur stjórnmálamaður og fyrrverandi stúdentaleiðtogi sem var forseti Síle frá 2022 til 2026.
Boric hefur setið á fulltrúadeild síleska þingsins frá 11. mars 2014 fyrir kjördæmi í [[Magallanes-hérað]]i. Hann var kjörinn sem óháður frambjóðandi og var endurkjörinn árið 2017 með hæsta fjölda atkvæða af öllum frambjóðendum í Magallanes-héraði. Boric vann prófkjör vinstrisinnaða kosningabandalagsins [[Apruebo Dignidad]] (ísl. „Ég kýs reisn“) þann 18. júlí 2021 með 60% atkvæðanna og varð þannig forsetaframbjóðandi bandalagsins.
Boric nam við lagadeild [[Háskólinn í Síle|Háskólans í Síle]] og var forseti stúdentafélags háskólans árið 2012.<ref>{{cite web|url=https://www.lasegunda.com/Noticias/Nacional/2011/12/702829/Gabriel-Boric-el-nuevo-presidente-de-la-FECh-vencio-por-189-votos-a-Camila-Vallejo|title=Nuevo presidente de la FECh se desmarca de "partidos políticos tradicionales" y critica a Gajardo|website=LaSegunda.com|date=7 December 2011|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web |url=http://latercera.com/noticia/nacional/2011/12/680-409685-9-boric-tras-vencer-en-elecciones-fech-los-adversarios-no-estan-en-la-universidad.shtml|title=Boric tras vencer en elecciones Fech: 'Los adversarios no están en la universidad, están en el gobierno y el parlamento' – Nacional – LA TERCERA |date=7 December 2011 |accessdate=4 August 2015 |website=La Tercera |publisher=[[Copesa|Grupo Copesa]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112053947/http://latercera.com/noticia/nacional/2011/12/680-409685-9-boric-tras-vencer-en-elecciones-fech-los-adversarios-no-estan-en-la-universidad.shtml |archive-date=12 January 2012 |lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web |url=http://noticias.terra.cl/nacional/andres-fielbaum-asume-presidencia-de-la-fech,b659ed7b2f94b310VgnVCM5000009ccceb0aRCRD.html |title=Andrés Fielbaum asume presidencia de la FECh |website=Terra |accessdate=4 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121201022208/http://noticias.terra.cl/nacional/andres-fielbaum-asume-presidencia-de-la-fech,b659ed7b2f94b310VgnVCM5000009ccceb0aRCRD.html |archive-date=1 December 2012 |lang=es-CL}}</ref> Hann var meðlimur í stúdentahreyfingunni Sjálfstæða vinstrinu (sp. ''Izquierda Autónoma'') og var framkvæmdastjóri óháðra samtaka undir nafninu Nodo XXI.<ref>{{cite web|url=http://www.nodoxxi.cl/quienessomos/ |title=Quiénes Somos |website=Fundación Nodo XII|accessdate=24 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131117091938/http://www.nodoxxi.cl/quienessomos/ |archivedate=17 November 2013 |lang=es-CL}}</ref>
== Æviágrip ==
Gabriel Boric fæddist árið 1986 í [[Punta Arenas]] og er af [[Króatía|króatískum]] ættum. Faðir hans, Luis Borić, er efnaverkfræðingur og vann hjá ríkisolíufélagi Síle í rúma fjóra áratugi.<ref>{{cite web|url=http://www.laprensaaustral.cl/files/suplementos/sofa_80.pdf |title=Familia Boric Font |website=laprensaaustral.cl |date=13 October 2013 |accessdate=24 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131202235102/http://www.laprensaaustral.cl/files/suplementos/sofa_80.pdf |archivedate=2 December 2013 |lang=es-CL}}</ref> Móðir hans, María Font, er af [[Katalónía|katalónsk]]-[[Spánn|spænskum]] ættum.<ref>{{cite web|url=http://diario.latercera.com/2012/05/06/01/contenido/la-tercera-el-semanal/34-107767-9-mi-manifiesto-gabriel-boric-presidente-de-la-fech.shtml|title=Mi manifiesto: Gabriel Boric, presidente de la Fech|website=La Tercera|publisher=Grupo Copesa|date=6 May 2012|accessdate=4 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20120509065010/http://diario.latercera.com/2012/05/06/01/contenido/la-tercera-el-semanal/34-107767-9-mi-manifiesto-gabriel-boric-presidente-de-la-fech.shtml|archive-date=9 May 2012|lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web|last=Andrés|first=Marcela|url=http://diario.latercera.com/2011/12/12/01/contenido/pais/31-93644-9-el-magallanico-que-llega-a-tomar-el-control-de-la-fech.shtml|title=El magallánico que llega a tomar el control de la Fech|website=La Tercera|publisher=Grupo Copesa|date=12 December 2011|accessdate=4 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20120213093331/http://diario.latercera.com/2011/12/12/01/contenido/pais/31-93644-9-el-magallanico-que-llega-a-tomar-el-control-de-la-fech.shtml|archive-date=13 February 2012|lang=es-CL}}</ref>
Boric gekk í breskan skóla í heimaborg sinni.<ref>{{cite web |url=http://www.britishschool.cl/images/exalumnos.pdf |title=The British School : List of alumni |website=Britishschool.cl |accessdate=10 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180403124556/http://www.britishschool.cl/images/exalumnos.pdf |archive-date=3 April 2018 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|last=Concha|first=Luis|url=http://noticias.terra.cl/nacional/gabriel-boric-el-magallanico-fundamentalista-de-la-fech,3db059e28c814310VgnVCM3000009af154d0RCRD.html|title=Gabriel Boric, el "magallánico fundamentalista" de la FECh|website=Terra|date=7 December 2011|accessdate=4 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20120111181913/http://noticias.terra.cl/nacional/gabriel-boric-el-magallanico-fundamentalista-de-la-fech,3db059e28c814310VgnVCM3000009af154d0RCRD.html|archive-date=11 January 2012|lang=es-CL}}</ref> Hann flutti til [[Santíagó]] til að nema við lagadeild [[Háskólinn í Síle|Háskólans í Síle]] árið 2004.<ref>{{cite web|url=http://diario.latercera.com/2011/11/26/01/contenido/reportajes/25-91814-9-la-historia-del-rival-de-camila-vallejo.shtml|title=La historia del rival de Camila Vallejo|website=La Tercera|publisher=Grupo Copesa|accessdate=4 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20121213062235/http://diario.latercera.com/2011/11/26/01/contenido/reportajes/25-91814-9-la-historia-del-rival-de-camila-vallejo.shtml|archive-date=13 December 2012|lang=es-CL}}</ref>
=== Stúdentapólitík ===
Árið 1999 og 2000 tók Boric þátt í endurstofnun Bandalags framhaldsskólanema í Putna Arenas.<ref>{{cite web|url=http://historiapolitica.bcn.cl/resenas_parlamentarias/wiki/Gabriel_Boric_Font|title=Gabriel Boric Font – Reseñas Biográficas Parlamentarias|website=Biblioteca del [[National Congress of Chile|Congreso Nacional de Chile]]|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL|archive-date=14 júlí 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160714181730/http://historiapolitica.bcn.cl/resenas_parlamentarias/wiki/Gabriel_Boric_Font|url-status=dead}}</ref> Eftir að Boric hóf háskólanám gekk hann í stjórnmálahreyfinguna Sjálfstæða vinstrið (sp. ''Izquierda Autónoma''), sem í upphafi nefndist Sjálfstæðir stúdentar (sp. ''Estudiantes Autónomos''). Hann var ráðgjafi Félags laganema við háskólann árið 2008 og varð forseti þess árið 2009. Það ár leiddi Boric 44 daga mótmæli á móti rektornum Roberto Nahum.<ref>{{cite web|last1=Farfán|first1=Claudia|last2=Pozo|first2=Andrés|url=http://www.latercera.com/contenido/680_140759_9.shtml|title=Los verdugos de Nahum|website=La Tercera|publisher=Grupo Copesa|date=12 June 2009|accessdate=4 August 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304211103/http://www.latercera.com/contenido/680_140759_9.shtml|archive-date=4 March 2016|lang=es-CL}}</ref>
Boric bauð sig fram til formennsku Stúdentafélags Háskólans í Síle (FECH) með kosningalistanum ''Creando Izquierda'' í kosningum 5.-6. desember árið 2011. Hann var kjörinn forseti stúdentafélagsins með 30,52% á móti sitjandi forsetanum [[Camila Vallejo|Camilu Vallejo]], sem hafði boðið sig fram til endurkjörs með kosningalista ungliðahreyfingar kommúnista.<ref>{{cite web|url=http://elecciones.fech.cl/ |accessdate=24 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130622182124/http://elecciones.fech.cl/ |archivedate=22 June 2013 |title=Elecciones Fech 2012 |website=FECH – Federación de Estudiantes de la Universidad de Chile|lang=es-CL}}</ref>
Á meðan Boric var forseti FECH braust út önnur alda [[Stúdentamótmælin í Síle 2011–2013|stúdentamótmælanna]] sem höfðu hafist árið 2011. Hann varð einn helsti talsmaður stúdenta á tíma mótmælanna.<ref>{{cite web|url=http://fech.cl/5-exigencias-fundamentales-para-un-nuevo-sistema-educacional/ |title=5 exigencias fundamentales para un nuevo sistema educacional |website=FECH – Federación de Estudiantes de la Universidad de Chile |date=28 June 2012 |accessdate=24 July 2015 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121029050613/http://fech.cl/5-exigencias-fundamentales-para-un-nuevo-sistema-educacional/ |archivedate=29 October 2012 |lang=es-CL}}</ref> Árið 2012 var Boric nefndur á lista yfir hundrað unga leiðtoga í Síle sem birt var í laugardagsblaði fréttablaðsins ''El Mercurio'' í samstarfi við [[Adolfo Ibáñez-háskóli|Adolfo Ibáñez-háskóla]].<ref>{{cite web|url=http://www.redlideres.cl/1813/article-74520.html|title=Red de Líderes. - Gabriel Boric Font (26)|date=2012 |accessdate=4 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924085458/http://www.redlideres.cl/1813/article-74520.html|archive-date=24 September 2015|url-status=dead}}</ref>
=== Þingseta (2014–) ===
Árið 2013 gaf Boric kost á sér í þingkosningum sem óháður frambjóðandi í 60. kjördæmi Magallanes-héraðs og síleska suðurskautsins. Hann var kjörinn með 15.418 atkvæðum (26,18%), hæsta atkvæðafjölda nokkurs frambjóðanda í fylkinu.<ref name=diputado>{{cite web|url=https://historico.servel.cl/servel/app/index.php?r=EleccionesGenerico&id=4&n=4&v2=57&v3=0&v4=321&v5=0&v6=0&v7=0&v8=0&v9=0&v10=0 |title=Elección de Diputados 2013 – Votación Candidatos por Distrito 60 |website=Servicio Electoral de Chile |accessdate=22 July 2021 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210722094802/https://historico.servel.cl/servel/app/index.php?r=EleccionesGenerico&id=4&n=4&v2=57&v3=0&v4=321&v5=0&v6=0&v7=0&v8=0&v9=0&v10=0 |archive-date=22 July 2021 |lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.latercera.com/noticia/educacion/2013/11/657-552208-9-vallejo-jackson-boric-cariola-y-fuentes-las-caras-del-movimiento-social-y.shtml|title=Vallejo, Jackson, Boric, Cariola y Fuentes: Las caras del movimiento social y estudiantil que llegan al Congreso|author=F.M|website=La Tercera|publisher=Grupo Copesa|date=17 November 2013|accessdate=4 August 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20131118024002/http://www.latercera.com/noticia/educacion/2013/11/657-552208-9-vallejo-jackson-boric-cariola-y-fuentes-las-caras-del-movimiento-social-y.shtml|archive-date=18 November 2013|lang=es-CL}}</ref> Fjölmiðlar vöktu athygli á því að Boric hefði náð kjöri án þess að vera meðlimur í neinu kosningabandalagi<ref>{{cite web|url=http://www.emol.com/noticias/nacional/2013/11/17/630258/ex-dirigentes-estudiantiles-que-llegan-al-parlamento.html|title=Cuatro emblemáticos ex dirigentes estudiantiles son electos diputados|website=Emol|date=18 November 2013|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL}}</ref> og hefði þannig sigrast á tvíflokkakerfinu í síleskum kosningum.<ref>{{cite web|url=https://elpinguino.com/digital/edicion/18-11-2013-01.html|title=Edición del 18/11/2013 Página 01- Diario El Pingüino|work=El Pingüino|date=18 November 2013|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL|archive-date=25 nóvember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211125224754/https://elpinguino.com/digital/edicion/18-11-2013-01.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://radio.uchile.cl/2013/11/21/gabriel-boric-el-diputado-que-derroto-al-binominal-nuestro-voto-no-esta-en-venta-al-mejor-postor|title=Gabriel Boric, el diputado que derrotó al binominal: "Nuestro voto no está en venta al mejor postor"|date=21 November 2013|website=Diario y Radio [[University of Chile|U Chile]]|accessdate=4 August 2015|lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web |last=Ojeda González |first=Patricio |url=http://m.df.cl/el-nuevo-mapa-electoral-y-las-claves-que-dejo-la-eleccion-parlamentaria/prontus_df/2013-11-18/023801.html |title=El nuevo mapa electoral y las claves que dejó la elección parlamentaria – Diario Financiero |website=Diario Financiero |date=18 November 2013 |accessdate=10 August 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131202232555/http://m.df.cl/el-nuevo-mapa-electoral-y-las-claves-que-dejo-la-eleccion-parlamentaria/prontus_df/2013-11-18/023801.html |archive-date=2 December 2013 |url-status=live |lang=es-CL}}</ref><ref>{{cite web |url=https://m.cooperativa.cl/noticias/pais/politica/presidenciales/diputados-nueva-mayoria-logra-una-decena-de-doblajes-contra-uno-de-la-alianza/2013-11-18/013533.html |title=Diputados: Nueva Mayoría logra una decena de doblajes contra uno de la Alianza |website=Cooperativa.cl |date=18 November 2013 |accessdate=4 August 2015|lang=es-CL}}</ref>
Boric var svarinn í embætti sem þingmaður á fulltrúadeild síleska þingsins þann 11. mars 2014. Á fyrsta kjörtímabili sínu sat Boric í þingnefnd fyrir mannréttindi, frumbyggjamál, jaðarsvæði og síleska suðurheimskautið, og atvinnu- og almannatryggingar.
Boric náði endurkjöri á fulltrúadeild þingsins árið 2017 með auknum meirihluta. Hann hlaut 15.417 atkvæði (24,62%), sem var aftur hæsti atkvæðafjöldi nokkurs frambjóðanda í fylkinu.
=== Forsetaframboð 2021 ===
Boric bauð sig fram í forsetakosningum Síle árið 2021. Þann 18. júlí 2021 vann Boric óvæntan sigur í prófkjöri vinstrisinnaða kosningabandalagsins [[Apruebo Dignidad]] á móti [[Daniel Jadue]], borgarstjóra [[Recoleta]], með um 60% atkvæðanna.<ref name=":0">{{Cite web|date=19 July 2021|title=Two political upstarts notch upset wins in Chile's presidential primaries|url=https://www.reuters.com/world/americas/two-political-upstarts-notch-upset-wins-chiles-presidential-primaries-2021-07-19/|access-date=19 July 2021|website=Reuters}}</ref> Fyrir forkosninguna hafði Jadue haft forskot gegn Boric í skoðanakönnunum.<ref>{{Cite web|last=T13|title=Pulso Ciudadano: Jadue lidera preferencia presidencial con un 19,2% tras elecciones|url=https://www.t13.cl/noticia/elecciones-2021/politica/pulso-ciudadano-daniel-jadue-joaquin-lavin-encuesta-jiles-elecciones-presidente-19-05-2021|url-status=live|date=19 May 2021|access-date=20 May 2021|website=T13|lang=es-CL}}</ref> Eftir sigur sinn í prófkjörinu tilkynnti Boric á [[X (samfélagsmiðill)|Twitter]] að hann myndi vinna ásamt Jadue til að stuðla að sameiningu vinstriaflanna í forsetakosningunum.<ref>{{Cite tweet|last=Boric Font|first=Gabriel|user=gabrielboric|number=1416960237748297734|title=Gracias a quienes hoy han confiado en nosotros. Tomo este triunfo con alegría, humildad y sobre todo con sentido de responsabilidad. Gracias también a @danieljadue con quien he conversado y trabajaremos unidos. Para ganar en noviembre hay que convocar más aún. Seguimos!|access-date=19 July 2021|language=es|trans-title=Þakkir til allra sem hafa treyst okkur í dag. Ég tek þessum sigri með gleði, auðmýkt og umfram allt ábyrgðartilfinningu. Ég þakka einnig @danieljadue sem ég hef rætt við og við munum vinna saman. Til að vinna í nóvember verðum við að fá enn fleiri til liðs við okkur. Við höldum áfram!}}</ref>
Boric vann sigur í annarri umferð forsetakosninganna þann 19. desember 2021 á móti með um 56 prósent atkvæða á móti íhaldsmanninum [[José Antonio Kast]]. Boric tók við af [[Sebastián Piñera]] sem forseti Síle árið 2022 og varð yngsti forseti í sögu landsins.<ref>{{Vefheimild|titill=35 ára vinstrimaður nýr forseti Chile|url=https://www.visir.is/g/20212198383d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Atli Ísleifsson|ár=2021|mánuður=20. desember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=20. desember}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Gabriel Boric sigurvegari forsetakosninga í Síle|url=https://www.ruv.is/frett/2021/12/19/gabriel-boric-sigurvegari-forsetakosninga-i-sile|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson|ár=2021|mánuður=19. desember|árskoðað=2021|mánuðurskoðað=20. desember}}</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
{{Töflubyrjun}}
{{Erfðatafla |
titill = Forseti Síle|
frá = [[11. mars]] [[2022]]|
til = [[11. mars]] [[2026]]|
fyrir = [[Sebastián Piñera]]|
eftir = [[José Antonio Kast]]|
}}
{{Töfluendir}}
{{DEFAULTSORT:Boric, Gabriel}}
{{f|1986}}
[[Flokkur:Forsetar Síle]]
4hbs7p7fmua0a6spvuq7xe5lk1bts85
Garðableikja
0
181243
1979204
1967709
2026-09-17T06:15:25Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979204
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| image = Barbarea vulgaris ENBLA07.jpg
| image_caption =
| regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'')
| unranked_divisio = [[Dulfrævingar]] (''Angiospermae'')
| unranked_classis = [[Eudicotidae]]
| unranked_subclassis = [[Rosids]]
| ordo = [[Krossblómabálkur]] (''Brassicales'')
| familia = [[Krossblómaætt]] (''Brassicaceae'')
| genus = ''[[Barbarea]]''
| species = '''''B. vulgaris'''''
| binomial = ''Barbarea vulgaris''
| binomial_authority = ([[Carl von Linné|L.]]) [[William Townsend Aiton|W.T. Aiton]]
| range_map =
| synonyms={{collapsible list|
''Arabis barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Johann Jakob Bernhardi|Bernh.]]</small><br>''Barbarea altaica'' <small>[[Antoni Lukianowicz Andrzejowski|Andrz.]] ex [[Ernst Gottlieb von Steudel|Steud.]]</small><br>''Barbarea arcuata f. brachycarpa'' <small>([[Georges Rouy|Rouy]] & [[Julien Foucaud|Foucaud]]) Kuusk</small><br>''Barbarea augustana'' <small>[[Pierre Edmond Boissier|Boiss.]]</small><br>''Barbarea barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Conway MacMillan|Mac Mill.]]</small><br>''Barbarea barbarea subsp. brachycarpa'' <small>([[Georges Rouy|Rouy]] & [[Julien Foucaud|Foucaud]]) [[Charles Vancouver Piper|Piper]]</small><br>''Barbarea barbarea var. longisiliquosa'' <small>(Carion) [[Oliver Atkins Farwell|Farw.]]</small><br>''Barbarea ceretana'' <small>[[fader Sennen|Sennen]]</small><br>''Barbarea croatica'' <small>[[Vincze von Borbás|Borbás]] & [[Ljudevit Farkaš Vukotinović|Vuk.]]</small><br>''Barbarea hirsuta'' <small>[[Carl Ernst August Weihe|Weihe]]</small><br>''Barbarea iberica'' <small>([[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]]) [[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]</small><br>''Barbarea iberica'' <small>[[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]] ex [[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]</small><br>''Barbarea iberica subsp. rivularis'' <small>([[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]) [[Otto Schwarz|O. Schwarz]]</small><br>''Barbarea iberica subsp. vulgaris'' <small>([[William Townsend Aiton|W.T. Aiton]]) [[Otto Schwarz|O. Schwarz]]</small><br>''Barbarea intermedia var. pyrenaica'' <small>([[Claude Thomas Alexis Jordan|Jord.]]) [[Marie Clément Gaston Gautier|Gaut.]]</small><br>''Barbarea kayseri'' <small>[[Philipp Johann Ferdinand Schur|Schur]]</small><br>''Barbarea lepuznica'' <small>[[Erasmus Iuliu Nyárády|Nyár.]]</small><br>''Barbarea linnaei'' <small>[[Karl Friedrich Schimper|K. F. Schimp.]] & [[Fridolin Carl Leopold Spenner|Spenn.]]</small><br>''Barbarea linnaei var. vulgaris'' <small>([[William Townsend Aiton|W.T. Aiton]]) [[Johann Christoph Döll|Döll]]</small><br>''Barbarea lyrata'' <small>([[Jean-Emmanuel Gilibert|Gilib.]]) [[Paul Friedrich August Ascherson|Asch.]]</small><br>''Barbarea lyrata var. iberica'' <small>([[Carl Ludwig Willdenow|Willd.]] ex [[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]) [[Paul Friedrich August Ascherson|Asch.]]</small><br>''Barbarea macrophylla'' <small>[[Eugen von Halácsy|Halácsy]]</small><br>''Barbarea praecox var. vicina'' <small>([[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]) [[Georges Rouy|Rouy]] & [[Julien Foucaud|Foucaud]]</small><br>''Barbarea pyrenaica'' <small>[[Claude Thomas Alexis Jordan|Jord.]]</small><br>''Barbarea rivularis'' <small>[[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]] ex [[Henri Loret|Loret]]</small><br>''Barbarea rupestris'' <small>[[Ernst Gottlieb von Steudel|Steud.]]</small><br>''Barbarea sicula'' <small>[[Jean Charles Marie Grenier|Gren.]] & [[Dominique Alexandre Godron|Godr.]] (Ambiguous)</small><br>''Barbarea stolonifera'' <small>[[Auguste Nicolas Pomel|Pomel]]</small><br>''Barbarea stricta'' <small>[[Heinrich Moritz Willkomm|Willk.]] (Ambiguous)</small><br>''Barbarea sylvestris'' <small>[[Claude Thomas Alexis Jordan|Jord.]]</small><br>''Barbarea vicina'' <small>[[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. ambigua'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. grandiflora'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. hirsuta'' <small>([[Carl Ernst August Weihe|Weihe]]) Fernald</small><br>''Barbarea vulgaris f. montana'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. multicaulis'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. patentissima'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. pinnatifida'' <small>([[August Neilreich|Neilr.]]) [[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. pleniflora'' <small>Kotula ex [[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. stolonifera'' <small>([[Auguste Nicolas Pomel|Pomel]]) [[René Charles Joseph Ernest Maire|Maire]]</small><br>''Barbarea vulgaris f. subcoriacea'' <small>[[Hugo Zapałowicz|Zapal.]]</small><br>''Barbarea vulgaris subsp. pyrenaica'' <small>([[Claude Thomas Alexis Jordan|Jord.]]) [[Gaston Bonnier|Bonnier]]</small><br>''Barbarea vulgaris subsp. rivularis'' <small>([[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]) [[Werner Rothmaler|Rothm.]]</small><br>''Barbarea vulgaris subsp. silvestris'' <small>([[Claude Thomas Alexis Jordan|Jord.]]) [[Gaston Bonnier|Bonnier]]</small><br>''Barbarea vulgaris sylvestris'' <small>[[Elias Fries|Fr.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. brachycarpa'' <small>[[Georges Rouy|Rouy]] & [[Julien Foucaud|Foucaud]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. campestris'' <small>[[Elias Fries|Fr.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. doellii'' <small>[[Friedrich Georg Christoph Alefeld|Alef.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. gracilis'' <small>[[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. hirsuta'' <small>([[Carl Ernst August Weihe|Weihe]]) [[Friedrich Georg Christoph Alefeld|Alef.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. hirsuta'' <small>([[Carl Ernst August Weihe|Weihe]]) [[Georg Wilhelm Franz Wenderoth|Wender.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. longisiliquosa'' <small>Carion</small><br>''Barbarea vulgaris var. macrophylla'' <small>[[Eugen von Halácsy|Halácsy]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. patens'' <small>[[August Neilreich|Neilr.]]</small><br>''Barbarea vulgaris var. rivularis'' <small>([[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]) [[Paul Victor Fournier|P. Fourn.]]</small><br>''Campe barbarea'' <small>([[François Alexandre Pierre de Garsault|Garsault]]) [[William Franklin Wight|W. Wight]]</small><br>''Campe barbarea var. hirsuta'' <small>([[Carl Ernst August Weihe|Weihe]]) House</small><br>''Campe rivularis'' <small>([[Julien Victor de Martrin-Donos|Martrin-Donos]]) [[Amos Arthur Heller|A. Heller]]</small><br>''Campe vulgaris'' <small>([[William Townsend Aiton|W.T. Aiton]]) [[Joseph Dulac|Dulac]]</small><br>''Crucifera barbaraea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Ernst Hans Ludwig Krause|E. H. L. Krause]]</small><br>''Eruca barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Jean-Baptiste Lamarck|Lam.]]</small><br>''Erysimum barbarea'' <small>[[Carl von Linné|L.]] (Ambiguous)</small><br>''Erysimum barbarea var. patens'' <small>[[Carl Johann Hartman|Hartm.]]</small><br>''Erysimum lucidum'' <small>[[Richard Anthony Salisbury|Salisb.]]</small><br>''Erysimum lyratum'' <small>[[Jean-Emmanuel Gilibert|Gilib.]] (Ambiguous)</small><br>''Erysimum lyrifolium'' <small>Stokes</small><br>''Sisymbrium barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Heinrich Johann Nepomuk von Crantz|Crantz]]</small><br>''Sisymbrium barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[Fridrich Hinrich Wiggers|F. H. Wigg.]]</small><br>''Sisymbrium barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[François Alexandre Pierre de Garsault|Garsault]]</small><br>''Barbarea arcuatum'' <small>[[Philipp Maximilian Opiz|Opiz]]</small><br>''Barbarea barbarea'' <small>([[Carl von Linné|L.]]) [[William Franklin Wight|W. Wight]] ex [[Charles Vancouver Piper|Piper]]</small><br>''Barbarea vulgaris taurica'' <small>([[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]) [[Joseph Dalton Hooker|Hook.f.]] & [[Thomas Anderson|T. Anderson]]</small><br>''Barbarea vulgaris macrophylla'' <small>[[Eugen von Halácsy|Halácsy]]</small><br>''Barbarea vulgaris arcuata'' <small>([[Philipp Maximilian Opiz|Opiz]]) [[Elias Fries|Fr.]]</small><br>''Barbarea vulgaris vulgaris'' <small></small><br>''Barbarea vulgaris arcuata'' <small>([[Philipp Maximilian Opiz|Opiz]]) [[August von Hayek|Hayek]]</small><br>''Barbarea taurica'' <small>[[Augustin Pyrame de Candolle|DC.]]</small><br>''Barbarea sibirica'' <small>([[Eduard August von Regel|Regel]]) [[Takenoshin Nakai|Nakai]]</small><br>''Barbarea macrophylla'' <small>([[Eugen von Halácsy|Halácsy]]) [[Eugen von Halácsy|Halácsy]]</small><br>''Barbarea arcuata'' <small>([[Philipp Maximilian Opiz|Opiz]]) [[Heinrich Gottlieb Ludwig Reichenbach|Rchb.]]</small>}}
| synonyms_ref =
}}
'''Garðableikja''' ([[fræðiheiti]]: ''Barbarea vulgaris'') er [[jurt]] af [[krossblómaætt]].<ref name = "COL">{{cite web|url= https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/KM6S|title= Species 2000 & ITIS Catalogue of Life: 2014 Annual Checklist.|author= Roskov Y., Kunze T., Orrell T., Abucay L., Paglinawan L., Culham A., Bailly N., Kirk P., Bourgoin T., Baillargeon G., Decock W., De Wever A., Didžiulis V. (ed)|year= 2014|publisher= Species 2000: Reading, UK.|accessdate= 26 júní 2024|archive-date= 7 ágúst 2024|archive-url= https://web.archive.org/web/20240807182950/https://www.catalogueoflife.org/data/taxon/KM6S|url-status= dead}}</ref> Blómin standa í uppréttum klasa. Krónublöðin eru gul. Hún er mjög lík [[Hlíðableikja|hlíðableikju]] (''Barbarea stricta'') sem hefur stundum verið talin undirtegund hennar.
Hún er ættuð frá Evrasíu.<ref>{{Cite web|url=https://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:29455-2|title=Barbarea vulgaris W.T.Aiton {{!}} Plants of the World Online {{!}} Kew Science|website=Plants of the World Online|language=en|access-date=2024-06-26}}</ref> Hún er slæðingur á Íslandi og hefur breiðst nokkuð út.<ref>{{Vefheimild|url=https://floraislands.is/barbavul.html|titill=Garðableikja - Barbarea vulgaris|höfundur=Hörður Kristinsson|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2024}}</ref>
Fiðrildalirfur (t.d. [[kálmölur]] - ''Plutella xylostella'' og [[litli kálskjanni]] - ''Pieris rapae'') sem sækja í jurtir af krossblómaætt, sækja einnig í garðableikju, en vegna náttúrulegra [[sapónín]]a<ref name=":2">{{cite journal | doi = 10.1104/pp.109.136952 | title = Identification of Defense Compounds in Barbarea vulgaris against the Herbivore ''Phyllotreta nemorum'' by an Ecometabolomic Approach | url = https://archive.org/details/sim_plant-physiology_2009-12_151_4/page/1977 | year = 2009 | last1 = Kuzina | first1 = V. | last2 = Ekstrom | first2 = C. T. | last3 = Andersen | first3 = S. B. | last4 = Nielsen | first4 = J. K. | last5 = Olsen | first5 = C. E. | last6 = Bak | first6 = S. | journal = Plant Physiology | volume = 151 | issue = 4 | pages = 1977–90 | pmid = 19819983 | pmc = 2785962}}</ref><ref name=":3">{{cite journal | doi = 10.1016/j.phytochem.2010.11.007 | title = Barbarea vulgaris linkage map and quantitative trait loci for saponins, glucosinolates, hairiness and resistance to the herbivore ''Phyllotreta nemorum'' | year = 2011 | last1 = Kuzina | first1 = Vera | last2 = Nielsen | first2 = Jens Kvist | last3 = Augustin | first3 = Jörg Manfred | last4 = Torp | first4 = Anna Maria | last5 = Bak | first5 = Søren | last6 = Andersen | first6 = Sven Bode | journal = Phytochemistry | volume = 72 | issue = 2–3 | pages = 188–98 | pmid = 21130479}}</ref><ref name=":4">{{cite journal | doi = 10.1021/jf903988f | title = New Resistance-Correlated Saponins from the Insect-Resistant CruciferBarbarea vulgaris | year = 2010 | last1 = Nielsen | first1 = Nikoline J. | last2 = Nielsen | first2 = John | last3 = Staerk | first3 = Dan | journal = Journal of Agricultural and Food Chemistry | volume = 58 | issue = 9 | pages = 5509–14 | pmid = 20387830| url = https://figshare.com/articles/New_Resistance_Correlated_Saponins_from_the_Insect_Resistant_Crucifer_i_Barbarea_vulgaris_i_/2770123 }}</ref><ref name=":5">{{cite journal | doi = 10.1023/A:1014500330510 | year = 2002 | last1 = Shinoda | first1 = Tetsuro | last2 = Nagao | first2 = Tsuneatsu | last3 = Nakayama | first3 = Masayoshi | last4 = Serizawa | first4 = Hiroaki | last5 = Koshioka | first5 = Masaji | last6 = Okabe | first6 = Hikaru | last7 = Kawai | first7 = Akira | journal = Journal of Chemical Ecology | volume = 28 | issue = 3 | pages = 587–99 | pmid = 11944835 | title = Identification of a triterpenoid saponin from a crucifer, Barbarea vulgaris, as a feeding deterrent to the diamondback moth, Plutella xylostella| url = https://archive.org/details/journal-of-chemical-ecology_2002-03_28_3/page/587 | s2cid = 1539329 }}</ref> drepast lirfur sumra tegundanna úr eitrun.<ref>Shelton, A. M. and B. A. Nault (2004) "Dead-end trap cropping: a technique to improve management of the diamondback moth," ''Crop Protection'' '''23''': 497-503.</ref> Þetta hefur verið nýtt til að draga úr ágangi í kálrækt, enda eru margar tegundirnar orðnar ónæmar fyrir hefðbundnum skordýraeitrum.
== Heimildir ==
{{reflist}}
{{stubbur|grasafræði}}
[[Flokkur:Krossblómaætt]]
[[Flokkur:Plöntur á Íslandi]]
h1xx418xscxbotprubdbjwn5bx6fu4u
Hrafn Bragason
0
185935
1979213
1962458
2026-09-17T10:19:20Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979213
wikitext
text/x-wiki
'''Hrafn Bragason''' (17. júní 1938 – 27. apríl 2025) var íslenskur lögfræðingur og fyrrum hæstaréttardómari.
Hrafn fæddist á Akureyri þann 17. júní 1938,<ref>{{Cite web|url=https://vb.is/frettir/thaulreyndur-logspekingur/|title=Þaulreyndur lögspekingur|website=www.vb.is|access-date=2025-04-13|archive-date=2025-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20250510003748/https://vb.is/frettir/thaulreyndur-logspekingur/|url-status=dead}}</ref> hann varð stúdent frá Menntaskólanum á Akureyri árið 1958, árið 1965 lauk hann embættisprófi frá lagadeild Háskóla Íslands. Hann var skipaður borgardómari í Reykjavík frá 1972 til 1987, þegar hann var skipaður dómari við hæstarétt. Hrafn lét af störfum sem dómari við réttinn árið 2007.<ref>{{Cite web|url=https://www.haestirettur.is/um-haestarett/fyrrverandi-domarar/|title=Fyrrverandi dómarar|website=www.haestirettur.is|access-date=2025-04-13}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Hrafn lést þann 27. apríl árið 2025.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-05-03-hrafn-bragason-haestarettardomari-latinn-442787|titill=Hrafn Bragason hæstaréttardómari látinn |útgefandi=[[RÚV]]|dags= 3. maí 2025|skoðað=3. maí 2025|höfundur=Iðunn Andrésdóttir}}</ref>
== Tilvísanir ==
<references/>
{{fd|1938|2025}}
[[Flokkur:Dómarar við Hæstarétt Íslands]]
[[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]]
eanj4rg2i03ij438uovdb42w22melw6
Garðyrkjufélag Íslands
0
187165
1979205
1925681
2026-09-17T06:19:05Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979205
wikitext
text/x-wiki
'''Garðyrkjufélag Íslands''' er áhugamannafélag um [[gróður]] og garða sem stofnað var árið [[1885]]. Helsti hvatamaður að stofnun félagsins var [[Hans Jakob George Schierbeck]] landlæknir. Félagið gefur út ''Garðyrkjuritið'' en Schierbeck fór einnig fyrir stofnun þess. Garðyrkjufélagið hefur staðið fyrir útgáfu bóka um [[gróðurhús]]aræktun, [[skrúðgarður|skrúðgarðyrkju]], [[matjurtagarður|matjurtarækt]] og [[ætisveppir|sveppi]]. Innan félagsins eru hópar kringum t.d. [[ávextir|ávaxta]]ræktun og [[rósir|rósa]]rækt. Félagið selur fræ af ýmsum toga og er plöntuskiptamarkaður haldinn 1-2svar á ári. <ref>[https://www.bbl.is/lif-og-starf/lif-og-starf/gardyrkjuritid-hefur-fylgt-tidarandanum Garðyrkjuritið hefur fylgt tíðarandanum] Bændablaðið, 25. mars 2021</ref>
==Tenglar==
*[https://www.gardurinn.is/ Heimasíða félagsins]
*[https://attavitinn.is/samfelagid/felog-og-hopar/gardyrkjufelag-islands/ Um félagið -Áttavitinn.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250720092113/https://attavitinn.is/samfelagid/felog-og-hopar/gardyrkjufelag-islands/ |date=2025-07-20 }}
{{s|1885}}
==Tilvísanir==
[[Flokkur:Íslensk félagasamtök]]
10lmv0ozsi3fcgwoeh3mm2oklfh2rmg
Chuck Daly
0
189220
1979149
1941577
2026-09-16T16:22:10Z
TKSnaevarr
53243
1979149
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox basketball biography
|name = Chuck Daly
|image = Chuck Daly (cropped).jpg
|caption = Daly árið 2006
|birth_date = {{fæðingardagur|1930|7|20}}
|birth_place = Kane, [[Pennsylvanía]], Bandaríkin
|death_date = {{dánardagur og aldur|2009|5|9|1930|7|20}}
|death_place = Jupiter, [[Flórída]], Bandaríkin
| height_cm = 188
| college = Bloomsburg (1950–1952)
| coach_start = 1955
| coach_end = 1999
| cyears1 = 1955–1963
| cteam1 = Punxsutawney HS
| cyears2 = 1963–1969
| cteam2 = [[Duke-háskóli|Duke]] (aðstoðarþj.)
| cyears3 = 1969–1971
| cteam3 = Boston College
| cyears4 = 1971–1977
| cteam4 = Penn
| cyears5 = 1978–19812
| cteam5 = [[Philadelphia 76ers]] (aðstoðarþj.)
| cyears6 = 1981–1982
| cteam6 = [[Cleveland Cavaliers]]
| cyears7 = 1983–1992
| cteam7 = [[Detroit Pistons]]
| cyears8 = 1992–1994
| cteam8 = [[New Jersey Nets]]
| cyears9 = 1997–1999
| cteam9 = [[Orlando Magic]]
| cstats_league1 = NBA
| cwin1 = 638
| closs1 = 437
| cstats_league2 = Háskóli
| cwin2 = 151
| closs2 = 62
}}
'''Charles Jerome Daly''' (20. júlí 1930 – 9. maí 2009) var bandarískur körfuknattleiksþjálfari. Hann er þekktastur fyrir veru sína hjá [[Detroit Pistons]] en hann leiddi liðið til tveggja [[NBA]] meistaratitla. Daily var einnig þjálfari [[Draumaliðið|Draumaliðsins]] svokallaða, fyrsta landsliði bandaríkjanna í körfuknattleik sem telfdi fram atvinnumönnum, sem vann gull á Ameríkumeistaramótinu og Ólympíuleikunum árið 1992.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/nba/news/story?id=4164565|title=Hundreds of mourners say farewell to Daly|date=2009-05-13|website=ESPN.com|language=en|access-date=2026-01-04}}</ref>
==Titlar==
===Félagslið===
*'''[[NBA]]'''
**Meistarar (2): 1989, 1990
**Tap í úrslitum : 1988
===Landslið===
*[[Ólympíuleikarnir]]
**Gull: 1992
*[[Ameríkumeistaramótið í körfuknattleik|Ameríkumeistaramótið]]
**Gull: 1992
==Tilvísanir==
{{reflist}}
{{DEFAULTSORT:Daly, Chuck}}
{{fd|1930|2009}}
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]]
[[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]]
[[Flokkur:Bandarískir Ólympíuverðlaunahafar]]
[[Flokkur:NBA þjálfarar]]
k6zqlxz8tnwrlz8h0fhlkmkgoxx6swx
Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík 2026
0
190412
1979187
1972090
2026-09-16T23:43:44Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979187
wikitext
text/x-wiki
'''Borgarstjórnarkosningar''' fóru fram í [[Reykjavík]] [[16. maí]] [[2026]] þegar [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|kosið var til sveitarstjórna á landsvísu]]. Kosið var um 23 sæti í [[Borgarstjórn Reykjavíkur|borgarstjórn]] og 12 fulltrúa þurfti því til að mynda meirihluta. Framboðsfrestur var til 10. apríl og fram komu 11 framboðslistar. 24 kjörstaðir voru í hverfum borgarinnar.
Sitjandi fimm flokka meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Píratar|Pírata]], [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalista]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] féll í kosningunum. Samfylkingin hélt þó sínum fimm borgarfulltrúum en Píratar og Flokkur fólksins fengu enga fulltrúa kjörna. Kosningabandalagið [[Vinstrið]] fékk tvo menn kjörn og Sósíalistaflokkurinn einn. [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokkur]] fékk bestu útkomu sína í borgarstjórnarkosningum síðan 2010 með níu menn kjörna. [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkur]] fékk þrjá og [[Viðreisn]] tvo en báðir flokkarnir fengu sitt mesta fylgi frá því að þeir buðu fyrst fram 2018. [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokkur]] náði inn einum manni.
[[Hildur Björnsdóttir]], oddviti Sjálfstæðisflokks, var í lykilstöðu fyrir meirihlutamyndun og hafði kost á því að mynda tveggja flokka meirihluta með Miðflokki eða þriggja flokka með Viðreisn og Framsóknarflokki. Síðari kosturinn varð ofan á en tilkynnt var um myndun slíks meirihluta á blaðamannafundi í [[Viðey]] 27. maí. Hildur varð [[Borgarstjóri Reykjavíkur|borgarstjóri]], [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknarflokks, varð formaður borgarráðs en [[Björg Magnúsdóttir]], oddviti Viðreisnar varð forseti borgarstjórnar. Eftir eitt ár er fyrihugað að Einar og Björg skipti á embættum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-27-sjalfstaedisflokkur-vidreisn-og-framsokn-mynda-meirihluta-476458|titill=Sjálfstæðisflokkur, Viðreisn og Framsókn mynda meirihluta|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=27. maí|ár=2026}}</ref>
==Aðdragandi==
Í kjölfar borgarstjórnarkosninga 2022 var myndaður meirihluti [[Samfylkingin|Samfylkingar]], [[Framsóknarflokkur|Framsóknarflokks]], [[Viðreisn]]ar og [[Píratar|Pírata]]. Samkvæmt samkomulagi flokkanna gegndi [[Dagur B. Eggertsson]], oddviti Samfylkingar, hlutverki borgarstjóra fram í janúar 2024 en þá tók [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], oddviti Framsóknar, við embættinu. Upp úr þessu meirihlutasamstarfi slitnaði í febrúar 2025, m.a. vegna ágreinings um skipulagsmál vegna [[Reykjavíkurflugvöllur|Reykjavíkurflugvallar]]. Nýr fimm flokka meirihluti Samfylkingar, Pírata, [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Flokkur fólksins|Flokks fólksins]] tók þá við og [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] tók við embætti borgarstjóra, en hún var þá orðin oddviti Samfylkingar í borgarstjórn eftir að Dagur [[Alþingiskosningar 2024|náði kjöri á Alþingi]] og vék úr borgarstjórn.
Í skoðanakönnununum mældist fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokks]], Samfylkingar, Viðreisnar og [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokksins]] hærra en það fylgi sem flokkarnir fengu árið 2022, en Miðflokkurinn fékk þá engann mann kjörinn í borgarstjórn. Á móti hefur fylgi við Framsóknarflokkinn minnkað verulega og einnig nokkuð hjá Pírötum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252811685d/ny-konnun-synir-meiri-hlutann-fallinn-i-borginni|titill=Ný könnun sýnir meirihlutann fallinn í borginni|höfundur=Sunna Sæmundsdóttir|útgefandi=Vísir.is|mánuður=2. desember|ár=2025}}</ref> Nokkur umræða átti sér stað um möguleika á sameiginlegu framboði vinstri flokka. Sanna Magdalena Mörtudóttir sem nú er oddviti Sósíalistaflokksins í borgarstjórn gaf út í desember 2025 að hún hygði á framboð undir merkjum „Vors til vinstri“ og bauð öðrum að vera með. Vinstri græn þáðu boðið og var nafninu síðar breytt í ''[[Vinstrið]]''.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20252816686d|titill=Sanna býður sig fram undir merkjum Vors til vinstri|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=12. desember|ár=2025}}</ref> Píratar og Sósíalistaflokkurinn tóku hins vegar ekki þátt í því og buðu fram í eigin nafni.
===Framboð===
Fram komu 11 framboðslistar fyrir framboðsfrest, jafn margir og í síðustu kosningum. Ekki kom aftur fram framboð frá [[Ábyrg framtíð|Ábyrgri framtíð]] eða [[Reykjavík, besta borgin]] en á móti komu fram ný framboð sem nefnast Okkar borg og Góðan daginn. Vinstri græn bjóða ekki fram undir eigin nafni nú, heldur í kosningabandalagi með Vori til vinstri undir merkjum Vinstrisins.
=== (A) Vinstrið ===
Í kjölfar alþingiskosninganna 2024 vaknaði nokkur umræða um samstarf eða sameiningu flokka á vinstri vængnum eftir að Vinstri græn og Píratar féllu af þingi og Sósíalistaflokkurinn fékk engann mann kjörinn en samanlagt fylgi þessara þriggja flokka var 9,3% í kosningunum. [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]], sem hafði verið oddviti Sósíalistaflokksins, boðaði í desember 2025 að hún ætlaði ekki aftur að vera í framboði undir merkjum Sósíalistaflokksins þrátt fyrir að vera enn formlega félagi í flokknum. Hún kynnti áform um framboð undir heitinu „Vor til vinstri“.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/453521|title=Sanna ætlar aftur fram en ekki endilega fyrir Sósíalista - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|date=2025-09-15|website=RÚV|access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://heimildin.is/grein/25803/|title=Sanna með nýtt framboð|last=Reynisson|first=Jón Trausti|date=2025-12-12|website=Heimildin|access-date=2026-01-08}}</ref> Samkomulag náðist um að Vinstri græn og Vor til vinstri stæðu saman að framboði sem kallast [[Vinstrið]] þar sem Sanna skipar fyrsta sætið og aðrir á vegum Vors til vinstri skipi sæti fjögur og fimm, en Vinstri græn skipi í sæti tvö, þrjú og sex.
Forval fór fram hjá Vinstri grænum um röðun í þeirra sæti á lista Vinstrisins. [[Líf Magneudóttir]], sitjandi oddviti Vinstri grænna í borgarstjórn bar sigur úr býtum og skipar því annað sæti listans og [[Stefán Pálsson]] lenti í öðru sæti forvalsins og verður því í þriðja sæti hins sameiginlega framboðs.
=== (B) Framsóknarflokkurinn ===
Kosið var í efstu fjögur sæti lista Framsóknarflokksins á tvöföldu kjördæmaþingi 8. febrúar 2026. [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]], fyrrum [[borgarstjóri Reykjavíkur]] (2024-2025) og sitjandi oddviti flokksins í borgarstjórn frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|2022]] var einn í framboði í oddvitasætið og [[Magnea Gná Jóhannsdóttir]] sem skipaði þriðja sæti listans í kosningunum 2022 var ein í framboði í annað sætið.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.tiktok.com/@chessafterdark/video/7420887642784435489?lang=en|titill=Ætlar Einar að bjóða sig aftur fram til Borgarstjóra á næsta kjörtímabili?|höfundur=@chessafterdark|útgefandi=TikTok|mánuður=1. október|ár=2024}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/453513|title=Flestir oddvitar ætla aftur fram - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|date=2025-09-15|website=RÚV|access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.framsokn.is/en/blog/nidurstada-i-reykjavik|titill=Niðurstaða í Reykjavík|útgefandi=Framsóknarflokkurinn|mánuður=8. febrúar|ár=2026}}</ref>
=== (C) Viðreisn ===
[[Þórdís Lóa Þórhallsdóttir]] hafði verið oddviti flokksins í borgarstjórn frá því að hann bauð fyrst fram í Reykjavík 2018 en gaf ekki kost á sér áfram.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-09-15-thordis-loa-gefur-ekki-kost-a-ser-i-borgarstjornarkosningum-453494|titill=Þórdís Lóa gefur ekki kost á sér í borgarstjórnarkosningum|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=15. september|ár=2025}}</ref> Kosið var um oddvitasæti listans í leiðtogaprófkjöri 31. janúar 2026 þar sem fjórir voru í framboði:
* [[Aðalsteinn Leifsson]], fyrrum ríkissáttasemjari (2020-2023) og aðstoðarmaður [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Þorgerðar Katrínar Gunnarsdóttur]] utanríkisráðherra<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252817777d/adal-steinn-gefur-kost-a-ser-i-oddvitasaeti-og-fer-i-leyfi|title=Aðalsteinn gefur kost á sér í oddvitasæti og fer í leyfi - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2025-12-15|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref>
* [[Björg Magnúsdóttir]], sjónvarpskona og fyrrum aðstoðarmaður [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einars Þorsteinssonar]] borgarstjóra<ref>{{Cite web|url=https://www.vb.is/frettir/thrju-i-oddvitaslag-hja-vidreisn-i-borginni/|title=Björg hellir sér í oddvitaslaginn hjá Viðreisn|website=www.vb.is|access-date=2026-01-08}}</ref>
* [[Róbert Ragnarsson]], fyrrum bæjarstjóri [[Grindavík|Grindavíkur]] (2010-2016)<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/10/robert_vill_leida_vidreisn_i_borginni/|title=Róbert vill leiða Viðreisn í borginni|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref>
* Signý Sigurðardóttir, viðskiptafræðingur.
Björg Magnúsdóttir sigraði örugglega í prófkjörinu. Stillt var upp í önnur sæti listans og hann kynntur 5. mars. Í öðru sæti var Róbert Ragnarsson sem hafði boðið sig fram í leiðtogaprófkjörinu en í því þriðja var leikarinn [[Þorvaldur Davíð Kristjánsson]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-03-05-fjolmidlakona-stjornsysluradgjafi-og-leikari-i-thremur-efstu-saetum-vidreisnar-i-reykjavik-468882|titill=Fjölmiðlakona, stjórnsýsluráðgjafi og leikari í þremur efstu sætum Viðreisnar í Reykjavík|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=5. mars|ár=2026}}</ref>
=== (D) Sjálfstæðisflokkurinn ===
[[Hildur Björnsdóttir]], sitjandi oddviti flokksins í borgarstjórn frá [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022|2022]] staðfesti í september 2025 að hún stefndi á að leiða listann áfram.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252775759d/oddvitarnir-aetla-ser-stora-hluti-eftir-atta-manudi|title=Oddvitarnir ætla sér stóra hluti eftir átta mánuði - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2025-09-15|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref> Boðað var til leiðtogaprófkjörs í Sjálfstæðisflokknum og ýmsir mögulegir mótframbjóðendur voru nefndir í umræðunni og þá sérstaklega [[Guðlaugur Þór Þórðarson]] alþingismaður og fyrrum [[Utanríkisráðherrar á Íslandi|utanríkisráðherra]] (2017-2021), [[Umhverfis-, orku- og loftslagsráðherra Íslands|umhverfisráðherra]] (2021-2024). Eftir umhugsun lét hann þó ekki verða af framboði.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/eyjan/2025/04/24/ordid-gotunni-margir-vilja-gudlaug-thor-forystu-borginni-ut-med-alla-nuverandi-borgarfulltrua-sjalfstaedisflokksins/|title=Orðið á götunni: Margir vilja Guðlaug Þór í forystu í borginni – út með alla núverandi borgarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins|date=2025-04-24|website=DV|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252776160d/hildur-vill-leida-a-fram-en-gud-laugur-lodinn-i-svorum|title=Hildur vill leiða áfram en Guðlaugur loðinn í svörum - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2025-09-17|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2026/01/02/miklar-likur-sagdar-ad-gudlaugur-thor-fari-fram-gegn-hildi/|title=Miklar líkur sagðar á að Guðlaugur Þór fari fram gegn Hildi|date=2026-01-02|website=DV|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262825166d/gud-laugur-fer-ekki-fram-i-reykja-vik|title=Guðlaugur fer ekki fram í Reykjavík - Vísir|last=Arnardóttir|first=Lovísa|date=2026-06-01|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref> Þegar framboðsfresturinn rann út 6. janúar hafði aðeins borist framboð Hildar og hún varð því sjálfkjörin til að leiða flokkinn áfram og varð raunar fyrsti oddviti sjálfstæðismanna í borginni til að gera það tvennar kosningar í röð síðan [[Árni Sigfússon]] gerði það 1994 og 1998.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262825420d/hildur-bjorns-dottir-oskoradur-odd-viti-i-reykja-vik|title=Hildur Björnsdóttir óskoraður oddviti í Reykjavík - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2026-06-01|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref>
Uppstillingarnefnd valdi listann að öðru leyti og réðst í mikla endurnýjun þar sem sitjandi borgarfulltrúarflokksins voru annað hvort færðir neðar á lista eða teknir af honum. Af sitjandi borgarfulltrúum utan oddvitans var einungis [[Ragnhildur Alda Vilhjálmsdóttir]] í efstu sætum listans en hún skipar fjórða sætið. [[Bjarni Guðjónsson]], fyrrum forstöðumaður hjá [[VÍS]] og atvinnumaður í knattspyrnu, var í öðru sætinu og [[Brynjar Níelsson]], fyrrum Alþingismaður, í því þriðja.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-28-listi-sjalfstaedisflokksins-i-reykjavik-stadfestur-468266|titill=Listi Sjálfstæðisflokksins í Reykjavík staðfestur|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=28. febrúar|ár=2026}}</ref>
Tveir af sitjandi fulltrúm flokksins í borgarstjórn, þau [[Kjartan Magnússon]] og [[Marta Guðjónsdóttir]], gengu til liðs við [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkinn]] eftir að hafa verið hafnað af uppstillingarnefndinni. Áður hafði fyrsti varamaður flokksins í borgarstjórn, [[Helgi Áss Grétarsson]], einnig gengið til liðs við Miðflokkinn og þegið sæti á framboðslista þess flokks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262853376d/hefur-setid-tvo-af-thremur-borgar-stjornar-fundum-fra-thvi-ad-hann-skipti-um-lid|titill=Hefur setið tvo af þremur borgarstjórnarfundum frá því að hann skipti um lið|útgefandi=Vísir.is|mánuður=9. mars|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/03/06/borgarfulltruar_sjalfstaedisflokksins_i_midflokkinn/|titill=Borgarfulltrúar Sjálfstæðisflokksins í Miðflokkinn|útgefandi=Mbl.is|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref>
=== (F) Flokkur fólksins ===
Í kosningunum 2022 leiddi [[Kolbrún Baldursdóttir]] lista Flokks fólksins og náði ein kjöri í borgarstjórn. Kolbrún náði kjöri á Alþingi í [[Alþingiskosningar 2024|kosningunum 2024]] og vék í kjölfarið úr borgarstjórn. [[Helga Þórðardóttir]] hefur verið oddviti flokksins í borgarstjórn síðan en hún hyggur ekki á framboð nú.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/453554|title=Helga Þórðardóttir ætlar ekki aftur fram - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|date=2025-09-15|website=RÚV|access-date=2026-01-08}}</ref>
Framboðslisti flokksins var kynntur 31. mars. [[Guðmundur Ingi Þóroddsson]] leiddi listann en hann er helst þekktur sem formaður [[Afstaða|Afstöðu]], réttindafélags fanga og fyrrverand fanga, og var virkur í starfi Samfylkingarinnar þar sem hann tók þátt í prófkjörinu í janúar en náði ekki kjöri í eitt sex efstu sætanna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262863764d/-eg-stend-ekki-her-ut-af-minni-for-tid-|titill=Ég stend ekki hér út af minni fortíð|útgefandi=Vísir|mánuður=31. mars|ár=2026}}</ref>
=== (G) Góðan daginn ===
Framboðið Góðan daginn kom fram skömmu áður en framboðsfresti lauk. Oddviti þess var Ingimar Þór Friðriksson, tölvunarfræðingur.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-10-godan-daginn-bydur-fram-i-reykjavik-472412|titill=Góðan daginn býður fram í Reykjavík|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. apríl|ár=2026}}</ref>
=== (J) Sósíalistaflokkur Íslands ===
[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] leiddi lista Sósíalistaflokksins í kosningunum 2022 þegar flokkurinn fékk tvo fulltrúa kjörna í borgarstjórn. Eftir innanflokksátök 2025 sagði Sanna af sér embætti pólitísks leiðtoga flokksins. Uppstillingarnefnd ákvað efstu 10 sæti listans nú og oddviti var [[Silja Sóley Birgisdóttir]], stuðningsfulltrúi.<ref>{{Cite web|url=https://www.sosialistaflokkurinn.is/frettir/10-efstu-saeti-i-reykjavik|title=10 efstu sæti á framboðslista Sósíalistaflokks Íslands í Reykjavík|website=sosialistaflokkurinn.is|date=2026-02-07|access-date=2026-02-21}}</ref> Enginn af fyrrum borgarfulltrúum eða varaborgarfulltrúum flokksins skipa listann nú.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-10-silja-soley-leidir-lista-sosialista-i-borginni-466613/|titill=Silja Sóley leiðir lista Sósíalista í borginni|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=10. febrúar|ár=2026}}</ref>
=== (M) Miðflokkurinn ===
Miðflokkurinn fékk engann fulltrúa kjörinn í kosningunum 2022 en flokkurinn fékk aukinn liðsstyrk undir lok kjörtímabilsins þegar [[Helgi Áss Grétarsson]], varaborgarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins, gekk til liðs við Miðflokkinn og svo enn frekar þegar borgarfulltrúarnir [[Kjartan Magnússon]] og [[Marta Guðjónsdóttir]] gerðu slíkt hið sama.
Uppstillingarnefnd setti saman framboðslista flokksins sem kynntur var 9. febrúar. Í oddvitasæti er [[Ari Edwald]], fyrrum forstjóri [[365 miðlar|365 miðla]], [[Mjólkursamsalan|MS]] og fyrrum framkvæmdastjóri [[Samtök atvinnulífsins|Samtaka Atvinnulífsins]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/466516|title=Ari Edwald leiðir lista Miðflokksins í Reykjavík - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2026-02-09|website=RÚV|access-date=2026-02-09}}</ref> Í öðru sæti er Kristín Kolbrún Waage Kolbeinsdóttir en hún var áður formaður Hvatar, félags sjálfstæðiskvenna í Reykjavík.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/01/25/kristin_vill_saeti_a_lista_midflokksins_i_borginni/|titill=Kristín vill sæti á lista Miðflokksins í borginni|útgefandi=mbl.is|mánuður=25. janúar|ár=2026}}</ref>
=== (P) Píratar ===
Píratar fengu þrjá fulltrúa kjörna í kosningunum 2022 og tóku þátt í báðum meirihlutunum sem myndaðir voru á kjörtímabilinu. Ljóst varð að [[Dóra Björt Guðjónsdóttir]] myndi ekki leiða listann aftur eftir að hún tilkynnti um að hún væri gengin til liðs við Samfylkinguna í desember 2025.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-16-dora-bjort-fer-ur-pirotum-i-samfylkinguna-461707|titill=Dóra Björt fer úr Pírötum í Samfylkinguna|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=16. desember|ár=2025}}</ref>
[[Alexandra Briem]], borgarfulltrúi og oddviti flokksins í borgarstjórn eftir brotthvarf Dóru Bjartar, sóttist eftir því að leiða listann.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252818183d/alexandra-saekist-eftir-oddvitasaetinu|title=Alexandra sækist eftir oddvitasætinu - Vísir|last=Erlingsdóttir|first=Silja Rún Sigurbjörnsdóttir,Margrét Helga|date=2025-12-16|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref> Hið sama gerði Kristinn Jón Ólafsson, fyrsti varaborgarfulltrúi flokksins.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-26-tvo-berjast-um-oddvitasaetid-hja-pirotum-468002|titill=Tvö berjast um oddvitasætið hjá Pírötum|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=26. febrúar|ár=2026}}</ref> Prófkjör fór fram frá 26. febrúar til 6. mars. 230 atkvæði voru greidd í prófkjörinu og Kristinn fór með sigur af hólmi en Alexandra lenti í öðru sæti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-03-06-kristinn-skakar-sitjandi-oddvita-og-leidir-pirata-i-reykjavik-469042|titill=Kristinn skákar sitjandi oddvita og leiðir Pírata í Reykjavík|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=6. mars|ár=2026}}</ref>
=== (R) Okkar borg ===
Hópur sem kallar sig Ísland þvert á flokka og stóð fyrir útfundum á Austurvelli um útlendingamál boðaði framboðið Okkar borg. Sigfús Aðalsteinsson fasteignasali leiddi það.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/455349|title=Ísland þvert á flokka boðar framboð til borgarstjórnar - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-10-06|website=RÚV|access-date=2026-01-08}}</ref>
=== (S) Samfylkingin ===
Samfylkingin fékk fimm fulltrúa kjörna í kosningunum 2022 undir forystu [[Dagur B. Eggertsson|Dags. B Eggertssonar]] sem gegndi embætti borgarstjóra þar til í janúar 2024. Í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]] náði Dagur kjöri á Alþingi og vék úr borgarstjórn í kjölfarið. [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] varð þá oddviti Samfylkingarinnar í borgarstjórn og svo borgarstjóri í nýjum meirihluta frá febrúar 2025. Hún gaf kost á sér að leiða Samfylkinguna áfram.<ref name=":0" />
[[Pétur Marteinsson]], rekstrarstjóri og fyrrum atvinnumaður í knattspyrnu bauð sig einnig fram í oddvitasætið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262823575d/petur-fer-a-moti-borgar-stjora-og-vill-fyrsta-saetid-i-reykja-vik|title=Pétur fer á móti borgarstjóra og vill fyrsta sætið í Reykjavík - Vísir|last=Árnason|first=Eiður Þór|date=2026-01-01|website=visir.is|language=is|access-date=2026-01-08}}</ref> Prófkjör (eða flokksval eins og það er kallað í lögum flokksins) fór fram 24. janúar og var bindandi fyrir sex efstu sætin. Greidd voru 4.849 atkvæði og Pétur hafði öruggan sigur með 3.063 atkvæði í fyrsta sætið en Heiða Björg lenti í öðru sæti með 1.668 atkvæði í 1.–2. sæti og var raunar aðeins 15 atkvæðum frá því að hafna í þriðja sætinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-01-25-dora-bjort-ekki-medal-sjo-efstu-i-flokksvali-samfylkingarinnar-464931|titill=Dóra Björt ekki meðal sjö efstu í flokksvali Samfylkingarinnar|útgefandi=Ríkisútvarpið|mánuður=25. janúar|ár=2026}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://vb.is/frettir/borgarstjori-galt-algjort-afhrod/|titill=Borgarstjóri galt agjört afhroð|útgefandi=Viðskiptablaðið|mánuður=24. janúar|ár=2026}}</ref> Nokkrum dögum eftir flokksvalið gaf Heiða það út að hún myndi taka annað sætið á listanum þrátt fyrir að niðurstaðan hafi verið henni mikil vonbrigði.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262834784d/heida-tekur-annad-saetid-i-reykjavik|titill=Heiða tekur annað sætið í Reykjavík|útgefandi=Vísir|mánuður=27. janúar|ár=2026}}</ref>
== Skoðanakannanir ==
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;"
|- style="height:40px;"
! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki
! style="width:135px;" rowspan="2"| Framkvæmd
! style="width:30px;" rowspan="2"| Svarendur
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sjálfstæðisflokkurinn|D]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Samfylkingin|S]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Framsóknarflokkurinn|B]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Píratar|P]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|J]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Viðreisn|C]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Flokkur fólksins|F]]
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Vinstrið|A]]{{ref|a|[a]}}
! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Miðflokkurinn (Ísland)|M]]
! class="unsortable" style="width:40px;" rowspan="2" | Aðrir
! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot
|-
! style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Framsóknarflokkurinn}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Píratar}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Viðreisn}};"|
! style="background:{{flokkslitur|Flokkur fólksins}};"|
! style="background:#023f38;"|
! style="background:{{flokkslitur|Miðflokkurinn}};"|
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-sjalfstaedisflokkur-maelist-staerstur-i-nyrri-konnun-maskinu-475266 Maskína]
|12.–15. maí 2026
|3000
|style="background:#C6ECFB;"|31,3
|19,4
|6,1
|2,4
|4,5
|12,0
|2,6
|11,0
|9,8
|1,0
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 11,9
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-15-sjalfstaedisflokkurinn-a-siglingu-i-lokakonnun-gallups-475158 Gallup]
|11.–15. maí 2026
|1483
|style="background:#C6ECFB;"|31,3
|21,5
|4,7
|2,3
|4,8
|9,8
|2,3
|11,3
|10,9
|1,0
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 9,8
|-
|[https://www.visir.is/g/20262879317d/sjalf-staedis-flokkur-eykur-for-skotid-a-sam-fylkingu-i-reykja-vik Maskína]
|29. apríl–6. maí 2026
|
|style="background:#C6ECFB;"|27,9
|18,0
|5,7
|4,9
|5,1
|12,6
|2,8
|13,2
|6,7
|3,0
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 9,9
|-
|[https://www.visir.is/g/20262870855d/meiri-hlutinn-fallinn-sam-kvaemt-nyrri-konnun Gallup]
|1.–15.apríl 2026
|857
|style="background:#C6ECFB;"|27,6
|23,2
|3,9
|3,5
|2,5
|10,0
|3,8
|13,5
|10,7
|1,5
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 4,4
|-
|[https://www.dv.is/frettir/2026/3/28/fylgid-flugi-nyrri-konnun-borginni-einn-flokkur-lykilstodu/ Maskína]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}
|12.–19. mars 2026
|1.442
|21,2
|style="background:#F6CDCF;"|21,7
|5,2
|5,4
|2,7
|12,6
|3,7
|12,4
|10,6
|4,4
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 0,5
|-
|[https://vb.is/frettir/-hnifjafnt-a-toppnum/ Gallup] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260307010332/https://vb.is/frettir/-hnifjafnt-a-toppnum/ |date=2026-03-07 }}
|4. mars 2026 (birting)
|
|style="background:#C6ECFB;"|26,4
|style="background:#F6CDCF;"|26,4
|4,6
|3,7
|3,1
|10,7
|4,0
|8,7
|11,3
|1,2
| 0
|-
|[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-27-samfylkingin-og-sjalfstaedisflokkur-gefa-eftir-i-borginni-468121 Maskína]
|1.–27. febrúar 2026
|1.015
|22,7
|style="background:#F6CDCF;"|24,0
|5,1
|5,5
|3,7
|13,5
|3,4
|9,1
|11,0
|1,2
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,3
|-
|[https://maskina.is/wp-content/uploads/2026/03/2026-02-Borgarstjorn-Borgarviti-Maskinu_v2.pdf Maskína]
|janúar 2026
|
|24,4
|style="background:#F6CDCF;"|26,1
|4,4
|3,0
|3,8
|14,6
|3,8
|8,7
|10,1
|1,0
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,7
|-
|[https://maskina.is/wp-content/uploads/2026/03/2026-02-Borgarstjorn-Borgarviti-Maskinu_v2.pdf Maskína]
|desember 2025
|
|24,1
|style="background:#F6CDCF;"|26,7
|4,5
|6,3
|5,5
|12,1
|4,8
|5,3
|10,0
|0,6
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,6
|-
|[https://maskina.is/wp-content/uploads/2026/03/2026-02-Borgarstjorn-Borgarviti-Maskinu_v2.pdf Maskína]
|nóvember 2025
|
|style="background:#C6ECFB;"|31,0
|25,5
|4,2
|6,4
|5,0
|11,9
|2,9
|4,2
|8,5
|0,3
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 5,5
|-
|[https://maskina.is/wp-content/uploads/2026/03/2026-02-Borgarstjorn-Borgarviti-Maskinu_v2.pdf Maskína]
|október 2025
|
|25,4
|style="background:#F6CDCF;"|26,0
|3,9
|7,1
|6,1
|13,3
|5,2
|3,8
|8,5
|0,7
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 0,6
|-
|[https://maskina.is/wp-content/uploads/2026/03/2026-02-Borgarstjorn-Borgarviti-Maskinu_v2.pdf Maskína]
|september 2025
|
|24,8
|style="background:#F6CDCF;"|28,1
|3,4
|6,7
|3,9
|14,9
|4,6
|5,5
|7,1
|1,0
| style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 3,3
|- style="background:#E9E9E9;"
|[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2022#Reykjavík|Kosningar 2022]]
|14. maí 2022
|–
|style="background:#C6ECFB;"|24,5
|20,3
|18,7
|11,6
|7,7
|5,2
|4,5
|4,0
|2,5
|1,0
| style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðis}};color:#FFFFFF;"| 4,2
|}
:{{note|a|a}} Dálkurinn sýnir fylgi Vinstrisins eftir að það kom til sögunnar en þar áður fylgi VG og Vors til vinstri.
==Niðurstöður==
{{Kosningaúrslit
|dsv=y
|candtitle=Oddviti
|party6=[[Framsóknarflokkurinn]] (B)
|cand6=[[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]]
|votes6= 4805
|seats6=1
|sc6=-3
|party4=[[Viðreisn]] (C)
|cand4=[[Björg Magnúsdóttir]]
|votes4= 7436
|seats4=2
|sc4=+1
|party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D)
|cand1=[[Hildur Björnsdóttir]]
|votes1=22930
|seats1=9
|sc1=+3
|party10=Góðan daginn (G)
|color10=
|cand10=Ingimar Þór Friðriksson
|votes10=361
|seats10=0
|sc10=
|party8=[[Flokkur fólksins]] (F)
|cand8=[[Guðmundur Ingi Þóroddsson]]
|votes8=2319
|seats8=0
|sc8=-1
|party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J)
|cand7=[[Silja Sóley Birgisdóttir]]
|votes7=2858
|seats7=1
|sc7=-1
|party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M)
|cand3=[[Ari Edwald]]
|votes3=7912
|seats3=3
|sc3=+3
|party9=[[Píratar]] (P)
|cand9=[[Kristinn Jón Ólafsson]]
|votes9=1348
|seats9=0
|sc9=-3
|party2=[[Samfylkingin]] (S)
|cand2=[[Pétur Marteinsson]]
|votes2=12737
|seats2=5
|sc2=
|party5=[[Vinstrið]] (A)
|color5=#023f38
|cand5=[[Sanna Magdalena Mörtudóttir]]
|votes5=6649
|seats5=2
|sc5=+2
|party11=Okkar borg (R)
|color11=
|cand11=Sigfús Aðalsteinsson
|votes11=306
|seats11=0
|sc11=
|invalid= 228
|blank= 1107
|electorate= 108545
}}
==Tilvísanir==
{{reflist}}
[[Flokkur:2026]]
[[Flokkur:Borgarstjórnarkosningar í Reykjavík]]
t391vnaz8o5bhxr86nfhxu7ggs57dcd
BoardGameGeek
0
191125
1979184
1964472
2026-09-16T23:22:20Z
InternetArchiveBot
75347
Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.5
1979184
wikitext
text/x-wiki
'''BoardGameGeek''' er upplýsingaveita sérstaklega fyrir [[borðspil]], þar sem fólk getur bætt við borðspilunum, gagnrýnt, upplýst og gefið þeim einkunn.
Áhugaverðar upplýsingar sem hægt er að finna á síðunni fyrir hvert spil fyrir sig
* Stærðir á kortaspilum sem eru notuð í borðspilinu
* Einkunnir og gagnrýni frá öðru fólki
* Tengd myndbönd sem útskýra spilið og/eða gagnrýna það
* Myndasafn af spilinu og innihaldi þess
* Spjallborð tileinkað hverju spili fyrir sig
* Viðbætur við spilið
* Hvað kostar spilið og hvar er hægt að kaupa (í bandaríkjunum)
== Undirsíður ==
=== RolePlayGameGeek ===
'''BGG''' hefur undirsíðu sem er tileinkuð fyrir [[spunaspil]] sem kallast '''RolePlayGameGeek/RPGG'''
=== VideoGameGeek ===
'''BGG''' hefur undirsíðu sem er tileinkuð fyrir [[tölvuleikir|tölvuleiki]] sem kallast '''VideoGameGeek/VGG'''.
== Tenglar ==
* [https://boardgamegeek.com/ BoardGameGeek.com]
* [https://rpggeek.com/ RPGGeek.com]
* [https://videogamegeek.com/ VideoGameGeek.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20260527014237/https://videogamegeek.com/ |date=2026-05-27 }}
[[Flokkur:Vefsíður]]
[[Flokkur:Borðspil]]
[[Flokkur:Tölvuleikir]]
[[Flokkur:Spunaspil]]
eha0gsn6ratb6nbcqqqmod3j1f7fl5t
1. deild kvenna í knattspyrnu 2001
0
192354
1979134
1978290
2026-09-16T12:58:07Z
Nipas2
54688
1979134
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2001
| mynd =
| ár = '''2001'''
| Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}'''
| spilaðir leikir = 47
| mörk skoruð = 255 (5.43 m/leik)
| markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] ({{Lið Haukar}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 20. sinn árið '''2001'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|[[Brynja Guðjónsdóttir]]
| 7. sæti, [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|Landssímad.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] og<br>[[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðs.)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Sandgerðisvöllur]]<br/>[[Sparisjóðsvöllurinn]]<br/>[[Nesfisk-völlurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Reynir Þór Ragnarsson]],<br/>[[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðs.)
| 3. sæti í 1. deild A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|Rafal Ulatowski
| 2. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]'''
||12||10||0||2||41||11||30||'''30'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}'''
||12||10||0||2||40||17||23||'''30'''
|-
|3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||12||7||0||5||59||26||33||'''21'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}}
||12||3||0||9||32||46||-14||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||0||0||12||6||78||-72||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
=== Töfluyfirlit ===
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 1!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||'''XXX'''||1-3||9-0||2-7||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||5-2||'''XXX'''||4-0||2-1||1-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
|0-4||0-6||'''XXX'''||1-9||1-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||7-1||1-2||7-1||'''XXX'''||5-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||9-3||1-0||7-1||2-1||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 2!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||'''XXX'''||—||5-1||—||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||4-1||'''XXX'''||—||5-1||—
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||—||0-6||'''XXX'''||—||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||7-3||—||12-1||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||—||1-3||—||5-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Hjalti Heiðar Þorkelsson]]
| 3. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
| [[Stöðvarfjörður]]
| [[Grænafellsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Bjarni Guðmundur Bjarnason]]
| 2. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|[[Nihad Hasecic]]
| 3. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Alfreð Guðmundsson]]
| 4. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||6||4||1||1||18||8||10||'''13'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||6||4||1||1||15||7||8||'''13'''
|-
|3|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||6||3||0||3||18||11||7||'''9'''
|-
|4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||6||0||0||6||3||28||-25||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|B riðill!!H/H!!KVA!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||'''XXX'''||1-4||0-2||1-6
|-style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]]
||10-1||'''XXX'''||1-2||3-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||3-0||4-1||'''XXX'''||2-2
|-style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||4-0||2-0||3-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''25. ágúst 2001''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 25. ágúst 2001<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur_R.}}
|úrslit= 7 – 3
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675649&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Jóna Soffía Baldursdóttir|J.S. Baldursdóttir]] {{mark|25}}<nowiki></nowiki><br>[[Hjálmdís Zoéga|H. Zoéga]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|57}}<nowiki></nowiki><br>[[Jakobína Gunnarsdóttir|J. Gunnarsdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|84}}
|mörk2= [[Birna Eiríksdóttir|B. Eiríksdóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki>[[Rannveig Gísladóttir|H.G. Harðardóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Brynhildur Erla Jakobsdóttir|B.E. Jakobsdóttir]] {{mark|81}}
|leikvangur= [[Þróttarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 25. ágúst 2001<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=644920&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|27}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|86}}
|leikvangur= [[Mánavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jóhann Pétur Jóhannsson]]
|}}
2. umferð , ''28. ágúst 2001''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 0 – 5
|lið2= {{Lið Þróttur_R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653046&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|76}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|88}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 4 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577564&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|37}}<nowiki></nowiki><br>[[Bergrún Sigr Benediktsdóttir|B.S. Benediktsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|59}}
|mörk2= [[Guðrún Ása Jóhannsdóttir|G.Á. Jóhannsdóttir]] {{mark|45}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Lau ''1. september 2001''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 1. september 2001<br />17:15 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið Þróttur_R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577556&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|108|víti}}
|mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|97}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|112}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 15. september 2001''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2001|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8101 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki>[[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|26}}
|mörk2= [[Ásdís Petra Oddsdóttir|A.P. Oddsdóttir]] {{mark|79}}
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2001<br />13:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið FH}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8102 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|20}}<nowiki></nowiki>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|38}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|44}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Hans Kristján Scheving]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Fjóla Dröfn Friðriksdóttir - Haukar 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=22323|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 22
|
| 15
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Lilja Íris Gunnarsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4996|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 18
|
| 10
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Nína Ósk Kristinsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Nína Ósk Kristinsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13296|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 16
|
| 12
|-
| '''4'''
| [[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Anna Björg Björnsdóttir - Þróttur_R. 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13220|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 13
|
| 9
|-
| '''5'''
| [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hildur Dagný Kristjánsdóttir - Þróttur_R. 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadurid=8855|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 9
|
| 13
|-
| '''6'''
| [[Inga Lára Jónsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, nga Lára Jónsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18569|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref>
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 9
|
| 16
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|1. deild kvenna 2000]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en).
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187744&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187750&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187756&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2001.html|title=Ladies Competitions 2001 - Women's Second Division (1. deild kvenna)|accessdate=8. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2001}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
gdusx37afewtf1tk1oukcu8til8xqoy
1. deild kvenna í knattspyrnu 2002
0
192388
1979135
1976451
2026-09-16T13:08:12Z
Nipas2
54688
1979135
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2002
| mynd =
| ár = '''2002'''
| Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}'''
| spilaðir leikir = 72
| mörk skoruð = 404 (5.61 m/leik)
| markahæstur = '''39 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna + úrslit 2002 markahæstir|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. ágúst 2026}}</ref> ({{Lið Þróttur_R.}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 21. sinn árið '''2002'''.
Þrottur dregur sig úr deildinni fyrir tímabilið og missir af því að komast upp í Simadeildina. Í staðinn fær KSÍ Þór aftur inn, sem féll nýlega um deild.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
| [[Aðalsteinn Örnólfsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Björn Þór Ingimarsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Einar Hjörleifsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Alda Róbertsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]],<br/>[[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Keflavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Eyþór Örn Haraldsson]]
| 3. sæti í 1. deild A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Gunnar Borg Jónsson]] (aðstoðarþjálfari)
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}'''
||12||12||0||0||79||7||72||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]'''
||12||9||1||2||42||10||32||'''28'''
|-
|3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||12||8||0||4||44||29||15||'''24'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}}
||12||4||1||7||23||29||-6||'''13'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||4||1||7||25||35||-10||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||1||2||9||9||59||-50||'''5'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||5||58||-53||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill!!Fjö!!Hau!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||'''XXX'''||1-2||0-0||7-0||3-1||2-4||0-7
|-style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-0||'''XXX'''||3-1||6-0||9-0|||5-1||0-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||3-1||1-6||'''XXX'''||3-1||5-1||1-2||1-6
|-style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-4||1-4||2-1||'''XXX'''||0-0||0-4||0-7
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||1-5||0-0||2-5||3-0||'''XXX'''||0-4||0-11
|-style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||6-0||1-6||4-3||8-0||5-1||'''XXX'''||4-5
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||3-0||2-0||7-1||11-0||12-0||6-1||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|2001]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Vilhelm Adolfsson]]
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Hilmir Þór Ásbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Nihad Hasecic]]
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]]
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]'''
||12||9||1||2||48||25||23||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||7||2||3||48||26||22||'''23'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||6||0||6||41||25||16||'''18'''
|-
|4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||12||3||1||8||24||43||-19||'''10'''
|-
|5|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||3||0||9||16||58||-42||'''9'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
=== Töfluyfirlit ===
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||'''XXX'''||1-4||5-0||0-3||2-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||2-5||'''XXX'''||4-0||3-2||5-3
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||4-2||0-7||'''XXX'''||1-2||0-9
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||2-1||3-2||11-0||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||8-0||2-2||4-2||6-4||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!H/H!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]]
||'''XXX'''||—||2-4||3-2||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||5-2||'''XXX'''||—||5-4||—
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||—||2-4||'''XXX'''||—||3-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||—||—||6-0||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||7-1||1-5||—||—||'''XXX''''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''19. og 24. ágúst 2002''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 19. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 2 – 0
|lið2= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588513&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Anna Margrét Gunnarsdóttir|A.M. Gunnarsdóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Kolbrún Silja Harðardóttir|K.S. Harðardóttir]] {{mark|14}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 24. ágúst 2002<br />16:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 6
|lið2= {{Lið Þróttur_R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652982&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Guðný Vigfúsdóttir|M.G. Vigfúsdóttir]] {{mark|60}}
|mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Dröfn Matthíasdóttir|Ó.D. Matthíasdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|49}}<nowiki></nowiki><br>[[Tinna Sigurðardóttir|T. Sigurðardóttir]] {{mark|68}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]]
|}}
2. umferð , ''20. og 27. ágúst 2002''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 20. ágúst 2002<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
|úrslit= 2 – 1
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=588512&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Alexandra Tómasdóttir|A. Tómasdóttir]] {{mark|81}}
|mörk2= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Eskifjarðarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 27. ágúst 2002<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur_R.}}
|úrslit= 6 – 3
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675343&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|19}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|55}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|62}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|88}}
|mörk2= ([[sjálfsmark]]) {{mark|36}}<nowiki></nowiki>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|87}}<nowiki></nowiki><br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir|I.B. Friðjónsdóttir]] {{mark|89}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Lau ''31. ágúst 2002''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 31. ágúst 2002<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 0 – 2
|lið2= {{Lið Þróttur_R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=580505&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ólafur Kjartansson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 15. september 2002''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=2864|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 6 – 1
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29426 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|22}}<nowiki></nowiki>[[Eva Þórunn Vignisdóttir|E.Þ. Vignisdóttir]] {{mark|35}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|72}}<br>[[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|78}}<nowiki></nowiki><br>[[Eva Björk Ægisdóttir|E.B. Ægisdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|81}}
|mörk2= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|44}}
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2001<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið FH}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=29427 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Silja Þórðardóttir|S. Þórðardóttir]] {{mark|75}}
|mörk2= [[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Silja Þórðardóttir]] {{mark|38}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]'''
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 31 + 8
|
| 12 + 3
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]'''
| {{Lið Sindri}}
| 20
|
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 18 + 2
|
| 11 + 2
|-
| '''4'''
| [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]]
| {{Lið Haukar}}
| 19 + 1
|
| 11 + 3
|-
| '''5'''
| [[Nína Ósk Kristinsdóttir]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 16 + 2
|
| 11 + 2
|-
| '''6'''
| [[Margrét Guðný Vigfúsdóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 15 + 1
|
| 11 + 2
|-
| '''7'''
| [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]]
| {{Lið Þróttur_R.}}
| 13 + 2
|
| 11 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001|1. deild kvenna 2001]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild kvenna 2003]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division] Rsssf (en).
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187804&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 A riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187854&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2002 B riðill|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187856&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2002 úrslit|work=KSÍ|accessdate=11. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2002.html#W2D|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom02.html|title=Second Level 2002 - 1. deild kvenna)|accessdate=11. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2002}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
ps2sb4aniydoh0wdhhxibf4yqmm2p3t
1. deild kvenna í knattspyrnu 2003
0
192389
1979136
1976453
2026-09-16T13:24:06Z
Nipas2
54688
1979136
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2003
| mynd =
| ár = '''2003'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| spilaðir leikir = 87
| mörk skoruð = 446 (5.13 m/leik)
| markahæstur = '''24 mörk'''<br>[[Inga Birna Friðjónsdóttir]] ({{Lið Tindastóll}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 22. sinn árið '''2003'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} 2
| [[Kópavogur]]
| [[Kópavogsvöllur]]
| Gary Michael Wake og [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Andrés Ellert Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
| [[Snæfellsnes]]
| [[Grundarfjarðarvöllur]]
| [[Ingibjörg Sumarliðadóttir]]
| 7. sæti[[ í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]]
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]] og [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Daði Rafnsson]]
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
||12||10||1||1||63||14||49||'''31'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||12||9||1||2||34||17||17||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|3||| ||'''[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||6||2||4||41||32||9||'''20'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||5||2||5||25||16||9||'''17'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||4||1||7||36||32||4||'''13'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||12||2||2||8||16||49||-33||'''8'''
|-
|7||| ||[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||12||1||1||10||14||69||-55||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Bre!!Fjö!!HK/V!!HSH!!ÍR!!RKV!!ÞH2
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Breiðablik}} 2
||'''XXX'''||8-1||2-2||6-0||3-2||6-2||10-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||2-1||'''XXX'''||0-1||8-1||4-0||4-0||4-2
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-4||0-1||'''XXX'''||5-0||2-3||1-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Héraðsamband Snæfellsnes og Hnappadalssýslu|HSH]]
||1-10||0-3||0-4||'''XXX'''||2-11||3-5||1-3
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-2||1-2||1-2||'''XXX'''||3-5||4-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||2-4||1-3||1-1||10-1||4-4||'''XXX'''||6-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}/{{Lið Haukar}} 2
||1-4||2-2||1-6||3-3||0-6||1-3||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
| [[Ólafur Kristinn Ármannsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að)
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Norðfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]], [[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] (að), [[Guðný Gunnur Eggertsdóttir]] (að)
| 2. sæti í [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] og [[Kristján Magnússon þjálfari()|Kristján Magnússon]] (að)
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
| [[Ólafsfjörður]]
| [[Dalvíkurvöllur]], [[Ólafsfjarðarvöllur]]
| [[Jón Þór Antonsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 5. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Nihad Hasecic og Hajrudin Cardaklija
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Hugi Jens Halldórsson]], [[Bjarney Guðrún Jónsdóttir]] (að), [[Helga Einarsdóttir]] (að
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, Þri 19. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=11|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=12. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||12||11||0||1||32||16||16||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]'''
||12||9||0||3||52||20||32||'''27'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||8||0||4||37||18||19||'''24'''
|-
|4|| ||[[Höttur]]
||12||7||0||5||29||26||3||'''21'''
|-
|5|| ||[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||12||3||0||9||27||45||-18||'''9'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Einherji|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||12||2||1||9||14||36||-22||'''7'''
|-
|7|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||1||1||10||17||47||-30||'''4'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"| !!Ein!!Hot!!KFF!!L/D!!Lei!!Sin!!Tin
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Einherji}}
||'''XXX'''||0-3||0-3||0-2||1-0||2-3||0-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||4-1||'''XXX'''||0-5||6-1||2-1||3-1||0-5
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||4-0||2-0||'''XXX'''||2-1||7-1||1-2||3-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftur]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]]
||6-2||2-3||3-5||'''XXX'''||5-3||3-4||1-10
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||2-2||0-6||1-4||2-1||'''XXX'''||1-3||4-7
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||4-3||3-0||2-1||3-0||3-1||'''XXX'''||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-3||5-2||3-0||5-1||6-1||0-2||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð , ''23. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Tindastóll}}
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653096&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Inga Viggósdóttir|S.I. Viggósdóttir]] {{mark|30}}
|mörk2= [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{mark|10}}
|leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Rúnar Steingrímsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 23. ágúst 2003<br />17:00 [[GMT]]
|lið1= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 1
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=652614&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|15}}
|mörk2= [[Jóna Benny Kristjánsdóttir|J.B. Kristjánsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sandgerðisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ísleifur Þór Erlingsson]]
|}}
2. umferð , ''26. ágúst 2003''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2003 markahæstir|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2&competitionId=187920||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 1 – 0
|lið2= {{Lið Tindastóll}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=594770&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|61}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Jón Þór Ágústsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2003<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|mörk1= [[Guðný Guðleif Einarsdóttir|G.G. Einarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|72}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{mark|81}}
|mörk2= [[Bergey Erna Sigurðardóttir|B.E. Sigurðardóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]]
|}}
=== Úrslit ===
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2003<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 0 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=616426&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Hvolsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]]
|}}
{{Vítaspyrnukeppni|
|víti1 = [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir|M.L. Hrafnkelsdóttir]] {{vítmark}}<br>[[Soffía Ámundadóttir|S. Ámundadóttir]] {{vítmark}}<br>[[Elín Heiður Gunnarsdóttir|E.H. Gunnarsdóttir]] {{vítmark}}<br>? {{vítekkimark}}
|staða = ? - ?<br>? - ?<br>3 - 2<br>
|víti2 = [[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] {{vítmark}}<br>[[Hjördís Klara Hjartardóttir|H.K. Hjartardóttir]] {{vítmark}}<br>? {{vítekkimark}}<br>? {{vítekkimark}}
}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Þórsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 9
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=400|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Inga Birna Friðjónsdóttir]]'''
| {{Lið Tindastóll}}
| 24 + 0
|
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 21
|
| 11
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Vilfríður Fannberg Sæþórsdóttir]]'''
| [[Breiðablik UBK|Breiðablik 2]]
| 13
|
| 10
|-
| '''4'''
| [[Ágústa Jóna Heiðdal]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 12 + 0
|
| 11 + 2
|-
| '''5'''
| [[Hrafnhildur Guðnadóttir]]
| {{Lið Tindastóll}}
| 11
|
| 12
|-
| '''6'''
| [[Margrét Lilja Hrafnkelsdóttir]]
| {{Lið Fjölnir}}
| 9 + 2
|
| 12 + 3
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild kvenna 2002]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187913&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 A riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187914&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2003 B riðill|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187920&banner-tab=matches-and-results&toggle=teams|title=1. deild kvenna 2003 úrslit|work=KSÍ|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2003.html#W2D|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom03.html|title=Second Level 2003 - 1. deild kvenna)|accessdate=12. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2003}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
9ngr7tgfs72iegel7ppghr23lwpwb3d
1. deild kvenna í knattspyrnu 2004
0
192414
1979137
1975510
2026-09-16T13:37:00Z
Nipas2
54688
1979137
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2004
| mynd =
| ár = '''2004'''
| Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''<br>'''{{Lið ÍA}}'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 600 (7.79 m/leik)
| markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] ({{Lið Þróttur R.}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 23. sinn árið '''2004'''.
{{clear}}
== A riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}}
| [[Garðabær]]
| [[Bessastaðavöllur]]
| [[Jón Brynjar Jónsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
| [[Birgir Örn Ólafsson]]
| 6. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}}
| [[Keflavík]]
| [[Keflavíkurvöllur]]
| [[Hannes Jón Jónsson]] (að) [[Gísli Rúnar Heiðarsson]] (að)
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Ægir}}
| [[Þorlákshöfn ]]
| [[Þorlákshafnarvöllur]]
| [[Ásdís Hrönn Viðarsdóttir]]
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''{{Lið Keflavík}}'''
||12||11||1||0||133||7||126||'''34'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||8||1||3||77||15||62||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||7||0||5||58||30||28||'''21'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||{{Lið Álftanes}}
||12||1||2||9||11||102||-91||'''5'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Ægir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]]
||12||0||2||10||10||135||-125||'''2'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 1!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||1-2||0-6||0-10||3-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||6-1||'''XXX'''||2-1||1-5||7-1
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||3-0||3-1||'''XXX'''||0-7||16-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||19-0||10-0||1-0||'''XXX'''||17-1
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||4-4||0-9||0-19||0-15||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill 2!!Álf!!Hau!!HK/V!!Kef!!Ægi
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Álftanes}}
||'''XXX'''||—||0-12||0-17||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||11-0||'''XXX'''||—||—||10-0
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||—||3-1||'''XXX'''||—||11-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Keflavík}}
||—||5-2||3-3||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Ægir}}
||2-2||—||—||0-22||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
| [[Hafsteinn Steinsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
| [[Blönduós]] [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Blönduósvöllur]] [[Sauðárkróksvöllur]]
| [[Ólafur Sigfús Benediktsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akranesvöllur]]
| [[Sigurður Halldórsson (þjálfari)|Sigurður Halldórsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Páll Þór Kristjánsson]] (að), [[Már Árnason]] (að)
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Íris Björk Eysteinsdóttir]]], [[Guðrún Inga Sívertsen]] (að)
| 8. s., [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|Landsbankad.]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]'''
||12||12||0||0||79||13||66||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}'''
||12||9||0||3||72||19||53||'''27'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||5||0||7||33||41||-7||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||12||4||0||8||31||56||-25||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Hvöt|1}}"| ||{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||12||0||0||12||4||90||-85||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||5-1||1-6||5-1||2-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||1-7||'''XXX'''||2-6||0-8||0-7
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||8-0||10-0||'''XXX'''||8-0||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||5-3||7-0||2-6||'''XXX'''||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||13-2||11-0||2-3||6-1||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!Fyl!!H/T!! ÍA !! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]
||'''XXX'''||—||0-4||—||2-8
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}}
||0-2||'''XXX'''||—||0-3||—
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||—||13-0||'''XXX'''|||—||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||3-2||—||2-7||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur R.}}
||—||11-0||—||3-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== C riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=160| Lið
!width=100| Bær
!width=120| Leikvangur
!width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs)
!width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}}
| [[Vopnafjörður|Vopnafirði]]
| [[Vopnafjarðarvöllur]]
|
| 6. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Seyðisfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Jóhann Valgeir Davíðsson]]
| 3. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Snorri Bergþórsson]]
| 4. sæti, B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| Hajrudin Cardaklija
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 12. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=12|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}'''
||8||6||1||1||36||9||27||'''19'''
|align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-
|2|| ||[[Höttur]]
||8||3||0||5||13||28||-15||'''9'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||8||2||1||5||14||26||-12||'''7'''
|-
| || ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]]
||0||0||0||0||0||0||0||'''0'''
| align="center" | '''Vikið úr keppni'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|C riðill 1!!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-4||3-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||0-1||'''XXX'''||0-6
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||4-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|C riðill 2!!FKK!!Höt!!Sin
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||'''XXX'''||3-1||1-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||4-2||'''XXX'''||4-3
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-0||6-0||'''XXX'''
|}
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''21. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 21. ágúst 2004<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Þróttur R.}}
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið Keflavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=676319&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Rúnarsdóttir]] {{mark|55|víti}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] {{mark|80}}
|mörk2= [[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|20}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|44}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|44}}
|leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ævar Guðmundsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 21. ágúst 2004<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Sindri}}
|úrslit= 0 – 8
|lið2= {{Lið ÍA}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=657965&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|7}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki><br>[[Helga Sjöfn Jóhannesdóttir|H.S. Jóhannesdóttir]] {{mark|41}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|58}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|59}}
|leikvangur= [[Sindravellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]]
|}}
2. umferð, ''24. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 24. ágúst 2004<br />18:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Keflavík}}
|úrslit= 2 – 2
|lið2= {{Lið Þróttur R.}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=629945&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|84}}
|mörk2= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] {{mark|26}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Rúnarsdóttir]] {{mark|68|víti}}
|leikvangur= [[Keflavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Helgi Eiríksson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 24. ágúst 2004<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍA}}
|úrslit= 7 – 0
|lið2= {{Lið Sindri}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=564226&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|50}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|52}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|65}}<nowiki></nowiki><br>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|67}}<nowiki></nowiki><br>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|74}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Magnúsdóttir|B. Magnúsdóttir]] {{mark|77}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Akranesvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ársæll Óskar Steinmóðsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit ''28. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2004<br />15:00 [[GMT]]
|lið1={{Lið ÍA}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið Keflavík}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=680419&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|21}}
|mörk2= [[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki>[[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Ólafur Kjartansson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''11. og 15 september 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Promotion/Relegation Playoff|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html||website=www.rsssf.org|publisher=www.rsssf.org|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref>
Lau. ''11. september 2004''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 11. september 2004<br /> [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 1 – 6
|lið2= {{Lið ÍA}}
|skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla]
|mörk1= ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|9}}
|mörk2= [[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|86}}
|leikvangur= [[Akureyrarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= ?
|}}
Mið ''15. september 2004''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2004<br /> [[GMT]]
|lið1= {{Lið ÍA}}
|úrslit= 3 – 1
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla]
|mörk1= [[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Benediktsdóttir|Á. Benediktsdóttir]] {{mark|87|víti}}
|mörk2= [[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|77}}
|leikvangur= [[Akraneshöllin]]
|áhorfendur=
|dómari= ?
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=380|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]'''
| {{Lið Þróttur R.}}
| 28 + 1
|
| 10 + 2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Guðný Petrína Þórðardóttir]]'''
| {{Lið Keflavík}}
| 24 + 3
|
| 12 + 3
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Ólöf Helga Pálsdóttir]]'''
| {{Lið Keflavík}}
| 19 + 5
|
| 12 + 3
|-
| '''4'''
| [[Tatjana Safranj]]
| [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| 20
|
| 10
|-
| '''5'''
| [[Áslaug Ragna Ákadóttir]]
| {{Lið ÍA}}
| 12+6+2
|
| 9+3+2
|-
| '''6'''
| [[Hrefna Magnea Guðmundsdóttir]]
| {{Lið Keflavík}}
| 18
|
| 12
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild kvenna 2003]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|1. deild kvenna 2005]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 úrslit|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2004.html#W2D|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2004}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
j8kbjq6vrx6igi1aj8i9yi2bc4qi7ln
1. deild kvenna í knattspyrnu 2005
0
192450
1979138
1975742
2026-09-16T13:49:29Z
Nipas2
54688
1979138
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2005
| mynd =
| ár = '''2005'''
| Meistarar = '''{{Lið Fylkir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fylkir}}'''<br>'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 436 (5.66 m/leik)
| markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Rakel Hönnudóttir]] ([[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]])
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 24. sinn árið '''2005'''.
{{clear}}
== A riðill ==
==Liðin==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
| [[Guðjón Ármann Guðjónsson]]
| 8. s., [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbanka d.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fylkisvöllur]]
| [[Kristbjörg Helga Ingadóttir]]
| 4. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
| Salih Heimir Porca
| 3. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]]
| Zeljko Sankovic
| 2. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
| [[Alda Róbertsdóttir]]
| 3. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Víðir}}
| [[Garði]]
| [[Garðsvöllur]]
| [[Eðvarð Atli Bjarnason]]
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2003#Úrslitakeppnin|Úrslit. 2003]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
| [[Andrés Andrésson]]
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, 20. ágúst 2005''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2005 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188193&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=15. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''{{Lið Fylkir}}'''
||12||9||1||2||53||20||33||'''28'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Haukar}}'''
||12||8||2||2||37||18||-19||'''26'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}}
||12||8||1||3||54||12||42||'''25'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]]
||12||6||1||5||44||24||20||'''19'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||12||6||1||5||26||15||11||'''19'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||12||2||0||10||16||47||-31||'''6'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Víðir|1}}"| ||{{Lið Víðir}}
||12||0||0||12||7||101||-94||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|1. deild A!!Fjö!!Fyl!!Hau!!HKV!! ÍR !!Víð!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||'''XXX'''||4-3||1-2||1-0||1-1||11-1||6-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fylkir}}
||4-3||'''XXX'''||2-2||5-0||4-2||11-0||4-3
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||0-5||2-3||'''XXX'''||2-0||3-2||6-0||3-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-0||2-4||1-1||'''XXX'''||0-1||10-0||2-0
|-
|align="left"|[[ÍR]]
||0-5||1-0||2-4||0-1||'''XXX'''||11-1||4-3
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Víðir}}
||0-11||1-9||0-9||1-4||0-13||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||0-6||0-4||1-3||0-5||2-7||4-2||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=120| Lið
!width=100| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
| [[Halldór Hlöðversson]]
| 2. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]]
| 3. sæti, C riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
| [[Vilberg Marinó Jónasson]]
| 7. sæti í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003#B riðill|B riðill]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
| [[Björgvin Karl Gunnarsson]]
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
| [[Akureyri]]
| [[Akureyrarvöllur]]
| [[Jónas Leifur Sigursteinsson]]
| 2. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, 21. ágúst 2005''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2005 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188194&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=15. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=40|
!style="max-width:80px"|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||||'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]'''
||12||12||0||0||79||5||74||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2|| ||'''[[Höttur]]'''
||12||7||0||5||30||33||-3||'''21'''
|-
|3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||5||1||6||31||34||-3||'''16'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||5||0||7||19||43||-24||'''15'''
|-
|5|| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||0||1||11||9||53||-44||'''1'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|1. deild B-1!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!ÞKK
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||'''XXX'''||3-1||2-1||5-2||0-6
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||2-0||'''XXX'''||7-1||1-3||0-3
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||3-1||1-3||'''XXX'''||1-2||1-8
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-5||2-0||2-0||'''XXX'''||0-6
|-
|align="left"|{[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||6-0||8-4||7-0||8-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|1. deild B-2!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!ÞKK
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||'''XXX'''||3-5||—||—||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||—||'''XXX'''||—||6-1||0-7
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||1-5||2-2||'''XXX'''||—||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||3-4||—||4-0||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
||—||—||8-0||7-0||'''XXX'''
|}
|}
== Úrslitakeppnin ==
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''26. og 27. ágúst 2005''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2005|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188195&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1&competitionId=188193||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2005<br />18:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 1 – 6
|lið2= {{Lið Fylkir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=572276&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Adda Birna Hjálmarsdóttir|A.B. Hjálmarsdóttir]] {{mark|27}}
|mörk2= [[Tinna Bjarndís Bergþórsdóttir|T.B. Bergþórsdóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir|R.Þ. Þórðardóttir]] {{mark|13}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Dröfn Matthíasdóttir|Ó.D. Matthíasdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Hulda Guðmundsdóttir|Á.H. Guðmundsdóttir]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki><br>[[Natasha Björk Brynjarsdóttir|N.B. Brynjarsdóttir]] {{mark|35}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|63}}
|leikvangur= [[Fylkisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Vilbergur Flóvent Sverrisson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 27. ágúst 2005<br />16:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Haukar}}
|úrslit= 0 – 2
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=580810&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Elva Dögg Grímsdóttir|E.D. Grímsdóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrna)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Þór Þórsson]]
|}}
2. umferð, ''28. og 30. ágúst 2005''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2005|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188195&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2&competitionId=188193||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 28. ágúst 2005<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fylkir}}
|úrslit= 11 – 0
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=572087&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|9}}<nowiki></nowiki>[[Kolbrún Arnardóttir|K. Arnardóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir|R.Þ. Þórðardóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|27}}<nowiki></nowiki><br>[[Kolbrún Arnardóttir|K. Arnardóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki><br>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir|R.Þ. Þórðardóttir]] {{mark|50}}<nowiki></nowiki><br>[[Kolbrún Arnardóttir|K. Arnardóttir]] {{mark|55}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Dröfn Matthíasdóttir|Ó.D. Matthíasdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|76}}<nowiki></nowiki><br>[[Ruth Þórðar Þórðardóttir|R.Þ. Þórðardóttir]] {{mark|87}}<nowiki></nowiki><br>[[Natasha Björk Brynjarsdóttir|N.B. Brynjarsdóttir]] {{mark|89}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Fylkisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2005<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 5 – 1
|lið2= {{Lið Haukar}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=580810&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Rakel Hönnudóttir|R. Hönnudóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki>[[Rakel Hönnudóttir|R. Hönnudóttir]] {{mark|55}}<nowiki></nowiki><br>[[Freydís Anna Jónsdóttir|F.A. Jónsdóttir]] {{mark|62}}<nowiki></nowiki><br>[[Rakel Óla Sigmundsdóttir|R.Ó. Sigmundsdóttir]] {{mark|79}}<nowiki></nowiki><br>[[Jónína Íris Ásgrímsdóttir|J.Í. Ásgrímsdóttir]] {{mark|90}}
|mörk2= [[Linda Rós Þorláksdóttir|L.R. Þorláksdóttir]] {{mark|62}}
|leikvangur= [[Ásvellir]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Sigurður Þór Þórsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Sun ''4. september 2005''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - úrslit 2005|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188195&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3&competitionId=188193||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 4. september 2005<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fylkir}}
|úrslit= 3 – 2
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=584602&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|42}}<nowiki></nowiki>[[Kolbrún Arnardóttir|K. Arnardóttir]] {{mark|62}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|62}}
|mörk2= [[Elva Marý Baldursdóttir|E.M. Baldursdóttir]] {{mark|19}}<nowiki></nowiki>[[Freydís Anna Jónsdóttir|F.A. Jónsdóttir]] {{mark|19}}
|leikvangur= [[Blönduósvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Marinó Steinn Þorsteinsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''10. og 15. september 2005''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 10. september 2005<br /> [[GMT]]
|lið1= {{Lið FH}}
|úrslit= 4 – 1
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=624943&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sif Atladóttir|S. Atladóttir]] {{mark|12}}<nowiki></nowiki>[[Sif Atladóttir|S. Atladóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki><br>[[Hrönn Karólína Hallgrímsdóttir|H.K. Hallgrímsdóttir]] {{mark|42}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðrún Sveinsdóttir|G. Sveinsdóttir]] {{mark|64}}
|mörk2= [[Rakel Óla Sigmundsdóttir|R.Ó. Sigmundsdóttir]] {{mark|57}}
|leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Valgeir Valgeirsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 15. september 2005<br /> [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
|úrslit= 0 – 0
|lið2= {{Lið FH}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=566536&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2=
|leikvangur= [[Akureyrarvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Egill Arnar Sigurþórsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=380|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Rakel Hönnudóttir]]'''
| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]
| 27+2
|
| 11+3+2
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]'''
| {{Lið Fylkir}}
| 17+6
|
| 11+3
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Þórdís Sara Þórðardóttir]]'''
| [[ÍR]]
| 15
|
| 12
|-
| '''4'''
| [[Kolbrún Arnardóttir]]
| {{Lið Fylkir}}
| 11+4
|
| 10+2
|-
| '''5'''
| [[Alexandra Tómasdóttir]]
| [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| 14
|
| 11
|-
| '''6'''
| [[Linda Rós Þorláksdóttir]]
| {{Lið Haukar}}
| 12+1
|
| 9+2
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild kvenna 2004]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild kvenna 2006]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188193&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2005 A riðill|work=KSÍ|accessdate=15. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188194&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2005 B riðill|work=KSÍ|accessdate=15. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188195&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2005 úrslit|work=KSÍ|accessdate=15. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2005.html#W2D|title=Second Level 2005 - 1. deild kvenna)|accessdate=15. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom05.html|title=Second Level 2005 - 1. deild kvenna)|accessdate=15. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2005}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
lo2nk224pgplcv9yxrw1ydg3p802pan
1. deild kvenna í knattspyrnu 2006
0
192457
1979140
1975741
2026-09-16T14:02:11Z
Nipas2
54688
1979140
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2006
| mynd =
| ár = '''2006'''
| Meistarar = '''{{Lið Fjölnir}}'''
| upp um deild = '''{{Lið Fjölnir}}'''<br>'''[[ÍR]]'''
| spilaðir leikir = 106
| mörk skoruð = 523 (4.93 m/leik)
| markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Bryndís Jóhannesdóttir]] ([[ÍR]])<br>[[Aleksandra Mladenovic]] ({{Lið Haukar}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 25. sinn árið '''2006'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Tómas Emil Guðmundsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fjölnisvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Þröstur Grétarsson]] og [[Matthías Einar Sigvaldason]]
| 3. s. í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Sandgerði]], [[Garði]]
| [[Grindavíkurvöllur]]<br/>[[Garðsvöllur]]<br/>[[Sandgerðisvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]]
| 7. s. í A riðill<br/>(Víðir)
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|Salih Heimir Porca
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fagrilundur]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]],
|style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]]
| 5. sæti í A riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| 4. sæti í B riðill
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið KFR}}/{{Lið Ægir}}
| [[Rangárvallasýsla]]
| [[Þorlákshafnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Ásdís Hrönn Viðarsdóttir]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kristrún Lilja Daðadóttir]]
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''20. ágúst 2006''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2006 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188364&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''{{Lið Fjölnir}}'''
||14||11||1||2||54||14||40||'''34'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]'''
||14||9||3||2||59||19||40||'''30'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||14||9||2||3||55||16||39||'''29'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||14||8||4||2||42||12||30||'''28'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}}
||14||6||3||5||40||26||14||'''21'''
|-
|6|| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||14||3||2||9||28||55||-27||'''11'''
|-
|7|| ||{{Lið KFR}}/{{Lið Ægir}}
||14||2||1||11||20||74||-54||'''7'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||14||0||0||14||9||91||-82||'''0'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|A riðill!!BÍB!!Fjö!!GRV!!Hau!!HKV!! ÍR !!K/Æ!!Þró
|- |list2 =
|-style="background:#F0F0F0;"
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||'''XXX'''||0-7||1-6||0-7||1-4||0-8||1-2||0-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Fjölnir}}
||8-0||'''XXX'''||7-1||1-2||3-1||2-1||11-1||3-2
|-
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||4-3||1-4||'''XXX'''||2-2||1-4||3-7||3-1||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||10-0||2-3||7-0||'''XXX'''||4-1||1-4||3-0||0-0
|-
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||6-1||1-2||8-1||2-5||'''XXX'''||0-2||6-0||1-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||10-0||1-1||4-3||0-3||2-2||'''XXX'''||4-2||1-0
|-
|align="left"|{{Lið KFR}}/{{Lið Ægir}}
||7-2||0-2||2-2||0-7||2-3||1-14||'''XXX'''||2-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||8-0||1-0||3-1||3-2||1-1||1-1||11-0||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu|2005]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Seyðisfjarðarvöllur]], [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jónatan Logi Birgisson]], [[Hilmar Gunnlaugsson]] (aðs.), [[Elísabet Sara Emilsdóttir]] (aðs.)
| [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|Miroslav Nikolic
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Búðagrund]]
|style="text-align: left;"|[[Viðar Jónsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Magni}}
| [[Grenivík]]
| [[Boginn]], [[Grenivíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Siguróli Kristjánsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|Hajrudin Cardaklija
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sveinbjörn Sigurðsson]]
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 15. umferð, ''20. ágúst 2006''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2006 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188350&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasemdir
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Magni|1}}"| ||'''{{Lið Magni}}'''
||15||12||2||1||60||14||46||'''38'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||15||11||1||3||43||18||25||'''34'''
|-
|3|| ||[[Höttur]]
||15||7||3||5||27||21||6||'''24'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||15||6||1||8||32||48||-16||'''19'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||15||3||2||10||17||35||-18||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||15||0||3||12||18||61||-43||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!Höt!!KFF!!Lei!!Mag!!Sin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||'''XXX'''||2-1||3-0||1-2||5-0||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||1-3||'''XXX'''||4-1||2-8||3-1||2-5
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||1-1||3-7||'''XXX'''||1-5||3-5||2-4
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Magni}}
||3-1||7-1||4-1||'''XXX'''||7-0||2-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||1-2||3-0||2-0||0-3||'''XXX'''||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||3-0||1-1||6-0||3-1||2-1||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!Höt!!KFF!!Lei!!Mag!!Sin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||'''XXX'''||1-3||—||1-1||—||2-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||—||'''XXX'''||—||—||2-1||1-4
|-
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir Fáskrúðsfirði|Leiknir F.]]
||1-1||2-4||'''XXX'''||—||1-1||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Magni}}
||—||6-0||8-0||'''XXX'''||—||3-2
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||2-3||—||—||0-0||'''XXX'''||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||—||—||6-2||—||3-0||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
''26. ágúst - 3. september 2006''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslitakeppnin 2006|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188354&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=188354|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''26. ágúst 2006''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2006|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188354&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=188354&round=1|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2006<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Magni}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=619559&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sandra María Filippusdóttir|S.M. Filippusdóttir]] {{mark|47}}<nowiki></nowiki>[[Sandra María Filippusdóttir|S.M. Filippusdóttir]] {{mark|51}}<nowiki></nowiki><br>[[Sandra María Filippusdóttir|S.M. Filippusdóttir]] {{mark|88}}
|mörk2= [[Þóra Pétursdóttir|T. Pétursdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[ÍR-völlur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Þorvaldur Árnason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 26. ágúst 2006<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=614764&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Bryndís Jóhannesdóttir|B. Jóhannesdóttir]] {{mark|41}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 200
|dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]]
|}}
2. umferð, ''29. ágúst 2006''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2006|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188354&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=188354&round=2|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 29. ágúst 2006<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Fjölnir}}
|úrslit= 6 – 1
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=596118&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Helga Franklínsdóttir|Helga Franklínsdóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Amanda Louise Detterline|A.L. Detterline]] {{mark|12}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Ósk Valmundsdóttir|Í.Ó. Valmundsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðný Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|49}}<nowiki></nowiki><br>[[Gunnhildur Helga Steinþórsdóttir|G.H. Steinþórsdóttir]] {{mark|63}}
|mörk2= [[Berglind Ósk Kristjánsdóttir|B.Ó. Kristjánsdóttir]] {{mark|33}}
|leikvangur= [[Fjölnisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Þorvaldur Árnason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 29. ágúst 2006<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Magni}}
|úrslit= 1 – 3
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=602428&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Hrefna Dagbjartsdóttir|H. Dagbjartsdóttir]] {{mark|41}}
|mörk2= [[Anna Lovísa Þórsdóttir|A.L. Þórsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Bryndís Jóhannesdóttir|B. Jóhannesdóttir]] {{mark|44}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|63}}
|leikvangur= [[Grenivíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Áskell Þór Gíslason]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit, Sun ''3. september 2006''..<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2006|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188354&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&competitionId=188354|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 29. ágúst 2006<br />12:00 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 0 – 1
|lið2= {{Lið Fjölnir}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=642998&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Íris Ósk Valmundsdóttir|Í.Ó. Valmundsdóttir]] {{mark|8}}
|leikvangur= [[Leiknisvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Frosti Viðar Gunnarsson]]
|}}
== Aukakeppni 1. deild ==
''10. og 14. september 2006''.
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 10. september 2006<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|úrslit= 2 – 2
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=566591&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Rakel Hönnudóttir|R. Hönnudóttir]] {{mark|49}}<nowiki></nowiki>[[Rakel Hönnudóttir|R. Hönnudóttir]] {{mark|87}}
|mörk2= [[Bryndís Jóhannesdóttir|B. Jóhannesdóttir]] {{mark|5}}<nowiki></nowiki>[[Bryndís Jóhannesdóttir|B. Jóhannesdóttir]] {{mark|6}}
|leikvangur= [[Akureyrarvöllur]]
|áhorfendur= 100
|dómari= [[Marinó Steinn Þorsteinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 14. september 2006<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 1 – 0
|lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=617991 Leikskýrsla]
|mörk1= [[Bryndís Jóhannesdóttir|B. Jóhannesdóttir]] {{mark|41}}
|mörk2=
|leikvangur= [[ÍR-völlur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Örvar Sær Gíslason]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Bryndís Jóhannesdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Bryndís Jóhannesdóttir ÍR 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=25056|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
| [[ÍR]]
| 21
|
| 16
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''Aleksandra Mladenovic'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Aleksandra Mladenovic Haukar 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=16893|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 21
|
| 14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Katrín Vilhjálmsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Katrín Vilhjálmsdóttir Magni 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=20831|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Magni}}
| 19
|
| 14
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Þórdís Sara Þórðardóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Þórdís Sara Þórðardóttir ÍR 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=16008|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
| [[ÍR]]
| 17
|
| 19
|-
| '''4'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hafrún Olgeirsdóttir Völsungur 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
| [[ÍR]]
| 15
|
| 17
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|1. deild kvenna 2005]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild kvenna 2007]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2006.html#W2D|title=Second Level 2005 - 1. deild kvenna)|accessdate=16. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom06.html|title=Second Level 2005 - 1. deild kvenna)|accessdate=16. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2006}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
obmf8wvat8uk01jpdnkn3verqf0h7ow
1. deild kvenna í knattspyrnu 2007
0
192473
1979141
1975985
2026-09-16T14:10:49Z
Nipas2
54688
1979141
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2007
| mynd =
| ár = '''2007'''
| Meistarar = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''
| upp um deild = '''{{Lið HK/Víkingur}}'''<br>'''{{Lið Afturelding}}'''
| spilaðir leikir = 103
| mörk skoruð = 523 (5.08 m/leik)
| markahæstur = '''26 mörk'''<br>[[Karen Sturludóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 26. sinn árið '''2007'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}}
| [[Mosfellsbær]]
| [[Varmárvöllur]]
|style="text-align: left;"|Gareth O'Sullivan
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
| [[Ísafjarðarbær]]/[[Bolungarvík]]
| [[Torfnesvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sigþór Snorrason]]
| 8. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Orri Þórðarson]] og [[Silja Þórðardóttir]]
| 8. s. [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Sandgerði]], [[Garði]]
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Haraldur Sigfús Magnússon]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|[[Gunnar Svavarsson]], [[Elfar Grétarsson]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}}
| [[Reykjavík]]
| [[Fagrilundur]], [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Leiknir R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Leiknisvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kjartan Örn Þórðarson]], [[Sigurður Víðisson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kristrún Lilja Daðadóttir]]
| 4. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188564&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=17. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||'''{{Lið HK/Víkingur}}'''
||14||11||3||0||59||6||53||'''36'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||'''{{Lið Afturelding}}'''
||14||11||2||1||68||17||51||'''35'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||14||10||0||4||53||18||35||'''30'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||14||7||0||7||32||33||-1||'''21'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||14||5||2||7||30||33||-3||'''17'''
|-
|6|| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||14||6||0||8||35||49||-14||'''12'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir R.|1}}"| ||{{Lið Leiknir R.}}
||14||1||1||12||18||55||-37||'''4'''
|-
|8||style="background:#{{Fótboltalitur|BÍ/Bolungarvík|1}}"| ||{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||14||1||0||13||10||94||-84||'''3'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!!Aft!!BÍB!! FH !!GRV!!Hau!!HKV!!Lei!!Þró
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Afturelding}}
||'''XXX'''||12-0||5-1||6-3||10-2||1-1||4-2||4-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið BÍ/Bolungarvík}}
||0-8||'''XXX'''||0-5||1-5||1-4||0-6||2-0||0-13
|-
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||3-1||4-0||'''XXX'''||0-3||4-5||0-4||4-2||1-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-8||5-2||1-3||'''XXX'''||2-0||0-3||4-1||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||3-2||4-1||4-2||'''XXX'''||0-1||5-0||0-2
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið HK/Víkingur}}
||1-1||15-0||2-2||10-1||3-1||'''XXX'''||8-0||1-0
|-
|align="left"|{{Lið Leiknir R.}}
||1-3||6-2||1-1||3-6||0-3||0-2||'''XXX'''||4-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||1-3||8-0||3-1||4-1||3-0||0-2||6-0||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=100| Bær
!width=220| Leikvangur
!width=540| Þjálfari
!width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Hamrarnir}}
| [[Akureyri]]
| [[Boginn]]
|style="text-align: left;"|Vilhjálmur A. Ingvarsson
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Fjarðabyggðarhöllin]], [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Björgvin Karl Gunnarsson]]
| 3. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Sigurður Sveinsson (þjálfari)|Sigurður Sveinsson]]
|4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
| [[Fáskrúðsfjörður]]
| [[Fjarðabyggðarhöllin]], [[Búðagrund]]
|style="text-align: left;"|[[Viðar Jónsson]], [[Friðrik Jensen Karlsson]] (aðs)
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|Hajrudin Cardaklija
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Guðjón Örn Jóhannsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Kristján Bergmann Olgeirsson]]
| Ný tengsl
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''19. ágúst 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2007 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188565&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||9||3||0||57||10||47||'''38'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||7||4||1||29||8||21||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Hamrarnir|1}}"| ||[[Hamrarnir]]
||12||6||1||5||30||35||19||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||4||4||4||28||24||4||'''16'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||12||3||2||7||18||38||-20||'''11'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||1||5||6||14||33||-19||'''8'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|Leiknir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||12||2||1||9||18||46||-28||'''7'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill!!Ham!!Höt!!KFF!!Lei!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|{{Lið Hamrarnir}}
||'''XXX'''||2-7||4-2||4-0||5-1||2-2||0-13
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Höttur]]
||2-0||'''XXX'''||2-0||3-1||4-0||3-0||1-1
|-
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]]
||3-1||1-1||'''XXX'''||2-4||2-2||3-2||0-9
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir F.]]
||1-6||0-4||5-2||'''XXX'''||2-2||0-5||1-4
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||0-2||2-2||0-2||4-1||'''XXX'''||2-2||0-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||1-4||0-0||2-1||4-1||5-0||'''XXX'''||2-5
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||3-0||1-0||6-0||6-2||1-1||3-3||'''XXX'''
|}
== Úrslitakeppnin ==
''2. - 9. september 2007''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslitakeppnin 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
=== Undanúrslit ===
1. umferð, ''2. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Höttur]]
|úrslit= 3 – 4
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587840&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Björk Þorláksdóttir Baxter|S.B. Þorláksdóttir Baxter]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki>[[Hugrún Hjálmarsdóttir|H. Hjálmarsdóttir]] {{mark|66|víti}}<nowiki></nowiki><br>[[Elísabet Sara Emilsdóttir|E.S. Emilsdóttir]] {{mark|83}}
|mörk2= [[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|35}}<nowiki></nowiki>[[Ellen Bjarnadóttir|Ellen Bjarnadóttir]] {{mark|47}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|56}}<nowiki></nowiki><br>[[Lidija Stojkanovic|L. Stojkanovic]] {{mark|60|víti}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur= 100
|dómari= [[Hjalti Elís Einarsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 2 – 3
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679859&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Sigríður Þóra Birgisdóttir|S.Þ. Birgisdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Kristín Tryggvadóttir|K. Tryggvadóttir]] {{mark|43}}
|mörk2= [[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Hafrún Olgeirsdóttir|H. Olgeirsdóttir]] {{mark|48}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðlaug Jónsdóttir|G. Jónsdóttir]] {{mark|59}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Viðar Helgason]]
|}}
2. umferð, ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />16:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= {{Lið Afturelding}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=614736&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Aldís Mjöll Helgadóttir|A.M. Helgadóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Ágústa Tryggvadóttir|A. Tryggvadóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Sophia Andrea Mundy|S.A. Mundy]] {{mark|85}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Áskell Þór Gíslason]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 5. september 2007<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið HK/Víkingur}}
|úrslit= 5 – 1
|lið2= [[Höttur]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=682760&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|6}}<nowiki></nowiki>[[Rut Bjarnadóttir|R. Bjarnadóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|64}}<nowiki></nowiki><br>[[Karen Sturludóttir|K. Sturludóttir]] {{mark|71}}
|mörk2= [[Alexandra Sveinsdóttir|A. Sveinsdóttir]] {{mark|75}}
|leikvangur= [[Víkingsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Magnús Jón Björgvinsson]]
|}}
=== Úrslit ===
Úrslit ''9. september 2007''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2007|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188566&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 9. september 2007<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Afturelding}}
|úrslit= 1 – 2
|lið2= {{Lið HK/Víkingur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=679912&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Danielle Terese Guempel|D.T. Guempel]] {{mark|37}}
|mörk2= [[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Berglind Bjarnadóttir|B. Bjarnadóttir]] {{mark|66|víti}}
|leikvangur= [[Varmárvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Guðmundur Ársæll Guðmundsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Karen Sturludóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Karen Sturludóttir HK/Víkingur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið HK/Víkingur}}
| 26
|
| 17
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hafrún Olgeirsdóttir Völsungur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19823|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Völsungur}}
| 25
|
| 13
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
| '''[[Samantha Lee Robinson]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Samantha Lee Robinson Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39218|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 16
|-
| '''4'''
| [[Sophia Andrea Mundy]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sophia Andrea Mundy Afturelding 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Afturelding}}
| 14
|
| 17
|-
| '''5'''
| [[Sara Björk Gunnarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Sara Björk Gunnarsdóttir Haukar 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Haukar}}
| 14
|
| 15
|-
| '''6'''
| [[Ásthildur Margrét Hjaltadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Ásthildur Margrét Hjaltadóttir Þróttur R. 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=39217|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=18. ágúst 2026}}</ref>
| {{Lið Þróttur R.}}
| 12
|
| 13
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild kvenna 2006]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|1. deild kvenna 2008]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2007.html#W2D|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom07.html|title=Second Level 2007 - 1. deild kvenna)|accessdate=17. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2007}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
8d4fuojnrtjk3z28c3qiav30q5sufji
1. deild kvenna í knattspyrnu 2008
0
192502
1979150
1976045
2026-09-16T16:34:14Z
Nipas2
54688
1979150
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2008
| mynd =
| ár = '''2008'''
| Meistarar = '''{{Lið ÍR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið ÍR}}'''<br>'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 283 (3.68 m/leik)
| markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Hafrún Olgeirsdóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 27. sinn árið '''2008'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Garði]] [[Sandgerði]],
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|style="text-align: left;"|
| 9. s. [[ Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''23. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188619&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]'''
||12||11||0||1||33||8||25||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||8||1||3||22||11||11||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||12||5||4||3||24||15||9||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||12||4||0||8||10||18||-8||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||4||0||8||11||26||-15||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||12||3||2||7||9||19||-10||'''11'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||12||3||1||8||14||26||-12||'''10'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!! FH !!GRV!!Hau!! ÍA !!ÍBV!! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||'''XXX'''||1-2||0-1||1-0||0-1||0-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-2||'''XXX'''||5-1||1-0||1-1||1-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||0-3||'''XXX'''||1-0||0-2||2-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||3-1||1-2||0-2||'''XXX'''||2-2||1-5||5-1
|-
|align="left"|[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||4-1||0-1||6-1||7-1||'''XXX'''||0-4||0-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||2-1||2-0||4-1||3-0||3-0||'''XXX'''||4-2
|-0
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||0-1||1-3||2-1||0-1||1-1||0-1||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''17. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188620&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||10||1||1||61||9||52||'''31'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||9||1||2||34||12||22||'''28'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||5||0||7||20||33||-13||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||3||0||9||15||32||-17||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||12||2||0||10||7||51||-44||'''6'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||0-3||0-4||1-3||1-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||3-0||'''XXX'''||3-1||3-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||2-3||'''XXX'''||3-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||0-1||1-2||1-2||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||7-1||1-1||11-0||9-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||—||1-0||—||1-11
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||8-0||'''XXX'''||—||—||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||—||1-2||'''XXX'''||0-2||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-0||1-5||—||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||—||—||7-0||4-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
Umferd 1.
''30. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587831&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|54}}<nowiki></nowiki>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|75}}<br>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Miralem Haseta]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=604231&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Elínborg Ingvarsdóttir|E. Ingvarsdóttir]] {{mark|5}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|8}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|39}}
|mörk2= [[Dagný Björk Aðalsteinsdóttir|D.B. Aðalsteinsdóttir]] {{mark|58}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 254
|dómari= [[Ingvar Örn Gíslason]]
|}}
Umferd 1.
''30. ágúst 2008''.
=== Úrslit ===
Lau. ''6. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008|url=https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2008<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Albertsdóttir|M.Albertsdóttir]] {{mark|87}}
|mörk2= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Brynhildur Tyrfingsdóttir|B. Tyrfingsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|49}}<br>[[Kristrún Kristinsdóttir|K. Kristinsdóttir]] {{mark|69}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Njarðvíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Halldór Breiðfjörð Jóhannsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]
|{{Lið Völsungur}}
|18
|
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Berglind Ósk Kristjánsdóttir]]'''
|{{Lið Völsungur}}
|17
|
|12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Liliana Maria Pereira Martins]]'''
|{{Lið ÍR}}
|11
|
|15
|-
| '''4'''
|[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]
||{{Lið Sindri}}
|10
|
|12
|-
| '''5'''
|[[Begum Malali]]
|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|10
|
|15
|-
| '''6'''
| [[Olaitan Yusuf]]
|{{Lið ÍA}}
|8
|
|7
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild kvenna 2007]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild kvenna 2009]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2008.html#W2D|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom08.html|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2008}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
m2sb7z1y59jh45vyrxjr9bt9z6p7pfx
1979155
1979150
2026-09-16T17:32:45Z
Nipas2
54688
/* Úrslitakeppnin */
1979155
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2008
| mynd =
| ár = '''2008'''
| Meistarar = '''{{Lið ÍR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið ÍR}}'''<br>'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 283 (3.68 m/leik)
| markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Hafrún Olgeirsdóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 27. sinn árið '''2008'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Garði]] [[Sandgerði]],
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|style="text-align: left;"|
| 9. s. [[ Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 3. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''23. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188619&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]'''
||12||11||0||1||33||8||25||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||8||1||3||22||11||11||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||12||5||4||3||24||15||9||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||12||4||0||8||10||18||-8||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||4||0||8||11||26||-15||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||12||3||2||7||9||19||-10||'''11'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||12||3||1||8||14||26||-12||'''10'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!! FH !!GRV!!Hau!! ÍA !!ÍBV!! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||'''XXX'''||1-2||0-1||1-0||0-1||0-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-2||'''XXX'''||5-1||1-0||1-1||1-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||0-3||'''XXX'''||1-0||0-2||2-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||3-1||1-2||0-2||'''XXX'''||2-2||1-5||5-1
|-
|align="left"|[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||4-1||0-1||6-1||7-1||'''XXX'''||0-4||0-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||2-1||2-0||4-1||3-0||3-0||'''XXX'''||4-2
|-0
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||0-1||1-3||2-1||0-1||1-1||0-1||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''17. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188620&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||10||1||1||61||9||52||'''31'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||9||1||2||34||12||22||'''28'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||5||0||7||20||33||-13||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||3||0||9||15||32||-17||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||12||2||0||10||7||51||-44||'''6'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||0-3||0-4||1-3||1-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||3-0||'''XXX'''||3-1||3-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||2-3||'''XXX'''||3-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||0-1||1-2||1-2||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||7-1||1-1||11-0||9-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||—||1-0||—||1-11
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||8-0||'''XXX'''||—||—||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||—||1-2||'''XXX'''||0-2||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-0||1-5||—||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||—||—||7-0||4-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
Umferd 1, ''30. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587831&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|54}}<nowiki></nowiki>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|75}}<br>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Miralem Haseta]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=604231&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Elínborg Ingvarsdóttir|E. Ingvarsdóttir]] {{mark|5}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|8}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|39}}
|mörk2= [[Dagný Björk Aðalsteinsdóttir|D.B. Aðalsteinsdóttir]] {{mark|58}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 254
|dómari= [[Ingvar Örn Gíslason]]
|}}
Umferd 2, ''2. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results, 2nd round|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=615041&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Berglind Ósk Kristjánsdóttir|B.Ó. Kristjánsdóttir]] {{mark|25}}
|mörk2= [[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|38}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|77|víti}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|90}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Bjarni Hrannar Héðinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 6 – 0
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=618844&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Margrét Sveinsdóttir|M. Sveinsdóttir]] {{mark|25}}<br>[[Aleksandra Mladenovic|A. Mladenovic]] {{mark|37}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|45}}<br>[[Ashley Elizabeth Hutton|A.E. Hutton]] {{mark|58}}<br> ([[sjálfsmark|sm.]] 6-0) {{mark}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Andri Vigfússon]]
|}}
=== Úrslit ===
Lau. ''6. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008|url=https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2008<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Albertsdóttir|M. Albertsdóttir]] {{mark|87}}
|mörk2= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Brynhildur Tyrfingsdóttir|B. Tyrfingsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|49}}<br>[[Kristrún Kristinsdóttir|K. Kristinsdóttir]] {{mark|69}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Njarðvíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Halldór Breiðfjörð Jóhannsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]
|{{Lið Völsungur}}
|18
|
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Berglind Ósk Kristjánsdóttir]]'''
|{{Lið Völsungur}}
|17
|
|12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Liliana Maria Pereira Martins]]'''
|{{Lið ÍR}}
|11
|
|15
|-
| '''4'''
|[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]
||{{Lið Sindri}}
|10
|
|12
|-
| '''5'''
|[[Begum Malali]]
|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|10
|
|15
|-
| '''6'''
| [[Olaitan Yusuf]]
|{{Lið ÍA}}
|8
|
|7
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild kvenna 2007]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild kvenna 2009]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2008.html#W2D|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom08.html|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2008}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
3vl589gb7aqtod3a14tmaq7x1v12rmq
1979173
1979155
2026-09-16T21:26:27Z
Nipas2
54688
1979173
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2008
| mynd =
| ár = '''2008'''
| Meistarar = '''{{Lið ÍR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið ÍR}}'''<br>'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 283 (3.68 m/leik)
| markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Hafrún Olgeirsdóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 27. sinn árið '''2008'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jón Þór Brandsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Garði]] [[Sandgerði]],
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|Guðmundur Magnússon
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|style="text-align: left;"|[[Lúðvík Gunnarsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| 9. s. [[ Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Fríða Þórisdóttir]], [[Þorleifur Óskarsson]], [[Kristrún Lilja Daðadóttir]]
| 3. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''23. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188619&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]'''
||12||11||0||1||33||8||25||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||8||1||3||22||11||11||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||12||5||4||3||24||15||9||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||12||4||0||8||10||18||-8||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||4||0||8||11||26||-15||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||12||3||2||7||9||19||-10||'''11'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||12||3||1||8||14||26||-12||'''10'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!! FH !!GRV!!Hau!! ÍA !!ÍBV!! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||'''XXX'''||1-2||0-1||1-0||0-1||0-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-2||'''XXX'''||5-1||1-0||1-1||1-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||0-3||'''XXX'''||1-0||0-2||2-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||3-1||1-2||0-2||'''XXX'''||2-2||1-5||5-1
|-
|align="left"|[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||4-1||0-1||6-1||7-1||'''XXX'''||0-4||0-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||2-1||2-0||4-1||3-0||3-0||'''XXX'''||4-2
|-0
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||0-1||1-3||2-1||0-1||1-1||0-1||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]], [[Norðfjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jóhann Ingi Jóhannsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Björgvin Karl Gunnarsson]]
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|Kristján Jónsson, [[Jóhann Ingi Jóhannsson]], [[Guðrún Fema Ólafsdóttir]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Róbert Jóhann Haraldsson]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]]
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''17. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188620&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||10||1||1||61||9||52||'''31'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||9||1||2||34||12||22||'''28'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||5||0||7||20||33||-13||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||3||0||9||15||32||-17||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||12||2||0||10||7||51||-44||'''6'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||0-3||0-4||1-3||1-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||3-0||'''XXX'''||3-1||3-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||2-3||'''XXX'''||3-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||0-1||1-2||1-2||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||7-1||1-1||11-0||9-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||—||1-0||—||1-11
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||8-0||'''XXX'''||—||—||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||—||1-2||'''XXX'''||0-2||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-0||1-5||—||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||—||—||7-0||4-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
Umferd 1, ''30. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587831&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|54}}<nowiki></nowiki>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|75}}<br>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Miralem Haseta]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=604231&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Elínborg Ingvarsdóttir|E. Ingvarsdóttir]] {{mark|5}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|8}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|39}}
|mörk2= [[Dagný Björk Aðalsteinsdóttir|D.B. Aðalsteinsdóttir]] {{mark|58}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 254
|dómari= [[Ingvar Örn Gíslason]]
|}}
Umferd 2, ''2. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results, 2nd round|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=615041&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Berglind Ósk Kristjánsdóttir|B.Ó. Kristjánsdóttir]] {{mark|25}}
|mörk2= [[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|38}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|77|víti}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|90}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Bjarni Hrannar Héðinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 6 – 0
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=618844&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Margrét Sveinsdóttir|M. Sveinsdóttir]] {{mark|25}}<br>[[Aleksandra Mladenovic|A. Mladenovic]] {{mark|37}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|45}}<br>[[Ashley Elizabeth Hutton|A.E. Hutton]] {{mark|58}}<br> ([[sjálfsmark|sm.]] 6-0) {{mark}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Andri Vigfússon]]
|}}
=== Úrslit ===
Lau. ''6. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008|url=https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2008<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Albertsdóttir|M. Albertsdóttir]] {{mark|87}}
|mörk2= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Brynhildur Tyrfingsdóttir|B. Tyrfingsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|49}}<br>[[Kristrún Kristinsdóttir|K. Kristinsdóttir]] {{mark|69}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Njarðvíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Halldór Breiðfjörð Jóhannsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]
|{{Lið Völsungur}}
|18
|
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Berglind Ósk Kristjánsdóttir]]'''
|{{Lið Völsungur}}
|17
|
|12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Liliana Maria Pereira Martins]]'''
|{{Lið ÍR}}
|11
|
|15
|-
| '''4'''
|[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]
||{{Lið Sindri}}
|10
|
|12
|-
| '''5'''
|[[Begum Malali]]
|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|10
|
|15
|-
| '''6'''
| [[Olaitan Yusuf]]
|{{Lið ÍA}}
|8
|
|7
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild kvenna 2007]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild kvenna 2009]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2008.html#W2D|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom08.html|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2008}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
6vvqz2mud42htzpss883cdtocxzg40o
1979174
1979173
2026-09-16T21:28:37Z
Nipas2
54688
/* Úrslitakeppnin */
1979174
wikitext
text/x-wiki
{{Íþróttadeild
| nafn = 1. deild kvenna 2008
| mynd =
| ár = '''2008'''
| Meistarar = '''{{Lið ÍR}}'''
| upp um deild = '''{{Lið ÍR}}'''<br>'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
| spilaðir leikir = 77
| mörk skoruð = 283 (3.68 m/leik)
| markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Hafrún Olgeirsdóttir]] ({{Lið Völsungur}})
| haldið hreinu =
| stærsti heimasigur =
| stærsti útisigur =
| tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]]
|}}
Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 27. sinn árið '''2008'''.
{{clear}}
== A riðill ==
=== Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið FH}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jón Þór Brandsson]]
| 5. sæti
|-
|style="text-align: left;"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
| [[Grindavík]], [[Garði]] [[Sandgerði]],
| [[Grindavíkurvöllur]], [[Sparisjóðsvöllurinn]]
|style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}}
| [[Hafnarfjörður]]
| [[Ásvellir]]
|style="text-align: left;"|Guðmundur Magnússon
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}}
| [[Akranes]]
| [[Akraneshöllin]]
|style="text-align: left;"|[[Lúðvík Gunnarsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}}
| [[Vestmannaeyjar]]
| [[Hásteinsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}}
| [[Reykjavík]]
| [[ÍR-völlur]]
|style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]]
| 9. s. [[ Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankad.]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}}
| [[Reykjavík]]
| [[Valbjarnarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Fríða Þórisdóttir]], [[Þorleifur Óskarsson]], [[Kristrún Lilja Daðadóttir]]
| 3. sæti
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''23. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188619&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=40|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]'''
||12||11||0||1||33||8||25||'''33'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]'''
||12||8||1||3||22||11||11||'''25'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||12||5||4||3||24||15||9||'''19'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||12||4||0||8||10||18||-8||'''12'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}}
||12||4||0||8||11||26||-15||'''12'''
|-
|6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||{{Lið Þróttur_R.}}
||12||3||2||7||9||19||-10||'''11'''
|-
|7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||12||3||1||8||14||26||-12||'''10'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
|-style="background:#F0F0F0;"
!align="left"|A riðill!! FH !!GRV!!Hau!! ÍA !!ÍBV!! ÍR !!Þró
|- |list2 =
|align="left"|[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]
||'''XXX'''||1-2||0-1||1-0||0-1||0-2||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
||1-2||'''XXX'''||5-1||1-0||1-1||1-2||2-0
|-
|align="left"|{{Lið Haukar}}
||1-2||0-3||'''XXX'''||1-0||0-2||2-1||0-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]
||3-1||1-2||0-2||'''XXX'''||2-2||1-5||5-1
|-
|align="left"|[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]
||4-1||0-1||6-1||7-1||'''XXX'''||0-4||0-0
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|[[ÍR]]
||2-1||2-0||4-1||3-0||3-0||'''XXX'''||4-2
|-0
|align="left"|{{Lið Þróttur_R.}}
||0-1||1-3||2-1||0-1||1-1||0-1||'''XXX'''
|}
== B riðill ==
===Liðin ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=180| Lið
!width=140| Bær
!width=200| Leikvangur
!width=520| Þjálfari
!width=180| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]]
|-
|style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
| [[Fjarðabyggð]]
| [[Eskifjarðarvöllur]], [[Norðfjarðarvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jóhann Ingi Jóhannsson]]
| Ný tengsl
|-
|style="text-align: left;"|[[Höttur]]
| [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]]
| [[Vilhjálmsvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Björgvin Karl Gunnarsson]]
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}}
| [[Höfn]]
| [[Sindravellir]]
|style="text-align: left;"|Kristján Jónsson, [[Jóhann Ingi Jóhannsson]], [[Guðrún Fema Ólafsdóttir]]
| 6. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}}
| [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]]
| [[Sauðárkróksvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Róbert Jóhann Haraldsson]]
| 4. sæti
|-
|style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}}
| [[Húsavík]]
| [[Húsavíkurvöllur]]
|style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]]
| [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]
|}
=== Staðan í deildinni ===
==== Stigatafla ====
''Staðan fyrir 14. umferð, ''17. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2008 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188620&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=14|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=20. ágúst 2026}}</ref>
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30| Sæti
!width=50|
!width=140|Félag
!width=30|L
!width=30|U
!width=30|J
!width=30|T
!width=30|Sk
!width=30|Fe
!width=30|Mm
!width=30|Stig
!width=180|Athugasem
|-style="background:#D0F0C0;"
|1||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''{{Lið Völsungur}}'''
||12||10||1||1||61||9||52||'''31'''
|align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]'''
|-style="background:#D0F0C0;"
|2||style="background:#{{Fótboltalitur|Höttur|1}}"| ||'''{{Lið Höttur}}'''
||12||9||1||2||34||12||22||'''28'''
|-
|3||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||{{Lið Sindri}}
||12||5||0||7||20||33||-13||'''15'''
|-
|4||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||{{Lið Tindastóll}}
||12||3||0||9||15||32||-17||'''9'''
|-
|5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjarðabyggð|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||12||2||0||10||7||51||-44||'''6'''
|}
<small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small>
==== Töfluyfirlit ====
''Heimaliðið er vinstra megin''.
{|
|valign="top" width="48%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 1!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||0-3||0-4||1-3||1-5
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||3-0||'''XXX'''||3-1||3-2||0-1
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||5-1||2-3||'''XXX'''||3-1||2-1
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||0-1||1-2||1-2||'''XXX'''||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||7-1||1-1||11-0||9-0||'''XXX'''
|}
|valign="top" width="4%"|
|valign="top" width="47%"|
{| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable"
!align="left"|B riðill 2!!F/L!!Höt!!Sin!!Tin!!Völ
|- |list2 =
|align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]]
||'''XXX'''||—||1-0||—||1-11
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Höttur}}
||8-0||'''XXX'''||—||—||1-2
|-
|align="left"|{{Lið Sindri}}
||—||1-2||'''XXX'''||0-2||—
|-! style="background:#F0F0F0;"
|align="left"|{{Lið Tindastóll}}
||2-0||1-5||—||'''XXX'''||—
|-
|align="left"|{{Lið Völsungur}}
||—||—||7-0||4-1||'''XXX'''
|}
|}
<small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>.
== Úrslitakeppnin ==
Umferð 1, ''30. ágúst 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Höttur}}
|úrslit= 0 – 3
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=587831&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1=
|mörk2= [[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|54}}<nowiki></nowiki>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|75}}<br>[[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Miralem Haseta]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 30. ágúst 2008<br />14:30 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 3 – 1
|lið2= {{Lið Völsungur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=604231&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Elínborg Ingvarsdóttir|E. Ingvarsdóttir]] {{mark|5}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|8}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|39}}
|mörk2= [[Dagný Björk Aðalsteinsdóttir|D.B. Aðalsteinsdóttir]] {{mark|58}}
|leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]]
|áhorfendur= 254
|dómari= [[Ingvar Örn Gíslason]]
|}}
Umferð 2, ''2. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008 matches and results, 2nd round|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188621&toggle=rounds&round=2&banner-tab=matches-and-results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= {{Lið Völsungur}}
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=615041&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Berglind Ósk Kristjánsdóttir|B.Ó. Kristjánsdóttir]] {{mark|25}}
|mörk2= [[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Begum Malali|B. Malali]] {{mark|38}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|77|víti}}<br>[[Ágústa Jóna Heiðdal|Á.J. Heiðdal]] {{mark|90}}
|leikvangur= [[Húsavíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Bjarni Hrannar Héðinsson]]
|}}
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 2. september 2008<br />17:30 [[GMT]]
|lið1= [[ÍR]]
|úrslit= 6 – 0
|lið2= {{Lið Höttur}}
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=618844&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Margrét Sveinsdóttir|M. Sveinsdóttir]] {{mark|25}}<br>[[Aleksandra Mladenovic|A. Mladenovic]] {{mark|37}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|45}}<br>[[Ashley Elizabeth Hutton|A.E. Hutton]] {{mark|58}}<br> ([[sjálfsmark|sm.]] 6-0) {{mark}}
|mörk2=
|leikvangur= [[Vilhjálmsvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Andri Vigfússon]]
|}}
=== Úrslit ===
Lau. ''6. september 2008''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2008|url=https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2026}}</ref>
{{Knattspyrnuleikur
|dagsetning= 6. september 2008<br />14:00 [[GMT]]
|lið1= [[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|úrslit= 1 – 4
|lið2= [[ÍR]]
|skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=645870&banner-tab=report Leikskýrsla]
|mörk1= [[Margrét Albertsdóttir|M. Albertsdóttir]] {{mark|87}}
|mörk2= [[Liliana Maria Pereira Martins|L.M. Pereira Martins]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Brynhildur Tyrfingsdóttir|B. Tyrfingsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|49}}<br>[[Kristrún Kristinsdóttir|K. Kristinsdóttir]] {{mark|69}}<br>[[Ásgerður Arna Pálsdóttir|Á.A. Pálsdóttir]] {{mark|84}}
|leikvangur= [[Njarðvíkurvöllur]]
|áhorfendur=
|dómari= [[Halldór Breiðfjörð Jóhannsson]]
|}}
== Markahæstu leikmenn ==
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
!width=30|Sæti
!width=340|Nafn
!width=120|Félag
!width=90|Mörk
!width=30|Víti
!width=90|Leikir
|-style="background:#FFD700;"
| '''1'''
| '''[[Hafrún Olgeirsdóttir]]
|{{Lið Völsungur}}
|18
|
|14
|-style="background:#C0C0C0;"
| '''2'''
|'''[[Berglind Ósk Kristjánsdóttir]]'''
|{{Lið Völsungur}}
|17
|
|12
|-style="background:#CD7F32;"
| '''3'''
|'''[[Liliana Maria Pereira Martins]]'''
|{{Lið ÍR}}
|11
|
|15
|-
| '''4'''
|[[Jóna Benny Kristjánsdóttir]]
||{{Lið Sindri}}
|10
|
|12
|-
| '''5'''
|[[Begum Malali]]
|[[Ungmennafélag Grindavíkur|G]][[Reynir Sandgerði|R]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]]
|10
|
|15
|-
| '''6'''
| [[Olaitan Yusuf]]
|{{Lið ÍA}}
|8
|
|7
|}
{{1. deild kvenna í knattspyrnu}}
{{röð
| listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]]
| fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild kvenna 2007]]
| eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild kvenna 2009]]
}}
== Tilvísanir og heimildir ==
<div class="references-small"><references/></div>
* {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2008.html#W2D|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
* {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom08.html|title=Second Level 2008 - 1. deild kvenna)|accessdate=20. ágúst 2026}}
{{Knattspyrna á Íslandi 2008}}
[[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]]
[[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]]
pswb2nusqhiovghgz4g8tnycc169dx4
Paragvæstríðið
0
192702
1979157
1977877
2026-09-16T17:46:38Z
TKSnaevarr
53243
/* Innrásin í Paragvæ */
1979157
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
| conflict = Paragvæstríðið
| partof =
| image = Escenas de la Guerra de la Triple Alianza.png
| image_size = 300px
| caption = Að ofan, frá vinstri: Orrustan við Riachuelo (1865), orrustan við Tuyutí (1866), orrustan við Curupayty (1866), orrustan við Avay (1868), orrustan við Lomas Valentinas (1868), orrustan við Acosta Ñu (1869), [[Palacio de los López|Forsetahöll Paragvæ]] í hernámi Asúnsjón (1869) og paragvæskir stríðsfangar ({{circa}} 1870)
| date = 13. nóvember 1864{{sfn|Whigham|2002|pp=161, 446 n.87}} – 8. apríl 1870<br>({{age in years, months, weeks and days|1864|11|13|1870|4|8}})
| place = [[Suður-Ameríka]]; [[Paragvæ]], [[Brasilía]] og [[Argentína]]
| territory = Paragvæ glatar endanlega tilkalli til landsvæðis sem nemur tæpum 40% af svæðinu sem landið gerði tilkall til fyrir stríð.
* Brasilía innlimar landsvæði norðan við [[Apafljót]], sem nú er hluti af fylkinu [[Mato Grosso do Sul]].
* Argentína innlimar hið umdeilda [[Misiones-hérað]] og öll umdeildu landsvæðin sunnan við [[Pilcomayo-fljót]] sem nú mynda [[Formosa-hérað]].
| result = Sigur bandamanna<br>{{bulleted list|Þríveldasamningurinn líður undir lok|[[Loizaga–Cotegipe-samningurinn]] milli Brasilíu og Paragvæ|[[Machaín-Irigoyen-samningurinn]] milli Argentínu og Paragvæ|Siglingafrelsi um [[Río de la Plata]] tryggt|Bandamenn hernema Paragvæ}}
| combatant1 = {{plainlist|
* {{flag|Brasilía|1870}}
{{tree list}}
* {{flag|Argentína}}
** {{Flagicon|Paragvæ}} [[Paragvæska hersveitin]]
* {{flag|Úrúgvæ}} (frá 1865)
** {{Flagicon image|Flag of Colorado Party (Uruguay).svg}} [[Rauði flokkurinn (Úrúgvæ)|Rauða fylkingin]] (1864–1865)
{{tree list/end}}
}}
| combatant2 = {{plainlist|
* {{flag|Paragvæ|1842}}
* {{flagicon|Úrúgvæ}} {{Flagicon image|Flag of the National Party (Uruguay).svg}} [[Úrúgvæ]] ([[Þjóðernisflokkurinn (Úrúgvæ)|Hvíta fylkingin]], 1864–1865)
}}
| commander1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Pétur 2. Brasilíukeisari|Pétur 2. keisari]]
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Luís Alves de Lima e Silva, hertogi af Caxias|Hertoginn af Caxias]]
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Gaston, greifi af Eu|Greifinn af Eu]]
* {{nowrap|{{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Joaquim Marques Lisboa, markgreifi af Tamandaré|Markgreifinn af Tamandaré]]}}
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Joaquim José Inácio, vísigreifinn af Inhaúma|Vísigreifinn af Inhaúma]]
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Manuel Luís Osório, markgreifi af Erval|Markgreifinn af Herval]]
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Manuel Marques de Sousa, greifi af Porto Alegre|Greifinn af Porto Alegre]]
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} [[Polidoro Jordão, vísigreifi af Santa Teresa|Polidoro Jordão]]
* {{flagdeco|Argentina}} [[Bartolomé Mitre]]
* {{nowrap|{{flagdeco|Argentina}} [[Domingo F. Sarmiento]]}}
* {{flagdeco|Argentina}} [[Juan Andrés Gelly y Obes|Juan Gelly y Obes]]
* {{flagdeco|Argentina}} [[Wenceslao Paunero (hershöfðingi)|Wenceslao Paunero]]
* {{flagdeco|Uruguay}} [[Venancio Flores]]{{KIA}}
* {{flagdeco|Uruguay}} [[Lorenzo Batlle y Grau]]
* {{flagdeco|Uruguay}} [[Enrique Castro (hershöfðingi)|Enrique Castro]]
}}
| commander2 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Francisco Solano López|F. Solano López]]{{KIA}}
* {{nowrap|{{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Domingo Francisco Sánchez|Domingo F. Sánchez]]{{KIA}}}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[José E. Díaz]]{{KIA}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Pedro Ignacio Meza|Ignacio Meza]]{{KIA}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Elizardo Aquino]]{{KIA}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Wenceslao Robles]]{{Executed}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Vicente Barrios]]{{Executed}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[José María Bruguez|José M. Bruguez]]{{Executed}}
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Bernardino Caballero|B. Caballero]]
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Francisco Isidoro Resquín|F. I. Resquín]]
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Antonio de la Cruz Estigarribia|A. Estigarribia]]
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[Pedro Duarte (hershöfðingi)|Pedro Duarte]]
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} [[George Thompson (verkfræðingur)|George Thompson]]
* {{Flagicon image|Flag of the National Party (Uruguay).svg}} [[Atanasio Aguirre]]
}}
| strength1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} ~139.000{{Sfn|Doratioto|2022|p=483}}
* {{flagdeco|Argentina}} ~30.000{{Sfn|Doratioto|2022|p=488}}
* {{flagdeco|Uruguay}} 5.583{{Sfn|Doratioto|2022|p=488}}
* Total: ~175.000
}}
| strength2 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} 300.000<ref name="Dere">{{Cite web|url=http://remilitari.com/guias/victimario5.htm |title=Las mayores guerras y genocidios del siglo XIXs|access-date=15 May 2013|website=Victimario Histórico Militar|publisher=De Re Militari|language=es|archive-url=https://web.archive.org/web/20180412081700/http://remilitari.com/guias/victimario5.htm|archive-date=12 April 2018}}</ref>
* {{Flagicon image|Flag of the National Party (Uruguay).svg}} Óvíst
}}
| casualties1 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Brasilía|1870}} 50.000 hermenn
* 50.000 almennir borgarar
* {{flagdeco|Argentina}} 18.000 hermenn
* 13.000 almennir borgarar
* {{flagdeco|Uruguay}} 10.000
* '''Alls''': Óvíst, eitthvað á bilinu 50.000–200.000<ref>{{cite web|url=http://remilitari.com/guias/victimario5.htm|title=De re Militari: muertos en Guerras, Dictaduras y Genocidios|website=remilitari.com}}</ref>
}}
| casualties2 = {{plainlist|
* {{flagdeco|Paraguay|1842}} Óvíst, líklega 175.000–300.000 hermenn og borgarar
* {{Flagicon image|Flag of the National Party (Uruguay).svg}} Óvíst
}}
| casualties3 = '''Alls: 150.000–500.000 látin'''
}}
'''Paragvæstríðið''' (spænska: ''Guerra del Paraguay'', portúgalska: ''Guerra do Paraguai''), einnig kallað '''þríveldastríðið''' (spænska: ''Guerra de la Triple Alianza'', portúgalska: ''Guerra da Tríplice Aliança'') var stríð sem var háð í [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] frá 1864 til 1870. Í stríðinu barðist [[Paragvæ]] gegn svokölluðu þríveldabandalagi [[Argentína|Argentínu]], [[Brasilía|Brasilíu]] og [[Úrúgvæ]]. Stríðið var mannskæðasti milliríkjaófriður í sögu [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]]. Mannfall Paragvæ var gríðarlegt en engin samstaða er meðal fræðimanna um nákvæmlega hve margir fórust.
Eftir að Paragvæjar báðu ósigur í hefðbundnum hernaði héldu þeir áfram andspyrnu með [[Skæruhernaður|skæruhernaði]] sem leiddi til enn frekari eyðileggingar paragvæska hersins og fjöldadauða almennra borgara. Stór hluti íbúa Paragvæ fórst vegna átaka, hungursneyðar og sjúkdóma. Skæruhernaðurinn varði í 14 mánuði, þar til [[Francisco Solano López]] forseti féll í valinn í bardaga gegn Brasilíumönnum við Cerro Corá þann 1. mars 1870. Argentínskir og brasilískir hermenn héldu uppi hernámi í Paragvæ til ársins 1876.
== Aðdragandi stríðsins ==
Árið 1864 bjó Paragvæ yfir stærsta fastaher í Suður-Ameríku, sem taldi til sín um 30.000 menn þrátt fyrir að heildaríbúafjöldi Paragvæ næmi aðeins um 450.000 manns. Paragvæski herinn var jafnframt vel vopnum búinn og vel þjálfaður. Pólitísk áhrif ríkisins í Suður-Ameríku jukust í takt við hervald þess og nágrannaríkjunum [[Brasilía|Brasilíu]] og [[Argentína|Argentínu]] stóð stuggur af því. Ríkin tvö, sem saman töldu til sín um 11 milljónir íbúa, stýrðu öllum verslunarleiðum til Paragvæ, sem gat því ekki vænst þess að hafa næg hergögn eða birgðir ef til stríðs kæmi.
Þegar Brasilía hóf í september 1864 afskipti af innanríkismálum [[Úrúgvæ]] með því að styðja [[Úrúgvæstríðið|uppreisnarhreyfingu í landinu]] leit forseti Paragvæ, [[Francisco Solano López]], á það sem tilraun til að hrófla við valdajafnvæginu í Suður-Ameríku. López ákvað að senda paragvæska hermenn til Úrúgvæ til að koma á röð og reglu. Hann bjóst við því að Argentína myndi viðhalda hlutleysi eða styðja hann en Argentínumenn höfðu í raun veitt leynilegt samþykki fyrir inngripi Brasilíumanna í Úrúgvæ.
== Gangur stríðsins ==
López krafðist þess að Brasilía hætti stuðningi við uppreisnina í Úrúgvæ en þegar ekkert svar barst lýsti López yfir stríði í nóvember 1864. Stríðið hófst með áhlaupi Paragvæja í [[Mato Grosso]] meðfram [[Paragvæfljót]]inu. Í mars 1865 hertóku Paragvæjar fylkishöfuðborgina [[Cuiabá]]. Þar með höfðu hermenn López lagt undir sig landsvæði sem var næstum jafnstórt og allt Paragvæ.
=== Innkoma Argentínu ===
Næst vildi López bjarga ríkisstjórn Úrúgvæ. Til þess að komast til Úrúgvæ varð paragvæski herinn hins vegar að fara yfir [[Corrientes-hérað]] í Argentínu. Þegar argentínski forsetinn [[Bartolomé Mitre]] neitaði að leyfa Paragvæjum að fara yfir argentínskt landsvæði lýsti López yfir stríði gegn Argentínu þann 18. mars 1865. Daginn eftir gerðu paragvæskir hermenn innrás í landamærahéruðin Corrientes og [[Entre Ríos]]. López hafði vonast eftir stuðningi frá héraðsstjóranum [[Justo José de Urquiza]], sem var þekktur sem einn svæsnasti gagnrýnandi Mitre forseta, en hann tilkynnti López að þótt hann styddi ekki stjórn Mitre myndi hann ekki hörfa af argentísku landsvæði.
Á sama tíma höfðu uppreisnarmennirnir í Úrúgvæ sigrað undir forystu [[Venancio Florés]] og gengið frá bandalagssamningi við Brasilíu og Argentínu. Þar með var stofnað svokallað þríveldabandalag. Í leynilegu ákvæði samningsins skuldbundu ríkin sig til að semja ekki um frið fyrr en paragvæsku ríkisstjórninni hefði verið steypt af stóli.
[[Mynd:Batalha riachuelo victor meirelles.jpg|thumb|left|Orrustan við Riachuelo.]]
Brasilísk flotadeild með einni freigátu, fjórum korvettum og fjórum fallbyssubátum undir forystu [[Francisco Manuel Barroso|Francisco Manuel Barrosos]] flotaforingja sigldi upp [[Paraná-fljót]]ið til að styðja herflutninga bandamanna. López forseti brást við með því að gera út tvær korvettur, sjö gufuskip og sjö birgðaskip undir forystu Pedri Ignacio Meza flotaforingja til að mæta þeim. Þann 11. júní 1865 mættust flotarnir í orrustunni við Riachuelo. Meza flotaforingi hafði ætlað að gera árás í dögun en vegna vélarbilunar komst flotinn ekki á vettvang fyrr en eftir að birta tók. Í fyrstu gekk orrustan vel fyrir Paragvæja en að endingu bar brasilíski flotinn þá ofurliði. Paragvæjar misstu þrjú skip en Brasilíumenn aðeins eitt. Paragvæski flotinn neyddist til að hörfa og þar með höfðu bandamenn náð stjórn á mikilvægri siglingaleið. Ósigur Paragvæja í bardaganum leiddi til þess að sóknin gegn Argentínu fjaraði út.
Þrátt fyrir þessar ófarir hélt Paragvæ áfram sókn sinni gegn Brasilíu og Úrúgvæ. Um 10.000 manna paragvæskur her réðst inn í [[Rio Grande do Sul]] og lagði undir sig bæina [[São Borja]] og [[Uruguaiana]]. Á sama tíma hélt um 3.200 manna paragvæskur her inn í Úrúgvæ en var sigraður í bardaga við Jataí þann 17. ágúst. Ósigurinn neyddi paragvæsku herina til að yfirgefa hernámssvæðin og hörfa til þess að verja heimalandið.
=== Innrásin í Paragvæ ===
[[Mynd:Tuyuti.jpg|thumb|left|Orrustan við Tuyutí.]]
Undir lok ársins stóðu bandamenn í sókn með rúmlega 50.000 manna her. Paragvæski herinn tók sér varnarstöðu við mót Paraná- og Paragvæfljótanna. Bandamenn voru engu að síður sigurvissir. Þann 24. maí 1866 lenti herjunum þremur saman í [[Orrustan við Tuyutí|orrustunni við Tuyutí]]. Þar börðust 23.000 paragvæskir hermenn gegn 34.000 manna her bandamanna. Orrustan var sú stærsta í Suður-Ameríku frá falli [[Inkaveldið|Inkaveldisins]] árið 1533 og henni lauk með afgerandi ósigri Paragvæja, sem misstu um 13.000 menn. Mannfall bandamanna var hins vegar einnig mikið og því gátu þeir ekki fylgt sigrinum eftir.
Bandamenn héldu áfram sókninni en voru sigraðir af paragvæskum her undir stjórn [[José E. Díaz]] í orrustunni við Curupaity, þar sem bandamenn misstu 5.000 hermenn á einum degi. Þetta reyndist hins vegar síðasti meiriháttar sigur Paragvæja í stríðinu. Ósigurinn leiddi til þess að ríki þríveldabandalagsins endurskipulögðu heri sína. Meðal annars var hinn frækni [[Luís Alves de Lima, hertogi af Caxias|Luís Alves de Lima]] (síðar þekktur sem hertoginn af Caxias) skipaður nýr leiðtogi brasilíska hersins. Frá og með haustinu 1867 léku Brasilíumenn stærsta hlutverkið í sameiginlegum hernaðaraðgerðum bandalagsins.
Eftir þetta syrti í álinn fyrir López. Í febrúar 1867 lést José E. Díaz og óánægja landsmanna með stríðið jókst. Paragvæ hafði misst meira en helming herafla síns og stjórn López var æ einangraðari. Í janúar 1868 var de Lima hershöfðingi skipaður leiðtogi sameinaðs herafla bandamanna. Honum tókst fljótt að sveigja fylkingararm í kringum varnir Paragvæja og gerði árás aftan að örmagna hermönnum López. Bandamenn tóku hverja varnarstöðu Paragvæja af fætur annarri og þúsundir paragvæska hermanna gerðust liðhlaupar eða gáfust upp án átaka.
López tókst að hægja á sókn bandamanna en neyddist til að yfirgefa höfuðborgina [[Asúnsjón]], sem var hertekin á nýársdag 1869. Bandamenn kröfðust þess að López gæfist upp en hann neitaði og flúði upp í fjöll með lítinn hóp stuðningsmanna sinna til að halda áfram baráttunni. Síðasta ár stríðsins var Paragvæ lagt í rúst. López reyndi að nýta sér hrottaskap bandamanna til að egna paragvæsku þjóðina til uppreisnar gegn hernámsliðinu. Að endingu var López drepinn í [[Orrustan við Cerro Corá|orrustunni við Cerro Corá]] þann 1. mars 1870 og þar með var stríðinu lokið. Bandamenn héldu uppi hernámi í Paragvæ næstu sex árin.
== Afleiðingar ==
Stríðið var reiðarslag fyrir Paragvæ. Um það bil helmingur allra íbúa landsins fórst í stríðinu og í harðindunum sem fylgdu í kjölfarið. Landið neyddist til að afsala sér um helmingi landsvæðis síns til Argentínu og missti þar með stóran hluta íbúafjölda síns. Í manntali árið 1871 voru landsmenn 221.000 talsins og aðeins 28.000 þeirra voru karlmenn. Nánast eingöngu konur, börn og eldri borgarar lifðu því af stríðið. Við lá að Paragvæ væri leyst upp sem sjálfstætt ríki eftir stríðið þar sem argentínski forsetinn Mitre bauð Brasilíu að innlima það sem eftir var af Paragvæ eftir að Argentína hafði innlimað stóran hluta landsins. Brasilíumenn afþökkuðu boðið þar sem þeir vildu frekar hafa Paragvæ sem hlutlaust svæði milli sín og Argentínu. Paragvæ var gjaldþrota og í rústum etir stríðið og fór í gegnum langt tímabil efnahagslegrar stöðvunar, spillingar, fátæktar og pólitísks óstöðugleika. Ekki komst aftur á stöðugleiki í landinu fyrr en með valdatöku [[Alfredo Stroessner]]s árið 1954, sem hóf 35 ára langa herforingjastjórn. Landið endurheimti aldrei fyrri hernaðarmátt og áhrif í Suður-Ameríku.
Brasilía leið einnig fyrir stríðið. Landið hafði neyðst til að taka himinhá lán til að fjármagna hernaðinn, sem kom illa niður á efnahagi landsins. Því er gjarnan litið á stríðið sem upphafið að endalokum [[Brasilíska keisaradæmið|brasilíska keisaradæmisins]], sem var leyst upp árið 1889 í kjölfar versnandi efnahagsástands og pólitískra deilna innanlands. Argentína mátti heita mesti sigurvegari stríðsins. Þar sem Paragvæ hafði verið knésett og Brasilía var að þrotum komin var Argentína eitt voldugasta ríki álfunnar fram á fjórða áratug 20. aldar. Argentínumenn komust sér í lagi í áhrifastöðu gagnvart Úrúgvæ, sem var lengi stýrt af ríkisstjórnum sem voru hliðhollar Argentínu.
==Heimildir==
*{{cite book
|last=Doratioto
|first=Francisco
|year=2022
|title=Maldita Guerra: Nova história da Guerra do Paraguai
|publisher=Companhia das Letras
|location=São Paulo
|isbn=978-65-5921-286-6
|language=pt
|edition=3
}}
* {{cite book
| last1 = Whigham
| first1 = Thomas L.
| year = 2002
| title = The Paraguayan War: Causes and Early Conduct
| volume = 1
| publisher = University of Nebraska Press
| location = Lincoln
| isbn = 978-0-8032-4786-4
}}
==Tilvísanir==
<references/>
[[Flokkur:Saga Argentínu]]
[[Flokkur:Saga Brasilíu]]
[[Flokkur:Saga Paragvæ]]
[[Flokkur:Saga Úrúgvæ]]
[[Flokkur:Stríð á 19. öld]]
ivdki8bfie46kk3ps6gipstebmid9q6
Francisco Solano López
0
192723
1979158
1978066
2026-09-16T17:48:40Z
TKSnaevarr
53243
/* Orrustan við Cerro Corá */
1979158
wikitext
text/x-wiki
{{Forseti
|nafn = Francisco Solano López
|mynd = El Mariscal López.jpg
|myndatexti1 = López {{circa}} 1862.
|titill = Forseti Paragvæ
|stjórnartíð_start = 10. september 1862
|stjórnartíð_end = 1. mars 1870
|vara_forseti = [[Domingo Francisco Sánchez]]
|forveri = [[Carlos Antonio López]]
|eftirmaður = Hernámsstjórn
|fæddur = {{fæðingardagur|1827|7|24}}<ref name="portal">{{Cite web |url=https://www.portalguarani.com/463_francisco_solano_lopez.html |title=Francisco Solano López |access-date=2023-12-07 |website=Portal Guarni |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611000010/https://www.portalguarani.com/463_francisco_solano_lopez.html |archive-date=2023-06-11 |language=Spanish}}</ref>
|fæðingarstaður = [[Asúnsjón]], [[Paragvæ]]
|dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1870|3|1|1827|7|24}}
|dánarstaður = [[Cerro Corá]], [[Paragvæ]]
|þjóderni = [[Paragvæ]]skur
|maki = [[Eliza Lynch]]
|háskóli = [[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]
|undirskrift = Francisco solano lopez signature.png
}}
'''Francisco Solano López Carrillo''' (24. júlí 1827 – 1. mars 1870) var forseti [[Paragvæ]] frá 1862 til dauðadags árið 1870. Hann var elsti sonur paragvæska forsetans [[Carlos Antonio López]] og tók við forsetaembættinu í föðurarf.
López er af mörgum talinn ábyrgur fyrir [[Paragvæstríðið|Paragvæstríðinu]], þar sem rúmur helmingur allra íbúa Paragvæ fórst. Stríðinu lauk þegar López sjálfur féll í valinn í orrustu við Cerro Corá. Aðrir telja López aftur á móti hafa verið djarfan baráttumann fyrir sjálfstæði Paragvæ á móti erlendum fjárhagsmunum og líta á hann sem þjóðhetju.
==Æviágrip==
Francisco Solano López fæddist í [[Asúnsjón]] og var skipaður fylkishershöfðingi þegar hann var 18 ára gamall.<ref name="Hanratty, Dannin M 1988">Hanratty, Dannin M. and Meditz, Sandra W., editors. ''Paraguay: A Country Study''. Washington: GPO for the Library of Congress, 1988.</ref> Árið 1853 var hann sendur sem sendifulltrúi til Evrópu, þar sem hann heimsótti [[Bretland]], [[Síðara franska keisaradæmið|Frakkland]] og [[Ítalía|Ítalíu]]. Hann var erlendis í eitt og hálft ár og keypti mikið magn vopna og birgða í ferðinni. Hann lagði einnig á ráðin um byggingu járnbrautar og um aðflutninga Frakka til Paragvæ. López hreifst af [[Napóleon 3.]] og af minningunni um frænda hans, [[Napóleon Bónaparte]].<ref name="Hanratty">Hanratty</ref> López líkti til dæmis eftir einkennisbúningum hermanna Napóleons og sagt er að hann hafi látið gera nákvæma eftirlíkingu af [[Kóróna Napóleons|kórónu Napóleons]].<ref name="Shaw2930">{{Cite book|last= Shaw |first= Karl |title= Šílenství mocných |edition= |year= 2005 |origyear= 2004 |publisher=Metafora |location= Praha |language= Czech |isbn= 80-7359-002-6 |pages= 29–30 }}</ref> Í París kynntist hann vændiskonunni [[Eliza Lynch|Elizu Lynch]], sem hann tók með sér heim til Paragvæ. Þar varð hún ástkona hans og í reynd forsetafrú landsins það sem hann átti eftir ólifað og hafði mikil áhrif á stjórnmálastefnu hans.
Þegar López kom heim til Paragvæ árið 1855 var hann skipaður stríðsmálaráðherra og síðar varaforseti landsins.<ref>{{cite web |url=http://vicepresidencia.gov.py/?categoria=11&t=galeria-de-vicepresidentes |title=Gallery |publisher=Embætti varaforseta Paragvæ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629113011/http://www.vicepresidencia.gov.py/?categoria=11&t=galeria-de-vicepresidentes |archive-date=29 June 2012}}</ref> Þegar [[Carlos Antonio López]], faðir Solano López, lést árið 1862 kallaði López saman þing landsins, sem kaus hann forseta til tíu ára.<ref name="Hanratty" />
=== Aðdragandi stríðsins ===
Árið 1864 versnaði samband Paragvæ við [[Brasilía|Brasilíu]] til muna þegar Brasilíumenn hófu að styðja uppreisn í [[Úrúgvæ]] undir forystu [[Venancio Flores]] gegn ríkisstjórn [[Atanasio Aguirre]], sem var bandamaður Paragvæ.<ref>Vasconsellos, Victor N. ''Resumen de Historia del Paraguay. Delimitaciones Territoriales’’, Industria Grafica Comuneros S.A. Asunción, Paraguay, 1970, bls 107.</ref> Úrúgvæska stjórnin biðlaði til Paragvæ um herstuðning. López sendi Brasilíu tilkynningu um að ef Úrúgvæ yrði hertekið myndi hann líta á það sem árás á Paragvæ.<ref>Vasconsellos bls. 107.</ref> Þegar Brasilía svaraði ekki kröfum López haldlagði López brasilíska kaupskipið Marqués de Olinda, sem var við höfn í [[Asúnsjón]]<ref name="Vasconsellos. Page 108">Vasconsellos, bls. 108.</ref> og tók fylkisstjóra brasilíska fylkisins [[Mato Grosso]], sem var um borð, til fanga. Næsta mánuð (í desember 1864) lýsti López formlega yfir stríði gegn Brasilíu og sendi herafla til að ráðast á Mato Grosso. Paragvæski herinn lagði undir sig bæinn [[Corumbá]] og lét greipar sópa um fylkið, meðal annars demantanámur þess, og lagði hald á mikið magn vopna.<ref>Washburn,Charles A. "History of Paraguay" Lee and Shepard, Publishers. 1871. 2. bindi, bls. 9.</ref> Paragvæjum tókst hins vegar ekki að leggja undir sig fylkishöfuðborgina [[Cuiabá]] í norðurhluta Mato Grosso.
López sendi næst hermenn til Úrúgvæ til að styðja bandamenn sína þar. Til að komast þangað varð herinn hins vegar að fara yfir argentínska héraðið [[Corrientes-hérað|Corrientes]] en [[Bartolomé Mitre]], forseti Argentínu, neitaði að hleypa þeim í gegnum landið.<ref name="Vasconsellos. Page 108" /> Uppreisnarmenn voru þá búnir að sigra stjórn Aguirre í Úrúgvæ og Venancio Flores hafði verið settur á valdastól sem leppstjórnandi Brasilíumanna.<ref name="Hanratty, Dannin M 1988" /> López lét sæma sjálfan sig titli [[Marskálkur|hermarskálks]] og tók sér sérstakar valdheimildir svo lengi sem stríðið varði. Þann 13. apríl 1865 lýsti López yfir stríði gegn Argentínu. Þann 1. maí undirrituðu Brasilía, Argentína og Úrúgvæ formlega samning um myndun svonefnds þríveldabandalags, sem fól í sér að ekki yrði samið um frið fyrr en búið væri að kollvarpa stjórn López í Paragvæ.
=== Þríveldastríðið ===
Stríðið sem fylgdi í kjölfarið varði til 1. mars 1870 og varð blóðugasta stríð í sögu Rómönsku Ameríku. Miklar sviptingar urðu á tíma átakanna. Þann 12. september 1866 bauð López Mitre Argentínuforseta til fundar í Yatayty Corá. López gerði ráð fyrir því að Mitre yrði opinn fyrir friðarviðræðum<ref>Cardozo, Efrain. „Breve Historia del Paraguay“. El Lector. 1996, bls. 87</ref> og að hægt yrði að komast að friðarsamkomulagi.<ref>Vasconsellos, bls. 108</ref> Í samningnum um þríveldabandalagið höfðu aðildarríkin hins vegar skuldbundið sig til að semja ekki um frið án samráðs við hin fyrr en búið væri að koma á stjórnarskiptum í Paragvæ.<ref>{{Cite web|url=http://www.congreso.gov.py/senadores/leyes/ups/leyes/5660TRATADO%20SECRETO%20DE%20LA%20TRIPLE%20ALIANZA.doc|title=Tratado Secreto de la Triple Alianza|accessdate=27. september 2009}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref>
Eftir því sem stríðið dróst á langinn jókst óánægja almennings í Paragvæ með López. Árið 1868, þegar Paragvæ átti í vök að verjast gegn sókn bandamanna, sannfærðist López um að stuðningsmenn hans í Paragvæ væru að brugga launráð gegn honum. Hann lét því handtaka og taka af lífi nokkur hundruð paragvæskra borgara, þar á meðal bræður sína og mága, ráðherra, dómara, héraðsstjóra, herforingja, biskupa og presta, níu tíundu allra borgaralegra embættismanna og rúmlega tvö hundruð útlendinga, þar á meðal meðlimi í erlendum sendinefndum. Á þessum tíma lét López einnig hýða 70 ára gamla móður sína og skipaði aftöku hennar af því að hún viðurkenndi fyrir honum að hann hefði fæðst utan hjónabands.<ref>{{cite book|last=Shaw|first=Karl|title=Šílenství mocných|year=2005|location=Praha|publisher=Metafora|language=cs|isbn=8073590026|pages=11–12}}</ref>
==== Orrustan við Cerro Corá ====
Þegar ríki þríveldabandalagsins réðust inn í Paragvæ neyddist López til að flýja frá höfuðborginni Asúnsjón með hópi stuðningsmanna sinna og hélt áfram mótspyrnu á gresjunum í norðurhluta landsins. Þann 14. febrúar 1870 kom hann til Cerro Corá. Tvær brasilískar herfylkingar veittu López, sem hafði safnað saman 200 manna liðsafla, eftirför þangað.<ref>Bareiro Saguier, Ruben; Villagra Marsal, Carlos. ''Testimonios de la Guerra Grande. Muerte del Mariscal López. Tomo I'', Editorial Servilibro. Asuncion, Paraguay, 2007, bls. 66.</ref>
López ákvað að berjast til síðasta blóðdropa gegn brasilísku hermönnunum.<ref>Bareiro, bls. 66.</ref> Í lokaorrustunni særðist hann og margir liðsforingjar hans yfirgáfu hann.<ref>Bareiro, bls. 68; 80.</ref> Brasilíski hershöfðinginn Câmara skipaði López að gefast upp en López neitaði og hrópaði ''Muero con mi patria!'' (Ég dey með landi mínu!).<ref>Bareiro, bls. 70, 82, 98.</ref> Hann reyndi að höggva til Câmara með sverði sínu en fórst í átökunum.<ref>Bareiro, bls. 90.</ref> Þríveldastríðinu lauk með dauða López.
== Söguleg eftirmæli ==
Í Paragvæ er deilt um það hvort López hafi verið frækinn leiðtogi eða hvort hann hafi leitt landið út í stríð sem það hafði enga möguleika á að vinna og lagði landið nánast í rúst. Á tíma einræðisstjórnar [[Alfredo Stroessner]] var nafni López haldið mjög á lofti. Sumir sagnfræðingar líta á López sem baráttumann smáþjóða Suður-Ameríku. Til dæmis hélt úrúgvæski sagnfræðingurinn [[Eduardo Galeano]] því fram að López hefði haldið áfram því starfi sem þjóðarleiðtoginn [[José Gaspar Rodríguez de Francia]] hóf með því að viðhalda Paragvæ sem „eina ríkinu sem erlent fjármagn [hefði] ekki afskræmt“.<ref>Eduardo Galeano, ''Open Veins of Latin America'', Monthly Review Press, New York, 1973, 1997, bls. 188–189.</ref>
Fyrsti mars er haldinn hátíðlegur í Paragvæ sem „hetjudagurinn“ (sp. ''Dia de los Heroes'') í minningu um López. Dagurinn er næstmikilvægasti hátíðisdagur landsins á eftir þjóðhátíðardeginum. Jarðneskar leifar López eru geymdar í svonefndri hetjuhvelfingu (''Panteon de los Heroes'') í Asúnsjón.
Árið 2007 lét argentínski forsetinn [[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Kirchner]] nefna herdeild í höfuðið á Francisco Solano López.<ref name="soldadosdigital.com">{{Cite web|url=http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|title=Bautizan unidad militar Argentina en honor al prócer paraguayo Mariscal Francisco Solano López|accessdate=27. oktober 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|archivedate=2008-01-22|tittel=Geymt|besøksdato=2009-10-27|arkivurl=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|arkivdato=2008-01-22|url-status=død}} {{Kilde www |url=http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm |tittel=Geymt |besøksdato=2012-02-23 |arkiv-dato=2008-01-22 |arkiv-url=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm |url-status=unfit }}</ref> Dagblaðið ''[[La Nación]]'', sem stofnað var af Bartolomé Mitre, gagnrýndi nafngiftina og sagði um hana: „Það að nefna herdeild eftir einræðisherra sem traðkaði á argentínska fánanum er álíka fjarstæðukennt og ef Frakkland eða Pólland nefndi eina af herveitum sínum ''Adolf Hitler''.“<ref>La Nación, 6. desember 2007.</ref>
Bústaður forseta Paragvæ er nefndur López-höllin (''Palacio de López'') þar sem López lét byggja hann fyrir stríðið. Ekki var þó lokið við bygginguna fyrr en eftir stríðslok og López bjó aldrei þar.
==Tilvísanir==
<references/>
{{DEFAULTSORT:López, Francisco Solano}}
{{fd|1827|1870}}
[[Flokkur:Forsetar Paragvæ]]
jo4azt7hyihyx79e5i2wwv97e6tr2sg
1979159
1979158
2026-09-16T17:49:08Z
TKSnaevarr
53243
/* Söguleg eftirmæli */
1979159
wikitext
text/x-wiki
{{Forseti
|nafn = Francisco Solano López
|mynd = El Mariscal López.jpg
|myndatexti1 = López {{circa}} 1862.
|titill = Forseti Paragvæ
|stjórnartíð_start = 10. september 1862
|stjórnartíð_end = 1. mars 1870
|vara_forseti = [[Domingo Francisco Sánchez]]
|forveri = [[Carlos Antonio López]]
|eftirmaður = Hernámsstjórn
|fæddur = {{fæðingardagur|1827|7|24}}<ref name="portal">{{Cite web |url=https://www.portalguarani.com/463_francisco_solano_lopez.html |title=Francisco Solano López |access-date=2023-12-07 |website=Portal Guarni |archive-url=https://web.archive.org/web/20230611000010/https://www.portalguarani.com/463_francisco_solano_lopez.html |archive-date=2023-06-11 |language=Spanish}}</ref>
|fæðingarstaður = [[Asúnsjón]], [[Paragvæ]]
|dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1870|3|1|1827|7|24}}
|dánarstaður = [[Cerro Corá]], [[Paragvæ]]
|þjóderni = [[Paragvæ]]skur
|maki = [[Eliza Lynch]]
|háskóli = [[École spéciale militaire de Saint-Cyr]]
|undirskrift = Francisco solano lopez signature.png
}}
'''Francisco Solano López Carrillo''' (24. júlí 1827 – 1. mars 1870) var forseti [[Paragvæ]] frá 1862 til dauðadags árið 1870. Hann var elsti sonur paragvæska forsetans [[Carlos Antonio López]] og tók við forsetaembættinu í föðurarf.
López er af mörgum talinn ábyrgur fyrir [[Paragvæstríðið|Paragvæstríðinu]], þar sem rúmur helmingur allra íbúa Paragvæ fórst. Stríðinu lauk þegar López sjálfur féll í valinn í orrustu við Cerro Corá. Aðrir telja López aftur á móti hafa verið djarfan baráttumann fyrir sjálfstæði Paragvæ á móti erlendum fjárhagsmunum og líta á hann sem þjóðhetju.
==Æviágrip==
Francisco Solano López fæddist í [[Asúnsjón]] og var skipaður fylkishershöfðingi þegar hann var 18 ára gamall.<ref name="Hanratty, Dannin M 1988">Hanratty, Dannin M. and Meditz, Sandra W., editors. ''Paraguay: A Country Study''. Washington: GPO for the Library of Congress, 1988.</ref> Árið 1853 var hann sendur sem sendifulltrúi til Evrópu, þar sem hann heimsótti [[Bretland]], [[Síðara franska keisaradæmið|Frakkland]] og [[Ítalía|Ítalíu]]. Hann var erlendis í eitt og hálft ár og keypti mikið magn vopna og birgða í ferðinni. Hann lagði einnig á ráðin um byggingu járnbrautar og um aðflutninga Frakka til Paragvæ. López hreifst af [[Napóleon 3.]] og af minningunni um frænda hans, [[Napóleon Bónaparte]].<ref name="Hanratty">Hanratty</ref> López líkti til dæmis eftir einkennisbúningum hermanna Napóleons og sagt er að hann hafi látið gera nákvæma eftirlíkingu af [[Kóróna Napóleons|kórónu Napóleons]].<ref name="Shaw2930">{{Cite book|last= Shaw |first= Karl |title= Šílenství mocných |edition= |year= 2005 |origyear= 2004 |publisher=Metafora |location= Praha |language= Czech |isbn= 80-7359-002-6 |pages= 29–30 }}</ref> Í París kynntist hann vændiskonunni [[Eliza Lynch|Elizu Lynch]], sem hann tók með sér heim til Paragvæ. Þar varð hún ástkona hans og í reynd forsetafrú landsins það sem hann átti eftir ólifað og hafði mikil áhrif á stjórnmálastefnu hans.
Þegar López kom heim til Paragvæ árið 1855 var hann skipaður stríðsmálaráðherra og síðar varaforseti landsins.<ref>{{cite web |url=http://vicepresidencia.gov.py/?categoria=11&t=galeria-de-vicepresidentes |title=Gallery |publisher=Embætti varaforseta Paragvæ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120629113011/http://www.vicepresidencia.gov.py/?categoria=11&t=galeria-de-vicepresidentes |archive-date=29 June 2012}}</ref> Þegar [[Carlos Antonio López]], faðir Solano López, lést árið 1862 kallaði López saman þing landsins, sem kaus hann forseta til tíu ára.<ref name="Hanratty" />
=== Aðdragandi stríðsins ===
Árið 1864 versnaði samband Paragvæ við [[Brasilía|Brasilíu]] til muna þegar Brasilíumenn hófu að styðja uppreisn í [[Úrúgvæ]] undir forystu [[Venancio Flores]] gegn ríkisstjórn [[Atanasio Aguirre]], sem var bandamaður Paragvæ.<ref>Vasconsellos, Victor N. ''Resumen de Historia del Paraguay. Delimitaciones Territoriales’’, Industria Grafica Comuneros S.A. Asunción, Paraguay, 1970, bls 107.</ref> Úrúgvæska stjórnin biðlaði til Paragvæ um herstuðning. López sendi Brasilíu tilkynningu um að ef Úrúgvæ yrði hertekið myndi hann líta á það sem árás á Paragvæ.<ref>Vasconsellos bls. 107.</ref> Þegar Brasilía svaraði ekki kröfum López haldlagði López brasilíska kaupskipið Marqués de Olinda, sem var við höfn í [[Asúnsjón]]<ref name="Vasconsellos. Page 108">Vasconsellos, bls. 108.</ref> og tók fylkisstjóra brasilíska fylkisins [[Mato Grosso]], sem var um borð, til fanga. Næsta mánuð (í desember 1864) lýsti López formlega yfir stríði gegn Brasilíu og sendi herafla til að ráðast á Mato Grosso. Paragvæski herinn lagði undir sig bæinn [[Corumbá]] og lét greipar sópa um fylkið, meðal annars demantanámur þess, og lagði hald á mikið magn vopna.<ref>Washburn,Charles A. "History of Paraguay" Lee and Shepard, Publishers. 1871. 2. bindi, bls. 9.</ref> Paragvæjum tókst hins vegar ekki að leggja undir sig fylkishöfuðborgina [[Cuiabá]] í norðurhluta Mato Grosso.
López sendi næst hermenn til Úrúgvæ til að styðja bandamenn sína þar. Til að komast þangað varð herinn hins vegar að fara yfir argentínska héraðið [[Corrientes-hérað|Corrientes]] en [[Bartolomé Mitre]], forseti Argentínu, neitaði að hleypa þeim í gegnum landið.<ref name="Vasconsellos. Page 108" /> Uppreisnarmenn voru þá búnir að sigra stjórn Aguirre í Úrúgvæ og Venancio Flores hafði verið settur á valdastól sem leppstjórnandi Brasilíumanna.<ref name="Hanratty, Dannin M 1988" /> López lét sæma sjálfan sig titli [[Marskálkur|hermarskálks]] og tók sér sérstakar valdheimildir svo lengi sem stríðið varði. Þann 13. apríl 1865 lýsti López yfir stríði gegn Argentínu. Þann 1. maí undirrituðu Brasilía, Argentína og Úrúgvæ formlega samning um myndun svonefnds þríveldabandalags, sem fól í sér að ekki yrði samið um frið fyrr en búið væri að kollvarpa stjórn López í Paragvæ.
=== Þríveldastríðið ===
Stríðið sem fylgdi í kjölfarið varði til 1. mars 1870 og varð blóðugasta stríð í sögu Rómönsku Ameríku. Miklar sviptingar urðu á tíma átakanna. Þann 12. september 1866 bauð López Mitre Argentínuforseta til fundar í Yatayty Corá. López gerði ráð fyrir því að Mitre yrði opinn fyrir friðarviðræðum<ref>Cardozo, Efrain. „Breve Historia del Paraguay“. El Lector. 1996, bls. 87</ref> og að hægt yrði að komast að friðarsamkomulagi.<ref>Vasconsellos, bls. 108</ref> Í samningnum um þríveldabandalagið höfðu aðildarríkin hins vegar skuldbundið sig til að semja ekki um frið án samráðs við hin fyrr en búið væri að koma á stjórnarskiptum í Paragvæ.<ref>{{Cite web|url=http://www.congreso.gov.py/senadores/leyes/ups/leyes/5660TRATADO%20SECRETO%20DE%20LA%20TRIPLE%20ALIANZA.doc|title=Tratado Secreto de la Triple Alianza|accessdate=27. september 2009}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{Dead link|date=September 2010|bot=H3llBot}}</ref>
Eftir því sem stríðið dróst á langinn jókst óánægja almennings í Paragvæ með López. Árið 1868, þegar Paragvæ átti í vök að verjast gegn sókn bandamanna, sannfærðist López um að stuðningsmenn hans í Paragvæ væru að brugga launráð gegn honum. Hann lét því handtaka og taka af lífi nokkur hundruð paragvæskra borgara, þar á meðal bræður sína og mága, ráðherra, dómara, héraðsstjóra, herforingja, biskupa og presta, níu tíundu allra borgaralegra embættismanna og rúmlega tvö hundruð útlendinga, þar á meðal meðlimi í erlendum sendinefndum. Á þessum tíma lét López einnig hýða 70 ára gamla móður sína og skipaði aftöku hennar af því að hún viðurkenndi fyrir honum að hann hefði fæðst utan hjónabands.<ref>{{cite book|last=Shaw|first=Karl|title=Šílenství mocných|year=2005|location=Praha|publisher=Metafora|language=cs|isbn=8073590026|pages=11–12}}</ref>
==== Orrustan við Cerro Corá ====
Þegar ríki þríveldabandalagsins réðust inn í Paragvæ neyddist López til að flýja frá höfuðborginni Asúnsjón með hópi stuðningsmanna sinna og hélt áfram mótspyrnu á gresjunum í norðurhluta landsins. Þann 14. febrúar 1870 kom hann til Cerro Corá. Tvær brasilískar herfylkingar veittu López, sem hafði safnað saman 200 manna liðsafla, eftirför þangað.<ref>Bareiro Saguier, Ruben; Villagra Marsal, Carlos. ''Testimonios de la Guerra Grande. Muerte del Mariscal López. Tomo I'', Editorial Servilibro. Asuncion, Paraguay, 2007, bls. 66.</ref>
López ákvað að berjast til síðasta blóðdropa gegn brasilísku hermönnunum.<ref>Bareiro, bls. 66.</ref> Í lokaorrustunni særðist hann og margir liðsforingjar hans yfirgáfu hann.<ref>Bareiro, bls. 68; 80.</ref> Brasilíski hershöfðinginn Câmara skipaði López að gefast upp en López neitaði og hrópaði ''Muero con mi patria!'' (Ég dey með landi mínu!).<ref>Bareiro, bls. 70, 82, 98.</ref> Hann reyndi að höggva til Câmara með sverði sínu en fórst í átökunum.<ref>Bareiro, bls. 90.</ref> Þríveldastríðinu lauk með dauða López.
== Söguleg eftirmæli ==
Í Paragvæ er deilt um það hvort López hafi verið frækinn leiðtogi eða hvort hann hafi leitt landið út í stríð sem það átti enga möguleika á að vinna og lagði landið nánast í rúst. Á tíma einræðisstjórnar [[Alfredo Stroessner]] var nafni López haldið mjög á lofti. Sumir sagnfræðingar líta á López sem baráttumann smáþjóða Suður-Ameríku. Til dæmis hélt úrúgvæski sagnfræðingurinn [[Eduardo Galeano]] því fram að López hefði haldið áfram því starfi sem þjóðarleiðtoginn [[José Gaspar Rodríguez de Francia]] hóf með því að viðhalda Paragvæ sem „eina ríkinu sem erlent fjármagn [hefði] ekki afskræmt“.<ref>Eduardo Galeano, ''Open Veins of Latin America'', Monthly Review Press, New York, 1973, 1997, bls. 188–189.</ref>
Fyrsti mars er haldinn hátíðlegur í Paragvæ sem „hetjudagurinn“ (sp. ''Dia de los Heroes'') í minningu um López. Dagurinn er næstmikilvægasti hátíðisdagur landsins á eftir þjóðhátíðardeginum. Jarðneskar leifar López eru geymdar í svonefndri hetjuhvelfingu (''Panteon de los Heroes'') í Asúnsjón.
Árið 2007 lét argentínski forsetinn [[Cristina Fernández de Kirchner|Cristina Kirchner]] nefna herdeild í höfuðið á Francisco Solano López.<ref name="soldadosdigital.com">{{Cite web|url=http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|title=Bautizan unidad militar Argentina en honor al prócer paraguayo Mariscal Francisco Solano López|accessdate=27. oktober 2009|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|archivedate=2008-01-22|tittel=Geymt|besøksdato=2009-10-27|arkivurl=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm|arkivdato=2008-01-22|url-status=død}} {{Kilde www |url=http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm |tittel=Geymt |besøksdato=2012-02-23 |arkiv-dato=2008-01-22 |arkiv-url=https://web.archive.org/web/20080122101129/http://www.soldadosdigital.com/2007/138-noviembre/nota_principal.htm |url-status=unfit }}</ref> Dagblaðið ''[[La Nación]]'', sem stofnað var af Bartolomé Mitre, gagnrýndi nafngiftina og sagði um hana: „Það að nefna herdeild eftir einræðisherra sem traðkaði á argentínska fánanum er álíka fjarstæðukennt og ef Frakkland eða Pólland nefndi eina af herveitum sínum ''Adolf Hitler''.“<ref>La Nación, 6. desember 2007.</ref>
Bústaður forseta Paragvæ er nefndur López-höllin (''Palacio de López'') þar sem López lét byggja hann fyrir stríðið. Ekki var þó lokið við bygginguna fyrr en eftir stríðslok og López bjó aldrei þar.
==Tilvísanir==
<references/>
{{DEFAULTSORT:López, Francisco Solano}}
{{fd|1827|1870}}
[[Flokkur:Forsetar Paragvæ]]
j28kvh1dhgl9fmkzn37oamae2v6rhbf
Fláa veröld
0
192812
1979145
1978786
2026-09-16T16:14:30Z
Berserkur
10188
1979145
wikitext
text/x-wiki
'''Fláa veröld''' er fjórtánda breiðskífa [[Megas]]ar og var hún gefin út á geisladiski árið [[1997]].
{{Lagalisti
| headline = Hlið A
| title1 = Eggjun
| length1 =
| title2 = Hommage à TG
| length2 =
| title3 = Assassination/Samsæri
| length3 =
| title4 = Tussan
| length4 =
| title5 = Tíu fötin keisarans
| length5 =
| title6 = Flötum beinum í forinni
| length6 =
| title7 = Naðran
| length7 =
| title8 = 7
| length8 =
| title9 = Skiptimynt í buddunni þinni
| length9 =
| title10 = Ungfrú plís!
| length10 =
| title11 = Á barnum
| length11 =
| title12 = Þú þekkir mig ekki
| length12 =
| title13 = Það er ekki seinna vænna
| length13 =
| title14 = Hera
| length14 =
|total_length =
}}
{{stubbur|tónlist}}
[Flokkur:Megas]]
[[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]]
[[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1997]]
q9z3b1op8jikt3jhkzmls3t8ubpnwx2
Svanasöngur á leiði
0
192818
1979146
1978977
2026-09-16T16:15:05Z
Berserkur
10188
1979146
wikitext
text/x-wiki
'''Svanasöngur á leiði''' er fimmtánda breiðskífa [[Megas]]ar. Platan er samvinnuverkefni Megasar og [[Jón_Ólafsson_(f._1963)|Jóns Ólafssonar]] og kom út árið [[2000]] á geisladisk.
=== Lagalisti ===
{{Lagalisti
| all_writing = Megasi nema annað sé tekið fram
| title1 = Afmælisanþem
| length1 = 02:52
| title2 = Gakktu bljúgur
| length2 = 03:54
| title3 = Löggulíf
| length3 = 02:56
| title4 = Klappað í stíginn
| length4 = 04:44
| title5 = Tröð
| length5 = 03:10
| title6 = Brámánarnir bláu
| length6 = 05:01
| title7 = Vinur dragðu mig upp
| length7 = 02:58
| title8 = Ég veit ekki hvað ég vil
| length8 = 03:18
| title9 = Sakleysi mitt
| length9 = 06:29
| title10 = Hjálmar
| length10 = 02:58
| title11 = Ave Eva
| length11 = 02:06
| title12 = Vals í D
| length12 = 02:49
| title13 = Heimboð
| length13 = 02:27
| title14 = Þagnarmál
| length14 = 05:18
| title15 = Tinna
| length15 = 01:43
| title16 = Píslarsaga
| length16 = 08:47
| title17 = Þungur móðurróður
| music17 = Mozart
| length17 = 03:02
| title18 = Kokkrokk
| note18 = demo
| length18 = 05:39
|total_length = 70:11
}}
[Flokkur:Megas]]
[[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]]
[[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 2000]]
poeznivi8uapy87ul4fm3ctcf9xn068
Malbork-kastali
0
192840
1979127
1979051
2026-09-16T12:13:54Z
TKSnaevarr
53243
1979127
wikitext
text/x-wiki
{{coord|54|02|23|N|19|01|40|E|region:PL_type:landmark|display=title}}[[Mynd:Zespół Zamku Krzyżackiego MALBORK 01.jpg|thumb|Malbork-kastali.]]
[[Mynd:Malbork zamek wysoki i sredni (dron).jpg|thumb]]
'''Malbork-kastali''' (pólska: Zamek w Malborku, þýska: Ordensburg Marienburg) er gotneskur kastali í pólska bænum [[Malbork]] sem er suður af [[Gdansk]]. Hann var byggður á 13. öld af [[þýsku riddararnir|þýsku riddarareglunni]] og stækkaður á 14. öld. Kastalinn er úr múrsteini. Síðar varð hann eitt af aðsetrum pólsku konungsfjölskyldunnar. Hann var endurbættur á 19. öld en varð fyrir skemmdum í [[seinni heimsstyrjöld]] og því lagaður á ný.
Hann er stærsti kastali heims að flatarmáli og er á lista [[UNESCO]] yfir menningarminjar.<ref>[https://whc.unesco.org/en/list/847 Castle of the Teutonic Order in Malbork] Unesco.org</ref>
==Tilvísanir==
<references/>
[[Flokkur:Heimsminjar]]
[[Flokkur:Kastalar í Póllandi]]
t8cmr6ltm0mwpdu6h9mr2ehtn9rbrw7
Flokkur:Indverskar bókmenntir
14
192842
1979133
2026-09-16T12:50:27Z
TKSnaevarr
53243
Bjó til síðu með „[[Flokkur:Bókmenntir eftir löndum]] [[Flokkur:Indversk menning|Bókmenntir]]“
1979133
wikitext
text/x-wiki
[[Flokkur:Bókmenntir eftir löndum]]
[[Flokkur:Indversk menning|Bókmenntir]]
jat7ktqsbi6wjcozg1sosaaeall5nin
Snið:Knattspyrna á Íslandi 1971
10
192843
1979175
2026-09-16T21:37:23Z
Nipas2
54688
Bjó til síðu með „{{Navbox | name = Knattspyrna á Íslandi 1971 | title = Knattspyrna á Íslandi 1971 | above = | state = {{{state|autocollapse}}} | group1 = Deildarkeppnir | list1 = {{Navbox|child |group2 = Karlar |list2= [[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1. deild]] · [[2. deild karla í knattspyrnu 1971|2. deild]] · [[3. deild karla í knattspyrnu 1971|3. deild]] |group3= Konur |list3 = }} | group2 = Bikarkeppnir | list2 = {{Navbox|child |group1 = Bikarkeppni |l...“
1979175
wikitext
text/x-wiki
{{Navbox
| name = Knattspyrna á Íslandi 1971
| title = Knattspyrna á Íslandi 1971
| above =
| state = {{{state|autocollapse}}}
| group1 = Deildarkeppnir
| list1 = {{Navbox|child
|group2 = Karlar
|list2=
[[1. deild karla í knattspyrnu 1971|1. deild]] · [[2. deild karla í knattspyrnu 1971|2. deild]] · [[3. deild karla í knattspyrnu 1971|3. deild]]
|group3= Konur
|list3 =
}}
| group2 = Bikarkeppnir
| list2 = {{Navbox|child
|group1 = Bikarkeppni
|list1 =
[[Bikarkeppni karla í knattspyrnu 1971|Bikarkeppni karla]]
|group2 = Lengjubikarinn
|list2 =
|group3 = Meistarakeppni KSÍ
|list3 =
[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 1971|Meistarakeppni karla]]
}}
| group3
| list3 = {{Navbox|child
|above = '''Félagslið'''
|group1 = 1. deild karla
|list1 =
| group4
| list4 = {{Navbox|child
|above = '''[[Snið:Knattspyrna á Íslandi 1970|1970]]''' <-- '''·''' --> '''[[Snið:Knattspyrna á Íslandi 1972|1972]]'''
}}
}}
}}
<noinclude>
[[Flokkur:Knattspyrnusnið]]
</noinclude>
6wmcxoouvmlfvzcgb968j07vlrw5ofe
Ánauð bænda
0
192844
1979192
2026-09-17T00:33:58Z
TKSnaevarr
53243
Tilvísun á [[Bændaánauð]]
1979192
wikitext
text/x-wiki
#TILVÍSUN[[Bændaánauð]]
d6ntu0tbl668hi4no9qg85mme2x750v
Hringferð í sönnun
0
192845
1979225
2026-09-17T11:46:41Z
Akigka
183
Akigka færði [[Hringferð í sönnun]] á [[Hringrök]]: Íslenskt nafn: fylgi orðanotkun í Erlendi
1979225
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Hringrök]]
kdivc23dsxt7bo4i5rwb9xajlytwd4h
Spjall:Hringferð í sönnun
1
192846
1979227
2026-09-17T11:46:41Z
Akigka
183
Akigka færði [[Spjall:Hringferð í sönnun]] á [[Spjall:Hringrök]]: Íslenskt nafn: fylgi orðanotkun í Erlendi
1979227
wikitext
text/x-wiki
#tilvísun [[Spjall:Hringrök]]
2v76uv7aae5m4a43niv5l42513vpexm