Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 954 1979516 1932750 2026-09-19T10:06:43Z Berserkur 10188 Heimsferðir... auglýsing fjarlægð o.fl. 1979516 wikitext text/x-wiki {{Byggð | Nafn = Kraká | Mynd = Kolaż Krakowa.JPG | alt = | Myndatexti = | Skjaldarmerki = | Myndatexti skjaldarmerkis = | Kort = | Myndatexti korts = | Stofnuð = | Land = Pólland | Titill svæðis = Sýsla | Svæði = [[Litla-Pólland]] | Flatarmál = 326,91 | Ár mannfjölda = 2024 | Mannfjöldi = 809.168 | Þéttleiki byggðar = 2325 | Titill sveitarstjóra = Borgarstjóri | Sveitarstjóri = Jacek Majchrowski | Póstnúmer = 30-024 til 31-962 | Svæðisnúmer = (+48) 12 | Vefsíða = krakow.pl | Tímabelti = UTC +1 / UTC +2 (sumar) | Hæð yfir sjávarmáli = 219| }} {{Hnit|50|04|N|19|57|A|display=title}} '''Kraká''' ([[pólska]]: ''Kraków'') er önnur stærsta borg [[Pólland]]s og höfuðborg héraðsins [[Litla-Pólland (hérað)|Litla-Póllands]]. Hún er í suðurhluta Póllands við ána [[Visla|Vislu]]. == Saga == Fyrstu heimildir um byggð í Kraká er hægt að rekja aftur til [[996]]. Það er þó talið að allstór bær hafi verið þar nokkru lengur, og fyrst á Wawel hæðinni. Árið [[1000]] var Kraká gerð að biskupssetri og árið [[1038]] að höfuðborg Póllands. Á [[13. öld]] var borgin endurskipulögð samkvæmt svokölluðu "skákborðsskipulagi", þannig að frá aðaltorginu lágu fjórar götur í hverja átt, sem voru svo tengdar með minni götum og umhverfis allt lágu borgarmúrarnir. Fyrir utan borgarmúrana lágu svo minni og sjálfstæðir bæir sem með tímanum urðu sameinaðir Kraká. Árið [[1364]] var í Kraká stofnaður elsti háskóli í Póllandi, Uniwersytet Jagielloński, sem þá kallaðist Akademia Krakowska. Á [[15. öld|15.]] og [[16. öld]] var Pólland eitt af stórveldum Evrópu og í Kraká átti því sér stað ör þróun. Borgin var miðstöð menninngar, lista og verslunar auk þess sem stórir hlutar hennar, m.a. kastalinn á Wawel hæðinni voru endurbyggðir. Á 16. öld voru íbúar Kraká um 30 þúsund. Með sameiningu Póllands og [[Litáen]] varð Kraká í útjaðri ríkisins. Varsjá fór að taka við sem staður funda og kosninga, og árið [[1609]] varð höfuðborgin endanlega færð þangað. Konungar voru þó enn krýndir í Kraká fram til [[1734]]. Með skiptingu Póllands milli nágrannalanda 1795 komst Kraká undir stjórn [[Austurríki]]s. Á árunum [[1815]]-[[1846]] varð hún höfuðborg Lýðveldisins Kraká, sem formlega var sjálfstætt, en var í raun undir sameiginlegri stjórn þeirra þriggja landa sem höfðu skipt Póllandi milli sín, [[Austurríki]]s, [[Rússland]]s og [[Prússland]]s. Mikil endurnýjun átti sér þá stað á borginni, mestur hluti borgarmúranna var rifinn og í stað síkisins var reistur garður sem kallast Planty. Einnig þótti ráðhúsið taka of stóran hluta af aðaltorginu og því tekið í sundur og aðeins turninn skilinn eftir. Eftir byltingu árið 1846 var Kraká aftur innlimuð í Austurríki og var hluti þess fram til [[1918]] þegar Pólland öðlaðist sjálfstæði á ný. Árið [[1978]] var miðborg Kraká skráð á heimsminjaskrá [[UNESCO]]. == Áhugaverðir staðir == [[Mynd:Kraków_Sukiennice.jpg|300px|right|thumb|Aðaltorg Kraká með Sukiennice markaðnum]] Kraków er mjög vel varðveitt borg og skartar byggingum frá ýmsum tímabilum. Aðaltorgið í borginni er það stærsta í allri Mið- og Austur-Evrópu. Á torginu eru meðal annars: * Kirkja heilags Albert (pl: ''Kościoł św. Wojciecha'') - ein elsta kirkjan í Kraká, talið að hún hafi verið byggð á [[10. öld]]. * Maríukirkjan (pl: ''Kościół Mariacki'') - eitt frægasta tákn Kraká og einnig Póllands, kirkja frá 13. öld með tveimur misháum turnum. Úr þeim efri er spilað á klukkutíma fresti sérstakt lag kallað "Hejnał" sem hefur orðið að tákni Kraká. * Ráðhústurninn - það eina sem er orðið af ráðhúsinu sem var tekið í sundur 1820. * Sukiennice - markaðstorg frá 13. öld sem hýsir nú aðallega túristamarkað. * Stytta af þjóðskáldinu Adam Mickiewicz. Út frá aðaltorginu liggja götur í allar áttir, meðal annars helstu verslunargötur borgarinnar, Grodzka og Floriańska. Við enda Floriańska götunnar er eina borgarhliðið sem enn stendur og hluti af gömlu virki sem kallast Barbakan. Aðeins utan við gamla miðbæinn liggur Wawel-hæðin þar sem gamli konungskastalinn stendur, [[Wawel-kastalinn]]. Einn hluti kastalans er dómkirkja þar sem flestir konungar Póllands eru grafnir. Wawel hæðinni tengist þjóðsaga um dreka sem ætlaði að éta alla íbúa Kraká en var drepinn af fátækum skósmið sem fékk konungsdótturina að launum. Í Wawel hæðinni er lítill hellir sem er sagður hafa búið í, og fyrir utan stendur stytta af drekanum sem er vinsæll myndatökustaður fyrir túrista. Í Kraká er einnig mjög vel varðveitt gyðingahverfi sem kallast Kazimierz. Þar eru m.a. nokkur bænahús gyðinga og grafreitur. == Þekktir Krakábúar == * [[Stefan Banach]] * [[Jan Matejko]] == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1951097 ''Kraká''; grein í Morgunblaðinu 1999] * [http://www.e-krakow.pl www.e-krakow.pl] {{commons|Kraków}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Póllandi]] [[Flokkur:Hansasambandið]] c21f0vcb1a0mzrlcyrvh8700lx5b6l6 0 5765 1979504 1977937 2026-09-19T02:37:28Z Fyxi 84003 /* Stjórnsýslueiningar */ 1979504 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Kanada | nafn_á_frummáli = Canada | nafn_í_eignarfalli = Kanada | fáni = Flag of Canada.svg | skjaldarmerki = Royal Coat of arms of Canada.svg | kjörorð = A Mari Usque Ad Mare | kjörorð_tungumál = latína | kjörorð_þýðing = Frá hafi til hafs | staðsetningarkort = CAN_orthographic.svg | tungumál = [[enska]] og [[franska]] | höfuðborg = [[Ottawa]] | stjórnarfar = [[Sambandsríki]] með [[Þingbundin konungsstjórn|þingbundna konungsstjórn]] | staða = Sjálfstæði | staða_athugasemd = frá [[Bretland]]i | atburður1 = [[Bresku Norður-Ameríkulögin]] | atburður2 = [[Westminsterlögin 1931|Westminsterlögin]] | atburður3 = [[Kanadalögin 1982|Kanadalögin]] | dagsetning1 = [[1. júlí]] [[1867]] | dagsetning2 = [[11. desember]] [[1931]] | dagsetning3 = [[17. apríl]] [[1982]] | titill_leiðtoga1 = [[Breska konungsveldið|Konungur]] | nafn_leiðtoga1 = [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Kanada|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga2 = [[Mark Carney]] | titill_leiðtoga3 = [[Landstjóri Kanada|Landstjóri]] | nafn_leiðtoga3 = [[Louise Arbour]] | stærðarsæti = 2 | flatarmál = 9.984.670 | hlutfall_vatns = 11,76 | mannfjöldaár = 2023 | mannfjöldasæti = 37 | fólksfjöldi = 40.000.000 | íbúar_á_ferkílómetra = 3,5 | VLF_ár = 2021 | VLF = 1.979 | VLF_sæti = 15 | VLF_á_mann = 51.713 | VLF_á_mann_sæti = 20 | VÞL = {{hækkun}} 0.929 | VÞL_ár = 2019 | VÞL_sæti = 16 | gjaldmiðill = [[Kanadískur dalur|dalur]] | tímabelti = [[UTC]]−3,5 til −8 | þjóðsöngur = [[O Canada]] | tld = ca | símakóði = +1 }} '''Kanada''' er annað stærsta land í heimi að flatarmáli (aðeins [[Rússland]] er stærra) og nær yfir nyrðri hluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]], frá [[Kyrrahaf]]i í vestri til [[Atlantshaf]]s í austri og að [[Norður-Íshaf]]inu í norðri. Í suðri og vestri á Kanada 8.891 km löng landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] sem eru lengstu landamæri tveggja landa í heiminum. Kanada er sambandsríki, sem [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|tíu fylki og þrjú sjálfstjórnarsvæði]] mynda. [[Ottawa]] er höfuðborg Kanada, en stærstu þéttbýli landsins eru í kringum [[Torontó]], [[Montréal]] og [[Vancouver]]. Ýmsar [[frumbyggjar Kanada|frumbyggjaþjóðir]] hafa búið þar sem Kanada er nú í þúsundir ára. Á 16. öld hófu [[Bretland|Bretar]] og [[Frakkland|Frakkar]] landkönnun og síðar landnám á austurströndinni. Eftir fjölmargar [[stríð Kanada|styrjaldir]] gaf Frakkland eftir nær allar [[Nýja Frakkland|nýlendur sínar]] í Norður-Ameríku árið 1763. Kanada var stofnað með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]] frá [[1867]] þegar þrjár nýlendur í [[Breska Norður-Ameríka|Bresku Norður-Ameríku]] voru sameinaðar sem [[kanadíska fylkjasambandið]]. Eftir þetta hófust [[svæðisþróun Kanada|breytingar og skiptingar landsvæða]] undir breskri stjórn jafnframt þróun í átt til aukins sjálfstæðis. Aukið sjálfræði varð til þegar [[Westminster-lögin 1931]] voru samþykkt og landið varð að fullu sjálfstætt með [[Kanadalögin 1982|Kanadalögunum 1982]] þar sem síðustu leifunum af yfirráðum breska þingsins var eytt úr [[Stjórnarskrá Kanada]]. Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]]. Stjórnkerfi landsins byggist á [[Westminster-kerfið|Westminster-kerfinu]]. [[Forsætisráðherra Kanada]] er stjórnarleiðtogi en Bretakonungur, [[Karl 3. Bretakonungur|Karl 3.]], er þjóðhöfðingi landsins. Kanada er [[Breska samveldið|samveldisland]] og tvö alríkistungumál, [[enska]] og [[franska]], eru í landinu. Landið situr hátt á listum yfir gagnsæi, borgaraleg réttindi, lífsgæði, viðskiptafrelsi og menntun. Það er fjölmenningarsamfélag sem varð til við aðflutning fólks frá mörgum löndum. Samband Kanada við [[Bandaríkin]] hefur haft mikil áhrif á efnahag þess og menningu. Kanada er [[þróað ríki]] sem er í 20. sæti lista yfir [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)|lönd eftir vergri landsframleiðslu á mann]] og 16. sæti á [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]]. Hagkerfi landsins er það tíunda stærsta í heimi og byggist aðallega á ríkulegum náttúruauðlindum og víðtækum alþjóðlegum viðskiptatengslum. Kanada á aðild að fjölmörgum alþjóðastofnunum og samtökum eins og [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[NATO]], [[Sjö helstu iðnríki heims|Sjö helstu iðnríkjum heims]], [[Tíu helstu iðnríki heims|Tíu helstu iðnríkjum heims]], [[G20]], [[USMCA]], [[Breska samveldið|Breska samveldinu]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]], [[Efnahagssamstarf Asíu- og Kyrrahafsríkjanna|Efnahagssamstarfi Asíu- og Kyrrahafsríkjanna]] og [[Samtök Ameríkuríkja|Samtökum Ameríkuríkja]]. ==Heiti== Nafnið Kanada er talið eiga uppruna sinn í [[St. Lawrence-Írókesar|Írókesa]]orðinu ''kanata'' sem þýðir „þorp“, „byggð“ eða „kofaþyrping“.<ref>{{Cite book |last1=Olson |first1=James Stuart |url=https://books.google.com/books?id=uyqepNdgUWkC&pg=PA109 |title=Historical Dictionary of European Imperialism |last2=Shadle |first2=Robert |publisher=Greenwood Publishing Group |year=1991 |isbn=978-0-313-26257-9 |page=109}}</ref> Árið 1535 noturðu frumbyggjar orðið til að vísa landkönnuðinum [[Jacques Cartier]] á þorpið [[Stadacona]], þar sem nú stendur borgin [[Québecborg|Quebec]].<ref name="Rayburn2001">{{Cite book |last=Rayburn |first=Alan |url=https://books.google.com/books?id=aiUZMOypNB4C&pg=PA14 |title=Naming Canada: Stories about Canadian Place Names |publisher=[[University of Toronto Press]] |year=2001 |isbn=978-0-8020-8293-0 |pages=14–22}}</ref> Cartier notaði síðan orðið ''Canada'' yfir allt svæðið sem heyrði undir [[Donnacona]], höfðingja Stadacona.<ref name="Rayburn2001" /> Árið 1545 voru evrópsk kort farin að nota nafnið yfir landsvæðið við [[Lawrence-fljót]]. Frá 16. til 18. aldar vísaði heitið ''Canada'' til þess hluta af [[Nýja Frakkland]]i sem stóð við Lawrence-fljót.<ref>{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R. |url=https://books.google.com/books?id=dbUuX0mnvQMC&pg=PA1048 |title=Encyclopedia of Canada's Peoples |publisher=University of Toronto Press |year=1999 |isbn=978-0-8020-2938-6 |page=1048}}</ref> Árið 1791 varð þetta svæði að tveimur breskum nýlendum sem nefndust [[Efri Kanada]] og [[Neðri Kanada]], saman nefndar [[Kanödurnar]] (enska: ''The Canadas'') þar til þær voru sameinaðar í eina [[Kanadasýsla|Kanadasýslu]] árið 1841.<ref>{{Cite web |year=1841 |title=An Act to Re-write the Provinces of Upper and Lower Canada, and for the Government of Canada |url=https://books.google.com/books?id=BCQtAAAAYAAJ&pg=PA20 |publisher=J.C. Fisher & W. Kimble |page=20}}</ref> Þegar landið var gert að sambandsríki árið 1867 var ''Canada'' tekið upp sem opinbert heiti hins nýja ríkis á [[Lundúnaráðstefnan 1866|Lundúnaráðstefnunni]] og talað um það sem „sjálfstjórnarsvæði“ (enska: ''dominion'').<ref>{{Cite book |last=O'Toole |first=Roger |title=Holy Nations and Global Identities: Civil Religion, Nationalism, and Globalisation |url=https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit |publisher=Brill |year=2009 |isbn=978-90-04-17828-1 |editor-last=Hvithamar |editor-first=Annika |page=[https://archive.org/details/holynationsgloba00hvit/page/n137 137] |chapter=Dominion of the Gods: Religious continuity and change in a Canadian context |editor-last2=Warburg |editor-first2=Margit |editor-last3=Jacobsen |editor-first3=Brian Arly}}</ref> Á [[1951-1960|6. áratug 20. aldar]] var hætt að kalla landið sjálfstjórnarsvæði á opinberum skjölum.<ref>{{Cite web |title=November 8, 1951 (21st Parliament, 5th Session) |url=https://www.lipad.ca/full/permalink/1661272/ |access-date=April 9, 2019 |website=Canadian Hansard Dataset}}</ref><ref>{{Cite journal |last=Bowden |first=J.W.J. |year=2015 |title='Dominion': A Lament |url=https://www.researchgate.net/publication/319533946 |journal=The Dorchester Review |volume=5 |issue=2 |pages=58–64}}</ref> Kanadalögin frá 1982 nota aðeins heitið „Kanada“ og síðar sama ár var nafni þjóðhátíðardags Kanada breytt í „[[Kanadadagurinn]]“ úr „Dominion day“.<ref name="buckner">{{Cite book |title=Canada and the British Empire |url=https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse |publisher=[[Oxford University Press]] |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |editor-last=Buckner |editor-first=Philip |pages=[https://archive.org/details/canadabritishemp0000unse/page/37 37]–40, 56–59, 114, 124–125}}</ref> == Saga == ===Frumbyggjar Kanada=== Almennt er talið að [[landnám manna í Ameríku]] hafi átt sér stað fyrir um 14.000 árum og að fyrstu mennirnir hafi komið þangað um landbrú yfir [[Beringssund]] frá [[Síbería|Síberíu]].<ref>{{Cite book |last=Dillehay |first=Thomas D. |url=https://books.google.com/books?id=aM0CRBQ9kFcC&pg=PA61 |title=The Settlement of the Americas: A New Prehistory |publisher=Basic Books |year=2008 |isbn=978-0-7867-2543-4 |page=61 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref name="FaganDurrani2016">{{Cite book |last1=Fagan |first1=Brian M. |url=https://books.google.com/books?id=fMneCwAAQBAJ&pg=PA124 |title=World Prehistory: A Brief Introduction |last2=Durrani |first2=Nadia |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-34244-1 |page=124}}</ref> Elstu minjar um [[fornindíánar|fornindíána]] í Kanada hafa fundist í [[Old Crow Flats]] og [[Bluefish Caves]].<ref name="Rawat2012">{{Cite book |last=Rawat |first=Rajiv |url=https://books.google.com/books?id=AwlYiuPAX-UC&pg=PT58 |title=Circumpolar Health Atlas |publisher=University of Toronto Press |year=2012 |isbn=978-1-4426-4456-4 |page=58}}</ref> Samfélög frumbyggja einkenndust af föstum bústöðum, landbúnaði og víðtækum viðskiptatengslum.<ref>{{Cite book |last=Hayes |first=Derek |title=Canada: An Illustrated History |url=https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6 |publisher=Douglas & Mcintyre |year=2008 |isbn=978-1-55365-259-5 |pages=[https://archive.org/details/canadaillustrate0000haye_t9y6/page/7 7], 13}}</ref><ref>{{Cite book |last=Macklem |first=Patrick |url=https://books.google.com/books?id=quM1xyFyfhQC&pg=PA170 |title=Indigenous Difference and the Constitution of Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2001 |isbn=978-0-8020-4195-1 |page=170}}</ref> Sum menningarsamfélög frumbyggja voru horfin af sjónarsviðinu á 15. öld og hafa uppgötvast við fornleifarannsóknir.<ref>{{Cite book |last=Sonneborn |first=Liz |title=Chronology of American Indian History |url=https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5 |date=January 2007 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-6770-1 |pages=[https://archive.org/details/chronologyofamer0000sonn_h6w5/page/2 2]–12}}</ref> Talið er að [[frumbyggjar Kanada]] hafi verið milli 200.000<ref name="dying">{{Cite book |last1=Wilson |first1=Donna M |url=https://books.google.com/books?id=p_pMVs53mzQC&pg=PA25 |title=Dying and Death in Canada |last2=Northcott |first2=Herbert C |publisher=University of Toronto Press |year=2008 |isbn=978-1-55111-873-4 |pages=25–27}}</ref> og 2 milljónir<ref name="Steckel">{{Cite book |last=Thornton |first=Russell |title=A population history of North America |publisher=[[Cambridge University Press]] |year=2000 |isbn=978-0-521-49666-7 |editor-last=Haines |editor-first=Michael R |pages=13, 380 |chapter=Population history of Native North Americans |editor-last2=Steckel |editor-first2=Richard Hall}}</ref> þegar Evrópumenn komu þangað. Talan 500.000 er notuð af [[Konungleg nefnd um málefni frumbyggja|Konunglegri nefnd um málefni frumbyggja]] sem viðmið.<ref>{{Cite book |last=O'Donnell |first=C. Vivian |title=Indians in Contemporary Society |publisher=Government Printing Office |year=2008 |isbn=978-0-16-080388-8 |editor-last=Bailey |editor-first=Garrick Alan |series=Handbook of North American Indians |volume=2 |page=285 |chapter=Native Populations of Canada |chapter-url=https://books.google.com/books?id=Z1IwUbZqjTUC&pg=PA285}}</ref> Í kjölfar landnáms Evrópumanna fækkaði frumbyggjum um 40 til 80% og sumar [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], eins og [[Beóþúkkar]], hurfu alveg.<ref name="Marshall1998">{{Cite book |last=Marshall |first=Ingeborg |url=https://books.google.com/books?id=ckOav3Szu7oC&pg=PA442 |title=A History and Ethnography of the Beothuk |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1998 |isbn=978-0-7735-1774-5 |page=442}}</ref> Fækkunin stafaði bæði af sjúkdómum sem Evrópumenn fluttu með sér (eins og [[inflúensa|inflúensu]], [[mislingar|mislingum]] og [[bólusótt]]) og frumbyggja skorti ónæmi gegn,<ref name="dying" /><ref>{{Cite book |last=True Peters |first=Stephanie |url=https://books.google.com/books?id=v0zEiM_hijsC&pg=PA39 |title=Smallpox in the New World |publisher=Marshall Cavendish |year=2005 |isbn=978-0-7614-1637-1 |page=39}}</ref> átökum við landnema og stjórnvöld þeirra, og landráni sem takmarkaði aðgang frumbyggja að náttúruauðlindum sem þeir höfðu áður nýtt sér til viðurværis.<ref name="LaidlawLester2015">{{Cite book |last1=Laidlaw |first1=Z. |url=https://books.google.com/books?id=Ec-_BwAAQBAJ&pg=PT150 |title=Indigenous Communities and Settler Colonialism: Land Holding, Loss and Survival in an Interconnected World |last2=Lester |first2=Alan |publisher=Springer |year=2015 |isbn=978-1-137-45236-8 |page=150}}</ref><ref>{{Cite book |last=Ray |first=Arthur J. |url=https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 |title=I Have Lived Here Since The World Began |publisher=Key Porter Books |year=2005 |isbn=978-1-55263-633-6 |page=[https://archive.org/details/ihavelivedheresi0000raya/page/244 244]}}</ref> Þrátt fyrir átök voru samskipti frumbyggja Kanada við evrópska Kanadabúa oftast friðsamleg.<ref>{{Cite book |last=Preston |first=David L. |url=https://books.google.com/books?id=L-9N6-6UCnoC&pg=PA43 |title=The Texture of Contact: European and Indian Settler Communities on the Frontiers of Iroquoia, 1667–1783 |publisher=[[University of Nebraska Press]] |year=2009 |isbn=978-0-8032-2549-7 |pages=43–44}}</ref> Frumþjóðirnar og [[Métisar]] (afkomendur frumbyggja og evrópskra Kanadabúa) léku lykilhlutverk í nýlendustofnun Evrópubúa í Kanada, sérstaklega með því að aðstoða skinnakaupmenn og landkönnuði í [[skinnaverslunin í Norður-Ameríku|skinnaversluninni]].<ref name="Miller2009j">{{Cite book |last=Miller |first=J.R. |url=https://books.google.com/books?id=TcPckf7snr8C&pg=PT34 |title=Compact, Contract, Covenant: Aboriginal Treaty-Making in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-9227-5 |page=34}}</ref> Samskipti [[Breska krúnan|Bresku krúnunnar]] og frumþjóðanna hófust á nýlendutímanum en [[Inúítar]] höfðu minna af evrópskum landnemum að segja framan af.<ref>{{Cite web |last=Tanner |first=Adrian |year=1999 |title=3. Innu-Inuit 'Warfare' |url=http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141230222741/http://www.heritage.nf.ca/aboriginal/innu_culture.html |archive-date=12-30-2014 |access-date=3-8-2017 |website=Innu Culture |publisher=Department of Anthropology, Memorial University of Newfoundland}}</ref> Frá lokum 18. aldar hófu evrópskir Kanadabúar að reyna að aðlaga menningu frumþjóðanna að þeirra eigin menningu.<ref>{{Cite book |last=Asch |first=Michael |url=https://books.google.com/books?id=9Uae4mTTyYYC&pg=PA28 |title=Aboriginal and Treaty Rights in Canada: Essays on Law, Equity, and Respect for Difference |publisher=UBC Press |year=1997 |isbn=978-0-7748-0581-0 |page=28}}</ref> Þetta náði hápunkti á 19. og 20. öld þegar kerfi [[Indíánaskólar Kanada|heimavistarskóla]] var komið upp af [[ríkisstjórn Kanada]] þar sem börn frumbyggja voru neydd til að dveljast fjarri fjölskyldum sínum og taka upp evrópska siði og venjur, um leið og þau máttu þola margvíslegt ofbeldi og misnotkun af hálfu starfsliðs skólanna.<ref>{{Cite book |last1=Kirmayer |first1=Laurence J. |url=https://books.google.com/books?id=AXYDxvx3zSAC&pg=PA9 |title=Healing Traditions: The Mental Health of Aboriginal Peoples in Canada |last2=Guthrie |first2=Gail Valaskakis |publisher=UBC Press |year=2009 |isbn=978-0-7748-5863-2 |page=9}}</ref> Sérstakri [[sáttanefnd Kanada|sáttanefnd]] var komið á fót af ríkisstjórninni 2008 til að ræða viðbrögð og mögulegar bætur handa þessum börnum.<ref>{{Cite web |year=2015 |title=Truth and Reconciliation Commission of Canada: Calls to Action |url=http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20150615202024/http://www.trc.ca/websites/trcinstitution/File/2015/Findings/Calls_to_Action_English2.pdf |archive-date=6-15-2015 |access-date=7-9-2016 |publisher=National Centre for Truth and Reconciliation |page=5}}</ref> ===Landnám Evrópubúa=== Fyrstir [[Evrópa|Evrópubúa]] til að heimsækja landið voru [[Leifur heppni|norrænir menn]] frá [[Grænland]]i, sem námu þar land í kringum árið 1000 eftir Krist, kölluðu það [[Vínland]] og settu á fót byggð í stuttan tíma. Fornleifar sem fundist hafa á [[L'Anse aux Meadows]] á norðurodda Nýfundnalands eru taldar leifar af slíkri byggð.<ref name="CordellLightfoot2008">{{cite encyclopedia |title=L'Anse aux Meadows National Historic Site |work=Archaeology in America: An Encyclopedia |publisher=ABC-CLIO |url=https://books.google.com/books?id=arfWRW5OFVgC&pg=PA82 |year=2009 |pages=27, 82 |isbn=978-0-313-02189-3 |last2=Lightfoot |first2=Kent |last3=McManamon |first3=Francis |last4=Milner |first4=George |first1=Linda S. |last1=Cordell}}</ref> Eftir að sú byggð lagðist af komu engir Evrópubúar þangað svo vitað sé fyrr en 1497, þegar ítalski sæfarinn [[Giovanni Caboto]] sigldi að Atlantshafsströnd Kanada og gerði tilkall til landsins í nafni [[Hinrik 7.|Hinriks 7. Englandskonungs]].<ref name="BlakeKeshen2017p19">{{Cite book |last1=Blake |first1=Raymond B. |url=https://books.google.com/books?id=z4kwDwAAQBAJ&pg=PA19 |title=Conflict and Compromise: Pre-Confederation Canada |last2=Keshen |first2=Jeffrey |last3=Knowles |first3=Norman J. |last4=Messamore |first4=Barbara J. |publisher=University of Toronto Press |year=2017 |isbn=978-1-4426-3553-1 |page=19}}</ref> Árið 1534 kannaði franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] [[Lawrence-flói|Lawrence-flóa]] þar sem hann reisti 10 metra háan kross með áletruninni „lengi lifi konungur Frakklands“ og gerði þar með tilkall til [[Nýja Frakkland]]s í nafni [[Frans 1. af Frakklandi|Frans 1. Frakkakonungs]].<ref>{{Cite book |last1=Cartier |first1=Jacques |url=https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart |title=The Voyages of Jacques Cartier |last2=Biggar |first2=Henry Percival |last3=Cook |first3=Ramsay |publisher=University of Toronto Press |year=1993 |isbn=978-0-8020-6000-6 |page=[https://archive.org/details/voyagesofjacques0000cart/page/n79 26] |url-access=registration}}</ref> Snemma á 16. öld hófu [[Baskar]] hval- og fiskveiðar út frá bækistöðvum á Atlantshafsströnd Kanada.<ref name="Kerr1987n">{{Cite book |last=Kerr |first=Donald Peter |url=https://books.google.com/books?id=itsTLSnw8qgC&pg=PA47 |title=Historical Atlas of Canada: From the beginning to 1800 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-2495-4 |page=47}}</ref> Fyrstu landnemabyggðirnar voru skammlífar vegna erfiðra veðurskilyrða, ótryggra siglingaleiða og samkeppni frá Norðurlöndunum.<ref>{{Cite book |last=Baten |first=Jörg |title=A History of the Global Economy. From 1500 to the Present |url=https://archive.org/details/isbn_9781107507180 |date=2016 |publisher=Cambridge University Press |isbn=978-1-107-50718-0 |page=84}}</ref><ref name="Wynn2007">{{Cite book |last=Wynn |first=Graeme |url=https://books.google.com/books?id=bxGFaFvo2oMC&pg=PA49 |title=Canada and Arctic North America: An Environmental History |publisher=ABC-CLIO |year=2007 |isbn=978-1-85109-437-0 |page=49}}</ref> Árið 1583 stofnaði [[Humphrey Gilbert]] bæinn [[St. John's (Nýfundnalandi)|St. John's]] á Nýfundnalandi með konungsleyfi frá [[Elísabet 1.|Elísabetu 1.]] Englandsdrottningu. Þetta var fyrsta nýlenda Englendinga í Nýja heiminum, þótt í raun væri um árstíðabundna bækistöð að ræða.<ref>{{Cite book |last=Rose |first=George A |url=https://books.google.com/books?id=tDNe7GOOwfwC&pg=PA209 |title=Cod: The Ecological History of the North Atlantic Fisheries |date=October 1, 2007 |publisher=[[Breakwater Books]] |isbn=978-1-55081-225-1 |page=209}}</ref> Um 1600 stofnuðu Frakkar verslunarstaðinn [[Tadoussac]] við Lawrence-fljót.<ref name="CordellLightfoot2008" /> Franski landkönnuðurinn [[Samuel de Champlain]] kom til Kanada 1603 og stofnaði fyrstu varanlegu landnemabyggðirnar í [[Port Royal (Annapolis-sýslu)|Port Royal]] 1605 og [[Quebec]] 1608.<ref>{{Cite book |last1=Kelley |first1=Ninette |url=https://books.google.com/books?id=3IHyRvsCiKMC&pg=PA27 |title=The Making of the Mosaic: A History of Canadian Immigration Policy |last2=Trebilcock |first2=Michael J. |date=September 30, 2010 |publisher=University of Toronto Press |isbn=978-0-8020-9536-7 |page=27}}</ref> Frakkar námu svo land við [[Saint Lawrence-fljót]] og á Atlantshafsströnd Kanada ([[Akadía]]) á [[16. öldin|16.]] og [[17. öldin|17. öld]]. Skinnakaupmenn og trúboðar könnuðu [[Vötnin miklu]], [[Hudson-flói|Hudson-flóa]] og vatnasvið [[Mississippifljót]]s allt til [[Louisiana]].<ref>{{Cite book |last=LaMar |first=Howard Roberts |url=https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 |title=The Reader's Encyclopedia of the American West |publisher=[[University of Michigan Press]] |year=1977 |isbn=978-0-690-00008-5 |page=[https://archive.org/details/readersencyclope00lama_0/page/355 355] |author-link=Howard R. Lamar}}</ref> [[Bjórastríðin]] um yfirráð yfir skinnaversluninni brutust út um miðja 17. öld.<ref>{{Cite book |last1=Tucker |first1=Spencer C |url=https://books.google.com/books?id=JsM4A0GSO34C&pg=PA394 |title=The Encyclopedia of North American Indian Wars, 1607–1890: A Political, Social, and Military History |last2=Arnold |first2=James |last3=Wiener |first3=Roberta |date=September 30, 2011 |publisher=ABC-CLIO |isbn=978-1-85109-697-8 |page=394}}</ref> Englendingar stofnuðu fleiri nýlendur á [[Nýfundnaland]]i eftir 1610 og [[Nýlendurnar þrettán]] voru stofnaðar sunnar í álfunni skömmu síðar.<ref>{{Cite book |last1=Buckner |first1=Phillip Alfred |url=https://books.google.com/books?id=_5AHjGRigpYC&pg=PA55 |title=The Atlantic Region to Confederation: A History |last2=Reid |first2=John G. |publisher=University of Toronto Press |year=1994 |isbn=978-0-8020-6977-1 |pages=55–56}}</ref><ref name="hornsby">{{Cite book |last=Hornsby |first=Stephen J |title=British Atlantic, American frontier: spaces of power in early modern British America |url=https://archive.org/details/britishatlantica0000horn |publisher=[[University Press of New England]] |year=2005 |isbn=978-1-58465-427-8 |pages=[https://archive.org/details/britishatlantica0000horn/page/n33 14], 18–19, 22–23}}</ref> [[Stríð Indíána og Frakka|Fjögur stríð]] brutust út milli frumþjóðanna og Frakka frá 1689 til 1763, en síðustu styrjaldirnar á svæðinu tengdust [[Sjö ára stríðið|Sjö ára stríðinu]].<ref>{{Cite book |last=Nolan |first=Cathal J |url=https://books.google.com/books?id=Nn_61ts-hQwC&pg=PA160 |title=Wars of the age of Louis XIV, 1650–1715: an encyclopedia of global warfare and civilization |publisher=ABC-CLIO |year=2008 |isbn=978-0-313-33046-9 |page=160}}</ref> Bretar náðu yfirráðum yfir meginlandshluta [[Nova Scotia]] árið 1713 með [[Utrecht-samningurinn|Utrecht-samningnum]] og Kanada, ásamt meirihluta Nýja Frakklands, féllu í hlut Breta eftir að Sjö ára stríðinu lauk 1763.<ref>{{Cite journal |last=Allaire |first=Gratien |date=May 2007 |title=From 'Nouvelle-France' to 'Francophonie canadienne': a historical survey |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=25–52 |doi=10.1515/IJSL.2007.024 |s2cid=144657353 | issn=0165-2516}}</ref> ===Breska Norður-Ameríka=== Frakkland afsalaði því nær öllu [[Nýja Frakkland]]i, eins og þeir nefndu það, til [[Bretland]]s, ásamt [[Akadía|Akadíu]], með [[Parísarsáttmálinn|Parísarsáttmálanum]] [[1763]]. Bretland kom á fót nýlendunum [[Nova Scotia]], [[Neðra-Kanada|Neðra Kanada]] og [[Efra-Kanada]]. [[Bretonhöfði]] var sérstakt svæði sem var seinna sameinað Nova Scotia.<ref name="buckner" /> Með [[Konungstilskipunin 1763|Konungstilskipun 1763]] var [[Quebec]] gert að sérstöku fylki með meiri sjálfstjórn, þar sem staða [[franska|frönskunnar]], [[kaþólsk trú|kaþólskrar trúar]] og [[franskur réttur|fransks réttar]] var tryggð. Land nýlendunnar var stækkað þannig að það náði að [[Vötnin miklu|Vötnunum miklu]] og árdal [[Ohio-fljót]]s.<ref name="Hopkins1898">{{Cite book |last=Hopkins |first=John Castell |url=https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk |title=Canada: an Encyclopaedia of the Country: The Canadian Dominion Considered in Its Historic Relations, Its Natural Resources, Its Material Progress and Its National Development, by a Corps of Eminent Writers and Specialists |publisher=Linscott Publishing Company |year=1898 |page=[https://archive.org/details/canadaencyclop05hopk/page/125 125]}}</ref> Með þessu reyndu bresk yfirvöld að forðast átök við frönskumælandi íbúa svæðisins á sama tíma og enskumælandi [[Nýlendurnar þrettán]] í suðri voru í auknum mæli farnar að mótmæla breskum yfirráðum. Sérréttindi Quebec urðu sem olía á þann eld sem síðar braust út sem [[Frelsisstríð Bandaríkjanna]].<ref name="buckner" /> Með [[Parísarsáttmálinn 1783|Parísarsáttmálanum 1783]] var sjálfstæði [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] viðurkennt og þau fengu allt land sunnan við Vötnin miklu og austan við Mississippifljót. Þar á meðal voru svæði sem áður tilheyrðu Quebec.<ref>{{Cite book |last1=Leahy |first1=Todd |url=https://books.google.com/books?id=999tRpj8VGQC&pg=PR49 |title=Native American Movements |last2=Wilson |first2=Raymond |date=September 30, 2009 |publisher=[[Scarecrow Press]] |isbn=978-0-8108-6892-2 |page=49}}</ref> Fyrir og eftir Frelsisstríðið yfirgáfu margir þeir sem hliðhollir voru Bretum Nýlendurnar þrettán og settust að í Kanada. Breytt íbúasamsetning strandhéraðanna varð til þess að [[Nýja-Brúnsvík]] var aðskilin frá Nova Scotia og [[Saint John]] varð fyrsta borg Kanada.<ref name="Newman2016">{{Cite book |last=Newman |first=Peter C |url=https://books.google.com/books?id=kBGzCwAAQBAJ&pg=PA117 |title=Hostages to Fortune: The United Empire Loyalists and the Making of Canada |date=2016 |publisher=Touchstone |isbn=978-1-4516-8615-9 |page=117 |author-link=Peter C. Newman}}</ref> Sama gerðist í Quebec sem var skipt í enskumælandi [[Efra-Kanada]] (síðar [[Ontario]]) og frönskumælandi [[Neðra-Kanada]] (síðar [[Quebec]]). Hvor nýlenda hafði sitt eigið þing.<ref>{{Cite book |last=McNairn |first=Jeffrey L |url=https://books.google.com/books?id=T_A3pZQrHzIC&pg=PA24 |title=The capacity to judge |publisher=University of Toronto Press |year=2000 |isbn=978-0-8020-4360-3 |page=24}}</ref> Kanadanýlendurnar tvær urðu vígvöllur í [[Stríðið 1812|Stríðinu 1812]] milli Bretlands og Bandaríkjanna. Þegar samið var um frið 1815 var engum landamærum breytt..<ref name="HarrisonFriesen2010">{{Cite book |last1=Harrison |first1=Trevor |url=https://books.google.com/books?id=EVGDUAP3LjAC&pg=PA97 |title=Canadian Society in the Twenty-first Century: An Historical Sociological Approach |last2=Friesen |first2=John W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2010 |isbn=978-1-55130-371-0 |pages=97–99}}</ref> Aðflutningur fólks frá [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] jókst mikið og 960.000 fluttu til Kanada milli 1815 og 1850. <ref>{{Cite book |last=Harris |first=Richard Colebrook |url=https://books.google.com/books?id=tWkxht1Oa8EC&pg=PA21 |title=Historical Atlas of Canada: The land transformed, 1800–1891 |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3447-2 |page=21 |display-authors=etal}}</ref> Margir innflytjendur voru að flýja [[Hallærið mikla (Írland)|Hallærið mikla]] á Írlandi og [[Hálandahreinsanirnar]] í Skotlandi.<ref>{{Cite journal |last=Gallagher |first=John A. |year=1936 |title=The Irish Emigration of 1847 and Its Canadian Consequences |url=http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |url-status=live |pages=43–57 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140707141525/http://www.cchahistory.ca/journal/CCHA1935-36/Gallagher.html |archive-date=7. júlí, 2014 |journal=CCHA Report}}</ref> Fjórðungur til þriðjungur allra innflytjenda til Kanada fyrir 1891 létust af völdum smitsjúkdóma.<ref name="dying" /> [[Uppreisnirnar 1837]] hófust í Kanadanýlendunum vegna kröfunnar um [[ábyrgðarstjórn]].<ref name="Read1985">{{Cite book |last=Read |first=Colin |url=https://books.google.com/books?id=OWhXHCXuVvcC&pg=PR99 |title=Rebellion of 1837 in Upper Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1985 |isbn=978-0-7735-8406-8 |page=99}}</ref> Í kjölfarið var gerð [[Durhamskýrslan|skýrsla]] þar sem mælt var með ábyrgðarstjórn og aðlögun frönskumælandi Kanadabúa að enskri menningu.<ref name="buckner" /> [[Sambandslögin 1840]] sameinuðu Kanadanýlendurnar í eitt [[Kanadafylki]] og ábyrgðarstjórn var komið á í öllum nýlendum Bresku Norður-Ameríku fyrir 1849.<ref>{{Cite journal |last=Romney |first=Paul |date=Spring 1989 |title=From Constitutionalism to Legalism: Trial by Jury, Responsible Government, and the Rule of Law in the Canadian Political Culture |journal=Law and History Review |volume=7 |issue=1 |pages=121–174 |doi=10.2307/743779 |jstor=743779}}</ref> Með [[Oregonsamningurinn|Oregonsamningnum]] 1846 var bundinn endir á deilur um landamæri Oregon og landamæri Kanada lengdust í vestur eftir 49. breiddargráðu. Með þessu opnaðist leið fyrir stofnun bresku nýlendanna á Vancouver-eyju 1849 og Bresku Kólumbíu 1858.<ref>{{Cite book |last1=Evenden |first1=Leonard J |title=Geographical Snapshots of North America |last2=Turbeville |first2=Daniel E |publisher=Guilford Press |year=1992 |isbn=978-0-89862-030-6 |editor-last=Janelle |editor-first=Donald G |page=[https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52 52] |chapter=The Pacific Coast Borderland and Frontier |chapter-url=https://archive.org/details/geographicalsnap0000unse/page/52}}</ref> [[Alaskakaupin|Kaup Bandaríkjanna á Alaska]] frá [[Rússaveldi]] 1867 bjuggu til landamæri að Kanada í vestri en deilur héldu áfram um nákvæma staðsetningu þeirra.<ref>{{Cite web |last1=Farr |first1=DML |last2=Block |first2=Niko |date=August 9, 2016 |title=The Alaska Boundary Dispute |url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171215092859/http://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/alaska-boundary-dispute/ |archive-date=December 15, 2017 |website=The Canadian Encyclopedia}}</ref> ===Stofnun sambandsríkis=== [[Mynd:Canada provinces evolution 2.gif|thumb|Söguleg þróun fylkja Kanada]] Þann [[1. júlí]] [[1867]] voru fjórar nýlendur, [[Ontario]], Quebec, Nova Scotia og Nýja-Brúnsvík, sameinaðar í eitt [[sambandsríki Kanada]] með [[Bresku Norður-Ameríkulögin|Bresku Norður-Ameríkulögunum]].<ref>{{Cite book |last1=Dijkink |first1=Gertjan |url=https://books.google.com/books?id=3RRJr-5q1H0C&pg=PA226 |title=The Territorial Factor: Political Geography in a Globalising World |last2=Knippenberg |first2=Hans |publisher=[[Amsterdam University Press]] |year=2001 |isbn=978-90-5629-188-4 |page=226}}</ref><ref name="bothwell">{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=History of Canada Since 1867 |url=https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7 |publisher=[[Michigan State University Press]] |year=1996 |isbn=978-0-87013-399-2 |pages=[https://archive.org/details/historyofcanadas0000both_h4k7/page/31 31], 207–310}}</ref> Kanada tók við stjórn [[Róbertsland]]s og [[Norðvestursvæðið|Norðvestursvæðisins]] sem voru sameinuð sem [[Norðvesturhéruðin]] en eftir [[Rauðáruppreisnin]]a þar sem [[Métisar]] gerðu uppreisn gegn Kanadastjórn var fylkið [[Manitóba]] stofnað 1870.<ref>{{Cite book |last=Bumsted |first=JM |title=The Red River Rebellion |url=https://archive.org/details/redriverrebellio0000bums |publisher=Watson & Dwyer |year=1996 |isbn=978-0-920486-23-8}}</ref> Breska Kólumbía og Vancouver-eyja (sem höfðu sameinast 1866) gengu í sambandið 1871 gegn loforði um að járnbraut næði til Victoria innan 10 ára,<ref>{{Cite web|url=https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/railway-history|title=Railway History in Canada &#124; The Canadian Encyclopedia|website=www.thecanadianencyclopedia.ca|access-date=15. mars, 2021}}</ref> og Eyja Játvarðs prins gekk í sambandið 1873.<ref name="canatlas">{{Cite web |title=Building a nation |url=http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&sub=building_basics_confederation&lang=En |archive-url=https://web.archive.org/web/20060303140806/http://www.canadiangeographic.ca/atlas/themes.aspx?id=building&sub=building_basics_confederation&lang=En |archive-date=3. mars, 2006 |access-date=23. maí, 2011 |website=Canadian Atlas |publisher=[[Canadian Geographic]]}}</ref> Þegar [[gullæðið í Klondike]] hófst í Norðvesturhéruðunum var [[Júkon]] skilið frá þeim. [[Alberta]] og [[Saskatchewan]] urðu fylki 1905.<ref name="canatlas" /> Milli 1871 og 1896 fluttist nær fjórðungur íbúa Kanada suður til Bandaríkjanna.<ref name="mdmols">{{Cite book |last=Denison |first=Merrill |title=The Barley and the Stream: The Molson Story |url=https://archive.org/details/barleystream0000deni |date=1955 |publisher=McClelland & Stewart Limited |page=[https://archive.org/details/barleystream0000deni/page/n29 8]}}</ref> Til að opna vesturhluta landsins fyrir nýjum landnemum var samþykkt að gera þrjár [[járnbraut]]ir þvert yfir landið (þar á meðal [[Kanadíska Kyrrahafsjárnbrautin|Kanadísku Kyrrahafsjárnbrautina]]), hefja landnám á sléttunum samkvæmt [[Kanadísku þjóðlendulögin|kanadísku þjóðlendulögunum]] (''Dominion Lands Act'') og stofna [[kanadíska riddaralögreglan|kanadísku riddaralögregluna]] til að treysta yfirráð alríkisstjórnarinnar yfir svæðunum.<ref>{{Cite web |year=2008 |title=Sir John A. Macdonald |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614221958/http://www.collectionscanada.gc.ca/sir-john-a-macdonald/023013-5000-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |publisher=Library and Archives Canada}}</ref><ref>{{Cite web |last=Cook |first=Terry |year=2000 |title=The Canadian West: An Archival Odyssey through the Records of the Department of the Interior |url=http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20110614222015/http://www.collectionscanada.gc.ca/publications/archivist-magazine/015002-2230-e.html |archive-date=14. júní, 2011 |access-date=23. maí, 2011 |website=The Archivist |publisher=Library and Archives Canada}}</ref> Þessi útþensla landnáms í vesturátt varð til þess að frumþjóðirnar á sléttunum hröktust inn á [[verndarsvæði indíána]]<ref name="Hele2013">{{Cite book |last=Hele |first=Karl S. |url=https://books.google.com/books?id=IhLaAgAAQBAJ&pg=PT248 |title=The Nature of Empires and the Empires of Nature: Indigenous Peoples and the Great Lakes Environment |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2013 |isbn=978-1-55458-422-2 |page=248}}</ref> og evrópskir landnemar stofnuðu þar [[nýlendublokk]]ir sem skiptust eftir uppruna landnemanna.<ref>{{Cite web |last=Gagnon |first=Erica |title=Settling the West: Immigration to the Prairies from 1867 to 1914 |url=https://pier21.ca/research/immigration-history/settling-the-west-immigration-to-the-prairies-from-1867-to-1914 |access-date=18. desember, 2020 |publisher=Canadian Museum of Immigration}}</ref> Við þetta hrundu stofnar [[amerískur vísundur|vísunda]] á sléttunum sem voru lagðar undir [[landbúnaður|landbúnað]] í stórum stíl, aðallega nautgriparækt og hveitirækt.<ref name="ArmitagePlummer2010">{{Cite book |last1=Armitage |first1=Derek |url=https://books.google.com/books?id=Z68_-biGhU8C&pg=PA183 |title=Adaptive Capacity and Environmental Governance |last2=Plummer |first2=Ryan |publisher=Springer Science & Business Media |year=2010 |isbn=978-3-642-12194-4 |pages=183–184}}</ref> Frumbyggjar á sléttunum misstu hefðbundnar veiðilendur sínar og féllu úr hungri og sjúkdómum.<ref name="Daschuk2013">{{Cite book |last=Daschuk |first=James William |url=https://books.google.com/books?id=mxwwZmSSOssC&pg=PA99 |title=Clearing the Plains: Disease, Politics of Starvation, and the Loss of Aboriginal Life |publisher=University of Regina Press |year=2013 |isbn=978-0-88977-296-0 |pages=99–104}}</ref> Neyðaraðstoð frá alríkisstjórninni var háð því skilyrði að indíánar flyttu sig inn á verndarsvæðin.<ref name="Hall2015">{{Cite book |last=Hall |first=David John |url=https://books.google.com/books?id=hLoeDAAAQBAJ&pg=PA258 |title=From Treaties to Reserves: The Federal Government and Native Peoples in Territorial Alberta, 1870–1905 |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-4595-3 |pages=258–259}}</ref> Á þessum tíma voru [[kanadísku indíánalögin]] samþykkt, en þau fólu í sér að alríkisstjórnin tók sér vald yfir samfélögum frumbyggja, stjórnkerfi þeirra, menntun og lagalegum réttindum.<ref name="JacksonJackson2020">{{Cite book |last1=Jackson |first1=Robert J. |url=https://books.google.com/books?id=u6zNDwAAQBAJ&pg=PT186 |title=Canadian Government and Politics |last2=Jackson |first2=Doreen |last3=Koop |first3=Royce |publisher=Broadview Press |year=2020 |isbn=978-1-4604-0696-0 |edition=7th |page=186}}</ref> ===Upphaf 20. aldar=== Eftir þetta gengu aðrar breskar nýlendur og sjálfstjórnarsvæði fljótlega í bandalag við Kanada og frá og með [[1880]] náði Kanada yfir það svæði, sem að það nær yfir í dag, fyrir utan [[Nýfundnaland og Labrador]], sem sameinuðust Kanada árið [[1949]]. Þar sem Bretland fór með utanríkismál landsins gilti stríðsyfirlýsing Breta 1914 sjálfkrafa einnig fyrir Kanada, sem þar með varð þátttakandi í [[Fyrri heimsstyrjöld]]. Sjálfboðaliðar sem fóru á [[Vesturvígstöðvarnar (Fyrri heimsstyrjöld)|Vesturvígstöðvarnar]] urðu síðar hluti af [[kanadíska herdeildin|kanadísku herdeildinni]] sem tók þátt í [[orrustan um Vimy-hálsinn|orrustunni um Vimy-hálsinn]] og fleiri stórorrustum.<ref name="morton-milhist">{{Cite book |last=Morton |first=Desmond |title=A military history of Canada |publisher=[[McClelland & Stewart]] |year=1999 |isbn=978-0-7710-6514-9 |edition=4th |pages=130–158, 173, 203–233, 258}}</ref> Af þeim 625.000 Kanadabúum sem tóku þátt í heimsstyrjöldinni létust 60.000 og 172.000 særðust.<ref>{{Cite book |last=Granatstein |first=J. L. |url=https://books.google.com/books?id=jqxyhNcha3sC&pg=PA144 |title=Canada's Army: Waging War and Keeping the Peace |publisher=University of Toronto Press |year=2004 |isbn=978-0-8020-8696-9 |page=144}}</ref> [[Herkvaðningarkreppan]] braust út 1917 þegar [[Sambandsflokkurinn (Kanada)|Sambandsflokkurinn]] vildi taka upp almenna herkvaðningu til að bæta við minnkandi raðir hermanna í virkri herþjónustu og íbúar Quebec brugðust við með harðri andstöðu.<ref name="McGonigal1962">{{Cite book |last=McGonigal |first=Richard Morton |title=The Conscription Crisis in Quebec – 1917: a Study in Canadian Dualism |publisher=[[Harvard University Press]] |year=1962 |chapter=Intro}}</ref> Herþjónustulögin sem komu á [[herskylda|herskyldu]] urðu til þess að auka enn á andstöðu frönskumælandi Kanadabúa og ollu klofningi innan [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokksins]]. Eftir að stríðinu lauk gerðist Kanada sjálfstæður aðili að [[Þjóðabandalagið|Þjóðabandalaginu]] 1919.<ref name="morton-milhist" /> Með [[Westminister-lögin 1931|Westminister-lögunum]] frá 1931 fékk Kanada opinberlega fulla sjálfstjórn.<ref name="Morton2002">{{Cite book |last=Morton |first=Frederick Lee |url=https://books.google.com/books?id=dj_4_H35nmYC&pg=PA63 |title=Law, Politics and the Judicial Process in Canada |publisher=University of Calgary Press |year=2002 |isbn=978-1-55238-046-8 |page=63}}</ref> Efnahagslíf Kanada varð fyrir áfalli í [[Kreppan mikla|Kreppunni miklu]] á [[1931-1940|4. áratugnum]] og lífskjör versnuðu um allt land.<ref>{{Cite book |last=Bryce |first=Robert B. |url=https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc |title=Maturing in Hard Times: Canada's Department of Finance through the Great Depression |date=1. júní 1986 |publisher=[[McGill-Queen's University Press|McGill-Queen's]] |isbn=978-0-7735-0555-1 |page=[https://archive.org/details/maturinginhardti0000bryc/page/41 41] |url-access=registration}}</ref> Til að bregðast við samdrættinum kom flokkurinn [[Co-operative Commonwealth Federation]] í Saskatchewan á umbótum í anda [[velferðarríki|velferðarríkja]] undir forystu [[Tommy Douglas]] á 5. og 6. áratugnum.<ref>{{Cite journal |last=Mulvale |first=James P |date=11. júlí 2008 |title=Basic Income and the Canadian Welfare State: Exploring the Realms of Possibility |journal=Basic Income Studies |volume=3 |issue=1 |doi=10.2202/1932-0183.1084 |s2cid=154091685}}</ref> Samkvæmt ráði forsætisráðherrans [[William Lyon Mackenzie King]] lýsti Kanada Þýskalandi stríði á hendur 10. september 1939 með yfirlýsingu [[Georg 6.|Georgs 6.]], sjö dögum á eftir Bretlandi. Töfin átti að undirstrika sjálfstæði Kanada.<ref name="morton-milhist" /> Fyrstu kanadísku hersveitirnar komu til Bretlands í desember 1939. Alls tóku yfir milljón Kanadabúar þátt í [[Síðari heimsstyrjöld]], um 42.000 létust og 55.000 særðust. <ref>{{Cite book |last=Humphreys |first=Edward |url=https://books.google.com/books?id=z-SsBAAAQBAJ&pg=PT151 |title=Great Canadian Battles: Heroism and Courage Through the Years |publisher=Arcturus Publishing |year=2013 |isbn=978-1-78404-098-7 |page=151}}</ref> Kanadískar hersveitir léku stór hlutverk í nokkrum lykilorrustum stríðsins, þar á meðal í [[árásin á Dieppe|árásinni á Dieppe]] 1942, [[innrás Bandamanna á Ítalíu]], [[innrásin í Normandí|innrásinni í Normandí]], [[Overlord-aðgerðin]]ni og [[orrustan um Scheldt|orrustunni um Scheldt]] 1944.<ref name="morton-milhist" /> [[Hollenska konungsfjölskyldan]] fékk hæli í Kanada eftir að Þjóðverjar hernámu Holland og Kanada hlaut heiðurinn af því að frelsa Holland undan hernámsliðinu.<ref name="netherlands">{{Cite book |last=Goddard |first=Lance |title=Canada and the Liberation of the Netherlands |url=https://archive.org/details/canadaliberation0000godd |publisher=[[Dundurn Press]] |year=2005 |isbn=978-1-55002-547-7 |pages=225–232}}</ref> Efnahagur Kanada blómstraði í stríðinu þar sem landið framleiddi hergögn fyrir Bretland, Kína og Sovétríkin.<ref name="morton-milhist" /> Þrátt fyrir aðra [[Herkvaðningarkreppan 1944|herkvaðningarkreppu]] í Quebec 1944 stóð efnahagur landsins mjög vel þegar stríðinu lauk.<ref>{{Cite book |last=Bothwell |first=Robert |title=Alliance and illusion: Canada and the world, 1945–1984 |url=https://archive.org/details/allianceillusion0000both |publisher=UBC Press |year=2007 |isbn=978-0-7748-1368-6 |pages=[https://archive.org/details/allianceillusion0000both/page/11 11], 31}}</ref> ===Samtíminn=== Fjármálavandræði í kjölfar [[Kreppan mikla|Kreppunnar miklu]] leiddu til þess að [[Sjálfstjórnarríkið Nýfundnaland]] gaf eftir ábyrgðarstjórn sína og gerðist [[krúnunýlenda]] undir stjórn bresks landstjóra.<ref name="Buckner20082ed">{{Cite book |last=Alfred Buckner |first=Phillip |url=https://books.google.com/books?id=KmXnLGX7FvEC&pg=PA135 |title=Canada and the British Empire |publisher=Oxford University Press |year=2008 |isbn=978-0-19-927164-1 |pages=135–138}}</ref> Eftir [[þjóðaratkvæðagreiðslurnar í Nýfundnalandi 1949|tvær þjóðaratkvæðagreiðslur 1949]] kusu íbúar Nýfundnalands að gerast fylki í Kanada.<ref>{{Cite book |last=Boyer |first=J. Patrick |url=https://books.google.com/books?id=CWGN-RZcqNoC&pg=PA119 |title=Direct Democracy in Canada: The History and Future of Referendums |publisher=Dundurn Press |year=1996 |isbn=978-1-4597-1884-5 |page=119}}</ref> Hagvöxtur í kjölfar [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]] og stefna frjálslyndra ríkisstjórna eftir stríð leiddu til þess að til varð [[kanadísk sjálfsmynd]]. [[Fáni Kanada]] var tekinn upp árið 1965,<ref>{{Cite book |last=Mackey |first=Eva |title=The house of difference: cultural politics and national identity in Canada |url=https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-8481-1 |page=[https://archive.org/details/houseofdifferenc0000mack/page/n57 57]}}</ref> franska og enska voru gerð að tveimur opinberum málum landsins 1969,<ref>{{Cite journal |last1=Landry |first1=Rodrigue |last2=Forgues |first2=Éric |date=May 2007 |title=Official language minorities in Canada: an introduction |journal=International Journal of the Sociology of Language |volume=2007 |issue=185 |pages=1–9 |doi=10.1515/IJSL.2007.022 |s2cid=143905306}}</ref> og [[fjölmenning]] varð opinber stefna landsins 1971.<ref>{{Cite journal |last1=Esses |first1=Victoria M |last2=Gardner |first2=RC |date=Júlí 1996 |title=Multiculturalism in Canada: Context and current status |url=https://archive.org/details/sim_canadian-journal-of-behavioural-science_1996-07_28_3/page/145 |journal=[[Canadian Journal of Behavioural Science]] |volume=28 |issue=3 |pages=145–152 |doi=10.1037/h0084934}}</ref> Ýmsar breytingar í anda [[sósíaldemókratismi|sósíaldemókratisma]] voru útfærðar, eins og [[Sjúkratryggingakerfi Kanada]], [[Lífeyriskerfi Kanada]] og [[Námslánakerfi Kanada]], þrátt fyrir andstöðu sumra fylkisstjórna.<ref>{{Cite web |last=Sarrouh |first=Elissar |date=22. janúar, 2002 |title=Social Policies in Canada: A Model for Development |url=http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20100717075406/http://www.escwa.un.org/information/publications/edit/upload/sd-01-09.pdf |archive-date=17. júlí, 2010 |website=Social Policy Series, No. 1 |publisher=United Nations |pages=14–16, 22–37}}</ref> Eftir röð ráðstefna um stjórnarskrá landsins voru [[Kanadalögin 1982]] samþykkt af [[Breska þingið|breska þinginu]], en með þeim voru síðustu leifar yfirráða breska þingsins afnumin. [[Réttindaskrá Kanada]] var jafnframt tekin upp.<ref>{{Cite web |date=5. maí 2014 |title=Proclamation of the Constitution Act, 1982 |url=http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211083245/http://www.bac-lac.gc.ca/eng/discover/politics-government/proclamation-constitution-act-1982/Pages/proclamation-constitution-act-1982.aspx |archive-date=11. febrúar 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=10. febrúar, 2017}}</ref><ref>{{Cite news |date=17. mars 2009 |title=A statute worth 75 cheers |work=[[The Globe and Mail]] |url=https://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170211081156/http://www.theglobeandmail.com/opinion/a-statute-worth-75-cheers/article1329730/ |archive-date=11. febrúar, 2017}}</ref><ref>{{Cite news |last=Couture |first=Christa |date=1. janúar, 2017 |title=Canada is celebrating 150 years of... what, exactly? |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170210001343/http://www.cbc.ca/2017/canada-is-celebrating-150-years-of-what-exactly-1.3883315 |archive-date=10. febrúar, 2017 |access-date=10. febrúar, 2017}}</ref> Síðan þá hefur Kanada verið sjálfstætt og fullvalda ríki, þótt Bretadrottning sé áfram þjóðhöfðingi landsins.<ref>{{Cite web |last=Trepanier |first=Peter |year=2004 |title=Some Visual Aspects of the Monarchical Tradition |url=http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304002130/http://www.revparl.ca/27/2/27n2_04e_trepanier.pdf |archive-date=4. mars 2016 |access-date=10. febrúar, 2017 |website=[[Canadian Parliamentary Review]]}}</ref><ref name="bickerton">{{Cite book |title=Canadian Politics |url=https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0 |publisher=[[Broadview Press]] |year=2004 |isbn=978-1-55111-595-5 |editor-last=Bickerton |editor-first=James |edition=4th |pages=[https://archive.org/details/canadianpolitics0000unse_n9l0/page/250 250]–254, 344–347 |editor-last2=Gagnon |editor-first2=Alain}}</ref> Árið 1999 varð [[Nunavut]] þriðja sjálfstjórnarsvæði Kanada eftir nokkrar samningaviðræður við alríkisstjórnina.<ref>{{Cite journal |last=Légaré |first=André |year=2008 |title=Canada's Experiment with Aboriginal Self-Determination in Nunavut: From Vision to Illusion |journal=International Journal on Minority and Group Rights |volume=15 |issue=2–3 |pages=335–367 |doi=10.1163/157181108X332659 |jstor=24674996}}</ref> Á sama tíma urðu miklar samfélagslegar breytingar í Quebec sem voru kallaðar [[Þögla byltingin]]. Fylkisstjórnin tók stjórn heilbrigðis- og menntamála í eigin hendur, en hún hafði áður verið í höndum kaþólsku kirkjunnar. Frjálslynd fylkisstjórn reyndi að færa þróunina í átt til stefnu alríkisstjórnarinnar. Átakalínur í stjórnmálum fylkisins mynduðust þá milli sambandssinna og aðskilnaðarsinna. Áriði 1970 hófu róttækir aðskilnaðarsinnar í [[Front de libération du Québec]] röð sprengjuárása og mannrána sem voru kölluð [[Októberkreppan]].<ref>{{Cite journal |last=Munroe |first=HD |year=2009 |title=The October Crisis Revisited: Counterterrorism as Strategic Choice, Political Result, and Organizational Practice |url=https://archive.org/details/terrorism-and-political-violence_april-june-2009_21_2/page/288 |journal=Terrorism and Political Violence |volume=21 |issue=2 |pages=288–305 |doi=10.1080/09546550902765623 |s2cid=143725040}}</ref> Árið 1976 tók fullveldisflokkurinn [[Parti Quebecois]] við völdum í fylkinu. Flokkurinn stóð fyrir þjóðaratkvæðagreiðslu um aðskilnað Quebec en yfir 60% íbúa reyndust andsnúnir því. Tilraunir til að sætta öndverðar skoðanir með [[Meech Lake-sáttmálinn|Meech Lake-sáttmálanum]] mistókust.<ref name="sorens">{{Cite journal |last=Sorens |first=J |date=December 2004 |title=Globalization, secessionism, and autonomy |url=https://archive.org/details/sim_electoral-studies_2004-12_23_4/page/727 |journal=Electoral Studies |volume=23 |issue=4 |pages=727–752 |doi=10.1016/j.electstud.2003.10.003}}</ref> Önnur þjóðaratkvæðagreiðsla var haldin 1995 þar sem tillagan var aftur felld en með mun minni mun: aðeins 50,6% voru á móti.<ref>{{Cite book |last=Schmid |first=Carol L. |url=https://books.google.com/books?id=JIuO9HmX_8QC&pg=PA112 |title=The Politics of Language: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective: Conflict, Identity, and Cultural Pluralism in Comparative Perspective |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-803150-5 |page=112}}</ref> Árið 1997 úrskurðaði [[Hæstiréttur Kanada]] að einhliða úrsögn úr sambandsríkinu væri andstæð stjórnarskrá landsins. Auk deilna um sjálfstæði Quebec gekk Kanada í gegnum ýmis áföll á 9. og 10. áratug 20. aldar. Þar á meðal voru sprengingin í [[Air India flug 182|Air India flugi 182]] sem er stærsta fjöldamorðið í sögu landsins;<ref>{{Cite web |title=Commission of Inquiry into the Investigation of the Bombing of Air India Flight 182 |url=http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-url=https://web.archive.org/web/20080622063429/http://www.majorcomm.ca/en/termsofreference/ |archive-date=22. júní 2008 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Government of Canada}}</ref> [[blóðbaðið í École Polytechnique]] 1989 þar sem byssumaður réðist á kvenkyns nemendur skólans;<ref>{{Cite web |last=Sourour |first=Teresa K |year=1991 |title=Report of Coroner's Investigation |url=http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20161228182645/http://www.diarmani.com/Montreal_Coroners_Report.pdf |archive-date=28. desember 2016 |access-date=8. mars 2017}}</ref> og [[Oka-kreppan]], átök við frumbyggja árið 1990.<ref>{{Cite news |year=2000 |title=The Oka Crisis |publisher=Canadian Broadcasting Corporation |url=http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110804233458/http://archives.cbc.ca/politics/civil_unrest/topics/99/ |archive-date=4. ágúst 2011}}</ref><ref>{{Cite book |last=Roach |first=Kent |url=https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 |title=September 11: consequences for Canada |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-2584-9 |pages=[https://archive.org/details/september11conse00roac/page/15 15, 59–61, 194]}}</ref> Kanada tók þátt í [[Persaflóastríðið (1991)|Persaflóastríðinu]] 1990 og nokkrum friðargæsluverkefnum, þar á meðal [[UNPROFOR]]-verkefni [[NATO]] í [[Borgarastyrjöldin í Júgóslavíu|Júgóslavíu]].<ref>{{Cite journal |last1=Cohen |first1=Lenard J. |last2=Moens |first2=Alexander |year=1999 |title=Learning the lessons of UNPROFOR: Canadian peacekeeping in the former Yugoslavia |journal=[[Canadian Foreign Policy Journal]] |volume=6 |issue=2 |pages=85–100 |doi=10.1080/11926422.1999.9673175}}</ref> Kanada sendi herlið til [[Stríðið í Afganistan (2001–2021)|Afganistan]] 2001 en hafnaði þátttöku í [[Innrásin í Írak 2003|innrás Bandaríkjanna í Írak]] 2003.<ref>{{Cite journal |last1=Jockel |first1=Joseph T |last2=Sokolsky |first2=Joel B |year=2008 |title=Canada and the war in Afghanistan: NATO's odd man out steps forward |journal=[[Journal of Transatlantic Studies]] |volume=6 |issue=1 |pages=100–115 |doi=10.1080/14794010801917212 |s2cid=144463530}}</ref> Árið 2011 tók Kanada þátt í inngripum NATO inn í [[Borgarastyrjöldin í Líbíu|Borgarastyrjöldina í Líbíu]],<ref name="HehirMurray2013">{{Cite book |last1=Hehir |first1=Aidan |url=https://books.google.com/books?id=2TchAQAAQBAJ&pg=PT88 |title=Libya, the Responsibility to Protect and the Future of Humanitarian Intervention |last2=Murray |first2=Robert |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |year=2013 |isbn=978-1-137-27396-3 |page=88}}</ref> og tók líka þátt í bardögum við [[Íslamska ríkið]] í Írak.<ref>{{Cite web |last=Juneau |first=Thomas |year=2015 |title=Canada's Policy to Confront the Islamic State |url=http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151211070017/http://www.cgai.ca/canadas_policy_to_confront_the_islamic_state |archive-date=11. desember 2015 |access-date=10. desember 2015 |publisher=[[Canadian Global Affairs Institute]]}}</ref> [[Kórónaveirufaraldurinn 2019-2021]] hófst í Kanada 27. janúar 2020 og olli víðtækri samfélags- og efnahagskreppu.<ref>{{cite web |title=Coronavirus disease (COVID-19) |url=https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |publisher=Government of Canada |year=2021 |access-date=2021-06-09 |archive-date=2021-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210613213135/https://www.canada.ca/en/public-health/services/diseases/coronavirus-disease-covid-19.html |url-status=dead }}</ref> Í febrúar 2022 nýtti þingið sér neyðarlög sem voru samþykkt 1988 gegn mótmælum vörubílstjóra og fleiri gegn [[COVID-19]]-takmörkunum í landinu. Atvinnulíf í miðborg Ottawa var lamað. Nær 200 voru handteknir, sektaðir og vörubílar gerðir upptækir. == Landfræði == [[Mynd:Moraine Lake 17092005.jpg|350px|thumbnail|Hin mikilfenglegu [[Kanadísku klettafjöllin|kanadísku Klettafjöll]]]] Kanada nær yfir norðurhluta [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Það á landamæri að [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] í suðri og í norðvestri ([[Alaska]]). Landið nær úthafa á milli, frá [[Atlantshaf]]i og [[Davissund]]i í austri til [[Kyrrahaf]]s í vestri og af því er kjörorð landsins dregið. Í norðri eru svo [[Beauforthaf]] og [[Norðuríshaf|Norður-Íshaf]]. Síðan [[1925]] hefur Kanada átt tilkall til hluta norðurheimskautssvæðisins á milli 60. og 141. lengdargráðu vestur, það er að segja tilkall Kanada til þess landsvæðis nær alveg upp að [[Norðurpóllinn|Norðurpól]]. Nyrsta byggð Kanada (og heimsins) er kanadíska herstöðin ''Alert'' á norðurenda Ellesmereeyjar — breiddargráða 82,5°N — aðeins 834 kílómetra frá Norðurpólnum. Kanada er næststærsta land í heiminum að flatarmáli, á eftir [[Rússland]]i, og nær yfir um 41% heimsálfunnar Norður-Ameríku. Hins vegar er stór hluti Kanada á [[norðurheimskaut|norðurheimskautssvæðinu]] og það er því aðeins fjórða stærsta land heimsins, á eftir [[Rússland]]i, [[Kína]] og Bandaríkjum Norður-Ameríku, ef horft er til byggilegs lands. Þéttleiki byggðar er aðeins um 3,2 manns á ferkílómetra, sem er mjög lítið samanborið við önnur lönd. Til samanburðar má þó geta að þéttleiki byggðar á Íslandi er mjög svipaður. Áttatíu prósent íbúa Kanada búa innan við 200 kílómetra frá landamærum Bandaríkjanna, þar sem [[Temprað belti|loftslag er temprað]] og land vel fallið til ræktunar. Þéttbýlasta svæði landsins er lægðin sem afmarkast af [[Stóru vötnin|Vötnunum miklu]] og [[Saint Lawrence fljót|Saint Lawrence fljóti]] að austan. Fyrir norðan þetta svæði er hinn víðfeðmi [[kanadíski skjöldur]], en hann er lag úr mjög fornu bergi, sem er jökulsorfið eftir [[Wisconsin jökull|síðustu ísöld]]. Ofan á þessu berglagi liggur nú þunnt, steinefnaríkt jarðvegslag, sundurskorið af vötnum og ám, en yfir 60% af stöðuvötnum heims eru í Kanada. Kanadíski skjöldurinn umlykur [[Hudsonflói|Hudsonflóa]]. [[File:Peggy&#039;s Cove, Halifax.jpg|thumb|Peggys Cove, Halifax.]] Kanadíski skjöldurinn nær að strönd Atlantshafs við [[Labrador]], fastalandshluta fylkisins [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalands og Labrador]]. Eyjan [[Nýfundnaland]], austasti hluti Norður-Ameríku, er við mynni [[Saint Lawrenceflói|Saint Lawrenceflóa]], sem er heimsins stærsti árós, og það landsvæði þar sem Evrópubúar námu fyrst land. [[Atlantshafsfylki]]n skaga til austurs sunnan við suðurströnd Saint Lawrenceflóa, milli flóans í norðri og [[Atlantshaf]]s í suðri. [[Fundyflói|Fundyflóa]], sem gengur inn úr Atlantshafi til norðausturs skilur að fylkin [[New Brunswick|Nýju-Brúnsvík]] og [[Nova Scotia|Nýja-Skotland]]. Þar eru mestu [[sjávarföll|sjávarfallabreytingar]] (munur [[flóð]]s og [[fjara|fjöru]]) í heimi. Minnsta fylki Kanada er [[Prince Edward Island|Eyja Játvarðar prins]]. Vestur við Ontario eru hinar breiðu og flötu [[Slétturnar miklu|kanadísku sléttur]], sem ná yfir fylkin [[Manitoba]], [[Saskatchewan]] og [[Alberta (fylki)|Alberta]],og allt að [[Klettafjöll|Klettafjöllum]], en þau liggja á milli fylkjanna Alberta og [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]]. Gróðurfar í norðurhluta Kanada breytist eftir því sem norðar dregur úr [[barrskógabelti|barrskógum]] yfir í [[freðmýri]] nyrst. Norðan við fastaland Kanada er [[Kanadíski eyjaklasinn|geysilegur eyjaklasi]], þar sem er að finna nokkrar af stærstu eyjum jarðar: [[Baffinsland]], [[Ellesmere-eyja]], [[Viktoríueyja (Kanada)|Viktoríu-eyja]] o.fl.. [[Júkonfljót]] og [[Mackenziefljót]] eru stórfljót í norðurhluta landsins. Kanada er þekkt fyrir kalt loftslag. Vetur getur verið óvæginn víða í landinu, með hættu á [[hríðarbylur|hríðarbyljum]] og hitastigi niður undir -50&nbsp;°C í nyrstu hlutum þess. Strandfylkið Breska Kólumbía er undantekning frá þessu og nýtur mun mildari vetra en aðrar hlutar landsins, vegna nálægðar við hlýrri sjó. Á þéttbýlustu svæðunum er sumarhitinn allt frá því að teljast mildur upp í að vera frekar hár. Sumarhiti í [[Montreal]] getur náð vel yfir 30&nbsp;°C en í [[Iqaluit]] í [[Nunavut]] allt að 15&nbsp;°C. Í [[Vancouver]] er hitastig yfirleitt á milli 0 til 25&nbsp;°C allt árið um kring, en á sléttunum miklu fer það allt niður í -40&nbsp;°C á veturna og upp í 35&nbsp;°C á sumrin. Nokkrir tugir [[Listi yfir þjóðgarða í Kanada|þjóðgarða eru í Kanada]] og var sá fyrsti stofnaður árið 1885. ==Stjórnmál== Kanada býr við „[[Lýðræðisvísitalan|fullt lýðræði]]“<ref>{{Cite web |title=Democracy Index 2017 |url=https://www.eiu.com/topic/democracy-index |access-date=29. nóvember 2017 |publisher=The Economist Intelligence Unit}}</ref> þar sem er rík hefð fyrir [[frjálslyndisstefna|frjálslyndi]],<ref name="WesthuesWharf2014">{{Cite book |last1=Westhues |first1=Anne |url=https://books.google.com/books?id=chTaAgAAQBAJ&pg=PA10 |title=Canadian Social Policy: Issues and Perspectives |last2=Wharf |first2=Brian |publisher=Wilfrid Laurier University Press |year=2014 |isbn=978-1-55458-409-3 |pages=10–11}}</ref> [[jafnréttisstefna|jafnrétti]]<ref name="BickertonGagnon2009">{{Cite book |last1=Bickerton |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=1jd6oqRHxLYC&pg=PA56 |title=Canadian Politics |last2=Gagnon |first2=Alain |publisher=University of Toronto Press |year=2009 |isbn=978-1-4426-0121-5 |page=56}}</ref> og [[hófsemdarstefna|hófsemd]]<ref name="Johnson2016">{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=I_HzDQAAQBAJ&pg=PA13 |title=Thinking Government: Public Administration and Politics in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2016 |isbn=978-1-4426-3521-0 |edition=4th |pages=13–23}}</ref> í stefnumálum stjórnmálaflokka. Áhersla á [[félagslegt réttlæti]] hefur verið einkenni á kanadískum stjórnmálum.<ref name="Fierlbeck2006">{{Cite book |last=Fierlbeck |first=Katherine |url=https://books.google.com/books?id=0bZBHlF4V8EC&pg=PA87 |title=Political Thought in Canada: An Intellectual History |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-711-9 |page=87}}</ref> Einkunnarorð ríkisstjórnar Kanada eru „[[friður, regla og góð stjórn]]“.<ref name="DixonScheurell2016">{{Cite book |last1=Dixon |first1=John |url=https://books.google.com/books?id=npzDCwAAQBAJ&pg=PA48 |title=Social Welfare in Developed Market Countries |last2=P. Scheurell |first2=Robert |date=17. mars 2016 |publisher=Routledge |isbn=978-1-317-36677-5 |page=48}}</ref><ref name="Boughey2017">{{Cite book |last=Boughey |first=Janina |url=https://books.google.com/books?id=dgK-DgAAQBAJ&pg=PA105 |title=Human Rights and Judicial Review in Australia and Canada: The Newest Despotism? |publisher=Bloomsbury Publishing |year=2017 |isbn=978-1-5099-0788-5 |page=105}}</ref> Kanadísk stjórnmál einkennast af tveimur breiðum miðjuflokkum, [[Frjálslyndi flokkurinn (Kanada)|Frjálslynda flokknum]] og [[Íhaldsflokkurinn (Kanada)|Íhaldsflokknum]] sem báðir stunda málamiðlunarstjórnmál. Frjálslyndi flokkurinn er hinn hefðbundni valdaflokkur og skilgreinir sig [[miðjustefna|á miðjunni]], meðan Íhaldsflokkurinn skilgreinir sig [[hægristefna|til hægri]]. [[Nýi lýðræðisflokkurinn]] er sósíaldemókratískur flokkur sem skilgreinir sig [[vinstristefna|til vinstri]]. Flokkar yst á hægri og vinstri vængnum hafa aldrei verið áberandi í kanadískum stjórnmálum.<ref>{{Cite journal |last1=Ambrose |first1=Emma |last2=Mudde |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}</ref><ref>{{Cite news |last=Taub |first=Amanda |date=27. júní 2017 |title=Canada's Secret to Resisting the West's Populist Wave |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/2017/06/27/world/canada/canadas-secret-to-resisting-the-wests-populist-wave.html}}</ref> Í [[Alríkiskosningarnar í Kanada 2019|alríkiskosningunum 2019]] voru fimm flokkar kosnir á þing; Frjálslyndi flokkurinn sem myndaði minnihlutastjórn, Íhaldsflokkurinn sem er hinn opinberi stjórnarandstöðuflokkur, Nýi lýðræðisflokkurinn, [[Bloc Québécois]] og [[Græningjar (Kanada)|Græningjar]]. Í Kanada er [[þingræði]] og [[þingbundin konungsstjórn]] þar sem [[konungur Kanada]] er undirstaða framkvæmdavalds, löggjafarvalds og dómsvalds.<ref>{{Cite web |date=29. mars 1867 |title=Constitution Act, 1867: Preamble |url=http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100203024121/http://www.solon.org/Constitutions/Canada/English/ca_1867.html |archive-date=3. febrúar 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=[[Queen's Printer]]}}</ref><ref>{{Cite news |last=Smith |first=David E |date=10. júní 2010 |title=The Crown and the Constitution: Sustaining Democracy? |page=6 |work=The Crown in Canada: Present Realities and Future Options |publisher=[[Queen's University at Kingston|Queen's University]] |url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-url=https://www.webcitation.org/5qXvz463C?url=http://www.queensu.ca/iigr/conf/ConferenceOnTheCrown/CrownConferencePapers/The_Crown_and_the_Constitutio1.pdf |archive-date=17. júní 2010}}</ref><ref name="MacLeod16">{{Cite book |last=MacLeod |first=Kevin S |url=http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |title=A Crown of Maples |publisher=Queen's Printer for Canada |year=2012 |isbn=978-0-662-46012-1 |edition=2nd |page=16 |author-link=Kevin S. MacLeod |access-date=8. mars 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231448/http://canadiancrown.gc.ca/DAMAssetPub/DAM-CRN-jblDmt-dmdJbl/STAGING/texte-text/crnMpls_1336157759317_eng.pdf?WT.contentAuthority=4.4.4 |archive-date=4. febrúar 2016}}</ref> [[Karl 3. Bretakonungur]] er núverandi einvaldur Kanada, auk 14 annarra ríkja í [[samveldið|samveldinu]] og í hverju fylki Kanada. Samt er um tvær aðskildar stofnanir að ræða: bresku og kanadísku krúnurnar.<ref name="Johnson2018">{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://books.google.com/books?id=z2WHDgAAQBAJ&pg=PT196 |title=Battle Royal: Monarchists vs. Republicans and the Crown of Canada |date=2018 |publisher=Dundurn Press |isbn=978-1-4597-4015-0 |page=196}}</ref> Fulltrúi drottningar er [[yfirlandstjóri Kanada]] sem hún skipar samkvæmt ráði [[forsætisráðherra Kanada]] til að sinna skyldum hennar í landinu.<ref>{{Cite web |title=The Governor General of Canada: Roles and Responsibilities |url=http://gg.ca/document.aspx?id=3 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer |archive-date=2018-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180915122338/http://gg.ca/document.aspx?id=3 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ATi5R5XNb2MC&pg=PA54 |title=Commonwealth public administration reform 2004 |publisher=Commonwealth Secretariat |year=2004 |isbn=978-0-11-703249-1 |pages=54–55}}</ref> Þótt konungsvaldið sé þannig innbyggt í stjórnkerfi Kanada er hlutverk einvaldsins í reynd táknrænt.<ref name="MacLeod16" /><ref name="Forseyp1">{{Cite book |last=Forsey |first=Eugene |url=http://www2.parl.gc.ca/sites/lop/aboutparliament/forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |title=How Canadians Govern Themselves |publisher=Queen's Printer |year=2005 |isbn=978-0-662-39689-5 |edition=6th |pages=1, 16, 26 |author-link=Eugene Forsey |access-date=23. maí 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091229155255/http://www2.parl.gc.ca/Sites/LOP/AboutParliament/Forsey/PDFs/How_Canadians_Govern_Themselves-6ed.pdf |archive-date=29. desember 2009}}</ref><ref name="Montpetit">{{Cite web |last1=Marleau |first1=Robert |last2=Montpetit |first2=Camille |title=House of Commons Procedure and Practice: Parliamentary Institutions |url=http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&Lang=E&Print=2&Sec=Ch01&Seq=5 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110828112251/http://www.parl.gc.ca/MarleauMontpetit/DocumentViewer.aspx?DocId=1001&Lang=E&Print=2&Sec=Ch01&Seq=5 |archive-date=28. ágúst 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Queen's Printer}}</ref> [[Ríkisstjórn Kanada]] fer með framkvæmdavaldið og ber ábyrgð gagnvart [[Fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþinginu]]. Forsætisráðherra Kanada velur ráðherra í ríkisstjórnina og er [[stjórnarleiðtogi]].<ref>{{Cite web |last=Edwards |first=Peter |date=4. nóvember 2015 |title='A cabinet that looks like Canada:' Justin Trudeau pledges government built on trust |url=https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170128075156/https://www.thestar.com/news/canada/2015/11/04/new-government-to-be-sworn-in-today.html |archive-date=28. janúar 2017 |website=Toronto Star}}</ref> Einvaldurinn eða fulltrúi hans geta ef upp kemur [[stjórnarkreppa]] farið með vald sitt án þess að ráðgast við ríkisstjórnina.<ref name="Forseyp1" /> Landstjórinn skipar forsætisráðherra sem oftast er leiðtogi þess stjórnmálaflokks sem hefur traust meirihluta þingfulltrúa.<ref>{{Cite book |last=Johnson |first=David |url=https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 |title=Thinking government: public sector management in Canada |publisher=University of Toronto Press |year=2006 |isbn=978-1-55111-779-9 |edition=2nd |pages=[https://archive.org/details/thinkinggovernme02ndjohn/page/134 134–135, 149]}}</ref> Skrifstofa forsætisráðherra er þannig valdamesta stofnun ríkisins. Þaðan kemur megnið af lagafrumvörpum þingsins og þaðan koma tilnefningar til yfirlandstjóra, varalandstjóra, ráðherra, dómara og yfirmanna [[krúnustofnanir Kanada|krúnustofnana Kanada]] sem drottningin skipar.<ref name="Forseyp1" /> Leiðtogi þess flokks sem hlýtur næstflest sæti á þingi í kosningum er venjulega kallaður leiðtogi opinberrar stjórnarandstöðu sem á að veita stjórninni aðhald.<ref>{{Cite web |title=The Opposition in a Parliamentary System |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/researchpublications/bp47-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20101125122354/http://www2.parl.gc.ca/content/lop/researchpublications/bp47-e.htm |archive-date=25. nóvember 2010 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Library of Parliament}}</ref> Allir 338 þingfulltrúar á [[fulltrúaþing Kanada|fulltrúaþingi Kanada]] eru kjörnir með einföldum meirihluta í [[kjördæmaskipan Kanada|einmenningskjördæmum]]. Landstjórinn boðar til [[kosningar í Kanada|kosninga]], annað hvort samkvæmt ráði forsætisráðherra eða ef [[vantraust]] á stjórnina er samþykkt á þinginu.<ref>{{Cite web |title=About Elections and Ridings |url=http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161224103929/http://www.lop.parl.gc.ca/parlinfo/Compilations/ElectionsAndRidings.aspx |archive-date=24. desember 2016 |access-date=3. september 2016 |publisher=Library of Parliament}}</ref><ref>{{Cite web |last1=O'Neal |first1=Brian |last2=Bédard |first2=Michel |last3=Spano |first3=Sebastian |date=April 11, 2011 |title=Government and Canada's 41st Parliament: Questions and Answers |url=http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110522071714/http://www.parl.gc.ca/Content/LOP/ResearchPublications/2011-37-e.htm |archive-date=22. maí 2011 |access-date=2. júní 2011 |publisher=[[Library of Parliament]]}}</ref> [[Stjórnarskrárlögin 1982]] gera ráð fyrir að ekki líði meira en fimm ár milli kosninga, en [[Kosningalög Kanada]] kveða á um fjögurra ára kjörtímabil með föstum kjördegi í október. Í [[öldungadeild Kanada]] sitja 105 fulltrúar sem skipaðir eru á grundvelli landfræðilegrar skiptingar og sitja til 75 ára aldurs.<ref>{{Cite book |last1=Griffiths |first1=Ann L. |url=https://books.google.com/books?id=GytLtJacxY8C&pg=PA116 |title=Handbook of Federal Countries |last2=Nerenberg |first2=Karl |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2003 |isbn=978-0-7735-7047-4 |page=116}}</ref> Þar sem Kanada er sambandríki skiptist stjórnvaldsábyrgðin milli alríkisstjórnarinnar og fylkjanna tíu. [[Fylkisþing Kanada]] sitja í einni deild og vinna á sama hátt og fulltrúadeildin.<ref name="Montpetit" /> Sjálfstjórnarsvæðin hafa líka hvert sitt þing, en þau eru ekki fullvalda og hafa færri hlutverk en fylkin.<ref>{{Cite web |year=2010 |title=Difference between Canadian Provinces and Territories |url=http://www.pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&page=provterr&doc=difference-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20151201135354/http://pco-bcp.gc.ca/aia/index.asp?lang=eng&page=provterr&doc=difference-eng.htm |archive-date=December 1, 2015 |access-date=November 23, 2015 |publisher=Intergovernmental Affairs Canada}}</ref> Svæðisþingin eru líka ólíkt uppbyggð.<ref>{{Cite web |year=2008 |title=Differences from Provincial Governments |url=http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140203044824/http://www.assembly.gov.nt.ca/visitors/what-consensus/differences-provincial-governments |archive-date=3. febrúar 2014 |access-date=30. janúar 2014 |publisher=Legislative Assembly of the Northwest Territories}}</ref> [[Kanadabanki]] er [[seðlabanki]] landsins. [[Hagstofa Kanada]] gefur út gögn sem [[fjármálaráðherra Kanada]] og [[iðnaðarráðherra Kanada]] nýta sér við áætlanagerð og mótun efnahagsstefnu.<ref>{{Cite web |year=2014 |title=About |url=https://www.statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115144515/http://statcan.gc.ca/about-apercu/mandate-mandat-eng.htm |archive-date=15. janúar 2015 |access-date=8. mars 2017 |publisher=Statistics Canada}}</ref> Kanadabanki hefur einkarétt á seðlaútgáfu [[kanadadalur|kanadadals]],<ref name="GilbertHelleiner2003">{{Cite book |last1=Gilbert |first1=Emily |url=https://books.google.com/books?id=gnWGfLxm4L8C&pg=PA39 |title=Nation-States and Money: The Past, Present and Future of National Currencies |last2=Helleiner |first2=Eric |publisher=Routledge |year=2003 |isbn=978-1-134-65817-6 |page=39}}</ref> en [[Konunglega kanadíska myntsláttan]] sér um útgáfu [[mynt]]arinnar.<ref name="CuhajMichael2011">{{Cite book |last1=Cuhaj |first1=George S. |url=https://books.google.com/books?id=ZheUkxvWhs8C&pg=PT4 |title=Coins of the World: Canada |last2=Michael |first2=Thomas |publisher=[[Krause Publications]] |year=2011 |isbn=978-1-4402-3129-2 |page=4}}</ref> ===Stjórnsýslueiningar=== {{Sjá einnig|Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði}} [[Mynd:Political map of Canada.png|thumbnail|Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði.]] Kanada er sambandsríki tíu [[fylki|fylkja]] og þriggja [[sjálfstjórnarsvæði|sjálfstjórnarsvæða]]. Þessi svæði eru oft flokkuð í [[héruð Kanada|fjögur héruð]]: [[Vestur-Kanada]], [[Mið-Kanada]], [[Atlantshafsfylkin]] og [[Norður-Kanada]] ([[Austur-Kanada]] er notað yfir bæði Mið-Kanada og Atlantshafsfylkin).<ref name="HamelKeil2015">{{Cite book |last1=Hamel |first1=Pierre |url=https://books.google.com/books?id=rB-NBgAAQBAJ&pg=PA81 |title=Suburban Governance: A Global View |last2=Keil |first2=Roger |publisher=University of Toronto Press |year=2015 |isbn=978-1-4426-6357-2 |page=81}}</ref> Fylkin hafa meiri sjálfstjórn en sjálfstjórnarsvæðin og bera ábyrgð á félagslegri þjónustu eins og heilsugæslu, menntun og félagsaðstoð.<ref>{{Cite book |last1=Doern |first1=G. Bruce |url=https://books.google.com/books?id=FBXaFRZtKJsC&pg=RA1-PA1976 |title=Canadian Public Budgeting in the Age of Crises: Shifting Budgetary Domains and Temporal Budgeting |last2=Maslove |first2=Allan M. |last3=Prince |first3=Michael J. |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2013 |isbn=978-0-7735-8853-0 |page=1}}</ref> Samanlagt eru tekjur fylkjanna meiri en tekjur alríkisstjórnarinnar, sem er einstakt meðal sambandsríkja í heiminum. Alríkisstjórnin getur notað sínar tekjur til að framkvæma stefnu sína í fylkjunum, eins og til dæmis [[kanadísku heilsulögin]] frá 1984. Fylkin geta sagt sig frá stefnunni, en gera það sjaldnast. Alríkisstjórnin notar [[jöfnunargreiðslur]] til að jafna aðstöðu fylkjanna. <ref>{{Cite book |last1=Clemens |first1=Jason |url=https://books.google.com/books?id=yc6RakXxLy0C&pg=PA8 |title=Beyond Equalization: Examining Fiscal Transfers in a Broader Context |last2=Veldhuis |first2=Niels |publisher=[[Fraser Institute]] |year=2012 |isbn=978-0-88975-215-3 |page=8}}</ref> Helsti munurinn á fylki og sjálfstjórnarsvæði er að völd fylkjanna koma frá Stjórnarskrá Kanada, meðan stjórnir sjálfstjórnarsvæða fá sín völd frá [[Kanadíska þingið|kanadíska þinginu]].<ref name="OliverMacklem2017a">{{Cite book |last1=Oliver |first1=Peter |url=https://books.google.com/books?id=ulsvDwAAQBAJ&pg=PA498 |title=The Oxford Handbook of the Canadian Constitution |last2=Macklem |first2=Patrick |last3=Des Rosiers |first3=Nathalie |publisher=Oxford University Press |year=2017 |isbn=978-0-19-066482-4 |pages=498–499}}</ref> Samkvæmt stjórnarskránni deilir alríkisstjórnin völdum með fylkjunum.<ref name="Meligrana2004">{{Cite book |last=Meligrana |first=John |url=https://books.google.com/books?id=uL9hLqPSdi0C&pg=PA75 |title=Redrawing Local Government Boundaries: An International Study of Politics, Procedures, and Decisions |publisher=UBC Press |year=2004 |isbn=978-0-7748-0934-4 |page=75}}</ref> Þar sem skipting valds milli alríkisstjórnar og fylkja er skilgreind í stjórnarskránni þurfa allar breytingar á henni að fara gegnum stjórnarskrárbreytingarferli, en þingið getur einhliða breytt völdum sjálfstjórnarsvæðanna.<ref name="Nicholson1979">{{Cite book |last=Nicholson |first=Norman L. |url=https://books.google.com/books?id=Ek7cloNk3E8C&pg=PA174 |title=The boundaries of the Canadian Confederation |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1979 |isbn=978-0-7705-1742-7 |pages=174–175}}</ref> {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Fylki Kanada |- ! scope="col" colspan="2" rowspan="2" | Fylki og<br />skammstöfun ! scope="col" colspan="2" | Borgir ! scope="col" rowspan="2" | Aðild að<br />{{shy|sambands|ríkinu}} ! scope="col" rowspan="2" | Manntal<br />(2021)<ref name=StatCan2021>{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |date=October 11, 2022 |access-date=October 11, 2022 |url-status=live |archive-date=February 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209134802/https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101}}</ref> ! scope="col" rowspan="2" | Stærð<br />(km²) |- ! scope="col" | {{Shy|Höfuð|borg}} ! scope="col" | Stærsta borg |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Alberta}} | AB | [[Edmonton]] | [[Calgary]] | {{dts|1905-09-01}} | {{right|4.262.635}} | {{right|661.848}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Breska-Kólumbía}}<br />{{small|{{nobold|(British Columbia)}}}} | BC | [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] | [[Vancouver]] | {{dts|1871-07-20}} | {{right|5.000.879}} | {{right|944.735}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Eyja Játvarðs prins}}<br />{{small|{{nobold|(Prince Edward Island)}}}} | PE | colspan="2" | [[Charlottetown]] | {{dts|1873-07-01}} | {{right|154.331}} | {{right|5.660}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Manitóba}}<br />{{small|{{nobold|(Manitoba)}}}} | MB | colspan="2" | [[Winnipeg]] | {{dts|1870-07-15}} | {{right|1.342.153}} | {{right|647.797}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Nova Scotia}}<br />{{small|{{nobold|(eða ''Nýja-Skotland'')}}}} | NS | colspan="2" | [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] | {{dts|1867-07-01}} | {{right|969.383}} | {{right|55.284}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Nýfundnaland og Labrador}}<br />{{small|{{nobold|(Newfoundland and Labrador)}}}} | NL | colspan="2" | [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] | {{dts|1949-03-31}} | {{right|510.550}} | {{right|405.212}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Nýja-Brúnsvík}}<br />{{small|{{nobold|(New Brunswick)}}}} | NB | [[Fredericton]] | [[Moncton]] | rowspan="3" |{{dts|1867-07-01}} | {{right|775.610}} | {{right|72.908}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Ontaríó}}<br />{{small|{{nobold|(Ontario)}}}} | ON | colspan="2" | [[Torontó]] | {{right|14.223.942}} | {{right|1.076.395}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Québec}}<br />{{small|{{nobold|(Quebec)}}}} | QC | [[Québecborg]] | [[Montréal]] | {{right|8.501.833}} | {{right|1.542.056}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Saskatchewan}} | SK | [[Regina]] | [[Saskatoon]] | {{dts|1905-09-01}} | {{right|1.132.505}} | {{right|651.036}} |- class="sortbottom" ! scope="row" colspan="5" | {{right|Alls}} ! {{right|{{nts|36873821}}}} ! {{right|{{nts|6062931}}}} |} {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="text-align: center;" |+ Sjálfstjórnarsvæði Kanada |- ! scope="col" colspan="2" rowspan="2" | Svæði og<br />skammstöfun ! scope="col" colspan="2" | Borgir ! scope="col" rowspan="2" | Aðild að<br />{{shy|sambands|ríkinu}} ! scope="col" rowspan="2" | Manntal<br />(2021)<ref name=StatCan2021 /> ! scope="col" rowspan="2" | Stærð<br />(km²) |- ! scope="col" | {{Shy|Höfuð|borg}} ! scope="col" | Stærsta borg |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Júkon}}<br />{{small|{{nobold|(Yukon)}}}} | YT | colspan="2" | [[Whitehorse]] | {{dts|1898-06-13}} | {{right|40.232}} | {{right|482.443}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Norðvesturhéruðin}}<br />{{small|{{nobold|(Northwest Territories)}}}} | NT | colspan="2" | [[Yellowknife]] | {{dts|1870-07-15}} | {{right|41.070}} | {{right|1.346.106}} |- ! scope="row" style="text-align:left;" | {{fáni|Núnavút}}<br />{{small|{{nobold|(Nunavut)}}}} | NU | colspan="2" | [[Iqaluit]] | {{dts|1999-04-01}} | {{right|36.858}} | {{right|2.093.190}} |- class="sortbottom" ! scope="row" colspan="5" | {{right|Alls}} ! {{right|{{nts|118160}}}} ! {{right|{{nts|3921739}}}} |} ==Efnahagslíf== [[File:Toronto (15085972212).jpg|thumb|right|Fjármálahverfið í Toronto er önnur stærsta fjármálamiðstöð í Norður-Ameríku og í sjöunda sæti á heimsvísu.]] Kanada var [[Listi yfir lönd eftir vergri landsframleiðslu (KMJ)|10. stærsta hagkerfi heims]] árið 2018, með um það bil 1,73 billjónir bandaríkjadala verga landsframleiðslu.<ref name="GDP IMF">{{Cite web |date=April 2, 2019 |title=World Economic Outlook Database |url=https://www.imf.org/external/pubs/ft/weo/2018/02/weodata/weorept.aspx?pr.x=44&pr.y=11&sy=2018&ey=2018&scsm=1&ssd=1&sort=country&ds=.&br=1&c=512%2C668%2C914%2C672%2C612%2C946%2C614%2C137%2C311%2C546%2C213%2C962%2C911%2C674%2C314%2C676%2C193%2C548%2C122%2C556%2C912%2C678%2C313%2C181%2C419%2C867%2C513%2C682%2C316%2C684%2C913%2C273%2C124%2C868%2C339%2C921%2C638%2C948%2C514%2C943%2C218%2C686%2C963%2C688%2C616%2C518%2C223%2C728%2C516%2C836%2C918%2C558%2C748%2C138%2C618%2C196%2C624%2C278%2C522%2C692%2C622%2C694%2C156%2C142%2C626%2C449%2C628%2C564%2C228%2C565%2C924%2C283%2C233%2C853%2C632%2C288%2C636%2C293%2C634%2C566%2C238%2C964%2C662%2C182%2C960%2C359%2C423%2C453%2C935%2C968%2C128%2C922%2C611%2C714%2C321%2C862%2C243%2C135%2C248%2C716%2C469%2C456%2C253%2C722%2C642%2C942%2C643%2C718%2C939%2C724%2C734%2C576%2C644%2C936%2C819%2C961%2C172%2C813%2C132%2C726%2C646%2C199%2C648%2C733%2C915%2C184%2C134%2C524%2C652%2C361%2C174%2C362%2C328%2C364%2C258%2C732%2C656%2C366%2C654%2C144%2C336%2C146%2C263%2C463%2C268%2C528%2C532%2C923%2C944%2C738%2C176%2C578%2C534%2C537%2C536%2C742%2C429%2C866%2C433%2C369%2C178%2C744%2C436%2C186%2C136%2C925%2C343%2C869%2C158%2C746%2C439%2C926%2C916%2C466%2C664%2C112%2C826%2C111%2C542%2C298%2C967%2C927%2C443%2C846%2C917%2C299%2C544%2C582%2C941%2C474%2C446%2C754%2C666%2C698&s=NGDPD&grp=0&a=#cs120 |publisher=[[International Monetary Fund]]}}</ref> Kanada er eitt af [[spillingarvísitalan|minnst spilltu löndum heims]],<ref name="RotbergCarment2018">{{Cite book |last1=Rotberg |first1=Robert I. |url=https://books.google.com/books?id=ujOoDwAAQBAJ&pg=PT12 |title=Canada's Corruption at Home and Abroad |last2=Carment |first2=David |publisher=Taylor & Francis |year=2018 |isbn=978-1-351-57924-7 |page=12}}</ref> og er ein af helstu verslunarþjóðum heims, með mjög [[alþjóðavæðing|alþjóðavætt]] hagkerfi.<ref>{{Cite web |date=17. apríl 2008 |title=Latest release |url=http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605043028/http://www.wto.org/english/news_e/pres08_e/pr520_e.htm |archive-date=5. júní 2011 |publisher=World Trade Organization |access-date=23. maí 2011}}</ref><ref>{{Cite web |title=Index of Globalization 2010 |url=http://globalization.kof.ethz.ch/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120531222435/http://globalization.kof.ethz.ch/ |archive-date=31. maí 2012 |access-date=22. maí 2012 |publisher=KOF}}</ref> Hagkerfi Kanada er [[blandað hagkerfi]] sem situr hærra á lista yfir lönd eftir [[vísitala efnahagsfrelsis|vísitölu efnahagsfrelsis]] en bæði Bandaríkin og öll Evrópuríkin,<ref>{{Cite web |year=2013 |title=Index of Economic Freedom |url=http://www.heritage.org/Index/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20130629215405/http://www.heritage.org/index/ |archive-date=29. júní 2013 |access-date=27. júní 2013 |publisher=[[The Heritage Foundation]] and [[The Wall Street Journal]]}}</ref> og tekjujöfnuður er tiltölulega mikill.<ref>{{Cite web |last=Kay |first=Jonathan |date=13. desember 2012 |title=Jonathan Kay: The Key to Canada's Economic Advantage Over the United States? Less Income Inequality |url=http://news.nationalpost.com/full-comment/jonathan-kay-the-key-to-canadas-economic-advantage-over-the-united-states-less-income-inequality |url-status=live |archive-url=http://arquivo.pt/wayback/20160515131854/http%3A//news.nationalpost.com/full%2Dcomment/jonathan%2Dkay%2Dthe%2Dkey%2Dto%2Dcanadas%2Deconomic%2Dadvantage%2Dover%2Dthe%2Dunited%2Dstates%2Dless%2Dincome%2Dinequality |archive-date=2016-05-15 |website=[[National Post]] |access-date=2021-06-21 }}</ref> Meðalráðstöfunartekjur í Kanada eru töluvert hærri en meðaltal OECD-ríkja.<ref name="OECDBLI">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=GEIoDwAAQBAJ&pg=PP3 |title=Better Policies Policies for Stronger and More Inclusive Growth in Canada |date=16. júní 2017 |publisher=OECD |isbn=978-92-64-27794-6 |pages=3–}}</ref> [[Kauphöllin í Toronto]] er níunda stærsta kauphöll heims, með yfir 1.500 fyrirtæki á skrá og samanlagða fjárfestingu upp á meira en 2 billjón bandaríkjadali.<ref>{{Cite web |title=Monthly Reports |url=https://www.world-exchanges.org/our-work/statistics |publisher=World Federation of Exchanges}}. Nóvember 2018.</ref> Árið 2018 var heildarvelta kanadíska hagkerfisins með vörur og þjónustu 1,5 billjón kanadadalir.<ref name=econ/> Útflutningur var yfir 585 billjón kanadadalir, og innflutningur yfir 607 billjón dalir, þar af 391 frá Bandaríkjunum.<ref name="econ">{{Cite journal |year=2019 |title=Canada's State of Trade 2019 |url=https://www.international.gc.ca/gac-amc/publications/economist-economiste/state_of_trade-commerce_international-2019.aspx?lang=eng |journal=Canada's State of Trade |edition=20th |publisher=Global Affairs Canada |issn=2562-8313}}[https://www.international.gc.ca/gac-amc/assets/pdfs/publications/State-of-Trade-2019_eng.pdf PDF version]</ref> Árið 2018 var viðskiptahalli Kanada um 25 billjónir.<ref name=econ/> Vöxtur í námavinnslu, iðnframleiðslu og þjónustu frá upphafi 20. aldar hefur breytt hagkerfi Kanada úr dreifbýlu landbúnaðarhagkerfi, í nútímalegt iðnvætt hagkerfi.<ref name="HarrisMatthews1987l">{{Cite book |last1=Harris |first1=R. Cole |url=https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&pg=PA2 |title=Historical Atlas of Canada: Addressing the Twentieth Century, 1891–1961 |last2=Matthews |first2=Geoffrey J. |publisher=University of Toronto Press |year=1987 |isbn=978-0-8020-3448-9 |page=2 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180320150918/https://books.google.com/books?id=pD7vTXLqkugC&pg=PA2 |archive-date=20. mars 2018 |url-status=live}}</ref> Líkt og í öðrum [[þróað ríki|þróuðum ríkjum]] er [[þjónusta|þjónustugeirinn]] ríkjandi, með 2/3 hluta vinnuaflsins,<ref>{{Cite web |date=8. janúar 2009 |title=Employment by Industry |url=http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110524063742/http://www40.statcan.gc.ca/l01/cst01/econ40-eng.htm |archive-date=24. maí 2011 |publisher=Statistics Canada |access-date=23. maí 2011}}</ref> en [[frumframleiðsla|frumframleiðslugeirinn]] er líka mjög mikilvægur, einkum [[skógarhögg]] og [[olíuvinnsla]].<ref name="SueyoshiGoto2018">{{Cite book |last1=Sueyoshi |first1=Toshiyuki |url=https://books.google.com/books?id=s0RKDwAAQBAJ&pg=PA496 |title=Environmental Assessment on Energy and Sustainability by Data Envelopment Analysis |last2=Goto |first2=Mika |publisher=Wiley |year=2018 |isbn=978-1-118-97933-4 |page=496}}</ref> Kanada er tæknilega þróað og iðnvætt ríki, sem er sjálfbjarga í orkumálum, vegna síns mikla náttúrulega forða af [[jarðefnaeldsneyti]], ásamt [[kjarnorka|kjarnorku-]] og [[vatnsorka|vatnsorkuframleiðslu]]. Nýting [[náttúrulegar auðlindir|náttúruauðlinda]] og viðskipti, þá sérstaklega við [[Bandaríkin]], hafa lengi skipt höfuðmáli fyrir efnahag landsins. Þrátt fyrir að fjölbreytni hafi almennt séð aukist í kanadísku efnahagslífi, eru enn mörg héruð, sem reiða sig á vinnslu og sölu afurða úr náttúruauðlindum. Samþætting hagkerfis Kanada við hagkerfi Bandaríkjanna hefur aukist mikið frá lokum [[Síðari heimsstyrjöld|Síðari heimsstyrjaldar]].<ref>{{Cite book |last1=Mosler |first1=David |url=https://books.google.com/books?id=l00i5PKYDwcC&pg=PA38 |title=The American Challenge: The World Resists US Liberalism |last2=Catley |first2=Bob |publisher=[[Ashgate Publishing]] |year=2013 |isbn=978-1-4094-9852-0 |page=38}}</ref> Árið 1965 gerðu löndin með sér fríverslunarsamning um bílaparta, [[Automotive Products Trade Agreement]].<ref name="KerrPerdikis2014">{{Cite book |last1=Kerr |first1=William |url=https://books.google.com/books?id=FEsjBAAAQBAJ&pg=PA96 |title=The Economics of International Commerce |last2=Perdikis |first2=Nicholas |publisher=[[Edward Elgar Publishing]] |year=2014 |isbn=978-1-78347-668-8 |page=96}}</ref> Á 8. áratugnum setti ríkisstjórn [[Pierre Trudeau]] upp [[National Energy Program]] (NEP) og [[Foreign Investment Review Agency]] (FIRA) til að bregðast við áhyggjum yfir sjálfbærni í orkumálum og erlendri fjárfestingu í iðnaði.<ref>{{Cite book |last1=Morck |first1=Randall |title=Governance, Multinationals, and Growth |last2=Tian |first2=Gloria |last3=Yeung |first3=Bernard |publisher=Edward Elgar Publishing |year=2005 |isbn=978-1-84376-909-5 |editor-last=Eden |editor-first=Lorraine |page=50 |chapter=Who owns whom? Economic nationalism and family controlled pyramidal groups in Canada |editor-last2=Dobson |editor-first2=Wendy |chapter-url=https://books.google.com/books?id=q4gt2xhqpSIC&pg=PA50}}</ref> Á 9. áratugnum lagði íhaldsstjórn [[Brian Mulroney]] NEP niður og breytti nafni FIRA í [[Invest in Canada|Investment Canada]] til að hvetja til erlendrar fjárfestingar.<ref>{{Cite journal |last=Hale |first=Geoffrey |date=Október 2008 |title=The Dog That Hasn't Barked: The Political Economy of Contemporary Debates on Canadian Foreign Investment Policies |journal=[[Canadian Journal of Political Science]] |volume=41 |issue=3 |pages=719–747 |doi=10.1017/S0008423908080785 |jstor=25166298|s2cid=154319169 }}</ref> [[Fríverslunarsamningur Kanada og Bandaríkjanna]] frá 1988 afnam tolla milli landanna og 1994 var samningurinn látinn ná einnig yfir Mexíkó þegar [[Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku]] var gerður.<ref name="Nzongola-NtalajaKrieger2001">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=2wd30pXJxpYC&pg=PA569 |title=The Oxford Companion to Politics of the World |publisher=Oxford University Press |year=2001 |isbn=978-0-19-511739-4 |editor-last=Krieger |editor-first=Joel |edition=2nd |page=569}}</ref> [[Samvinnubanki|Samvinnubankakerfið]] er sterkt í Kanada sem er með hæsta hlutfall meðlima í [[lánafélag|lánafélögum]] í heimi.<ref name="KobrakMartin2018">{{Cite book |last1=Kobrak |first1=Christopher |url=https://books.google.com/books?id=yw9aDwAAQBAJ&pg=PA220 |title=From Wall Street to Bay Street: The Origins and Evolution of American and Canadian Finance |last2=Martin |first2=Joe |publisher=University of Toronto Press |year=2018 |isbn=978-1-4426-1625-7 |page=220}}</ref> Kanada flytur út meira af orku en landið flytur inn.<ref name="SueyoshiGoto2018" /><ref name="energy">{{Cite book |last=Brown |first=Charles E |title=World Energy Resources |url=https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow |publisher=Springer |year=2002 |isbn=978-3-540-42634-9 |pages=[https://archive.org/details/worldenergyresou0000brow/page/323 323], 378–389}}</ref> Atlantshafsmegin eru gaslindir undan strönd landsins og í Alberta eru stórar olíu- og gaslindir. [[Athabasca-olíusandarnir]] eiga líka þátt í því að olíubirgðir Kanada eru metnar vera 13% af heildarolíuforða heimsins, í þriðja sæti á eftir [[Venesúela]] og [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]].<ref name="Lopez-Vallejo2016">{{Cite book |last=Lopez-Vallejo |first=Marcela |url=https://books.google.com/books?id=fgDtCwAAQBAJ&pg=PA82 |title=Reconfiguring Global Climate Governance in North America: A Transregional Approach |publisher=Routledge |year=2016 |isbn=978-1-317-07042-9 |page=82}}</ref> Auk þess er Kanada einn af stærstu framleiðendum landbúnaðarvara í heiminum; Slétturnar í Kanada eru með stærstu ræktarlöndum [[korn]]s og [[repja|repju]] í heiminum.<ref>{{Cite web |year=2017 |title=Trade Ranking Report: Agriculture |url=https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |publisher=FCC |access-date=2021-06-21 |archive-date=2019-10-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191003070556/https://www.fcc-fac.ca/fcc/knowledge/ag-economist/trade-ranking-report-agriculture-e.pdf |url-status=dead }}</ref> Samkvæmt [[Auðlindastofnun Kanada]] er landið leiðandi í útflutningi á [[sink]]i, [[úran]]i, [[gull]]i, [[nikkel]], [[platínumálmar|platínumálmum]], [[ál]]i, [[stál]]i, [[járngrýti]], [[kol]]um, [[blý]]i, [[kopar]], [[mólýbden]]i, [[kóbalt]]i og [[kadmín]]i.<ref name="Haldar2016">{{Cite book |last=Haldar |first=Swapan Kumar |url=https://books.google.com/books?id=3CDfCQAAQBAJ&pg=PA108 |title=Platinum-Nickel-Chromium Deposits: Geology, Exploration and Reserve Base |publisher=Elsevier Science |year=2016 |isbn=978-0-12-802086-9 |page=108}}</ref> Margir bæir í norðurhluta Kanada reiða sig á námavinnslu eða timburvinnslu fremur en landbúnað. Miðstöð iðnaðarframleiðslu í Kanada er í kringum Ontario og Quebec þar sem [[bílaiðnaður]] og [[flugvélaiðnaður]] eru sérstaklega mikilvægar greinar.<ref>{{Cite web |date=22. janúar 2015 |title=Mapping Canada's Top Manufacturing Industries |url=https://www.ibisworld.com/media/2015/01/22/mapping-canadas-top-manufacturing-industries/ |website=Industry Insider}}</ref> ==Íbúar== Í manntali 2023 voru Kanadabúar 40 milljónir. Milli 1990 og 2008 fjölgaði Kanadabúum um 5,6 milljónir, eða 20,4%,<ref>{{Cite web |year=2011 |title=Energy Efficiency Trends in Canada, 1990 to 2008 |url=http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222162432/http://oee.nrcan.gc.ca/publications/statistics/trends10/chapter3.cfm |archive-date=22. desember 2015 |access-date=13. desember 2015 |publisher=Natural Resources Canada}}</ref> og helsta ástæða fjölgunarinnar var aðflutningur.<ref>{{Cite book |last1=Edmonston |first1=Barry |url=https://books.google.com/books?id=VVYOgvFPvBEC&pg=PA181 |title=The Changing Canadian Population |last2=Fong |first2=Eric |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2011 |isbn=978-0-7735-3793-4 |page=181}}</ref> Aðflutningur fólks til Kanada er með því mesta sem gerist í heiminum, miðað við höfðatölu,<ref>{{Cite book |last=Zimmerman |first=Karla |url=https://books.google.com/books?id=kv4nlSWLT8UC&pg=PA51 |title=Canada |publisher=[[Lonely Planet]] |year=2008 |isbn=978-1-74104-571-0 |edition=10th |page=51}}</ref> aðallega vegna efnahagsstefnu landsins og vegna sameiningar fjölskyldna.<ref name="HollifieldMartin2014" /><ref name="BeaujotKerr2007j">{{Cite book |last1=Beaujot |first1=Roderic P. |url=https://books.google.com/books?id=CofPBh5BRhwC&pg=PA178 |title=The Changing Face of Canada: Essential Readings in Population |last2=Kerr |first2=Donald W. |publisher=Canadian Scholars' Press |year=2007 |isbn=978-1-55130-322-2 |page=178}}</ref> Bæði almenningur í Kanada og helstu stjórnmálaflokkar landsins styðja þessa aðflutninga.<ref name="HollifieldMartin2014">{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=Ys9jBAAAQBAJ&pg=PA11 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=[[Stanford University Press]] |year=2014 |isbn=978-0-8047-8627-0 |edition=3rd |page=11}}</ref><ref name="FreemanHansen2013">{{Cite book |last1=Freeman |first1=Gary P. |url=https://books.google.com/books?id=A0s03B_RjhIC&pg=PA8 |title=Immigration and Public Opinion in Liberal Democracies |last2=Hansen |first2=Randall |last3=Leal |first3=David L. |publisher=Routledge |year=2013 |isbn=978-1-136-21161-4 |page=8}}</ref> Árið 2019 fluttust 341.180 innflytjendur til Kanada, aðallega frá Asíu.<ref>{{Cite web |last=Anderson |first=Stuart |date=18. febrúar 2020 |title=Immigrants Flock To Canada, While U.S. Declines |url=https://www.forbes.com/sites/stuartanderson/2020/02/18/immigrants-flock-to-canada-while-us-declines/ |website=Forbes |access-date=16. apríl 2020}}</ref> Helstu upprunalönd innflytjenda til Kanada eru Indland, Filippseyjar og Kína.<ref>{{Cite news |date=6. júní 2019 |title=Is Canada asking countries for a million immigrants? |work=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-us-canada-48466771}}</ref> Nýir innflytjendur hafa aðallega sest að á helstu þéttbýlissvæðum landsins, eins og Torontó, Montreal og Vancouver.<ref>{{Cite book |last=Grubel |first=Herbert G. |url=https://books.google.com/books?id=48LOyfxYihoC&pg=PA5 |title=The Effects of Mass Immigration on Canadian Living Standards and Society |publisher=Fraser Institute |year=2009 |isbn=978-0-88975-246-7 |page=5}}</ref> Kanada tekur líka við nokkrum fjölda [[flóttafólk]]s, eða um tíunda hluta allra flóttamanna sem fá hæli í heiminum á hverju ári. Kanada tók við yfir 28.000 flóttamönnum árið 2018.<ref>{{Cite web |title=2019 Annual Report to Parliament on Immigration |url=https://www.canada.ca/content/dam/ircc/migration/ircc/english/pdf/pub/annual-report-2019.pdf&ved=2ahUKEwjTzbT91dvtAhVFElkFHTpADOQ4ChAWMAJ6BAgGEAE&usg=AOvVaw2778i4CZyopbIr4md00X0- |access-date=19. desember 2020 |publisher=Minister of Immigration, Refugees and Citizenship. }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web |last=Jason |first=Markusoff |date=23. janúar 2019 |title=Canada now brings in more refugees than the U.S. |url=https://www.macleans.ca/news/canada/refugee-resettlement-canada/ |website=Maclean's}}</ref> Þéttleiki byggðar er með því minnsta sem gerist í heiminum, eða aðeins 3,7 á ferkílómetra.<ref>{{Cite web |title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, 2011 and 2006 censuses |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&T=101&SR=1&S=10&O=A |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141006234239/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2011/dp-pd/hlt-fst/pd-pl/Table-Tableau.cfm?LANG=Eng&T=101&SR=1&S=10&O=A |archive-date=6. október 2014 |publisher=Statistics Canada}}</ref> Kanada nær frá 83. til 41. breiddargráðu norður, en um 95% íbúa landsins búa sunnan við 55. breiddargráðu.<ref name="OECD2014" /> Um 4/5 íbúa búa innan við 150 km frá landamærunum við Bandaríkin.<ref>{{Cite book |last=Custred |first=Glynn |url=https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 |title=Immigration policy and the terrorist threat in Canada and the United States |publisher=Fraser Institute |year=2008 |isbn=978-0-88975-235-1 |editor-last=Moens |editor-first=Alexander |page=[https://archive.org/details/immigrationpolic0000unse/page/96 96] |chapter=Security Threats on America's Borders |chapter-url=https://books.google.com/books?id=HmiqBgnkAXYC&pg=PA96 }}</ref> Þéttbýlasti hluti landsins, með um helming íbúa, er [[Quebec-Windsor-ræman]] í suðurhluta Quebec og Ontario við Vötnin miklu og Lawrence-fljót.<ref name="McMurryShepherd2004">{{Cite book |last1=McMurry |first1=Peter H. |url=https://books.google.com/books?id=1giH-mvhhw8C&pg=PA391 |title=Particulate Matter Science for Policy Makers: A NARSTO Assessment |last2=Shepherd |first2=Marjorie F. |last3=Vickery |first3=James S. |publisher=Cambridge University Press |year=2004 |isbn=978-0-521-84287-7 |page=391}}</ref><ref name="OECD2014">{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=_mjWAgAAQBAJ&pg=PA142 |title=OECD Environmental Performance Reviews OECD Environmental Performance Reviews: Canada 2004 |publisher=OECD |year=2014 |isbn=978-92-64-10778-6 |pages=142–}}</ref> Önnur 30% búa í [[Lower Mainland]] í Bresku Kólumbíu og á [[Calgary-Edmonton-ræman|Calgary-Edmonton-ræmunni]] í Alberta.<ref>{{Cite web |year=2001 |title=Urban-rural population as a proportion of total population, Canada, provinces, territories and health regions |url=https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20110610194606/https://www.statcan.gc.ca/pub/82-221-x/00503/t/th/4062283-eng.htm |archive-date=10. júní 2011 |access-date=23. maí 2011 |publisher=Statistics Canada}}</ref> Meirihluti Kanadabúa, eða 67%, búa á heimili með fjölskyldu, 28,2% búa einir og 4,1% búa með óskyldum.<ref name="auto">{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/170802/dq170802a-eng.htm|title=The Daily — Families, households and marital status: Key results from the 2016 Census|publisher=Statistics Canada|date=2. ágúst 2017}}</ref> 6,3% búa með eldri kynslóð og 34,7% ungs fólks á aldrinum 20 til 34 ára býr hjá foreldrum.<ref name="auto"/> 69% búa í eigin húsnæði, og 58% af þeim er með húsnæðislán.<ref>{{Cite web|url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/130911/dq130911b-eng.htm|title=The Daily — 2011 National Household Survey: Homeownership and shelter costs in Canada|first=Statistics Canada|last=Government of Canada|date=11. september 2013|website=www150.statcan.gc.ca}}</ref> ===Uppruni=== Samkvæmt manntalinu frá 2016 telur um 32% íbúa sig vera kanadíska að uppruna. Þar á eftir kemur enskur uppruni (18,2%), skoskur (13,9%), franskur (13,6%), írskur (13,4%), þýskur (9,6%), kínverskur (5,1%), ítalskur (4,6%), frá frumþjóðunum (4,4%), indverskur (4%), og úkraínskur (3,9%).<ref name="ethnicity">{{Cite web |date=25. október 2017 |title=Immigration and Ethnocultural Diversity Highlight Tables |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&T=31&Geo=01&SO=4D |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027195802/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/hlt-fst/imm/Table.cfm?Lang=E&T=31&Geo=01&SO=4D |archive-date=27. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}</ref> Í Kanada búa um 600 opinberlega viðurkenndar [[frumþjóðir Ameríku|frumþjóðir]], sem telja um 1,5 milljónir.<ref>{{Cite web |date=12. júní 2008 |title=Aboriginal Identity (8), Sex (3) and Age Groups (12) for the Population of Canada, Provinces, Territories, Census Metropolitan Areas and Census Agglomerations, 2006 Census&nbsp;– 20% Sample Data |url=http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=837928&GK=0&GRP=1&PID=89122&PRID=0&PTYPE=88971,97154&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2006&THEME=73&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20111018234534/http://www12.statcan.ca/census-recensement/2006/dp-pd/tbt/Rp-eng.cfm?LANG=E&APATH=3&DETAIL=0&DIM=0&FL=A&FREE=0&GC=0&GID=837928&GK=0&GRP=1&PID=89122&PRID=0&PTYPE=88971,97154&S=0&SHOWALL=0&SUB=0&Temporal=2006&THEME=73&VID=0&VNAMEE=&VNAMEF= |archive-date=18. október 2011 |website=2006 Census: Topic-based tabulations |publisher=Statistics Canada |access-date=18. september 2009}}</ref> Um 22,3% íbúa tilheyra svokölluðum [[sýnilegur minnihlutahópur|sýnilegum minnihlutahópi]] sem tekur ekki til frumbyggja en nær yfir Kanadabúa af suðurasískum eða kínverskum uppruna, og þeldökkra Kanadabúa.<ref name="Census Profile, 2016 Census">{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Census Profile, 2016 Census |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada |access-date=16. febrúar 2018}}</ref> Milli 2011 og 2018 fjölgaði í þessum hópi um 18,1%.<ref name="Census Profile, 2016 Census" /> Árið 1960 tilheyrðu innan við 2% íbúa Kanada sýnilegum minnihlutahópum.<ref>{{Cite web |last=Pendakur |first=Krishna |title=Visible Minorities and Aboriginal Peoples in Vancouver's Labour Market |url=http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-url=https://web.archive.org/web/20110516021011/http://www.rhdcc-hrsdc.gc.ca/eng/labour/equality/racism/racism_free_init/pendakur.shtml |archive-date=16. maí 2011 |access-date=30. júní 2014 |publisher=Simon Fraser University}}</ref> ===Tungumál=== Mikill fjöldi tungumála er talaður af Kanadabúum en [[enska]] og [[franska]] eru móðurmál annars vegar 56% og hins vegar 21% íbúa landsins.<ref name="Highlightsb">{{Cite web |date=8. febrúar 2017 |title=Population by mother tongue and age groups (total), 2016 counts, for Canada, provinces and territories |url=http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&TABID=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171015095154/http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&Geo1=PR&Code1=01&Geo2=PR&Code2=01&Data=Count&SearchText=Canada&SearchType=Begins&SearchPR=01&B1=All&TABID=1 |archive-date=15. október 2017 |publisher=Statistics Canada}}</ref> Í austurfylkjunum [[Quebec]] og [[New Brunswick|Nýju Brúnsvík]], [[Ontario|austurhluta Ontario]] og í ákveðnum samfélögum [[Atlantshaf]]smegin og í vestri er mestmegnis töluð [[franska]]. [[Enska]] er töluð alls staðar annars staðar nema í ýmsum smærri samfélögum og meðal frumbyggja. Í manntali árið 2016 nefndu 7,3 milljónir Kanadabúa annað móðurmál en opinberu málin tvö. Meðal þeirra helstu eru [[mandarín]], [[púnjabíska]], [[spænska]], [[tagalog]], [[arabíska]], [[þýska]] og [[ítalska]]. Kanada er formlega tvítyngt ríki og franska og enska eru jafngild gagnvart stjórnkerfi og dómstólum alríkisins. Opinber [[minnihlutamál]] hafa eigin skóla í öllum fylkjum og sjálfstjórnarsvæðum.<ref>{{Cite web |date=16. júní 2009 |title=Official Languages and You |url=http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |publisher=Office of the Commissioner of Official Languages |access-date=10. september 2009 |archive-date=2009-10-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091027121057/http://www.ocol-clo.gc.ca/html/faq1_e.php |url-status=dead }}</ref> Með [[Lög 101 (Kanada)|Lögum 101]] árið 1977 var franska gerð að opinberu máli í [[Quebec]].<ref>{{Cite journal |last1=Bourhis |first1=Richard Y |last2=Montaruli |first2=Elisa |last3=Amiot |first3=Catherine E |date=2007 |title=Language planning and French-English bilingual communication: Montreal field studies from 1977 to 1997 |journal=[[International Journal of the Sociology of Language]] |volume=2007 |issue=185 |pages=187–224 |doi=10.1515/IJSL.2007.031 |s2cid=144320961}}</ref> Yfir 75% frönskumælandi Kanadabúa búa í Quebec, en stórir hópar frönskumælandi íbúa eru líka búsettir í Nýju-Brúnsvík, Alberta og Manitóba. Stærsti hópur frönskumælandi íbúa utan Quebec er í Ontario. Þar hefur franskan sérstaka stöðu en ekki sem opinbert mál. Nýja-Brúnsvík er eina fylkið, fyrir utan Quebec, þar sem franska hefur opinbera stöðu en þar eru frönskumælandi um þriðjungur íbúa. Frönskumælandi íbúa sem rekja uppruna sinn til frönsku nýlendunnar Akadíu er líka að finna í Nova Scotia, Cape Breton-eyju og Eyju Játvarðs prins. Í öðrum fylkjum hefur franska ekki opinbera stöðu en er víða notuð sem kennslumál í skólum, við dómstóla og aðrar opinberar stofnanir, samhliða ensku. Í Manitóba, Ontario og Quebec er franska leyfð í umræðum á þingi og lög eru gefin út á báðum málum. Meðal frumbyggja Kanada eru töluð mál sem skiptast í 11 málaættir og telja yfir 65 tungumál og mállýskur. Mörg frumbyggjamál hafa opinbera stöðu í Norðvesturhéruðunum. [[Inuktitut]] er móðurmál meirihluta íbúa í Nunavut og er þar eitt af þremur opinberum málum.<ref>{{Cite book |last=Russell |first=Peter H |title=Unfinished constitutional business?: rethinking indigenous self-determination |publisher=[[Aboriginal Studies Press]] |year=2005 |isbn=978-0-85575-466-2 |editor-last=Hocking |editor-first=Barbara |page=180 |chapter=Indigenous Self-Determination: Is Canada as Good as it Gets? |chapter-url=https://books.google.com/books?id=mxreMX_cf4EC&pg=PA180}}</ref> Mörg [[táknmál]] eru töluð í Kanada. [[Amerískt táknmál]] er víða talað og notað sem kennslumál í grunn- og framhaldsskólum. [[Quebec-táknmál]] er aðallega talað í Quebec.<ref name="BaileyDolby2002">{{Cite book |last1=Bailey |first1=Carole Sue |url=https://books.google.com/books?id=_D_ZRFm_4EsC&pg=PR11 |title=The Canadian Dictionary of ASL Canadian Cultural Society of the Dead |last2=Dolby |first2=Kathy |last3=Campbell |first3=Hilda Marian |publisher=University of Alberta |year=2002 |isbn=978-0-88864-300-1 |page=11}}</ref> ==Menning== [[File:Statue outside Union Station.jpg|thumb|upright|''Minnismerki um [[fjölmenning]]u'' eftir Francesco Pirelli í [[Torontó]].]] Menning Kanada er undir áhrifum frá fjölbreyttum uppruna íbúa, og stefnumál sem snúast um að viðhalda „[[réttlátt þjóðfélag|réttlátu þjóðfélagi]]“ eru varin sérstaklega í stjórnarskrá landsins.<ref name="LaSelva1996k">{{Cite book |last=LaSelva |first=Samuel Victor |url=https://books.google.com/books?id=rcqMl9MK_x0C&pg=PA86 |title=The Moral Foundations of Canadian Federalism: Paradoxes, Achievements, and Tragedies of Nationhood |publisher=McGill-Queen's University Press |year=1996 |isbn=978-0-7735-1422-5 |page=86}}</ref><ref>{{Cite book |last=Dyck |first=Rand |url=https://books.google.com/books?id=BUOoN8e5Ps0C&pg=PA88 |title=Canadian Politics |publisher=[[Cengage Learning]] |year=2011 |isbn=978-0-17-650343-7 |page=88}}</ref><ref name="Newman2012">{{Cite book |last=Newman |first=Stephen L. |url=https://books.google.com/books?id=ELWjuzADl7UC&pg=PA203 |title=Constitutional Politics in Canada and the United States |date=2012 |publisher=[[SUNY Press]] |isbn=978-0-7914-8584-2 |page=203}}</ref> Kanada hefur lagt áherslu á jafnrétti og þátttöku allra íbúa landsins.<ref name="GuoWong2015">{{Cite book |last1=Guo |first1=Shibao |url=https://books.google.com/books?id=HW8iCwAAQBAJ&pg=PA317 |title=Revisiting Multiculturalism in Canada: Theories, Policies and Debates |last2=Wong |first2=Lloyd |publisher=University of Calgary |year=2015 |isbn=978-94-6300-208-0 |page=317}}</ref> [[Fjölmenning]] er opinber stefna ríkisins og er oft talin með helstu afrekum Kanadabúa<ref name="Sikka2014v">{{Cite book |last=Sikka |first=Sonia |url=https://books.google.com/books?id=e4NLBAAAQBAJ&pg=PA237 |title=Multiculturalism and Religious Identity: Canada and India |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2014 |isbn=978-0-7735-9220-9 |page=237}}</ref> og lykileinkenni á sjálfsmynd þeirra.<ref name="JohnsonJoseph-Salisbury2018">{{Cite book |last1=Johnson |first1=Azeezat |url=https://books.google.com/books?id=Ib2rDwAAQBAJ&pg=PT148 |title=The Fire Now: Anti-Racist Scholarship in Times of Explicit Racial Violence |last2=Joseph-Salisbury |first2=Remi |last3=Kamunge |first3=Beth |date=2018 |publisher=Zed Books |isbn=978-1-78699-382-3 |page=148}}</ref><ref name="Caplow2001a">{{Cite book |last=Caplow |first=Theodore |url=https://books.google.com/books?id=JRunB0w4G-EC&pg=PA146 |title=Leviathan Transformed: Seven National States in the New Century |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2001 |isbn=978-0-7735-2304-3 |page=146}}</ref> Í Quebec er sterk [[frönsk kanadísk menning]] sem hefur sérstöðu gagnvart ensku kanadísku meginstraumsmenningunni.<ref>{{Cite book |last1=Franklin |first1=Daniel P |url=https://books.google.com/books?id=NtvKidOH9pgC&pg=PA61 |title=Political Culture and Constitutionalism: A Comparative Approach |last2=Baun |first2=Michael J |publisher=Sharpe |year=1995 |isbn=978-1-56324-416-2 |page=61}}</ref> Menning Kanada er að minnsta kosti fræðilega séð mósaík ólíkra menningarstrauma staðbundinna upprunahópa.<ref>{{Cite journal |last1=Garcea |first1=Joseph |last2=Kirova |first2=Anna |last3=Wong |first3=Lloyd |date=January 2009 |title=Multiculturalism Discourses in Canada |journal=Canadian Ethnic Studies |volume=40 |issue=1 |pages=1–10 |doi=10.1353/ces.0.0069 |s2cid=144187704}}</ref> Sú nálgun Kanada að leggja áherslu á fjölmenningu, sem byggist á [[innflytjandi|aðflutningi]] útvalinna hópa, [[aðlögun]] og stöðvun öfgasinnaðrar þjóðernisstefnu, nýtur mikils almenns stuðnings.<ref name="Ambrosea">{{Cite journal |last1=Ambrosea |first1=Emma |last2=Muddea |first2=Cas |year=2015 |title=Canadian Multiculturalism and the Absence of the Far Right – Nationalism and Ethnic Politics |journal=Nationalism and Ethnic Politics |volume=21 |issue=2 |pages=213–236 |doi=10.1080/13537113.2015.1032033 |s2cid=145773856}}</ref> Opinber stefnumál eins og niðurgreitt heilbrigðiskerfi, hærri skattlagning til að dreifa auðlegðinni betur, niðurfelling [[dauðarefsing]]a, átak til að útrýma [[fátækt]], ströng [[vopnalög]], frjálslynd stefna í [[kvenfrelsi]]smálum og réttindum [[hinsegin]] fólks, lögleiðing [[dánaraðstoð]]ar og [[kannabis]]s, eru afleiðing þeirra pólitísku og menningarlegu gilda sem einkenna Kanada.<ref name="HollifieldMartin2014b">{{Cite book |last1=Hollifield |first1=James |url=https://books.google.com/books?id=oec_BAAAQBAJ&pg=PA103 |title=Controlling Immigration: A Global Perspective |last2=Martin |first2=Philip L. |last3=Orrenius |first3=Pia |publisher=Stanford University Press |year=2014 |isbn=978-0-8047-8735-2 |edition=3rd |page=103}}</ref><ref>{{Cite book |last1=Bricker |first1=Darrell |title=What Canadians Think About Almost Everything |url=https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric |last2=Wright |first2=John |publisher=Doubleday Canada |year=2005 |isbn=978-0-385-65985-7 |pages=[https://archive.org/details/whatcanadiansthi0000bric/page/8 8]–28}}</ref><ref>{{cite web |date=October 2016 |title=Exploring Canadian values |url=http://www.nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20170405113447/http://nanosresearch.com/sites/default/files/POLNAT-S15-T705.pdf |archive-date=April 5, 2017 |access-date=February 1, 2017 |publisher=Nanos Research}}</ref> Kanadabúar styðja líka almennt utanríkisstefnu landsins, hlutverk þess í friðargæslu, [[þjóðgarðar Kanada|þjóðgarðakerfið]] og „Réttindaskrá Kanada“.<ref name="polls">{{cite web |year=2011 |title=A literature review of Public Opinion Research on Canadian attitudes towards multiculturalism and immigration, 2006–2009 |url=http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151222133226/http://www.cic.gc.ca/english/resources/research/por-multi-imm/sec02-1.asp |archive-date=December 22, 2015 |access-date=December 18, 2015 |publisher=Government of Canada}}</ref><ref>{{cite web |year=2010 |title=Focus Canada (Final Report) |url=http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160204231952/http://www.queensu.ca/cora/_files/fc2010report.pdf |archive-date=February 4, 2016 |access-date=December 12, 2015 |publisher=Queen's University |page=4 (PDF page 8) |department=The Environics Institute}}</ref> Sögulega hefur Kanada verið undir miklum áhrifum frá [[bresk menning|breskri]] og [[frönsk menning|franskri]] menningu, auk [[frumbyggjamenning]]ar. [[Frumbyggjar Kanada]] hafa enn mikil áhrif á sjálfsmynd íbúa landsins með [[tungumál]]um sínum, myndlist og tónlist.<ref>{{Cite book |last=Magocsi |first=Paul R |url=https://books.google.com/books?id=GkAuYRVjlE8C&pg=PA3 |title=Aboriginal Peoples of Canada: a short introduction |publisher=University of Toronto Press |year=2002 |isbn=978-0-8020-3630-8 |pages=3–6}}</ref> Frá 20. öld hafa bæst við Kanadabúar af afrískum, karabískum og asískum uppruna.<ref name="TetteyPuplampu2005">{{Cite book |last1=Tettey |first1=Wisdom |url=https://books.google.com/books?id=QpoxptJZ73sC&pg=PA100 |title=The African Diaspora in Canada: Negotiating Identity & Belonging |last2=Puplampu |first2=Korbla P. |publisher=University of Calgary |year=2005 |isbn=978-1-55238-175-5 |page=100}}</ref> [[Kanadískur húmor]] er hluti af sjálfsmynd íbúa og birtist í [[kanadísk alþýðumenning|kanadískri alþýðumenningu]], bókmenntum, tónlist, myndlist og fjölmiðlum. Helstu einkenni hans eru háðsádeila og skopstælingar.<ref name="Nieguth2015">{{Cite book |last=Nieguth |first=Tim |url=https://books.google.com/books?id=wMjMCQAAQBAJ&pg=PA188 |title=The Politics of Popular Culture: Negotiating Power, Identity, and Place |publisher=McGill-Queen's University Press |year=2015 |isbn=978-0-7735-9685-6 |page=188}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|4035|Hvenær fékk Kanada sjálfstæði?}} * {{Vísindavefurinn|3559|Hvaða tungumál eru töluð í Kanada?}} * {{Vísindavefurinn|50624|Hver er stærsti skógur Kanada?}} {{Kanada}} {{Norður-Ameríka}} {{Breska samveldið}} {{Atlantshafsbandalagið}} {{APEC}} {{Efnahags- og framfarastofnunin}} {{G-20}} {{Fríverslunarsamningur Norður-Ameríku}} [[Flokkur:Kanada| ]] [[Flokkur:Konungsveldi]] [[Flokkur:Ameríka]] gzbrt9oytb2v26d5b9jfhu31nm16rw2 10 5768 1979461 1978640 2026-09-19T01:08:40Z Fyxi 84003 1979461 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Kanada | title = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] | image = [[Mynd:Flag of Canada (Pantone).svg|100px]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | group1 = Fylki | list1 = * [[Alberta (fylki)|Alberta]] * [[Breska-Kólumbía]] * [[Eyja Játvarðs prins]] * [[Manitóba]] * [[Nova Scotia]] * [[Nýfundnaland og Labrador]] * [[Nýja-Brúnsvík]] * [[Ontaríó]] * [[Québec]] * [[Saskatchewan]] | group2 = Sjálfstjórnarsvæði | list2 = * [[Júkon]] * [[Norðvesturhéruðin]] * [[Núnavút]] | below = * {{Icon|Category}} [[:Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Flokkur]] }}<noinclude> [[Flokkur:Landafræðisnið]] </noinclude> mhr08q5mn7wjq20j42kuvvjzbg6abc4 0 8192 1979388 1840884 2026-09-18T14:43:33Z TKSnaevarr 53243 Hvað á það að þýða að lesblinda hafi verið stofnuð árið 1982? 1979388 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Red_House_School_English_class.jpg|alt=Mynd af börnum við lestur. Lesblinda tengist ekki greind og er ekki [[sjúkdómur]],|thumb|Lesblinda tengist ekki greind og telst ekki vera [[sjúkdómur]].]] '''Lesblinda''' (Dyslexía) er skert hæfni til að lesa skrifað eða prentað mál, þó að sjón og [[greind]] séu óskert.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.laeknabladid.is/2001/fylgirit/14/idordapistlar/nr/562|titill=Íðorðapistlar 1-130 -065-Dyslexia|höfundur=Læknablaðið- 2001 Fylgirit 41 - Íðorðapistlar|útgefandi=Læknafélag Íslands|ár=2001|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Röskunin er talin vera sértækur námsörðugleiki af taugalíffræðilegum uppruna.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/5841/1/dyslex%C3%ADa%20loka%C3%BAtg%C3%A1fa.pdf|titill=Dyslexía|höfundur=Sigríður Jóhannesdóttir|útgefandi=Hug- og félagsvísindasvið, Háskólinn á Akureyri, Kennaradeild|ár=2010|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021|bls=iii}}</ref> Áætlað er að allt að 10 til 20 prósent fólks eigi í erfiðleikum með lestur og að mikill hluti þeirra sé lesblindur.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-lesblindu/|titill=Um lesblindu|höfundur=Félag lesblindra á Íslandi|útgefandi=Félag lesblindra á Íslandi|mánuðurskoðað=2. mars|árskoðað=2021}}</ref> Lesblinda tengist ekki greind og er ekki [[sjúkdómur]].<ref>{{Vísindavefurinn|1556|Hvað er lesblinda? Er hægt að lækna hana?}}</ref> Þrátt fyrir að hún lýsi sér fyrst og fremst sem vandkvæði við lestur þá geta aðrir erfiðleikar fylgt, eins og örðugleiki við stafsetningu, lesskilning, [[stærðfræði]] o.fl. Röskunin er viðvarandi fram á fullorðinsár og er mjög líklega arfgeng.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=14-15}}</ref> Lesblinda getur ýmist verið áunnin eða þroskafræðileg.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> ==Orðanotkun== Í daglegu tali er talað um lesblindu en ýmis önnur orð eru einnig við notuð um röskunina. Alþjóðaheiti fyrir lesblindu er ''dyslexía'', sem er komið úr grísku þar sem forskeytið „dys“ þýðir erfiðleikar og „lexía“ þýðir orð.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.laeknabladid.is/2001/fylgirit/14/idordapistlar/nr/562|titill=Íðorðapistlar 1-130 -065-Dyslexia|höfundur=Læknablaðið- 2001 Fylgirit 41 - Íðorðapistlar|útgefandi=Læknafélag Íslands|ár=2001|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Til eru ýmis hugtök um lestrarerfiðleika, svo sem lesblinda, dyslexía, leshömlun, sértækir lestrar- og stafsetningarörðugleikar, orðblinda, torlæsi, leshömlun og svo mætti lengi telja. Sumir telja hugtaka lesblinda vera villandi þar sem gefið er til kynna að vandinn sé tengdur sjón, þrátt fyrir að svo sé ekki.<ref>{{Vefheimild|url=http://mennta.hi.is/verkefni/lokaverkefni/v2006/bjarndis/dyslexia/alm.htm|titill=Vefur um Dyslexíu|höfundur=Bjarndís Fjóla Jónsdóttir og Svava Björk Ásgeirsdóttir|mánuður=maí|ár=2006|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021}}</ref> Því hafa sumir vilja fremur nota orðið orðblinda eða lestrartregða.<ref>{{Bókaheimild|titill=Sálfræði ritmáls og talmáls.|höfundur=Jörgen Pind|útgefandi=Háskólaútgáfan|bls=231|ár=1997}}</ref> Í seinni tíð hefur verið lögð áhersla á víðtækari skilning á hugtakinu. Vandinn orðavals liggi í því að lesblinda eða leshömlun geti náð yfir margt annað en lestur. Ekki hefur náðst samstaða um annað íslenskt orð sem gæti leyst orðið lesblinda af hólmi.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=1556|titill=„Hvað er lesblinda? Er hægt að lækna hana?“ Vísindavefurinn|höfundur=Jörgen Pind og Aldís Guðmundsdóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=2. maí|ár=2001|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Dyslexía hefur þótt hlutlausara en orðið lesblinda, sem telst vera algengara. Þannig kennir það félag sem mest hefur unnið að málefnum lesblindra á Íslandi, sig við lesblindu. '''Félag lesblindra''' vinnur sem hagsmunafélag fyrir þá sem þjást af dyslexíu og kappkostar að því að auka vitund og þekkingu á röskuninni á Íslandi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/|titill=Um Félag lesblindra|höfundur=Félag lesblindra}}</ref> ==Tveir meginflokkar == Lesblindu er gjarnan skipt í tvo flokka: ''Áunnin lesblinda'' (e. acquired dyslexia) og ''þroskafræðileg lesblinda'' (e. developmental dyslexia). '''Áunnin lesblinda''' felst í því að einstaklingur sem áður hafði fulla lestrargetu hlýtur heilaskaða sem veldur vandræðum með lestur. Áunninni lesblindu hefur síðan verið skipt upp eftir því hvaða heilasvæði hafa skaddast og áhrif skaðans nákvæmlega á lestrarhæfileika. Þannig getur skaði á ákveðnum hlutum vinstra gagnaugablaðs orsakað lesblindu og getu til að lesa orð í heilu lagi. Vinstra heilahvelið tekur að jafnaði meiri þátt í úrvinnslu tungumáls en það hægra.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> '''Þroskafræðileg lesblinda''' er röskun hjá einstaklingum sem hafa frá upphafi átt í erfiðleikum með að lesa. Þessi tegund lesblindu virðist ættgeng þar sem hún getur gengið í erfðir.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Þroskafræðileg lesblinda telst sértækur námsörðugleiki, sem einkennist fyrst og fremst af vandkvæðum við lestur, en einnig örðugleikum við stafsetningu, stærðfræði og fleira. Uppruni þessarar röskunar er taugalíffræðilegur, en orsakirnar geta verið ólíkar. Erfitt reynist að greina á milli orsakar og afleiðingar lesblindu.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Að baki lesblindu er þannig ýmiskonar röskun sem veldur því að fólk nái ekki lestri eða skrift. Það gerir það verkum að mjög er erfitt að finna eina lausn fyrir alla lesblinda. Fréttir um að einhver hafi fundið lausn á lesblindu eru oftar en ekki fréttir um að viðkomandi hafi aðeins fundið lausn fyrir tiltekinn hóp innan samfélags lesblindra. == Megineinkenni lesblindu == Lesblinda er röskun á hæfni við að lestur úr táknum ritmáls - að breyta bókstöfum í hljóð. Hún lýsir sér í erfiðleikum við að ná sjálfvirkni við lestrarskilning og í slakri ritunargetu. Hún er oft ættgeng og gera má ráð fyrir að rót hennar liggi í genasamsetningum. Ítarlegar rannsóknir á hljóðkerfisfræðilegum hæfileikum hafa sýnt að röskunin fylgir fólki ævilangt.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/13005/1/B.A-%20lokaritger%C3%B0%20IHP1.pdf|titill=Þín leið! Hjálparbæklingur fyrir framhaldsskólanemendur með lesblindu eða lestrarörðugleika. Lokaverkefni til B.A.-prófs|höfundur=Íris Hrund Pétursdóttir|útgefandi=Menntavísindasvið, Háskóli Íslands|mánuður=Maí|ár=2012|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021|bls=10}}</ref> Þó hún hverfi ekki með aldrinum þrátt fyrir að lestrarhæfileiki geti batnað með tímanum.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=3-4}}</ref> Börn hafa snemma ríka tjáningarþörf og þeim virðist meðfætt að læra að tala og hlusta. Það á ekki við um lestur. Hann kemur ekki „af sjálfu sér“ heldur verður numinn. Tal er ólíkt prentuðu máli og ekki er beint samband á milli hljóðs í tali og þeirra tákna sem notuð eru við ritun í stafrófsskrift. Lesandi þarf þannig að læra að hlusta með augunum og fyrir suma reynist það erfitt. Flestir lesblindra hafa veika hljóðkerfisvitund, sjá stafi eða heilu orðin stundum á línunni fyrir ofan eða neðan. Þá geta orð virst vera á röngum stað á línunni, eða stafir og tölur verið á hreyfingu, minnkað eða stækkað. Þeir eiga það einnig til að sleppa úr orði, hunsa hástafi og greinarmerki og víxla táknum. Það getur skilað sér í rithömlun eða skrifblindu.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=3-4}}</ref> Einkenni lesblindu eru misjöfn eftir einstaklingum og aldri. Að neðan eru nefnd nokkur algeng einkenni. Þau eiga ekki við um alla lesblinda einstaklinga og sumir geta haft einkenni sem ekki eru nefnd hér og því er listinn ekki tæmandi.<ref>{{Vefheimild|url=https://jghgreining.files.wordpress.com/2015/12/sc3a9rtc3a6kir-nc3a1msc3b6rc3b0ugleikar-c3ad-lestri.pdf|titill=Sértækir námsörðugleikar í lestri, stafsetningu, skrift og stærðfræði: nokkur áhersluatriði.|höfundur=Jónas G. Halldórsson, sálfræðingur|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=http://www.hi.is/page/namsradgjof_dyslexia|titill=Háskóli Íslands - Námsráðgjöf - Dyslexía/lesblinda}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.h.is/lesblinda.htm|titill=Lesblinda og hraðlestur}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://is.dyslexia.com/|titill=Davis Dyslexia Methods in Iceland}}</ref> '''Lestur''' * sundurslitinn og hikandi raddlestur þegar lesið er upphátt. * orð, orðahlutar eða jafnvel setningar eru endurtekin eða farið fram hjá þeim. * orð eru lesin vitlaust. * hægur lestur. * slakur lesskilningur og lesminni. * lesandi einbeitir sér of mikið eða of lítið að smáatriðum. * lesandi á erfitt með að gera útdrátt úr löngum textum. * lesandi reynir að forðast lestur, sérstaklega upplestur. '''Stafsetning''' * óvenjuslæm stafsetning og sömu villur endurteknar oft eða sama orðið jafnvel skrifað á mismunandi hátt í sama texta. * einstaklingur sleppir orðum eða orðahlutum. * einstaklingur forðast að skrifa. '''Önnur möguleg einkenni''' * einstaklingur getur haft nokkuð takmarkaðan orðaforða. * einstaklingur getur átt erfitt með að læra erlend tungumál. * einstaklingur á erfitt með að muna nöfn. * einstaklingur á erfitt með að skipuleggja sig. * einstaklingur á erfitt með að greina á milli hægri og vinstri. * einstaklingur á erfitt með stærðfræðinám. == Félag lesblindra á Íslandi == [[Félag lesblindra á Íslandi]] (FLÍ) var stofnað árið 2003 til að vinna markvisst að því að auka vitund og þekkingu á lesblindu á Íslandi.<ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/thjonusta/leit?name=&kt=7103033390|titill=Nánar um félag [Félag lesblindra á Íslandi á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Markmið þess er vinna að málum lesblindra og jafna stöðu þeirra í leik, starfi og [[menntun]], á við aðra í samfélaginu.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.felaglesblindra.is/|titill=fli.is - Heim}}</ref> Félagið hefur meðal annars gefið út kennslu- og fræðsluefni um lesblindu og dreift í skólum og á vinnustöðum. Þá hefur það gefið út hljóðbækur, heimildarmynd um lesblindu og sinnt kynningarstarfi í skólum og á vinnustöðum. Það hefur þar að auki framkvæmt viðhorfskannanir um lesblindu á Íslandi, og haldið ráðstefnur og fræðslufundi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/felag-lesblindra-a-islandi/|titill=Um Félag lesblindra á Íslandi|höfundur=FLÍ|útgefandi=FLÍ|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Félagið heldur úti skrifstofu í Reykjavík og starfsmanni sem situr meðal annars í samráðshóp á vegum [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|menntamálaráðuneytisins]] um Hljóðbókasafn Íslands, sem og nefndum og ráðum [[Öryrkjabandalag Íslands|Öryrkjabandalags Íslands]]. Þá tekur félagið þátt í samstarfi lesblindusamtaka í nágrannalöndum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/felag-lesblindra-a-islandi/|titill=Um Félag lesblindra á Íslandi|höfundur=FLÍ|útgefandi=FLÍ|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> == Önnur félög, fyrirtæki og þjónustur== Í gegnum tíðina hafa nokkur önnur samtök og fyrirtæki hafa látið sig málefni lesblindra varða. Sum þeirra eru ekki lengur starfandi og hafa verið afskráð. '''Íslenska dyslexíufélagið''' sem stofnað var árið 1994 af nokkrum háskólanemum <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6915613?iabr=on|titill=Félag lesblindra og merkileg starfsemi þess|höfundur=DV|útgefandi=DV|mánuður=15. desember|ár=2017|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> var starfandi í fjögur ár. Markmið þess var að bæta stöðu fólks með lesblindu og koma í veg fyrir að hún verði einstaklingnum að fötlun.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.gba.is/yn/verkefni/lestreg/isl.htm|titill=Íslenska dyslexíufélagið|höfundur=Ólafur Finnbogason}}</ref> Félagið er ekki lengur starfandi. <ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/thjonusta/leit?name=&kt=5409942189|titill=Nánar um félag [Íslenska dyslexíufélagið á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Það var leyst upp árið 2020 og fjármunir þess látnir renna til Háskóla Íslands til rannsókna. '''Betra nám '''er fyrirtæki sem veitir sérhæfða ráðgjöf og námskeið fyrir nemendur sem eiga erfitt uppdráttar í skóla. Það veitir upplýsingar og ráðgjöf um lesblindu, athyglisbrest og aðra námsörðugleika. Frá árinu 2004 hefur Betra nám boðið uppá námskeið sem leggur til grundvallar Davis-aðferðafræði sem byggir á þeim kenningum að orsök lesblindu geti legið í ímyndunarafli barna og ungmenna.<ref>{{Vefheimild|url=https://betranam.is/2019/08/15/thad-besta-vid-lesblinduna/|titill=Það besta við lesblinduna|höfundur=Betra nám|mánuður=Ágúst|ár=2019|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> '''[[Skyn]]''' var félag nemenda með sértæka námsörðugleika sem stofnað var árið 2007.<ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/vara_fyrirtaekjaskra_nanar.asp?kennitala=4409071480|titill=Nánar um félag [Skyn, félag nemenda með sértæka námsörðuleika á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Það beitti sér fyrir málefnum sem koma upp innan háskólasamfélagsins og málefnum sem hafa áhrif á það. Félagið er ekki lengur starfandi og hefur verið afskráð.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.student.is/?action=sidur&id=557|titill=SHÍ - Stúdentaráð Háskóla Íslands [um Skyn, félag nemenda með sértæka námsörðuleika]}}</ref> Hljóðbækur nýtast lesblindum einstaklingum t.d. við nám. '''[[Hljóðbókasafn Íslands]]''' á mikið safn hljóðbóka og er opið lesblindum einstaklingum sem fengið hafa greiningu.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.hljodbokasafn.is|titill=Hljóðbókasafn Íslands}}</ref> Þá eru Karl og Dóra nýir íslenskir talgervlar sem allir sem greindir hafa verið lesblindir eiga rétt á að fá úthlutað. Blindrafélagið sér um dreifingu þeirra, sjá nánar á www.blind.is. == Tenglar == * [[Félag lesblindra á Íslandi]] * [[Hljóðbókasafn Íslands]] == Tilvitnanir == {{reflist}} [[Flokkur:Mannleg kunnátta]] [[Flokkur:Fötlun]] mjjgl2qojh8o0xji0ugh0nf2a7luedf 1979403 1979388 2026-09-18T16:40:06Z Berserkur 10188 1979403 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Red_House_School_English_class.jpg|alt=Mynd af börnum við lestur. Lesblinda tengist ekki greind og er ekki [[sjúkdómur]],|thumb|Lesblinda tengist ekki greind og telst ekki vera [[sjúkdómur]].]] '''Lesblinda''' (Dyslexía) er skert hæfni til að [[lestur|lesa]] skrifað eða prentað mál, þó að sjón og [[greind]] séu óskert.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.laeknabladid.is/2001/fylgirit/14/idordapistlar/nr/562|titill=Íðorðapistlar 1-130 -065-Dyslexia|höfundur=Læknablaðið- 2001 Fylgirit 41 - Íðorðapistlar|útgefandi=Læknafélag Íslands|ár=2001|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Röskunin er talin vera sértækur námsörðugleiki af taugalíffræðilegum uppruna.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/5841/1/dyslex%C3%ADa%20loka%C3%BAtg%C3%A1fa.pdf|titill=Dyslexía|höfundur=Sigríður Jóhannesdóttir|útgefandi=Hug- og félagsvísindasvið, Háskólinn á Akureyri, Kennaradeild|ár=2010|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021|bls=iii}}</ref> Áætlað er að allt að 10 til 20 prósent fólks eigi í erfiðleikum með lestur og að mikill hluti þeirra sé lesblindur.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-lesblindu/|titill=Um lesblindu|höfundur=Félag lesblindra á Íslandi|útgefandi=Félag lesblindra á Íslandi|mánuðurskoðað=2. mars|árskoðað=2021}}</ref> Lesblinda tengist ekki greind og er ekki [[sjúkdómur]].<ref>{{Vísindavefurinn|1556|Hvað er lesblinda? Er hægt að lækna hana?}}</ref> Þrátt fyrir að hún lýsi sér fyrst og fremst sem vandkvæði við lestur þá geta aðrir erfiðleikar fylgt, eins og örðugleiki við stafsetningu, lesskilning, [[stærðfræði]] o.fl. Röskunin er viðvarandi fram á fullorðinsár og er mjög líklega arfgeng.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=14-15}}</ref> Lesblinda getur ýmist verið áunnin eða þroskafræðileg.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> ==Orðanotkun== Í daglegu tali er talað um lesblindu en ýmis önnur orð eru einnig við notuð um röskunina. Alþjóðaheiti fyrir lesblindu er ''dyslexía'', sem er komið úr grísku þar sem forskeytið „dys“ þýðir erfiðleikar og „lexía“ þýðir orð.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.laeknabladid.is/2001/fylgirit/14/idordapistlar/nr/562|titill=Íðorðapistlar 1-130 -065-Dyslexia|höfundur=Læknablaðið- 2001 Fylgirit 41 - Íðorðapistlar|útgefandi=Læknafélag Íslands|ár=2001|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Til eru ýmis hugtök um lestrarerfiðleika, svo sem lesblinda, dyslexía, leshömlun, sértækir lestrar- og stafsetningarörðugleikar, orðblinda, torlæsi, leshömlun og svo mætti lengi telja. Sumir telja hugtaka lesblinda vera villandi þar sem gefið er til kynna að vandinn sé tengdur sjón, þrátt fyrir að svo sé ekki.<ref>{{Vefheimild|url=http://mennta.hi.is/verkefni/lokaverkefni/v2006/bjarndis/dyslexia/alm.htm|titill=Vefur um Dyslexíu|höfundur=Bjarndís Fjóla Jónsdóttir og Svava Björk Ásgeirsdóttir|mánuður=maí|ár=2006|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021}}</ref> Því hafa sumir vilja fremur nota orðið orðblinda eða lestrartregða.<ref>{{Bókaheimild|titill=Sálfræði ritmáls og talmáls.|höfundur=Jörgen Pind|útgefandi=Háskólaútgáfan|bls=231|ár=1997}}</ref> Í seinni tíð hefur verið lögð áhersla á víðtækari skilning á hugtakinu. Vandinn orðavals liggi í því að lesblinda eða leshömlun geti náð yfir margt annað en lestur. Ekki hefur náðst samstaða um annað íslenskt orð sem gæti leyst orðið lesblinda af hólmi.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=1556|titill=„Hvað er lesblinda? Er hægt að lækna hana?“ Vísindavefurinn|höfundur=Jörgen Pind og Aldís Guðmundsdóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=2. maí|ár=2001|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Dyslexía hefur þótt hlutlausara en orðið lesblinda, sem telst vera algengara. Þannig kennir það félag sem mest hefur unnið að málefnum lesblindra á Íslandi, sig við lesblindu. '''Félag lesblindra''' vinnur sem hagsmunafélag fyrir þá sem þjást af dyslexíu og kappkostar að því að auka vitund og þekkingu á röskuninni á Íslandi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/|titill=Um Félag lesblindra|höfundur=Félag lesblindra}}</ref> ==Tveir meginflokkar == Lesblindu er gjarnan skipt í tvo flokka: ''Áunnin lesblinda'' (e. acquired dyslexia) og ''þroskafræðileg lesblinda'' (e. developmental dyslexia). '''Áunnin lesblinda''' felst í því að einstaklingur sem áður hafði fulla lestrargetu hlýtur heilaskaða sem veldur vandræðum með lestur. Áunninni lesblindu hefur síðan verið skipt upp eftir því hvaða heilasvæði hafa skaddast og áhrif skaðans nákvæmlega á lestrarhæfileika. Þannig getur skaði á ákveðnum hlutum vinstra gagnaugablaðs orsakað lesblindu og getu til að lesa orð í heilu lagi. Vinstra heilahvelið tekur að jafnaði meiri þátt í úrvinnslu tungumáls en það hægra.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> '''Þroskafræðileg lesblinda''' er röskun hjá einstaklingum sem hafa frá upphafi átt í erfiðleikum með að lesa. Þessi tegund lesblindu virðist ættgeng þar sem hún getur gengið í erfðir.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Þroskafræðileg lesblinda telst sértækur námsörðugleiki, sem einkennist fyrst og fremst af vandkvæðum við lestur, en einnig örðugleikum við stafsetningu, stærðfræði og fleira. Uppruni þessarar röskunar er taugalíffræðilegur, en orsakirnar geta verið ólíkar. Erfitt reynist að greina á milli orsakar og afleiðingar lesblindu.<ref>{{Vefheimild|url=http://visindavefur.is/svar.php?id=6309|titill=„Af hverju er maður lesblindur?“ Vísindavefurinn, 12. október 2006|höfundur=Heiða María Sigurðardóttir|útgefandi=Vísindavefurinn, Háskóli Íslands|mánuður=12. október|ár=2006|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> Að baki lesblindu er þannig ýmiskonar röskun sem veldur því að fólk nái ekki lestri eða skrift. Það gerir það verkum að mjög er erfitt að finna eina lausn fyrir alla lesblinda. Fréttir um að einhver hafi fundið lausn á lesblindu eru oftar en ekki fréttir um að viðkomandi hafi aðeins fundið lausn fyrir tiltekinn hóp innan samfélags lesblindra. == Megineinkenni lesblindu == Lesblinda er röskun á hæfni við að lestur úr táknum ritmáls - að breyta bókstöfum í hljóð. Hún lýsir sér í erfiðleikum við að ná sjálfvirkni við lestrarskilning og í slakri ritunargetu. Hún er oft ættgeng og gera má ráð fyrir að rót hennar liggi í genasamsetningum. Ítarlegar rannsóknir á hljóðkerfisfræðilegum hæfileikum hafa sýnt að röskunin fylgir fólki ævilangt.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/13005/1/B.A-%20lokaritger%C3%B0%20IHP1.pdf|titill=Þín leið! Hjálparbæklingur fyrir framhaldsskólanemendur með lesblindu eða lestrarörðugleika. Lokaverkefni til B.A.-prófs|höfundur=Íris Hrund Pétursdóttir|útgefandi=Menntavísindasvið, Háskóli Íslands|mánuður=Maí|ár=2012|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021|bls=10}}</ref> Þó hún hverfi ekki með aldrinum þrátt fyrir að lestrarhæfileiki geti batnað með tímanum.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=3-4}}</ref> Börn hafa snemma ríka tjáningarþörf og þeim virðist meðfætt að læra að tala og hlusta. Það á ekki við um lestur. Hann kemur ekki „af sjálfu sér“ heldur verður numinn. Tal er ólíkt prentuðu máli og ekki er beint samband á milli hljóðs í tali og þeirra tákna sem notuð eru við ritun í stafrófsskrift. Lesandi þarf þannig að læra að hlusta með augunum og fyrir suma reynist það erfitt. Flestir lesblindra hafa veika hljóðkerfisvitund, sjá stafi eða heilu orðin stundum á línunni fyrir ofan eða neðan. Þá geta orð virst vera á röngum stað á línunni, eða stafir og tölur verið á hreyfingu, minnkað eða stækkað. Þeir eiga það einnig til að sleppa úr orði, hunsa hástafi og greinarmerki og víxla táknum. Það getur skilað sér í rithömlun eða skrifblindu.<ref>{{Vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/9957/1/Lesblinda.%20Helstu%20einkenni%20og%20orsakir.%20Kristjana%20%20%20%20%20%20Ingibergsd%C3%B3ttir..pdf|titill=Lesblinda. Helstu einkenni og orsakir.|höfundur=Kristjana Ingibergsdóttir|mánuður=Október|ár=2011|mánuðurskoðað=5. mars|árskoðað=2021|bls=3-4}}</ref> Einkenni lesblindu eru misjöfn eftir einstaklingum og aldri. Að neðan eru nefnd nokkur algeng einkenni. Þau eiga ekki við um alla lesblinda einstaklinga og sumir geta haft einkenni sem ekki eru nefnd hér og því er listinn ekki tæmandi.<ref>{{Vefheimild|url=https://jghgreining.files.wordpress.com/2015/12/sc3a9rtc3a6kir-nc3a1msc3b6rc3b0ugleikar-c3ad-lestri.pdf|titill=Sértækir námsörðugleikar í lestri, stafsetningu, skrift og stærðfræði: nokkur áhersluatriði.|höfundur=Jónas G. Halldórsson, sálfræðingur|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> <ref>{{Vefheimild|url=http://www.hi.is/page/namsradgjof_dyslexia|titill=Háskóli Íslands - Námsráðgjöf - Dyslexía/lesblinda}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.h.is/lesblinda.htm|titill=Lesblinda og hraðlestur}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://is.dyslexia.com/|titill=Davis Dyslexia Methods in Iceland}}</ref> '''Lestur''' * sundurslitinn og hikandi raddlestur þegar lesið er upphátt. * orð, orðahlutar eða jafnvel setningar eru endurtekin eða farið fram hjá þeim. * orð eru lesin vitlaust. * hægur lestur. * slakur lesskilningur og lesminni. * lesandi einbeitir sér of mikið eða of lítið að smáatriðum. * lesandi á erfitt með að gera útdrátt úr löngum textum. * lesandi reynir að forðast lestur, sérstaklega upplestur. '''Stafsetning''' * óvenjuslæm stafsetning og sömu villur endurteknar oft eða sama orðið jafnvel skrifað á mismunandi hátt í sama texta. * einstaklingur sleppir orðum eða orðahlutum. * einstaklingur forðast að skrifa. '''Önnur möguleg einkenni''' * einstaklingur getur haft nokkuð takmarkaðan orðaforða. * einstaklingur getur átt erfitt með að læra erlend tungumál. * einstaklingur á erfitt með að muna nöfn. * einstaklingur á erfitt með að skipuleggja sig. * einstaklingur á erfitt með að greina á milli hægri og vinstri. * einstaklingur á erfitt með stærðfræðinám. == Félag lesblindra á Íslandi == [[Félag lesblindra á Íslandi]] (FLÍ) var stofnað árið 2003 til að vinna markvisst að því að auka vitund og þekkingu á lesblindu á Íslandi.<ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/thjonusta/leit?name=&kt=7103033390|titill=Nánar um félag [Félag lesblindra á Íslandi á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Markmið þess er vinna að málum lesblindra og jafna stöðu þeirra í leik, starfi og [[menntun]], á við aðra í samfélaginu.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.felaglesblindra.is/|titill=fli.is - Heim}}</ref> Félagið hefur meðal annars gefið út kennslu- og fræðsluefni um lesblindu og dreift í skólum og á vinnustöðum. Þá hefur það gefið út hljóðbækur, heimildarmynd um lesblindu og sinnt kynningarstarfi í skólum og á vinnustöðum. Það hefur þar að auki framkvæmt viðhorfskannanir um lesblindu á Íslandi, og haldið ráðstefnur og fræðslufundi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/felag-lesblindra-a-islandi/|titill=Um Félag lesblindra á Íslandi|höfundur=FLÍ|útgefandi=FLÍ|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> Félagið heldur úti skrifstofu í Reykjavík og starfsmanni sem situr meðal annars í samráðshóp á vegum [[Mennta- og menningarmálaráðuneyti Íslands|menntamálaráðuneytisins]] um Hljóðbókasafn Íslands, sem og nefndum og ráðum [[Öryrkjabandalag Íslands|Öryrkjabandalags Íslands]]. Þá tekur félagið þátt í samstarfi lesblindusamtaka í nágrannalöndum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.lesblindir.is/um-felagid/felag-lesblindra-a-islandi/|titill=Um Félag lesblindra á Íslandi|höfundur=FLÍ|útgefandi=FLÍ|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> == Önnur félög, fyrirtæki og þjónustur== Í gegnum tíðina hafa nokkur önnur samtök og fyrirtæki hafa látið sig málefni lesblindra varða. Sum þeirra eru ekki lengur starfandi og hafa verið afskráð. '''Íslenska dyslexíufélagið''' sem stofnað var árið 1994 af nokkrum háskólanemum <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6915613?iabr=on|titill=Félag lesblindra og merkileg starfsemi þess|höfundur=DV|útgefandi=DV|mánuður=15. desember|ár=2017|mánuðurskoðað=3. mars|árskoðað=2021}}</ref> var starfandi í fjögur ár. Markmið þess var að bæta stöðu fólks með lesblindu og koma í veg fyrir að hún verði einstaklingnum að fötlun.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.gba.is/yn/verkefni/lestreg/isl.htm|titill=Íslenska dyslexíufélagið|höfundur=Ólafur Finnbogason}}</ref> Félagið er ekki lengur starfandi. <ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/thjonusta/leit?name=&kt=5409942189|titill=Nánar um félag [Íslenska dyslexíufélagið á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Það var leyst upp árið 2020 og fjármunir þess látnir renna til Háskóla Íslands til rannsókna. '''Betra nám '''er fyrirtæki sem veitir sérhæfða ráðgjöf og námskeið fyrir nemendur sem eiga erfitt uppdráttar í skóla. Það veitir upplýsingar og ráðgjöf um lesblindu, athyglisbrest og aðra námsörðugleika. Frá árinu 2004 hefur Betra nám boðið uppá námskeið sem leggur til grundvallar Davis-aðferðafræði sem byggir á þeim kenningum að orsök lesblindu geti legið í ímyndunarafli barna og ungmenna.<ref>{{Vefheimild|url=https://betranam.is/2019/08/15/thad-besta-vid-lesblinduna/|titill=Það besta við lesblinduna|höfundur=Betra nám|mánuður=Ágúst|ár=2019|mánuðurskoðað=1. mars|árskoðað=2021}}</ref> '''[[Skyn]]''' var félag nemenda með sértæka námsörðugleika sem stofnað var árið 2007.<ref>{{Vefheimild|url=http://rsk.is/fyrirtaekjaskra/vara_fyrirtaekjaskra_nanar.asp?kennitala=4409071480|titill=Nánar um félag [Skyn, félag nemenda með sértæka námsörðuleika á vef Ríkisskattstjóra}}</ref> Það beitti sér fyrir málefnum sem koma upp innan háskólasamfélagsins og málefnum sem hafa áhrif á það. Félagið er ekki lengur starfandi og hefur verið afskráð.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.student.is/?action=sidur&id=557|titill=SHÍ - Stúdentaráð Háskóla Íslands [um Skyn, félag nemenda með sértæka námsörðuleika]}}</ref> Hljóðbækur nýtast lesblindum einstaklingum t.d. við nám. '''[[Hljóðbókasafn Íslands]]''' á mikið safn hljóðbóka og er opið lesblindum einstaklingum sem fengið hafa greiningu.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.hljodbokasafn.is|titill=Hljóðbókasafn Íslands}}</ref> Þá eru Karl og Dóra nýir íslenskir talgervlar sem allir sem greindir hafa verið lesblindir eiga rétt á að fá úthlutað. Blindrafélagið sér um dreifingu þeirra, sjá nánar á www.blind.is. == Tenglar == * [[Félag lesblindra á Íslandi]] * [[Hljóðbókasafn Íslands]] == Tilvitnanir == {{reflist}} [[Flokkur:Mannleg kunnátta]] [[Flokkur:Fötlun]] [[Flokkur:Lestur]] r086dyuk6yznrg6pe377qxd01jx759c 0 8614 1979506 1968542 2026-09-19T07:54:05Z ~2026-49528-37 120654 /* Mentunn */ Leiðrétt innsláttarvilla 1979506 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Berlín | nafn_í_eignarfalli = Berlínar | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] og [[Þýskaland#Stjórnsýslueiningar|sambandsland]] | mynd = Berlin Montage 2016.png | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Svipmyndir | fáni = Flag of Berlin.svg | innsigli = | skjaldarmerki = DEU Berlin COA.svg | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Þýskaland | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Þýskalandi | hnit = {{hnit|52|31|12|N|13|24|18|E|format=dms|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Þýskaland}} | undirskipting_gerð1 = [[Sambandslönd Þýskalands|Sambandsland]] | undirskipting_nafn1 = Berlín | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn = Kai Wegner | leiðtogi_flokkur = [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Þýskaland)|CDU]] | heild_gerð = Borg/Land | flatarmál_heild_km2 = 891,3 | hæð_m = 34 | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |title=Release of results (Census 15.05.2022) |url=https://www.zensus2022.de/EN/Census_results/_inhalt.html |website=Zensus 2022 |publisher=Federal Statistical Office of Germany (DESTATIS) |date=2024-06-25 |access-date=2025-01-22}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2022 | mannfjöldi_heild = 3.596.999 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Berlín''' ([[þýska]]: ''Berlin''; {{framburður|De-Berlin2.ogg}}) er stærsta [[borg]] og [[höfuðborg]] [[Þýskaland]]s með tæpar 3,6 milljónir íbúa ([[2022]]) en flestir hafa íbúarnir verið 4,4 milljónir fyrir [[síðari heimsstyrjöld]].<ref name="mannfjöldi" /> Borgin er einnig sú fjölmennasta innan [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] ef miðað er við opinber borgarmörk. Berlín stendur við árnar [[Spree]] og Havel í norðaustanverðu Þýskalandi og er umlukt [[Sambandslönd Þýskalands|sambandslandinu]] [[Brandenborg]], en borgin sjálf er sjálfstætt sambandsland. Í héraðinu Berlín-Brandenburg búa 6,3 milljónir íbúa. Verg landsframleiðsla í héraðinu var 270 milljarðar evra árið 2023. Árið 2019 heimsóttu 13 milljónir ferðamanna Berlín, byggt á gistináttafjölda. == Saga == === Upphaf og miðaldir === Upphaf Berlínar má rekja til [[13. öldin|13. aldar]] en þá eru til staðar tveir bæir gegnt hvor öðrum við ána [[Spree]]. Þeir hétu ''Berlin'' og Cölln. Berlin er dregið af slavneska orðinu ''berl'', sem merkir [[mýri]] eða [[votlendi]]. Heitið hefur ekkert með [[bjarndýr|birni]] að gera eins og margir halda, þó að í dag sé [[bjarndýr|björn]] í [[skjaldarmerki]] og [[fáni|fána]] borgarinnar. Bærinn Cölln var nefnur eftir borginni [[Köln]] við [[Rín]]. [[1307]] sameinuðust bæirnir og mynduðu [[borg]]ina Berlin-Cölln. Aðrir núverandi borgarhlutar eru þó eldri. Til dæmis kemur [[Spandau]] fyrst við skjöl [[1197]] og Köpenick [[1209]] en þetta voru sjálfstæðar borgir allt fram í byrjun [[20. öldin|20. aldar]]. === Uppgangur og styrjaldir === [[1415]] varð Friðrik I af Hohenzollern-ætt [[kjörfursti]] Brandenborgar (og þar með Berlínar). Hohenzollern-ættin átti eftir að ríkja í Berlín sem [[hertogi|hertogar]], [[kjörfursti|kjörfurstar]], [[konungur|konungar]] og [[keisari|keisarar]] allt til [[1918]]. [[30 ára stríðið]] á [[17. öldin|17. öld]] hafði geigvænlegar afleiðingar fyrir Berlín. Barist var utan borgar sem innan, aðallega gegn keisaraliðinu. Þriðjungur allra bygginga skemmdust og íbúafjöldinn minnkaði um helming. Eftir [[stríð]] náði borgin sér þó furðu hratt. Íbúum fjölgaði, ekki síst er Friðrik Vilhjálmur (kallaður ''Der grosse Kurfürst''), bauð frönskum [[húgenottar|húgenottum]] hæli í borginni. Þá risu nokkur frönsk hverfi. Árið [[1700]] var fimmtungur borgarbúa franskur. Einnig komu innflytjendur frá [[Bæheimur|Bæheimi]] og [[Pólland]]i. === Berlín sem höfuðborg Prússlands === [[Mynd:Bburger Tor 1832.jpg|thumb|[[Brandenborgarhliðið]] 1832]] Árið [[1701]] krýndi [[Friðrik I (konungur Prússlands)|Friðrik III]] sig til [[konungur|konungs]] og kallaðist þá [[Friðrik I (konungur Prússlands)|Friðrik I]]. [[Prússland]] myndaðist sem [[konungsríki]] og varð Berlín þá [[höfuðborg]]. Sonur Friðriks I, Friðrik Vilhjálmur, gerði Prússland að stórveldi. Íbúatalan jókst úr 55 þúsund í 100 þúsund í hans tíð. Hann fjölgaði hermönnum úr 5 þúsund í 26 þúsund. Árið [[1740]] tók sonur hans við, [[Friðrik II (Prússland)|Friðrik II]]. Hann hernam [[Slesía|Slesíu]] í [[Pólland]]i, var einn af sigurvegurunum í [[7 ára stríðið|7 ára stríðinu]] og fékk viðurnefnið ''Der Grosse'' (''Hinn mikli''). Eftir sigur [[Napoleon Bonaparte|Napoleons]] á Prússum í orrustunum við [[Jena]] og Auerstedt var leiðin greið til Berlínar. Napoleon og herlið hans þrammaði í gegnum hið nýreista [[Brandenborgarhliðið|Brandenborgarhlið]] og hertók borgina. Frakkar urðu hins vegar til þess að [[menning]] borgarinnar tók stökk upp á við. Mynduð var borgarstjórn, Humboldt-háskólinn var stofnaður, fyrsta [[dagblað]]ið hóf göngu sína. Í [[iðnbyltingin|iðnbyltingunni]] um miðja [[19. öldin|19. öld]] óx Berlín hratt. [[1838]] var fyrsta [[járnbraut]]in lögð frá Berlín og gekk hún til [[Potsdam]]. Íbúafjöldinn margfaldaðist. Árið [[1819]] voru íbúar rétt um 200 þúsund en náðu einni milljón [[1877]]. [[1871]] var [[Vilhjálmur I (keisari Prússlands)|Vilhjálmur]] Prússakonungur krýndur til [[keisari|keisara]] í [[Versalir|Versölum]]. Það með varð Berlín að keisaraborg en það stóð aðeins í 37 ár. Við tap [[Þýskaland]]s í [[heimstyrjöldin fyrri|heimstyrjöldinni fyrri]] var keisaraveldið lagt niður. Við tók Weimar-lýðveldið. === Weimar-lýðveldið === Skömmu eftir að [[Weimar-lýðveldið]] var stofnað, voru borgarmörkin útvíkkuð talsvert. Sjö nágrannaborgir voru sameinaðar Berlín, svo sem Köpenick og [[Spandau]]. Íbúafjöldinn fór í 3,8 milljónir, talsvert meira en er í dag. Þrátt fyrir [[Stríðsskaðabætur í fyrri heimsstyrjöldinni|háar stríðsskaðabætur]] sem Þýskaland þurfti að greiða eftir [[heimstyrjöldin fyrri|heimstyrjöldina fyrri]], var Berlín menningarleg heimsborg. Tími þessi kallast ''Die Goldenen Zwanziger'' (''Hinn gullni 3. áratugur'') og einkenndist hann af mikilli kvikmyndagerð, leikhússýningum, listaviðburðum og næturlíf. Næturlíf þessa tíma eru gerð góð skil í kvikmyndinni Cabaret frá [[1972]]. Einnig áttu [[vísindi]]n mikla uppsveiflu á þessum tíma í borginni þegar menn á borð við nóbelsverðlaunahafana [[Albert Einstein|Einstein]], [[Fritz Haber|Haber]] og [[Otto Hahn|Hahn]] stunduðu fræði sín í borginni. Meðan menningarlífið stóð í blóma, urðu mikil tíðindi í [[stjórnmál]]um. Þjóðarflokkur [[Adolf Hitler|Hitlers]] (NSDAP) varð æ vinsælli. Hinn aldni ríkisforseti, [[Paul von Hindenburg]], sá sig tilneyddan til að veita Hitler kanslaraembættið í [[janúar]] [[1933]]. Mánuð seinna brann [[Ríkisþinghúsið í Berlín|ríkisþinghúsið (Reichstag) í Berlín]]. Hitler leysti þá þingið upp og flokkur hans hrifsaði til sín völdin. Endalok Weimar-lýðveldisins var staðreynd. Í hönd fór eitt grimmasta tímabil í sögu Þýskalands. === Þriðja ríkið og heimstyrjöldin síðari === Strax við valdatöku [[Adolf Hitler|Hitlers]] upplifðu [[gyðingar]] í borginni sínar fyrstu ofsóknir. Hundruðir flúðu land, ekki síst vísindamenn (til dæmis [[Lise Meitner]], [[Albert Einstein]]). Þrátt fyrir þetta voru [[Ólympíuleikarnir]] haldnir í Berlín [[1936]]. Nóttina 9.–10. [[nóvember]] var kveikt í öllum bænahúsum gyðinga í borginni. Þúsundir [[Gyðingar|gyðinga]] voru handteknar og verslanir þeirra eyðilagðar. Af upphaflega 75 þúsund [[gyðingar|gyðingum]] í borginni, lifðu aðeins 1.200 þeirra [[þriðja ríkið]] af. [[1939]] hófst [[heimstyrjöldin síðari]]. Strax ári seinna varð Berlín fyrir fyrstu loftárásum [[Bretland|Breta]]. Skemmdir voru takmarkaðar í upphafi. En þegar [[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]] tóku þátt í loftárásunum urðu skemmdirnar gífurlegar. Hitler stjórnaði ríkinu að mestu úr neðanjarðarbyrgi sínu (nálægt Potsdamer Platz) í skjóli fyrir öllum árásum. Loftárásum linnti ekki fyrr en [[Rússland|Rússar]] stóðu fyrir borgardyrunum í [[apríl]] [[1945]] en þá var verulega tekið að halla á stríðsgæfu Þjóðverja. Rússar hertóku borgina eftir ákafa götubardaga. Hitler sjálfur framdi sjálfsmorð í neðanjarðarbyrgi sínu [[30. apríl]]. [[2. maí]] gafst borgin upp. Berlín var þá rjúkandi rúst. Um fimmtungur allra bygginga voru gjöreyðilagðar (600 þúsund íbúðir), þar af helmingur í miðborginni. === Eftirstríðsárin === Eftir lok stríðsins var Berlín skipt upp í fjóra hluta á milli hernámsveldanna. [[Sovétríkin|Sovétmenn]] voru í austurhluta borgarinnar en [[Bretland|Bretar]], [[Frakkland|Frakkar]] og [[Bandaríkin|Bandaríkjamenn]] í vesturhlutanum. Yfirmenn herjanna mynduðu sameiginlega borgarstjórn. En brátt kom upp missætti milli herveldanna. Í [[júní]] [[1948]] fór svo að Sovétmenn lokuðu öllum götum og lestarteinum sem lágu í kringum hernámssvæði bandamanna. Þar sem vesturhluti Berlínar var sem eyja í sovéska hernámshlutanum í Þýskalandi, varð hann með öllu einangraður. Matar- og eldsneytisskortur gerði vart við sig í vesturhluta Berlínar. Því tóku Bandaríkjamenn á það ráð að fljúga með [[matvæli]] og nauðsynjavörur til borgarinnar. Þessi aðgerð kallaðist ''Luftbrücke'' (''Loftbrú''). Tempelhof-flugvöllur varð því að nokkurs konar lífæð borgarinnar. Þegar [[Sovétmenn]] sáu að lokanir þeirra skiluðu ekki tilætluðun árangri, var umferðinni hleypt á aftur. [[Kalda stríðið]] var í algleymingi. [[Mynd:BrandenburgerTorDezember1989.jpg|thumb|Fólk safnast saman við [[Brandenborgarhliðið]] í desember 1989]] [[1949]] var [[Sambandsríki Þýskalands]] stofnað með höfuðborg í [[Bonn]]. Aðeins nokkrum mánuðum seinna var [[Alþýðulýðveldi Þýskalands]] stofnað. Austur-Berlín varð höfuðborg [[Austur-Þýskaland]]s, en Vestur Berlín var aðeins eitt af sambandríkjum [[Vestur-Þýskaland]]s. [[1961]] hóf austurþýska stjórnin að reisa múr meðfram gjörvöllum landamærum ríkjanna tveggja. Var þá einnig reistur múr umhverfis Vestur-Berlín. Tilgangur múrsins var að varna því að fólk frá Austur-Þýskalandi kæmist til vesturs en tugþúsundir manna yfirgáfu Austur-Þýskaland árin áður. Með tilkomu [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]] var einangrun Vestur-Berlínar fullkomnuð. Aðeins tveimur árum seinna kom [[John F. Kennedy]], [[Bandaríkjaforseti]], í heimsókn til Vestur-Þýskalands. Í þeirri för kom hann einnig til Berlínar. Á stórum útifundi fyrir framan ráðhúsið lét hann þessi sögufrægu orð falla: „''Ich bin ein Berliner''“ (''Ég er Berlínarbúi''). [[1989]] fóru gríðarlegar mótmælaöldur fram í ýmsum austurþýskum [[borg]]um. Eftir að [[Míkhaíl Gorbatsjov]], [[forseti]] [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]], hélt ræðu í Austur-Berlín um að flóttamönnum frá Austur-Þýskalandi, sem flúðu land í gegnum [[Ungverjaland]] og [[Tékkóslóvakía|Tékkóslóvakíu]], yrðu ekki stöðvaðir, fór mikill neisti um íbúa Berlínar, bæði í austri og vestri. Fólk fór að safnast saman við Berlínarmúrinn. Sumir hömruðu í hann og aðrir klifruðu upp á hann. Í [[nóvember]] var ákveðið að létta á ferðabanni og hluti múrsins var opnaður. Samstundis streymdu þúsundir manna yfir til Vestur-Berlínar. Næstu daga voru ýmsar landamærastöðvar opnaðar, bæði í Berlín og annars staðar í Þýskalandi. Fall múrsins var staðreynd. Þó voru löndin bæði ekki sameinuð fyrr en á næsta ári. [[1991]] var ákveðið að flytja þýska [[þing]]ið aftur til Berlínar. Sá flutningur fór fram allt til ársins [[1999]]. Berlín var þar með aftur orðin að höfuðborg sameinaðs Þýskalands. == Landafræði == <gallery mode="packed"> MK19991 Berlin Skyline.jpg|2014 Berlin city center seen from Drachenberg Berlin during sunrise 2020-09-14 16.jpg|2020 Museumsinsel Berlin Juli 2021 1 (cropped).jpg|2021 Berliner Türme - Towers of Berlin - Flickr - abbilder.jpg|2022 </gallery> == Borgarhlutar == Berlín var lengi vel skipt upp í 23 borgarhluta en árið [[2001]] voru margir þeirra sameinaðir, þannig að nú eru þeir aðeins tólf talsins. Borgarhlutarnir eru tiltölulega sjálfstæðir, það er þeir hafa sína eigin borgarstjórn, sinn eigin borgarstjóra, sín eigin fjárhagsmál og svo framvegis. Listi borgarhlutana eftir stærð: [[Mynd:Berlin, administrative divisions (+districts -boroughs -pop) - de - colored.svg|thumb|400px|Borgarhlutar í Berlín]] {| class="wikitable" |- ! Borgarhluti !! Stærð í km²!! Íbúar |- | Treptow-Köpenick || 168,42 || 239 þúsund |- | Pankow || 103,01 || 364 þúsund |- | Steglitz-Zehlendorf || 102,5 || 292 þúsund |- | [[Spandau]] || 91,91 || 224 þúsund |- | Reinickendorf || 89,46 || 241 þúsund |- | Charlottenburg-Wilmersdorf || 64,72 || 318 þúsund |- | Marzahn-Hellersdorf || 61,74 || 247 þúsund |- | Tempelhof-Schöneberg || 53,09 || 333 þúsund |- | Lichtenberg || 52,29 || 257 þúsund |- | Neukölln || 44,93 || 310 þúsund |- | Mitte || 39,47 || 330 þúsund |- | Friedrichshain-Kreuzberg || 20,16 || 270 þúsund |- | '''Alls''' || '''891,7''' || '''3.425 þúsund''' |} == Vinabæir == Berlín viðheldur vinabæjatengslum við eftirfarandi borgir: {| class="toptextcells" | style="width:20em" | {{USA|#}} [[Los Angeles]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] (1967) {{FRA|#}} [[París]], [[Frakkland]]i (1987) {{ESP|#}} [[Madríd]], [[Spánn|Spáni]] (1988) {{TUR|#}} [[Istanbúl]], [[Tyrkland]]i (1988) {{RUS|#}} [[Moskva|Moskvu]], [[Rússland]]i (1990) {{POL|#}} [[Varsjá]], [[Pólland]]i (1991) | style="width:20em" | {{HUN|#}} [[Búdapest]], [[Ungverjaland]]i (1991) {{BEL|#}} [[Brussel]], [[Belgía|Belgíu]] (1992) {{IDN|#}} [[Djakarta]], [[Indónesía|Indónesíu]] (1993) {{UZB|#}} [[Taskent]], [[Úsbekistan]] (1993) {{MEX|#}} [[Mexíkóborg]], [[Mexíkó]] (1993) {{CHN|#}} [[Peking]], [[Kína]] (1994) | style="width:20em" | {{JPN|#}} [[Tókýó]], [[Japan]] (1994) {{ARG|#}} [[Búenos Aíres]], [[Argentína|Argentínu]] (1994) {{CZE|#}} [[Prag]], [[Tékkland]]i (1995) {{NAM|#}} [[Windhoek]], [[Namibía|Namibíu]] (2000) {{GBR|#}} [[London]], [[Bretland]]i (2000) |} == Þekktir einstaklingar == Listi nokkurra þekktra einstaklinga frá Berlín: * [[1769]] [[Alexander von Humboldt]] náttúrufræðingur * [[1831]] Reinhold Begas myndhöggvari og málari * [[1878]] [[Gustav Stresemann]] ríkiskanslari og [[Friðarverðlaun Nóbels|friðarverðlaunahafi Nóbels]] [[1926]] * [[1901]] [[Marlene Dietrich]] leikkona og söngkona * [[1925]] Hildegard Knef leikkona og söngkona * [[1928]] Hardy Krüger leikari * [[1929]] Harald Juhnke skemmtikraftur og leikari * [[1942]] Reinhard Mey þjóðlagasöngvari og trúbador * [[1961]] Natassja Kinski leikkona * [[1966]] Thomas Hässler knattspyrnumaður og heimsmeistari [[1990]] * [[1976]] Dominic Monaghan breskur leikari * [[1988]] [[Jérôme Boateng]] knattspyrnumaður og heimsmeistari [[2014]] === Bókmenntir === Meðal áhrifamikilla rithöfunda á 20. öld má nefna Georg Simmel, Alfred Döblin, Christian Morgenstern, Joachim Ringelnatz, Kurt Tucholsky, Walter Benjamin, Bertolt Brecht, Gottfried Benn, Vladimir Nabokov, Erich Kästner, Christopher Isherwood, Robert Jungk, Günter Grass, Uwe Johnson, Heiner Müller, Christa Wolf, Wolfgang Kohlhaase, Peter Schneider, Herta Müller, Max Goldt, Jonathan Franzen, Maxim Biller, Eva Menasse, Wladimir Kaminer, Anika Decker, Ferdinand von Schirach og Benjamin von Stuckrad-Barre. == Byggingarlist == [[Mynd:2005-10-26 Brandenburger-Tor.JPG|thumb|[[Brandenborgarhliðið]] eftir fall múrsins]] Flestar þekktar byggingar Berlínar eru í borgarhlutanum Mitte. Þekktasta bygging borgarinnar er [[Brandenborgarhliðið]]. Það er jafnframt orðið að þjóðartákni Þjóðverja eftir fall [[Berlínarmúrinn|Berlínarmúrsins]]. Múrinn var aðeins í nokkra metra fjarlægð frá hliðinu, sem stóð austan við múrinn, þannig að það myndaði nokkurs konar botnlanga í miðborg Austur-Berlínar. Skammt norður af hliðinu stendur hið fræga [[Ríkisþinghúsið í Berlín|ríkisþinghús]] (''Reichstag''). Það var reist sem þinghús á keisaratíma [[Prússland]]s og þar var [[Weimar-lýðveldið]] stofnað. Þinghús þetta er næstvinsælasti ferðamannastaður Þýskalands, á eftir [[Dómkirkjan í Köln|dómkirkjunni í Köln]]. Við Friedrichstrasse stóð varðstöðin [[Checkpoint Charlie]]. Hún var landamærastöð milli bandaríska og sovéska hernámssvæðanna á tíma [[Kalda stríðið|kalda stríðsins]]. Safnaeyjan Museumsinsel er eyja í ánni [[Spree]] í miðborginni. Þar eru fjöldi safnhúsa, svo sem [[Pergamonsafnið]] (''Pergamonmuseum''), [[Bodesafnið]] (''Bodemuseum''), Altes Museum og Alte Nationalgalerie. Einnig er á eyjunni [[dómkirkjan í Berlín]] (Berliner Dom). Gendarmenmarkt er stórt bílalaust torg rétt sunnan við breiðgötuna Unter den Linden. Það er af mörgum talið fegursta torg borgarinnar. Þar eru franska dómkirkjan (''Französischer Dom''), þýska dómkirkjan (''Deutscher Dom'') og tónlistarhúsið Konzerthaus. [[Alexanderplatz]] er stórt og mikið umferðartorg í austurhluta borgarinnar. Þar stendur [[Sjónvarpsturninn í Berlín|sjónvarpsturninn]] en hann er hæsta bygging borgarinnar. Þar nálægt er einnig rauða ráðhúsið (''Rotes Rathaus''). Það þjónar enn sem aðalráðhús borgarinnar. Aðra markverða staði og byggingar í Austur-Berlín má nefna Nicolai-hverfið, bænahús gyðinga (Neue Synagoge), stríðsminnisvarðann Neue Wache og leifar Berlínarmúrsins við aðaljárnbrautarstöðina. [[Miðborg]] Vestur-Berlínar var í kringum torgið Breitscheidplatz og breiðgötuna Kurfürstendamm. Við Breitscheidplatz er minningarkirkjan [[Kaiser-Wilhelm-Gedächtniskirche]] sem eyðilagðist í loftárásum [[Heimstyrjöldin síðari|heimstyrjaldarinnar síðari]]. Turn hennar hefur staðið síðan sem minnisvarði um hrylling stríðsins. Gegnt kirkjunni er verslunarmiðstöðin Europacenter. Þar rétt hjá er [[dýragarður]] Vestur-Berlínar, Zoologischer Garten, en hann er elsti dýragarður Þýskalands. Aðrir merkir staðir í Berlín eru Pfaueninsel í Zehlendorf, virkið Zitadelle í Spandau, [[Charlottenburg-kastali]], [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín]], [[Sigursúlan í Berlín|sigursúlan]], og brúin [[Oberbaumbrücke]] í Kreuzberg. == Menntun == [[Mynd:Campus-Wilhelminenhof-Berlin.jpg|thumb|HTW Berlín]] * Freie Universität Berlin (FU) * Humboldt-Universität zu Berlin (HU) * Technische Universität Berlin (TU) * Charité Universitätsmedizin Berlin * Universität der Künste Berlin (UdK) * European School of Management and Technology (ESMT) * Hertie School * Berliner Hochschule für Technik (BHT) * Hochschule für Technik und Wirtschaft Berlin (HTW) * Hochschule für Wirtschaft und Recht Berlin (HWR) == Menning == [[Mynd:MKr347803 Lorena Rae (Berlinale 2024).jpg|thumb|upright|Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Berlín]] === Hátíðir === *[[Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Berlín]] === Leikhús og Óperur === * Staatsoper * Deutsches Theater * Admiralspalast * Berliner Ensemble * [https://www.palast.berlin Friedrichstadt-Palast] - Stærsta sýning höll í Evrópu * Maxim-Gorki-Theater * Theater des Westens * Theater und Komödie am Kurfürstendamm * Deutsche Oper * Komische Oper * Renaissance Theater * Volksbühne == Íþróttir == [[Mynd:Olympiastadion Berlin 2015.jpg|thumb|Ólympíuleikvangurinn í Berlín]] Berlín er Ólympíuborg. Þar voru Sumarólympíuleikarnir haldnir árið [[1936]], meðan [[þriðja ríkið]] var við lýði. Mörg íþróttafélög eru starfandi í Berlín. Þekktasta knattspyrnufélag borgarinnar er [[Hertha BSC]] en það hefur tvisvar orðið þýskur meistari, [[1930]] og [[1931]]. Heimavöllur liðsins er [[Ólympíuleikvangurinn í Berlín|Ólympíuleikvangurinn]] sjálfur. Íslenski knattspyrnumaðurinn [[Eyjólfur Sverrisson]] lék með félaginu [[1996]]-[[2002]]. Næst Herthu í vinsældum kemur [[1. FC Union Berlin]], sem er úr austurhluta Berlínar og leikur á Stadion an der Alten Försterei. Ólympíuleikvangurinn er árlega notaður fyrir úrslitaleik þýsku bikarkeppninnar í [[knattspyrna|knattspyrnu]]. Á honum fór einnig fram úrslitaleikur í HM í knattspyrnu árið [[2006]], en þá vann [[Ítalía]] [[Frakkland]]. Helsta [[Handbolti|handboltaliðið]] er Füchse Berlín. Besti árangur liðsins er þriðja sætið í þýsku deildinni (tvisvar). Nokkrir Íslendingar hafa spilað með og þjálfað liðið, þeirra á meðal eru Dagur Sigurðsson (þjálfari), Bjarki Már Elís­son og [[Alexander Petersson]]. Allt frá [[1974]] hefur verið haldið [[Maraþonhlaup]] í borginni (''Berlin-Marathon''). Núverandi heimsmet í greininni á Tigist Assefa, en hann setti það í hlaupinu í Berlín [[2023]]. == Samgöngur == * Flugvelli Berlín-Brandenburg * Lestarstöð Berlín * U-Bahn * S-Bahn * BVG == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == {{commons|Berlin|Berlín}} * {{bókaheimild|höfundur=Beevor, Antony|titill=Fall Berlínar 1945|útgefandi=Bókaútgáfan Hólar|ár=2006|ISBN=9979-776-73-0}} * {{bókaheimild|höfundur=Schneider og Cobbes|titill=Berlin|útgefandi=Jaron|ár=1998}} * {{wpheimild|tungumál=de|titill=Berlin|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2009}} == Tenglar == {{Commons||Berlín}} * {{Opinber vefsíða}} {{Borgir í Þýskalandi}} {{Höfuðborgir í Evrópu}} {{Sambandslönd Þýskalands}} [[Flokkur:Berlín| ]] [[Flokkur:Borgir í Þýskalandi]] [[Flokkur:Sambandslönd Þýskalands]] [[Flokkur:Höfuðborgir í Evrópu]] [[Flokkur:Hansasambandið]] mi76921kh7ius7ivvgj1h4y24hjjyk9 0 10862 1979442 1977432 2026-09-19T00:37:36Z Fyxi 84003 1979442 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Alberta | nafn_í_eignarfalli = Alberta | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Alberta.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Alberta.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Fortis et liber}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Öflug og frjáls)}} | kort = Alberta in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1905|9|1}} (skipt upp frá [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]]) | aðild_röð = Tíunda, með [[Saskatchewan]] | höfuðborg = [[Edmonton]] | stærsta_borg = [[Calgary]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Salma Lakhani | forsætisráðherra = Danielle Smith | sæti_neðri_málstofa = 37 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 661848 | flatarmál_land_km2 = 642317 | flatarmál_vatn_km2 = 19531 | flatarmál_sæti = 6. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 4262635 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 4. sæti | mannfjöldi_áætlun = 5048151 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 6,44 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun1 = −06:00 | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = | tímabelti2 = | utc_hliðrun2 = | tímabelti2_sumartími = | utc_hliðrun2_sumartími = | tímabelti2_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = AB | póstfang_forskeyti = T | iso_kóði = CA-AB | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Alberta's Cities.png|thumb|Borgir og bæir í Alberta.]] '''Alberta''' er eitt af [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkjum]] [[Kanada]]. Það er nefnt í höfuðið á [[Louise prinsessa, Hertogaynja af Argyll|prinsessunni Lovísu Karólínu Albertu]] (1848-1939), fjórðu dóttur [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]]. Lovísa prinsessa var einnig eiginkona [[John Douglas Sutherland Campbell, Níundi Hertogi af Argyll|Sir John Campbell]], sem var [[yfirlandsstjóri Kanada]] frá 1878-1883. Alberta er 4. fjölmennasta og 4. stærsta fylki Kanada og var stofnað árið 1905. Fólksfjöldi árið [[2026]] var um 5 milljónir.<ref name="mann-2026-q1" /> ==Söguágrip== Frumbyggjar hafa verið á svæðinu sem nú er Alberta að minnsta kosti í 8000 ár. Þeir veiddu vísunda á sléttunum þar. Meðal hópa frumbyggja voru [[Blackfoot|Svartfætlingar]], [[Shoshone|Sjósjónar]], [[Cree|Kríar]] og [[Chipewyan|Tsjipewar]]. Þegar Evrópubúar komu á svæðið sýktust frumbyggjar af [[bólusótt]] og varð mannfall af þeim völdum. Frumbyggjarnir áttu í innbyrðis átökum og í lok 18. aldar hröktu Svartfætlingar Sjósjónaættbálka suður á bóginn. Fyrsti Evrópubúinn sem kom til Alberta var líklega skinnakaupmaðurinn og Frakkinn Pierre La Vérendrye sem kom frá [[Manitóba]] árið 1730. Um miðja öldina voru könnuðir eins og [[David Thompson]] og [[Alexander MacKenzie]] á svæðinu. MacKenzie nam land við [[Fort Chipewyan]] fyrstur Evrópubúa árið 1788. Franskir og breskir skinnakaupmenn áttu í erjum á svæðinu. Margir bæir og borgir í fylkinu voru fyrst stofnuð sem verslunarstaðir fyrir skinnavöru. Hudson-flóafélagið gerði tilkall til svæðisins og taldi það hluta af [[Rupert's Land]] (einnig [[Norðvesturhéruðin]]) þar til það lét svæðið af höndum til Kanadastjórnar árið 1868. Stjórnin vann að þvi að gera samninga við frumbyggja svæðisins um notkun lands. Til að koma á stöðugleika á svæðinu stofnuðu stjórnvöld til lögregluliðs (North-West Mounted Police) sem hafði bækistöðvar í bæjum eins og Fort MacLeod, Edmonton og Calgary. Árið 1882 varð svæðið hluti af Norðvesturhéruðunum, kallað District of Alberta. Í lok 19. aldar höfðu Evrópubúar gengið nærri stofnum [[vísundur|vísunda]] á svæðinu sem kom niður á frumbyggjum þar sem vísundakjöt var aðalfæða þeirra. Eftir því sem vísundunum fækkaði hófu þeir að rækta búfénað, aðallega nautgripi. Bandarískir innflytjendur komu í stórum stíl til að freista gæfunnar í landbúnaði. Einnig komu hópar frá meginlandi Evrópu, mest frá Þýskalandi, Úkraínu og Skandinavíu. Þann 1. september árið 1905 varð Alberta að fylki innan Kanada. Ríkistjórnin í [[Ottawa]] hafði fyrst um sinn umráð yfir náttúruauðlindum svæðisins. Bændur komust til valda í stjórnmálum á 3. áratug 20. aldar, þar sem óánægja var með viðskipti (lágt hveitiverð), ákvarðanir stjórnvalda og lestarfélaga. Eftir heimstyrjöldina síðari fannst olía og gas í fylkinu og hagur íbúa vænkaðist. Borgirnar Edmonton og Calgary stækkuðu. Flokkurinn [[Social Credit Party]], stofnaður af predikaranum William Aberhart, var við völd í Alberta frá 1935 til 1971. Síðan tók Framsækni íhaldsflokkurinn (Progressive Conservative Party) við þar til 2015. ==Samfélag== Höfuðborg Alberta er [[Edmonton]]. Fjölmennasta borgarsvæði þess, [[Calgary]], í suðurhluta Alberta, er einnig miðdepill efnahags fylkisins. Meira en milljón íbúa býr í hvorri borg um sig. Fjölmennasta borg á eftir þeim er [[Red Deer]] með tæplega 100 þúsund íbúa. Aðrar borgir sem nefna má eru [[Lethbridge]] og [[Fort McMurray]]. 81% af íbúum Alberta búa í þéttbýli og 19% í dreifbýli. [[Calgary-Edmonton gangurinn|Calgary-Edmonton möndullinn]] er þéttbýlasta svæði fylkisins og eitt það þéttbýlasta í öllu Kanada. Í [[Calgary]] er hátíðin ''the Stampede'' haldin árlega en þar er sveita- og kúrekamenningu fagnað. Í [[Banff]] er árlega kvikmyndahátíðin ''Banff Mountain Film Festival''. ==Landsvæði== Alberta á landamæri að [[Saskatchewan]] í austri og [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í vestri, [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] í norðri og bandaríska fylkinu [[Montana]] í suðri. Í vesturhluta fylkisins eru [[Klettafjöll]]. Þar eru þjóðgarðarnir [[Jasperþjóðgarðurinn|Jasper]], [[Banffþjóðgarðurinn|Banff]] og [[Waterton Lakes-þjóðgarðurinn]]. Aðrir þjóðgarðar eru [[Elk Island-þjóðgarðurinn]] austur af [[Edmonton]] og [[Wood Buffalo-þjóðgarðurinn]] í norðurhlutanum. Hæsta fjallið er [[Mount Columbia]] (3,747m). Suður-Alberta er hluti af [[Slétturnar miklu|kanadísku sléttunum]]. Í norðri eru skógar og vötn. Í suðaustri eru [[Badlands (Alberta)|Badlands]] þar sem landslag er gróðursnautt og skorið giljum. Þar hefur fundist mikið af risaeðlubeinum. Í Alberta er meginlandsloftslag með lítilli úrkomu, hlýjum sumrum og köldum vetrum. [[Mynd:Spirit Island, Maligne Lake, Jasper NP.jpg|thumb|Í Jasper-þjóðgarðinum: Maligne-vatn.]] [[Mynd:The-Three-Sisters-Szmurlo.jpg|thumbnail|Three sisters við Canmore]] ==Dýralíf og gróður== Í fylkinu má meðal annars finna [[sauðnaut]], [[elgur|elgi]], [[svartbjörn|svart-]] og [[brúnbjörn|brúnbirni]], [[úlfur|úlfa]], [[klettafjallageit]], [[hjartardýr]], [[múrmeldýr]] og [[íkorni|íkorna]]. Fuglalíf er fjölbreytt, t.d. [[skallaörn|skallaernir]], [[haukur|haukar]], [[ugla|uglur]], [[gæs]]ir, [[önd|endur]], [[himbrimi|himbrimar]], [[gjóður|gjóðar]] og [[kráka|krákur]]. Miklir skógar eru í [[Klettafjöll]]um og í norðurhluta Alberta. Trjátegundir sem þar má finna eru m.a. [[hvítgreni]], [[blágreni]], [[stafafura]], fjalla[[þinur]], [[degli]], [[balsamösp]], [[elri]] og [[hlynur|hlyn]]tegundir. Reglulega koma upp skógareldar í þjóðgörðunum. ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Heimild== {{commons||Alberta}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Alberta|mánuðurskoðað= 9. nóv|árskoðað= 2016 }} ==Tenglar== * {{Opinber vefsíða}} {{Alberta}} {{Kanada}} [[Flokkur:Alberta| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] rughx1x49e2yyuu6jv4qigsulbagd0g 0 11740 1979427 1742643 2026-09-18T19:21:48Z Huldar98 70847 /* Smíði */ Bæti við að það vantar heimild fyrir því hvenær skipin voru byggð fyrst 1979427 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Vikingshipkils.jpg|thumb|right|Horft framan á [[Ásubergsskipið]] (mikið endurbyggt).]] '''Langskip''' voru [[seglskip]] sem [[saxar]] og [[Norðurlönd|norrænir]] menn notuðu sem [[herskip]] og til að sigla upp [[Á (vatnsform)|ár]] og leggja upp á grynningar þegar þeir herjuðu á [[Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]] og á meginlandi [[Evrópu]] fram til loka [[Víkingaöld|Víkingaaldar]]. Skipin voru lág, mjó og rennileg, [[súðbyrðingur|súðbyrt]] með [[kjölur|kjöl]], [[hliðarstýri]] og eitt [[mastur]] með [[Ferhyrningur|ferhyrndu]] [[rásegl]]i. Þeim var bæði siglt og róið með [[ár]]um. Langskip ristu grunnt og hentuðu því vel til að sigla í grunnu vatni, til að sigla upp á strönd og til að bera yfir farartálma. Þessir sömu eiginleikar gerðu að þau hentuðu síður til úthafssiglinga. [[Knörr]]inn var því notaður til [[landkönnun]]ar og [[landnám]]s á [[eyja|eyjunum]] í [[Atlantshaf]]i, en hann var bæði hærri og breiðari. [[Mynd:Viking longship.png|alt=Teiknuð mynd af langskipi|thumb|Teiknuð mynd af langskipi]] == Einkenni == Einkenni langskips voru að þau voru löng, mjó, og þóttu tignarleg. Þetta voru léttir bátar sem ristu grunnt þannig að mótstaða var minni og gátu þau því siglt hraðar. Það gerði þeim kleift að sigla í ám sem voru allt að einn meter að dýpt og að taka land við flest skilyrði hvenær sem þeir vildu, einnig var skipið nógu létt til þess að hægt væri að lyfta því milli ána eða snúa því við og nota botnin fyrir skjól þegar þeir tjölduðu. Langskip voru líka eins á báðum endum þannig að skipið gat siglt afturabak án þess að þurfa að snúa við. Þessi eiginleiki var gagnlegur á siglingum við [[Norðurlöndin|Norðurlönd]] þar sem [[borgarísjakar]] og [[hafís]] reyndust hættulegir. Langskip voru með árar eftir endilöngu skipinu. Seinni útgáfur langskipa voru með rétthyrnd [[segl]] fest við eitt [[mastur]] sem var staðsett í miðju skipinu. Seglið var notað til að koma í stað eða létta áreynslu ræðara sérstaklega í löngum ferðum. Meðalhraði víkingaskipa var mismunandi milli skipa en var nokkurn veginn  9.3 – 18.5 km/k og hámarkshraði langskips við bestu aðstæður var um það bil 28 km/k. == Saga skipanna == Langskip voru bestu skipin sem í boði voru á þessum tíma og voru þess vegna mjög verðmæt. Skipin voru oft sameign bænda sem bjuggu við sjávarsíðuna og konungar notuðu þau oft í [[Stríð|stríði]] til þess að geta safnað saman stórum [[her]] með stuttum fyrirvara. Á meðan norrænir menn notuðu langskip í hernaði voru þau samt mest notuð í herflutninga, en ekki sem [[herskip]] til orrustu. Á 9. öld þegar útþensla [[Víkingar|víkinga]] var sem mest, gerðu norrænir menn árás af hafi á [[Frankaveldi]], sem var þá í mikilli lægð, með því að sigla upp sjófærar ár eins og [[Signa|Signu]]. Á 10. öld bundu menn stundum langskip saman fyrir sjóorrustur. Skipin voru kölluð „Drekaskip“ af óvinum þeirra út af drekahausnum sem var fastur við bóga skipana. == Smíði == Hægt er að rekja fyrstu langskipin til 500 til 300 fyrir Krist, þegar dönsku hjortspring bátarnir voru byggðir {{Citation needed}}. Þeir voru festir með snæri en ekki negldir. == Tengt efni == * [[Víkingaskip]] * [[Knörr]] * [[Dreki (skip)|Dreki]] == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = Longship | mánuðurskoðað = 29. Nóvember | árskoðað = 2017}} {{Seglskútur}} {{Stubbur|skip}} [[Flokkur:Seglskútur]] [[Flokkur:Víkingaskip]] 8hxve3i7d69c4hlgs173m6btqks9rf4 0 20381 1979423 1512140 2026-09-18T19:07:50Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1979423 wikitext text/x-wiki '''Auðgunarbrot''' eða '''fjármunabrot''' er [[afbrot]] framið í þeim tilgangi að hagnast fjárhagslega. Auðgunarbrot koma fram í XXVI. kafla almennra hegningarlaga nr. 19/1940. Brot framin í auðgunarskyni beinast yfirleitt að tilteknu verknaðarandlagi og felast brotin í ólögmætri yfirfærslu slíkra verðmæta til annarra einstaklinga eða [[Lögaðili|lögaðila]] sem ekki hafa umráð yfir þeim. Í þessu felst að í auðgunarbrotum er auðgunarásetningur sem beinist að tilteknu verknaðarandlagi og ólögmætri yfirfærslu verðmætanna. Auðgunarbrot eru ólík en hafa viss sameiginleg einkenni, þau eru tjónsbrot og sum með fullframningarstig fært fram og verðgildi fjármuna þarf ekki að rýrna við brotin heldur færast þau með ólögmætri yfirfærslu fjármuna til einhvers eða einhverra sem ekki á rétt til þeirra. [[Andlag]] brotanna hefur alltaf eitthvað fjárhagslegt gildi og því geta verðlausir munir ekki verið verknaðarandlag brotanna. Brotið þarf því að beinast að einhverju verðmæti. Einkenni auðgunarbrota er saknæmisskilyrðið, sbr. ásetningur í 18. gr. hgl. og dugar gáleysi ekki til. [[Flokkur:Auðgunarbrot| ]] h1qhu5yrm8r9j5i00vn4rwpm8zsq52h 0 23435 1979521 1979333 2026-09-19T11:54:04Z Maxí 1659 /* Gamli og nýi bærinn */ 1979521 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Edinborg | nafn_í_eignarfalli = Edinborgar | nafn_á_frummáli = Edinburgh | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = EdinburghMontage.png | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar | fáni = Flag of Edinburgh.svg | innsigli = | skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Skotland | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi | teiknibóla_kort_stærð = 200px | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}} | undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = 263 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2024 | mannfjöldi_heild = 530.680 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]] | utc_hliðrun = +00:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]] | utc_hliðrun_sumartími = +01:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020). Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]]. [[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári. == Saga == === Forsaga === [[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|left|Í fellinu [[Sæti Artúrs]] var ein fyrsta byggðin á svæðinu]] Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, [[Sæti Artúrs]], Craiglockhart og Pentland-fell. Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr. Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig. „Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað. Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi. Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni. Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]]. === 17. öld === [[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]] Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi. Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]]a hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi. === 18. öld === [[Mynd:The_Parliament_Close_and_Public_Characters_Fifty_Years_Since.jpg|thumb|Málverk af torgi fyrir framan Dómkirkju heilags Egidíusar seint á 18. öld]] Eftir sáttmálagerð árið 1706 samþykktu þingin í Englandi og Skotlandi [[Sambandslögin 1707|Sambandslögin]] sem sameinuðu löndin tvö undir [[Konungsríkið Stóra-Bretland]] þann 1. maí 1707. Í kjölfar þess var [[skoska þingið]] sameinað við það enska og úr varð [[breska þingið]] sem sat í [[Westminster]] í London. Margir Skotar mótmæltu sambandinu og óeirðir brutust út í borginni. Snemma á 18. öld var Edinborg orðin ein þéttbyggðasta og óhreinasta borg Evrópu. Það kom þeim sem heimsóttu borgina á óvart að ólíkar [[stétt]]ir bjuggu í sömu borgarhverfum, jafnvel sömu húsum. Samt var ákveðinn klofningur þar sem verslunarmenn og iðnaðarmenn bjuggu í kjallaraíbúðum og á neðri hæðum, en velmegandi borgarar á þeim efri. Árið 1745 hertóku [[Jakobítar]] Edinborg um skeið á leið sinni til Englands. Eftir ósigur þeirra við [[Culloden]] var nokkuð um hefndaraðgerðir og tilraunir til að koma á friði. Á þessum tíma vildi borgarráðið fylgja fordæmi Lundúna með því að bæta umhverfi borgarinnar og ákvað að stækka hana til norðurs. Ráðið sýndi tryggð sína við [[Georg 3.|Georg 3. Bretakonung]] með því að velja götuheiti í nýja bænum sem vísuðu til konungsfjölskyldunnar, t.d. ''George Street'', ''Queen Street'' og ''Princes Street''. Skipulag nýja bæjarins, þar sem götur liggja að mestu leyti eftir grind, var niðurstaða stórrar hönnunarkeppni sem haldin var af borgarráðinu árið 1766. Í seinni hluta 18. aldar blómstraði [[Skoska upplýsingin]] í Edinborg, þar sem hugsuðir eins og [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[James Hutton]] og [[Joseph Black]] voru þekktir og áberandi í borgarlífinu. Edinborg varð miðstöð þekkingar og fræðslu og fékk því viðurnefnið „Aþena norðursins“, en einnig að hluta til vegna gnægðar bygginga í [[nýklassískur stíll|nýklassískum stíl]]. Upp úr 1770 byrjuðu velmegandi íbúar að flytja í nýja bæinn úr hinum gamla en þessi þróun gjörbreytti félagslífi borgarinnar. === 19. og 20. öld === Á 19. öld varð Edinborg iðnaðarborg, þó því er oft haldið fram að raunin hafi ekki verið sú. Mikilvægar atvinnugreinar á þessum tíma voru m.a. [[prentun]] og [[Bjór|bjórgerð]], en seinna bættust við gúmmígerð og verkfræðifyrirtæki. [[Glasgow]] leysti Edinborg af hólmi sem fjölmennasta borg Skotlands árið 1821. Með tilkomu [[Lestarsamgöngur|járnbrauta]] í kringum árið 1840 myndaðist blómstrandi verslunarhverfi í miðborginni milli Princes Street og George Street. Lífsskilyrðum í gamla bænum hrakaði mikið og hann varð að skuggahverfi þar sem lífslíkur voru lélegar. Borgarstjórinn [[William Chambers]] fór í umbætur á hverfinu í kringum 1860 og lét reisa þar mörg hús sem standa enn í dag. Fleiri umbætur fylgdu snemma á 20. öld þökk sé [[Patrick Geddes]] en lífsskilyrði í gamla bænum versnuðu aftur milli heimsstríða. Á sjöunda og áttunda áratug 20. aldar var skuggahverfið rutt og nýjar byggingar reistar, en þetta var umdeilt á sínum tíma. Á tíunda áratugnum spratt upp fjármálahverfi á lóðum vestan við kastalann sem hýstu áður lestarstöð og brugghús. Edinborg er því önnur stærsta miðstöð fjármálastarfsemi og stjórnsýslu í Bretlandi. Um það bil þriðjungur skrifstofuhúsnæðis í borginni er notaður undir fjármálafyrirtæki. Edinburgh Park er nýtt skrifstofuhverfi í vesturhluta borgarinnar, nálægt flugvellinum. Með [[Skotlandslögin 1998|Skotlandslögunum 1998]] sem tóku gildi ári seinna var [[skoska þingið|skosku þingi]] komið aftur á laggirnar ásamt [[Skoska ríkisstjórnin|ríkisstjórn]] í Edinborg. Þingið og ríkisstjórnin hafa sjálfstjórnarvald á mörgum sviðum en helstu undantekningar eru varnarmál, utanríkissmál og skattlagning (að stórum hluta) en þessum málaflokkum er stjórnað af [[breska þingið|breska þinginu]] í Westminster. == Landfræði == === Lega === [[Mynd:Edinburgh Victora Street 20211019.jpg|thumb|right|Victoria Street í gamla bænum]] Edinborg liggur í „miðbeltinu“ svokallaða (e. ''Central Belt'') á milli [[skosku hálöndin|hálandanna]] og suðurhluta Skotlands, á suðurhlið [[Forth-fjörður|Forth-fjarðar]]. Miðborgin liggur 4 km fyrir suðvestan við ströndina í [[Leith]] og 42 km frá austurströnd Skotlands og [[Norðursjór|Norðursjó]] við [[Dunbar]]. Gamli bærinn byggðist upp í kringum [[Edinborgarkastali|kastalann]] á Castle Rock, en oft er sagt að borgin sé byggð á sjö hæðum: Calton Hill, Corstorphine Hill, Craiglockhart Hill, Braid Hill, Blackford Hill, Sæti Artúrs og Castle Rock. === Borgarlandslag === [[Mynd:Edinburgh. View from Calton Hill.jpg|thumb|left|Séð úr Calton Hill]] Borgin liggur á landspildu milli Forth-fjarðar til norðurs og [[Pentland Hills]] til suðurs. Svæðið í kringum borgina var einu sinni mjög [[eldvirkni|eldvirkt]] en [[jökulrof]] hefur einnig sett svip sinn á landslagið. [[Gígtappi|Gígtappar]] úr [[blágrýti]] sem mynduðust fyrir 350 til 400 milljónum ára sjást víða um borgina. Castle Rock er dæmi um slíkan gígtappa en hann klauf ísbreiðu og mikill [[jökulruðningur]] var skilinn eftir austan við tappann. Jökullinn rauf djúpan dal norðan við gígtappann en í honum var lónið Nor Loch sem hefur verið framræst. Þessir eiginleikar Castle Rocks gerðu það að náttúrulegu [[virki]] og því var Edinborgarkastali reistur þar. [[Sæti Artúrs]] er útdauð eldstöð sem myndaðist á [[kolatímabilið|kolatímabilinu]] en þar olli jökull miklu rofi þegar það skreið frá vestri til austurs á [[ísöld]]. Frekara rof á fjallinu afhjúpaði hamra og [[stuðlaberg]] sem sjást í dag. Salisbury Crags voru mynduð á sama hátt. Hverfin Marchmont og Bruntsfield í suðurhluta borgarinnar liggja á [[jökulalda|jökulöldu]] sem skapaðist þegar jökullinn hörfaði. Áin [[Water of Leith]] liggur um borgina en uppspretta hennar er í Pentland Hills. Þaðan rennur hún um 29 km vatnsfall í gegnum suður- og vesturhluta borgarinnar áður en hún flæðir út í Forth-fjörð við Leith. Áin kemur næst miðborginni í hverfinu [[Dean Village]] en þar reisti [[Thomas Telford]] brú yfir hana árið 1832 þegar vegur var byggður til [[South Queensferry|Queensferry]]. Göngustígur liggur eftir ánni um 19,6 km lengd frá Balerno til Leith. Borgarmörkin takmarkast af Forth-firði til norðurs og vernduðu landi til austurs, suðurs og vesturs. Landið í kringum borgina var verndað árið 1957 til þess að koma í veg fyrir útþenslu byggðar. Strangar reglur gilda um byggð á þessu landi, en [[Edinborgarflugvöllur]] liggur á verndarsvæðinu. Það eru líka verndarsvæði innan borgarmarka, t.d. [[Holyrood Park]] og Corstorphine Hill. === Hverfi === [[Mynd:Edinburgh_map.png|thumb|Á þessu korti má sjá helstu hverfi í miðborginni]] ====== Tilurð ====== Edinborg varð til úr þorpum og bæjum sem halda enn daginn í dag í sérstakan blæ. Borgin gleypti þessar byggðir þegar hún stækkaði mikið á 19. og 20. öld. Í mörgum hverfum, eins og [[Dalry]], eru einkennandi íbúðablokkir sem heita ''tenements'', en í suður- og vesturhluta borgarinnar má finna minni fjölbýlishús og einbýlishús. Miðborgin er klofin af Princes Street Gardens. Til suðurs setur Edinborgarkastali svip sinn á útsýnið, ásamt gamla bænum sem nær frá Castle Rock niður til [[Holyrood]]. Til norðurs liggur Princes Street og nýi bærinn. ==== Gamli og nýi bærinn ==== [[Mynd:Old_Town_skyline,_Edinburgh_-_geograph.org.uk_-_8087811.jpg|thumb|Hús í gamla bæ Edinborgar]] Gamli og nýi bær Edinborgar var skráður á [[Heimsminjaskrá UNESCO]] árið 1995, en í skráningunni er miðaldablær gamla bæjarins viðurkenndur ásamt skipulagi nýja bæjarins og hverfanna þar í kring. Í borginni eru rúmlega 4.500 [[Friðlýsing|friðlýst hús]] en þau eru hlutfallslega flest allra borga í Bretlandi. Kastalinn liggur á gígtappa í [[Gamli bærinn (Edinborg)|gamla bænum]] og gatan [[Royal Mile]] nær niður frá honum til austurs og endar við Holyrood-höll. Litlar götur sem heita ''wynds'' liggja af Royal Mile eins og brjóstkassi. Vegna plássleysis voru mörg háhýsi reist í gamla bænum. Marghæða hús sem kölluð voru ''lands'' voru áberandi frá 16. öld en ekki var óalgengt að þau næðu tíu til ellefu hæðum. Eitt þeirra var fjórtán til fimmtán hæðir. Eftir [[Iðnbyltingin|iðnbyltinguna]] voru hvelfingar byggðar undir götunni til að hýsa innflytjendur, einkum frá Írlandi. Við götuna eru margar fínar byggingar, meðal annars Dómkirkja heilags Egidíusar, ráðhúsið og dómshús. Torgið [[Grassmarket]] liggur þar fyrir neðan kastalann og tengist Royal Mile um Victoria Street. [[Mynd:New_Town_of_Edinburgh_20140320-4.jpg|hægri|thumb|Séð yfir nýja bæ Edinborgar]] [[Nýi bærinn (Edinborg)|Nýi bærinn]] var reistur á 18. öld til að leysa þrengsli í gamla bænum þar sem byggð takmarkaðist við mjóan hrygg sem liggur niður frá kastalanum. Árið 1766 var haldin keppni til að hanna nýja bæinn en arkitektinn [[James Craig]], sem var þá 27 ára að aldri, varð hlutskarpastur. Nýi bærinn var skipulagður eftir reglulegri grind en skipulagið flétti vel saman við hugmyndir [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] um röð og reglu. Aðalgatan í nýja bænum átti að vera [[George Street]] sem fer eftir hrygg sem liggur norðan við gamla bæinn. Báðum megin við götuna liggja tvær aðrar aðalgötur: Princes Street og Queen Street. Aðalverslunargata borgarinnar er Princes Street en þar er lítið eftir af byggingum í [[Georgískur arkitektúr|georgískum stíl]]. Aðalgöturnar þrjár eru tengdar saman með hliðargötum. Við austurenda George Street er torgið St Andrew Square og en við vesturenda þess er Charlotte Square. Arkitektinn [[Robert Adam]] teiknaði Charlotte Square en hönnun þess hafði mikil áhrif á byggð í nýja bænum fram á 19. öld. Bústaður [[Æðsti ráðherra Skotlands|æðsta ráðherra Skotlands]], Bute House, stendur á norðurhlið torgsins. Í dalnum milli gamla og nýja bæjarins var áður manngert lón sem hét Nor Loch en það var skapað til að verja kastalann. Í seinni tíð létu borgarbúar renna [[skólp]] í lónið. Það var tæmt í kringum árið 1820 þegar borgin var stækkuð til norðurs. Í upphafi vildi James Craig byggja [[Skurður|síki]] þar sem lónið var en vikið var frá þessari hugmynd. Jarðvegur sem grafinn var upp þegar undirstöður voru byggðar undir hús í nýja bænum var notaður til að byggja brekku sem heitir The Mound, en hún tengir gamla bæinn við þann nýja. Um miðja 19. öld var [[Listasafn Skotlands]] og Skoska konungsakademían reist á brekkunni. Lestargöng voru grafin í gegnum hana til að tengja lestarstöðvarnar Haymarket og Waverley. === Southside === Borgarhlutinn Southside liggur sunnan við kastalann og nær yfir hverfin St Leonards, Marchmont, Morningside, Newington, Sciennes, Grange og Blackford. Kveikjan að þróun þessa borgarhluta var brúin South Bridge, sem tengir hann við gamla bæinn, en hún var vígð í kringum 1780. Í þessum borgarhluta búa margar fjölskyldur og nemendur, en bæði [[Edinborgarháskóli]] og [[Napier-háskóli]] eru nágrenni. Þar er líka að finna mörg hótel og gistiheimili, sem eru vinsæl hjá þeim sem sækja [[Fringe-hátíðin]]a. ==Menntun== *[[Edinborgarháskóli]] ==Íþróttir== ===Knattspyrna=== *[[Heart of Midlothian F.C.]] *[[Hibernian F.C]] [[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Edinburgh|Edinborg}} * {{Opinber vefsíða}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994 {{Sveitarstjórnir í Skotlandi}} {{Borgir á Bretlandi}} {{Höfuðborgir í Evrópu}} [[Flokkur:Edinborg| ]] [[Flokkur:Borgir í Skotlandi]] [[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]] [[Flokkur:Breskar höfuðborgir]] ny77knnev6tv6anx301cptd031lvdu7 1979522 1979521 2026-09-19T11:54:34Z Maxí 1659 /* Southside */ 1979522 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Edinborg | nafn_í_eignarfalli = Edinborgar | nafn_á_frummáli = Edinburgh | tegund_byggðar = [[Höfuðborg]] | mynd = EdinburghMontage.png | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þekkt kennileiti Edinborgar | fáni = Flag of Edinburgh.svg | innsigli = | skjaldarmerki = Coat of Arms of the Edinburgh City Council.svg | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Skotland | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Skotlandi | teiknibóla_kort_stærð = 200px | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Fullvalda ríki|Ríki]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Bretland}} | undirskipting_gerð1 = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Skotland}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = 263 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |url=https://www.ons.gov.uk/file?uri=/peoplepopulationandcommunity/populationandmigration/populationestimates/datasets/populationestimatesforukenglandandwalesscotlandandnorthernireland/mid2024/mye24tablesuk.xlsx |title=Mid-Year Population Estimates, United Kingdom, June 2024 |website=[[Office for National Statistics]] |date=26 September 2025 |access-date=26 September 2025}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2024 | mannfjöldi_heild = 530.680 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Staðartími Greenwich|GMT]] | utc_hliðrun = +00:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Bretlands|BST]] | utc_hliðrun_sumartími = +01:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Edinborg''' ([[enska]]: ''Edinburgh''; [[skosk gelíska]]: ''Dùn Èideann'') er [[höfuðborg]] [[Skotland]]s, önnur stærsta [[borg]] landsins eftir [[Glasgow]] og sjöunda stærsta borg [[Bretland]]s. Íbúar eru um 531.000 manns ([[2024]]).<ref name="mannfjöldi" /> Á stórborgarsvæðinu búa um 912.000 (2020). Borgin stendur við suðurströnd [[Forthfjörður|Forthfjarðar]] á austurströnd Skotlands. Edinborg hefur verið höfuðborg Skotlands frá árinu [[1437]], þar er aðsetur [[skoska þingið|skoska þingsins]] og [[skoska konungsfjölskyldan|skosku konungsfjölskyldunnar]]. Þar er einnig að finna [[Þjóðminjasafn Skotlands]], [[Landsbókasafn Skotlands]] og [[Listasafn Skotlands]]. Edinborg er önnur stærsta miðstöð fjármála í Bretlandi á eftir [[London]]. [[Edinborgarkastali]] er eitt af einkennum Edinborgar, en kletturinn þar sem hann stendur hefur verið notaður undir vígi allt frá [[9. öldin f.Kr.|9. öld f.Kr.]] [[Holyrood-höll]] er opinber búsetustaður bresku konungsfjölskyldunnar í Skotlandi. [[Gamli bærinn (Edinborg)|Gamli bærinn]] og [[Nýi bærinn (Edinborg))|Nýi bærinn]] eru vernduð af [[heimsminjaskrá]] [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna|Menningarmálastofnunar Sameinuðu þjóðanna]] (UNESCO). Sögulega hefur Edinborg verið miðstöð fræðastarfs í Skotlandi, sérstaklega á sviði læknisfræði, [[skoskur réttur|skosks réttar]], vísinda og verkfræði. Á tímum [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] var [[Edinborgarháskóli]] leiðandi í framförum á sviði vísinda. Þar störfuðu heimsþekktir fræðimenn á borð við [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[Francis Hutcheson]], [[Robert Burns]], [[Adam Ferguson]], [[John Playfair]] og [[Joseph Black]]. Edinborg er einnig þekkt víða fyrir tvær árlegar listahátíðir; [[Edinborgarhátíðin]]a og [[Fringe-hátíðin]]a sem haldnar eru í ágúst. Edinborg er annar vinsælasti áfangastaður ferðamanna sem halda til Bretlands með rúmlega milljón ferðamenn á ári. == Saga == === Forsaga === [[Mynd:Sunshine on the Crags (28877122034).jpg|thumb|left|Í fellinu [[Sæti Artúrs]] var ein fyrsta byggðin á svæðinu]] Elstu merki um byggð á svæðinu eru í [[Cramond]], þar sem fundust leifar af búðum frá [[miðsteinöld]] en þær eru taldar vera frá 8500 f.Kr. Einnig hafa fundist merki um byggð frá [[bronsöld]] og [[járnöld]] í kringum Castle Rock, [[Sæti Artúrs]], Craiglockhart og Pentland-fell. Þegar [[Rómverjar]] numu landi í héraðinu Lothian undir lok 1. aldar e.Kr. rákust þeir á keltneskan þjóðflokk sem þeir kölluðu ''Votadini''. Fyrr á [[miðaldir|miðöldum]] komu Votadini undir konungsríkið [[Gododdin]] en „Eidyn“ var hérað í þessu konungsríki. Á þessum tíma var reist virki á Castle Rock, undir nafninu Din Eidyn, en það varð miðpunktur stjórnsýslu í konungsríkinu. Í [[velska]] ljóðinu ''Y Gododdin'', sem samið var á miðöldum, er fjallað um hersveit sem safnaðist saman í Eidyn áður en farið var í rán. Talið er að viðburðurinn sem lýst er í ljóðinu hafi mögulega gerst í kringum árið 600 e.Kr. Árið 638 hóf lið hermanna sem trúir voru [[Ásvaldur af Norðymbralandi|Ásvaldi konungi af Norðymbralandi]] umsátur um virkið í Eidyn og kom Lothian undir stjórn [[Englar|Englanna]]. Áhrif þeirra voru áberandi næstu þrjár aldir til sirka 950 en þá yfirgáfu Englar virkið og Skotar lögðu það undir sig. „Konungsborgin“ Edinborg (e. ''royal burgh'') var stofnuð af [[Davíð 1. Skotakonungur|Davíð 1. Skotakonungi]] snemma á 12. öld á jörð í eigu hans. Elstu skjölin um stofnun borgarinnar eru frá sirka 1124 til 1127. Það er jafnframt talið að Edinborgarskíri hafi verið stofnað þegar Davíð var við stjórn, en það náði yfir allt Lothian-hérað. Fyrir 12. öld var búið að höggva allan skóg í kringum borgina til eldiviðar. Skógleysan gerði það að verkum að Edinborgarbúar nýttu sér [[mór|mó]] til kyndingar, eins og annars staðar í Skotlandi. Edinborg var að mestu leyti undir stjórn Englendinga frá 1291 til 1314 og aftur frá 1333 til 1341 á meðan á [[Skosku sjálfstæðisstríðin|Skosku sjálfstæðisstríðunum]] stóð. Þegar [[Innrás Englendinga í Skotland (1298)|Englendingar gerðu innrás í Skotland árið 1298]] ákvað [[Játvarður 1. Englandskonungur]] ekki að ráðast á Edinborg og skipaði liði sínu að fara framhjá borginni. Um miðja 14. öld lýsti franski sagnfræðingurinn [[Jean Froissart]] Edinborg sem höfuðborg Skotlands en [[Jakob 3. Skotakonungur|Jakob 3.]] (1451–1488) sagði á 15. öld að Edinborg væri „aðalborg konungsríkis vors“. Edinborg þróaðist áfram og stækkaði þrátt fyrir áreitni Englendinga, sem meðal annars brenndu borgina árið 1544. Siðskipti Skota hófust fyrir alvöru í borginni á 16. öld en hún var jafnframt miðdepill [[Sáttmálahreyfingin|Sáttmálahreyfingarinnar]] á 17. öld. Árið 1582 veitti [[Jakob 4. Skotakonungur]] borginni réttindi til að stofna háskóla, sem hét að fyrstu ''Tounis College'' eða „Bæjarskólinn“, en sá skóli varð seinna að [[Edinborgarháskóli|Edinborgarháskóla]]. === 17. öld === [[Mynd:Edinburgh in the 17thC (detail) by Wenceslas Hollar (1670).jpg|thumb|left|Edinborg á 17. öld]] Árið 1603 varð Jakob 4. Skotakonungur að Englandskonungi og konungsríkin Skotland og England voru sameinuð í [[Kórónusambandið]] svokallaða. Tilraunir [[Karl 1. Englandskonungur|Karls 1. Englandskonungs]] árið 1638 til að innleiða hefðir ensku kirkjunnar í Skotlandi mættu mótspyrnu Presbytera en þetta leiddi að lokum til [[Þríríkjastríðin|Þríríkjastríðanna]]. Edinborg var hernumin af liði [[Oliver Cromwell|Oliver Cromwells]] árið 1650 í kjölfar stuðnings Skota við að gera [[Karl 2. Englandskonungur|Karl 2.]] aftur að Englandskonungi. Á 17. öld lágu mörk Edinborgar enn um [[varnarmúr]]a hennar. Borgarbúum fjölgaði mikið á þessum tíma sem gerði það að verkum að sífellt hærri hús voru reist til að hýsa þá. Ekki var óalgengt að hús næðu 11 hæðum en þau voru forverar [[skýjakljúfur|skýjakljúfa]] nútímans. Flest þessi hús í gamla bænum hafa löngu verið rifin en lægri hús voru reist í þeirra stað á [[Viktoríutímabilið|Viktoríutímabilinu]]. Árið 1611 var lögreglusveit stofnuð í borginni en hún er talin vera ein sú elsta í heimi. === 18. öld === [[Mynd:The_Parliament_Close_and_Public_Characters_Fifty_Years_Since.jpg|thumb|Málverk af torgi fyrir framan Dómkirkju heilags Egidíusar seint á 18. öld]] Eftir sáttmálagerð árið 1706 samþykktu þingin í Englandi og Skotlandi [[Sambandslögin 1707|Sambandslögin]] sem sameinuðu löndin tvö undir [[Konungsríkið Stóra-Bretland]] þann 1. maí 1707. Í kjölfar þess var [[skoska þingið]] sameinað við það enska og úr varð [[breska þingið]] sem sat í [[Westminster]] í London. Margir Skotar mótmæltu sambandinu og óeirðir brutust út í borginni. Snemma á 18. öld var Edinborg orðin ein þéttbyggðasta og óhreinasta borg Evrópu. Það kom þeim sem heimsóttu borgina á óvart að ólíkar [[stétt]]ir bjuggu í sömu borgarhverfum, jafnvel sömu húsum. Samt var ákveðinn klofningur þar sem verslunarmenn og iðnaðarmenn bjuggu í kjallaraíbúðum og á neðri hæðum, en velmegandi borgarar á þeim efri. Árið 1745 hertóku [[Jakobítar]] Edinborg um skeið á leið sinni til Englands. Eftir ósigur þeirra við [[Culloden]] var nokkuð um hefndaraðgerðir og tilraunir til að koma á friði. Á þessum tíma vildi borgarráðið fylgja fordæmi Lundúna með því að bæta umhverfi borgarinnar og ákvað að stækka hana til norðurs. Ráðið sýndi tryggð sína við [[Georg 3.|Georg 3. Bretakonung]] með því að velja götuheiti í nýja bænum sem vísuðu til konungsfjölskyldunnar, t.d. ''George Street'', ''Queen Street'' og ''Princes Street''. Skipulag nýja bæjarins, þar sem götur liggja að mestu leyti eftir grind, var niðurstaða stórrar hönnunarkeppni sem haldin var af borgarráðinu árið 1766. Í seinni hluta 18. aldar blómstraði [[Skoska upplýsingin]] í Edinborg, þar sem hugsuðir eins og [[David Hume]], [[Adam Smith]], [[James Hutton]] og [[Joseph Black]] voru þekktir og áberandi í borgarlífinu. Edinborg varð miðstöð þekkingar og fræðslu og fékk því viðurnefnið „Aþena norðursins“, en einnig að hluta til vegna gnægðar bygginga í [[nýklassískur stíll|nýklassískum stíl]]. Upp úr 1770 byrjuðu velmegandi íbúar að flytja í nýja bæinn úr hinum gamla en þessi þróun gjörbreytti félagslífi borgarinnar. === 19. og 20. öld === Á 19. öld varð Edinborg iðnaðarborg, þó því er oft haldið fram að raunin hafi ekki verið sú. Mikilvægar atvinnugreinar á þessum tíma voru m.a. [[prentun]] og [[Bjór|bjórgerð]], en seinna bættust við gúmmígerð og verkfræðifyrirtæki. [[Glasgow]] leysti Edinborg af hólmi sem fjölmennasta borg Skotlands árið 1821. Með tilkomu [[Lestarsamgöngur|járnbrauta]] í kringum árið 1840 myndaðist blómstrandi verslunarhverfi í miðborginni milli Princes Street og George Street. Lífsskilyrðum í gamla bænum hrakaði mikið og hann varð að skuggahverfi þar sem lífslíkur voru lélegar. Borgarstjórinn [[William Chambers]] fór í umbætur á hverfinu í kringum 1860 og lét reisa þar mörg hús sem standa enn í dag. Fleiri umbætur fylgdu snemma á 20. öld þökk sé [[Patrick Geddes]] en lífsskilyrði í gamla bænum versnuðu aftur milli heimsstríða. Á sjöunda og áttunda áratug 20. aldar var skuggahverfið rutt og nýjar byggingar reistar, en þetta var umdeilt á sínum tíma. Á tíunda áratugnum spratt upp fjármálahverfi á lóðum vestan við kastalann sem hýstu áður lestarstöð og brugghús. Edinborg er því önnur stærsta miðstöð fjármálastarfsemi og stjórnsýslu í Bretlandi. Um það bil þriðjungur skrifstofuhúsnæðis í borginni er notaður undir fjármálafyrirtæki. Edinburgh Park er nýtt skrifstofuhverfi í vesturhluta borgarinnar, nálægt flugvellinum. Með [[Skotlandslögin 1998|Skotlandslögunum 1998]] sem tóku gildi ári seinna var [[skoska þingið|skosku þingi]] komið aftur á laggirnar ásamt [[Skoska ríkisstjórnin|ríkisstjórn]] í Edinborg. Þingið og ríkisstjórnin hafa sjálfstjórnarvald á mörgum sviðum en helstu undantekningar eru varnarmál, utanríkissmál og skattlagning (að stórum hluta) en þessum málaflokkum er stjórnað af [[breska þingið|breska þinginu]] í Westminster. == Landfræði == === Lega === [[Mynd:Edinburgh Victora Street 20211019.jpg|thumb|right|Victoria Street í gamla bænum]] Edinborg liggur í „miðbeltinu“ svokallaða (e. ''Central Belt'') á milli [[skosku hálöndin|hálandanna]] og suðurhluta Skotlands, á suðurhlið [[Forth-fjörður|Forth-fjarðar]]. Miðborgin liggur 4 km fyrir suðvestan við ströndina í [[Leith]] og 42 km frá austurströnd Skotlands og [[Norðursjór|Norðursjó]] við [[Dunbar]]. Gamli bærinn byggðist upp í kringum [[Edinborgarkastali|kastalann]] á Castle Rock, en oft er sagt að borgin sé byggð á sjö hæðum: Calton Hill, Corstorphine Hill, Craiglockhart Hill, Braid Hill, Blackford Hill, Sæti Artúrs og Castle Rock. === Borgarlandslag === [[Mynd:Edinburgh. View from Calton Hill.jpg|thumb|left|Séð úr Calton Hill]] Borgin liggur á landspildu milli Forth-fjarðar til norðurs og [[Pentland Hills]] til suðurs. Svæðið í kringum borgina var einu sinni mjög [[eldvirkni|eldvirkt]] en [[jökulrof]] hefur einnig sett svip sinn á landslagið. [[Gígtappi|Gígtappar]] úr [[blágrýti]] sem mynduðust fyrir 350 til 400 milljónum ára sjást víða um borgina. Castle Rock er dæmi um slíkan gígtappa en hann klauf ísbreiðu og mikill [[jökulruðningur]] var skilinn eftir austan við tappann. Jökullinn rauf djúpan dal norðan við gígtappann en í honum var lónið Nor Loch sem hefur verið framræst. Þessir eiginleikar Castle Rocks gerðu það að náttúrulegu [[virki]] og því var Edinborgarkastali reistur þar. [[Sæti Artúrs]] er útdauð eldstöð sem myndaðist á [[kolatímabilið|kolatímabilinu]] en þar olli jökull miklu rofi þegar það skreið frá vestri til austurs á [[ísöld]]. Frekara rof á fjallinu afhjúpaði hamra og [[stuðlaberg]] sem sjást í dag. Salisbury Crags voru mynduð á sama hátt. Hverfin Marchmont og Bruntsfield í suðurhluta borgarinnar liggja á [[jökulalda|jökulöldu]] sem skapaðist þegar jökullinn hörfaði. Áin [[Water of Leith]] liggur um borgina en uppspretta hennar er í Pentland Hills. Þaðan rennur hún um 29 km vatnsfall í gegnum suður- og vesturhluta borgarinnar áður en hún flæðir út í Forth-fjörð við Leith. Áin kemur næst miðborginni í hverfinu [[Dean Village]] en þar reisti [[Thomas Telford]] brú yfir hana árið 1832 þegar vegur var byggður til [[South Queensferry|Queensferry]]. Göngustígur liggur eftir ánni um 19,6 km lengd frá Balerno til Leith. Borgarmörkin takmarkast af Forth-firði til norðurs og vernduðu landi til austurs, suðurs og vesturs. Landið í kringum borgina var verndað árið 1957 til þess að koma í veg fyrir útþenslu byggðar. Strangar reglur gilda um byggð á þessu landi, en [[Edinborgarflugvöllur]] liggur á verndarsvæðinu. Það eru líka verndarsvæði innan borgarmarka, t.d. [[Holyrood Park]] og Corstorphine Hill. === Hverfi === [[Mynd:Edinburgh_map.png|thumb|Á þessu korti má sjá helstu hverfi í miðborginni]] ====== Tilurð ====== Edinborg varð til úr þorpum og bæjum sem halda enn daginn í dag í sérstakan blæ. Borgin gleypti þessar byggðir þegar hún stækkaði mikið á 19. og 20. öld. Í mörgum hverfum, eins og [[Dalry]], eru einkennandi íbúðablokkir sem heita ''tenements'', en í suður- og vesturhluta borgarinnar má finna minni fjölbýlishús og einbýlishús. Miðborgin er klofin af Princes Street Gardens. Til suðurs setur Edinborgarkastali svip sinn á útsýnið, ásamt gamla bænum sem nær frá Castle Rock niður til [[Holyrood]]. Til norðurs liggur Princes Street og nýi bærinn. ==== Gamli og nýi bærinn ==== [[Mynd:Old_Town_skyline,_Edinburgh_-_geograph.org.uk_-_8087811.jpg|thumb|Hús í gamla bæ Edinborgar]] Gamli og nýi bær Edinborgar var skráður á [[Heimsminjaskrá UNESCO]] árið 1995, en í skráningunni er miðaldablær gamla bæjarins viðurkenndur ásamt skipulagi nýja bæjarins og hverfanna þar í kring. Í borginni eru rúmlega 4.500 [[Friðlýsing|friðlýst hús]] en þau eru hlutfallslega flest allra borga í Bretlandi. Kastalinn liggur á gígtappa í [[Gamli bærinn (Edinborg)|gamla bænum]] og gatan [[Royal Mile]] nær niður frá honum til austurs og endar við Holyrood-höll. Litlar götur sem heita ''wynds'' liggja af Royal Mile eins og brjóstkassi. Vegna plássleysis voru mörg háhýsi reist í gamla bænum. Marghæða hús sem kölluð voru ''lands'' voru áberandi frá 16. öld en ekki var óalgengt að þau næðu tíu til ellefu hæðum. Eitt þeirra var fjórtán til fimmtán hæðir. Eftir [[Iðnbyltingin|iðnbyltinguna]] voru hvelfingar byggðar undir götunni til að hýsa innflytjendur, einkum frá Írlandi. Við götuna eru margar fínar byggingar, meðal annars Dómkirkja heilags Egidíusar, ráðhúsið og dómshús. Torgið [[Grassmarket]] liggur þar fyrir neðan kastalann og tengist Royal Mile um Victoria Street. [[Mynd:New_Town_of_Edinburgh_20140320-4.jpg|hægri|thumb|Séð yfir nýja bæ Edinborgar]] [[Nýi bærinn (Edinborg)|Nýi bærinn]] var reistur á 18. öld til að leysa þrengsli í gamla bænum þar sem byggð takmarkaðist við mjóan hrygg sem liggur niður frá kastalanum. Árið 1766 var haldin keppni til að hanna nýja bæinn en arkitektinn [[James Craig]], sem var þá 27 ára að aldri, varð hlutskarpastur. Nýi bærinn var skipulagður eftir reglulegri grind en skipulagið flétti vel saman við hugmyndir [[Upplýsingin|upplýsingarinnar]] um röð og reglu. Aðalgatan í nýja bænum átti að vera [[George Street]] sem fer eftir hrygg sem liggur norðan við gamla bæinn. Báðum megin við götuna liggja tvær aðrar aðalgötur: Princes Street og Queen Street. Aðalverslunargata borgarinnar er Princes Street en þar er lítið eftir af byggingum í [[Georgískur arkitektúr|georgískum stíl]]. Aðalgöturnar þrjár eru tengdar saman með hliðargötum. Við austurenda George Street er torgið St Andrew Square og en við vesturenda þess er Charlotte Square. Arkitektinn [[Robert Adam]] teiknaði Charlotte Square en hönnun þess hafði mikil áhrif á byggð í nýja bænum fram á 19. öld. Bústaður [[Æðsti ráðherra Skotlands|æðsta ráðherra Skotlands]], Bute House, stendur á norðurhlið torgsins. Í dalnum milli gamla og nýja bæjarins var áður manngert lón sem hét Nor Loch en það var skapað til að verja kastalann. Í seinni tíð létu borgarbúar renna [[skólp]] í lónið. Það var tæmt í kringum árið 1820 þegar borgin var stækkuð til norðurs. Í upphafi vildi James Craig byggja [[Skurður|síki]] þar sem lónið var en vikið var frá þessari hugmynd. Jarðvegur sem grafinn var upp þegar undirstöður voru byggðar undir hús í nýja bænum var notaður til að byggja brekku sem heitir The Mound, en hún tengir gamla bæinn við þann nýja. Um miðja 19. öld var [[Listasafn Skotlands]] og Skoska konungsakademían reist á brekkunni. Lestargöng voru grafin í gegnum hana til að tengja lestarstöðvarnar Haymarket og Waverley. ==== Southside ==== Borgarhlutinn Southside liggur sunnan við kastalann og nær yfir hverfin St Leonards, Marchmont, Morningside, Newington, Sciennes, Grange og Blackford. Kveikjan að þróun þessa borgarhluta var brúin South Bridge, sem tengir hann við gamla bæinn, en hún var vígð í kringum 1780. Í þessum borgarhluta búa margar fjölskyldur og nemendur, en bæði [[Edinborgarháskóli]] og [[Napier-háskóli]] eru nágrenni. Þar er líka að finna mörg hótel og gistiheimili, sem eru vinsæl hjá þeim sem sækja [[Fringe-hátíðin]]a. ==Menntun== *[[Edinborgarháskóli]] ==Íþróttir== ===Knattspyrna=== *[[Heart of Midlothian F.C.]] *[[Hibernian F.C]] [[Mynd:Edinburgh from Scott Monument 2.jpg|thumb|center|780px|Víðmynd sem sýnir [[Prinsagata|Prinsagötu]] séð frá [[Scott minnismerkið|Scott minnismerkinu]].]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Edinburgh|Edinborg}} * {{Opinber vefsíða}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1816079 Edinborg: Skotarnir og sagan, verslunin og viskíið], Morgunblaðið 21. október 1994 {{Sveitarstjórnir í Skotlandi}} {{Borgir á Bretlandi}} {{Höfuðborgir í Evrópu}} [[Flokkur:Edinborg| ]] [[Flokkur:Borgir í Skotlandi]] [[Flokkur:Sveitarfélög í Skotlandi]] [[Flokkur:Breskar höfuðborgir]] 7fyrux8u65awmn11ovxk6n5rbb3j0qp 0 23940 1979426 1937855 2026-09-18T19:15:57Z Huldar98 70847 Hlekkja Rásegl 1979426 wikitext text/x-wiki {{Hatnote|Sjá einnig: íslenska mannsnafnið [[Knörr (mannsnafn)|Knörr]]}} [[Mynd:Skuldelev I.jpg|thumb|right|Knörrinn ''[[Skuldelev I]]'' er stærsta skipið á [[Víkingaskipasafnið í Hróarskeldu|Víkingaskipasafninu í Hróarskeldu]]. Það er yfir 16m langt og um 5m breitt með yfir 20 tonna lestarrými. ]] '''Knörr''' var einmastra, rásiglt [[seglskip]] sem notað var til úthafssiglinga og vöruflutninga í [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]] og [[Atlantshaf|Norður-Atlandshafi]] á [[víkingaöld]]. Knerrir voru notaðir sem herskip í upphafi víkingaaldar. Frá miðri 10. öld, þróast knarrinn í hreint fluttningaskip, kaupskip. Knerrir voru með háan [[Súðbyrðingur|súðbyrðing]] og [[Kjölur (skip)|kjöl]], eitt mastur miðskips, [[Rásegl|rásegli]], sennilega ferhyrndu, og [[Stjórnborði og bakborði|hliðarstýri.]] Beitiásinn var rá sem strekkti seglið að neðan. Beitiásinn kom í veg fyrir að seglið slaknaði um of.  Skipin voru ekki góð í hliðarvindi, höfðu grunnan kjöl og notuðu ekki hliðarborð. Skipinu gat auðveldlega hvolft þegar vindurinn var mikill frá hlið undir fullum seglum. Í sterkum vindum þurfti að halda skipinu af þvervindi annars gat það borist langt frá fyrirhugaðri stefnu við slæm vindskilyrði. Gerð knarrarins var svipuð gerð [[Langskip|langskipa]], en þar sem þeir voru hærri og þyngri var þeim ekki róið. Á árunum 1957 fram til 1962 fundust fimm knerrir í [[Hróarskeldufjörður|Hróarskeldufirði]] þar sem fjörðurinn er mjög þröngur. Skipunum var vísvitandi sökkt og mynduðu þröskuld gegn óvinaskipum. Þekktasta af þessum skipum og það sem er best varðveitt er nefnt [[Skuldelev 1]]. Skipið er 16 m langt, um 4,5 m að breidd og telst hafa borið 24 tonn. Það er talið hafa verið smíðað um 1030. Endurgert er skipið sterklegt og borðhátt. Á landnámstíma Íslands er talið að hin stærstu skipin hafi líklega verið lík Gokstadskipinu norska, það var hvorki borðhátt né burðarmikið, 23,3 m langt og 5,25 m breitt miðskips. Skip af gerðinni Skuldelev 1 munu hafa verið mun öruggari í siglingum til [[Ísland]]<nowiki/>s, og gagnast í tvísýnu veðri um [[Norðursjór|Norðursjó]], til [[Hjaltlandseyjar|skosku eyjanna]] og [[Færeyjar|Færeyja]] og loks til [[Grænland]]<nowiki/>s.<ref>{{Bókaheimild|titill=„The cargo vessels“. Cogs, Cargoes, and Commerce. Maritime Bulk Trade in Northern Europe|höfundur=Lars Berggren,. Nils. Hybel, and Annette. Landen|útgefandi=The University of Chicago Press: Journals|url=https://www.journals.uchicago.edu}}</ref> == Tengt efni == * [[Víkingaskip]] * [[Langskip]] * [[Grænlandsknörrinn]] * [[Karfi (skip)|Karfi]] * [[Snekkja]] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Tenglar== * Helgi Þorláksson, Hver konar skip var knörr á tímum Eiríks rauða? https://www.visindavefur.is/svar.php?id=86011#vv_footnote_note_3 {{Seglskútur}} [[Flokkur:Seglskútur]] [[Flokkur:Víkingaskip]] b039ia5ckgwxfgt92ji5fqibkngzk1s 0 25750 1979497 1955843 2026-09-19T02:14:35Z Fyxi 84003 1979497 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Torontó | nafn_á_frummáli = Toronto | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Toronto Skyline viewed from Algonquin Island (16-9 crop).jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = Flag of Toronto, Canada.svg | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Ontaríó}} | nefnd_eftir = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn = Olivia Chow | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 631,10 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjoldi">{{cite web |title=Population and dwelling counts, for Canada, provinces and territories, and census subdivisions (municipalities), 2021 and 2016 censuses – 100% data |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000202 |publisher=Statistics Canada |date=2022-02-09 |access-date=2025-04-28}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 2.794.356 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun = −05:00 | tímabelti_sumartími = [[Austurtími|EDT]] | utc_hliðrun_sumartími = −04:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Torontó''' (enska: ''Toronto'') er höfuðstaður [[Ontaríó]]-fylkis í [[Kanada]]. Borgin stendur á norðvesturbakka [[Ontaríó-vatn]]s. Torontó er fjölmennasta borg Kanada með 2,8 milljónir íbúa (6,7 milljónir ef nágrannabyggðir eru taldar með) ([[2021]]) og er miðstöð menningar og efnahagslífs í landinu.<ref name="mannfjoldi" /> Staðurinn þar sem borgin stendur var fundarstaður [[indíánar|indíána]] og [[Frakkland|Frakkar]] reistu þar virki árið [[1750]]. Borgin óx hratt á [[19. öldin|19. öld]] þegar hún varð viðkomustaður [[innflytjandi|innflytjenda]] til Kanada. Meðal kennileita er [[CN-turninn]]. ==Hátíðir== *[[Alþjóðlega kvikmyndahátíðin í Toronto]] ==Íþróttalið== *[[Toronto Raptors]] - Körfubolti ([[NBA]]) *[[Toronto Tempo]] - Körfubolti ([[WNBA]]) *[[Toronto Maple Leafs]] - Íshokkí ([[NHL]]) == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons||Torontó}} * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Torontó| ]] [[Flokkur:Borgir í Ontaríó]] rxuk2j8aenkjo42f1nrj5gboued70qf 0 26087 1979518 1944076 2026-09-19T11:39:10Z ~2026-50100-73 120750 /* Efnahagslíf */ Leiðrétt innsláttarvilla. 1979518 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Gautaborg | nafn_í_eignarfalli = Gautaborgar | nafn_á_frummáli = Göteborg ([[sænska]]) | tegund_byggðar = [[Borg]] | mynd = Gothenburg new montage 2012.png | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Svipmyndir | fáni = Flag of Gothenburg.svg | fáni_stærð = 90px | innsigli = | skjaldarmerki = Göteborg kommunvapen - Riksarkivet Sverige.png | skjaldarmerki_stærð = 90px | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Svíþjóð | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Gautaborgar í Svíþjóð | teiknibóla_kort_mjótt = yes | hnit = {{hnit|57|42|27|N|11|58|03|E|region:SE|display=inline}} | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | undirskipting_gerð1 = [[Héruð í Svíþjóð|Hérað]] | undirskipting_nafn1 = [[Vestur-Gautland]], [[Bohuslän]] og [[Halland]] | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 447,76 | hæð_m = 12 | mannfjöldi_frá_og_með = 2019 | mannfjöldi_heild = 603325 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 1300 | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +1 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +2 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 40xxx – 41xxx – 421xx – 427xx | svæðisnúmer = (+46) 31 | vefsíða = {{URL|https://goteborg.se/}} }} '''Gautaborg''' ([[Sænska|sænsku]]: {{Audio|sv-Göteborg.ogg|'''Göteborg'''}}) er borg í [[Vestur-Gautland]]i í Svíþjóð. Hún er næststærsta borg landsins og stærsta borgin á vesturströndinni. Íbúar eru tæplega 600.000 í sjálfri borginni (2019) og samanlagt rúmlega milljón með samvöxnum sveitarfélögum (2019). == Saga == Gautaborg rekur sögu sína aftur til [[12. öldin|12. aldar]], en þá stóð kaupangur miklu ofar en nú og hélt áfram að færast til þar til borgin staðfestist. Á miðöldum var borgin [[Lödöse]] mikilvægur verslunarstaður og gluggi til vesturs, hún var um 40 kílómetra norður af núverandi Gautaborg upp með [[Gautelfur|Gautafljóti]] (Göta älv). Lengi vel var öll eða mest öll núverandi vesturströnd Svíþjóðar hluti af [[Noregur|Noregi]] (eða Dansk-norska ríkinu) allt fram á [[17. öld]]. Það var einungis í kringum árminni Gautafljóts sem Svíaríki náði fram að sjó vestanmegin. Margar tilraunir voru gerðar til að stofna bæi nær hafinu en Lödöse, en það var ekki fyrr en [[1621]] sem [[Gústaf 2. Adólf]] Svíakonungi tókst að stofna borgina Gautaborg á eyjunni Hisingen. Styrjaldir í kjölfarið leiddu til þess að [[Danmörk]] neyddist til að afsala sér [[1658]] héruðunum [[Halland]], suður af Gautaborg og [[Bohuslän]] norður af borginni fyrir utan [[Skánn|Skán]]. Það voru Hollendingar sem einkum settu svip sinn á hina núverandi Gautaborg í fyrstu. Enn sér þessa merki, því að hin eldri og meiri háttar hús eru með hollensku byggingarlagi, og sundin inni í borginni, svo sem [[Stora Hamnkanalen]] eru eftir hollenskri fyrirmynd. Þegar til þess er litið að í fyrstu bæjarstjórn Gautaborgar sátu 7 Svíar, einn Skoti og tíu Hollendingar, sést vel hvílík ítök Hollendingar höfðu í borginni. Hollendingar kölluðu einnig borgina um tíma: „Nýja Amsterdam“. == Efnahagslíf == Frá upphafi hefur Gautaborg haft afar gott hafnarstæði, þar er nú stærsta [http://www.portgot.se/ höfn] á Norðurlöndum. Kaupmennska og skipaútgerð hafa verið mikilvægur þáttur í efnahagslífinu, þar að auki hafa mörg stærstu stóriðnaðfyrirtæki Svíþjóðar haft aðsetur í Gautaborg með stórar verksmiðjur eins og til dæmis [[SKF]], [[Volvo]] og [[Ericsson]], en einnig minni fyrirtæki eins og [[Hasselblad]]. Á allra síðustu áratugum hefur atvinnulífið tekið miklum stakkaskiptum með lokun allra helstu skipasmiðja og fleiri stærri verksmiðja. Í stað þess hafa komið ýmiss konar minni hátæknifyrirtæki og þjónustufyrirtæki. == Stjórnmál == Jafnaðarmenn hafa lengi haft meirihluta í sveitarstjórnarkosningum í Gautaborg en þar hafa einning frjáslyndir verið fjölmennir. Kommúnistar hafa einning verið óvenju öflugir og kom ein grein þeirra aðeins við íslenska stjórnmálasögu á áttunda áratugnum en flestir forsprakkar [[Kommúnistaflokkur Íslands m-l|KSML - KFÍ-ml]] höfðu stundað nám í Gautaborg og tekið þátt í starfi KFML(r) sem síðar varð [http://sv.wikipedia.org/wiki/Kommunistiska_partiet KPML(r)]. Sá flokkur hefur enn fulltrúa í sveitarstjórn Gautaborgar. ==Íþróttir== [[IFK Göteborg]], [[Örgryte IS]], [[GAIS]] og [[BK Häcken]] eru helstu fótboltaliðin. Á hverju ári er haldið ungmennamót í knattspyrnu [[Gothia Cup]] í borginni. [[Frölunda HC]] er íshokkílið Gautaborgar. ==Menntun== Helstu háskólar eru [[Gautaborgarháskóli]] og Chalmersháskóli. ==Menning og afþreying== Skemmtigarðurinn [[Liseberg]] er eitt helsta aðdráttarafl Gautaborgar. [[Kvikmyndahátíðin í Gautaborg]] er árleg og virt hátíð. Í tónlistarsenu borgarinnar hafa [[indítónlist]] og þungarokk verið frjór geiri. [[Melódískt dauðarokk]] rekur rætur sínar til borgarinnar ([[At The Gates]], [[In Flames]] o.fl.) og er Metaltown Festival er tveggja daga þungarokkshátíð. == Íslendingar í Gautaborg == Stór hópur íslendingar flutti búferlum til Gautaborgar í atvinnuleit í lok sjöunda og byrjun áttunda áratugs síðustu aldar, þegar sem mest atvinnuleysi var á [[Ísland]]i. Fóru flestir þeirra í störf hjá stóru verksmiðjufyrirtækjunum. Mjög margir þeirra hafa ílenst og er fjölmenn nýlenda Íslendinga og athafnasamt Íslendingafélag í borginni. Eru þá ótaldir allir þá námsmenn sem stundað hafa og stunda nám við hina ýmsu háskóla. Á þessum áratug hafa margir unglæknar flutt til Gautaborgar til að verða sérlæknar. Á [[Sahlgrenska Universitetssjukhuset]] eru margir íslenskir læknar. == Myndasyrpa == <gallery> Mynd:Museum of World Culture Göteborg entrance.jpeg|Heimsmenningarsafnið í Gautaborg Mynd:Goteborgopera.JPG|Óperan í Gautaborg Mynd:Skansenkronan.jpg|Skansen Kronan Mynd:Ostindiefararen-Götheborg-avsegling-oktober-2005.jpg|Austurindíafarinn siglir frá Gautaborg Mynd:Pariserhjulet, Liseberg, Sweden.jpg|Liseberg Mynd:Haganygata.jpg|Haga Mynd:Konstmuseet Göteborg.JPG|Listasafn Gautaborgar Mynd:Goeteborg botanisk traedgaorden.jpg|Grasagarður Gautaborgar Mynd:Älvsborgs fästning.jpg|Virkið í Älvsborg Mynd:Brunnskanal.JPG|Síkin </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Göteborg}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2606788 „Skemmtilegasta höfuðborg Svíþjóðar“; grein í DV 1992] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1067839 „Gestkomandi í nokkrum erlendum borgum“; grein í Alþýðublaðinu 1938] ;erlendir * [http://www.goteborg.com/en Gothenburg & Co. Opinber ferðamannavefur] * [http://www.goteborg.se/prod/sk/goteborg.nsf/1/english?OpenDocument Gothenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060224092629/http://www.goteborg.se/prod/sk/goteborg.nsf/1/english?OpenDocument |date=2006-02-24 }} - Vefur Gautaborgar {{Stærstu þéttbýlissvæði í Svíþjóð}} {{s|1621}} [[Flokkur:Gautaborg| ]] [[Flokkur:Borgir í Svíþjóð]] p6k52t65kjhx9tgtyy9nr9u2hjcc0cl 1979519 1979518 2026-09-19T11:40:01Z ~2026-50100-73 120750 /* Stjórnmál */ Leiðréttar innsláttarvillur. 1979519 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Gautaborg | nafn_í_eignarfalli = Gautaborgar | nafn_á_frummáli = Göteborg ([[sænska]]) | tegund_byggðar = [[Borg]] | mynd = Gothenburg new montage 2012.png | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Svipmyndir | fáni = Flag of Gothenburg.svg | fáni_stærð = 90px | innsigli = | skjaldarmerki = Göteborg kommunvapen - Riksarkivet Sverige.png | skjaldarmerki_stærð = 90px | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Svíþjóð | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Gautaborgar í Svíþjóð | teiknibóla_kort_mjótt = yes | hnit = {{hnit|57|42|27|N|11|58|03|E|region:SE|display=inline}} | undirskipting_gerð = Land | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | undirskipting_gerð1 = [[Héruð í Svíþjóð|Hérað]] | undirskipting_nafn1 = [[Vestur-Gautland]], [[Bohuslän]] og [[Halland]] | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 447,76 | hæð_m = 12 | mannfjöldi_frá_og_með = 2019 | mannfjöldi_heild = 603325 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 1300 | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +1 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +2 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = 40xxx – 41xxx – 421xx – 427xx | svæðisnúmer = (+46) 31 | vefsíða = {{URL|https://goteborg.se/}} }} '''Gautaborg''' ([[Sænska|sænsku]]: {{Audio|sv-Göteborg.ogg|'''Göteborg'''}}) er borg í [[Vestur-Gautland]]i í Svíþjóð. Hún er næststærsta borg landsins og stærsta borgin á vesturströndinni. Íbúar eru tæplega 600.000 í sjálfri borginni (2019) og samanlagt rúmlega milljón með samvöxnum sveitarfélögum (2019). == Saga == Gautaborg rekur sögu sína aftur til [[12. öldin|12. aldar]], en þá stóð kaupangur miklu ofar en nú og hélt áfram að færast til þar til borgin staðfestist. Á miðöldum var borgin [[Lödöse]] mikilvægur verslunarstaður og gluggi til vesturs, hún var um 40 kílómetra norður af núverandi Gautaborg upp með [[Gautelfur|Gautafljóti]] (Göta älv). Lengi vel var öll eða mest öll núverandi vesturströnd Svíþjóðar hluti af [[Noregur|Noregi]] (eða Dansk-norska ríkinu) allt fram á [[17. öld]]. Það var einungis í kringum árminni Gautafljóts sem Svíaríki náði fram að sjó vestanmegin. Margar tilraunir voru gerðar til að stofna bæi nær hafinu en Lödöse, en það var ekki fyrr en [[1621]] sem [[Gústaf 2. Adólf]] Svíakonungi tókst að stofna borgina Gautaborg á eyjunni Hisingen. Styrjaldir í kjölfarið leiddu til þess að [[Danmörk]] neyddist til að afsala sér [[1658]] héruðunum [[Halland]], suður af Gautaborg og [[Bohuslän]] norður af borginni fyrir utan [[Skánn|Skán]]. Það voru Hollendingar sem einkum settu svip sinn á hina núverandi Gautaborg í fyrstu. Enn sér þessa merki, því að hin eldri og meiri háttar hús eru með hollensku byggingarlagi, og sundin inni í borginni, svo sem [[Stora Hamnkanalen]] eru eftir hollenskri fyrirmynd. Þegar til þess er litið að í fyrstu bæjarstjórn Gautaborgar sátu 7 Svíar, einn Skoti og tíu Hollendingar, sést vel hvílík ítök Hollendingar höfðu í borginni. Hollendingar kölluðu einnig borgina um tíma: „Nýja Amsterdam“. == Efnahagslíf == Frá upphafi hefur Gautaborg haft afar gott hafnarstæði, þar er nú stærsta [http://www.portgot.se/ höfn] á Norðurlöndum. Kaupmennska og skipaútgerð hafa verið mikilvægur þáttur í efnahagslífinu, þar að auki hafa mörg stærstu stóriðnaðfyrirtæki Svíþjóðar haft aðsetur í Gautaborg með stórar verksmiðjur eins og til dæmis [[SKF]], [[Volvo]] og [[Ericsson]], en einnig minni fyrirtæki eins og [[Hasselblad]]. Á allra síðustu áratugum hefur atvinnulífið tekið miklum stakkaskiptum með lokun allra helstu skipasmiðja og fleiri stærri verksmiðja. Í stað þess hafa komið ýmiss konar minni hátæknifyrirtæki og þjónustufyrirtæki. == Stjórnmál == Jafnaðarmenn hafa lengi haft meirihluta í sveitarstjórnarkosningum í Gautaborg en þar hafa einnig frjálslyndir verið fjölmennir. Kommúnistar hafa einning verið óvenju öflugir og kom ein grein þeirra aðeins við íslenska stjórnmálasögu á áttunda áratugnum, en flestir forsprakkar [[Kommúnistaflokkur Íslands m-l|KSML - KFÍ-ml]] höfðu stundað nám í Gautaborg og tekið þátt í starfi KFML(r) sem síðar varð [http://sv.wikipedia.org/wiki/Kommunistiska_partiet KPML(r)]. Sá flokkur hefur enn fulltrúa í sveitarstjórn Gautaborgar. ==Íþróttir== [[IFK Göteborg]], [[Örgryte IS]], [[GAIS]] og [[BK Häcken]] eru helstu fótboltaliðin. Á hverju ári er haldið ungmennamót í knattspyrnu [[Gothia Cup]] í borginni. [[Frölunda HC]] er íshokkílið Gautaborgar. ==Menntun== Helstu háskólar eru [[Gautaborgarháskóli]] og Chalmersháskóli. ==Menning og afþreying== Skemmtigarðurinn [[Liseberg]] er eitt helsta aðdráttarafl Gautaborgar. [[Kvikmyndahátíðin í Gautaborg]] er árleg og virt hátíð. Í tónlistarsenu borgarinnar hafa [[indítónlist]] og þungarokk verið frjór geiri. [[Melódískt dauðarokk]] rekur rætur sínar til borgarinnar ([[At The Gates]], [[In Flames]] o.fl.) og er Metaltown Festival er tveggja daga þungarokkshátíð. == Íslendingar í Gautaborg == Stór hópur íslendingar flutti búferlum til Gautaborgar í atvinnuleit í lok sjöunda og byrjun áttunda áratugs síðustu aldar, þegar sem mest atvinnuleysi var á [[Ísland]]i. Fóru flestir þeirra í störf hjá stóru verksmiðjufyrirtækjunum. Mjög margir þeirra hafa ílenst og er fjölmenn nýlenda Íslendinga og athafnasamt Íslendingafélag í borginni. Eru þá ótaldir allir þá námsmenn sem stundað hafa og stunda nám við hina ýmsu háskóla. Á þessum áratug hafa margir unglæknar flutt til Gautaborgar til að verða sérlæknar. Á [[Sahlgrenska Universitetssjukhuset]] eru margir íslenskir læknar. == Myndasyrpa == <gallery> Mynd:Museum of World Culture Göteborg entrance.jpeg|Heimsmenningarsafnið í Gautaborg Mynd:Goteborgopera.JPG|Óperan í Gautaborg Mynd:Skansenkronan.jpg|Skansen Kronan Mynd:Ostindiefararen-Götheborg-avsegling-oktober-2005.jpg|Austurindíafarinn siglir frá Gautaborg Mynd:Pariserhjulet, Liseberg, Sweden.jpg|Liseberg Mynd:Haganygata.jpg|Haga Mynd:Konstmuseet Göteborg.JPG|Listasafn Gautaborgar Mynd:Goeteborg botanisk traedgaorden.jpg|Grasagarður Gautaborgar Mynd:Älvsborgs fästning.jpg|Virkið í Älvsborg Mynd:Brunnskanal.JPG|Síkin </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Göteborg}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2606788 „Skemmtilegasta höfuðborg Svíþjóðar“; grein í DV 1992] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1067839 „Gestkomandi í nokkrum erlendum borgum“; grein í Alþýðublaðinu 1938] ;erlendir * [http://www.goteborg.com/en Gothenburg & Co. Opinber ferðamannavefur] * [http://www.goteborg.se/prod/sk/goteborg.nsf/1/english?OpenDocument Gothenburg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060224092629/http://www.goteborg.se/prod/sk/goteborg.nsf/1/english?OpenDocument |date=2006-02-24 }} - Vefur Gautaborgar {{Stærstu þéttbýlissvæði í Svíþjóð}} {{s|1621}} [[Flokkur:Gautaborg| ]] [[Flokkur:Borgir í Svíþjóð]] e86xihgwl2evehe7mhjby9o0vjgwkot 0 27519 1979520 1491119 2026-09-19T11:47:24Z ~2026-50100-73 120750 /* Lífshlaup */ Leiðrétt innsláttarvilla. 1979520 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ludvig Holberg.jpg|thumb|250px|right|Ludvig Holberg]] '''Ludvig Holberg''' ([[3. desember]] [[1684]] – [[27. janúar]] [[1754]]) var [[Danmörk|danskt]] leikritaskáld og fræðimaður. Holberg fæddist í [[Björgvin]], [[Noregur|Noregi]]. Hann lést árið [[1754]]. ==Lífshlaup== '''Ludvig Holberg''' fæddist þann 3. desember árið [[1684]] í [[Noregur|norska]] menntabænum Björgvin. Holberg var ynstur sex bræðra. Faðir hans, Christian Nielsen Holberg, dó á fyrsta aldursári Ludvigs. Fjölskylda Ludvigs missti á svipuðum tíma allar eignir sínar í bruna í Björgvin en móður Ludvigs tókst samt sem áður að veita börnum sínum gott uppeldi. Eftir dauða móður hans árið [[1695]] var Holberg sendur til ættingja sinna í Guðbrandsdal. Hann fluttist þó fljótlega aftur til Björgvinar og bjó þá hjá móðurbróður sínum, Peder Lem og gekk í latínuskóla. Ludvig fluttist til [[Kaupmannahöfn|Kaupmannahafnar]] árið [[1702]] en þurfti þaðan að hverfa til þess að stunda heimiliskennslu hjá prófasti einum þar sem hann æfði sig í að predika. Hann undi sér ekki í þessari stöðu og fór aftur til Kaupmannahafnar og hóf nám í [[guðfræði]] við [[Kaupmannahafnarháskóli|Kaupmannahafnarháskóla]] og stundaði sjálfsnám í [[lögfræði]], [[saga|sögu]] og [[tungumál]]um. Hann var ekkert sérlega spenntur fyrir guðfræðinni og lét sér nægja það nám sem dugði til prestvígslu. Þar eftir sinnti hann aftur heimiliskennslu en nú hjá Smith lektor í Björgvin, en ferðadagbækur Smiths vöktu útþrá Holbergs. Hann skrapaði saman aurum sínum og lagði land undir fót. Hann flakkaði til [[Holland]]s í von um að geta haft lifibrauð sitt af tungumálakennslu og þýðingum en fólk forðaðist að ráða hann sökum aldurs, þá var Holberg aðeins tvítugur. Hann varð því uppiskroppa með peninga og þurfti að snúa aftur heim. Hann afréð þó ekki að fara til Björgvinjar og mæta gagnrýni ættingja sinna. Í stað þess fór hann til Kristianssands en voru næg störf sem hugnuðust Holberg. Hann tók að starfa við tungumálakennslu og í Kristianssandi naut hann ungdómsára sinna. En Holberg gat ekki setið lengi kyrr og slóst í för með námsmanninum Brix til [[Oxford]] á [[England]]i, þar sem hann nýtti árin [[1706]]-[[1708|8]] í [[Háskóli|háskólanum]] þar. Hann kunni vel við sig þarna og kenndi [[franska|frönsku]] og [[tónlist]] og nam sjálfur [[heimspeki]] og raunvísindi. Hann eyddi einnig mikið af tíma sínum á bókasafni skólans og í að ræða við aðra nemendur á latínu. Í Oxford byrjaði Holberg á bókinni sinni; ''Kynning á sögu evrópskra ríkja'' sem var fyrsta yfirlit yfir mannkynssöguna á [[Danska|dönsku]]. Árið [[1708]] ferðaðist Holberg til [[Kaupmannahöfn|Kaupmannahafnar]] og sá nú ekki meira af föðurlandi sínu. Hann reyndi að afla fjár með því að halda fyrirlestra um ferðalög sín, en það reyndist ekki góður fjárafli. Hann réði sig þá sem aðstoðarferðafélaga [[prófessor]]sonar nokkurs og þeir ferðuðust til [[Dresden]] og [[Leipzig]]. Eftir að hann kom aftur til Kaupmannahafnar var hann ráðinn sem heimakennari hjá aðmírálnum F. E. Gjedde. Stuttu seinna fékk hann stöðu í '''Borch Kollegium''' þar sem hann hélt fyrirlestra um ferðalög, söguritun, tónlist og tungumálanám. Einnig nýtti hann tíma sinn í að rita bókina ''Introkuktion til det forrige Seculi danske Historie'' og sendi uppkast af henni til kóngsins sem útnefndi hann sem „extraordinær Professor“, stöðu sem skapaði honum hvorki skyldur né laun og hann neyddist til að yfirgefa Kollegíumið. Mörgum þótti hann ekki verðskulda titilinn þar sem hann hafði ekki magistergráðu. Holberg hafði nú ekkert lífsviðurværi en fékk loks smá styrk sem hann nýtti til sinnar fjórðu og stærstu reisu. Hann lagði af stað vorið [[1714]] og ferðaðist til [[Holland]]s og [[Belgía|Belgíu]] og svo loks til [[París]]ar þar sem hann bjó í hálft annað ár. Þrátt fyrir nokkuð stöðuga innkomu gat Holberg ekki staðist mátið og yfirgaf Holland og fór til [[Ítalía|Ítalíu]]. Hann nýtti árin [[1715]] og [[1716]] í að skoða minnismerki og sögu [[Róm]]arborgar, en honum var meinaður aðgangur að bókasöfnum sökum andstöðu hans við kaþólsku. Í Róm heillaðist hann af áhugaleikhúsum líkt og hann gerði einnig í [[Frakkland]]i og þessi götuleikhús áttu eftir að hafa stór áhrif á skrif hans seinna. Árið [[1716]] sneri Holberg aftur heim til Kaupmannahafnar. Hann réði sig í kennslu við Kaupmannahafnarháskóla og tók í fyrstu aðeins einu lausu stöðuna; [[frumspeki]]. Seinna kenndi hann [[Latína|latínu]] og loks fékk hann stöðuna sem hann hafði beðið eftir og var ráðinn til sögukennslu. Ferðalög Holbergs voru aðalinnblástur hans í seinni skrifum hans. Reynslan af ferðalögunum þroskaði hann sem listamann sem og siðferðislega. Gamlir latneskir gamanleikir og nýrri franskir gamanleikir veittu honum innblástur, en þá sá hann í götuleikhúsum Parísar og Rómarborgar. Skrifum hans má skipta í þrjú tímabil. *1711 – 1718 ritaði hann aðallega söguleg rit. *1719 – 1731 orti hann ádeiluljóð og gamanleiki. *1731 – 1750 skrifaði hann rit um heimspeki. ==Hugmyndafræði== Holberg hitti danska vísindamanninn [[Jacob Winsløw]] í París. Winsløw reyndi án árangurs að snúa Holberg til kaþólskrar trúar en það gerði lítið annað en að gera Holberg andsnúinn kaþólsku. Holberg var þrátt fyrir það enginn heiðingi, heldur var hann lútherstrúar. Holberg gagnrýndi kristinfræðikennslu grunnskóla og sagði að börn yrðu að vera komin til manns áður en þau lærðu kristni. „Ef maður lærir guðfræði áður en maður er kominn til manns, verður maður aldrei að manni.“ Holberg trúði á skynsemi einstaklingsins og taldi að fyrsta markmið kennslu ætti að vera að kenna nemendunum að nota sín eigin rök og að fylgja tilfinningunni, í stað þess að læra utan að heilu skólabækurnar með páfagaukaströggli. Þessi hugmyndafræði Holbergs var ný af nálinni í kennslu. Holberg velti einnig fyrir sér hvernig svona mikil illska gæti fyrirfundist í heiminum þegar allir ættu að geta látið skynsemina ráða. Þar með fjarlægðist hann guðfræðilegar hugmyndir um illsku og nálgaðist þær frá rökfræðilegu sjónarhorni. Holberg var opinn fyrir gagnrýni á [[Biblían|Biblíuna]] og hafði engar áhyggjur af útbreiðslu [[sólmiðjukenningin|sólmiðjukenningarinnar]]. Hann aðhyltist frumgyðistrú (deisma) en fylgjendur hennar trúa á guð með rökrænum hætti. Þeir trúa því að guð hafi skapað alheiminn, en skipti sér ekki af honum eftir það. Holberg trúði ekki á syndafallið heldur aðhyltist frjálsan vilja mannsins. Með ritum sínum vildi hann upplýsa almenning til að bæta samfélagið. Hann var mun hrifnari af stórborgum, sneisafullum af menningu, heldur en smábæjum og náttúru. ==Fjármál Holbergs== Líf Holbergs var látlaust fyrstu árin. Hann aflaði sér viðurværis með einkakennslu og sem ferðafélagi heldri manna. Hann reyndi einnig fyrir sér sem einkaþjálfari í Kaupmannahafnarháskóla. Hann fékk styrk til háskólanáms í öðrum löndum, aðallega í skólum sem voru mótmælendatrúar, en það líkaði Holberg ekki. Hann vildi helst sækja nám þar sem menn rifust sem mest um ýmis málefni. Á meðan á dvöl hans í Englandi stóð byrjaði Holberg að skrifa fræðirit um sögu. Seinna skrifaði hann einnig lögfræðirit. Til að efnast sem mest gaf hann sjálfur út verkin sín og seldi þau á einblöðungum til áhugasamra. Hann fékk einnig norskan útgefanda til að gefa út lögfræðibók sína en fjárhagslegur grundvöllur þessara útgáfa var ekki mikill. Holberg ferðaðist yfirleitt fótgangandi í sparnaðarskyni og eins til þess að halda [[malaría|malaríunni]] niðri, en hann smitaðist af henni á ferðum sínum suður á bóginn. Seinna þegar hann var kominn til meiri efna fjárfesti hann í fasteignum og keypti meðal annars Brorupgård og Tersløsegård. Sá síðarnefndi er eina fasteign Holbergs sem hefur varðveist, en hinar brunnu eða voru rifnar. Það má sjá á bréfaskiptum Holbergs að hann var íhaldsamur í fjármálum og vildi meðal annars ekki hækka laun kennara við Havrebjerg. Holberg sagði sjálfur að hann væri aðeins tilbúinn að eyða peningum ef að þeim var eytt til nytsamlegara hluta, svo sem lyfja fyrir bændurna á bóndabæjunum hans. Hann studdi einnig Sorø-háskólann á meðan hann var á lífi þar sem mjög erfitt var á fjármagna skólastarf. Holberg var ógiftur og barnlaus svo að á gamalsaldri ánafnaði Sorø-háskólanum öllum eignum sínum eftir sinn dag. Konungurinn gaf honum þá barónstitil og skipaði svo fyrir um að hann þyrfti ekki að greiða skatta af eignum sínum. Holberg dó í Kaupmannahöfn árið [[1754]] og var jarðsettur í [[Sorø]]kirkjukarðinum. Það er greinilegt að Holberg hafði ekki aðeins áhrif á danska menningu með leikritum sínum heldur var fræðilegt innlegg hans einnig gífurlegt. Hann skrifaði margar fræðibækur sem jafnvel eru enn í dag notaðar til kennslu. ==Verk Holbergs== ===Gamanleikir=== * Den Politiske Kandestøber, 1722 * Den Vægelsindede, 1722 * Jean de France eller Hans Frandsen, 1722 * Jeppe paa Bjerget eller den forvandlede Bonde, 1722 * Mester Gert Westphaler, 1722 * Barselstuen, 1723 * Den ellefte Junii, 1723 * Jacob von Tyboe eller den stortalende Soldat, 1723 * Ulysses von Ithacia, 1723 * Erasmus Montanus eller Rasmus Berg, 1723 * Don Ranudo de Colibrados, 1723 * Uden Hoved og Hale, 1723 * Den Stundesløse, 1723 * Hexerie eller Blind Allarm, 1723 * Melampe, 1723 * Det lykkelige Skibbrud, 1724 * Det Arabiske Pulver, 1724 * Mascarade, 1724 * Julestuen, 1724 * De Usynlige, 1724 * Kildereisen, 1725 * Henrich og Pernille, 1724-1726 * Den pantsatte Bondedreng, 1726 * Pernilles korte Frøkenstand, 1727 * Den Danske Comoedies Liigbegængelse, 1727 * Den honette Ambition, 1731 * Plutus eller Proces imellom Fattigdom og Riigdom, utg. 1753 * Husspøgelse eller Abracadabra, utg. 1753 * Philosophus udi egen Indbildning, utg. 1754 * Republiqven eller det gemeene Bedste, utg. 1754 * Sganarels Rejse til det philosophiske Land, utg. 1754 ===Ljóð=== * Peder Paars, 1720 * fire Skæmtedigte, 1722 * Metamorphosis eller Forvandlinger, 1726 ===Skáldsögur=== * Nicolai Klimii iter subterraneum, 1741. (Þýtt á dönsku af Hans Hagerup árið 1742 sem „Niels Klims underjordiske Rejse“.) ===Ritgerðir=== * Moralske Tanker, 1744 * Epistler, 1748–54 * Moralske Fabler, 1751 * Tre latinske levnedsbreve, 1728-1743 ===Sagnfræðiverk=== * Introduction til de fornemste Europæiske Rigers Historier, 1711 * Morals Kierne eller Introduction til Naturens og Folke-Rettens Kundskab, 1716 * Dannemarks og Norges Beskrivelse, 1729 * Dannemarks Riges Historie, 1732–35 * Den berømmelige Norske Handel-Stad Bergens Beskrivelse, 1737 * Almindelig Kirke-Historie, 1738 * Den jødiske Historie fra Verdens Begyndelse, fortsat til disse Tider, 1742 * Adskillige store Helte og berømmelige Mænds sammenlignede Historier, 1739–53 * Adskillige Heltinders og navnkundige Damers sammenlignede Historier, 1745 {{fd|1684|1754}} [[Flokkur:Danskir rithöfundar|Holberg, Ludvig]] [[Flokkur:Danskir sagnfræðingar|Holberg, Ludvig]] [[Flokkur:Dönsk skáld|Holberg, Ludvig]] 609sr8rq2qwnfgz15etywzzv2tb675o 0 27784 1979428 1967890 2026-09-18T19:32:11Z Huldar98 70847 Setja hlekki á wiki síður á skipagerðirnar 1979428 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Viking landing.jpg|thumb|right|Endurgerða víkingaskipið ''[[Íslendingur (skip)|Íslendingur]]'' kemur að landi í [[L'Anse aux Meadows]] á [[Nýfundnaland]]i árið [[2000]]. ]] '''Víkingaskip''' er nútímaheiti sem notað er yfir ýmsar gerðir skipa sem notuð voru í [[Norður-Evrópa|Norður-Evrópu]] á [[Víkingaöld|víkingaöld]] eða frá því á 8. öld og fram á 11. öld. Þessi skip voru mismunandi að stærð en öll svipuð að gerð, þ.e. [[Súðbyrðingur|súðbyrt]] með eitt, ferhyrnt [[Rásegl|rásegl]] miðskips, sveigt [[Kjölur (skip)|kjöltré]] og háa stafna og [[Hliðarstýri|hliðarstýri]]. Þeim var bæði hægt að sigla og róa, þótt erfitt sé að hugsa sér að hægt hefði verið að hreyfa til dæmis [[Knörr|knörrin]] mikið með þeim hætti.<ref>{{Bókaheimild|titill=The early Viking Ship types|höfundur=Eldar Heide|útgefandi=Sjøfartshistorisk årbok 2014|ár=2014|bls=81-153}}</ref> [[Mynd:The Oseberg ship - 6393854727 Viking Ship Museum, Oslo, Norway (Vikingskipshuset på Bygdøy) November 2011.jpg|thumb|alt=Endurgert stefni Ásubergsskipsins|Endurgert stefni Ásubergsskipsins]] Samkvæmt skriflegum heimildum höfðu sum skipanna drekahöfuð í stafni en leifar af þeim hafa hvergi fundist. En mörg þeirra voru skreytti með fallegum útskurði í stefni og skut, samanber [[Ásubergsskipið]]. Víkingaskip voru ekki einungis notuð til hernaðar, heldur ekki síður til vörufluttninga, landkönnunar og landnáms. Víkingaskipum er oft skipt í tvo aðalflokka: kaupskip og herskip. Þeir skarast þó, þar sem sumar gerðir kaupskipa sem voru sérstaklega smíðuð til að flytja vörur voru einnig notuð í víkingaárásum. Auk [[Langskip|langskipa]] og [[Knörr|knarra]] voru margar aðrar gerið báta og minni skip. Norrænar miðaldabókmenntir nefna fjölda mismunandi skipagerða og hlutverk þeirra; bátar, skip, [[feræringur]], [[fley]], [[byrðingur]], [[ferja]], [[skúta]], [[stórskip]], [[Dreki (skip)|dreki]], [[Karfi (skip)|karfi]], knörr, [[snekkja]], langskip, [[landvarnarskip]], [[herskip]], [[bússa]], hafskip, [[Súð (skip)|súð]]. Þessar skipagerðir höfðu sín sérkenni í ásýnd, stærð, byggingarlagi og notkun.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.svavarsson.is/vikingaskip-skipagerdir/|titill=Víkingaskip-Skipagerðir|höfundur=Sigurbjörn Svavarsson|ár=2020|mánuður=júlí 2|útgefandi=Sigurbjörn Svavarsson}}</ref> Meirihluti skipanna voru sennilega hannaðir til að sigla á fljótum, fjörðum og meðfram strandlengunni. [[Mynd:Vikings-Voyages.png|thumb|alt=<nowiki>Aðal siglingaleiðir norrænna manna á víkingaöld]</nowiki>|Aðal siglingaleiðir norrænna manna á víkingaöld|vinstri]] Skipin voru notuð í [[Eystrasalt|Eystrasalti]] og á fljótunum þar sem nú er [[Rússland]] og [[Úkraína]] og til ferða til [[Bretlandseyjar|Bretlandseyja]] og [[Írland|Írlands]] og þar sem nú er [[Frakkland]]. En einnig í úthafssiglingum til [[Ísland|Íslands]], [[Færeyjar|Færeyja]], [[Grænland|Grænlands]], [[Nýfundnaland|Nýfundnalands]] (Vínland), [[Miðjarðarhafið|Miðjarðarhafs]] og [[Svartahaf|Svartahafs]]. === Skip og norræn menning === Skip og siglingar hafa verið mikilvægur hluti af norrænni menningu í þúsundir ára, þjónað bæði hagnýtum og trúarlegum tilgangi. Skip voru lengi aðalfarartæki norðurlandabúa, því ferðalög um landveg gátu verið erfið, viðáttumiklir og þéttir skógar [[Svíþjóð|Svíþjóðar]] og brattar fjallshlíðar [[Noregur|Noregs]] voru erfiðir faratálmar fyrir fólk og vörur. Margar hellarristur frá [[steinöld]] og sérstaklega frá norrænni [[bronsöld]] sýna skip, verðmætum skipum voru fórnað sem hluti af fórnarathöfnum frá lokum norrænnar [[Járnöld|járnaldar]], eins og sjá má af[[Hjortspringbáturinn| Hjortspringbátnum]] og [[Nydambáturinn|Nydambátnum]]. Á áratugunum fyrir aldamótin 1000 voru stórhöfðingjar grafnir með heilum skipum sem gátu flutt þá til [[Valhöll|Valhallar]] eftir dauðann. Mikilvægi skipa má einnig sjá af því að það er mynd af skipi á elstu norrænu [[Mynt|myntinni]], sem sem var sleginn í [[Heiðabær|Heiðabæ]] um ár 850.<ref>{{Bókaheimild|titill=Elvekonger|höfundur=Cat Jarman|útgefandi=Forlaget Press|bls=82|ISBN=978-82-328-0425-2}}</ref> === Uppruni og þróun === Fyrir víkingaöld virðast norrænir bátar yfirleitt ekki hafa verið búnir [[Segl|seglum]], þótt segl hafi varla verið óþekkt fyrirbæri. Svokölluð róðrarskip, sem voru algengust fyrir víkingaöld, voru aðlöguð að aðstæðum og ferðaþörfum norrænna íbúa, hentuðu ekki fyrir mastur og segl. Að nota segl á báta og skip hafði verið þekkt í Evrópu um aldir. [[Kvalsundsskipið]] sem var smíðað um 780 - 800, hafði stórt hliðarstýri og þykkan planka í botni sem hefur verið undanfari þess að setja kjöl á skipin. Það var sennilega hægt að sigla Kvalsundsskipinu með segli, en engin merki eru um festingu fyrir mastur eða sjálft mastrið.<ref>{{Bókaheimild|titill=At the threshold of the Viking Age: New dendrochronological dates for the Kvalsund ship and boat bog offerings (Norway)|höfundur=Nordeide, S. W.,Bonde, N. & Thun, T.|útgefandi=Journal of Archaeological Science: Reports Volume 299].|ár=2020}}</ref> Það hafði gífurlega þýðingu þegar norrænir skipasmiðir fóru að byggja skip með [[Kjölur (skip)|kili]] á 8. öld. Aukin kjöllengd þýddi aukinn hraði og meiri haffærni. Það má færa rök fyrir því að kjölurinn hafi lagt grunninn að velgengni víkinga á komandi árum. Kjölurinn var tækninýjung sem leiddi til skipagerða sem heimurinn hafði aldrei séð áður. Nú var hægt að hífa upp segl á grönnu trébátana, sem þróuðust fljótt í breiðari og hraðskreiðari skip með yfirburða stjórnhæfni og aukna flutningsgetu. Með kjöl og segli gátu víkingarnir siglt í alls kyns veðri og vindi. Gert er ráð fyrir að fyrstu norrænu seglskipin hafi verið notuð fyrir siglingar meðfram strandlengjunni. [[Ásubergsskipið]], smíðað um 820–834, sem er skrautlega útskorið, sérstaklega [[Stefni|stefnið]], er elsta dæmi um seglskip á [[Norðurlöndin|Norðurlöndum]]. Skipið hefur verið hægt að nota sem farmskip en Ásubergsskipið virðist hafa verið fyrst og fremst smíðað fyrir siglingar meðfram strandlengjunni og varla nógu stöðugt fyrir siglingar á úthafi. Fræðimenn telja að þróunin frá róðrarskipum yfir í seglskip hafi átt sér stað á tímabilinu milli Kvalsundsskipsins og Ásubergsskipsins. [[Mynd:Gotland-Bunge Museum Wikingerstein.jpg|thumb|alt=Myndsteinarnir frá Stora Hammar]|[[Myndsteinarnir frá Stora Hammar]]]]Á [[Gotland|Gotlandi]] hafa fundist myndsteinar sem benda til þess að seglskip hafi verið til á Norðurlöndum fyrir árið 800. [[Gauksstaðaskipið|Gaukstaðaskipið]], smíðað um 895–905, er 60–70 árum yngra en Ásubergsskipið, sýnir hraða þróun í skipasmíðum á skömmum tíma. Með tímanum komu einnig fram nýjar gerðir skipa, þau stærstu voru langskipin.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Viking Ship|höfundur=Per Bruun|útgefandi=Journal of Coastal Research Vol. 13, No. 4 (Autumn, 1997) Coastal Education & Research Foundation, Inc.|bls=1282-1289|ár=1997|url=https://www.jstor.org/stable/i394730}}</ref> Skipasmíði á 9. öld og fram undir lok víkingaaldar um 1050 einkenndist af aukinni sérhæfingu í skipasmíði jafnhliða þess að skipin stækkuðu og voru sérhæfð til hernaðar eða sem farmskip sem gátu flutt bæði fólk og vöru. Flest víkingaskip sem hafa fundist voru smíðuð eftir ár 900.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Viking Ship|höfundur=Gareth Williams|útgefandi=British Museum Press|ár=2014|ISBN=0714123404|bls=20-35}}</ref> === Skipasmíði === Engar samtímaheimildir eru til sem lýsir skipunum nánar eða hvernig þau voru smíðuð. Leifar margra víkingaskipa hafa fundist en þær eru oft í brotum og ekki alltaf ljóst hvernig þau litu út. Margar hugmyndir um skipin og smíði þeirra byggja á almennri rökleiðslu, til dæmis um hvað sé líklegt miðað við umhverfisaðstæður og á þekkingu sem hefur verið aflað með fjölda tilraunasiglinga. Upphaflegar útrásir víkinga frá heimkynnum sínum í upphafi 9 aldar voru fáar og með fáum skipum en það breyttist á tiltölulega skömmum tíma. Gríðarlegur fjöldi haffærra skipa var smíðaður á víkingaöld. Í lok tíundu aldar voru þúsundir skipa af ýmsum gerðum og stærðum á Norðurlöndum og til þess þurfti öflugan skipasmíðaiðnað með mikilla þekkingu og aðgang að nauðsynlegum hráefnum til smíðanna. Þessi mikli vöxtur í skipasmíðum leiddi til breytinga á skógarnýtingu, þar á meðal þörf fyrir stórfellda skógarhögg og tjöruframleiðslu. Til að smíða stór skip eins og langskip og knerri þurfti mikið timbur.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Children of Ash & Elm: A History of the Vikings|höfundur=Price, N.|útgefandi=Allen Lane|ár=2020|ISBN=0465096980}}</ref> Talið er að fyrir 20 metra langt langskip, þurft um það bil 58 rúmmetra af [[eik]]. Þetta jafngildir ellefu eikartrjánum, hvert einn metri í þvermál og fimm metra háu, ásamt einu 18 metra löngu fyrir kjölinn. Á flestum skipum sem fundist hafa hefur kjölurinn verið gerður úr einu eikarstykki og það hefur ráðið lengd skipsins. Kjölurinn í Gaukstaðaskipið til dæmis, krafðist beins eikartrés um 25 metrar á hæð.<ref name=":0">{{Vefheimild|url=https://www.svavarsson.is/vikingaskip-smidi/|titill=Víkingaskip- Smíði|höfundur=Sigurbjörn Svavarsson|ár=2920|mánuður=júlí|útgefandi=Sigurbjörn Svavarsson}}</ref> Nærri tveir þriðju allra þekktra skipshluta frá víkingaöld eru úr eik en sú trjátegund vex ekki í norðanverðri Skandinavíu og því jafnan talið að mest hafi verið smíðað af skipum í suðurhlutanum. [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=82287] Almennt virðast stærri skipin hafa verið smíðuð að mestu úr eik. Annar viður, var [[Evrópuaskur|askur]], [[elnir]], [[Furur|fura]], [[greni]] og [[lerki]] var einnig notaður í skipasmíðarnar. Víkingaskipin voru hönnuð til að vera sterk, létt og sveigjanleg. Stefni og skutur skipsins voru eins að lögun, og skipshliðin súðbyrt. Kjölurinn var fyrst smíðaður, síðan voru bönd og innviðartré smíðuð. Skipshliðin (byrðingurinn) var smíðuð þannig að borðin voru fest langsum á kjöltréð þannig að hvert borð skarast við borðin á undan og eftir (sem nefnt er skarsúð). Fjöldi borða sitthvoru megin fór eftir stærð skipa, þau mjókkuðu fram til stafns og aftur í skut. Stafninn var höggvin úr einu bognu eikartré og mótað þar sem borðin tengdust. Á sama hátt var skuturinn smíðaður. Skörun borðanna var þétt með blöndu af [[Tjara|tjöru]] og dýrafeiti og trefjaefni eins og [[ull]], öðrum dýrahárum eða mosa. Allur byrðingurinn var síðan tjargaður til að gera hann vatnsþéttan.<ref>{{Bókaheimild|titill=Viking Age tar production and outland exploitation|höfundur=Andreas Hennius|útgefandi=Cambridge University Press Antiquity Publications Ltd|ár=2018|url=https://doi.org/10.15184/aqy.2018.22}}</ref> Mikill eikarstöpull var settur í miðju skipsins og mastrið fest þar í. Engin [[Mastur|möstur]] hafa fundist í þeim skipum sem þekkt eru. Stýrið var breið ár fest aftarlega á hægri hlið skipsins, og er sú hlið kölluð [[Stjórnborði og bakborði|stjórnborð]]. Þessi stýrisgerð er kallast einnig [[hliðarstýri]]. Stýrið var fest við mikla viðarblokk utan á skipinu, en einnig önnur viðarblokk innbyrðis. Stýrið var fest með fléttuðum [[Víðir (ættkvísl)|víðisvafningum]] sem komu í gegnum borðin utan um stýrið og fest í viðarblokkina innanborð. Stýrisárin var í samræmi við stærð skipsins, á Gaukstaðaskipinu sem var 24 metrar á lengd var stýrið um 2,4 metra langt viðarborð.<ref name=":0" /> === Segl === [[Mynd:Tapisserie bato1.jpg|alt=<nowiki>Bayeux-refillinn, Skip Haralds Guðinasonar siglir yfir Ermarsund.]</nowiki>|thumb|<nowiki>Bayeux-refillinn, Skip Haralds Guðinasonar siglir yfir Ermarsund.]</nowiki>]] Segl vïkingaskipana voru gerð úr ull. Framleiðsla [[Ullarsegl|ullarsegla]] var mjög tímafrekt og sérhæft verk, oft unnið af konum. Eftir að segl urðu algeng á norrænum skipum í upphafi 8. aldar jókst eftirspurn eftir ullarsegldúk gífurlega. Talið er að 20 – 30 metra langt skip hafi þurft að minsta kosti 100 fermetra stórt segl, til þess þurfti mikið magn af ull. Það er talið að það hafi tekið 110 mannár að vefa 100 fermetra segl og til þess þurfti 200 kg af ull, það er reyfi af um 400 kindum. Talið er að fyrir 100 fermetrar af ullarsegldúk þurfti að spinna 100 kílómetra af uppistöðuþráðum og 80 kílómetra af ívafi.  Með þessum þráðum voru 15–16 ullarvoðir ofnar og síðan saumaðaðar saman. <ref>{{Bókaheimild|titill=Rural Economy: Ecology, Hunting, Pastoralism, Agricultural and Nutritional Aspects|höfundur=Jørgensen, Lise Bender|höfundur2=Jesch, Judith (ristj). The Scandinavians from the Vendel Period to the Tenth Century: An Ethnographic Perspective.|útgefandi=Boydell Press|ár=2002|bls=133|ISBN=978-0-85115-867-9}}</ref>Síðan síðan meðhöndluð með blöndu af dýrafitu og [[Okkur|okkru]] til að gera þau vatnsheld og endingarbetri. Reipi úr hampi eða basttrefjum voru notaðir í [[Reiði (skip)|lausareiðana]]. Segl voru mikil verðmæti og það er kanski þess vegna að Ásbjörn Selbani í Sögu Ólafs hins heilaga brast í grát þegar menn konungs tóku segl hans.<ref>{{Vefheimild|url=https://heimskringla.no/wiki/Saga_Ólafs_hins_helga|titill=Saga Ólafs hins helga|útgefandi=Heimskringla}}</ref> Engin möstur hefa fundist í fornleifum skipa og hæð þeirra og þar með flatarmál seglsins eru byggð á tilgátum. === Sjóhæfni víkingaskipa === Norrænar og öðrar samtímaheimildir segja okkur að víkingaskipin hafi haft einstaka sjóhæfni. Á víkingaöld sigldu knerrirnir langar vegalengdir á Norður-Atlantshafi og langskipin meðfram ströndum Bretlands og suður með ströndum Evrópu. Sögulegar heimildir um sjóhæfni eru því sannar.<ref>{{Bókaheimild|titill=Vikingene|höfundur=Brøndsted, Johannes|útgefandi=Gyldendal|ár=1961|bls=15–16}}</ref> Hins vegar hafa engar nútíma endurgerðir fangað þessa eiginleika að fullu. Þó fjöldi skipa hafi verið smíðuð á víkingaöld hafa aðeins fáeinar leifa af skipum fundist og flest í brotum. Túlkun fornleifafræðinga ræður þess vegna þegar endurgerðir hafa verið smíðaðar eða teiknaðar. Tilraunasiglingar haf sýnt að lítilsháttar breytingar á lögun skipsskrokksins geta haft mikil áhrif á sjóhæfni skipsins. === Útskurður === [[Mynd:Osebergskipet-Detail.jpg|thumb|alt=Útskurður á stefni á Ásubergsskipsins|Útskurður á stefni á Ásubergsskipsins]] [[Mynd:Cf34567 400 C55000 100 Dyrehodestolpe Oseberg Akademikeren. Kulturhistorisk museum UiO Oslo Norway (Kirsten Helgeland CC BY-SA 4.0) cropped.jpg |thumb|alt=<nowiki>Útskorið dýrahöfuð úr tré frá Ásubergsskipinu, hluti af grafargjöfum í skipinu frá um það bil ár 830 sem fannst árið 1903. Óvíst hvaða þýðingu þessi dýrahöfuð höfðu.]</nowiki>|Útskorið dýrahöfuð úr tré frá Ásubergsskipinu, hluti af grafargjöfum í skipinu frá um það bil ár 830 sem fannst árið 1903. Óvíst hvaða þýðingu þessi dýrahöfuð höfðu.|vinstri]] Víkingaskipin voru ekki einungis farartæki heldur báru einnig með sér listræn og trúarlega tákn. Flókin rúmfræðileg mynstur, goðsagnakenndar verur og önnur tákn voru skorin út aðallega á stafni og skut og öðrum viðarhlutum. Mörg skip virðast hafa haft útskorin drekahöfuð eða aðrar goðsagnaverur á stefni og skut. Þessar útskurðir voru bæði til að hræða óvini og vernda sjómennina á ferðum þeirra.<ref>{{Bókaheimild|titill=The Viking Longship|höfundur=Hale, John R.|útgefandi=Scientific American|ár=1998|bls=56–63|url=https://www.scientificamerican.com/article/the-viking-longship/}}</ref> Í Ásubergsskipinu fundust meðal annars útskornin dýrahöfuð og aðrir munir. Stefnið var einnig útskorið. === Veðravitar === [[Mynd:Tingelstadfloyen2.jpg|thumb|alt=Veðravitinn frá Tingelstad, talinn vera frá 1110–1160|Veðravitinn frá Tingelstad, talinn vera frá 1110–1160]] [[Mynd:Källungeflöjelen.jpg|thumb|alt=Veðraviti frá Källunge á Gotlandi, talinn vera frá 1050|Veðraviti frá Källunge á Gotlandi, talinn vera frá 1050]] Þegar á leið á víkingaöld var farið að setja upp svo nefnda veðraviti eða vindhanar, sem settir voru í stefni stærstu og kannski mikilvægustu skipanna.<ref>{{Bókaheimild|titill=De gylne skipsfløyer fra sen vikingetid. Bruk og teknikk|höfundur=Martin Blindheim|útgefandi=VIKING : Tidsskrift for norrøn arkeologi. XLVI|bls=85–111}}</ref> Einungis fjórir veðravitar af þessari gerð hafa fundist. Þeir eru allir gerir úr gylltum koparplötum, skornar í þríhyrningslaga form með nokkurn vegin beinum yfirkanti og djúpt sveigðum undirkanti.<ref>{{Bókaheimild|titill=Gilded Weathervanes: From Ship Stems to Church Spires|höfundur=Eide, Ingrid Birch|útgefandi=University of Oslo|ár=2021}}</ref> Plöturnar eru um 1–3 mm þykkar, um 21–25 cm háar og 33–35 cm langar. Steypt dýramynd, sem sennilega er annað hvort ljón eða dreki, er fest við oddan á efri kantinum, og bæði plöturnar og dýrin gyllt. Allir fjórir veðravitarnir eru skreyttir í Hringaríkisstíll (sem var dæmigerður fyrir tímabilið 1000–1050), en aðeins á tveimur þeirra er platan útsöguð. === Leifar víkingaskipa === [[Mynd:CfL02219 013 museum no. C10384 Utgravning av Gokstadskipet (Gokstad ship excavation 1880. Kulturhistorisk museum UiO Oslo, Norway. License CC BY-SA 4.0).jpg|thumb|alt=Gaukstaðaskipið fannst 1879 og það var grafið upp árið 1880|Gaukstaðaskipið fannst 1879 og það var grafið upp árið 1880|vinstri]] Ekki hafa fundist mörg skip frá víkingaöld í haugum eða á hafsbotni miðað við fjölda skipa sem til var á þessum tíma. Þær helstu eru leifar hafskipa sem fundist hafa í Noregi og Danmörku, Í [[Heiðabær]] árið 1979 fundust leifar af miklu langskipi sem var óvenju langt og mjótt sem hefur verið nefnt ''Hedeby 1'' . Það mældist um 30,9 m á lengd frá stefni aftur í skut, en mesta breidd þess var um 2,7 m og dýpt þess líklega um 1,5 m. Með lengd sem er meira en 11 sinnum meiri en mesta breidd þess, er þetta þrengsta langskip sem fundist hefur. Í febrúar 1997 fannst í [[Hróarskelda|Hróarskeldu]] stæsta víkingaskip sem hefur fundist til þessa, em hefur verið nefnt ''Roskilde 6.'' Það er talið að skipið hafi verið smíðað frá árunum 1025 til 1050. Þetta skip var af þeirri gerð sem kallað var skeið sem voru allra stærstu víkingaskipin. Það var 36 metra á lengd, með 78 árum í 39 röðum og pláss fyrir 100 manna áhöfn. Kjölurinn var smíðaður úr þremur eikarstykkjum, löngu miðstykki og styttri stykkjum fram að stafni og aftur að skut. == Tegundir víkingaskipa == * [[Langskip]] eða [[dreki (skip)|dreki]] (yfir 50m langur með fleiri en 60 árar) * [[Knörr]] (breiðari og hærri en langskip) * [[Skúta (víkingaskip)|Skúta]] * [[Snekkja (víkingaskip)|Snekkja]] * [[Karfi (skip)|Karfi]] (um 20m langur með 26 árum) * [[Skeið (skip)|Skeið]] (yfir 30m langur með allt að 60 árum) == Fræg víkingaskip == * [[Ásubergsskipið]] * [[Gaukstaðaskipið]] * [[Ormurinn langi]] * [[Skuldelevskipin]] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tenglar == * [http://www.timarit.is/?issueID=418444&pageSelected=0&lang=0{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} ''Norsku víkingaskipin''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1956]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=411572&pageSelected=8&lang=0{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} ''Amma Haraldar hárfagra fékk meðal annars kjölturakka og páfugl í haug sinn - frásögn dr. Pet Fett um norsk víkingaskip''; grein í Morgunblaðinu 1950]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/?issueID=424952&pageSelected=18&lang=0] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191206060210/http://timarit.is/?issueID=424952&pageSelected=18&lang=0 |date=2019-12-06 }} *[http://www.modelships.de/Museums_and_replicas/Vikingeskibsmuseet_Roskilde/Wikingerschiffsmuseum_Roskilde.htm Bilder von den Wikingerschiff-Nachbauten im Museum Roskilde] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180124091029/http://www.modelships.de/Museums_and_replicas/Vikingeskibsmuseet_Roskilde/Wikingerschiffsmuseum_Roskilde.htm |date=2018-01-24 }} [[Flokkur:Víkingaskip]] o3ci0ulkrr69pjad3noxsrjrzlr9csd 0 27785 1979416 1742644 2026-09-18T19:05:25Z Huldar98 70847 Hlekkja á Harald Hárfagra og söguna 1979416 wikitext text/x-wiki '''Dreki''' er [[víkingaskip]], svonefnt [[langskip]], sem var skreytt útskornu drekahöfði í [[stafn]]i. Elsta heimild um dreka er um skip [[Haraldur hárfagri|Haralds Hárfagra]], en stærð þess ekki nefnd. Fyrsta heimild þar sem stærð skips (dreka) er nefnd er í [[Ólafs saga Tryggvasonar|Ólafs sögu Tryggvasonar]]. {{Stubbur|skip}} [[Flokkur:Skip]] t7f6hd674xkqqdyb9rw34ov5dwnlzws 0 39226 1979404 1611006 2026-09-18T16:54:33Z Berserkur 10188 1979404 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Nolsoy map.jpg|thumb|right|Kort af Nólsey.]] [[Mynd:Position of Nólsoy on Faroe map.png|thumb]] [[Mynd:Nolsoy.1.jpg|thumb|right|Nólseyjarþorp. Hvalbeinshliðið var reist þegar Ingiríður Danadrottning heimsótti Nólsey.]] '''Nólsey''' ([[færeyska]]: ''Nólsoy'', fyrr líka ''Nölsoy''; [[fornnorræna]]: ''Norsey'') er [[eyja]] í miðjum [[Færeyjar|Færeyjum]], austur af [[Þórshöfn (Færeyjum)|Þórshöfn]] á [[Straumey]], og skýlir höfninni í Þórshöfn vel fyrir veðrum úr austri. Hún er 10,3 km² að stærð og 9 km á lengd. Nólsey er láglendust Færeyja og þar er aðeins eitt [[fjall]] sem heitir [[Høgoggj]]. Hæsti tindur eyjarinnar heitir [[Eggjarklettur]] og er 371 metrar að hæð yfir sjávarmáli. Á eynni er aðeins ein byggð sem einnig heitir [[Nólsoy (þorp)|Nólsoy]] og þar bjuggu 245 manns 1. janúar 2011 en voru flestir um 350 árið 1970. Byggðin er á norðanverðri eynni, þar sem hún er mjóst og lægst, raunar svo mjó að í miklum austanstormum brimar stundum þvert yfir eiðið í miðju þorpinu. Nólsey var áður sjálfstætt sveitarfélag en sameinaðist Þórshöfn árið 2004. Aðeins 20 mínútna sigling er til Þórshafnar og allmargir Nólseyingar stunda vinnu þar en fara á milli kvölds og morgna. Syðst á eynni er vitinn Borðan, byggður 1893. Um hann skrifaði [[William Heinesen]] bókina ''Turninn á heimsenda''. Um tíma bjuggu þrjár fjölskyldur í vitavarðarhúsinu og þar voru þá tíu börn, og var skólahald þá til skiptis þar og í Nólseyjarþorpi. Vestan á eynni er eyðibyggðin Korndalur. Þar eru rústir sem kallast Prinsessurústirnar. Sagt er að þar hafi búið skosk konungsdóttir sem hafi strokið til Færeyja með elskhuga sínum. Korndalur fór í eyði á 18. öld. Í Nólsey er haldin árleg hátíð sem kallast [[Ovastefna]], kennd við [[Ove Joensen]] frá Nólsey, ævintýramann sem vann sér það meðal annars til frægðar að róa frá Færeyjum til Danmerkur á færeyskum [[árabátur|árabát]] árið 1986 en drukknaði í [[Skálafjörður (Færeyjum)|Skálafirði]] ári síðar. Þekktasti Nólseyingurinn er þó þjóðhetjan [[Nólseyjar-Páll]], sem barðist gegn dönsku [[einokun]]arversluninni í upphafi 19. aldar. Í Nólsey er ein stærsta [[stormsvala|stormsvölubyggð]] í heimi. {{Eyjar í Færeyjum}} [[Nólsey]] [[Flokkur:Eyjur í Færeyjum]] [[Flokkur:Þéttbýlisstaðir í Færeyjum]] 7rdmcnhgw2o9f6v5y2q0tyrij4t3vuo 0 41343 1979348 1938950 2026-09-18T12:42:45Z TKSnaevarr 53243 1979348 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Breska konungsveldið|Konungur Bretlands]] og <br />[[samveldið|samveldisins]] | skjaldarmerki = Royal coat of arms of the United Kingdom (St. Edward's Crown).svg | ætt = [[Windsor-ætt]] | nafn = Karl 3. | mynd = King Charles III (July 2023).jpg | skírnarnafn = Charles Philip Arthur George<br />Ættarnafn:<br />Mountbatten&ndash;Windsor | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1948|11|14}} | fæðingarstaður = [[Buckinghamhöll]], London | dánardagur = | dánarstaður = | grafinn = | undirskrift = | ríkisár = [[8. september]] [[2022]] – | faðir = [[Filippus prins, hertogi af Edinborg|Filippus prins]], hertogi af Edinborg | móðir = [[Elísabet 2.]] | maki = {{gifting|[[Díana prinsessa|Diana Spencer]]|1981|1996|orsök=skildu}}<br />{{gifting|[[Kamilla Bretadrottning|Camilla Shand]]|2005}} | titill_maka = Eiginkonur | börn = Karls og Díönu prinsessu:<br /> * [[Vilhjálmur Bretaprins|Vilhjálmur]] (f.&nbsp;[[1982]]) * [[Harry Bretaprins|Hinrik (Harry)]] (f.&nbsp;[[1984]]). }} '''Karl 3.''' (''Charles Philip Arthur George'', áður '''Karl, prinsinn af Wales''') (f. [[14. nóvember]] [[1948]]), er konungur [[Bretland]]s og fjórtán annarra ríkja í [[samveldið|samveldinu]]; [[Antígva og Barbúda]], [[Ástralía|Ástralíu]], [[Bahamaeyjar|Bahamaeyja]], [[Belís]], [[Kanada]], [[Grenada]], [[Jamaíka|Jamaíku]], [[Nýja Sjáland]]s, [[Papúa Nýja Gínea|Papúu Nýju Gíneu]], [[Sankti Kristófer og Nevis]], [[Sankti Lúsía|Sankti Lúsíu]], [[Sankti Vinsent og Grenadíneyjar|Sankti Vinsent og Grenadíneyja]], [[Salómonseyjar|Salómonseyja]] og [[Túvalú]]. Karl er elsta barn [[Elísabet 2.|Elísabetar Bretadrottningar]] og [[Filippus prins, hertogi af Edinborg|Filippusar prins]]. Áður en hann erfði ríkið af móður sinni var Karl einnig hertogi af Cornwall og hertogi af Rothesay í Skotlandi. Hann var jafnframt hertogi af Edinborg frá andláti föður síns árið 2021 þar til hann tók við krúnunni árið 2022. ==Æviágrip== Karl er fæddur árið 1948 og var frumburður foreldra sinna, [[Elísabet 2.|Elísabetar]] og [[Filippus prins, hertogi af Edinborg|Filippusar]]. Elísabet varð drottning Bretlands árið 1952 og Karl varð því erfingi að bresku krúnunni þegar hann var aðeins þriggja ára gamall. Hann hlaut titilinn [[prins af Wales]] árið 1969 og átti eftir að bæta við sig fleiri aðalstitlum gegnum árin.<ref name=hvererkarl>{{Vefheimild|titill=Hver er Karl?|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/09/09/hver_er_karl/|höfundur=Sonja Sif Þórólfsdóttir|mánuður=9. september|ár=2022|mánuðurskoðað=9. september|árskoðað=2022|útgefandi=[[mbl.is]]}}</ref> Árið 1970 útskrifaðist Karl með tvöfalda BA-gráðu úr námi í [[fornleifafræði]] og [[mannfræði]]. Hann varði einu ári í skiptinám í [[Wales]] til að læra [[Velska|velsku]]. Karl gegndi þjónustu í breska flughernum og sjóhernum frá 1971 til 1976.<ref name=hvererkarl/> ===Valdatíð (2022–)=== Við dauða móður sinnar Elísabetar 2. þann 8. september 2022 tók Karl við konungdómi. Líkt og móðir sín hélt hann skírnarnafni sínu þegar hann tók við krúnunni og gengur því undir nafninu Karl 3. konungur.<ref>{{Vefheimild|titill=Verður Karl III Bret­lands­konungur|url=https://www.visir.is/g/20222308855d/verdur-karl-iii-bretakonungur|höfundur=Vésteinn Örn Pétursson|mánuður=8. september|ár=2022|mánuðurskoðað=8. september|árskoðað=2022|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''}}</ref> Karl var formlega krýndur konungur þann 6. maí árið 2023.<ref>{{Vefheimild|titill=Karl III. krýndur Bretakonungur |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2023/05/06/karl_iii_kryndur_bretakonungur/|dags=6. maí 2023|skoðað=6. maí 2023|útgefandi=[[mbl.is]]}}</ref> Karl greindist með [[krabbamein]] í febrúar 2024 og tilkynnti að hann hygðist hefja meðferð gegn því.<ref>{{Vefheimild|titill=Karl Breta­konungur með krabba­mein|url=https://www.visir.is/g/20242525380d/karl-breta-konungur-med-krabba-mein|dags=5. febrúar 2024|skoðað=5. febrúar 2024|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Magnús Jochum Pálsson}}</ref> == Fjölskylda == [[29. júlí]] [[1981]] giftist Karl fyrri konunni sinni, [[Díana prinsessa|Lafði Díönu Spencer]] að viðstöddum 3.500 gestum í [[Dómkirkja Heilags Páls|Dómkirkju Heilags Páls]] í [[London|Lundúnum]]. Brúðkaupið var sent út í sjónvarpi og er áætlað að um 750 milljón manns hafi horft á athöfnina. Þau eiga tvo syni: * [[Vilhjálmur Bretaprins]] (f.&nbsp;[[1982]]) * [[Harry Bretaprins]] (f.&nbsp;[[1984]]). Hjónaband Karls og Díönu var ekki hamingjusamt þegar á leið og stóðu þau bæði í framhjáhaldi. Þau skildu árið [[1996]]. Þekktasta frilla Karls var [[Kamilla Bretadrottning|Camilla Parker-Bowles]] sem er núverandi eiginkona hans en þau giftu sig árið [[2005]]. ==Tilvísanir== <references/> {{töflubyrjun}} {{erfðatafla | titill = [[Bretakonungur]] | frá = [[8. september]] [[2022]] | til = | fyrir = [[Elísabet 2.|Elísabet 2.]] | eftir = Enn í embætti }} {{töfluendir}} {{Enskir, skoskir og breskir einvaldar}} {{stubbur|æviágrip}} {{f|1948}} [[Flokkur:Breskir þjóðhöfðingjar]] [[Flokkur:Einvaldar samveldisins]] [[Flokkur:Hertogar af Edinborg]] [[Flokkur:Prinsar af Wales]] [[Flokkur:Windsor-ætt]] [[Flokkur:Þjóðhöfðingjar Bahamaeyja]] sn7dol74vz1t8vmk11dsrvqut7lup5p 0 50647 1979486 1914474 2026-09-19T01:43:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Riverton, Manitoba]] á [[Riverton (Manitóba)]] 1914474 wikitext text/x-wiki '''Riverton''' er þorp í [[Manitoba]]-fylki í [[Kanada]]. Það er fyrsta þorpið sem Íslendingar stofnuðu í Kanada, [[1876]]. Riverton er vinabær [[Kópavogur|Kópavogs]]. ==Tenglar== *[http://www.rivertoncanada.com/ Vefsíða Riverton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230023155/http://www.rivertoncanada.com/ |date=2006-12-30 }} {{Stubbur|landafræði}} {{s|1876}} [[Flokkur:Bæir í Manitoba]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] pudu3jswrep9equyoncfglyn1knxia1 1979490 1979486 2026-09-19T01:43:59Z Fyxi 84003 1979490 wikitext text/x-wiki '''Riverton''' er þorp í [[Manitóba]]-fylki í [[Kanada]]. Það er fyrsta þorpið sem Íslendingar stofnuðu í Kanada, [[1876]]. Riverton er vinabær [[Kópavogur|Kópavogs]]. ==Tenglar== *[http://www.rivertoncanada.com/ Vefsíða Riverton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230023155/http://www.rivertoncanada.com/ |date=2006-12-30 }} {{Stubbur|landafræði}} {{s|1876}} [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] a8y4er9hpdqu62s5lb9f1a2i4j6h5qq 1979491 1979490 2026-09-19T01:44:41Z Fyxi 84003 1979491 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Riverton Transportation and Heritage Museum.jpg|thumb|Riverton]] '''Riverton''' er þorp í [[Manitóba]]-fylki í [[Kanada]]. Það er fyrsta þorpið sem Íslendingar stofnuðu í Kanada, [[1876]]. Riverton er vinabær [[Kópavogur|Kópavogs]]. ==Tenglar== *[http://www.rivertoncanada.com/ Vefsíða Riverton] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20061230023155/http://www.rivertoncanada.com/ |date=2006-12-30 }} {{Stubbur|landafræði}} {{s|1876}} [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] cdhlcpyj154quyt0wktkoc4ivq5sdsv 0 52381 1979433 313379 2026-09-18T23:59:46Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Hringrök]] 1979433 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Hringrök]] kdivc23dsxt7bo4i5rwb9xajlytwd4h 0 52440 1979434 313876 2026-09-18T23:59:51Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Hringrök]] 1979434 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Hringrök]] kdivc23dsxt7bo4i5rwb9xajlytwd4h 1 56890 1979488 368343 2026-09-19T01:43:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Spjall:Riverton, Manitoba]] á [[Spjall:Riverton (Manitóba)]] 368343 wikitext text/x-wiki Enn ein flettan sem ætti ekki að vera undir Vestur-Íslendingar. --[[Special:Contributions/85.220.88.196|85.220.88.196]] 21. nóvember 2007 kl. 00:52 (UTC) tb3lxqnzzalbuelx6kp2mii5qm8aazb 0 57605 1979499 1599409 2026-09-19T02:21:24Z Fyxi 84003 snið 1979499 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Québecborg | nafn_í_eignarfalli = Québecborgar | nafn_á_frummáli = Québec | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Quebec city.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Québec}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 592658 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun = −05:00 | tímabelti_sumartími = [[Austurtími|EDT]] | utc_hliðrun_sumartími = −04:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Québecborg''' ([[franska]]: ''Ville de Québec'' eða einfaldlega ''Québec'') er [[höfuðstaður]] [[Kanada|kanadíska]] fylkisins [[Québec]] og önnur stærsta borg fylkisins á eftir [[Montréal]]. Íbúafjöldinn árið 2025 var um 592.600.<ref name="mannfjöldi" /> Borgin var stofnuð af [[Samuel de Champlain]] [[3. júlí]] [[1608]] á stað þar sem [[Jacques Cartier]] hafði áður reist virki árið [[1535]] nærri búðum [[írókesar|írókesa]] á bugðu við [[Lawrencefljót]] sem rennur úr [[Vötnin miklu|Vötnunum miklu]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons||Québecborg}} * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Québec]] q1wqrk8hslnhvdfavy6aecindsgi4n8 0 61647 1979496 1978639 2026-09-19T02:10:02Z Fyxi 84003 1979496 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Nova Scotia | nafn_í_eignarfalli = Nova Scotia | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Lang|fr|Nouvelle-Écosse}} ([[franska]]) | nafn_annað = Nýja-Skotland | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Nova Scotia.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Nova Scotia.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Munit haec et altera vincit}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Annar ver og hinn sigrar)}} | kort = Nova Scotia in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1867|7|1}} | aðild_röð = Fyrsta, með [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]], [[Ontaríó]], [[Québec]] | höfuðborg = [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] | stærsta_borg = [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Mike Savage | forsætisráðherra = Tim Houston | sæti_neðri_málstofa = 11 | sæti_öldungadeild = 10 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 55284 | flatarmál_land_km2 = 53338 | flatarmál_vatn_km2 = 1946 | flatarmál_sæti = 12. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 969383 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 7. sæti | mannfjöldi_áætlun = 1090074 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 17,53 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun1 = −04:00 | tímabelti1_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −03:00 | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = NS | póstfang_forskeyti = B | iso_kóði = CA-NS | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} '''Nova Scotia''' (framburður [ˌnoʊvəˈskoʊʃə]; [[skosk gelíska]]: ''{{lang|gd|Alba Nuadh}}''; [[franska]]: ''{{lang|fr|Nouvelle-Écosse}}'') eða '''Nýja-Skotland''' er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] í [[Kanada]], syðst á austurströnd þess. Höfuðborg Nova Scotia heitir [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]]. Það er næstminnsta hérað Kanada, 55.284 km{{sup|2}} að flatarmáli.<ref name="flatarmál" /> Íbúafjöldinn er um 1.090.000 (2026), og er það því í fjórða sæti yfir þau fylki landsins þar sem fæstir búa, en engu að síður hið næstþéttbýlasta.<ref name="mann-2026-q1" /> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = Nova Scotia | mánuðurskoðað = 22. febrúar | árskoðað = 2008}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} [[Flokkur:Nova Scotia| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] d74z166p122y3wr44b66u4psmygrv65 0 67923 1979379 1976360 2026-09-18T13:50:23Z ~2026-50360-56 120811 Leiðrétt innsláttarvilla 1979379 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | nafn = Stundin Okkar | mynd = | myndatexti = | nafn2 = | tegund = [[Barnaefni]] | handrit = | leikstjórn = | þróun = | sjónvarpsstöð = [[Rúv]] | leikarar = | raddsetning = | yfirlestur = | höfundur_stefs = | upphafsstef = | lokastef = | tónlist = | land = {{ISL}} [[Ísland]] | tungumál = [[Íslenska]] | fjöldi_þáttaraða = | fjöldi_þátta = | þáttalisti = | framleiðslufyrirtæki = [[Rúv]] | framleidandi = | aðstoðarframleiðandi = | klipping = | staðsetning = | myndataka = Efstaleiti 1, Reykjavík <br> Íslandi | lengd = 25-50mín <br> 25mín (2023) | stöð = [[Rúv]] | myndframsetning = SDTV 4:3 (Svarthvítt) (1966 til 1975) <br> SDTV 4:3 (1975 til 2008) <br> SDTV 16:9 (2008 til 2012) <br> HDTV1080i (frá 2012) | hljóðsetning = | fyrsti_þáttur = | frumsýning = [[24. desember]] [[1966]] | lokasýning = | undanfari = | framhald = | tengt = | vefsíða = https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/stundin-okkar/29437 | imdb_kenni = tt0476116 }} '''Stundin okkar''' er [[barn|barna]][[sjónvarpsþáttur|þáttur]] sem er sýndur á [[Ríkisútvarpið|RÚV]] á [[sunnudagur|sunnudögum]] klukkan 18 (6). Fyrsti þátturinn var sendur út á [[aðfangadagur|aðfangadag]] [[1966]] skömmu eftir stofnun sjónvarpsins. Stundin okkar er elsti íslenski sjónvarpsþátturinn sem enn er sendur út. Hann hefur lengst af verið sendur út um klukkan sex síðdegis á sunnudögum og tekið 40-50 mínútur í útsendingu. Fyrstu árin var sunnudagshugvekja send út í kortér klukkan sex og síðan tók Stundin okkar við fram að íþróttum klukkan sjö. Fyrsti umsjónarmaður Stundarinnar okkar var [[Hinrik Bjarnason]] kennari og síðar dagskrárstjóri. Strax í febrúar [[1967]] urðu [[Rannveig og Krummi]] ([[Rannveig Jóhannsdóttir]] og [[Sigríður Hannesdóttir]]) fastur liður í öðrum hverjum þætti og svo vinsæl að flestir tengja þau við þessi fyrstu ár fremur en Hinrik. Krummi var [[handbrúða]] sem Hinrik hafði keypt í [[Þýskaland]]i. Frá upphafi byggðist þátturinn á blönduðum atriðum frá grunnskólunum, leikhúsunum og aðkeyptu erlendu efni sem stjórnandi þáttarins kynnti fyrir áhorfendum. Eftir Krumma settu margar brúður svip sinn á þáttinn: [[Fúsi flakkari]] kom fram í þáttum [[Kristín Á. Ólafsdóttir|Kristínar Á. Ólafsdóttur]] og [[Klara Hilmarsdóttir|Klöru Hilmarsdóttur]] 1969 til 1970, [[Glámur og Skrámur]] ([[Halli og Laddi]]) komu fram í þáttum [[Ragnheiður Geirsdóttir|Ragnheiðar Geirsdóttur]] og [[Björn Þór Sigurbjörnsson|Björns Þórs Sigurbjörnssonar]] 1972 og síðan aftur við og við í mörg ár á eftir, og [[Páll Vilhjálmsson]] ([[Gísli Rúnar Jónsson]]) kom fram með [[Sigríður Margrét Guðmundsdóttir|Sirrý]] í atriðum sem voru skrifuð af [[Guðrún Helgadóttir|Guðrúnu Helgadóttur]]. Fjöldinn allur af brúðum kom fram í þáttum [[Helga Steffensen|Helgu Steffensen]] 1987 til 1994 og [[Keli köttur]] ([[Steinn Ármann Magnússon]]) var félagi [[Ásta Hrafnhildur Garðarsdóttir|Ástu Hrafnhildar Garðarsdóttur]] 1997 til 2001. Leiknar persónur sem voru þróaðar sérstaklega fyrir þáttinn voru einkenni á þáttum [[Bryndís Schram|Bryndísar Schram]] 1979 til 1983 þar sem [[Þórhallur Sigurðsson]] leikari þróaði margar af þekktustu persónum sínum, s.s. [[Eiríkur Fjalar|Eirík Fjalar]] og [[Þórður húsvörður|Þórð húsvörð]]. [[Elías (persóna)|Elías]] ([[Sigurður Sigurjónsson]]) var með atriði skrifuð af [[Auður Haralds|Auði Haralds]] í þáttum [[Ása Ragnarsdóttir|Ásu Ragnarsdóttur]] og [[Þorsteinn Marelsson|Þorsteins Marelssonar]] frá 1983 til 1985. [[Gunnar Helgason|Gunni]] og [[Felix Bergsson|Felix]] léku samnefndar persónur í þáttum sínum 1994 til 1996 en [[Þóra Sigurðardóttir]] og [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] gengu skrefinu lengra árið 2002 og bjuggu til persónurnar [[Birta og Bárður|Birtu og Bárð]] sem sáu um kynningar í þættinum að hluta. Frá 2006 - 2008 hefur allur þátturinn byggst á samhangandi leiknum atriðum, [[Ævintýri Stígs og Snæfríðar]] leikin af [[Ívar Örn Sverrisson|Ívari Erni Sverrissyni]] og [[Ísgerður Elfa Gunnarsdóttir|Ísgerði Elfu Gunnarsdóttur]], sem eru skrifuð af [[Leynifélagið ehf.|Leynifélaginu ehf.]] ([[Þorgeir Tryggvason|Þorgeiri Tryggvasyni]], [[Ármann Guðmundsson|Ármanni Guðmundssyni]], [[Snæbjörn Ragnarsson|Snæbirni Ragnarssyni]] og [[Sævar Sigurbjörnsson|Sævari Sigurbjörnssyni]]). Frá 2008-2011 sá [[Björgvin Franz Gíslason]] um þættina ásamt [[Anna Svava Knútsdóttir|Önnu Svövu Knútsdóttur]]. Frá 2011-2013 sá [[Þóra Birna Ingvarsdóttir]] um þáttinn. Frá 2013-2016 sá [[Guðjón Davíð Karlsson]] um þáttinn. Frá 2016-2019 sá [[Sigyn Blöndal]] um þáttinn. Frá 2019 hafa börn stjórnað stundinni okkar og í aðalhlutverkum þau [[Lúkas Emil Johansen]] og [[Erlen Ísabella Einarsdóttir]]. == Kynnar og þáttaraðir == Það hafa verið margir sem voru kynnar Stundinnar okkar frá upphafi, og þau hafa séð um mismargar þáttaraðir í hvert sinn og voru þau flest með sitt eigið þema. Stundum voru [[leikbrúða|leikbrúður]] notaðar sem hliðarpersónur eða jafnvel kynnar. Við skiptum þessum hluta niður eftir hver kynnir var að hverju sinni og hvaða þáttaraðir þau sáu um. === Hinrik Bjarnason (1-3) === [[24. desember]] [[1967]] var fyrsti þátturinn sendur út. Kynnir var [[Hinrik Bjarnason]] sem var með fyrstu þrjár þáttaraðir þáttana. Rannveig og Krummi komu fyrst fram 26. febrúar 1967 og síðan í öðrum hverjum þætti. Til að byrja með voru öll atriði þáttanna íslensk, meðal annars söng- og leikatriði frá grunnskólum, tónlistarskólum og dansskólum, atriði úr barnaleikritum í leikhúsunum og [[föndur]]. Meðal fastra liða var Brúðuleikhús [[Margrét Björnsson|Margrétar Björnsson]] og sænska kvikmyndin ''[[Á Saltkráku]]'' frá 1964 eftir sögu [[Astrid Lindgren]]. Stuttar íslenskar heimildamyndir og leiknar myndir (m.a. þrjár stuttmyndir [[Ásgeir Long|Ásgeirs Long]]) voru líka sýndar en fyrsta erlenda efnið sem var sýnt var sænskt barnaefni. Þegar þátturinn fór aftur í loftið eftir sumarfrí 1967 var hann fyrst kynntur sem „kvikmyndaþáttur fyrir börn“. Þá um haustið birtist fyrsta „teiknisagan“, ''Valli víkingur'' eftir [[Ragnar Lár]]. Þættirnir gátu af sér söngbókina ''Ég sá mömmu kyssa jólasvein'' eftir Hinrik 1967 með textum laganna sem Krummi söng og hljómplötuna ''Rannveig og Krummi'' sem kom út árið eftir. === Rannveig Jóhannsdóttir (4) === Haustið 1968 tók [[Rannveig Jóhannsdóttir]] við og var með þáttinn í eina þáttaröð. === Svanhildur Kaaber (5) === Vorið 1969, 19 janúar, tók [[Svanhildur Kaaber]] og [[Birgir G. Albertsson]] við. Þau stýrðu þáttaröð fimm. Í þessari þáttaröð var fyrst sýnd myndasagan ''[[Moli litli]]'' eftir Ragnar Lár og brúðumyndin ''Bjössi bílstjóri'' eftir Ásgeir Long. === Kristín Á. Ólafsdóttir (6-10) === Haustið 1969 tók [[Kristín Á. Ólafsdóttir]] og [[Klara Hilmarsdóttir]] við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð sex til tíu. Fúsi flakkari kom fyrst fram í þessum þáttum árið 1970. Meðal efnis voru myndasögur eftir [[Molly Kennedy]] og brúðuþættirnir ''[[Ævintýri Dodda]]'' eftir sögum [[Enid Blyton]] auk norrænna teiknimynda frá [[Nordvision]]. Umsjón upptöku var í höndum [[Andrés Indriðason|Andrésar Indriðasonar]] og [[Tage Ammendrup]]. Glámur og Skrámur áttu sitt fyrsta innslag 14. febrúar 1971. Gunnar Baldursson gerði brúðurnar sem Andrés Indriðason átti hugmyndina að og skrifaði fyrir en Halli og Laddi ljáðu þeim raddir. Fyrirmyndin að brúðunum voru brúður [[Jim Henson]]s í ''[[Sesame Street]]'' sem fór fyrst í loftið 1969. === Ásta Ragnarsdóttir (11-12)=== Haustið 1971 tók [[Ásta Ragnarsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum, þáttaröð ellevu og tólf. Þættirnir voru í umsjá Kristínar Ólafsdóttur og með aðeins breyttu sniði. Þættirnir voru kynntir sem „stutt atriði úr ýmsum áttum til skemmtunar og fróðleiks“. === Ragnheiður og Björn (13) === Haustið 1972 tók [[Ragnheiður Geirsdóttir]] og [[Björn Þór Sigurbjörnsson]] við. Þau stýrðu einni þáttaröð. Meðal efnis í þessum þáttum voru Glámur og Skrámur og sjónvarpsþættir sænska ríkissjónvarpsins um [[Lína langsokkur|Línu langsokk]] frá 1969. === Palli og Sirrý (14-22)=== Vorið 1973 tók [[Sigríður Margrét Guðmundsdóttir]] og [[Hermann Ragnar Stefánsson]] við. Þau stýrðu níu þáttaröðum, þáttaröð fjórtán til tuttugu og tvö. Palli og Sirrý eru þau nöfn sem flestir tengja við þessa þætti. Páll Vilhjálmsson var brúða sem Gunnar Baldursson gerði. [[Kári Halldór Þórisson]] og [[Guðrún Helgadóttir]] skrifuðu texta fyrir atriðin. Gísli Rúnar Jónsson lék Palla fyrstu árin en síðasta veturinn tók [[Jörundur Guðmundsson]] við. Palli kom raunar fyrst fram 5. október 1975 en áður höfðu Glámur og Skrámur verið með innslög í þáttunum. Palli naut mikilla vinsælda. 1976 kom út platan ''[[Algjör sveppur]]'' með 34 lögum sem Palli (Gísli Rúnar) söng og 1977 kom út bók um hann eftir Guðrúnu. Endursýnt efni: Haustið 1977 var engin ný þáttaröð heldur var eldra efni sýnt í staðinn. === Ásdís og Jóhanna (23) === Vorið 1978 tóku [[Ásdís Emilsdóttir]] og [[Jóhanna Kristín Jónsdóttir]] við. Þau stýrðu einni þáttaröð. Andrés Indriðason stjórnaði sinni fyrstu upptöku og hélt áfram næstu þrjár þáttaraðirnar. === Sigríður Ragna (24) === Haustið 1978 tók [[Sigríður Ragna Sigurðardóttir]] við. Hún stýrði einni þáttaröð. === Svava Sigurðar (25-26) === Vorið 1979 tók [[Svava Sigurjónsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum, þáttaröð tuttugu og fimm og tuttugu og sex. === Bryndís Schram (27-35) === Haustið 1979 tók [[Bryndís Schram]] við. Hún stýrði átta þáttaröðum, þáttaröð tuttugu og sjö til tuttugu og þrjátíu og fimm. Bryndís og Laddi (Þórhallur Sigurðsson) höfðu samstarf um mörg atriði í þessum þáttum. Samleikur þeirra byggðist að stórum hluta á spuna. Ýmsir sáu um upptökur á þessum þáttum, þeirra á meðal Andrés Indriðason, [[Egill Eðvarðsson]] og Tage Ammendrup. === Ása H. Ragnarsdóttir (36-39)=== Haustið 1983 tók [[Ása H. Ragnarsdóttir]] og [[Þorsteinn Marelsson]] við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð þrjátíu og sex til þrjátíu og níu. Ása og Þorsteinn tóku við þáttunum í apríl 1983. Elías var persóna sem Sigurður Sigurjónsson lék og Auður Haralds skrifaði. Eiríkur Fjalar kom líka fram í þáttunum. === Agnes og Jóhanna (40)=== Haustið 1985 tók [[Agnes Johansen]] og [[Jóhanna Thorsteinson]] við. Þær stýrðu einni þáttaröð. === Agnes og Helga Möller (41-43)=== Vorið 1986 tók [[Agnes Johansen]] og [[Helga Möller]] við. Þau stýrðu þremur þáttaröðum, þáttaröð fjörtíu og eitt til fjörtíu og þrjú. === Helga Steffensen (44-57)=== Haustið 1987 tók [[Helga Steffensen]] við. Hún stýrði fjórtán þáttaröðum, þáttaröð fjörtíu og fjögur til fimmtíu og sjö. Þættir Helgu, sem hafði áður séð um [[Brúðubíllinn|Brúðubílinn]] frá 1980, byggðust upp á [[brúður|brúðum]] sem sumar, eins og apinn [[Lilli (brúða)|Lilli]], komu líka fram í Brúðubílnum. Er Helga Steffensen sá kynnir sem lengst hefur stýrt Sundinni Okkar. === Gunni og Felix (58-61)=== Haustið 1994 tók [[Gunnar Helgason]] og [[Felix Bergsson]] við. Þeir stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð fimmtíu og átta til sextíu og eitt. Gunni og Felix léku sjálfa sig í þáttunum. Þeir fluttu meðal annars mikið af frumsömdum lögum eftir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] sem komu út á plötunum ''Úti að aka'' (1997), ''Jólin (eru alveg að) koma'' (1997), ''Landkönnuðir'' (1998) og ''Lögin hans Jóns míns'' (2006). === Guðfinna Rúnars. (61-62)=== Haustið 1996 tók [[Guðfinna Rúnarsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum. === Ásta Hrafnhildur (62-72)=== Haustið 1997 tók [[Ásta Hrafnhildur Garðarsdóttir]] við. Hún stýrði tíu þáttaröðum, þáttaröð sextíu og þrjú til sjötíu og tvö. Keli köttur var brúða sem var gerð af [[Ólafur J. Engilbertsson|Ólafi J. Engilbertssyni]] og [[Helga Arnalds|Helgu Arnalds]]. Steinn Ármann Magnússon lék hann. === Þóra Sigurðard. (73-81) === Haustið 2002 tók [[Þóra Sigurðardóttir]] og [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] við. Þau stýrðu tíu þáttaröðum, þáttaröð sjötíu og þrjú til áttatíu og tvö. Þóra og Jóhann kynntu stundum sem þau sjálf og stundum sem persónurnar Birta og Bárður. === Ívar og Ísgerður (82-86)=== Haustið 2007 tók Ívar og Ísgerður við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð áttatíu og þrjú til áttatíu og sex. Undir þeirra stjórn hét þátturinn [[Ævintýri Stígs og Snæfríðar|Snæfríður og Stígur]]. Snæfríður og Stígur eru persónur í leikriti sem fjallar um ævintýri þeirra í íbúð galdramanns. Þau eru leikin af Ívari Erni Sverrissyni og Ísgerði Elfu Gunnarsdóttur. === Björgvin Franz (87-88)=== Haustið 2009 tók [[Björgvin Franz]] við. Hann stýrði tveimur þáttaröðum. Veturinn 2009 til 2010 birtist skringileg vera í lífi umsjónarmannsins Björgvins Franz. Það var engin önnur en Fransína mús, húsvörður ævintýragangsins þar sem öll ævintýri heimsins gerast. Saman lentu þau í ótalmörgum ævintýrum með hjálp töfralykils Fransínu. === Skotta og Rósenberg (89-94)=== Haustið 2010 tóku persónurnar [[Skotta og Rósenberg]] við. Þau stýrðu sex þáttaröðum, þáttaröð áttatíu og níu til níutíu og fjögur. Sunna Karítasar Oktavía Torfhildar Tildurrófu Aðaldal, sem í daglegu tali var kölluð Skotta og vinur hennar Rósenberg lentu í ýmsum ævintýrum. Loðinlumpurnar, Ása, Gunnar, amma, Bragi og Ægir og fleira skemmtilegt fólk og álfar heimsóttu Skottu í Álfheimana. Þau lentu saman í mörgum æsispennandi ævintýrum og þurftu meðal annars að bjarga veikum bókum, ræna orðasugu og frelsa álfa. En eins og öll góð ævintýri þá endaði þetta vel með hjálp frá góðum vinum og auðvitað Loðinlumpunum. === Guðjón Davíð (95-100)=== Haustið 2013 tók [[Guðjón Davíð Karlsson]] við. Hann stýrði sex þáttaröðum, þáttaröð níutíu og fimm til hundrað. Gói og Brandon leikhússtjóri bjóða upp á ógleymanleg ævintýri og fræðandi skemmtun fyrir leikhúsrotturnar sem fylla salinn. === Sigyn Blöndal (101-105)=== Haustið 2016 tók Sigyn Blöndal við. Hún hefur stýrt sex þáttaröðum, þáttaröð hundrað og eitt til hundrað og fimm. Í Stundinni okkar hittir Sigyn skemmtilega krakka um allt land. Þau kynnast skrímslum, læra á gítar, taka þátt í stórhættulegri spurningakeppni og læra ýmislegt og alls konar sem þau höfðum ekki hugmynd um að þau langaði að vita. Sygin og Sindri Bergmann Þórarinsson sáu um dagskrárgerð. Sygin hætti eftir vorið 2019.<ref>{{vefheimild |titill=Sigyn kveður Stundina okkar - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frett/sigyn-kvedur-stundina-okkar |ritverk=RÚV |dags=7. maí 2019}}</ref> === Lúkas og Erlen (106- nú)=== Haustið 2019 tóku [[Lúkas Emil Johansen]] og [[Erlen Ísabella Einarsdóttir]] við. == Heimildir == <references/> [[Flokkur:Íslenskir sjónvarpsþættir]] {{s|1966}} [[Flokkur:Stofnað 1966]] [[Flokkur:Íslenskir barnaþættir]] 40tpj86o6p7cs259dctvo93g1h6eook 1979390 1979379 2026-09-18T14:46:42Z TKSnaevarr 53243 1979390 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | nafn = Stundin okkar | mynd = | myndatexti = | nafn2 = | tegund = [[Barnaefni]] | handrit = | leikstjórn = | þróun = | sjónvarpsstöð = [[Rúv]] | leikarar = | raddsetning = | yfirlestur = | höfundur_stefs = | upphafsstef = | lokastef = | tónlist = | land = {{ISL}} [[Ísland]] | tungumál = [[Íslenska]] | fjöldi_þáttaraða = | fjöldi_þátta = | þáttalisti = | framleiðslufyrirtæki = [[Rúv]] | framleidandi = | aðstoðarframleiðandi = | klipping = | staðsetning = | myndataka = Efstaleiti 1, Reykjavík <br> Íslandi | lengd = 25-50mín <br> 25mín (2023) | stöð = [[Rúv]] | myndframsetning = SDTV 4:3 (Svarthvítt) (1966 til 1975) <br> SDTV 4:3 (1975 til 2008) <br> SDTV 16:9 (2008 til 2012) <br> HDTV1080i (frá 2012) | hljóðsetning = | fyrsti_þáttur = | frumsýning = [[24. desember]] [[1966]] | lokasýning = | undanfari = | framhald = | tengt = | vefsíða = https://www.ruv.is/sjonvarp/spila/stundin-okkar/29437 | imdb_kenni = tt0476116 }} '''Stundin okkar''' er [[barn|barna]][[sjónvarpsþáttur|þáttur]] sem er sýndur á [[Ríkisútvarpið|RÚV]] á [[sunnudagur|sunnudögum]] klukkan 18 (6). Fyrsti þátturinn var sendur út á [[aðfangadagur|aðfangadag]] [[1966]] skömmu eftir stofnun sjónvarpsins. Stundin okkar er elsti íslenski sjónvarpsþátturinn sem enn er sendur út. Hann hefur lengst af verið sendur út um klukkan sex síðdegis á sunnudögum og tekið 40-50 mínútur í útsendingu. Fyrstu árin var sunnudagshugvekja send út í kortér klukkan sex og síðan tók Stundin okkar við fram að íþróttum klukkan sjö. Fyrsti umsjónarmaður Stundarinnar okkar var [[Hinrik Bjarnason]] kennari og síðar dagskrárstjóri. Strax í febrúar [[1967]] urðu [[Rannveig og Krummi]] ([[Rannveig Jóhannsdóttir]] og [[Sigríður Hannesdóttir]]) fastur liður í öðrum hverjum þætti og svo vinsæl að flestir tengja þau við þessi fyrstu ár fremur en Hinrik. Krummi var [[handbrúða]] sem Hinrik hafði keypt í [[Þýskaland]]i. Frá upphafi byggðist þátturinn á blönduðum atriðum frá grunnskólunum, leikhúsunum og aðkeyptu erlendu efni sem stjórnandi þáttarins kynnti fyrir áhorfendum. Eftir Krumma settu margar brúður svip sinn á þáttinn: [[Fúsi flakkari]] kom fram í þáttum [[Kristín Á. Ólafsdóttir|Kristínar Á. Ólafsdóttur]] og [[Klara Hilmarsdóttir|Klöru Hilmarsdóttur]] 1969 til 1970, [[Glámur og Skrámur]] ([[Halli og Laddi]]) komu fram í þáttum [[Ragnheiður Geirsdóttir|Ragnheiðar Geirsdóttur]] og [[Björn Þór Sigurbjörnsson|Björns Þórs Sigurbjörnssonar]] 1972 og síðan aftur við og við í mörg ár á eftir, og [[Páll Vilhjálmsson]] ([[Gísli Rúnar Jónsson]]) kom fram með [[Sigríður Margrét Guðmundsdóttir|Sirrý]] í atriðum sem voru skrifuð af [[Guðrún Helgadóttir|Guðrúnu Helgadóttur]]. Fjöldinn allur af brúðum kom fram í þáttum [[Helga Steffensen|Helgu Steffensen]] 1987 til 1994 og [[Keli köttur]] ([[Steinn Ármann Magnússon]]) var félagi [[Ásta Hrafnhildur Garðarsdóttir|Ástu Hrafnhildar Garðarsdóttur]] 1997 til 2001. Leiknar persónur sem voru þróaðar sérstaklega fyrir þáttinn voru einkenni á þáttum [[Bryndís Schram|Bryndísar Schram]] 1979 til 1983 þar sem [[Þórhallur Sigurðsson]] leikari þróaði margar af þekktustu persónum sínum, s.s. [[Eiríkur Fjalar|Eirík Fjalar]] og [[Þórður húsvörður|Þórð húsvörð]]. [[Elías (persóna)|Elías]] ([[Sigurður Sigurjónsson]]) var með atriði skrifuð af [[Auður Haralds|Auði Haralds]] í þáttum [[Ása Ragnarsdóttir|Ásu Ragnarsdóttur]] og [[Þorsteinn Marelsson|Þorsteins Marelssonar]] frá 1983 til 1985. [[Gunnar Helgason|Gunni]] og [[Felix Bergsson|Felix]] léku samnefndar persónur í þáttum sínum 1994 til 1996 en [[Þóra Sigurðardóttir]] og [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] gengu skrefinu lengra árið 2002 og bjuggu til persónurnar [[Birta og Bárður|Birtu og Bárð]] sem sáu um kynningar í þættinum að hluta. Frá 2006 - 2008 hefur allur þátturinn byggst á samhangandi leiknum atriðum, [[Ævintýri Stígs og Snæfríðar]] leikin af [[Ívar Örn Sverrisson|Ívari Erni Sverrissyni]] og [[Ísgerður Elfa Gunnarsdóttir|Ísgerði Elfu Gunnarsdóttur]], sem eru skrifuð af [[Leynifélagið ehf.|Leynifélaginu ehf.]] ([[Þorgeir Tryggvason|Þorgeiri Tryggvasyni]], [[Ármann Guðmundsson|Ármanni Guðmundssyni]], [[Snæbjörn Ragnarsson|Snæbirni Ragnarssyni]] og [[Sævar Sigurbjörnsson|Sævari Sigurbjörnssyni]]). Frá 2008-2011 sá [[Björgvin Franz Gíslason]] um þættina ásamt [[Anna Svava Knútsdóttir|Önnu Svövu Knútsdóttur]]. Frá 2011-2013 sá [[Þóra Birna Ingvarsdóttir]] um þáttinn. Frá 2013-2016 sá [[Guðjón Davíð Karlsson]] um þáttinn. Frá 2016-2019 sá [[Sigyn Blöndal]] um þáttinn. Frá 2019 hafa börn stjórnað stundinni okkar og í aðalhlutverkum þau [[Lúkas Emil Johansen]] og [[Erlen Ísabella Einarsdóttir]]. == Kynnar og þáttaraðir == Það hafa verið margir sem voru kynnar Stundinnar okkar frá upphafi, og þau hafa séð um mismargar þáttaraðir í hvert sinn og voru þau flest með sitt eigið þema. Stundum voru [[leikbrúða|leikbrúður]] notaðar sem hliðarpersónur eða jafnvel kynnar. Við skiptum þessum hluta niður eftir hver kynnir var að hverju sinni og hvaða þáttaraðir þau sáu um. === Hinrik Bjarnason (1-3) === [[24. desember]] [[1967]] var fyrsti þátturinn sendur út. Kynnir var [[Hinrik Bjarnason]] sem var með fyrstu þrjár þáttaraðir þáttana. Rannveig og Krummi komu fyrst fram 26. febrúar 1967 og síðan í öðrum hverjum þætti. Til að byrja með voru öll atriði þáttanna íslensk, meðal annars söng- og leikatriði frá grunnskólum, tónlistarskólum og dansskólum, atriði úr barnaleikritum í leikhúsunum og [[föndur]]. Meðal fastra liða var Brúðuleikhús [[Margrét Björnsson|Margrétar Björnsson]] og sænska kvikmyndin ''[[Á Saltkráku]]'' frá 1964 eftir sögu [[Astrid Lindgren]]. Stuttar íslenskar heimildamyndir og leiknar myndir (m.a. þrjár stuttmyndir [[Ásgeir Long|Ásgeirs Long]]) voru líka sýndar en fyrsta erlenda efnið sem var sýnt var sænskt barnaefni. Þegar þátturinn fór aftur í loftið eftir sumarfrí 1967 var hann fyrst kynntur sem „kvikmyndaþáttur fyrir börn“. Þá um haustið birtist fyrsta „teiknisagan“, ''Valli víkingur'' eftir [[Ragnar Lár]]. Þættirnir gátu af sér söngbókina ''Ég sá mömmu kyssa jólasvein'' eftir Hinrik 1967 með textum laganna sem Krummi söng og hljómplötuna ''Rannveig og Krummi'' sem kom út árið eftir. === Rannveig Jóhannsdóttir (4) === Haustið 1968 tók [[Rannveig Jóhannsdóttir]] við og var með þáttinn í eina þáttaröð. === Svanhildur Kaaber (5) === Vorið 1969, 19 janúar, tók [[Svanhildur Kaaber]] og [[Birgir G. Albertsson]] við. Þau stýrðu þáttaröð fimm. Í þessari þáttaröð var fyrst sýnd myndasagan ''[[Moli litli]]'' eftir Ragnar Lár og brúðumyndin ''Bjössi bílstjóri'' eftir Ásgeir Long. === Kristín Á. Ólafsdóttir (6-10) === Haustið 1969 tók [[Kristín Á. Ólafsdóttir]] og [[Klara Hilmarsdóttir]] við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð sex til tíu. Fúsi flakkari kom fyrst fram í þessum þáttum árið 1970. Meðal efnis voru myndasögur eftir [[Molly Kennedy]] og brúðuþættirnir ''[[Ævintýri Dodda]]'' eftir sögum [[Enid Blyton]] auk norrænna teiknimynda frá [[Nordvision]]. Umsjón upptöku var í höndum [[Andrés Indriðason|Andrésar Indriðasonar]] og [[Tage Ammendrup]]. Glámur og Skrámur áttu sitt fyrsta innslag 14. febrúar 1971. Gunnar Baldursson gerði brúðurnar sem Andrés Indriðason átti hugmyndina að og skrifaði fyrir en Halli og Laddi ljáðu þeim raddir. Fyrirmyndin að brúðunum voru brúður [[Jim Henson]]s í ''[[Sesame Street]]'' sem fór fyrst í loftið 1969. === Ásta Ragnarsdóttir (11-12)=== Haustið 1971 tók [[Ásta Ragnarsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum, þáttaröð ellevu og tólf. Þættirnir voru í umsjá Kristínar Ólafsdóttur og með aðeins breyttu sniði. Þættirnir voru kynntir sem „stutt atriði úr ýmsum áttum til skemmtunar og fróðleiks“. === Ragnheiður og Björn (13) === Haustið 1972 tók [[Ragnheiður Geirsdóttir]] og [[Björn Þór Sigurbjörnsson]] við. Þau stýrðu einni þáttaröð. Meðal efnis í þessum þáttum voru Glámur og Skrámur og sjónvarpsþættir sænska ríkissjónvarpsins um [[Lína langsokkur|Línu langsokk]] frá 1969. === Palli og Sirrý (14-22)=== Vorið 1973 tók [[Sigríður Margrét Guðmundsdóttir]] og [[Hermann Ragnar Stefánsson]] við. Þau stýrðu níu þáttaröðum, þáttaröð fjórtán til tuttugu og tvö. Palli og Sirrý eru þau nöfn sem flestir tengja við þessa þætti. Páll Vilhjálmsson var brúða sem Gunnar Baldursson gerði. [[Kári Halldór Þórisson]] og [[Guðrún Helgadóttir]] skrifuðu texta fyrir atriðin. Gísli Rúnar Jónsson lék Palla fyrstu árin en síðasta veturinn tók [[Jörundur Guðmundsson]] við. Palli kom raunar fyrst fram 5. október 1975 en áður höfðu Glámur og Skrámur verið með innslög í þáttunum. Palli naut mikilla vinsælda. 1976 kom út platan ''[[Algjör sveppur]]'' með 34 lögum sem Palli (Gísli Rúnar) söng og 1977 kom út bók um hann eftir Guðrúnu. Endursýnt efni: Haustið 1977 var engin ný þáttaröð heldur var eldra efni sýnt í staðinn. === Ásdís og Jóhanna (23) === Vorið 1978 tóku [[Ásdís Emilsdóttir]] og [[Jóhanna Kristín Jónsdóttir]] við. Þau stýrðu einni þáttaröð. Andrés Indriðason stjórnaði sinni fyrstu upptöku og hélt áfram næstu þrjár þáttaraðirnar. === Sigríður Ragna (24) === Haustið 1978 tók [[Sigríður Ragna Sigurðardóttir]] við. Hún stýrði einni þáttaröð. === Svava Sigurðar (25-26) === Vorið 1979 tók [[Svava Sigurjónsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum, þáttaröð tuttugu og fimm og tuttugu og sex. === Bryndís Schram (27-35) === Haustið 1979 tók [[Bryndís Schram]] við. Hún stýrði átta þáttaröðum, þáttaröð tuttugu og sjö til tuttugu og þrjátíu og fimm. Bryndís og Laddi (Þórhallur Sigurðsson) höfðu samstarf um mörg atriði í þessum þáttum. Samleikur þeirra byggðist að stórum hluta á spuna. Ýmsir sáu um upptökur á þessum þáttum, þeirra á meðal Andrés Indriðason, [[Egill Eðvarðsson]] og Tage Ammendrup. === Ása H. Ragnarsdóttir (36-39)=== Haustið 1983 tók [[Ása H. Ragnarsdóttir]] og [[Þorsteinn Marelsson]] við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð þrjátíu og sex til þrjátíu og níu. Ása og Þorsteinn tóku við þáttunum í apríl 1983. Elías var persóna sem Sigurður Sigurjónsson lék og Auður Haralds skrifaði. Eiríkur Fjalar kom líka fram í þáttunum. === Agnes og Jóhanna (40)=== Haustið 1985 tók [[Agnes Johansen]] og [[Jóhanna Thorsteinson]] við. Þær stýrðu einni þáttaröð. === Agnes og Helga Möller (41-43)=== Vorið 1986 tók [[Agnes Johansen]] og [[Helga Möller]] við. Þau stýrðu þremur þáttaröðum, þáttaröð fjörtíu og eitt til fjörtíu og þrjú. === Helga Steffensen (44-57)=== Haustið 1987 tók [[Helga Steffensen]] við. Hún stýrði fjórtán þáttaröðum, þáttaröð fjörtíu og fjögur til fimmtíu og sjö. Þættir Helgu, sem hafði áður séð um [[Brúðubíllinn|Brúðubílinn]] frá 1980, byggðust upp á [[brúður|brúðum]] sem sumar, eins og apinn [[Lilli (brúða)|Lilli]], komu líka fram í Brúðubílnum. Er Helga Steffensen sá kynnir sem lengst hefur stýrt Sundinni Okkar. === Gunni og Felix (58-61)=== Haustið 1994 tók [[Gunnar Helgason]] og [[Felix Bergsson]] við. Þeir stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð fimmtíu og átta til sextíu og eitt. Gunni og Felix léku sjálfa sig í þáttunum. Þeir fluttu meðal annars mikið af frumsömdum lögum eftir [[Jón Ólafsson (f. 1963)|Jón Ólafsson]] sem komu út á plötunum ''Úti að aka'' (1997), ''Jólin (eru alveg að) koma'' (1997), ''Landkönnuðir'' (1998) og ''Lögin hans Jóns míns'' (2006). === Guðfinna Rúnars. (61-62)=== Haustið 1996 tók [[Guðfinna Rúnarsdóttir]] við. Hún stýrði tveimur þáttaröðum. === Ásta Hrafnhildur (62-72)=== Haustið 1997 tók [[Ásta Hrafnhildur Garðarsdóttir]] við. Hún stýrði tíu þáttaröðum, þáttaröð sextíu og þrjú til sjötíu og tvö. Keli köttur var brúða sem var gerð af [[Ólafur J. Engilbertsson|Ólafi J. Engilbertssyni]] og [[Helga Arnalds|Helgu Arnalds]]. Steinn Ármann Magnússon lék hann. === Þóra Sigurðard. (73-81) === Haustið 2002 tók [[Þóra Sigurðardóttir]] og [[Jóhann G. Jóhannsson (f. 1971)|Jóhann G. Jóhannsson]] við. Þau stýrðu tíu þáttaröðum, þáttaröð sjötíu og þrjú til áttatíu og tvö. Þóra og Jóhann kynntu stundum sem þau sjálf og stundum sem persónurnar Birta og Bárður. === Ívar og Ísgerður (82-86)=== Haustið 2007 tók Ívar og Ísgerður við. Þau stýrðu fjórum þáttaröðum, þáttaröð áttatíu og þrjú til áttatíu og sex. Undir þeirra stjórn hét þátturinn [[Ævintýri Stígs og Snæfríðar|Snæfríður og Stígur]]. Snæfríður og Stígur eru persónur í leikriti sem fjallar um ævintýri þeirra í íbúð galdramanns. Þau eru leikin af Ívari Erni Sverrissyni og Ísgerði Elfu Gunnarsdóttur. === Björgvin Franz (87-88)=== Haustið 2009 tók [[Björgvin Franz]] við. Hann stýrði tveimur þáttaröðum. Veturinn 2009 til 2010 birtist skringileg vera í lífi umsjónarmannsins Björgvins Franz. Það var engin önnur en Fransína mús, húsvörður ævintýragangsins þar sem öll ævintýri heimsins gerast. Saman lentu þau í ótalmörgum ævintýrum með hjálp töfralykils Fransínu. === Skotta og Rósenberg (89-94)=== Haustið 2010 tóku persónurnar [[Skotta og Rósenberg]] við. Þau stýrðu sex þáttaröðum, þáttaröð áttatíu og níu til níutíu og fjögur. Sunna Karítasar Oktavía Torfhildar Tildurrófu Aðaldal, sem í daglegu tali var kölluð Skotta og vinur hennar Rósenberg lentu í ýmsum ævintýrum. Loðinlumpurnar, Ása, Gunnar, amma, Bragi og Ægir og fleira skemmtilegt fólk og álfar heimsóttu Skottu í Álfheimana. Þau lentu saman í mörgum æsispennandi ævintýrum og þurftu meðal annars að bjarga veikum bókum, ræna orðasugu og frelsa álfa. En eins og öll góð ævintýri þá endaði þetta vel með hjálp frá góðum vinum og auðvitað Loðinlumpunum. === Guðjón Davíð (95-100)=== Haustið 2013 tók [[Guðjón Davíð Karlsson]] við. Hann stýrði sex þáttaröðum, þáttaröð níutíu og fimm til hundrað. Gói og Brandon leikhússtjóri bjóða upp á ógleymanleg ævintýri og fræðandi skemmtun fyrir leikhúsrotturnar sem fylla salinn. === Sigyn Blöndal (101-105)=== Haustið 2016 tók Sigyn Blöndal við. Hún hefur stýrt sex þáttaröðum, þáttaröð hundrað og eitt til hundrað og fimm. Í Stundinni okkar hittir Sigyn skemmtilega krakka um allt land. Þau kynnast skrímslum, læra á gítar, taka þátt í stórhættulegri spurningakeppni og læra ýmislegt og alls konar sem þau höfðum ekki hugmynd um að þau langaði að vita. Sygin og Sindri Bergmann Þórarinsson sáu um dagskrárgerð. Sygin hætti eftir vorið 2019.<ref>{{vefheimild |titill=Sigyn kveður Stundina okkar - RÚV.is |url=https://www.ruv.is/frett/sigyn-kvedur-stundina-okkar |ritverk=RÚV |dags=7. maí 2019}}</ref> === Lúkas og Erlen (106- nú)=== Haustið 2019 tóku [[Lúkas Emil Johansen]] og [[Erlen Ísabella Einarsdóttir]] við. == Heimildir == <references/> [[Flokkur:Íslenskir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1966]] [[Flokkur:Íslenskir barnaþættir]] nn9zfflepdnhbgsb6qafrjdcd8uoi1e 0 71600 1979444 1977456 2026-09-19T00:45:43Z Fyxi 84003 1979444 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|borgina í Bandaríkjunum|Vancouver (Washington)}} {{Byggð | nafn = Vancouver | tegund_byggðar = [[Borg]] | mynd = Concord Pacific Master Plan Area.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Vancouver skýjakljúfar | fáni = Flag of Vancouver.svg | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Breska-Kólumbía}} | nefnd_eftir = [[George Vancouver]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn = Ken Sim | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = 123,63 | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 740.454 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun = −07:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} [[Mynd:English Bay Vancouver.jpg|thumbnail|West end, Vancouver]] [[Mynd:Vancouver from Grouse mountain.jpg|thumbnail|Vancouver séð frá Grouse mountain]] [[Mynd:Vancouver by Sentinel-2.jpg|thumb|Gervihnattarmynd.]] '''Vancouver''' er [[borg]] í [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] á vesturströnd [[Kanada]]. Íbúafjöldi er rúm 740 þúsund (2025) en yfir 2,6 milljónir manna búa á öllu borgarsvæðinu.<ref name="mannfjöldi" /> Borgin er í héraðinu [[Lower Mainland]]. Stutt er í fjallendi og náttúru. Skóglendið og útivistarsvæðið í [[Stanley Park]] er við miðja borgina. Íbúar borgarinnar eru með fjölbreyttan bakgrunn en um 50% eru ekki með ensku að móðurmáli. Stærsti ''Chinatown'' Kanada er í Vancouver. Timburiðnaður og ferðaþjónusta eru mikilvægustu atvinnugreinarnar. Vancouverhöfn er stærsta höfn landsins. [[Expo 86|Heimssýningin 1986]] var haldin í borginni. [[Vetrarólympíuleikarnir 2010]] voru haldnir í [[Whistler]], nálægum skíðabæ. Veður í Vancouver er milt og er kaldasti mánuðurinn janúar með 4,1 C°. Snjó festir sjaldan og í stuttan tíma. ==Heiti== Borgin er nefnd eftir [[George Vancouver]] sem kannaði svæðið fyrir hinn konunglega breska sjóher árið 1792. Nafnið ''Vancouver'' má rekja til Hollands; „Van Coevorden“, sem þýðir frá [[Coevorden]] eða ''Koevern'' í hollenska neðra-Saxlandi. Koevern merkir kúavað. ==Íþróttalið== *[[Vancouver Whitecaps FC]] - Knattspyrna *[[Vancouver Giants]] - Hafnarbolti *[[Vancouver Canucks]]- Íshokkí == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] qdz49wazkgtiekmxqty66pzwugc2ja8 0 73331 1979375 1972591 2026-09-18T13:32:05Z Akigka 183 /* Yfirtakan á Kaupþing (9. október 2008) */ 1979375 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár og áratugi voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn. == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tengt efni == * [[Rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008]] * [[Listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008]] == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [http://www.efnahagur.is Wikivefur um íslenskan efnahag, kreppu og úrræði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [http://www.ruv.is/servlet/file/Fundir%20í%20London.pdf?ITEM_ENT_ID=256910&COLLSPEC_ENT_ID=32 Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] b1rt05vkhjfrjny7ph8c55il7ar4gfb 1979376 1979375 2026-09-18T13:38:10Z Akigka 183 /* Afskriftir skulda fyrirtækja */ 1979376 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn. == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tengt efni == * [[Rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008]] * [[Listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008]] == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [http://www.efnahagur.is Wikivefur um íslenskan efnahag, kreppu og úrræði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [http://www.ruv.is/servlet/file/Fundir%20í%20London.pdf?ITEM_ENT_ID=256910&COLLSPEC_ENT_ID=32 Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] aa4nwf8qp1j5vtggj64v73626df510p 1979377 1979376 2026-09-18T13:45:46Z Akigka 183 /* Afskriftir skulda fyrirtækja */ 1979377 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref><ref>{{cite web|url= == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tengt efni == * [[Rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008]] * [[Listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008]] == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [http://www.efnahagur.is Wikivefur um íslenskan efnahag, kreppu og úrræði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [http://www.ruv.is/servlet/file/Fundir%20í%20London.pdf?ITEM_ENT_ID=256910&COLLSPEC_ENT_ID=32 Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] mwyliv1n4j6u5b5tvs657qewsz7rart 1979378 1979377 2026-09-18T13:46:34Z Akigka 183 /* Afskriftir skulda fyrirtækja */ 1979378 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tengt efni == * [[Rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008]] * [[Listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008]] == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [http://www.efnahagur.is Wikivefur um íslenskan efnahag, kreppu og úrræði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [http://www.ruv.is/servlet/file/Fundir%20í%20London.pdf?ITEM_ENT_ID=256910&COLLSPEC_ENT_ID=32 Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] iif0p1qqvc9erdv59ypa937167n8w9d 1979380 1979378 2026-09-18T13:53:53Z Akigka 183 /* Tengt efni */ 1979380 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [http://www.efnahagur.is Wikivefur um íslenskan efnahag, kreppu og úrræði]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [http://www.ruv.is/servlet/file/Fundir%20í%20London.pdf?ITEM_ENT_ID=256910&COLLSPEC_ENT_ID=32 Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] bsqqczw93hpw8rsjg0izb5f0nnalzp5 1979385 1979380 2026-09-18T14:40:36Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979385 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * [https://www.iceland.org/ Upplýsingar á ensku á Iceland.org] * [https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/ Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [https://www.mbl.is/media/34/1334.pdf Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is] (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 7juf7bzxpljif434norsqlohh62gzie 1979389 1979385 2026-09-18T14:46:41Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979389 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * {{cite web|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|title=Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika|website=Forsætisráðuneytið|date=20.4.2009|archive-url=https://vefsafn.is/is/20100324103749/http://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|archive-date=2010-03-24}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * [http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf Hagkerfi bíður skipbrot]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, grein eftir hagfræðingana Jón Daníelsson og Gylfa Zoega (einnig [http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf hér] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090306053855/http://www.hi.is/files/skjol/felagsvisindasvid/deildir/hagfraedi/2008_2009/Hagkerfib____ur_skipbrot.pdf |date=2009-03-06 }}) * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [https://www.mbl.is/media/34/1334.pdf Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is] (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] fpq0qu0o9fsjblfce5u94bvi186hrwx 1979392 1979389 2026-09-18T14:50:34Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979392 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * {{cite web|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|title=Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika|website=Forsætisráðuneytið|date=20.4.2009|archive-url=https://vefsafn.is/is/20100324103749/http://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|archive-date=2010-03-24}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117112355/www.vinnueftirlit.is/vinnueftirlit/is/gagnabrunnur/vinnuumhverfi_a_ovissutimum/ Vinnueftirlitið - Vinnuumhverfi á óvissutímum] * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * {{cite report|url=https://riskresearch.org/files/DanielssonZoega2009i.pdf|title=Hagkerfi bíður skipbrot|author1=Jón Daníelsson|author2=Gylfi Zoega|date=12. mars 2009|publisher=Háskóli Íslands}} * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [https://www.mbl.is/media/34/1334.pdf Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is] (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] ggw6f3o4erfo0crsb4mya3ks8xhi43b 1979393 1979392 2026-09-18T14:51:11Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979393 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|300px|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Vörumerki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbanki logo.gif|thumb|right|Vörumerki Landsbankans.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * {{cite web|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|title=Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika|website=Forsætisráðuneytið|date=20.4.2009|archive-url=https://vefsafn.is/is/20100324103749/http://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|archive-date=2010-03-24}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * {{cite report|url=https://riskresearch.org/files/DanielssonZoega2009i.pdf|title=Hagkerfi bíður skipbrot|author1=Jón Daníelsson|author2=Gylfi Zoega|date=12. mars 2009|publisher=Háskóli Íslands}} * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [https://www.mbl.is/media/34/1334.pdf Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is] (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] qs5j25zop4h2expy3rrvxpajq3cbe0w 1979395 1979393 2026-09-18T14:56:22Z Akigka 183 1979395 wikitext text/x-wiki [[Mynd:OMXI15.jpg|thumb|[[Úrvalsvísitala kauphallarinnar]] á árunum 1998-2009.]] '''Bankahrunið á Íslandi''' eða '''Hrunið''' eins og það er oftast kallað í daglegu tali er heiti á [[gjaldþrot]]i þriggja stærstu íslensku [[banki|viðskiptabankanna]] haustið [[2008]] í kjölfar [[efnahagskreppan á Íslandi 2008–2011|efnahagskreppunnar á Íslandi 2008–2011]]. [[Glitnir banki hf.|Glitnir]] (í dag [[Íslandsbanki]]) var tekinn yfir af íslenska ríkinu þann [[29. september]], þann [[6. október]] voru hin svonefndu [[neyðarlögin|neyðarlög]] sett, degi seinna, þann [[7. október]] tók [[Fjármálaeftirlitið]] (FME) yfir rekstur [[Landsbanki Íslands|Landsbanka Íslands]] og tveimur dögum seinna tók FME yfir [[Kaupþing banki|Kaupþing banka]] (í dag [[Arion banki]]). Gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] í [[september]] [[2008]] setti Glitni í erfiða stöðu þar sem Glitnir reiddi sig á lán frá Lehman Brothers. Í lok september var því lýst yfir að Glitnir yrði [[þjóðnýting|þjóðnýttur]] að meirihluta. Þá fór af stað flókin atburðarrás sem leiddi til hruns hinna tveggja stóru íslensku viðskiptabankanna, [[Landsbanki Íslands|Landsbankans]] og [[Kaupþing]]s á aðeins rétt rúmlega viku. Afleiðingar Hrunsins urðu tilefni að milliríkjadeilum Íslands við Bretland og Holland vegna [[Icesave]]-reikninga Landsbankans í þeim löndum. [[Alþingi]] Íslands skipaði sérstaka [[rannsóknarnefnd Alþingis um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008|rannsóknarnefnd]] sem hafði það hlutverk að komast að því hverjar orsakir hrunsins voru. Rannsóknarnefndin skilaði af sér skýrslu [[12. apríl]] [[2010]] og í kjölfarið var [[Geir Haarde]] kærður til [[landsdómur|landsdóms]] að ákvörðun Alþingis. Landsdómur sakfelldi Geir fyrir vanrækslu í starfi sínu sem forsætisráðherra, en gerði honum þó enga refsingu. == Þjóðnýting Glitnis (29. september 2008) == [[Mynd:Glitnir logo.png|thumb|right|Merki Glitnis.]] Þann [[29. september]] var tilkynnt að [[Ísland|íslenska]] [[ríki]]ð myndi eignast 75% hlut í [[Glitnir banki hf.|Glitni]] fyrir 600 milljónir [[evra]] eða um 84 milljarða íslenskra króna. Þær ástæður sem gefnar voru fyrir yfirtökunni voru þröng lausafjársstaða Glitnis og erfitt ástand á alþjóðlegum fjármálamörkuðum.<ref>{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/frettir/nr/3018|titill=Samkomulag um að ríkissjóður leggi Glitni til nýtt hlutafé|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=12. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item14984/Islenska_rikid_kaupir_75_prosent_hlut_i_Glitni_/|titill=Íslenska ríkið kaupir 75 prósent hlut í Glitni|ár=2008|mánuður=29. september|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/rikid_eignast_75_prosent_i_glitni/|titill=Ríkið eignast 75% í Glitni|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> [[Davíð Oddsson]] [[seðlabankinn|seðlabankastjóri]] sagði að ef ekki hefði verið gripið til aðgerða þá hefði hlutafé bankans verið 0 og hann farið í [[Gjaldþrot|þrot]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/glitnir_hefdi_farid_i_throt/|titill=Glitnir hefði farið í þrot|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=29. september}}</ref> Talið er að ein meginástæða fyrir erfiðleikum Glitnis hafi verið gjaldþrot bandaríska bankans [[Lehman Brothers]] sem átti í viðskiptum við Glitni. Nánast um leið og þetta var tilkynnt lækkaði alþjóðlega [[matsfyrirtæki]]ð [[Standard & Poor's]] einkunnir sínar fyrir ríkissjóð sem og [[Íbúðalánasjóður|Íbúðalánasjóð]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228768/|titill=Lánshæfiseinkunn ríkissjóðs lækkar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Lokað var fyrir öll viðskipti með fjármálasjóði Glitnis, og varð þetta til þess að [[Stoðir]] fór í greiðslustöðvun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228881/|titill=Eignir í skuldabréfasjóðum frystar|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september}}</ref> Viðskipti með [[peningamarkaðssjóður|peningamarkaðssjóðinn]] Sjóð 9 og skuldabréfasjóðina Sjóð 1 og Sjóð 9 EUR voru til sérstakrar athugunar en opnað var aftur fyrir viðskiptum [[1. október]] en þá hafði endurmat á virði Sjóðs 9 lækkað gengi hans um 7%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.glitnir.is/um-glitni/frettir/nanar/item15261/Ovissu_um_sjodi_Glitnis_eytt/|titill=Óvissu um sjóði Glitnis eytt|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=1. október}}</ref> Seinna bárust fréttir af því að ríkissjóður hefði greitt 11 milljarða króna inn á Sjóð 9 vegna þess [[Illugi Gunnarsson]], þingmaður Sjálfstæðisflokksins, hafði verið í stjórn Sjóðs 9 frá því í byrjun árs 2008 og sjóðurinn mætti því ekki fara í þrot. Þetta reyndist rangt, hið rétta var að Glitnir hafði keypt skuldabréf Stoða í Sjóð 9 með eigin peningum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.illugi.is/w/?p=215|titill=Hvað með sjóð 9?|mánuðurskoðað=3. ágúst|árskoðað=2009|ár=2009|mánuður=26. febrúar}}</ref> === Óánægja hluthafa og stjórnenda === Daginn eftir voru sýnd viðtöl á [[RÚV]] og á [[Stöð 2]] við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]], aðaleiganda [[Stoðir|Stoða]] sem var [[kjölfestufjárfestir]] í Glitni með 32% hlut. Jón sagði erlenda banka hafa lokað fyrir lánum til Glitnis með stuttum fyrirvara og þess vegna hafi verið ákveðið að leita til Seðlabankans eftir lánum gegn [[veð]]um.<ref name="bankaran">{{vefheimild|url=http://www.visir.is/article/20080930/FRETTIR01/277107030/0&SearchID=7333258755902|titill=„Stærsta bankarán Íslandssögunnar“|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=30. september|útgefandi=Vísir.is}}</ref> Þá kom einnig fram í viðtali við Þorstein Má Baldvinsson, stjórnarformann Glitnis, að Glitnir hefði boðið tvo ''veðpakka'' gegn láninu; annan metinn á 750 milljónir evra og síðari á 1.340 milljónir evra.<ref>{{vefheimild|url=http://www.vb.is/frett/1/47848/glitnir--budu-fram-ved-i-otilgreindri-eign-i-noregi|titill=Glitnir: Buðu fram veð í ótilgreindri eign í Noregi|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=16. október|árskoðað=2008|útgefandi=Viðskiptablaðið}}</ref> Jón gagnrýndi yfirtökuna harkalega sem hann nefndi „''stærsta bankarán Íslandssögunnar''”; hann sagði enn fremur stjórn fyrirtækisins hafa verið „''stillt upp við vegg. Við sögðum fulltrúum ríkisstjórnarinnar að við teldum þessa leið alveg fráleita enda gæti hún haft víðtæk áhrif á allt fjármálakerfið hér á landi og væri í engu samræmi við eignasafn félagsins.''“<ref name="bankaran"/> Jón virtist þar með vera að ýja að því að pólitískar ástæður lægju að baki ákvörðuninni um að ríkið eignaðist hlutaféð á þessu verði. Samdægurs gaf stjórn Stoða frá sér yfirlýsingu þar sem hún fordæmdi aðgerðir Seðlabankans. Í yfirlýsingunni stóð: {{tilvitnun2|''Ljóst má vera að Glitnir þurfti á aðstoð Seðlabankans að halda vegna lausafjárvanda sem bar brátt að. Rekstur Glitnis hefur hins vegar verið með ágætum, bankinn skilað góðum hagnaði og eigið fé Glitnis nam um 200 milljörðum króna um mitt þetta ár. Það er mat stjórnar Stoða að Seðlabankinn hafi haft aðra og farsælli kosti í stöðunni en að taka Glitni yfir. Harkalegt inngrip Seðlabankans er ekkert annað en eignaupptaka þar sem hluthafar Glitnis tapa vel á annað hundrað milljörðum króna. Seðlabankinn og ríkisstjórnin stilltu stjórn og stærstu eigendum Glitnis upp við vegg í skjóli nætur og þeir áttu því enga kosti aðra en að samþykkja tillöguna. Atburðarásin var með þeim hætti að ekkert tóm gafst til að leita annarra lausna, frekar en að meta heildaráhrif aðgerðanna á íslenskt fjármálalíf. Stjórn Stoða harmar þessar aðgerðir og lýsir fullri ábyrgð á afleiðingum þeirra á hendur bankastjórnar Seðlabankans.''|Yfirlýsing frá Stoðum<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/09/29/atelja_hardlega_vinnubrogd_sedlabanka/|titill=Átelja harðlega vinnubrögð Seðlabanka|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Daginn eftir barst nafnlaus ábending um að ekki hefði verið einhugur meðal stjórnar Stoða um yfirlýsinguna.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228758/|titill=Stoðir: Ekki einhugur í stjórninni|ár=2008|mánuður=30. september|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> == Hætt við viðskipti Landsbankans (1. október 2008) == [[Mynd:Landsbankinn1.jpg|thumb|right|Höfuðstöðvar Landsbankans í Reykjavík 2006.]] Þann [[1. október]] gerði [[Straumur-Burðarás]] kaupsamning við Landsbankann um kaup á þremur dótturfyrirtækjum; ''Landsbankinn Kepler'' með 380 starfsmenn í 7 löndum; Frakklandi, Hollandi, Ítalíu, Spáni, Sviss, Þýskalandi og BNA. ''Landsbankinn Securities'' með 200 starfsmenn í Lundúnum og Edinborg og ''Merrion Landsbanki'' með 100 starfsmenn á Írlandi. Kaupverðið var ákveðið 380 m. evra, eða um 55 ma.k.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item228984/|titill=Straumur kaupir erlendan rekstur LÍ|ár=2008|mánuður=1. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008}}</ref> Ekki varð af þessum kaupum vegna þess að þann [[7. október]] yfirtók íslenska ríkið rekstur Landsbankans og því taldi stjórn Straums-Burðaráss ekki lengur vera forsendur fyrir samningnum. Honum var rift þann [[10. október]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.straumur.net/en/Investor-Relations/Financial-releases/?xml=PR/200810/1258966.xml%26usercontrol=/Web/Units/PressRelease.ascx|titill=Acquisitions from Landsbanki cancelled|ár=2008|mánuður=10. október}}</ref> Sama dag rauf gengisvísitala íslensku krónunnar 200 stiga múrinn og hafði þá aldrei verið hærri.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229079/|titill=200 stiga múrinn rofinn|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Í fréttum kom fram að mögulegar lausnir til þess að koma á jafnvægi í íslensku efnahagslífi væru að selja Kaupþing til sænska bankans [[Skandinaviska Enskilda Banken]], með því að íslenskir [[lífeyrissjóður|lífeyrissjóðir]] seldu erlendar eignir sínar og í þriðja lagi að leita ásjár hjá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]].<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229281/|titill=Mikil óvissa í íslenska hagkerfinu|ár=2008|mánuður=2. október|mánuðurskoðað=20. október|árskoðað=2008|útgefandi=RÚV}}</ref> Eftir stífa fundarsetur íslensku ríkisstjórnarinnar með ýmsum hagsmunaaðilum úr einkageiranum tilkynnti [[Geir H. Haarde]] að kvöldi [[5. október]] að samkomulag hefði verið gert við íslensku bankana um að þeir myndu draga úr umsvifum sínum erlendis, með sölu á eignum sínum þar.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item229777/|titill=Samkomulag við bankana|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> == Neyðarlög (6. október 2008) == [[Mynd:Front page of Frettabladid year 18, no 238, 6 October 2018.jpg|thumb|Forsíða Fréttablaðsins 6. október 2008.]] Daginn eftir ávarpaði Geir H. Haarde, forsætisráðherra, íslensku þjóðina í ávarpi sem var sjónvarpað og útvarpað beint. Hann sagði efnahag íslensku viðskiptabankana nema margfalda landsframleiðslu á við íslenska ríkið sem væri „''svo smátt í samanburði''“.<ref name="geirraeda">{{vefheimild|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/radherra/raedurGHH/nr/3034|titill=Ávarp forsætisráðherra vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008}}</ref> Hann lagði áherslu á að staða bankanna hefði versnað mikið, mjög hratt, að raunveruleg hætta væri á því að „''íslenska þjóðarbúið myndi, ef allt færi á versta veg, sogast með bönkunum inn í brimrótið og afleiðingin yrði þjóðargjaldþrot''“<ref name="geirraeda"/> og að verkefni stjórnvalda á næstu dögum væri „''að koma í veg fyrir að upplausnarástand skapist, ef íslensku bankarnir verða óstarfhæfir að einhverju marki.''“<ref name="geirraeda"/> Geir lauk ávarpi sínu á hinum fleygu orðum ''[[Guð blessi Ísland]]''. Sérstök neyðarlög, ''um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.''<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum og mjög óvenjulegum aðstæðum á fjármálamarkaði, sbr. 1. mgr., er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref>, voru samþykkt samdægurs. Lögin heimiluðu fjármálaráðherra „''fyrir hönd ríkissjóðs ... að reiða fram fjármagn til að stofna nýtt fjármálafyrirtæki eða yfirtaka fjármálafyrirtæki eða þrotabú þess í heild eða að hluta.''“<ref name="neydarlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/136/s/0085.html|titill=Lög um heimild til fjárveitingar úr ríkissjóði vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði o.fl.|mánuðurskoðað=14. október|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Talsverðar undanþágur frá lögum um [[fjármálafyrirtæki]], starfsmenn þess og viðskipti, voru veittar frá beitingu þessara laga. Að auki var ríkissjóði heimilað að leggja [[sparisjóður|sparisjóði]] til fjárhæð sem nemur 20% af bókfærðu [[eigið fé|eigin fé]].<ref name="neydarlog"/> Ýmsar breytingar voru gerðar á lögum um fjármálafyrirtæki<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um fjármálafyrirtæki|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=2002|mánuður=20. desember}}</ref>, meðal annars var bætt við nýrri grein, með fyrirsögninni ''Sérstakar ráðstafanir'', þar sem [[Fjármálaeftirlitið|Fjármálaeftirlitinu]] voru veittar umtalsverðar valdheimildir. Með þeim fyrirvara að tilefnið teljist til „''sérstakra aðstæðna eða atvika, í því skyni að takmarka tjón eða hættu á tjóni á fjármálamarkaði''“<ref>Til útskýringar kemur fram að: ''Með sérstökum aðstæðum eða atvikum er átt við sérstaka fjárhags- og/eða rekstrarerfiðleika hjá fjármálafyrirtæki, meðal annars líkur á að það geti ekki staðið við skuldbindingar sínar gagnvart viðskiptavinum eða kröfuhöfum, forsendur afturköllunar starfsleyfis séu líklega fyrir hendi eða líkur standi til að það geti ekki uppfyllt kröfur um lágmarks eigið fé og að önnur úrræði Fjármálaeftirlitsins séu ekki líkleg til þess að bera árangur. Þá er með sérstökum aðstæðum meðal annars átt við ef fjármálafyrirtæki hefur óskað eftir eða fengið heimild til greiðslustöðvunar eða nauðasamninga eða óskað eftir gjaldþrotaskiptum eða verið úrskurðað gjaldþrota.''</ref> var Fjármálaeftirlitinu gert heimilt að stofna til [[hluthafi|hluthafafundar]] hjá fjármálafyrirtæki og eiga þar fulltrúa sem stýrir fundinum, hefur málfrelsi og tillögurétt. Væru aðstæður „''mjög knýjandi''“ hefði sá fulltrúi úrslitavald á fundinum, meðal annars til yfirtöku á rekstri og eignum fyrirtækisins en slíka ákvörðun þyrfti að rökstyðja skriflega til stjórnar fyrirtækisins, og til lögbærra eftirlitsaðila erlendis eftir atvikum. Lögum um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta<ref name="trlog">{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/2002.161.html|titill=Lög um innstæðutryggingar og tryggingakerfi fyrir fjárfesta|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1999|mánuður=27. desember}}</ref> var einnig breytt. Þau lög lúta að [[Tryggingarsjóður innistæðueigenda og fjárfesta|Tryggingarsjóði innistæðueigenda og fjárfesta]] og eiga „''að veita innstæðueigendum í viðskiptabönkum og sparisjóðum og viðskiptavinum fyrirtækja sem nýta sér heimildir laga til að stunda viðskipti með verðbréf lágmarksvernd gegn greiðsluerfiðleikum viðkomandi fyrirtækis í samræmi við ákvæði laga þessara.''“<ref name="trlog"/>Lögum um húsnæðismál var einnig breytt.<ref>{{vefheimild|url=https://www.althingi.is/altext/stjt/1998.044.html|titill=Lög um húsnæðismál|mánuðurskoðað=23. október|árskoðað=2008|ár=1998|mánuður=3. júní}}</ref> == Fjármálaeftirlitið tekur yfir rekstur Landsbankans (7. október 2008) == Þann [[7. október]] tók Fjármálaeftirlitið yfir rekstur Landsbankans, bankastjórar störfuðu eftir sem áður en við stjórn bankans tók sjálfstætt skipuð skilanefnd. Þetta var gert „''til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi''”.<ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/Uploads/Documents/Frettir/fme_tilkynning.pdf|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Landsbankans til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|snið=pdf}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.landsbanki.is/umlandsbankann/frettirogutgafuefni/frettir/?GroupID=294&NewsID=13283&y=0&p=2|titill=Starfsemi Landsbankans óbreytt og bankastjórn ber áfram ábyrgð á daglegum rekstri|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október}}</ref> Sams konar ferli átti sér stað með rekstur Glitnis, og þar með var fallið frá kaupum ríkisins á 75% hlut í bankanum sem tilkynnt hafði verið um 29. september.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=576&NewsID=336|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Glitnis til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|mánuðurskoðað=7. nóvember|árskoðað=2008|ár=2008|mánuður=7. október|útgefandi=Fjármálaeftirlitið}}</ref> Sama dag var Nýi Landsbanki Íslands hf. stofnaður, hann tók til starfa tveimur dögum seinna. === Nýir vinir === Þann [[7. október]] tilkynnti [[Seðlabankinn]] að staðfest hefði verið að [[Rússland]] myndi veita [[Ísland]]i lán að upphæð 4 milljarða [[evra]] til þess að styrkja gjaldeyrisforða Íslendinga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1868|titill=Efling gjaldeyrisforða Seðlabanka Íslands|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Það að Íslendingar skyldu leita til Rússlands um lán kom mörgum á óvart bæði innanlands og utan. [[Geir H. Haarde]] [[forsætisráðherra]] útskýrði stöðu Íslendinga á blaðamannafundi með erlendum blaðamönnum: {{tilvitnun2|Við höfum allt þetta ár reynt að fá vini okkar til að gera gjaldeyrisskiptasamninga eða að fá annarskonar stuðning undir þessum afar óeðlilegu kringumstæðum. Við höfum ekki fengið þann stuðning, sem við óskuðum eftir frá vinum okkar og þegar þannig stendur á verðum við að leita að nýjum vinum.|Geir Haarde<ref name="vinir">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/baksvid_hvada_vinir_brugdust/|titill=Baksvið: Hvaða „vinir" brugðust?|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref>}} Forsætisráðherra tók það sérstaklega fram að með þessum ummælum sínum átti hann ekki við [[Norðurlönd|Norðurlandaþjóðirnar]] sem hefðu gert [[gjaldeyrisskiptasamningur|gjaldeyrisskiptasamninga]] við Íslendinga.<ref name="vinir"/> Skömmu síðar kom fram að engin formleg ósk hafi borist til Rússa frá Íslendingum um lán, að samningaviðræður hafi ekki verið hafnar og að engin ákvörðun hafi verið tekin um að veita Íslendingum lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/segir_akvordun_um_lan_ekki_liggja_fyrir/|titill=Segir ákvörðun um lán ekki liggja fyrir|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> Seðlabankinn tilkynnti seinna sama dag að Ísland og Rússland myndu hefja viðræður innan fárra daga.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1875|titill=Efling gjaldeyrisforðans|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> [[Davíð Oddsson]], bankastjóri sagði í viðtali við [[Bloomberg]] að fréttatilkynning Seðlabankans þess efnis að Íslendingar hafi fengið lán frá Rússum hafi ekki verið rétt og að rétt væri að þjóðirnar tvær ættu nú í viðræðum um hugsanlegt lán.<ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/07/sedlabankastjori_vidraedur_standa_yfir_vid_russa/|titill=Seðlabankastjóri: Viðræður standa yfir við Rússa|mánuðurskoðað=11. október|árskoðað=2008}}</ref> === Kastljósviðtal við Davíð Oddsson === Í viðtali í [[Kastljós]]i sem sýnt var um kvöldið varði Davíð Oddsson seðlabankastjóri yfirtöku Glitnis og í svari hans kom meðal annars fram að „''þegar skuldirnar eru orðnar þannig að íslensku bankarnir þurfa 50-55 milljarða evra á þremur til fjórum árum næstu - og geta ekki útvegað sér það því þeir markaðir eru lokaðir - þá værum við að setja slíkan skuldaklafa á börnin okkar og barnabörnin, að það væri þrældómur fyrir annarra manna sök''“.<ref name="david">{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/07/rikid_borgi_ekki_skuldir_oreidumanna/|titill=Ríkið borgi ekki skuldir óreiðumanna|ár=2008|mánuður=7. október|mánuðurskoðað=10. október|árskoðað=2008}}</ref><ref>{{vefheimild|url=http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/13/hvad_sagdi_david/|titill=Hvað sagði Davíð?|ár=2008|mánuður=13. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> Hann sagði að aðgerðir íslenskra stjórnvalda væru sambærilegar við aðgerðir bandarísku ríkisstjórnarinnar varðandi [[Washington Mutual]] sem er bandarískur sparisjóður sem fór í greiðslustöðvun 25. september 2008. Meðal þeirra sem gagnrýndu Davíð voru [[Richard Portes]], sem áður hafði unnið afar jákvæða skýrslu um íslenskt viðskiptalíf fyrir [[Viðskiptaráð Íslands]], skrifaði grein á vef [[Financial Times]] þann 12. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.ft.com/cms/s/0/80f767e4-9882-11dd-ace3-000077b07658.html?nclick_check=1|titill=The shocking errors of Iceland’s meltdown|höfundur=Richard Portes|ár=2008|mánuður=12. október|mánuðurskoðað=19. janúar|árskoðað=2009}}</ref> == Tilraunir Seðlabankans til þess að styrkja krónuna == Eftir að í ljós hafði komið að yfirlýsing Seðlabankans um lán frá Rússlandi hafi verið á misskilningi byggðar voru fleiri aðferðir reyndar til þess að laga gengi krónunnar gagnvart öðrum gjaldmiðlum.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1871|titill=Unnið að lausn gjaldeyrisvanda|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Þeirra á meðal reyndi bankinn að festa gengi krónunnar við evru á genginu 131 krónur gagnvart evrunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1878|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Í enskri fréttatilkynningu Seðlabankans biðlaði hann til annara banka að styðja sig í þessari viðleitni þar sem gengi krónunar væri óeðlilega lágt.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1879|titill=Foreign exchange market|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Innan við sólarhringi eftir að þetta var reynt var fallið frá þessari tilraun.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1880|titill=Gjaldeyrismarkaður|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tveimur dögum síðar setti Seðlabankinn gjaldeyrishömlur á íslenskar innlánsstofnanir.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6491|titill=Tímabundin temprun á útflæði gjaldeyris|ár=2008|mánuður=10. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009|snið=pdf}}</ref> Meðal þeirra ráðstafana sem gripið var til var takmörkun á úttektarheimildum á [[kreditkort]]um erlendis og beiðnir um erlendan gjaldeyri fóru í gegnum nýtt póstfang Seðlabankans og var vöruflokkum forgangsraðað. Viðskiptabönkum var einnig gert að skila til Seðlabankans sundurliðun á gjaldeyrisviðskiptum í lok hver dags. Þann 15. október voru stýrivextir Seðlabankans lækkaðir um 3,5%, úr 15,5% í 12%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1907|titill=Bankastjórn Seðlabanka Íslands samþykkir að lækka stýrivexti um 3,5%|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> Tæpum tveimur vikum seinna voru þeir hækkaðir á ný, um 6% í þetta skiptið í 18%.<ref>{{vefheimild|url=http://www.sedlabanki.is/?PageID=13&NewsID=1937|titill=Seðlabanki Íslands hækkar stýrivexti|ár=2008|mánuður=28. október|mánuðurskoðað=18. mars|árskoðað=2009}}</ref> {{tilvitnun2|Hvorki ríkisstjórnin né Seðlabanki Íslands virtust vera vel undirbúin. Svo virðist sem ekki hafi verið ráðist í aðrar undirbúningsaðgerðir en gerð neyðarlaganna. Bæði kerfisbundna kreppan og þeir atburðir sem í kjölfarið fylgdu voru fyrirsjáanlegar afleiðingar hruns bankakerfisins.|Jón Daníelsson og Gylfi Zoega<ref>{{vefheimild|url=http://risk.lse.ac.uk/rr/files/i.pdf|titill=Hagkerfi bíður skipbrot|höfundur=Jón Daníelsson og Gylfi Zoega|snið=pdf}}</ref>}} == Yfirtakan á Kaupþingi (9. október 2008)== [[Mynd:Svampen.jpg|thumb|Útibú Kaupþings í Stokkhólmi 2006.]] Fjármálaeftirlitið tók yfir rekstur Kaupþings 9. október.<ref>{{vefheimild|url=http://www.fme.is/?PageID=14&NewsID=339|titill=Á grundvelli nýsettra laga grípur Fjármáleftirlitið inn í rekstur Kaupþings hf. til að tryggja áframhaldandi viðskiptabankastarfsemi á Íslandi|höfundur=Fjármálaeftirlitið}}</ref><ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/09/fme_yfirtekur_kaupthing/ FME yfirtekur Kaupþing]</ref> Aðgerðir breskra yfirvalda gegn Landsbankanum náðu einnig til Kaupþings þar eð degi áður var [[Kaupthing Singer & Friedlander]], enskur dótturbanki Kaupþings, settur í greiðslustöðvun.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/08/kaupthing_i_london_i_greidslustodvun/ Kaupþing í London í greiðslustöðvun]</ref> Ríkið réði í framhaldinu til sín virta breska lögfræðistofu til þess að athuga lagalegan rétt sinn vegna falls Kaupþings.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/13/rikid_ihugar_ad_fara_i_mal_vegna_kaupthings/ Ríkið íhugar að fara í mál vegna Kaupþings]</ref> Þá höfðu þrír stærstu viðskiptabankar Íslands fallið. Í fjölmiðlum var rætt um aðkomu [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðsins]] að enduruppbyggingu og lánveitingu til Íslands.<ref>[http://www.mbl.is/mm/vidskipti/frettir/2008/10/10/timaspursmal_hvenaer_leitad_verdur_til_imf/ Tímaspursmál hvenær leitað verður til IMF]</ref> Sigurður Einarsson, þáverandi stjórnarformaður Kaupþings, hefur gefið þá skýringu á falli bankans, að sumarið 2008 hafi [[skuldatryggingarálag]] bankans hækkað þrátt fyrir góða stöðu hans, eins og [[fjármálaeftirlit Bretlands]] hafi staðfest í skýrslu sinni um [[Kaupthing Singer & Friedlander]]. Hann segir rógburði hafi verið dreift um bankann erlendis til þess að hafa áhrif á gengi bankans. Jafnvel að almannatenglar hafi verið ráðnir til þessa.<ref>[http://www.mbl.is/media/00/1200.pdf Opið bréf Sigurðar Einarssonar stílað á vini & vandamenn], 26. janúar 2009</ref> Hann hefur einnig sagt að [[íslenska krónan]] hafi verið of óstöðugur gjaldmiðill fyrir banka af þessari stærðargráðu, að þjóðnýting Glitnis hafi verið mistök og setning [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] sömuleiðis. Loks telur hann að Kaupþing hefði átt að ljúka yfirtökunni á hollenska bankanum [[NIBC]] þegar það stóð til fyrr á árinu og flytja höfuðstöðvarnar frá Íslandi og þangað.<ref>[https://www.visir.is/article/20081108/VIDSKIPTI06/779627410 Stærstu mistökin voru að fara ekki úr landi]</ref> Þetta kvöld sagði [[Sigríður Ingibjörg Ingadóttir]] sig úr bankaráði Seðlabanka Íslands. Með því vildi hún axla ábyrgð sína á hruninu.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |title=Segir sig úr Seðlabankaráði |access-date=2009-11-26 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305201213/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008516 |url-status=dead }}</ref> Daginn eftir fór Ingimundur Friðriksson, einn þriggja bankastjóra seðlabankans í veikindafrí. Trúverðugleiki Íslands og íslenskra fyrirtækja var í lágmarki og næstu daga bárust fréttir af erfiðleikum venjulegra borgara, bílaeigenda sem höfðu tekið bílalán í erlendri mynt og stóðu nú frammi fyrir margföldum höfuðstól og inn- og útflutningsfyrirtækjum sem ekki gátu stundað venjuleg viðskipti.<ref>[http://www.mbl.is/mm/frettir/innlent/2008/10/10/borgad_fyrir_ad_yfirtaka_lan/ Borgað fyrir að yfirtaka lán]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |title=Viðskipti fyrirtækja við útlönd liggja niðri |access-date=2009-11-29 |archive-date=2019-09-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190916230848/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008510 |url-status=dead }}</ref> Þrýstingur tók að myndast á stjórn seðlabankans að segja af sér og var krafa Samfylkingarinnar um það opinber. Geir Haarde, sem hafði verið náinn samstarfsmaður Davíðs Oddssonar, vildi hins vegar ekki „persónugera vandann“.<ref>{{Cite web |url=http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |title=Vilja að stjórn Seðlabanka víkji sem fyrst |access-date=2009-11-29 |archive-date=2016-03-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305193106/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4008726 |url-status=dead }}</ref> [[Þorvaldur Gylfason]], hagfræðiprófessor, hvatti ríkisstjórnina til að víkja stjórn seðlabankans.<ref>[http://visir.is/article/20081016/SKODANIR04/350689856/-1 Saklausir vegfarendur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Afskriftir skulda fyrirtækja == Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna.<ref>{{cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2018-10-05-hrunid-thegar-bankarnir-endurskipulogdu-atvinnulifid/|title=Hrunið: Þegar bankarnir endurskipulögðu atvinnulífið|author=Magnús Halldórsson og Þórður Snær Júlíusson|date=7. október 2018|website=Kjarninn}}</ref> Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. Næstu ár voru þessar afskriftir reglulega rifjaðar upp í umfjöllun um einstök fyrirtæki, athafnamenn, og stjórnmálamenn.<ref>{{cite web|url=http://www.sudurnes.net/vidskipti/afskriftakongur-storgraedir-a-vidskiptum-vid-kadeco/|title=Afskriftakóngur stórgræðir á viðskiptum við Kadeco|date=20.5.2017|website=Suðurnes.net}}</ref><ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/15090/morg-hundrud-/|title=Mörg hundruð milljarða afskriftir hjá nýju hluthöfum Íslandsbanka|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=14. apríl 2022|website=Heimildin}}</ref> == Bækur um hrunið == * ''Sofandi að feigðarósi'' eftir [[Ólafur Arnarson|Ólaf Arnarson]] frá 2009 gerir grein fyrir atburðarásinni sem leiddi til þess að Ísland varð gjaldþrota í október 2008 og rekur hann söguna fram á vorið 2009.<ref>[https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/)%C3%BE https://www.forlagid.is/vara/sofandi-ad-feigdarosi/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * ''Hrunið: Ísland á barmi gjaldþrots og upplausnar'' eftir [[Guðni Th. Jóhannesson|Guðna Th. Jóhannesson]] var fyrsta heildaryfirlitið yfir íslenska efnahagshrunið og eftirmál þess – allt frá því að óveðursský lánsfjárkreppu tóku að hrannast upp erlendis og þar til ríkisstjórnin fór frá völdum. Í bókinni eru áður óbirtir tölvupóstar, símtöl og minnisblöð sem Guðni fléttar saman. Bókin var gefin út árið 2009.<ref>{{Cite web |url=https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |title=Geymd eintak |access-date=2024-11-17 |archive-date=2024-12-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20241211224401/https://www.forlagid.is/vara/hruni%C3%B0/ |url-status=dead }}</ref> * ''Íslenska efnahagsundrið'' eftir [[Jón Fjölnir Thoroddsen|Jón Fjölni Thoroddsen]] sem gefin var út 2009, var fyrsta bókin um efnahagshrunið þar sem umfjöllunin afmarkast að mestu við ábyrgð eigenda og stjórnenda bankanna og stærstu fyrirtækja og eignarhaldsfélaga landsins. Í lokaorðum bókarinnar segir hann að það sé ljóst að á Íslandi á liðnum árum hafi hagsmunir heildarinnar vikið fyrir hagsmunum fárra því sérhagsmunir [[Útrásarvíkingur|útrásarvíkinganna]] hafi gengið þvert á hagsmuni þjóðarinnar og því fór sem fór. Umfjöllun Jóns er tilraun til að skýra hvernig þetta gerðist.<ref>https://www.landogsaga.is/section.php?id=12706&id_art=13301</ref> * ''Bringing Down the Banking System : Lessons from Iceland'' eftir [[Guðrún Johnsen|Guðrúnu Johnsen]] sem vann með [[Rannsóknarnefnd Alþingis]] á bankahruninu niðurstöðum nefndarinnar á því hvernig íslensku bankarnir stigu til metorða en lýsir falli þeirra og fer í saumana á því hvernig það kom til og hvaða afleiðingar það hafði. Bókin var gefin út árið 2014.<ref>http://www.palgrave.com/us/book/9781137358196</ref> * ''Scarcity in Excess – The Built Environment and the Economic Crisis in Iceland'' eftir [[Árni Mathiesen|Árna Mathiesen]] má rekja til evrópsks rannsóknarverkefnis „Scarcity and Creativity in the Built Environment“ eða „Hörgull og sköpun í hinu byggða umhverfi“, þar sem Arkitektaskólinn í [[Osló]] sá um eitt af undirverkefnunum: rannsókn á höfuðborgarsvæði Íslands fyrir og eftir hrun. Í bókinni, sem gefin var út 2014, eru stuttar greinar eftir marga fræðimenn, listamenn, arkitekta, skipulagsfræðinga og aðgerðasinna sem komu að verkefninu beint eða óbeint. Einnig eru birt nemendaverkefni sem rannsaka nýjar framtíðarsýnir í ljósi hrunsins, unnin af nemendum í arkitektadeild [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]], skipulagsdeild [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Landbúnaðarháskóla Íslands]] og [[EMU]] (evrópskt framhaldsnám meistara í borgarskipulagi).<ref>https://www.hi.is/vidburdir/horgull_i_allsnaegtum_hid_byggda_umhverfi_og_hrunid_a_islandi</ref> * ''Iceland and the International Financial Crisis:Boom, Bust and Recovery'' eftir [[Eiríkur Bergmann|Eirík Bergmann]] frá 2014 útskýrir hinn einstaka vöxt, hrun og skjóta viðreisn íslensk efnahags. Í niðurstöðum sínum setur hann saman hvaða lærdóm aðarar þjóðir geti dregið af atburðunum.<ref>https://www.palgrave.com/us/book/9781137331991</ref> * ''Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu'' er bók sem [[Hannes Hólmsteinn Gissurarson]] gaf út á vegum Félagsvísindastofnunar 2021. Bókin innihélt fjórar greinar sem birtust í ''Morgunblaðinu'' 2018 með helstu niðurstöðum skýrslu um erlenda orsakaþætti bankahrunsins sem Hannes vann fyrir fjármála- og viðskiptaráðuneytið frá 2014.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com.br/books?id=lCBaEAAAQBAJ|title=Bankahrunið 2008: Útdráttur úr skýrslu|author=Hannes H. Gissurarson|publisher=Félagsvísindastofnun Háskóla Íslands|year=2021}}</ref><ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=29cca5ac-c0c6-11e8-942c-005056bc530c|title=The 2008 Icelandic Bank Collapse: Foreign Factors|publisher=Centre for Political and Economic Research at the Social Science Research Institute|date=19. september 2018}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist|2}} == Tenglar == * [http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ Eyjan.is: Ávarp Geirs Haarde til þjóðarinnar 6. október 2008] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081010054903/http://eyjan.is/blog/2008/10/06/avarp-geirs-h-haarde/ |date=2008-10-10 }} * [http://www.island.is/efnahagsvandinn/ Efnahagsvandinn á Island.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090127041629/http://www.island.is/efnahagsvandinn/ |date=2009-01-27 }} * {{cite web|url=https://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|title=Vefur um áætlun ríkisstjórnarinnar um efnahagsstöðugleika|website=Forsætisráðuneytið|date=20.4.2009|archive-url=https://vefsafn.is/is/20100324103749/http://www.forsaetisraduneyti.is/Aaetlun_um_efnahagsstodugleika/|archive-date=2010-03-24}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081113123119/www.felagsmalaraduneyti.is/upplysingar Upplýsingar á vefsíðu Félagsmálaráðuneytisins vegna sérstakra aðstæðna á fjármálamarkaði] * [http://www.borgarafundur.org/ Vefsíða Opins Borgarafundar um stöðu þjóðarinnar] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090119071921/http://www.borgarafundur.org/ |date=2009-01-19 }} * [http://www.indefence.is/ Icelanders are NOT terrorists] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081220123815/http://www.indefence.is/ |date=2008-12-20 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20081117000000/www.ruv.is/heim/frettir/innlendar/efnahagskreppa/ Fréttasíða RÚV um efnahagskreppuna] * [https://www.althingi.is/altext/136/s/0348.html Lög um rannsókn á aðdraganda og orsökum falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða.] * [https://www.rannsoknarnefnd.is/ Opinber rannsóknarnefnd um aðdraganda og orsakir falls íslensku bankanna 2008 og tengdra atburða] * [http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ Skoðun VÍ: Ábyrgð Viðskiptaráðs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305045929/http://www.vi.is/um-vi/frettir/nr/1260/ |date=2016-03-05 }}, skoðun [[Viðskiptaráð Íslands|Viðskiptaráðs Íslands]] á ábyrgð þess á bankahruninu * {{cite report|url=https://riskresearch.org/files/DanielssonZoega2009i.pdf|title=Hagkerfi bíður skipbrot|author1=Jón Daníelsson|author2=Gylfi Zoega|date=12. mars 2009|publisher=Háskóli Íslands}} * [http://www.sedlabanki.is/lisalib/getfile.aspx?itemid=6794 Ingimundur Friðriksson seðlabankastjóri: Aðdragandi bankahrunsins í október 2008] (pdf-skjal) * [https://web.archive.org/web/20100904043704/http://www.cbc.ca/doczone/meltdown/ Meltdown], kanadísk heimildarmynd frá kanadíska ríkissjónvarpinu sem fjallar m.a. um bankahrunið á Íslandi og setur það í hnattrænt samhengi * [https://www.visir.is/article/20090321/FRETTIR01/663970984 ''Sex Sparisjóðir óska eftir aðstoð''; af Vísi.is] * [https://www.mbl.is/media/34/1334.pdf Fundir í London í febrúar 2008 - trúnaðarmál; af mbl.is] (pdf-skjal) * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20091202000000/ruv.is/heim/frettir/frett/store64/item314654/ ''Bankarnir bera mesta ábyrgð''; af Rúv.is 2009] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20100106000000/www.ruv.is/heim/vefir/pistlar/sigrund/eldri/store807/item319092/ ''Hrunasagan í stuttu máli''; af Rúv.is 31.12 2009] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4018603 ''Kreppuannáll''; grein í Fréttablaðinu 17. jan. 2009] * [http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi 26 dæmdir í samtals 74 ára fangelsi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151016013345/http://www.ruv.is/frett/26-daemdir-i-samtals-74-ara-fangelsi |date=2015-10-16 }} {{Hrunið}} [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] nxy6rklz9haza23k4k3ejkv3bg4ptp1 2 73424 1979401 1863796 2026-09-18T16:35:14Z Vthorsteinsson 6822 Bætti við vísun í Miðeind ehf. 1979401 wikitext text/x-wiki {{#babel:is|en-5}}Vilhjálmur Þorsteinsson er hugbúnaðarhönnuður. Hann hefur starfað við upplýsingatækni í yfir 40 ár. Hann er m.a. stofnandi máltæknifyrirtækisins Miðeindar ehf. Hann býr í Reykjavík. hj5b8k8clx2amfos6l8kedsdzz0da2q 1979402 1979401 2026-09-18T16:35:59Z Vthorsteinsson 6822 Bætti við tengli á Wikipedia-grein um Miðeind ehf. 1979402 wikitext text/x-wiki {{#babel:is|en-5}}Vilhjálmur Þorsteinsson er hugbúnaðarhönnuður. Hann hefur starfað við upplýsingatækni í yfir 40 ár. Hann er m.a. stofnandi máltæknifyrirtækisins [[Miðeind ehf.|Miðeindar ehf]]. Hann býr í Reykjavík. nu933t9b0ztmt4al1ee4jm980jkfvje 0 73550 1979482 1954059 2026-09-19T01:28:26Z Fyxi 84003 1979482 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|staðinn í norrænni goðafræði|Gimli (norræn goðafræði)}} [[Mynd:Gimliwaterfrontcenter.jpg|thumb|300px|Gimli Waterfront Centre]] '''Gimli''' er [[sveitarfélag]] og kaupstaður í [[Manitóba]]-fylki í [[Kanada]]. Gimli er staðsett við [[Winnipegvatn]] og 75 km norður af [[Winnipeg]] sem er höfuðborg Manitóba. Gimli er stundum kallað „Höfuðstaður [[Nýja Ísland]]s“. [[Ísland|Íslendingar]] komu þangað fyrst 21. október 1875. Þangað fluttist stór hópur Íslendinga sem eru kallaðir [[Vesturfarar]]. == Saga == {{hreingera gh}} Sveitarfélagið Gimli var stofnað í október árið 1875. Það var hluti af [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] rétt við [[Manitóba]]-fylki. [[Manitóba]] var stækkað árið 1881 og var hluti af Manitóba. Það var formlega tekið inn í Manitóba 1887. Árið 1876 geysaði slæm bólusótt í sveitarfélaginu. Þann 23. júlí 1983 komst sveitarfélagið í heimspressuna vegna [[Gimli Glider]]-atburðarins. == Hátíðardagar == * Gimli Kvikmyndahátíð, stofnuð af [[Jón Gustafsson|Jóni Gustafsson]] þegar hann var að taka upp myndina [[Kanadiana]]. Fyrsta myndin sem var sýnd var [[Tales From the Gimli Hospital]] eftir [[Guy Maddin]]. Aðrir stofnendur: öldungadeildarþingmaðurinn [[Janis Johnson]] og kvikmyndagerðarmennirnir [[Caelum Vatnsdal]] og [[Matt Holm]]. * Íslendingadagurinn í Gimli (Icelandic Festival of Manitoba) er árleg hátíð sem aðal hátíð fólks af íslenskum uppruna í Kanada. Hann er jafnan haldinn hátíðlegur fyrstu helgina í ágúst. Fyrsta íslendingahátíðin í Norður-Ameríku var haldin í Milwaukee árið 1874. Fyrsta íslendingahátíðin í Manitóba var haldin í Winnipeg árið 1890; hún var haldin þar árlega fram til 1931 en hefur verið haldin í Gimli frá 1932.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.gimli.ca/p/history-of-the-icelandic-festical|titill="History of the Icelandic festival"|höfundur=Jlittle|útgefandi=Rural Municipal Council of Gimli|ár=2023}}</ref> Fjallkonan í Gimli var fyrst valin árið 1924, þessi hefð er því eldri en á Íslandi þar sem fjallkonan kom fyrst fram árið 1947. Mikil dagskrá er í tilefni dagsins en hápunktur er skrúðganga þar sem fjölmargir hópar Vestur-Íslendinga taka þátt. Fjallkona er útnefnd árlega og er þá kona valin sem hefur verið í tengslum við Ísland og frætt aðra um sögu forfeðranna á Íslandi og viðhaldið íslenskri menningu og þjóðararfi. Á hátíðinni situr fjallkonan á hásæti sínu, klædd í hvítum kjól og  grænum skikkju, gullbelti, háum höfuðfati og hvítum slæðum sem falla niður að mitti. Hvíti kjóllinn táknar jöklarna og græna skikkjan sveitina. Höfuðbúnaðurinn snæviþakin fjöllin og í kórónunni er skjaldarmerkið. <ref>{{Vefheimild|url=https://www.icelandicfestival.com|titill="History {{!}} Icelandic Festival of Manitoba"|útgefandi=Icelandic festival|ár=2023}}</ref> == Frægir einstaklingar frá Gimli == * [[David Arnason]] - Rithöfundur og prófessor við [[Háskólinn í Manitóba|Háskólann í Manitóba]] fæddur í Gimli. * [[Leo Kristjanson]] - Hagfræðingur og forseti [[Háskólinn í Saskatchewan|Háskólann í Saskatchewan]] frá 1980-89. * [[Vilhjálmur Stefánsson]] - Þjóðháttafræðingur og landkönnuður fæddur í Árnes rett hjá Gimli. * [[Eric Stefanson]] - Stjórnmálamaður [[Progressive Conservative Party of Manitoba|Progressive Conservative]] fæddur í Gimli. * [[W. D. Valgardson]] - Rithöfundur og prófessor við [[Háskóla í British Columbia]] fæddur í Gimli. * [[George Johnson]] - Læknir og stjórnmálamaður, var Menntamála- og heilbrigðiráðherra í Manitóba. == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://www.gimli.ca/ Opinber vefsíða Gimli sveitarfélagsins] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2164241 ''Landnámið á Gimli fyrir sextíu árum''; grein í Heimskringlu 1935] [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] enzb690smeo0m226rln3fhy2iientnp 0 73672 1979445 1955722 2026-09-19T00:54:38Z Fyxi 84003 snið 1979445 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Winnipeg | nafn_í_eignarfalli = Winnipeg | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Parliamentwinnipeg_manitoba.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þinghúsið í Winnipeg | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Manitóba}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 850.260 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun = −05:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Winnipeg''' er stærsta borg og höfuðborg [[Manitóba]] í [[Kanada]]. Winnipeg er sjöunda stærsta borg Kanada og þar búa yfir 60% íbúa Manitóba-fylkis eða um 850.000 íbúar (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Winnipeg er nálægt landfræðilegri miðju [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Nafnið „Winnipeg“ kemur úr [[Cree]] tungumálinu og merkir „gruggugt vatn“ og vísar það til vatnsins í ám og vötnum á svæðinu. Winnipeg svæðið var viðskiptamiðstöð [[frumbyggjar|frumbyggja]] fyrir komu Evrópubúa til svæðisins um aldamótin 1800. Á seinni hluta 19. aldar og byjun 20. aldar var Winnipeg ein af ört stækkandi borgum Norður-Ameríku og varð hún fljótt miðstöð flutninga og framleiðslu. == Landfræði == Winnipeg liggur í botni [[Rauðárdalur|Rauðárdalsins]] (''Red River Valley''). Fyrir norðan Winnipeg er [[Winnipegvatn]] (11. stærsta [[stöðuvatn]]ið í heimi).<ref>{{cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070210173421/http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archivedate=10. feb. 2007 |title= Lake Winnipeg |publisher= World Lake Database|accessdate=4. mars 2014}}</ref> Svæðið er nánast alveg flatt og það eru engar brekkur eða hæðir í borginni eða í nágrenni við hana. Hæð Winnipeg yfir sjávarmáli er 240m. Flatarmál borgarinnar er samtals {{convert|464.08|km2|sqmi|abbr=on}}. [[Álmur (ættkvísl)|Álmur]] vex víða í borginni og setur svip sinn á eldri hluta bæjarins.<ref>{{cite web|url=http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305040113/http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archivedate=5. mars 2014|title=Winnipeg Tree Facts|publisher=City of Winnipeg|accessdate=4. mars 2014}}</ref> == Veðurfar == Winnipeg hefur rakt loftslag með miklum hitasveiflum eftir árstíðum. Hitinn er yfirleitt fyrir neðan frostmark frá miðjum nóvember fram í miðjan mars. Mesti kuldi sem mælst hefur var -47.8&nbsp;°C þann 24.desember 1879. Sumur í Winnipeg geta svo verið ansi heit, en mesti hiti sem mældur hefur verið var 42.2&nbsp;°C þann 11.júlí, 1936. Þrátt fyrir þessar miklu sveiflur í hita þá státar Winnipeg þó af titlinum Önnur sólríkasta borg Kanada.<ref>[https://www.currentresults.com/Weather-Extremes/Canada/sunniest-cities.php], skoðað 5. júlí 2016</ref> ==Samfélag== Íbúar Winnipeg eru margir hverjir af [[Evrópa|evrópskum]] uppruna. Einnig er hlutfall frumbyggja í borginni hærra en í öðrum borgum Kanada (um 11%) og er fjöldi tungumála talaður á svæðinu. Auk [[enska|ensku]] og frumbyggjatungumála eins og Cree er m.a. þar töluð [[franska]], [[þýska]], og [[tagalog]] en í Winnipeg er næst stærsta samfélag [[Filippseyjar|Filipseyinga]] í Kanada á eftir [[Torontó]]. == Samgöngur == Borgin státar af góðum lestarsamgöngum, almenningsvögnum og góðum þjóðvegum. Í Winnipeg er líka alþjóðaflugvöllurinn [[James Armstrong Richardson International Airport]]. [[Mynd:Winnipeg_skyline.jpg|thumb|Winnipeg]] == Íslendingar í Winnipeg == Nokkur fjöldi Íslendinga er búsettur í Winnipeg og bæjum í kring í Manitóba-fylki, m.a. [[Gimli]]. Íslenskur heiðurskonsúll hefur starfað í Winnipeg frá 1942, en árið 1999 var opnuð aðalræðisskrifstofa með útsendum diplómat. Ræðismaður Íslands í Winnipeg er nú Þórður Bjarni Guðjónsson.<ref>[http://www.iceland.is/iceland-abroad/fo/english/news-and-events/nyr-adalraedismadur-islands-i-faereyjum/12139/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað 5. júlí 2016</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ Aðalræðisskrifastofa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709092918/http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ |date=2016-07-09 }} * [http://www2.immigratemanitoba.com/browse Að flytja til Winnipeg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219053914/http://www2.immigratemanitoba.com/browse/ |date=2010-02-19 }} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Winnipeg| ]] [[Flokkur:Manitoba]] [[Flokkur:Borgir í Kanada]] tthfsv9fb4k75uwdvwkcxozinhjjazp 1979446 1979445 2026-09-19T00:55:46Z Fyxi 84003 1979446 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Winnipeg | nafn_í_eignarfalli = Winnipeg | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Parliamentwinnipeg_manitoba.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þinghúsið í Winnipeg | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Manitóba}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 850.260 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun = −05:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Winnipeg''' er stærsta borg og höfuðborg [[Manitóba]] í [[Kanada]]. Winnipeg er sjöunda stærsta borg Kanada og þar búa yfir 60% íbúa Manitóba-fylkis eða um 850.000 íbúar (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Winnipeg er nálægt landfræðilegri miðju [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Nafnið „Winnipeg“ kemur úr [[Cree]] tungumálinu og merkir „gruggugt vatn“ og vísar það til vatnsins í ám og vötnum á svæðinu. Winnipeg svæðið var viðskiptamiðstöð [[frumbyggjar|frumbyggja]] fyrir komu Evrópubúa til svæðisins um aldamótin 1800. Á seinni hluta 19. aldar og byjun 20. aldar var Winnipeg ein af ört stækkandi borgum Norður-Ameríku og varð hún fljótt miðstöð flutninga og framleiðslu. == Landfræði == Winnipeg liggur í botni [[Rauðárdalur|Rauðárdalsins]] (''Red River Valley''). Fyrir norðan Winnipeg er [[Winnipegvatn]] (11. stærsta [[stöðuvatn]]ið í heimi).<ref>{{cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070210173421/http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archivedate=10. feb. 2007 |title= Lake Winnipeg |publisher= World Lake Database|accessdate=4. mars 2014}}</ref> Svæðið er nánast alveg flatt og það eru engar brekkur eða hæðir í borginni eða í nágrenni við hana. Hæð Winnipeg yfir sjávarmáli er 240m. Flatarmál borgarinnar er samtals {{convert|464.08|km2|sqmi|abbr=on}}. [[Álmur (ættkvísl)|Álmur]] vex víða í borginni og setur svip sinn á eldri hluta bæjarins.<ref>{{cite web|url=http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305040113/http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archivedate=5. mars 2014|title=Winnipeg Tree Facts|publisher=City of Winnipeg|accessdate=4. mars 2014}}</ref> == Veðurfar == Winnipeg hefur rakt loftslag með miklum hitasveiflum eftir árstíðum. Hitinn er yfirleitt fyrir neðan frostmark frá miðjum nóvember fram í miðjan mars. Mesti kuldi sem mælst hefur var -47.8&nbsp;°C þann 24.desember 1879. Sumur í Winnipeg geta svo verið ansi heit, en mesti hiti sem mældur hefur verið var 42.2&nbsp;°C þann 11.júlí, 1936. Þrátt fyrir þessar miklu sveiflur í hita þá státar Winnipeg þó af titlinum Önnur sólríkasta borg Kanada.<ref>[https://www.currentresults.com/Weather-Extremes/Canada/sunniest-cities.php], skoðað 5. júlí 2016</ref> ==Samfélag== Íbúar Winnipeg eru margir hverjir af [[Evrópa|evrópskum]] uppruna. Einnig er hlutfall frumbyggja í borginni hærra en í öðrum borgum Kanada (um 11%) og er fjöldi tungumála talaður á svæðinu. Auk [[enska|ensku]] og frumbyggjatungumála eins og Cree er m.a. þar töluð [[franska]], [[þýska]], og [[tagalog]] en í Winnipeg er næst stærsta samfélag [[Filippseyjar|Filipseyinga]] í Kanada á eftir [[Torontó]]. == Samgöngur == Borgin státar af góðum lestarsamgöngum, almenningsvögnum og góðum þjóðvegum. Í Winnipeg er líka alþjóðaflugvöllurinn [[James Armstrong Richardson International Airport]]. [[Mynd:Winnipeg_skyline.jpg|thumb|Winnipeg]] == Íslendingar í Winnipeg == Nokkur fjöldi Íslendinga er búsettur í Winnipeg og bæjum í kring í Manitóba-fylki, m.a. [[Gimli]]. Íslenskur heiðurskonsúll hefur starfað í Winnipeg frá 1942, en árið 1999 var opnuð aðalræðisskrifstofa með útsendum diplómat. Ræðismaður Íslands í Winnipeg er nú Þórður Bjarni Guðjónsson.<ref>[http://www.iceland.is/iceland-abroad/fo/english/news-and-events/nyr-adalraedismadur-islands-i-faereyjum/12139/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað 5. júlí 2016</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ Aðalræðisskrifastofa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709092918/http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ |date=2016-07-09 }} * [http://www2.immigratemanitoba.com/browse Að flytja til Winnipeg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219053914/http://www2.immigratemanitoba.com/browse/ |date=2010-02-19 }} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Winnipeg| ]] [[Flokkur:Borgir í Manitoba]] 7pv2y0613a3oo1gbh6afv5ecsn6p4tl 1979476 1979446 2026-09-19T01:21:21Z Fyxi 84003 1979476 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Winnipeg | nafn_í_eignarfalli = Winnipeg | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Parliamentwinnipeg_manitoba.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þinghúsið í Winnipeg | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Manitóba}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 850.260 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun = −05:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Winnipeg''' er stærsta borg og höfuðborg [[Manitóba]] í [[Kanada]]. Winnipeg er sjöunda stærsta borg Kanada og þar búa yfir 60% íbúa Manitóba-fylkis eða um 850.000 íbúar (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Winnipeg er nálægt landfræðilegri miðju [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Nafnið „Winnipeg“ kemur úr [[Cree]] tungumálinu og merkir „gruggugt vatn“ og vísar það til vatnsins í ám og vötnum á svæðinu. Winnipeg svæðið var viðskiptamiðstöð [[frumbyggjar|frumbyggja]] fyrir komu Evrópubúa til svæðisins um aldamótin 1800. Á seinni hluta 19. aldar og byjun 20. aldar var Winnipeg ein af ört stækkandi borgum Norður-Ameríku og varð hún fljótt miðstöð flutninga og framleiðslu. == Landfræði == Winnipeg liggur í botni [[Rauðárdalur|Rauðárdalsins]] (''Red River Valley''). Fyrir norðan Winnipeg er [[Winnipegvatn]] (11. stærsta [[stöðuvatn]]ið í heimi).<ref>{{cite web|url=http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070210173421/http://www.ilec.or.jp/database/nam/nam-08.html|archivedate=10. feb. 2007 |title= Lake Winnipeg |publisher= World Lake Database|accessdate=4. mars 2014}}</ref> Svæðið er nánast alveg flatt og það eru engar brekkur eða hæðir í borginni eða í nágrenni við hana. Hæð Winnipeg yfir sjávarmáli er 240m. Flatarmál borgarinnar er samtals {{convert|464.08|km2|sqmi|abbr=on}}. [[Álmur (ættkvísl)|Álmur]] vex víða í borginni og setur svip sinn á eldri hluta bæjarins.<ref>{{cite web|url=http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140305040113/http://winnipeg.ca/publicworks/Forestry/PAMPHLETS/wpgtreefctspamph%20%282%29.pdf|archivedate=5. mars 2014|title=Winnipeg Tree Facts|publisher=City of Winnipeg|accessdate=4. mars 2014}}</ref> == Veðurfar == Winnipeg hefur rakt loftslag með miklum hitasveiflum eftir árstíðum. Hitinn er yfirleitt fyrir neðan frostmark frá miðjum nóvember fram í miðjan mars. Mesti kuldi sem mælst hefur var -47.8&nbsp;°C þann 24.desember 1879. Sumur í Winnipeg geta svo verið ansi heit, en mesti hiti sem mældur hefur verið var 42.2&nbsp;°C þann 11.júlí, 1936. Þrátt fyrir þessar miklu sveiflur í hita þá státar Winnipeg þó af titlinum Önnur sólríkasta borg Kanada.<ref>[https://www.currentresults.com/Weather-Extremes/Canada/sunniest-cities.php], skoðað 5. júlí 2016</ref> ==Samfélag== Íbúar Winnipeg eru margir hverjir af [[Evrópa|evrópskum]] uppruna. Einnig er hlutfall frumbyggja í borginni hærra en í öðrum borgum Kanada (um 11%) og er fjöldi tungumála talaður á svæðinu. Auk [[enska|ensku]] og frumbyggjatungumála eins og Cree er m.a. þar töluð [[franska]], [[þýska]], og [[tagalog]] en í Winnipeg er næst stærsta samfélag [[Filippseyjar|Filipseyinga]] í Kanada á eftir [[Torontó]]. == Samgöngur == Borgin státar af góðum lestarsamgöngum, almenningsvögnum og góðum þjóðvegum. Í Winnipeg er líka alþjóðaflugvöllurinn [[James Armstrong Richardson International Airport]]. [[Mynd:Winnipeg_skyline.jpg|thumb|Winnipeg]] == Íslendingar í Winnipeg == Nokkur fjöldi Íslendinga er búsettur í Winnipeg og bæjum í kring í Manitóba-fylki, m.a. [[Gimli]]. Íslenskur heiðurskonsúll hefur starfað í Winnipeg frá 1942, en árið 1999 var opnuð aðalræðisskrifstofa með útsendum diplómat. Ræðismaður Íslands í Winnipeg er nú Þórður Bjarni Guðjónsson.<ref>[http://www.iceland.is/iceland-abroad/fo/english/news-and-events/nyr-adalraedismadur-islands-i-faereyjum/12139/]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}, skoðað 5. júlí 2016</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ Aðalræðisskrifastofa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160709092918/http://www.iceland.is/iceland-abroad/ca/win/islenska/ |date=2016-07-09 }} * [http://www2.immigratemanitoba.com/browse Að flytja til Winnipeg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100219053914/http://www2.immigratemanitoba.com/browse/ |date=2010-02-19 }} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Winnipeg| ]] [[Flokkur:Borgir í Manitóba]] d3m85c7a0c5k5ehnru45enliiq7hk8n 0 74114 1979430 1976954 2026-09-18T20:51:06Z MáneyMánadóttir 103358 1979430 wikitext text/x-wiki '''Kynlífsleikfang''' ('''hjálpartæki kynlífsins''' <ref>[http://timarit.is/search_init.jsp?lang=is&navsel=0&orderby=score&q=%22hj%E1lpart%E6ki+kynl%EDfsins%22&searchtype=wordsearch Timarit.is]</ref>, '''kynlífstól'''<ref>[http://timarit.is/search_init.jsp?lang=is&navsel=0&orderby=score&q=kynl%EDfst%F3l&searchtype=wordsearch Timarit.is]</ref> eða '''kynlífstæki''') er leiktæki (unaðstæki) sem fólk notar til að stunda [[sjálfsfróun]] eða í [[kynlíf]]i með öðrum. Þau líkjast oft mjög kynfærum mannsins og sum fást með titrara sem eykur á unaðinn. Kynlífsleikföng geta oft hjálpað til þegar kemur að örvun í kynlífi, sama hvort um sé að tala einstaklingsnotkun eða paranotkun. Dæmi um vinsælustu kynlífsleikföngin eru t.d. titrarar, egg, rúnkmúffur, rasstappar, typpahringir, kynlífsdúkkur, sogtæki o.s.frv. == Tengt efni == * [[Beltislimur]] * [[Gervigetnaðarlimur]] * [[Sjálfsfróunarmúffa]] == Tilvísanir == <references/> {{Stubbur}} [[Flokkur:Kynlíf]] [[Flokkur:Kynlífsleikföng]] qhrfwkcudbk36n3danv04a0scj4wsqi 1979431 1979430 2026-09-18T20:57:45Z MáneyMánadóttir 103358 1979431 wikitext text/x-wiki '''Kynlífsleikfang''' ('''hjálpartæki kynlífsins''' <ref>[http://timarit.is/search_init.jsp?lang=is&navsel=0&orderby=score&q=%22hj%E1lpart%E6ki+kynl%EDfsins%22&searchtype=wordsearch Timarit.is]</ref>, '''kynlífstól'''<ref>[http://timarit.is/search_init.jsp?lang=is&navsel=0&orderby=score&q=kynl%EDfst%F3l&searchtype=wordsearch Timarit.is]</ref> eða '''kynlífstæki''') er leiktæki (unaðstæki) sem fólk notar til að stunda [[sjálfsfróun]] eða í [[kynlíf]]i með öðrum. Þau líkjast oft mjög kynfærum mannsins og sum fást með titrara sem eykur á unaðinn. Kynlífsleikföng geta oft hjálpað til þegar kemur að örvun í kynlífi, sama hvort um sé að tala einstaklingsnotkun eða paranotkun. Dæmi um vinsælustu kynlífsleikföngin eru t.d. titrarar, [[dildó]], egg, rúnkmúffur, rasstappar, typpahringir, kynlífsdúkkur, sogtæki o.s.frv. == Tengt efni == * [[Beltislimur]] * [[Gervigetnaðarlimur]] * [[Sjálfsfróunarmúffa]] == Tilvísanir == <references/> {{Stubbur}} [[Flokkur:Kynlíf]] [[Flokkur:Kynlífsleikföng]] 0i76wxbpmopw30j3pg9r2h30r7iy9fd 0 74645 1979467 1978637 2026-09-19T01:18:23Z Fyxi 84003 1979467 wikitext text/x-wiki {{Færa|'''Manitóba'''|3=[[Spjall:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði#Íslenskun]]}} {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Manitóba | nafn_í_eignarfalli = Manitóba | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = Manitoba | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Manitoba.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Manitoba.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Gloriosus et liber}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Dýrlegt og frjálst)}} | kort = Manitoba in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1870|7|15}} | aðild_röð = Fimmta, með [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] | höfuðborg = [[Winnipeg]] | stærsta_borg = [[Winnipeg]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Anita Neville | forsætisráðherra = Wab Kinew | sæti_neðri_málstofa = 14 | sæti_öldungadeild = 6 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 647797 | flatarmál_land_km2 = 553556 | flatarmál_vatn_km2 = 94241 | flatarmál_sæti = 8. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 1342153 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 5. sæti | mannfjöldi_áætlun = 1505117 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 2,07 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun1 = −05:00 | tímabelti1_sumartími = | utc_hliðrun1_sumartími = | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = MB | póstfang_forskeyti = R | iso_kóði = CA-MB | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Manitoba generalmap.png|thumbnail|Kort af Manitóba]] '''Manitóba''' (enska: ''Manitoba'') er eitt af [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkjum]] [[Kanada]]. Höfuðborg Manitóba er [[Winnipeg]] og fólksfjöldi árið [[2026]] var um 1,5 milljón.<ref name="mann-2026-q1" /> ==Landafræði og náttúrufar== Manitóba er 647.797 ferkílómetrar að stærð.<ref name="flatarmál" /> Það á landamæri að [[Ontaríó]] í austri, [[Saskatchewan]] og [[Núnavút]] í norðri og bandarísku fylkjunum [[Norður-Dakóta]] og [[Minnesota]] í suðri. Suðurhluti Manitóba er hluti af [[Slétturnar miklu|Sléttunum miklu]]. [[Hudsonflói]] er í norðausturhluta fylkisins. [[Winnipegvatn]] er gríðarstórt vatn í miðju fylkisins. Baldy Mountain er hæsti punktur fylkisins, 832 metrar yfir sjávarmáli. Um 12% ræktarlands Kanada eru í Manitóba. Skógar þekja nærri helming fylkisins og helstu trjátegundir eru [[fura]], [[greni]], [[ösp]], [[lerki]] og [[birki]]. Norður við Hudsonflóa er [[freðmýri]]. Ýmsar tegundir spendýra finnast í fylkinu, þ.á.m. [[Elgur|elgir]], önnur [[hjartardýr]] og [[úlfur|úlfar]]. [[ísbjörn|Ísbirnir]] lifa við strendur Hudsonflóa í Norður-Manitóba. ==Söguágrip== Frumbyggjar höfðu búið á svæðinu sem nú kallast Manitóba í árþúsundir. Á 17. öld komu Evrópubúar og hófu að versla með skinn. [[Hudsonflóafélagið]] (Hudson Bay Company) var mikilvirkt í þeirri verslun. Árið 1870 varð fylkið Manitóba til en áður hafði landsvæði þess tilheyrt svæðum eins og Rupertslandi og fylkinu [[Keewatin]] sem lagt var niður. Á síðari hluta 19. aldar og í byrjun 20. aldar fluttust Íslendingar búferlum til Manitóba og stofnuðu [[Nýja Ísland]]. [[Gimli]] var álitinn höfuðstaður þess. ==Samfélag== Um 90% fólksfjöldans búa í syðsta hluta fylkisins sem er að öðru leyti strjálbýlt. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2212428 ''Kort af Manitoba'' (á hinni hlið þess eru ýmsar upplýsingar um Manitoba); birtist í Landnemanum 1892] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3278639 ''Íslendingadagurinn haldinn í 60. sinn í Manitoba''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1949] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293404 ''Manitoba í ljóðum vestur-íslenzkra skálda''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970] * [http://mbl.is/mm/frettir/innlent/2009/02/12/islendingar_a_leid_til_kanada/ Íslendingar á leið til Kanada - mbl.is] * {{vefheimild|url=https://www.icelandicroots.com/emigration-whereto|titill=Where did they go to|höfundur=Icelandic Roots|skoðað=26. febrúar 2020|snið=PDF}} {{Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Manitóba| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] [[Flokkur:Íslendingabyggðir í Kanada]] 1wjj396rpddi3h3upv5510sz59wvwc3 0 78583 1979448 1978638 2026-09-19T00:57:46Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Ontario]] á [[Ontaríó]] yfir tilvísun 1978638 wikitext text/x-wiki {{Færa|'''Ontaríó'''|3=[[Spjall:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði#Íslenskun]]}} {{aðgreiningartengill}} {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Ontario | nafn_í_eignarfalli = Ontario | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Ontario.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Ontario.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Ut Incepit Fidelis Sic Permanet}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Trygg hún hófst, trygg verður hún áfram)}} | kort = Ontario in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1867|7|1}} | aðild_röð = Fyrsta, með [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]], [[Nýja-Skotland]]i, [[Québec]] | höfuðborg = [[Torontó]] | stærsta_borg = [[Torontó]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Edith Dumont | forsætisráðherra = Doug Ford | sæti_neðri_málstofa = 122 | sæti_öldungadeild = 24 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 1076395 | flatarmál_land_km2 = 917741 | flatarmál_vatn_km2 = 158654 | flatarmál_sæti = 4. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 14223942 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 1. sæti | mannfjöldi_áætlun = 16136480 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 13,21 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun1 = −05:00 | tímabelti1_sumartími = [[Austurtími|EDT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −04:00 | tímabelti1_staðsetning = Mestallt fylkið | tímabelti2 = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun2 = −06:00 | tímabelti2_sumartími = [[Miðtími|CDT]] | utc_hliðrun2_sumartími = −05:00 | tímabelti2_staðsetning = Norðvesturhluti fylkisins | póstfang_skammstöfun = ON | póstfang_forskeyti = {{hlist|K|L|M|N|P}} | iso_kóði = CA-ON | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Ontario.PNG|thumb|Gróft kort af fylkinu.]] [[Mynd:Canada provinces evolution 2.gif|thumb|Þróun landamæra Ontaríó og Kanada.]] [[Mynd:Skyline of Toronto viewed from Harbour.jpg|thumb|Torontó.]] [[Mynd:Niagara Falls- Horseshoe Falls (1).jpg|thumb|[[Níagara-fossar]]]] '''Ontario''' (eða '''Ontaríó''') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] í miðausturhluta [[Kanada]]. Það er fjölmennasta fylki Kanada og það næststærsta að flatarmáli, á eftir [[Québec]]. ==Samfélag== Höfuðborg Kanada [[Ottawa]] og stærsta borg landsins, [[Torontó]], eru í fylkinu. Aðrar borgir sem nefna má eru: [[Mississauga]], [[Kitchener]], [[London (Ontario)|London]], [[Oshawa]], [[Hamilton (Ontario)|Hamilton]] og [[Windsor (Ontario)|Windsor]]. Íbúar eru rúmar 16,1 milljónir (2026).<ref name="mann-2026-q1" /> Flestir íbúar Ontaríó eru af evrópskum uppruna, til að mynda breskum, írskum og ítölskum. Meira en fjórðungur þeirra tilheyrir ýmsum minnihlutahópum. Enska er helsta tungumálið, en um 5% tala frönsku sem móðurmál og 11% eru tvítyngdir með ensku og frönsku. Trúar-/lífsskoðunarhópar eru: kaþólskir: 31,4%, ótengdir trúarbrögðum: 23,1%, mótmælendatrúar: 21,1%, aðrir kristnir söfnuðir: 9,7%, múslimar: 4,6%. hindúar: 2,9%, rétttrúnaðarkirkjan: 2,4%, gyðingar: 1,5%, síkar: 1,4% og búddistar: 1,3%. ==Söguágrip== Frumbyggjar höfðu verið í árþúsundir á svæðinu áður en franskir og breskir landkönnuðir komu þangað í byrjun 17. aldar. Frakkar áttu í erfiðleikum með landvinninga þar sem [[Írókesar]] gerðu bandalag við Breta. Frumbyggjar fengu að kenna á farsóttum Evrópubúa eins og mislingum og bólusótt. Bretar stofnuðu verslunarstaði við Hudson-flóa og urðu áhrifamiklir. Árið 1791 varð hluti af því svæði sem nú er Ontaríó, þ.e. svæðið vestur af [[Saint Lawrence-fljót]]i, að hluta til að [[Efra-Kanada]], og sá hluti sem er austan fljótsins að [[Neðra Kanada|Neðra-Kanada]]. Árið 1812, í stríðinu sem kennt er við það ártal, urðu átök milli Breta og Bandaríkjamanna. Bandaríkjamenn réðust inn í landið og náðu nokkrum svæðum á sitt vald en voru reknir til baka. Er þeir flýðu lögðu þeir eld að bænum York (sem nú er Torontó). Eftir stríðið var ákveðið að beina athyglinni frekar að innflytjendum frá Bretlandseyjum heldur en Bandaríkjunum. Árið 1840 urðu Efra- og Neðra-Kanada að fylkinu Kanada (enska: ''Province of Canada''). En árið 1867 var því skipt upp í Ontaríó og Quebec eftir tungumálalínum. Með tilkomu kanadísku Kyrrahafsjárnbrautarinnar (Canadian Pacific Railway, lögð 1875–1885) varð efnahagurinn blómlegur og stöðugt fleiri evrópskir innflytjendur komu á svæðið. Virkjun [[Níagara-fossar|Níagara-fossa]] færði iðnaðinum aukinn kraft. Eftir fyrri heimstyrjöld ríkti talsverð andúð á Þjóðverjum í fylkinu og ákveðið var að breyta nafni borgarinnar Berlín í einu héraði þess í [[Kitchener]], eftir breskum flotaforingja. Mikill uppgangur var eftir seinni heimstyrjöld og Torontó varð miðstöð viðskipta í landinu en bílaiðnaður byggðist upp í suðurhluta fylkisins. ==Landafræði og náttúrufar== Ontaríó er 1.076.395 ferkílómetrar að stærð.<ref name="flatarmál" /> Fylkjamörk þess liggja að [[Manitoba]] í vestri og [[Québec]] í austri en í suðri eru fimm [[Bandaríkin|bandarísk]] [[Fylki Bandaríkjanna|fylki]] (frá austri til vesturs); [[Minnesota]], [[Michigan]], [[Ohio]], [[Pennsylvanía]] og [[New York-fylki|New York]]. [[Vötnin miklu]]: [[Ontaríó-vatn]], [[Miklavatn (Norður-Ameríka)|Miklavatn]], [[Erie-vatn]] og [[Húron-vatn]] mynda stóran hluta landamæranna. [[Saint Lawrence-fljót]] er skipgengt frá vötnunum miklu til [[Atlantshaf]]s. Ontaríó er stundum skipt í suður- og norðurhluta. Mikill meirihluti íbúanna býr í suðurhlutanum og ræktarland er mest þar. Norðurhlutinn er mun strjálbýlli, skógi vaxinn og þar er loftslag kaldara. Mestur hluti fylkisins er láglendi en hæðótt er á [[Kanada-skjöldurinn|Kanada-skildinum]]. Hæsti punktur nær tæpum 700 metrum í norðausturhlutanum. Einnig eru hæðir syðra, í Niagara-hjallanum. Point Pelee er syðsti punktur Kanada, þar er þjóðgarður með sama nafni; [[Point Pelee-þjóðgarðurinn]]. Í fylkinu eru sumur heit og vetur kaldir. [[Vötnin miklu]] milda loftslagið í nágrenni sínu í Suður-Ontaríó á veturna þegar þau skila frá sér hitanum sem þau taka til sín á sumrin. Úrkoma er frá 750-1000 mm og dreifist jafnt yfir allt árið. Í Norður-Ontaríó kælir [[Hudson-flói]] loftið á sumrin. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimild== {{commons|Ontario}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Ontario|mánuðurskoðað= 14. feb.|árskoðað= 2017 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Ontario| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] 22h6s7nuwh2xoetck833pyky8urvbaa 1979450 1979448 2026-09-19T01:03:06Z Fyxi 84003 1979450 wikitext text/x-wiki {{Tilvísun|Ontario}} {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Ontaríó | nafn_í_eignarfalli = Ontaríó | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = Ontario | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Ontario.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Ontario.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Ut Incepit Fidelis Sic Permanet}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Trygg hún hófst, trygg verður hún áfram)}} | kort = Ontario in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1867|7|1}} | aðild_röð = Fyrsta, með [[Nova Scotia]], [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]], [[Québec]] | höfuðborg = [[Torontó]] | stærsta_borg = [[Torontó]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Edith Dumont | forsætisráðherra = Doug Ford | sæti_neðri_málstofa = 122 | sæti_öldungadeild = 24 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 1076395 | flatarmál_land_km2 = 917741 | flatarmál_vatn_km2 = 158654 | flatarmál_sæti = 4. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 14223942 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 1. sæti | mannfjöldi_áætlun = 16136480 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 13,21 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Austurtími|EST]] | utc_hliðrun1 = −05:00 | tímabelti1_sumartími = [[Austurtími|EDT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −04:00 | tímabelti1_staðsetning = Mestallt fylkið | tímabelti2 = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun2 = −06:00 | tímabelti2_sumartími = [[Miðtími|CDT]] | utc_hliðrun2_sumartími = −05:00 | tímabelti2_staðsetning = Norðvesturhluti fylkisins | póstfang_skammstöfun = ON | póstfang_forskeyti = {{hlist|K|L|M|N|P}} | iso_kóði = CA-ON | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Ontario.PNG|thumb|Gróft kort af fylkinu.]] [[Mynd:Canada provinces evolution 2.gif|thumb|Þróun landamæra Ontaríó og Kanada.]] [[Mynd:Skyline of Toronto viewed from Harbour.jpg|thumb|Torontó.]] [[Mynd:Niagara Falls- Horseshoe Falls (1).jpg|thumb|[[Níagara-fossar]]]] '''Ontaríó''' (enska: ''Ontario'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] í miðausturhluta [[Kanada]]. Það er fjölmennasta fylki Kanada og það næststærsta að flatarmáli, á eftir [[Québec]]. ==Samfélag== Höfuðborg Kanada [[Ottawa]] og stærsta borg landsins, [[Torontó]], eru í fylkinu. Aðrar borgir sem nefna má eru: [[Mississauga]], [[Kitchener]], [[London (Ontaríó)|London]], [[Oshawa]], [[Hamilton (Ontaríó)|Hamilton]] og [[Windsor (Ontaríó)|Windsor]]. Íbúar eru rúmar 16,1 milljónir (2026).<ref name="mann-2026-q1" /> Flestir íbúar Ontaríó eru af evrópskum uppruna, til að mynda breskum, írskum og ítölskum. Meira en fjórðungur þeirra tilheyrir ýmsum minnihlutahópum. Enska er helsta tungumálið, en um 5% tala frönsku sem móðurmál og 11% eru tvítyngdir með ensku og frönsku. Trúar-/lífsskoðunarhópar eru: kaþólskir: 31,4%, ótengdir trúarbrögðum: 23,1%, mótmælendatrúar: 21,1%, aðrir kristnir söfnuðir: 9,7%, múslimar: 4,6%. hindúar: 2,9%, rétttrúnaðarkirkjan: 2,4%, gyðingar: 1,5%, síkar: 1,4% og búddistar: 1,3%. ==Söguágrip== Frumbyggjar höfðu verið í árþúsundir á svæðinu áður en franskir og breskir landkönnuðir komu þangað í byrjun 17. aldar. Frakkar áttu í erfiðleikum með landvinninga þar sem [[Írókesar]] gerðu bandalag við Breta. Frumbyggjar fengu að kenna á farsóttum Evrópubúa eins og mislingum og bólusótt. Bretar stofnuðu verslunarstaði við Hudson-flóa og urðu áhrifamiklir. Árið 1791 varð hluti af því svæði sem nú er Ontaríó, þ.e. svæðið vestur af [[Saint Lawrence-fljót]]i, að hluta til að [[Efra-Kanada]], og sá hluti sem er austan fljótsins að [[Neðra Kanada|Neðra-Kanada]]. Árið 1812, í stríðinu sem kennt er við það ártal, urðu átök milli Breta og Bandaríkjamanna. Bandaríkjamenn réðust inn í landið og náðu nokkrum svæðum á sitt vald en voru reknir til baka. Er þeir flýðu lögðu þeir eld að bænum York (sem nú er Torontó). Eftir stríðið var ákveðið að beina athyglinni frekar að innflytjendum frá Bretlandseyjum heldur en Bandaríkjunum. Árið 1840 urðu Efra- og Neðra-Kanada að fylkinu Kanada (enska: ''Province of Canada''). En árið 1867 var því skipt upp í Ontaríó og Québec eftir tungumálalínum. Með tilkomu kanadísku Kyrrahafsjárnbrautarinnar (Canadian Pacific Railway, lögð 1875–1885) varð efnahagurinn blómlegur og stöðugt fleiri evrópskir innflytjendur komu á svæðið. Virkjun [[Níagara-fossar|Níagara-fossa]] færði iðnaðinum aukinn kraft. Eftir fyrri heimstyrjöld ríkti talsverð andúð á Þjóðverjum í fylkinu og ákveðið var að breyta nafni borgarinnar Berlín í einu héraði þess í [[Kitchener]], eftir breskum flotaforingja. Mikill uppgangur var eftir seinni heimstyrjöld og Torontó varð miðstöð viðskipta í landinu en bílaiðnaður byggðist upp í suðurhluta fylkisins. ==Landafræði og náttúrufar== Ontaríó er 1.076.395 ferkílómetrar að stærð.<ref name="flatarmál" /> Fylkjamörk þess liggja að [[Manitóba]] í vestri og [[Québec]] í austri en í suðri eru fimm [[Bandaríkin|bandarísk]] [[Fylki Bandaríkjanna|fylki]] (frá austri til vesturs); [[Minnesota]], [[Michigan]], [[Ohio]], [[Pennsylvanía]] og [[New York-fylki|New York]]. [[Vötnin miklu]]: [[Ontaríó-vatn]], [[Miklavatn (Norður-Ameríka)|Miklavatn]], [[Erie-vatn]] og [[Húron-vatn]] mynda stóran hluta landamæranna. [[Saint Lawrence-fljót]] er skipgengt frá vötnunum miklu til [[Atlantshaf]]s. Ontaríó er stundum skipt í suður- og norðurhluta. Mikill meirihluti íbúanna býr í suðurhlutanum og ræktarland er mest þar. Norðurhlutinn er mun strjálbýlli, skógi vaxinn og þar er loftslag kaldara. Mestur hluti fylkisins er láglendi en hæðótt er á [[Kanada-skjöldurinn|Kanada-skildinum]]. Hæsti punktur nær tæpum 700 metrum í norðausturhlutanum. Einnig eru hæðir syðra, í Niagara-hjallanum. Point Pelee er syðsti punktur Kanada, þar er þjóðgarður með sama nafni; [[Point Pelee-þjóðgarðurinn]]. Í fylkinu eru sumur heit og vetur kaldir. [[Vötnin miklu]] milda loftslagið í nágrenni sínu í Suður-Ontaríó á veturna þegar þau skila frá sér hitanum sem þau taka til sín á sumrin. Úrkoma er frá 750-1000 mm og dreifist jafnt yfir allt árið. Í Norður-Ontaríó kælir [[Hudson-flói]] loftið á sumrin. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimild== {{commons|Ontario|Ontaríó}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Ontario|mánuðurskoðað= 14. feb.|árskoðað= 2017 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Ontaríó| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] r2t3keygc3xpncmpoh5qgsgtz43bacp 0 78661 1979415 1958102 2026-09-18T19:05:06Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 1979415 wikitext text/x-wiki '''Rúnakvæði''' eru þrjú kvæði frá miðöldum þar sem nöfn [[Rúnir|rúnatáknanna]] eru, [[Engilsaxar|engilsaxneskt]], [[Norska|norskt]] og [[Íslenska|íslenskt]]. Íslenska og norska rúnakvæðið fjalla um hin 16 tákn ''yngri rúnaraðarinnar'', engilsaxneska rúnakvæðið fjallar um 26 tákn úr hinni svo nefndu e''ngilfrísísku rúnaröð''. Engilsaxneska kvæðið er talið vera frá lokum tíundu aldar en kann að vera eldra. Norska kvæðið er sennilega frá lokum tólftu aldar og það íslenska frá fimmtándu öld. Það íslenska er oft nefnt Þrídeilur af því að þrjú vísuorð eru höfð um hverja rún. Öll eru kvæðin ólík en svipa þó til hvers annars. Í kvæðunum eru bæði heiðnar og kristnar kenningar. Fyrir utan þessi þrjú kvæði er rúnalisti í 9. aldar handrit sem nefnt er ''Abecedarium Nordmannicum''. Óvíst er um hlutverk rúnakvæðanna, hugsanlegt er að þær hafi verið rímaðar minnisgreinar yfir röð rúnatáknanna, snauðar að djúphygli eða merkingu. En þau gætu allt eins búið yfir fornri merkingu þó að erfitt sé að ráða í hana nú á dögum. Hugsanlega hafa þau átt að hjálpa við að hugfesta ákveðna merkingu þegar unnið var að göldrum; þau gætu einnig falið í sér dulmál um launhelgar einstakra rúna.<ref>Lapidge (2007): 25-26.</ref><ref>Mattías Viðar Sæmundsson (1992).</ref> == Íslenska rúnakvæðið == [[Mynd:Yngre futharken.svg|thumb|300px|Yngri rúnaröðin]] Íslenska rúnakvæðið er yngst af þeim rúnakvæðum sem varðveist hafa og er sennilega samið með hliðsjón af eldri kvæðum til dæmis því sem nefnt er norska rúnakvæðið. Íslenska rúnakvæðið til í þremur handritum, öll á [[Arnamagnæanske Institut]] í [[Kaupmannahöfn]]. Það elsta er AM 687, frá því um það bil ár 1500, þar eru rúnirnar letraðar í upphafi hverrar vísu en ekki nöfnin. AM 461, frá 16. öld, þar eru nöfn rúnanna en ekki þær sjálfar. Það yngsta er AM 413, afrit af handriti frá 16. öld í ''Runologia'' [[Jón Grunnvíkingur|Jóns Ólafssonar frá Grunnavík]] (1732-52). <ref>Lapidge (2007): 25.</ref> Íslenska rúnakvæðið er samið í bragarhætti þeim er nefndur er [[Ljóðaháttur|ljóðaháttur]].<ref>Acker (1998): 52-52.</ref> :'''Fé''' er frænda róg ::ok flæðar viti ::ok grafseiðs gata ::aurum fylkir. :'''Úr''' er skýja grátr ::ok skára þverrir ::ok hirðis hatr. ::umbre vísi :'''Þurs''' er kvenna kvöl ::ok kletta búi ::ok varðrúnar verr. ::Saturnus þengill. :'''Óss''' er algingautr ::ok ásgarðs jöfurr, ::ok valhallar vísi. ::Jupiter oddviti. :'''Reið''' er sitjandi sæla ::ok snúðig ferð ::ok jórs erfiði. ::iter ræsir. :'''Kaun''' er barna böl ::ok bardaga [för] ::ok holdfúa hús. ::flagella konungr. :'''Hagall''' er kaldakorn ::ok krapadrífa ::ok snáka sótt. ::grando hildingr. :'''Nauð''' er Þýjar þrá ::ok þungr kostr ::ok vássamlig verk. ::opera niflungr. :'''Íss''' er árbörkr ::ok unnar þak ::ok feigra manna fár. ::glacies jöfurr. :'''Ár''' er gumna góði ::ok gott sumar ::algróinn akr. ::annus allvaldr. :'''Sól''' er skýja skjöldr ::ok skínandi röðull ::ok ísa aldrtregi. ::rota siklingr. :'''Týr''' er einhendr áss ::ok ulfs leifar ::ok hofa hilmir. ::Mars tiggi. :'''Bjarkan''' er laufgat lim ::ok lítit tré ::ok ungsamligr viðr. ::abies buðlungr. :'''Maðr''' er manns gaman ::ok moldar auki ::ok skipa skreytir. ::homo mildingr. :'''Lögr''' er vellanda vatn ::ok viðr ketill ::ok glömmungr grund. ::lacus lofðungr. :'''Ýr''' er bendr bogi ::ok brotgjarnt járn ::ok fífu fárbauti. ::arcus ynglingr. == Norska rúnakvæðið == Norska rúnakvæðið var fyrst prentað og þá með rúnatáknunum í ''Danica Literatura Antiquissima'' sem saman var tekið af Olaus Wormius og gefið út 1636. Það var afritað af handriti frá 13. öld sem var á Háskólabókasafni Kaupmannahafnar en hvarf í brunanum 1728.<ref>Lapidge (2007): 25.</ref> Norska rúnakvæðið er samið í bragarhætti þeim sem nefndur er [[fornyrðislag]]. Hver braglína fornyrðislags hefur tvö ris en breytilegan fjölda áherslulausra atkvæða. Stuðlasetning tengir saman tvær og tvær línur en rím er ekkert.<ref>Acker (1998): 52-53.</ref> ::'''Fé''' vældr frænda róge; ::føðesk ulfr í skóge. ::'''Úr''' er af illu jarne; ::opt løypr ræinn á hjarne. ::'''Þurs''' vældr kvinna kvillu; ::kátr værðr fár af illu. ::'''Óss''' er flæstra færða ::for en skalpr er sværða. ::'''Ræið''' kveða rossom væsta; ::Reginn sló sværðet bæzta. ::'''Kaun''' er barna bolvan; ::bol gørver nán folvan. ::'''Hagall''' er kaldastr korna; ::Kristr skóp hæimenn forna. ::'''Nauðr''' gerer næppa koste; ::nøktan kælr í froste. ::'''Ís''' kollum brú bræiða; ::blindan þarf at læiða. ::'''Ár''' er gumna góðe; ::get ek at orr var Fróðe. ::'''Sól''' er landa ljóme; ::lúti ek helgum dóme. ::'''Týr''' er æinendr ása; ::opt værðr smiðr blása. ::'''Bjarkan''' er laufgrønstr líma; ::Loki bar flærða tíma. ::'''Maðr''' er moldar auki; ::mikil er græip á hauki. ::'''Logr''' er, fællr ór fjalle ::foss; en gull ero nosser. ::'''Ýr''' er vetrgrønstr viða; ::vænt er, er brennr, at sviða. == Engilsaxneska rúnakvæðið == [[Mynd:Runen angelsaechsisch.jpg|thumb|300px|Engilfrísíska eða engilsaxíska rúnaröðin]] Engilsaxneska rúnakvæðið var sennilega samið á 8. eða 9. öld og varðveittist í handriti frá 10. öld sem nefnt var ''Cottonian Otho B.x, 165a - 165b'', en það hvarf í bruna ásamt mörgum öðrum handritum 1731. Það hafði áður verið prentað í riti George Hickes, ''Linguarum Veterum Septentrionalium Thesaurus'', 1705. Allar seinni útgáfur kvæðisins eru gerðar eftir bók Hickes.<ref>Van Kirk Dobbie (1965): XLIX.</ref> :'''Feoh''' byþ frofur fira gehwylcum; ::sceal ðeah manna gehwylc miclun hyt dælan ::gif he wile for drihtne domes hleotan. :''Ur'' byþ anmod ond oferhyrned, ::felafrecne deor, feohteþ mid hornum ::mære morstapa; þæt is modig wuht. :''Ðorn'' byþ ðearle scearp; ðegna gehwylcum ::anfeng ys yfyl, ungemetum reþe ::manna gehwelcum, ðe him mid resteð. :''Os'' byþ ordfruma ælere spræce, ::wisdomes wraþu ond witena frofur ::and eorla gehwam eadnys ond tohiht. :''Rad'' byþ on recyde rinca gehwylcum ::sefte ond swiþhwæt, ðamðe sitteþ on ufan ::meare mægenheardum ofer milpaþas. :''Cen'' byþ cwicera gehwam, cuþ on fyre ::blac ond beorhtlic, byrneþ oftust ::ðær hi æþelingas inne restaþ. :''Gyfu'' gumena byþ gleng and herenys, ::wraþu and wyrþscype and wræcna gehwam ::ar and ætwist, ðe byþ oþra leas. :''Wenne'' bruceþ, ðe can weana lyt ::sares and sorge and him sylfa hæfþ ::blæd and blysse and eac byrga geniht. :''Hægl'' byþ hwitust corna; hwyrft hit of heofones lyfte, ::wealcaþ hit windes scura; weorþeþ hit to wætere syððan. :''Nyd'' byþ nearu on breostan; weorþeþ hi þeah oft niþa bearnum ::to helpe and to hæle gehwæþre, gif hi his hlystaþ æror. :''Is'' byþ ofereald, ungemetum slidor, ::glisnaþ glæshluttur gimmum gelicust, ::flor forste geworuht, fæger ansyne. :''Ger'' byÞ gumena hiht, ðonne God læteþ, ::halig heofones cyning, hrusan syllan ::beorhte bleda beornum ond ðearfum. :''Eoh'' byþ utan unsmeþe treow, ::heard hrusan fæst, hyrde fyres, ::wyrtrumun underwreþyd, wyn on eþle. :''Peorð'' byþ symble plega and hlehter ::wlancum (on middum), ðar wigan sittaþ ::on beorsele bliþe ætsomne. :''Eolh''-''secg'' eard hæfþ oftust on fenne ::wexeð on wature, wundaþ grimme, ::blode breneð beorna gehwylcne ::ðe him ænigne onfeng gedeþ. :''Sigel'' semannum symble biþ on hihte, ::ðonne hi hine feriaþ ofer fisces beþ, ::oþ hi brimhengest bringeþ to lande. :''Tir'' biþ tacna sum, healdeð trywa wel ::wiþ æþelingas; a biþ on færylde ::ofer nihta genipu, næfre swiceþ. :''Beorc'' byþ bleda leas, bereþ efne swa ðeah ::tanas butan tudder, biþ on telgum wlitig, ::heah on helme hrysted fægere, ::geloden leafum, lyfte getenge. :''Eh'' byþ for eorlum æþelinga wyn, ::hors hofum wlanc, ðær him hæleþ ymb(e) ::welege on wicgum wrixlaþ spræce ::and biþ unstyllum æfre frofur. :''Man'' byþ on myrgþe his magan leof: ::sceal þeah anra gehwylc oðrum swican, ::forðum drihten wyle dome sine ::þæt earme flæsc eorþan betæcan. :''Lagu'' byþ leodum langsum geþuht, ::gif hi sculun neþan on nacan tealtum ::and hi sæyþa swyþe bregaþ ::and se brimhengest bridles ne gym(eð). :''Ing'' wæs ærest mid East-Denum ::gesewen secgun, oþ he siððan est ::ofer wæg gewat; wæn æfter ran; ::ðus Heardingas ðone hæle nemdun. :''Eþel'' byþ oferleof æghwylcum men, ::gif he mot ðær rihtes and gerysena on ::brucan on bolde bleadum oftast. :''Dæg'' byþ drihtnes sond, deore mannum, ::mære metodes leoht, myrgþ and tohiht ::eadgum and earmum, eallum brice. :''Ac'' byþ on eorþan elda bearnum ::flæsces fodor, fereþ gelome ::ofer ganotes bæþ; garsecg fandaþ ::hwæþer ac hæbbe æþele treowe. :'''Æsc''' biþ oferheah, eldum dyre ::stiþ on staþule, stede rihte hylt, ::ðeah him feohtan on firas monige. :'''Yr''' byþ æþelinga and eorla gehwæs ::wyn and wyrþmynd, byþ on wicge fæger, ::fæstlic on færelde, fyrdgeatewa sum. :'''Iar''' byþ eafix and ðeah a bruceþ ::fodres on foldan, hafaþ fægerne eard ::wætre beworpen, ðær he wynnum leofaþ. :'''Ear''' byþ egle eorla gehwylcun, ::ðonn[e] fæstlice flæsc onginneþ, ::hraw colian, hrusan ceosan ::blac to gebeddan; bleda gedreosaþ, ::wynna gewitaþ, wera geswicaþ. == Abecedarium Nordmannicum == [[Mynd:Abc_nord.jpg |thumb|410px|Teikning Wilhelm Grimm af Abecedarium Nordmannicum]] Elsti listinn yfir rúnanöfn er svo nefnt ''Abecedarium Nordmannicum'' og er frá 9. öld. Það eru engar útskýringar á rúnunum eða rúnanöfnum einungis rúnatáknin og nöfnin skráð með latnesku letri. Rúnirnar eru flestar af gerð yngri rúnaraðarinnar en nokkrar engilfrísneskar. Textann var að finna í handritinu Codex Sangallensis 878 sem geymt er í klaustri í St. Gallen í Sviss, en sennilega kemur textinn upphaflega frá Fulda í Þýskalandi. Abecedarium Nordmannicum textinn eyðilagðist um miðja 19. öld af efnum sem áttu að vernda handritið. Þýski málfræðingurinn Wilhelm Grimm hafði teiknað textann 1828 og er þessi teikning eina [[heimildin]] sem síðan hefur verið notuð. Fyrirsögnin er ABECEDARIUM NORD en textinn eru þrjár raðir: ::'''feu''' forman | '''ur''' after | '''thuris''' thriten sstabu | '''os''' ist imo oboro | '''rat''' end os uuritan ::'''chaon''' thanne clivot | '''hagal''' | '''naut''' habet | '''is''' | '''ar''' | endi '''sol''' ::'''tiu''' | '''brica''' | endi '''man''' midi | '''lagu''' the leohto | '''yr''' al bihabet Úr þessu hefur verið ráðið: ::'''feu'' (''fé'') fyrst | '''ur''' (''úruxi'') eftir | '''þurs''' þriðji stafurinn | '''ós''' (''ás'') fylgir | '''rat''' (''reið'') endar skriftina ::'''chaon''' (''kaun'') þá klífur | '''hagal''' (''hagl'') | '''naut''' (''neyð'') hefur | '''ís''' | '''ár''' (''árferði'') | endar '''sól''' ::'''tíu''' (''Týr'') | '''birca''' (''birki'') | og '''man''' (''maður'') í miðju | '''lago''' (''vatn'') hið hreina | '''ýr''' líkur öllu <ref>Lauslega snúið úr ensku eftir Maureen Halsall í ''The Old English Rune Poem: A Critical Edition''.</ref> Textinn er blanda af [[Fornnorræna|fornnorrænu]], fornsaxnesku og fornþýsku og hefur sennilega haft danska fyrirmynd. Fyrir utan rúnanöfnin og rúnirnar er textinn hljóðlík orð sem sennilegast áttu að auðvelda að læra rúnaröðina utanað.<ref>Page (1999): 660.</ref> == Neðanmálsgreinar == {{reflist}} == Heimildir == * Acker, Paul, ''Revising Oral Theory: Formulaic Composition in Old English and Old Icelandic Verse'' (London: Routledge, 1998). ISBN 0815331029 * Lapidge, Michael (ristj.), ''Anglo-Saxon England'' (Cambridge: Cambridge University Press, 2007). ISBN 052103843X * Page, Raymond Ian, ''An Introduction to English Runes'' (Boydell Press, 1999). ISBN 085115946X * Van Kirk Dobbie, Elliott, ''The Anglo-Saxon Minor Poems'' (New York: Columbia University Press, 1942). ISBN 0231087705 * Halsall, Maureen, ''The Old English Rune Poem: A Critical Edition'' (Toronto: University of Toronto Press, 1982). ISBN 0802054773 * Matthías Viðar Sæmundsson, ''Galdrar á Íslandi'' (Reykjavík: Almenna bókafélagið, 1992). ISBN 9979-4-0068-4 == Tenglar == * [https://www.ragweedforge.com/poems.html Rune Poems] úr „Runic and Heroic Poems“ eftir Bruce Dickins [[Flokkur:Rúnir]] [[Flokkur:Miðaldabókmenntir]] 80u7wweamtewolo0hz7p427h7t6u2e0 0 79628 1979418 1973814 2026-09-18T19:05:52Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1979418 wikitext text/x-wiki Þessi grein inniheldur upplýsingar um '''persónur í [[Bandaríkin|bandaríska]] unglingadrama-þættinum [[Gossip Girl]]'''. Þáttaröðin er byggð á vinsælum samnefndum bókaflokki eftir [[Cecily von Ziegesar]]. Þættirnir á því að kynna Serenu van der Woodsen ([[Blake Lively]]) og bestu vinkonu hennar, Blair Waldorf ([[Leighton Meester]]), kærasta Blair, Nate ([[Chace Crawford]]), besta vin Nate, Chuck ([[Ed Westwick]]), og aðra íbúa fína hverfisins í [[New York]]. Í [[Brooklyn]] búa Dan ([[Penn Badgley]]) og Jenny Humphrey ([[Taylor Momsen]]) og Vanessa Abrams ([[Jessica Szohr]]) og flækjast þau í líf fína fólksins þrátt fyrir að vera ekki hluti af hverfinu þeirra. Aðrar aðalpersónur eru Lily Bass ([[Kelly Rutherford]]) móðir Serenu og Rufus Humphrey ([[Matthew Settle]]), fyrrverandi rokkstjarna og faðir Dans og Jenny. Hin alræmda Gossip Girl talar yfir þættina ([[Kristen Bell]]). == Aðalpersónur == Eftirfarandi persónur hafa leitt aðalsöguþráðinn og eru í þeirri röð sem þau birtast í kreditlistanum í hverjum þætti. === Serena van der Woodsen === [[Mynd:Blake Lively 2010-tweaked.jpg|140px|thumb|Blake Lively fer með hlutverk Serenu van der Woodsen]] Leikin af [[Blake Lively]]. Serena van der Woodsen er aðalstelpan í fína hverfinu og besta vinkona Blair Waldorf. Í fyrsta þættinum kemur hún heim úr heimavistarskóla í Connecticut en vinir hennar vita ekki af hverju hún kemur til baka, og ekki heldur hvers vegna hún yfirgaf [[Manhattan]] ári áður. Serena van der Woodsen er jarðbundin, miðað við aðra íbúa hverfisins, en hún virðist fá ástarsambönd (Dan, Nate) og tækifæri (tískumyndatökur) á silfurfati. Fortíð Serenu sem aðal partýstelpan verður til þess að hún yfirgefur Manhattan vegna dularfullra ástæðna. Endurkoma hennar er enn dularfyllri. Í fyrstu þáttaröðinni deilir hún við hatursfulla Blair og glímir við at vik með Nate og nýtt ástarsamband við Dan. Ástarsamband hennar við Dan þarf fyrst að ganga í gegnum endurkomu bestu vinkonu hans, Vanessu, og Serenu og Vanessu, hvernig Dan tekur hinni eiginlegu Serenu og því formlega samfélagi sem hún býr í. Samband þeirra endar í brúðkaupi móður hennar og Bart Bass vegna fyrrum vinkonu Serenu, Georginu. Í annarri þáttaröðinni reyna Dan og Serena að endurlífga samband sitt en þau þurfa að horfast í augu við það þau geta ldrei verið saman, Dan á í sambandi við aðra stelpu og lendir í hneyksli með kennara og þau komast að því að foreldrar þeirra eiga barn saman. Í þessari þáttaröð tekur mamma Serenu, Lily, Chuck Bass að sér og verður hann stjúpbróðir Serenu. Hún yfirgefur Manhattan yfir sumartímann og snýr aftur í þriðju þáttaröðinni sem stórstjarna. Hún var með Nate en ákvað að hætta með honum. Sernea fór til Parísar með bestu vinkonu sinni, Blair, til að reyna að finna sjálfa sig og ákveða hvort hún vilji vera með Nate eða Dan. Þegar hún kemur til baka eru þeir báðir í föstu sambandi. Serena ákveður að skrá sig í [[Columbia-háskóli|Columbia-háskóla]]. Á fyrsta árinu sínu í Colubmia þurfti hún að glíma við mikið: samnemanda að nafni Juliet Sharp, sem reynir að eyðileggja líf hennar; falsaða undirskrift móður sinnar, sem sendi enskukennara hennar í þriggja ára fangelsi svo Serena gæti snúið aftur í Constance skólann; yngri bróður hennar, Eric, sem verður aftur þunglyndur; og frænku hennar, Charlie, sem er í rauninni stúlka að nafni Ivy, sem ráðin var af Carol Rhodes til að halda Lily frá raunverulegri dóttur sinni og ná í peninga frá henni á meðan Ivy „Charlie“ féll fyrir Dan en langaði síðan að taka eigið líf eftir að hafa ekki tekið lyfin sín. === Blair Waldorf === [[Mynd:Leighton Meester cropped 2008.jpg|140px|thumb|left|Leighton Meester leikur Blair Waldorf]] Leikin af [[Leighton Meester]]. Blair Cornelia Waldorf er drottning félagslífs Manhattan og Constance Billard menntaskólans. Hún er einkabarn og kynnt sem dóttir fráskilinnar móður sem er fatahönnuður og samkynhneigðs föður og hefur hún verið kærasta Nate Archibald til langs tíma, þó að hún hafi fallið fyrir besta vini hans, Chuck Bass. Blair er oft lýst sem hrokafullri, grunnhygginni, gáfaðri og slóttug. Þrátt fyrir að vera stíf og hafa litlar áhyggjur af því sem er í kringum hana, hefur hún „unnið fyrir öllu sem hún hefur fengið“, ólíkt Serenu, og þrátt fyrir að vera snobbuð er hún góð vinkona og lítur alltaf vel eftir þeim sem henni þykir vænt um. Blair þarf að horfast í augu við hrörnandi samband hennar og Nates og nýtt samband við Chuck í fyrstu þáttaröðinni á meðan hún þarf að endurheimta stöðu sína sem „Queen Bee“ eftir valdabaráttu við Jenny Humphrey. Chuck skilur hana eina eftir um sumarið og það gefur henni tíma til að eiga í stuttu sambandi við breskan hefðarmann í annarri þáttaröðinni. Samband hennar við Chuck breytist þegar hann reynir að fá hana aftur og hún reynir að viðurkenna tilfinningar sínar í garð hans en hún verður þreytt á öllu sem tengist menntaskóla þar til umsókn hennar í Yale er stofnað í hættu. Höfnun á inngöngu í Yale breytir lífsáætlun hennar og tekur hún aftur upp samband við Nate í von um að komast aftur á rétta braut en hún áttar sig á því að honum var aðeins ætlað að vera „menntaskólakærastinn“ hennar. Við lok annarrar þáttaraðarinnar hafa Blair og Chuck hafið ástarsamband sem heldur áfram inn í næstu þáttaröð og verður að algjörri ringulreið í lokin. Fjórða þáttaröðin sýnir Blair þar sem hún reynir að taka á tilfinningum sínum í garð Chuck og Dans og vilja hennar til að vera framakona en prinsinni Louis veitir henni þau tækifæri en ást hans þýðir að hún þarf að sleppa takinu af Chuck. === Dan Humphrey === [[Mynd:Penn Badgley @ CW Upfront Presentation.jpg|140px|thumb|Penn Badgley fer með hlutverk Dan Humphrey]] Leikinn af [[Penn Badgley]]. Daniel „Dan“ Humphrey er sonur Rufusar Humphrey, rokkstjörnu sem opnaði listagallerí, og Allison Humphrey. Hann er eldri bróðir Jenny Humphrey. Hann hittir Serenu van der Woodsen fyrst í partýi þar sem hún virtist vera sú eina sem talaði við Dan, þegar hún heilsaði honum. Hann verður strax ástfanginn af Serenu og er honum sökkt inn í heim hennar þegar hann fer að ganga í St. Jude's skólann. Dan vill verða rithöfundur og tileinkar fyrsta ljóðið sitt Serenu og verður seinna aðstoðarmaður frægs rithöfundar. Hann dreymdi upphaflega um að fá inngöngu í [[Dartmouth-háskóli|Dartmouth-háskólann]] en ákvað síðar að reyna að komast inn í Yale, þar sem þar væri betri ensku-deild. Nýleg sambandsslit hans við Serenu veldur breytingum í samböndum hans við konur en hann ber enn tilfinningar til hennar, sem leiðir til þess að Serena hættir með Aaron og þau endurnýja samband sitt þar til þau komast að því að foreldrar þeirra eiga barn saman. Hann verður síðan þátttakandi í skandal sem inniheldur kennarann Rachel Carr, sem endar að lokum samband þeirra í síðasta sinn. Hann gengur nú í [[NYU]] eftir að hafa tapað peningum sínum í peningasvindli sem innihélt Poppy Lifton og nýjan kærasta Serenu, Gabriel Edwards. Samband Rufusar og Lilyar leiðir að lokum til hjónabands og er Dan fljótur að tileinka sér hinn auðuga lífstíl fjölskyldunnar. Dan verður þekktur meðal nýnemanna í NYU — ólíkt Blair sem verður útskúfuð úr félagslífinu — og byrjar Dan með Hollywood leikkonunni Oliviu Burke. Þau hætta saman þegar Olivia sér að Dan og Vanessa bera tilfinningar hvort til annars. Í fjórðu þáttaröðinni byrjar Dan að eyða tíma með Blair og verða þau nánir vinir. === Nate Archibald === [[Mynd:Chace Crawford 2012 Shankbone 3.JPG|140px|thumb|left|Chace Crawford er Nate Archibald]] Leikin af [[Chace Crawford]]. Nathaniel „Nate“ Archibald er fastur á milli Serenu og Blair en hann á rómantíska sögu með þeim báðum. Hann er „gullni-drengurinn“ en hefur þó oft þurft að taka mikilvægar ákvarðanir. Besti vinur hans er Chuck Bass. Eftir að sambandi hans við Blair lýkur á hann í stuttu ástarsabandi við Vanessu Abrams. Þegar faðir hans neyðist til að flýja [[New York]] undan Alríkislögreglunni (FBI), byrjar Nate ástarsamband við eldri gifta konu, hertogynjuna Catherine Mason Beaton. Sambandið breytist fljótlega í sáttmála um kynlíf fyrir peninga þegar reikningar Archibald-fjölskyldunnar eru frystir. Frosnu reikningarnir verða til þess að hann flytur tímabundið til Humphrey-fjölskyldunnar. Hann verður hrifinn af Jenny en sú hrifning verður aldrei að ástarsambandi. Í annarri þáttaröðinni lætur hann reyna á samband við Vanessu en þegar Nate kemst aftur í samband við afa sinn, hrörnar sambandið og hann hættir að lokum með Vanessu fyrir Blair. Þau hætta fljótlega saman og hann fer í ferð um Evrópu það sumar. Hann snýr aftur í þriðju þáttaröðinni og á þá í „Rómeó & Júlíu“-sambandi við Bree Buckley en að lokum er hann notaður af Bree til að ná hefndum á Carter Baizen sem endar samband þeirra í brúðkaupi Rufusar og Lilyar. Hann átti einnig í sambandi við Rainu Thorpe í fjórðu þáttaröðinni. === Chuck Bass === [[Mynd:Ed Westwick July 2010.jpg|150px|thumb|Ed Westwick fer með hlutverk Chuck Bass]] Leikinn af [[Ed Westwick]]. Charles Bartholomew „Chuck“ Bass er tortrygginn, veraldarvanur, myndarlegur og heillandi. Chuck er ekki hræddur við að lifa lífinu fram á ystu nöf. Hann hefur verið besti vinur Nates síðan í barnæsku en orðspor hans sem kvennamaður gerir þá að algjörum andstæðum. Hann er einkasonur Bart Bass og því er haldið fram að móðir hans sé dáin (dó við barnsburð). Í fyrstu er hann sýndur sem „slæmi strákurinn“ í hópnumm en Chuck sýnir fljótlega á sér betri hlið þegar hann lánar Nate tíu þúsund dali til að ná sér upp úr spilaskuldum, verður ástfanginn af Blair, og er góður stjúpbróðir Serenu og Erics. Hann og Blair verða loksins par við lok fyrstu þáttarðar, en óöryggi Chucks og ótti við að hleypa einhverjum nálægt sér verða til þess að hann skilur Blair eftir á þyrlupalli þegar þau ætla í ferð til Evrópu. Í annarri þáttaröðinni snúast gjörðir Chuck aðallega um að vinna Blair, að átta sig á hver hann er og berjast við djöfla sína, dauða föðurs síns og að berjast við illgjarna frænda sinn, Jack Bass. Lily tekur hann fljótlega að sér og verður hún lögráðamaður hans og stjúpmóðir til að bjarga fyrirtæki föður hans, Bass Industries (B.I.) frá Jack. Við lok annarrar þáttaraðar segir Chuck Blair loksins að hann elski hana og þau kyssast. Þriðja þáttaröðin byrjar á því að Chuck og Blair eru í leikjum til að halda sambandi sínu áhugaverðu og Chuck fer að reyna að koma sér úr skugga föður síns. Hann finnur líffræðilega móður sína en treystir henni ekki strax. Hún er vissulega móðir hans en lýgur og segist ekki vera það eftir að hún svíkur hann með því að vera í samráði við Jack Bass en þau höfða mál gegn Chuck of taka af honum hótelið hans. Chuck gerir samning við Jack um eigendaskipti hótelsins fyrir kynlíf með Blair og platar hana síðan til að vera með í því. Jack segir Blair allt, hún hættir með Chuck þrátt fyrir að hann segi að hún hafi gert það sjálfviljug. Þau sættast um stund við lok þáttaraðarinnar og Chuck er við það að biðja hennar þegar Dan segir frá því að Chuck hafi sofið hjá Jenny. Blair segir honum þá að hún vilji aldrei tala við hann aftur og Chuck fer til Prag og er skotinn þegar hann reynir að verja trúlofunarhringinn. Honum er bjargað af Evu, ungri franskri konu sem nær að halda dökkum persónuleika hans í skefjum, þar til hin öfundsjúka Blair rekur hana frá New York. Chuck leitar hefnda og byrjar að hrella fyrrum ástkonu sína við hvert tækifæri, en það plan leiðir þau saman að lokum. Þau hætta þó saman vegna þess að þeim finnst þau þurfa að þroskast í hvort í sínu lagi og ákveða að bíða eftir hvort öðru en Chuck byrjar með Rainu Thorpe og Blair byrjar með Louis prins. Þegar Chuck fréttir að trúlofun Blair og Louis verður hann bálreiður og brýtur glugga og meiðir auk þess Blair og sýnir þar með sína dökku hlið. Í fimmtu þáttaröðinni gerir hann allt til að reyna að finna til, en ekkert virkar. Að lokum tekst honum þó að breytast til hins betra. === Jenny Humphrey === [[Mynd:Taylor Momsen 2011.jpg|160px|thumb|left|Taylor Momsen fór með hlutverk Jenny Humphrey í þáttunum]] Leikin af [[Taylor Momsen]] í þáttaröðum 1-4. Jennifer Tallulah „Jenny“ Humphrey er kynnt sem nýnemi í Constance Billard. Hún þráir að passa inn hjá þeim vinsælu og er þekkt sem „Queen Bee Wanna-Be“, það er að segja sú sem vill verða vinsælust. Jenny er áhrifagjörn og verður fljótlega peð nokkurra persóna. Hún, ásamt öðrum stelpum, er hrifin af Nate Archiblad. Hún á einnig í mjög góðu sambandi við bróður sinn, Dan, sem kemur sér vel þegar hún þarfnast ósjaldan hjálpar vegna slæmrar dómgreindar. Jenny dreymir um að verða hönnuður og öll vinna hennar borgar sig loks þegar hún fær bréf um að hún sé orðin lærlingur hjá Eleanor Waldorf. Þegar Jenny finnst Eleanor vera að misnota sér hæfileika hennar, tekur hún saman við „slæmu stúlkuna“ og fyrirsætuna Agnes, til að koma á fót sinni eigin línu, J Humphrey Designs, með skelfilegum afleiðingum. Hún snýr aftur í Constance og byrjar hægt og rólega að verða sjálfstæðari og móta sinn persónuleika. Við lok annarrar þáttaraðar er hún krýnd drottning skólans (þ.e. „Queen Bee“). Í þriðju þáttaröðinni byrjar staða hennar sem drottning að grafa undan vináttu hennar og Erics og hennar eigin persónuleika. Hún byrjar því með eiturlyfjasala og reynir að missa meydóminn með honum, en hættir við á síðustu stundu. Við lok þriðju þáttaraðar endar hún á því að missa meydóminn með Chuck. Þá var hún látin flytja til móður sinnar. Í fjórðu þáttaröð snýr Jenny aðeins aftur til Manhattan þegar Blair og Chuck lokka hana þangað. Hún svarar í sömu mynt með því að segja frá sambandi hennar við Chuck. Næsta koma hennar tengist blekkingu þar sem Vanessa og Juliet vilja eyðileggja orðspor Serenu. Þegar planið fer úr böndunum tekur fjölskyldan hennar hana föstum töku eftir að Vanessa segir að Jenny hafi upphaflega verið á bak við allt saman. Hún yfirgefur New York og flytur til Hudson fyrir fullt og allt eftir það. Það kemur fram í fyrsta þætti fimmtu þáttaraðar að Jenny gengur nú í Central Saints Martins háksólann fyrir Listir og Hönnun í [[London]], Englandi. === Vanessa Abrams === [[Mynd:Jessica Szohr LF cropped.JPG|150px|thumb|Jessica Szohr lék Vanessu Abrams]] Leikin af [[Jessica Szohr|Jessicu Szohr]] í þáttaröðum 1-4, þar sem hún var aukapersóna í þáttum 6-11 í 1. þáttaröð og aðalpersóna frá 14. þætti 1. þáttaraðar. Vanessa Marigold Abrams er æskuvinkona Dan Humphrey. Áður en Dan byrjaði ástarsamband með Serenu, voru hún og Dan óaðskiljanleg og þau þróuðu með sér gagnkvæma hrifningu, sem hvarf þegar hún flutti til Vermont. Ári seinna snýr hún aftur til að búa með stóru systur sinni, á sama tíma og Dan reynir að láta sambandið við Serenu ganga. Þrátt fyrir að bera enn tilfinningar til Dan, gerir hún ekkert í málunum þegar hún sér að Dan er raunverulega ástfanginn af Serenu. Seinna byrjar hún samband með Nate Archibald, en þau hætta saman fyrir sumarið, en byrja þó aftur saman við lok þess. Ólíkt öðrum persónum þáttanna var Vanessu kennt heima, enda var hún alin upp af félagslyndum foreldrum sem fyrirlíta nútímasamfélag, og hefur þess vegna tíma til að vinna á kaffihúsi sem bætt var við gallerí Rufusar á meðan hann var í burtu yfir sumarið. Eftir miklar flækjur með Nate, sem innihéldu meðal annars sumarást hans með Catherine Mason og þau vandamál sem fylgdu því, stutt samband hans við Jenny og endurkoma hans í Vanderbilt-fjölskylduna, endar samband þeirra, þegar Nate og Blair byrja aftur saman. Nate bað hana um að sækja um háskóla, og það skilar henni í NYU-háskólann. Við byrjun 3. þáttaraðar byrjar Vanessa samband með Scott Rosson, en hún neyðist til að sleppa honum vegna þeirra afleiðinga sem hann gæti haft á samband Rufusar og Lilyar. Hún byrjar þá „haltu mér-slepptu mér“ samband við Dan. Í 4. þáttaröð er sambandi hennar við Dan komið í hættu þegar hún kemst að því að Dan gæti enn borið tilfinningar til Serenu, og að hann gæti verið faðir barns Georginu. Vanessa álítur sig alltaf vera utangarðs í hinu skammfeilna samfélagi ríka fólksins, verður hún vinkona Juliet Sharp og þær skipuleggja (ásamt Jenny) niðurbrot Serenu. Hún einangrar sig frá Dan vegna vináttu sinnar við Juliet og er hún því gerð útlæg og samfélagi þeirra ríku. Við lok 4. þáttaraðar ákveður hún að yfirgefa Manhattan og skilja allt eftir, þar á meðal Dan, og hefja nýtt líf, sem nemi í [[Barcelona]] á [[Spánn|Spáni]]. En áður en hún fer, stelur hún uppkasti að skáldsögu Dans og fer með það til útgefanda sem býður Vanessu peninga fyrir bókina (þar sem nafn Dans kemur ekki fram). Vanessa segir að höfundurinn muni koma fram eftir að bókin sé gefin út en hún biður hins vega útgefandann umað senda henni peningana á nýja heimilisfangið hennar í Barcelona, þar sem hún segist ætla að koma peningunum til Dans. === Ivy Dickens/Charlie Rhodes === [[Mynd:Kaylee DeFer.jpg|170px|thumb|left|Kaylee DeFer leikur Ivy Dickens/Charlie Rhodes]] Ivy Dickens, leikin af [[Kaylee DeFer]], gekk til liðs við þættina í síðari hluta fjórðu þáttaraðar sem aukapersóna og varð aðalpersóna í þeirri fimmtu. Hún kom til New York og þóttist vera frænka Serenu og Erics, Charlotte „Charlie“ Rhodes. Þegar Charlie kemur til Manhattan, verður hún undrandi yfir lífstíl ættingja sinna, sérstaklega frænku sinnar Serenu. Þrátt fyrir mótmæli móður hennar, Carol, ákveður Charlie að lengja dvöl sína á Manhattan. Hún fer að horfa hýru auga til Dan og ákveður að kúga Vanessu svo að honum líki vel við hana. Vandamál kemur upp þegar geðræn vandamál Charlie fara að valda fína fólkinu áhyggjum, svo Charlie ákveður að yfirgefa New York. Í Miami kemur það fra mað Charlie er í rauninni leikkona sem gengur undir nafninu Ivy, sem var ráðin af Carol til að nálgast margra milljarða reikning Charlie, en einnig til að halda henni frá fjölskyldu sinni. Í fyrsta þætti fimmtu þáttaraðar kemur það í ljós að Ivy hefur flutt til [[Los Angeles]] með kærasta sínum, Max. Serena, sem hefur verið í Los Angeles síðan í byrjun sumarsins, hittir Ivy á veitingastaðnum sem hún vinnur á og býður henni í hádegismast. Ivy heldur áfram að leika Charlie á meðan hún er með Serenu. Eftir að Serena býður „Charlie“ með sér til New York, er Ivy efins í fyrstu, en ákveður síðan að fara og fer frá Max. Þegar þær koma til New York hittir hún Carol. Ivy kúgar Carol og segir henni að hún muni ljóstra upp leyndarmáli þeirra, nema hún leyfi henni að vera í New York sem Charlie. Carol samþykkir þetta hikandi og yfirgefur New York. Á meðan hún dvelur í New York er Ivy uppgötvuð af Diönu Payne, áhrifamikilli fjölmiðlakonu sem á dagblaðið ''The Spectator'' en Diana hittir einnig Max sem er í New York að leita að Ivy. Þrátt fyrir að Serenu, CeCe, Lily og Rufusi sé sagður sannleikurinn, ákveður ekkert þeirra að trúa honum. Á meðan dansleikur, sem Lily hélt til að hjálpa „Charlie“ að komast inn í samfélagið í New York, stendur yfir, sendir Ivy ábendingu til Gossip Girl þar sem hún deilir staðsetningu bíls Blair og Chuck sem þau ætluðu að nota til að komast í burtu, til að draga athygli frá sjálfri sér til að komast hjá því að leyndarmál hennar yrði afhjúpað. Þegar Chuck og Blair lenda á spítala eftir bílslys ákveður Ivy að yfirgefa New York. Einkaspæjari sem Lily ræður til að finna „Charlie“, finnur hina raunverulegu Charlottoe Rhodes sem hefur búið í New York undir dulnefninu Lola sem móðir hennar veit ekki af. Ivy snýr til New York þar sem hún hittir Charlie, en þær voru saman í leiklistartímum í Miami. Hún fer síðan frá New York og getur ekki sagt Lily frá mikilvægu leyndarmáli. Ivy er tímabundið hjá CeCe sem er mikið veik og er þess vegna á hjúkrunarheimili í Hamptons-hverfinu. Þegar CeCe er lögð inn á spítala vakna upp grunsemdir hjá Lolu, hvers vegna Ivy notar nafnið hennar, og leiðir það til þess að stóra leyndarmál Ivy og Carol er upplýst. Ivy er síðan hent út úr fjölskyldunni af Serenu og dauði CeCe fylgir í kjölfarið. Við upplestur erfðaskrárinnar kemur það í ljós að allar eignir CeCe renna til Ivy, Lily og Carol til mikillar reiði. Þetta gefur til kynna að CeCe hafi vitað af leyndarmáli Ivy áður en hún dó. Ivy hendir þá Rufus og Lily út úr íbúðinni sem hún erfði og gerir það að takmarki sínu að vera samþykkt í Efri-Austurhluta Manhattan. === Lily Humphrey === Leikin af [[Kelly Rutherford]]. Lillian „Lily“ Celia Humhprey (áður Rhodes, Van der Woodsen og Bass) er (fjöl)fráskilin, fyrrum ballerína úr yfirstétt og móðir Serenu og Eric van der Woodsen, líffræðileg moðir Scott Rosson, fósturmóðir Chuck Bass og stjúpmóðir Dan og Jenny Humphrey. Lillian á litríka sög sem fyrrum „grúppía“ bands föður Dan og Jennyar, Rufusar, sem hún vill helst ekki viðurkenna. Hún var gift Bart Bass áður en hún giftist Rufusi Humphrey. Áður en hún giftist Bart Bass skildi hún við Dr. William van der Woodsen. Þrátt fyrir stöðugar áhyggur af ímynd sinni og stöðu í samfélaginu er hægt að gera ráð fyrir því að hún hafi lifað jafn undanlátssöm líferni og Serena á sínum villtu árum. Hún og Serena eru mjög líkar og er helst hægt að sjá það þegar hún grætur og er ófær um að taka ákvarðanir, sem sést oft hjá Serenu. Það kemur í ljós að hún var einnig lögð inn á stofnun þegar hún var nítján ára líkt og sonur hennar Eric. Það kom seinna í ljós að það var ekki vegna sjálfsvígstilraunar, heldur vegna þess að hún var ólétt af barni Rufusar. Sonurinn sem hún gaf til ættleiðingar, Scott, kemur til New York til að finna þau. Rufus og Lily sneru aftur til New york og byrjuðu saman. Lily er leikin af [[Brittany Snow]] þegar horft er til baka. Hún ættleiðir Chuck Bass í annarri þáttaröðinni eftir dauða Barts. Í síðasta þætti annarrar þáttaraðar trúlofast Rufus og Lily og giftast í fimmta þætti þriðju þáttaraðar. Í fjórðu þáttaröðinni veður Lily „amma“ eftir Georginu og Dan. Dan og Georgina nefna barnið Milo Humphrey. Það kemur seinna í ljós að Dan er ekki líffræðilegur faðir Milo. Það kom einnig í ljós að Lily hafði látið færa Ben Donovan í fangelsi fyrir að hafa átt í „ástarsambandi“ við Serenu, sem var orðrómur í skólanum sem Serena gekk í í Connecticut. Eins og kemur fram í þeim hlutum sem horft er til baka, var faðir hennar tónlistarframleiðandi og hún ólst upp í [[Montecito]], [[Kalifornía|Kaliforníu]]. === Rufus Humphrey === [[Mynd:Matthew Settle.jpg|130px|left|thumb|Matthew Settle fer með hlutverk Rufusar Humphrey]] Leikinn af [[Matthew Settle]]. Rufus Humphrey er fyrrum rokkstjarna og hjónaband hans hefur farið í vaskinn. Hann er einnig eigandi listagallerís. Hann er ákveðinn í að gefa börnum sínum tveimur góða menntun og skráir þau í einkaskóla sem verður til þess að hann rekst oftar en einu sinni á fyrrum kærustu sína, Lily van der Woodsen. Hann skilur við eigikonu sína, Allison Humphrey, sem átti í ástarsambandi við mann að nafni Alex. Hann á í erfiðleikum sem einstæður faðir að eiga við börnin sem eru að fullorðnast, sérstaklega hin sterkviljaða Jenny, og leitar oft hjálpar hjá Lily. Þrátt fyrir að hann og Lily reyni að endurvekja samband sitt áður en Lily gifti sig, ákveður hún á endanum að vera vinur Rufusar og giftast Bart Bass. Eftir dauða Barts, hefja þau aftur ástarsamband þegar þau leita að syni sínum. Í síðasta þætti annarrar þáttaraðar trúlofast Rufus og Lily og í giftast í fimmta þætti þriðju þáttaraðar. [[Mynd:Kristen Bell at Scream Awards (1868142242).jpg|150px|thumb|Kristen Bell er Blaðurskjóðan (e. ''Gossip Girl'')]] Í fjórðu þáttaröðinni trúi Rufus ekki Georginu þegar hún segir að hún og Dan eigi son, Milo Humphrey. Í þættinum „Double Identity“ í fjórðu þáttaröðinni finnur Rufus auðkennisarmband Milos, sem segir að Milo er í öðrum blóðflokki en Dan. === Gossip Girl === Rödd hennar er [[Kristen Bell]]. „Gossip Girl“ talar yfir þættina og er óséð persóna sem heldur úti bloggsíðu sem er oft heimsótt af unga fólki fína hverfisins og hærir hún oft upp í lífi aðalpersónanna. Nafn hennar og útlit eru óþekkt en henni tekst þó að táldraga lesendurna með orðaleikjum og hneysklandi fréttum sem hún getur skrifað með hjálp ábendinga frá íbúum fína hverfisins. Hún hefur tvisvar sinnum forðast uppgötvun þegar bloggsíðunni hennar var næstum lokað vegna atviksins milli Dan og ungfrú Carr; og þegar Serena reyndi að hitta hana í eigin persónu en mistókst. Hún sýndi persónueinkenni í fjórðu þáttaröðinni, í þættinum „The Townie“ þar sem hún brást við beiðni frá Blair um staðsetningu Juliet með heimilisfangi og skilaboðunum „finndu tíkina“, sem sýndi að hún kann ekki að meta þá sem ógna stöðu hennar og bloggsíðunnar. Í þrettánda þætti fimmtu þáttaraðar kemur í ljós að Georgina Sparks situr fyrir framan tölvuna og skrifar sem Gossip Girl en í eftirfylgjandi þáttum viðurkennir hún fyrir eiginmanni sínum að hin raunverulega Blaðurskjóða hefur yfirgefið vettvanginn. == Aukapersónur == === Howard Archibald === Leikinn af [[Sam Robards]] í þáttaröðum 1, 2 og 4. Howard „Kapteinninn“ Archibald er faðir Nate Archiblad. Howard er hvítflibba-glæpamaður og fyrrum kókaínfíkill. Hann flýr Manhattan til að komast hjá handtöku, enn háður kókaíni og Nate kýlir föður sinn áður en hann nær að komast inn í glæsivagninn sinn og flýja til [[Dóminíska lýðveldið|Dóminíska lýðveldisins]]. Í annarri þáttaröðinni, þegar hann sneri aftur til New York, til að taka Nate og móður hans með sér, setur Nate honum valkosti. Annaðhvort færi hann aftur til Dóminíska lýðveldisins og talaði aldrei aftur við fjölskyldu sína eða gæfi sig fram hjá lögreglunni. Howard ákvað að gera þaðrétta og ákvað að fara til lögreglunnar. Í fjórðu þáttaröðinni fær Howard senda skilnaðarpappíra í fangelsið, aðeins nokkrum mánuðum áður en hann losnar. Þegar hann losnar úr fangelsinu fær hann vinnu hjá Russell Thorpe. === Eleanor Waldorf === Leikin af [[Florencia Lozano|Florenciu Lozano]] í fyrsta þættinum en [[Margaret Colin]] eftir það. Eleanor Waldorf-Rose metnaðarfullur tískuhönnuður og móðir Blair Waldorf. Áratuga langt hjónaband hennar og föður Blair, Harold Waldorf, endaði þegar Harold skildi við hana til að láta reyna á ástarsamband við franska karlkyns-fyrirsætu, Roman. Það er gefið í skyn í gegnum afturlit að Eleanor vissi um tvíkynhneigð Harolds. Fatalína hennar Eleanor Waldorf Designs er seld í verslununum Barney's og Bendel's. Hún keppir einnig við Marc Jacobs og hafði eitt sinn Jenny Humphrey sem nema. Samband hennar og Blair er heldur stirt en Jenny segir Blair að Eleanor elski Blair „á sinn eigin hátt“. === Eric van der Woodsen === Leikinn af [[Connor Paolo]]. Eric van der Woodsen er yngri bróðir Serenu og erfingi Van der Woodsen-auðsins en sjálfsvígstilraun hans verður aðalástæða heikomu Serenu. Samkynhneigð hans kemur í ljós í síðari hluta fyrstu þáttaraðar, eftir að kærastinn hans, Asher, þykist eiga í ástarsamband við Jenny Humphrey. Vinskapur hans og Jenny lagast eftir afsakanir og fyrirgefningar í byrjun annarrar þáttaraðar. Þau verða fljótlega bestu vinir í gegnum aðra þáttaröðina. Það slettist þó upp á vinskapinn í þriðju þáttaröðinni eftir að Jenny tekur við hlutverki ''Queen Bee'', en fljótlega reynir Eric að laga sambandið eftir að Serena lendir í slysi. Hann byrjar þá með Jonathan Whitney en samband þeirra fer í vaskinn eftir að Eric leggur of hart að hefna sín á Jenny. Í næstu þáttaröð byrjar hann með strák sem heitir Elliot. === Isabel Coates === Leikin af [[Nicole Fiscella]] í þáttaröðum eitt, tvö og fjögur. Isabel Coates er trygg vinkona Blair og er enn vinkona hennar þrátt fyrir dvínandi vinsældir hennar sem Queen Bee. Hún var besta vikona Kati Farkas og átti það til að klæðast sömu fötum og hún. Í fyrstu þáttaröðinni birtust hún og Kati oft í draumórum Blair sem Audrey Hepburn og á einum tímapunkti birtast hún og Kati einnig í draumum Dans. Hún er píanisti. Isabel og Penelope valda nýjum deilum á milli Blair og Serenu þegar drottningartitillinn fer frá Blair til Serenu. Gegnsæi kjóllinn sem hún ætlaði sér að vera í á Snjókornaballinu er notaður til að niðurlægja Vanessu. Isabel, Penelope og Nelly Yuki eru allar viðstaddar þegar þær ákveða að titla Emmu Boardman sem nýju drottninguna en Jenny hreppti titilinn. Bæði Isabel og Penelope neita báðar að láta stelpu frá Brooklyn halda uppi arfleið þeirra en Blair sannfærir þær um það. Isabel, ásamt Kati, sneri aftur við lok fjórðu þáttaraðar á endurfundum Constance. === Kati Farkas === Leikin af [[Nan Zhang]] í þáttaröðum eitt, fjögur og fimm. Kati Farkas er trygg vinkona Blair þar til hún missir stöðu sína sem „Queen Bee“. Hún var besta vinkona Isabel Coates og klæddist oft sömu fötum og hún. Í fyrstu þáttaröðinni birtust hún og Isabel oft í Audrey Hepburn draumórum Blair og á einum tímapunkti voru hún og Isabel einnig í draumum Dans. Bróðir Kati á íbúð en þar hélt Blair upp á sautján ára afmælið sitt sem leiddi til þess að Blair og Chuck héldu áfram leynilegu sambandi sínu í fyrstu þáttaröðinni. Foreldrar hennar flytja með hana aftur til [[Ísrael]] eftir vorleyfið. Kati sneri aftur með Isabel fyrir endurfundi Constance í lokaþætti fjórð þáttaraðar. Í fimmtu þáttaröðinni snýr Kati aftur til að berjast við fyrrum þernur Blair, Penelope og Jessicu, til að vera brúðarmey Blair. === Bart Bass === Leikinn af [[Robert John Burke]] síðan í fyrstu þáttaröð. Bartholomew „Bart“ Bass er milljarðamæringur, faðir Chuck og stofnandi Bass Industries og var giftur Lily van der Woodsen. Fjölskylda hans bjó á New York Palace hótelinu sem hann átti. Hann þénaði peningana sína sjálfur, ólíkt þeim sem búa í fína hverfinu sem hafa fengið þá í arf. Hann var stjórnsamur við fjölskyldu sína, óvæginn í viðskiptum og sýndi Chuck litla væntumþykju og það kemur í ljós að það er vegna þess að sonur hans bar ábyrgð á dauða hans (móðir Chucks dó við fæðinguna). Stundum virðist honum vera umhugað um son sinn og biður hann um að vera svaramaður í brúðkaupinu sínu. Bart hrósaði Chuck í ræðu sinni og sagði að hann væri stoltur af skuldbindni hans við Blair. Í annarri þáttaröðinni, með hjálp frá Dan, reyna hann og Chuck að laga samband sitt en hann deyr skyndilega í bílslysi. Í þriðju þáttaröðinni birtist hann sem draugur þegar ár er liðið síðan hann dó. Í fimmtu þáttaröðinni kemur í ljós að Bart átti í ástarsambandi við Diönu Payne sem endaði á því að hún varð ólétt að Chuck. Þegar verið er að leita að leyndarmáli Diönu kemur í ljós að hann er enn á lífi. === Dorota Kishlovsky === Leikin af [[Zuzanna Szadkowski|Zuzönnu Szadkowski]] síðan í öðrum þætti. Dorota Kishlovsky er pólks þerna Waldorf-fjölskyldunnar og þykir mjög vænt um Blair. Þrátt fyrir að Blair sé oft leiðinleg við hana sér Blair hana sem móðurímynd. Í vefþáttaröðinni „Chasing Dorota“, kemur í ljós að hún er í rauninni pólsk greifynja og á leyndan eiginmann, Stanislaw. Hún flúði fjölskyldu sína til Bandaríkjanna og fór að vinna hjá Waldorf fjölskyldunni árið 2004. Hún skilur að lokum við eiginmann sinn og trúlofast Vanya, rússneska dyraverðinum í byggingunni sem van der Woodsen-fjölskyldan býr í. Í þættinum „The Treasure of Serena Madre“ kemur í ljós að hún er ólétt að barni Vanya og í þættinum „The Unblairable Lightness of Being“ giftast hún og Vanya. Hún eignast dótturina Anastasiu í lokaþætti seríunnar og hún og Vanya flytja til Queens, inn í íbúð sem Cyrus keypti handa þeim. Í fyrsta þætti 5. þáttaraðar kemur í ljós að hún er ólétt að öðru barni sínu. Hún kemst einnig að því að Blair er ólétt og er ánægð fyrir hennar hönd en heldur því leyndu. Í fimmtu þáttaröð eignast Dorota soninn Leo. === Carter Baizen === Leikinn af [[Sebastian Stan]] í þáttaröðum eitt, tvö og þrjú. Carter Baizen útskrifaðist úr St. Jude's og er óvinur Nate og Chuck. Það er minnst á það að hann hafi snúið baki við foreldrum sínum og missti því fjölskylduauðinn og neyddist til að taka málin í sínar hendur með því að móta sína eigin framtíð, eitthvað sem Nate langar mikið að gera. Nate lítur upp til hans í fyrstu þar til Carter reynir að ná af honum peningum í pókerleik. Hann verður seinna fylgdarsveinn Serenu á kynningarballinu (ball sem er haldið fyrir ungar konur til að kynna þær fyrir samfélaginu) og er kýldur af Nate eftir að Chuck fær Nate til að halda að Carter hafi áhuga á Blair. CeCe hafði hringt í Carter viku fyrir ballið og segir Serenu það sem breytir áliti Serenu á ömmu sinni. Í annarri þáttaröðinni kemur Carter aftur til New York með hinni dularfullu Elle en endar á því að sofa hjá Blair. Hann yfirgefur síðan New York þegar Serena og Chuck taka saman höndum. Í lokaþætti annarrar þáttaraðar snýr Carter aftur til New York til að segja Serenu að hann hafi fundið föður hennar. Í fyrsta þætti þriðju þáttaraðar kemur í ljós að hann og Serena eyddu sumrinu í Evrópu að leita að föður hennar. Í ljósi þess að Serenu mistókst að ná athygli föður síns segir Carter Serenu að hann beri tilfinningar til hennar og þau kyssast. Samband þeirra endar þegar það kemur í ljós að hann yfirgaf frænku Bree Buckley við altarið og vann sér þannig inn reiði Buckely fjölskyldunnar þegar Bree og frænkur hennar hringja á meðan brúðkaup Rufusar og Lilyar stendur yfir til að fara með Carter til Texas til að vinna í olíuverksmiðju til að borga skuld sína. Serena veðjar á pókerleik til að frelsa Carter og mistekst. Hún tekur þá málin í sínar eigin hendur og fær hann lausan en Carter neitar að taka upp þráðinn í sambandi þeirra og segir að hann hefði heldur viljað að Serena hefði ekki bjargað honum svo hann gæti bætt sig. Carter heldur áfram að ljúga þegar hann segir Serenu frá nákvæmri staðsetningu föður hennar. Serena hverfur með honum sem veldur togstreitu í sambandi hennar við Nate. Serna kemst seinna að því að hann hafði vitað hvar faðir hennar var staðsettur alveg síðan þau byrjuðu saman en hann hafði haldið upplýsingunum frá henni til að komast nær henni. Hún neyðir hann þá út úr limósínunni. === Anne Archibald === Leikin af [[Francie Swift]] á þáttaröðum eitt, tvö og fjögur. Anne Archibald (áður van der Bilt) er móðir Nate Archibald. Í fyrstu þáttaröðinni hjálpar hún eiginmanni sínum í viðskiptum hans við Eleanor Waldorf. Hún lofaði eitt sinn Eleanor Waldorf að gefa Blair Cornelius Vanderbilt trúlofunarhringinn sinn svo að Nate og Blair gætu trúlofast en þegar Blair kemst að þeim vandræðum sem Nate á í við föður sinn endar hún sambandið. Í annarri þáttaröðinni eru reikningarnir hennar frystir í kjölfarið á handtöku eiginmanns hennar og húsið þeirra á Manhattan er tekið svo Nate þarf að dvelja um stund hjá Humphrey-fjölskyldunni. Orðspor Anne Archibald var einnig í hættu þegar Chuck veitti henni lán eftir að hafa selt næturklúbbinn sinn, Victrola, en það veldur því að Nate slítur vináttunni við Chuck. Það leysist úr fjárhagsvandræðum hennar þega Nate sannfærir föður sinn um að fara til Alríkislögreglunnar og játa syndir sínar og hún grætur þegar eiginmaður hennar er handtekinn. Stuttu áður en eiginmaður hennar losnar úr fangelsi sækir hún um skilnað. === Harold Waldorf === Leikinn af [[John Shea]] í þáttaröðum eitt, tvö og fimm. Harold Waldorf er faðir Blair sem flutti til [[Frakkland]]s til að búa með ástmanni sínum, Roman. Hann gerir venjulega graskersböku á Þakkargjörðinni en hefur ekki gert hana síðan á síðustu Þakkargjörð þeirra Blair, áður en hann kom út úr skápnum og flutti til Evrópu. Hann snýr aftur yfir hátíðarnar með ástmanni sínum, Roman, fyrirsætu sem fyrrverand eiginkona Harolds, Eleanor, notaði eitt sinn í tískusýningu. Blair líkar ekki við Roman eftir að hann fótbrotnar og býður þess vegna fyrrverandi kærasta Romans sem reiðir Harold. Harold talar við Blair um atvikið og sýnir henni síðan lífið sitt í Frakklandi með myndbandi. Hann býr núna á vínekru í Frakklandi og á köttinn Cat, nefndur eftir kettinum í uppáhalds bíómynd Blair, ''[[Breakfast at Tiffany's]]''. Hann snýr aftur í Þakkargjörðarþætti annarrar þáttaraðar en Blair heldur að móðir hennar hafi ekki boðið honum og þau deila graskersböku. Hann gefur Blair hundinn Handsome Dan en hún ákveður að kalla hann Handsome. Á meðan ráðabrugg Blair, sem kveikti neista í sambandi milli ungfrú Carr og Dans og olli næstum lokun Gossip Girl síðunnar, stendur yfir sannfærir hún föður sinn og foreldrana á skólaráði Constance-St. Jude's með því að sýna þeim mynd af Dan með ungfrú Carr og tryggir þannig inngöngu sína í Yale-háskólann. Þegar hann heyrir samtal Blair um að myndin sé fölsuð og ekkert sé til í orðrómnum, ræðir Harold við Blair og segir henni að hann hafi séð aðra hlið á henni og að hann hafi orðið fyrir vonbrigðum með hana, af því að hann hafi óbeint logið fyrir hana. Hann segir Blair síðan að sá háskóli sem hún fari í skipti ekki máli, heldur sú manneskja sem hún muni verða. ===CeCe Rhodes=== Leikin af [[Caroline Lagerfelt]] í þáttaröðum 1-5. Celia "CeCe" Rhodes er móðir Lily og amma Serenu og Erics. Hún býr í [[Montecito]] í [[Kalifornía|Kaliforníu]] og heimsækir Lily, Serenu og Eric í New York nokkrum sinnum á ári. Hún er mjög rík, afturhaldssöm, ströng, ógnandi, snobbuð og hátt sett í samfélaginu og lítur niður á alla sem eru miðstéttar- eða lágstéttarfólk. Hún veldur sambandsslitum Rufusar og Lilyar þegar hún lét Lily velja milli fjölskylduauðsins og Rufusar. Lily fannst henni vera ógnað og valdi því fjölskylduauðinn. CeCe reyndi einnig að valda sambandsslitum á milli Serenu og Dan með því að fá Carter Baizen (sem kemur úr auðugri fjölskyldu) til að fara með henni á kynningardansleikinn. Í fyrstu þáttaröðinni beitti hún dóttur sína og barnabarn brögðum þegar hún sagðist vera með hræðilegan sjúkdóm og sagði að læknarnir hefðu fundið "eitthvað" í lungunum. Þrátt fyrir að viðurkenna seinna að hún hafi logið til að fá samúð, sást hún seinna taka töflur. Kaldur og ráðsamur persónuleiki hennar breytist á einni sekúndu þegar hún hleyir Dan inn í Hvítu veisluna með því að gera hann að fylgdarmanni sínum, sem sýnir að henni þykir vænt um Serenu. [[Flokkur:Gossip Girl]] rklu8aq7vx96kntp1zemye1e1t74j2u 0 80151 1979507 1702289 2026-09-19T08:01:54Z ~2026-50534-96 120843 Dalnum 1979507 wikitext text/x-wiki '''Eilífsdalur''' gengur suður að hátindi [[Esja|Esju]] úr Kjósinni. Samnefnt býli er í mynni Eilífsdals. Nafnið er þannig til komið að Kjalnesingurinn Helgi Bjóla fékk skipverja sínum Eilífi, bústað í dalnum. Sagan segir auk þess að Eilífur hafi verið heygður á Eilífstindi, en erfitt er að komast á tindinn.<ref>[http://www.nat.is/travelguide2/ahugav_st_eilifsdalur_kjos.htm 1 Eilífisdalur; af nat.is]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Dalir á Íslandi]] 78xnpa5wfb0oph3a2w3d8kck2gohzgz 0 89029 1979472 1675066 2026-09-19T01:20:00Z Fyxi 84003 1979472 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lake Winnipeg map.png|thumb|Kort af vatninu.]] [[Mynd:Gimli harbour.JPG|thumb|Höfnin í Gimli.]] '''Winnipegvatn''' er [[stöðuvatn]] í [[Manitóba]]-fylki í [[Kanada]]. Vatnið er tólfta stærsta stöðuvatn heims, 24.514 ferkílómetrar að stærð, um 500 kílómetra langt og 100 kílómetra breitt þar sem það er breiðast. Við Winnipegvatn stendur [[Gimli]], sem var höfuðstaður [[Nýja Ísland]]s. {{Stubbur}} [[Flokkur:Stöðuvötn í Kanada]] [[Flokkur:Manitóba]] eonyppdna31fp0lc2f5wtnc8ehkzy4a 0 93269 1979349 1979347 2026-09-18T12:51:08Z Akigka 183 1979349 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki. Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}} * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/|title=Afskriftir auðmanna|website=Dv.is|date=14. febrúar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |archive-date=2012-01-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/|title=Afskriftakóngar Íslands|author=Aðalsteinn Kjartansson|website=DV.is|date=7.7.2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |archive-date=2012-07-18 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=6. júní 2012|archive--url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|archive-date=2012-06-16|access-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 0zm5ktoojyosh1flsrfi93097zali6b 1979350 1979349 2026-09-18T12:54:06Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979350 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki. Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/|title=Afskriftir auðmanna|website=Dv.is|date=14. febrúar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |archive-date=2012-01-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/|title=Afskriftakóngar Íslands|author=Aðalsteinn Kjartansson|website=DV.is|date=7.7.2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |archive-date=2012-07-18 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=6. júní 2012|archive--url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|archive-date=2012-06-16|access-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] o31vi69dtchzzh2qe88okfwma6dv648 1979351 1979350 2026-09-18T12:54:32Z Akigka 183 1979351 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/|title=Afskriftir auðmanna|website=Dv.is|date=14. febrúar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |archive-date=2012-01-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/|title=Afskriftakóngar Íslands|author=Aðalsteinn Kjartansson|website=DV.is|date=7.7.2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |archive-date=2012-07-18 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=6. júní 2012|archive--url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|archive-date=2012-06-16|access-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 74ujqgwx2a53lulweawye68aorjrggg 1979352 1979351 2026-09-18T12:56:48Z Akigka 183 1979352 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/|title=Afskriftir auðmanna|website=Dv.is|date=14. febrúar 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |archive-date=2012-01-24 }} * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=6. júní 2012|archive--url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|archive-date=2012-06-16|access-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] bk7832e1rx0yqn071w06qfpqi0uhbws 1979353 1979352 2026-09-18T12:59:39Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979353 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|date=6. júní 2012|archive--url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|archive-date=2012-06-16|access-date=2013-03-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/|url-status=dead}} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] oqtfnnetdfh4ta1dd1qu8ker275v6w0 1979354 1979353 2026-09-18T13:00:09Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979354 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}} * {{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] b1t11kex293p9v4j8nl7drf4wtra47v 1979355 1979354 2026-09-18T13:02:01Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979355 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga. [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] pf1jld8n84qrgg9b7bw64ywi2bihjua 1979356 1979355 2026-09-18T13:02:41Z Akigka 183 1979356 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} * {{cite web|url=http://visir.is/landsbankinn-thyrfti-ad-afskrifa-31-milljard/article/2012120419033|title=Landsbankinn þyrfti að afskrifa 31 milljarð|website=Vísir.is|date=18. apríl 2012}} * {{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 2aml2kua3i6851gat27mrbc8udct43d 1979357 1979356 2026-09-18T13:03:56Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979357 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti. Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] isuepaxz93pem13jq3ugegmf0v71c48 1979358 1979357 2026-09-18T13:04:27Z Akigka 183 1979358 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] sdtmee5hd0fp9wv0p3lt9bzutddjovz 1979359 1979358 2026-09-18T13:06:41Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979359 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu. Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] prj40jaxkud8x9ujzgda7vbkqo3n5rm 1979360 1979359 2026-09-18T13:07:18Z Akigka 183 1979360 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * {{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }} * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] qol962bc3qmgdhfc7ux3odph9u9b1qb 1979361 1979360 2026-09-18T13:08:10Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979361 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga; en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 8em7p0jgghbqqc82f0ny8rn1fhz51j3 1979362 1979361 2026-09-18T13:08:41Z Akigka 183 1979362 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] ===Fjölmiðlar=== * * {{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 83udc4vl3h11bbese705oszkvw4k6j7 1979363 1979362 2026-09-18T13:08:59Z Akigka 183 /* Fjölmiðlar */ 1979363 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun. Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] s6jrjmupkjm6vc1ssgcbsr8wlbm9md8 1979364 1979363 2026-09-18T13:09:39Z Akigka 183 1979364 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] askn7oidny0h7xg7yt3ktakt3dj8m3m 1979365 1979364 2026-09-18T13:12:40Z Akigka 183 /* Tilvísanir */ 1979365 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 3nomzdcevhfintcyobpvjkokxw5c1gb 1979366 1979365 2026-09-18T13:15:38Z Akigka 183 1979366 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}} * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] lcklojanfxdtb1iix7u6r51vbzhu77s 1979367 1979366 2026-09-18T13:20:48Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979367 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] i23x2hae8syprtryq0ndxq2nljv15p9 1979368 1979367 2026-09-18T13:21:09Z Akigka 183 1979368 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} * [http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 1. þáttur] * [http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw „Þvingaðar afskriftir“; fréttaskýringaþáttur Fréttaaukans á Youtube.com 2009 2. þáttur] {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 4b2gxkoyt6pxg215o4g1am5dibwk4m2 1979369 1979368 2026-09-18T13:21:26Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979369 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði. Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] j4wovgwetglu4llh7k5fet23sexwljd 1979370 1979369 2026-09-18T13:26:08Z Akigka 183 1979370 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] am5lj8k32vsaonwnv946q6su6e5wj0w 1979371 1979370 2026-09-18T13:26:36Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1979371 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] dc95tthpzou6g175d7e4h4t6rexz0lv 1979372 1979371 2026-09-18T13:27:10Z Akigka 183 1979372 wikitext text/x-wiki Þetta er '''listi yfir afskriftir fyrirtækja í kjölfar efnahagshrunsins 2008''': Tekið er fram hvaða fyrirtæki fékk [[afskriftir]]nar (''debt write-off'') - hversu háar þær voru og hvenær þær fóru fram og hvaða banki afskrifaði. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi nema óbeint, í gegnum eignarhald ríkisins á bönkunum í kjölfar [[bankahrunið|bankahrunsins]].<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Afskriftir íslenskra fyrirtækja == {| class="wikitable sortable" !Aðili !Upphæð !Dags !ATH !Tengd Fyrirtæki |- |Bakkabræður ([[Lýður Guðmundsson|Lýður]] og [[Ágúst Guðmundsson|Ágúst Guðmundssynir]]) |170 milljarða |2008-2012 |Ágúst og Lýður Guðmundssynir, gjarnan kenndir við [[Bakkavör]], fengu að minnsta kosti um 170 milljarða króna afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka eftir hrunið 2008.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> |[[Kaupþing]] ([[Arion banki]]) |- |[[BG Holding ehf]] (dótturfélag Baugs Group hf) |130 milljarða |2009-2016 |Félagið var að mestu í eigu Jóns Ásgeirs Jóhannessonar og fjölskyldu. Það átti meðal annars hlut í verslunarkeðjunum Hamleys, Iceland, House of Frazer og Goldsmiths á Bretlandi. <ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |[[Saxhóll (fjárfestingafélag)|Saxhóll]] og [[Bygg (verktakar)|Bygg]] |100 milljarða (Áætlað) |2011 |Verktakafyrirtækið Bygg er í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]] og Saxhóll fjárfestingarfélagi Nóatúnsfjölskyldunnar. Eigendur Byggs og Saxhóls áttu í samstarfi í hinum ýmsu fyrirtækjum á árunum fyrir íslenska efnahagshrunið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]], [[Íslandsbanki]] og [[Arion banki]] |- |[[Björgólfur Guðmundsson]] |96 milljarða |2012 |Björgólfur Guðmundsson er sá einstaklingur sem mestar hefur fengið afskriftirnar. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Félög tengd [[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]] |90 milljarða (Áætlað) |2012 |Hér er m.a. um að ræða [[Milestone]]. <ref name="afskriftakongar" /><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |title=19 milljarða skuld Vafnings og Milestone afskrifuð; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120102180433/http://www.dv.is/frettir/2011/10/11/19-milljarda-skuld-vafnings-og-milestone-afskrifud/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Kjalar (fjárfestingafélag)|Kjalar]] |64 milljarða |2011 |[[Ólafur Ólafsson]], oft kenndur við [[Samskip]] og [[S-hópurinn|S-hópinn]], gerði samning við Arion banka upp á 64 milljarða króna afskriftir af skuldum fjárfestingarfélagsins Kjalars. <ref>{{cite web |url=http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |title=64 milljarða afskrift Ólafs gerir fólk á Íslandi brjálað af reiði - Lifir í vellystingum en fólk skuldar; grein af Pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120215150457/http://www.pressan.is/Frettir/LesaFrett/64-milljarda-afskrift-olafs-gerir-folk-a-islandi-brjalad-af-reidi---lifir-i-vellystingum-en-folk-skuldar |url-status=dead }}</ref> [[Viðskiptablaðið]] talar um 77 miljarða afskriftir. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frett/68258/ |title=Ólafur í Samskipum fagnar skuldasátt með hrossakaupum; grein af Vb.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120226165231/http://www.vb.is/frett/68258/ |url-status=dead }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |title=Afskrifuðu 12 milljarða hjá Nóatúnssystkinum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415215301/http://www.dv.is/frettir/2012/4/28/afskrifudu-12-milljarda-hja-noatunssystkinum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Nordic Partners]] |60 milljarða |2012 |[[Friðrik Jóhannsson]], fyrrverandi forstjóri Straums-Burðaráss er nú búsettur í Lettlandi. Þar sinnir hann rekstri á eignum sem áður heyrðu undir Nordic Partners, félag sem fjárfestirinn [[Gísli Þór Reynisson]] átti að stærstum hluta en hann lést árið 2009. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |title=60 milljarða afskriftir hjá Nordic Partners; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2012-12-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121220054340/http://www.dv.is/frettir/2012/12/16/60-milljarda-afskriftir-hja-nordic-partners/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Fjárfestingafélagið [[Gift]] |57 milljarða |2013 |Gift var í eigu Eignarhaldsfélags Samvinnutrygginga. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |title=Afskrifuðu rúma 57 milljarða hjá Gift; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403020048/http://www.dv.is/frettir/2013/1/29/afskrifudu-ruma-57-milljarda-hja-gift/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Magnús Kristinsson]] |50 milljarða |2010 |Magnús Kristinsson, útgerðarmaður í Vestmannaeyjum, fékk stóran hluta af tæplega 50 milljarða króna skuld eignarhaldsfélaga hans afskrifaðan eftir að hann samdi við skilanefnd Landsbankans. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Afskrifa þurfti einnig rúmlega 778,5 milljóna kröfur á hendur [[Mótormax ehf.]] í eigu Magnúsar. (Sjá [[Mótormax-dómurinn]]) <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |title=778 milljóna kröfur afskrifaðar; grein af dv.is 2010 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130114014954/http://www.dv.is/frettir/2013/1/9/778-milljona-krofur-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Teymi hf.]] |~50 milljarða |2009 |Vodafone og ýmis tölvufyrirtæki heyrðu undir Teymi. Félagið hafi síðan verið skipt niður í [[Skýrr]] og [[Vodafone]], nú [[Advania]] og [[Vodafone]]. Teymi hét áður Dagsbrún og um tíma Kögun. <ref>[http://www.vb.is/frettir/4907/ Teymi: Horfir í 30 milljarða króna afskrift skulda; grein af Vb.is 2009]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2013/02/23/ojofn_stada_vegna_afskrifta/ Ójöfn staða vegna afskrifta; grein af Mbl.is 2013]</ref> | |- |[[Actavis]] |43 milljarða |2012 |Þýski bankinn Deutsche Bank þurfti að afskrifa 257 milljónir evra, 43 milljarða króna, vegna Actavis á fyrsta ársfjórðungi 2012. <ref>[http://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/04/26/afskrifar_43_milljarda_vegna_actavis/ Afskrifar 43 milljarða vegna Actavis; grein af mbl.is 2012]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |title=Afskriftir óhjákvæmilegar hjá Björgólfi Thor; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122072630/http://www.dv.is/frettir/2011/11/20/afskriftir-ohjakvaemilegar-hja-bjorgolfi-thor/ |url-status=dead }}</ref> |[[Deutsche Bank]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Svartháfur (eignarhaldsfélag)|Svartháfur]] |38 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið Svartháfur afskrifaði rúmlega 38 milljarða króna lán til eignarhaldsfélaganna [[Racon Holding AB]] og [[Földungur|Földungs]], áður [[Vafningur|Vafnings]]. Félagið fékk 200 milljóna evra lán frá Glitni í ársbyrjun 2008 og endurlánaði peningana strax aftur til dótturfélaga Milestone, Racon og Vafnings. [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], formaður Sjálfstæðisflokksins, kom að Vafningsfléttunni í febrúar 2008 þegar hann veðsetti hlutabréf í Vafningi sem voru í eigu skyldmenna hans – faðir Bjarna og föðurbróðir áttu [[Þátt International]] með Wernersbræðrum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |title=Afskrifa 38 milljarða af Glitnisláni Svartháfs; grein af DV.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2011-12-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111219153815/http://www.dv.is/frettir/2011/10/9/afskrifa-38-milljarda-af-glitnislani-svarthafs/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Fjárfestingafélagið [[Unity Investments ehf.]] |37 milljarðar |2013 |Félagið var í eigu [[Baugur Group|Baugs Group]], [[FL Group]] og breska kaupsýslumannsins Kevin Stanford. ­Skráðir stjórnarmenn í félaginu samkvæmt ársreikningnum voru þeir [[­Jón ­Sigurðsson]], fyrrverandi forstjóri FL Group, og [[Stefán Hilmar Hilmarsson]], fyrrverandi fjármálastjóri Baugs. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |title=Ekki króna upp í kröfur á Baugs­fé­lag. - 37 milljarða gjaldþrot Unity Investments; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130321015607/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/ekki-krona-upp-i-krofur-baugsfelag/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Verslunarfélagið [[Hagar hf.]] |milli 35 og 40 milljarða |2011 |Heildarupphæð afskrifta Arion banka árið 2011 vegna viðskipta hans við [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] og fjölskyldu varðandi verslunarfélagið Haga nam milli 35 og 40 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |title=Ljóst að Arion afskrifar um 40 milljarða vegna viðskipta við Jón Ásgeir og fjölskyldu; grein af Eyjunni.pressunni.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624183211/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/02/12/ljost-ad-arion-afskrifar-40-milljarda-vegna-vidskipta-vid-jon-asgeir-og-fjolskyldu/ |url-status=dead }}</ref> |[[Arion banki]] |- |[[Umtak|Umtak, fasteignafélag olíufélagsins]] [[N1]] |um 20 milljarða |2012 |Umtak var hluti af fjárhagslegri endurskipulagningu N1 sem var yfirtekið af kröfuhöfum olíufélagsins í fyrra en félagið hélt utan um eignarhald á öllum fasteignum olíufélagsins. Eigandi Umtaks núna er Arion banki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |title=Afskrifðu 20 milljarða hjá dótturfélagi N1; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121103023832/http://www.dv.is/folk/2012/10/31/afskrifudu-20-milljarda-hja-dotturfelagi-n1/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Guðmundur Kristjánsson]] |20 milljarða |2011 |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi - Ath. Guðmundur er útgerðarmaður, oft kenndur við]] [[Brim (útgerðarfyrirtæki)|Brim]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |title=Guðmundur í Brimi fær 20 milljarða afskriftir en heldur hlutabréfum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-06-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120622045332/http://www.dv.is/frettir/2011/7/1/gudmundur-i-brimi-faer-20-milljarda-afskriftir-en-heldur-hlutabrefum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Íslenskir aðalverktakar ehf|Íslenskir aðalverktakar ehf/]][[Drög ehf]] |20 miljarða |2011 |Meðal eigenda Draga, móðurfélags ÍAV voru forstjórar þess, þeir [[Karl Þráinsson]] og [[Gunnar Sverrisson]]. Drög var tekið til gjaldþrotaskipta þann 17. nóvember 2011. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |title=20 milljarða afskriftir hjá Íslenskum aðalverktökum; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120107002936/http://www.dv.is/frettir/2011/12/4/20-milljarda-afskriftir-hja-islenskum-adalverktokum/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |[[Stím]] |20 milljarða |2010 |[[Jakob Valgeir Flosason]] er eigandi Stíms. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |title=Fékk milljarðs króna fyrirgreiðslu til kvótakaupa eftir milljarða afskriftir; grein af Eyjunni.pressunni.is 2010 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2015-10-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151017042150/http://eyjan.pressan.is/frettir/2010/11/24/fekk-milljards-krona-fyrirgreidslu-til-kvotakaupa-eftir-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://wayback.vefsafn.is/wayback/20120424100604/smugan.is/2012/04/hvad-verdur-nu-um-jakob-valgeir-og-bornin/ Hvað verður nú um Jakob Valgeir og börnin?; grein af Smugunni.is 2012]</ref> <ref>[http://www.youtube.com/watch?v=MSMLtwYtHN0 Jakob Valgeir í Stím fær milljarð hjá Landsbanka þrátt fyrir milljarðaafskriftir; umfjöllun Kastljóss, af youtube.com 2010]</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |title=Afskrifa meira en milljarð hjá Jakobi; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121019193953/http://www.dv.is/frettir/2012/10/18/afskrifa-meira-en-milljard-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn|Landsbankinn nýi]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Salt Investments]] |15, 5 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélag [[Robert Wessmann|Róberts Wessmann]]. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/8/25/afskrifa-milljarda-skuld-hja-roberti/ Afskrifa milljarða skuld hjá Róbert; grein af DV.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Glitnir]] |- |[[Höfðatorg ehf.|Höfðatorg ehf]] |15 milljarða |2011 |Skuldir Höfðatorgs ehf. voru felldar niður um 15 milljarða við endurskipulagningu félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/79439/ |title=Skuldir felldar niður um 15 milljarða; grein af Vb.is 2013 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130313090724/http://www.vb.is/frettir/79439/ |url-status=dead }}</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[EO ehf.]] |11,7 milljarða |2011 |Eignarhaldsfélagið hét áður Oddaflug. Það skuldaði 11,7 milljarða í lok árs 2009 en átti eignir fyrir um 86 þúsund krónur. EO ehf. er dótturfélag [[FI Fjárfestingar|FI Fjárfestinga]] sem er alfarið í eigu [[Hannes Smárason|Hannesar Smárasonar]] og hélt einnig um eign hans í [[FL Group]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |title=Félag Hannesar Smárasonar í bullandi mínus; grein í Dv.is 2011 |access-date=2013-03-27 |archive-date=2011-05-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110508021200/http://www.dv.is/frettir/2011/5/4/felag-hannesar-smarasonar-i-bullandi-minus/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[k08|k08/]][[Ingvar Vilhjálmsson ehf.]] |8 milljarða |2012 |Ath. þrotabú eignalauss félags [[Ingvar Vilhjálmsson|Ingvars Vilhjálmssonar]], fyrrverandi framkvæmdastjóra markaðsviðskipta Kaupþings. Kröfur í félagið k08 ehf. námu tæplega 8 milljörðum króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |title=8 milljarða kúlulánaskuldir Ingvars afskrifaðar; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206032711/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/8-milljarda-kululanaskuldir-ingvars-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> |[[Kaupþing]] |- |Eignarhaldsfélagið [[Sævarhöfði (eignarhaldsfélag)|Sævarhöfði]] og Fasteignafélagið [[Sævarhöfði (fasteignafélag)|Sævarhöfði]]/félög í eigu eigenda fjárfestingarfélagsins [[Sund (fjárfestingafélag)|Sunds]] |7,5 milljarða |2012 |Ath. Félögin voru í eigu Kristins Þórs Geirssonar og Sunds sem aftur var í eigu Gunnþórunnar Jónsdóttur, sonar hennar Jóns Kristjánssonar og Gabríelu Kristjánsdóttur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |title=Afskrifa milljarða hjá Sundurunum; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054211/http://www.dv.is/frettir/2012/1/3/afskrifa-milljarda-hja-sundurunum/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Þorgeir Baldursson|Þorgeir Baldursson/]][[Kvos]] |5 milljarða |2015 |Kvos er aðaleigandi prentsmiðjunnar Odda. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74564/ |title=Fékk milljarða afskrifaða og kaupir Plastprent; grein af Vb.is 2010 |access-date=2012-07-23 |archive-date=2012-07-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120719062137/http://www.vb.is/frettir/74564/ |url-status=dead }}</ref> Gömlu hluthafar Kvosar og Odda (m.a. [[Þorgeir Baldursson]]) eignuðust síðan fyrirtækið aftur eftir skuldaafskriftirnar hjá Arion banka og Landsbankanum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |title=Eignast Odda aftur eftir fimm milljarða afskriftir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120419234243/http://www.dv.is/frettir/2012/4/16/eignast-odda-aftur-eftir-fimm-milljarda-afskriftir/ |url-status=dead }}</ref> |Landsbankinn,[[Arion banki]]. |- |[[EM 13 ehf.]] |4,3 milljarðar |2013 |Félagið EM 13 er kannski betur þekkt sem [[BNT hf.]] fyrrverandi móðurfélag [[N1]]. Talsvert var fjallað um félagið BNT í fjöllmiðlum, sér í lagi vegna aðkomu félagsins að [[Vafningsfléttan|Vafningsfléttunni]] svokölluðu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |title=Milljarðaafskriftir vegna gjaldþrots BN; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130127112317/http://www.dv.is/frettir/2013/1/22/milljardaafskriftir-vegna-gjaldthrots-bnt/ |url-status=dead }}</ref> | |- |[[Runns|Runns ,]] [[Runns 2]] og Sólstafir |4,3 milljarða |2009 |félög í eigu Þorsteins Jónssonar og Magnúsar Ármanns, en rúmlega 4.3 milljarðar af rúmlega 4.7 milljarða skuldum þeirra við Byr voru færðir á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |[[Byr]] |- |[[Árdegi hf.]] |4,1 milljarð |2013 |Árdegi hf. var umsvifamikið í verslanarekstri á árunum fyrir hrun og átti meðal annars á einhverjum tímapunkti, beint og óbeint, verslanir [[BT]], [[Skífan|Skífuna]], Next, [[Noa Noa]], [[Sony Center]] og Merlin verslunarkeðjuna í Danmörku. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |title=Milljarðagjaldþrot fyrrverandi verslana­risa. - Skiptum lokið á þrotabúi Árdegis hf.; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130118223059/http://www.dv.is/frettir/2013/1/15/milljardagjaldthrot-fyrrverandi-verslanarisa/ |url-status=dead }}</ref> |[[Landsbankinn]] |- |Bílaumboðið [[Brimborg]] |4 milljarðar |2010 |Skuldirnar sem afskrifaðar voru námu 58 prósentum af heildarskuldum fyrirtækisins. <ref>[http://www.visir.is/fjorir-milljardar-afskrifadir-hja-brimborg/article/2011111109726?fb_ref=top&fb_source=home_multiline Fjórir milljarðar afskrifaðir hjá Brimborg; grein af Vísi.is 2011]</ref> | |- |Eignarhaldsfélagið [[Fikt ehf]]/[[FS7]] |3,7 til 5 milljarða |2010 |FS7 var einkahlutafélag [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og hélt meðal annars utan um hlut hans í [[Icelandair]]. Eignarhaldsfélagið Fikt ehf. hélt utan um hlut hans í FS7. Félagið skuldaði meira en 4 milljarða króna sem líklega ekkert fékkst nokkuð upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |title=Afskrifað hjá Finni í skugga milljarða eign; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120112061933/http://www.dv.is/frettir/2011/12/15/afskrifad-hja-finni-i-skugga-milljarda-eigna/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.visir.is/article/20100228/VIDSKIPTI06/870707911/1047 Milljarða skuld Finns líklega afskrifuð; af Vísi.is 2010]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Afskrifar fimm milljarða hjá félagi Finns; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-03-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120331042707/http://www.dv.is/frettir/2012/3/28/afskrifar-milljarda-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> | |- | | | | | |} * [[Gráfell ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - [[Landsbanki Íslands]] - Ath. Gráfell er að fullu í eigu eignarhaldsfélagsins [[Látrar]] sem aftur er í eigu útgerðarfélagsins [[Ingimundur hf.|Ingimundar hf.]] sem útgerðarmaðurinn [[Ármann Ármannsson]] á. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |title=Risagjaldþrot hjá félagi skattakóngs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120813002945/http://www.dv.is/frettir/2012/8/10/risagjaldthrot-hja-felagi-skattakongs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Bergið ehf.]] - 3,8 milljarða - 2012 - Ath. Eigendur félagsins voru [[Steinþór Jónsson]], athafnamaður og fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ, og [[Jónmundur Guðmarsson]], núverandi framkvæmdastjóri Sjálfstæðisflokksins og fyrrverandi bæjarstjóri á Seltjarnarnesi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Steinþóri og Jónmundi -Sparisjóðirnir veittu Berginu lán til hlutabréfakaupa; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130802154615/http://www.dv.is/frettir/2012/6/13/afskrifa-milljarda-hja-steinthori-og-jonmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Höfðaborg ehf]] - 3,5 milljarða - [[2012]] - Ath. Höfðaborg, eignarhaldsfélag í eigu [[Pétur Guðmundsson|Péturs Guðmundssonar]], eiganda verktakafyrirtækisins [[Eykt]]ar, skildi eftir sig 3,5 milljarða króna skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |title=Milljarða afskriftir Péturs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110044600/http://www.dv.is/frettir/2012/1/2/milljarda-afskriftir-peturs/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfyrirtækið [[Stakkavík]] - 3,3 milljarða - [[2011]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Stakkavík er í Grindavík. Afskriftirnar koma fram í ársreikningi félagsins fyrir árið 2011. [http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ Fengu 3.300 milljóna afskrift og afslátt af veiðigjaldinu; grein af Dv.is 2013] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130613163305/http://www.dv.is/frettir/2013/6/9/fengu-3300-milljona-afskrift-og-afslatt-af-veidigjaldinu-4GVWKM/ |date=2013-06-13 }} * Fjárfestingafélagið [[Sólmon ehf.]] - 3,3 milljarða - [[2012]] - [[Sparisjóðabankinn]], [[Sparisjóðurinn í Keflavík]] og [[Sparisjóður Reykjavíkur og nágrennis]], nú Drómi - Ath. fjárfestingarfélag [[Magnús Ármann|Magnúsar Ármann]], Sólmon ehf., var tekið var til gjaldþrotaskipta með úrskurði Héraðsdóms Reykjavíkur í október 2012. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |title=Þriggja milljarða afskriftir hjá Magnúsi Ármann; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120206033651/http://www.dv.is/frettir/2012/2/3/thriggja-milljarda-afskriftir-hja-magnusi-armann/ |url-status=dead }}</ref> * Útgáfufélagið [[Árvakur]] - rúmlega 3 milljarða króna - [[2008]] - [[Landsbankinn]] og [[Íslandsbanki]] - Ath. Árvakur er útgáfufélag [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. <ref>[http://www.visir.is/%C3%8Dslandsbanki-og-Landsbanki-afskrifa-um-3-milljar%C3%B0a-vegna-%C3%81rvakurs-/2009804921707 Íslandsbanki og Landsbanki afskrifa um 3 milljarða vegna Árvakurs; grein af Vísi.is 2008]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Þeir fengu síðan afskrifaðan um 1 milljarð árið 2012. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/17/mogginn-losnar-vid-einn-milljard/ Mogginn losnar við einn milljarð; grein af dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[KÞG Holding]] - um 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Eignarhaldsfélag í eigu [[Kristinn Þór Geirsson|Kristins Þórs Geirssonar]], núverandi stjórnarformanns 66°norður. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |title=Stjórnarformaður 66°norður fékk þrjá milljarða afskrifaða; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-30 |archive-date=2013-04-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130401013907/http://www.dv.is/frettir/2013/3/30/stjornarformadur-66nordur-fekk-thrja-milljarda-afskrifada/ |url-status=dead }}</ref> * [[Fóðurblandan hf.]] - um 3 milljarða - [[2010]] - [[Arion banki]] - Ath. skuldir fyrirtækisins lækkuðu um þrjá milljarða. Voru árið 2011 um tveir milljarðar króna en fyrirtækið skuldaði rúmlega 5,1 milljarð í árslok 2008. Stærsti eigandi Fóðurblöndunnar er [[Kaupfélag Skagfirðinga]] með yfir 70% hlut og [[Auðhumla]] með um 18% hlut. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Nóna]] - 2,6 milljarða - [[2010]] - [[Landsbankinn]] nýi. - Ath Nóna er að mestu í eigu fyrirtækisins [[Skinney-Þinganes hf.]] * Eignarhaldsfélagið [[VGK Invest]] - 3 milljarða - 2011 - Ath. VGK Invest er að öllu leyti eða að hluta til í eigu [[Finnur Ingólfsson|Finns Ingólfssonar]] og var annað fyrirtækið í eigu hans sem varð gjaldþrota með nokkurra mánaða millibili. Félagið var einn af hluthöfunum í jarðvarmafyrirtækinu [[Geysir Green Energy|Geysi Green Energy]] og síðar [[Reykjavík Energy Invest]] (REI). <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |title=Milljarðagjaldþrot hjá Finni Ingólfssyni; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120122101953/http://www.dv.is/frettir/2011/11/21/milljardagjaldthrot-hja-finni-ingolfssyni/ |url-status=dead }}</ref> * [[BOM fjárfestingafélag ehf]] - 2,6 milljarða - [[Landsbankinn]] nýi - [[2012]] - Ath. BOM var í eigu [[Magnús Þorsteinsson (athafnamaður)|Magnúsar Þorsteinssonar]] athafnarmanns. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |title=2,6 milljarðar afskrifaðir hjá Magnúsi Þorsteinssyni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-09-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120918045418/http://www.dv.is/frettir/2012/6/18/26-milljardar-afskrifadir-hja-magnusi-thorsteinssyni/ |url-status=dead }}</ref> * Einkahlutafélagið [[7 hægri ehf.]] - 2 milljarða - 2012 - Ath. Einkahlutafélagið var í eigu [[Kristján Arason|Kristjáns Arasonar]]. Félagið var tekið til gjaldþrotaskipta í desember árið 2010 og er skiptum nú lokið. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |title=Tveir millj­arð­ar af­skrif­að­ir hjá fé­lag­i Kristj­áns. - Engar eignir fundust í félagi hans 7 hægri ehf.; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121224134622/http://www.dv.is/frettir/2012/12/19/tveir-milljardar-afskrifadir-hja-kristjani/ |url-status=dead }}</ref> * Útgerðarfélagið [[R400 ehf.]] (hét áður [[Rómur ehf.]]) - 1, 9 milljarða - 2013 - [[Landsbankinn]] - Ath. Félagið var í helmingseigu ­útgerðarmannsins [[Jakob Valgeir Flosason|Jakobs Valgeirs Flosasonar]] í gegnum félagið [[Jakob Valgeir ehf.]] [[Hraðfrystihúsið-Gunnvör hf.]] átti hinn helminginn í gegnum ­félagið [[Skollaborg ehf.]] <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |title=Landsbanki afskrifar milljarða hjá Jakobi; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-04-05 |archive-date=2013-04-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130408061559/http://www.dv.is/frettir/2013/4/5/landsbanki-afskrifar-milljarda-hja-jakobi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Votaberg ehf.]] - 1,8 milljarð - [[2013]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Votberg ehf. var leigusali Kvikmyndaskóla Íslands. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |title=Af­skrif­a nærr­i 1.840 millj­ón­ir hjá Vot­a­berg­i; grein af dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130108111134/http://www.dv.is/frettir/2013/1/4/afskrifa-naerri-1840-milljonir-hja-votabergi/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag pítsukeðjunnar [[Domino's]] - 1,5 milljarða - [[2012]] - [[Landsbankinn]] - Ath. Landsbankinn afskrifaði nærri 1.500 milljónir króna af skuldum rekstrarfélags pítsukeðjunnar Domino's á Íslandi í fyrra þegar það var selt til fjárfestisins Birgis Bieltvedts. Domino's var í eigu útgerðarmannsins og fjárfestisins [[Magnús Kristnsson|­Magnúsar Kristinssonar]] fyrir hrunið 2008 og námu skuldir félagsins rúmlega 1.820 milljónum í lok árs 2010. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |title=Domino´s fékk 1500 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2012-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120323215046/http://www.dv.is/frettir/2012/3/21/afskriftir-samsvara-einni-og-halfri-milljon-pitsa/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[AB 154 ehf.]] - 1, 3 milljarða - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. Félagið var í eigu framkvæmdastjóra fyrirtækjasviðs Íslandsbanka, [[Vilhelm Már Þorsteinsson|Vilhelms Más Þorsteinssonar]]. Félag var úrskurðað gjaldþrota í Héraðsdómi Reykjaness þann 8. nóvember 2012. Engar eignir fundust í þrotabúinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlu­lán fram­kvæmda­stjóra; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130318004027/http://www.dv.is/frettir/2013/3/14/islandsbanki-afskrifar-kululan-framkvaemdastjora/ |url-status=dead }}</ref> * [[Axel ehf.]] áður Katla Seafood - 1,3 milljarða - [[2012]] - Ath. Félagið, dótturfyrirtæki [[Samherjar|Samherja]] var upphaflega stofnað til að kaupa Afríkuútgerð Sjólaskipa á vormánuðum 2007. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |title=Samherji fær 13 hundruð milljóna afskrift hjá Glitni; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121130080650/http://www.dv.is/frettir/2012/11/27/samherji-faer-13-hundrud-milljona-afskrift-hja-glitni/ |url-status=dead }}</ref> Samherjar gáfu út tilkynningu nokkru síðar og sögðu fréttina ranga. <ref>[http://www.samherji.is/is/frettir/getAllItems/1/samherji-hefur-engar-afskriftir-fengid; Samherji hefur engar afskriftir fengið; grein af Samherji.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Hugbúnaðar- og fjarskiptafélagið [[Raflagnir og ráðgjöf.]], sem áður hét [[Industria hf.]] - 1,1 milljarða - 2013 - Ath. Skráður stofnandi og stjórnarformaður félagsins var [[Erlingur Freyr Guðmundsson|Erling Freyr Guðmundsson]] en frændi hans [[Guðjón Már Guðjónsson]], betur þekktur sem Guðjón í Oz, var framkvæmdastjóri fyrirtækisins og kom að stofnun þess að auki. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |title=Íslensk fjarskiptaútrás endaði illa; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130310001506/http://www.dv.is/frettir/2013/3/6/islensk-fjarskiptautras-endadi-illa/ |url-status=dead }}</ref> * Rekstrarfélag [[10-11]] - 1 milljarð - [[2011]] - [[Arion banki]] - Ath. Í skýringum með ársreikningum fyrirtæksins kemur fram að Arion banki hafi breytt kröfu á hendur félaginu upp á nærri 1.300 milljónir króna í hlutafé að nafnverði nærri 130 milljónir króna. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |title=Rúmur milljarður afskrifaður; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120109054153/http://www.dv.is/frettir/2011/12/7/rumur-milljardur-afskrifadur/ |url-status=dead }}</ref> * [[GOGS ehf]] - 1 milljarð rúman - [[2011]] - [[Straumur-Burðarás]] - Ath. Félagið Gogs var í eigu [[Guðmundur Arnar Þórðarson|Guðmundar Arnar Þórðarsonar]] sem var starfsmaður Straums, framkvæmdastjóri fyrirtækjasviðs, þar til árið 2007. Straumur var eini kröfuhafi félagsins og fundust engar eignir í búinu. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |title=Afskrifa milljarða hjá Guðmundi; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120110041618/http://www.dv.is/frettir/2011/12/11/afskrifa-milljard-hja-gudmundi/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[FI fjárfestingar ehf.]] - 1 milljarð rúman - [[2009]] - [[Byr]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Hannes Smárason|Hannesar Smársonar]]. Félagið var í vanskilum við Byr upp á rúman milljarð króna og var nánast öll skuldin færð á afskriftarreikning. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2011/7/21/byr-afskrifadi-milljarda-2009/ Byr afskrifaði milljarða 2009; grein af Dv.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[B-17]] - 952 milljónir - [[2012]] - Ath. Félagið hélt um eignarhluti [[Brynjólfur Bjarnason|Brynjólfs Bjarnasonar]] í Existu og skuldaði um 1,5 milljarða í árslok 2009. Ekkert fékkst upp í kröfur. Brynjólfur var forstjóri Símans og Skipta á árunum 2002-2010. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/69602/ |title=Nærri milljarðs kröfum lýst í félag Brynjólfs; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-21 |archive-date=2013-02-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130217035422/http://www.vb.is/frettir/69602/ |url-status=dead }}</ref> <ref>[http://www.dv.is/mobile/frettir/2012/4/5/thetta-er-ekki-beint-glaesilegur-ferill/ „Þetta er ekki beint glæsilegur ferill“; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Vesturhöfn ehf.]] - um 900 milljónir - [[201]] - Ath. Félagið var að stærstum hluta í eigu [[Páll Hermann Kolbeinsson|Páls Hermanns Kolbeinssonar]] og [[Benedikt Sigurðsson|Benedikts Sigurðssonar]], samkvæmt síðasta birta ársreikningi þess. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |title=Skilja eftir sig 900 milljóna skuldir - keyptu Sævar Karl árið 2007; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-11-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121128001252/http://www.dv.is/frettir/2012/11/19/skilja-eftir-sig-900-milljona-skuldir/ |url-status=dead }}</ref> * Vídeóleigan [[Bónusvídeó]] í Lágmúla - 844 milljónir - [[2012]] - Ath. Vídeóleigan skuldaði tæplega 850 milljónir króna þegar félagið var tekið til gjaldþrotaskipta. Fundust engar eignir upp í kröfurnar, sem námu nákvæmlega 844.821.872 krónum. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |title=Gjaldþrota Bónusvídeó með gríðarlegar skuldir; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2013-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130101054900/http://www.dv.is/frettir/2012/12/27/storskuldug-videoleiga-taeplega-850-milljona-skuld/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Langidalur ehf.]] - 826 miljónir - 2012 - Ath. Langidalur var eignarhaldsfélag Magnús [[Pálmi Örnólfsson|Magnúsar Pálma Örnólfssonar]], fyrrverandi forstöðumanns gjaldeyrismiðlunar Glitnis. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |title=Magnús fékk 826 milljóna afskrift; grein af Dv..is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-04-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130421035954/http://www.dv.is/frettir/2012/3/4/magnus-fekk-826-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Varnagli (eignarhaldsfélag)|Varnagli]] - um 800 milljónir - 2012 - Ath. Eignarhaldsfélagið Varnagli var í eigu [[Tryggvi Þór Herbertsson|Tryggva Þórs Herbertssonar]] þingmanns. Félagið skuldaði rúmar 800 milljónir króna og átti nánast engar eignir á móti þessum skuldum – tæpar 400 þúsund krónur. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |title=Já ég er búinn að greiða þetta“; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121021212013/http://www.dv.is/frettir/2012/10/19/varnagli-tryggva-thors-gjaldthrota/ |url-status=dead }}</ref> * [[Imagine Investments]] - rúmar 800 milljónir - [[2009]] - [[Glitnir banki hf.]] - Ath. Imagine Investments var eignarhaldsfélag [[Bjarni Ármannsson|Bjarna Ármanssonar]]. <ref>[http://www.visir.is/article/20090909/VIDSKIPTI06/99458173 Bjarni fær 800 milljónir afskrifaðar; af Vísi.is 2009]</ref> * [[Caramba - hugmyndir og orð ehf.]] - 730 milljónir - [[2012]] - [[Kaupþing]], [[Arion banki]], [[KPMG]] og [[Tollstjórinn í Reykjavík]] - Ath. Eignarhaldsfélag [[Björn Ingi Hrafnsson|Björns Inga Hrafnssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |title=Afskrifa 730 milljóna skuldir hjá félagi Björns Inga; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120414014640/http://www.dv.is/frettir/2012/4/11/afskrifa-730-milljona-skuldir-hja-birni-inga/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Kex ehf.]] - 650 milljónir - [[2012]] - [[Landsbankinn]] nýi - Ath. Eignarhaldfélag var í eigu Eggerts Magnússonar. Eggert var viðskiptafélagi Björgólfs Guðmundssonar þegar þeir keyptu [[West Ham United]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |title=Afskrifa 650 milljónir hjá Eggert; grein af Dv.is 2012 |access-date=2012-07-22 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175106/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/landsbankinn-afskrifar-650-milljonir-hja-eggerti/ |url-status=dead }}</ref> * [[C22]] - 600 milljónir - [[2010]] - [[Íslandsbanki]] - [[2010]] - Ath. [[Þorgils Óttar Mathiesen]] tók 600 milljóna kúlulán til hlutabréfakaupa við starfslok sín sem forstjóri [[Sjóvá]]. Lánið var veitt til kaupa á hlutabréfum í fasteignafyrirtækinu [[Klasi ehf.|Klasa ehf.]] sem Þorgils tók við stjórn á í kjölfarið. Hlutabréfin fóru inn í félagið C22 en er skiptameðferð lauk fengust tvær milljónir króna upp í kröfur. <ref>{{cite web |url=http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |title=Þorgils Óttar Mathiesen fær 600 milljónir króna afskrifaðar; af Eyjunni.is 2010 |access-date=2010-11-12 |archive-date=2010-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101114135825/http://eyjan.is/2010/11/11/thorgils-ottar-mathiesen-faer-600-milljonir-krona-afskrifadar/#comment-118340 |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[7 jarðir ehf.]] - 593 milljónir - [[2012]] - Ath. Eignarhaldsfélagið var í eigu [[Guðjón Már Guðjónsson|Guðjóns Más Guðjónssonar]], sem yfirleitt er kenndur við hugbúnaðarfyrirtækið [[OZ]]. Það skildi eftir sig skuldir sem ekkert fékkst upp í. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |title=593 milljóna afskrift hjá félagi Guðjóns í OZ; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120625161039/http://www.dv.is/frettir/2012/3/29/593-milljona-afskrift-hja-felagi-gudjons-i-oz/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sláturfélag Suðurlands]] - 565 milljónir - [[2010]] - [[Arion banki]] - ATh. Í ársreikningi Sláturfélagsins (SS) árið 2010 kemur fram að verðbætur og gengistap lána að andvirði 565 milljónir króna hafa verið felldar niður. <ref>[http://www.vb.is/frettir/2119/ Fyrirtæki tengd landbúnaði fá skuldir felldar niður; grein af Vb.is 2011]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> * [[Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson]] - 462 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Þorvaldur Lúðvík Sigurjónsson, fyrrverandi forstjóri Sögu Capital, var í hópi 20 stærstu skuldara Sparisjóðsins í Keflavík. Skuldir hans voru 514 milljónum króna en um 90 prósent þeirra hafa nú verið afskrifaðar. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Þorvaldur sleppur við 462 milljónir; grein í Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref> * [[Næstu aldamót ehf.]] (Rekstrarfélag [[Bang & Olufsen]]) - 373 milljónir - [[2012]] - Ath. Eigendur félagsins voru þeir Óskar Tómasson, sem jafnframt var forstjóri verslunarinnar, en hann átti 40 prósenta eignarhlut, Bjarni Óskarsson, sem einnig átti 40 prósenta eignarhlut, og eignarhaldsfélagið Laugaból sem meðal annars var í eigu Guðmundar Birgissonar, sem kenndur er við bæinn Núpa í Ölfusi. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |title=Fá 373 milljóna afskrift; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120527175333/http://www.dv.is/frettir/2012/5/23/fa-373-milljona-afskrift/ |url-status=dead }}</ref> * Skartgripaverslunin [[Leonard]] - 312 miljónir - 2010 - ATh. Skartgripa- og úraverslunin Leonard var tekið til gjaldþrotaskipta sumarið 2010. Skuldir félagsins námu 312 milljónum króna og fékkst ekkert upp í þær kröfur. Eigendur eru [[Sævar Jónsson]] og [[Helga Danielsdóttir]]. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * [[Geirmundartindur ehf.]] - 281 milljón - [[2013]] - [[Íslandsbanki]] - Ath. núverandi forstöðumaður verðbréfamiðlunar hjá Íslandsbanka, [[Elmar Svavarsson]] fékk 171 milljón króna kúlulán hjá Glitni í gegnum félagið Geirmundartind ehf. til þess að kaupa hlutabréf í bankanum í maí 2008. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |title=Íslandsbanki afskrifar kúlulán Elmars; grein í Dv.is 2013 |access-date=2013-03-20 |archive-date=2013-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130323061801/http://www.dv.is/frettir/2013/3/20/islandsbanki-afskrifar-kululan-elmars/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[Blikavöllur 3]] - 280 milljónir - [[2012]] - [[Sparisjóður Keflavíkur]] - Ath. Blikavöllur 3 ehf. var að fullu í eigu [[Fasteignafélag Suðurlands ehf.|Fasteignafélags Suðurnesja ehf.]], það félag er svo aftur í eigu Sparisjóðabanka Íslands (40%), félagsins Heiðarbúar ehf. (40%) og Sparisjóðsins í Keflavík (20%). Félagið Heiðarbúa ehf., áttu þeir [[Steinþór Jónsson]], fyrrverandi bæjarfulltrúi Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ og stjórnarmaður í Sparisjóði Keflavíkur, og athafnamaðurinn [[Sverrir Sverrisson]]. Dótturfélag þess, Fasteignafélag Suðurnesja, stofnaði Steinþór og var að auki fyrsti stjórnarmaður félagsins. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |title=Enn afskrifað hjá félögum Steinþórs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-06-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620072820/http://www.dv.is/frettir/2012/6/16/enn-afskrfad-hja-felogum-steinthors/ |url-status=dead }}</ref> * [[Ferðaskrifstofa Íslands]] - 262 milljónir -[[Landsbankinn]] nýi - Ath. ferðaskrifstofa [[Pálmi Harldsson|Pálma Haraldssonar]]. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |title=Félag Pálma fékk 262 milljónir afskrifaðar; grein af Dv.is 2011 |access-date=2013-03-15 |archive-date=2012-01-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120101072457/http://www.dv.is/frettir/2011/10/5/felag-palma-fekk-262-milljonir-afskrifadar/ |url-status=dead }}</ref> * Fasteignafélags [[Suðurnesja ehf.]] - 246 milljónir - [[2013]] - Ath. Félagið var í eigu Sparisjóðabanka Íslands, Steinþórs Jónssonar, Sverris Sverrissonar og ­Sparisjóðsins í Keflavík. <ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |title=Afskrifa 246 milljónir hjá félagi í eigu Steinþórs; grein af Dv.is 2013 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2013-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130126060248/http://www.dv.is/frettir/2013/1/23/sonur-bankastjora-losnar-vid-risalan/ |url-status=dead }}</ref> * [[Sævar Jónsson]] - 232 miljón - [[2012]] - Ath. Engar eignir voru til upp í rúmlega 232 milljóna króna kröfur í persónulegt gjaldþrot Sævars, sem er venjulega kenndur við skartgripa- og úraverslunina Leonard. <ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/76466/ |title=Eigandi Leonard skuldaði 230 milljónir; grein af Vb.is 2012 |access-date=2013-03-25 |archive-date=2012-11-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121124230406/http://www.vb.is/frettir/76466/ |url-status=dead }}</ref> * Eignarhaldsfélagið [[SJE ehf.]] - 180 milljónir - [[2012]] - Ath. SJE ehf. var eignarhaldsfélag [[Steinþór Jónsson|Steinþórs Jónssonar]], athafnamanns og fyrrverandi bæjarfulltrúa Sjálfstæðisflokksins í Reykjanesbæ. <ref>[http://www.dv.is/frettir/2012/7/9/180-milljona-afskriftir-baetast-vid-milljarda/ 180 milljóna afskriftir bætast við milljarða; grein af Dv.is 2012]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] 4vaz9nv9el0sl6jflcgumus32c7whia 1979373 1979372 2026-09-18T13:29:58Z Akigka 183 1979373 wikitext text/x-wiki Hundruð íslenskra fyrirtækja fengu afskriftir á skuldum sínum við fjármálafyrirtæki í kjölfar bankahrunsins og yfirtöku erlendra kröfuhafa á eignum og skuldum íslensku bankanna. Hafa ber í huga að afskriftir skulda fyrirtækja voru á kostnað bankanna og kröfuhafa þeirra. Þær voru ekki greiddar af skattborgurum eða almenningi.<ref>{{cite web |url=http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |title=Afskriftir og (ó)réttlæti|website=Eyjan.is|date=9.1.2013|access-date=2013-04-15 |archive-date=2013-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130115030851/http://blog.pressan.is/vthorsteinsson/2013/01/09/afskriftir-og-rettlaeti/ |url-status=dead }}</ref> Í svörum efnahags- og viðskiptaráðherra, [[Árni Páll Árnason|Árna Páls Árnasonar]], við fyrirspurn [[Einar K. Guðfinnsson|Einars K. Guðfinnssonar]] á Alþingi 2011 kom fram að afskriftir til fyrirtækja og hlutafélaga námu 480 milljörðum króna af alls 503 milljarða afskriftum lána í bankakerfinu á árunum 2009 og 2010.<ref>{{cite report|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/pdf/1839.pdf|title=Svar efnahags- og viðskiptaráðherra við fyrirspurn Einars K. Guðfinnssonar um afskriftir í fjármálakerfinu|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneyti Íslands|year=2011}}</ref><ref>{{cite web |url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |title=Fyrirtæki fengu 480 af 503 milljarða afskriftum. Afskriftir eignarhaldsfélaga 345 milljarðar?|website=Eyjan|date=5.9.2011|access-date=2013-03-15 |archive-date=2016-06-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185500/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/05/fyrirtaeki-fengu-440-milljarda-af-503-milljarda-afskriftum-345-milljardar-til-fyrirtaekja-sem-ekki-starfa-i-helstu-atvinnugreinum/ |url-status=dead }}</ref> Árið 2011 sagði [[Rúv]] frá því að fimmtíu fyrirtæki höfðu fengið meira en milljarð afskrifaðan frá hruni, samtals 550 milljarða.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/afskriftir-fyrirtaekja-fra-hruni|title=Afskriftir fyrirtækja frá hruni|website=Rúv.is|date=2. október 2011}}</ref> Árið 2011 hafði íslenska ríkið afskrifað 192 milljarða króna skuldir fjármálafyrirtækja.<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/rikid-hefur-afskrifad-192-milljarda-skuldir-fjarmalafyrirtaekja/article/2011110509465|title=Ríkið hefur afskrifað 192 milljarða skuldir fjármálafyrirtækja|website=Vísir|date=05. msí 2011|author=Jón Hákon Halldórsson}}</ref> Fram kom í skýrslu [[Ríkisendurskoðun]]ar um fyrirgreiðslu við fjármálafyrirtæki að heildarkostnaður ríkisins vegna [[Sparisjóður Keflavíkur|Sparisjóðsins í Keflavík]] hafi verið um 25 milljarðar króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |title=Bankastjórinn fyrrverandi sleppur við 462 milljónir|website=Dv.is|date=27.7.2012|author=Jóhann Páll Jóhannsson|archive-date=2013-10-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131007214010/http://www.dv.is/frettir/2012/7/27/thorvaldur-sleppur-vid-462-milljonir/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite report|url=https://rikisendurskodun.is/reskjol/files/Skyrslur/2012-fyrirgreidsla_vid_fjarmalafyrirtaeki.pdf|title=Fyrirgreiðsla ríkisins við fjármálafyrirtæki og stofnanir í kjölfar bankahrunsins|publisher=Ríkisendurskoðun|date=27.6.2012}}</ref> Árið 2012 höfðu skuldir íslenskra fyrirtækja, auðmanna og heimilanna í landinu verið felldar niður um nærri 750 milljarða króna frá hruni.<ref>{{cite web|url=http://www.ruv.is/frett/750-milljarda-skuldir-felldar-nidur|title=750 milljarða skuldir felldar niður|website=Ruv.is|date=21. febrúar 2012}}</ref> Þýskir bankar töpuðu langmestu á Íslendingum miðað við höfðatölu landsmanna í þeim ríkjum sem þeir lánuðu hvað mest til á árunum fyrir hrun. Heildartap þýskra fjármálafyrirtækja vegna lánveitinga til íslenskra banka nam 21 milljarði dollara eða samtals rúmlega 2.730 milljörðum íslenskra króna.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |title=Þjóðverjar töpuðu mest á Íslendingum|website=Dv.is|date=6.6.2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2012-06-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120616084529/http://www.dv.is/frettir/2012/6/6/thjodverjar-topudu-mest-islendingum/ |url-status=dead }}</ref> Í kjölfar bankahrunsins lentu hundruð fyrirtækja og einstaklinga í greiðsluvanda vegna lána hjá föllnu bönkunum og deilur um uppgjör þessara lána stóðu næstu ár. Deilt var um lögmæti [[myntkörfulán]]a, veðlaus kúlulán til tengdra aðila (meðal annars starfsfólks fjármálafyrirtækja) vegna hlutabréfakaupa í bönkunum í aðdraganda hrunsins (dulinna [[hringfjárfesting]]a), og afskriftir vegna stórra gjaldþrota eignarhaldsfélaga auðmanna. Oft töpuðust skuldir hreinlega vegna þess að veðin voru í hlutabréfum sem voru orðin verðlaus, eða þær voru skráðar á gjaldþrota hlutafélög. Þannig var tap Landsbankans vegna gjaldþrots BG Holding (dótturfélags [[Baugur Group|Baugs Group]]) 130 milljarðar króna<ref>{{cite web|url=http://www.visir.is/eignarlaust-baugsfelag-i-130-milljarda-gjaldthroti/article/2016160529917|title=Eignarlaust Baugsfélag í 130 milljarða gjaldþroti|website=Vísir|date=20. maí 2016|author=Ingvar Haraldsson}}</ref> og áætlað var að 100 milljarðar hefðu tapast vegna gjaldþrots verktakafyrirtækisins Bygg í eigu [[Gunnar Þorláksson|Gunnars Þorlákssonar]] og [[Gylfi Héðinsson|Gylfa Héðinssonar]].<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |title=Eitt stærsta gjaldþrot Íslandssögunnar|website=DV.is|date=3. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-date=2013-05-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130506160241/http://www.dv.is/frettir/2011/11/3/eitt-staersta-gjaldthrot-islandssogunnar/ |url-status=dead }}</ref> Strax eftir setningu [[neyðarlögin|neyðarlaganna]] var hafist handa við að verja eignasöfn bankanna. [[Samkeppniseftirlitið]] mælti með því að færa niður höfuðstól skulda hjá rekstrarhæfum fyrirtækjum sem ekki voru gjaldfær vegna hins tímabundna efnahagsástands.<ref>{{cite report|title=Samkeppnin eftir hrun|publisher=Samkeppniseftirlitið|series=Ritröð Samkeppniseftirlitsins 2|year=2011|url=https://www.samkeppni.is/media/skyrslur-2011/Samkeppnin_eftir_hrun.pdf}}</ref> Hinir föllnu bankar, sem komnir voru í eigu erlendra kröfuhafa, afskrifuðu þannig háar fjárhæðir til að koma í veg fyrir stór gjaldþrot og tap á eignasöfnum, sem hægt væri að selja síðar á betra verði.<ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=1RJm5bMlw1U|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=1}}</ref><ref>{{cite AV media|author=Kristinn Hrafnsson|url=http://www.youtube.com/watch?v=xRhD_sdKwiw|title=Þvingaðar afskriftir|media type=Sjónvarpsþáttur|publisher=Fréttaaukinn|year=2009|volume=2}}</ref> Þessar afskriftir gátu numið tugum eða hundruðum milljarða í einstaka tilfellum. Yfirleitt fylgdu slíkum afskriftum breytingar á eignarhaldi, þannig að bankarnir eignuðust fyrirtækin með öllu, eða stóra eignarhluti.<ref>{{cite web|url=http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |title=Afskriftir vegna fyrirtækja um 270 milljarðar króna|website=Spar.is|date=21.12.2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121112102711/http://www.spar.is/sparisjodurinn/frettir/nanar/254/afskriftir-vegna-fyrirtaekja-um-270-milljardar-krona |archive-date=2012-11-12 }}</ref> Mörg þessara fyrirtækja voru seld síðar, jafnvel fyrri eigendum (sem olli miklum deilum), sum voru flutt í sérstök eignarhaldsfélög, og sumum var haldið innan bankanna sem [[skúffufyrirtæki|skúffufyrirtækjum]] utan um eignasöfn sín, eða sem [[uppvakningafyrirtæki|uppvakningafyrirtækjum]] til að forðast frekari afskriftir á efnahagsreikningum bankanna. Þessar miklu afskriftir ollu deilum frá upphafi. Gagnrýnendur bentu á að þær skekktu samkeppnisstöðu á markaði, þar sem skuldug fyrirtæki nytu forskots á þau fyrirtæki sem hefðu sýnt aðgát í skuldsetningu.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/|title=Ósáttur við afskriftir - hvenær lýkur vitleysunni|website=Dv.is|author=Ásta Sigrún Magnúsdóttir|date=23. júlí 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120727175939/http://www.dv.is/frettir/2012/7/23/osattur-vid-afskriftir-hvenaer-lykur-vitleysunni/ |archive-date=2012-07-27 }}</ref> Eins vakti hneykslun að margar hæstu afskriftirnar voru á skuldum fyrirtækja í eigu helstu [[íslenska útrásin|útrásarvíkinga]] áranna fyrir hrun.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/|title=Auðmenn Íslands halda eignum eftir milljarðaafskriftir|website=Dv.is|date=18. nóvember 2011|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222022453/http://www.dv.is/frettir/2011/11/18/audmenn-islands-halda-eignum-thratt-fyrir-milljardaafskriftir/ |archive-date=2011-12-22 }}</ref> Þannig fengu [[Lýður Guðmundsson]] og [[Ágúst Guðmundsson]] (kenndir við [[Bakkavör]]) 170 milljarða afskrifaða hjá Kaupþingi og Arion banka.<ref>{{cite web|url=http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|title=Bræðurnir hafa fengið 170 milljarða afskriftir|website=Dv.is|date=5. október 2012|author=Ingi Freyr Vilhjálmsson|archive-url=https://vefsafn.is/is/20121017095302/http://www.dv.is/frettir/2012/10/5/braedurnir-hafa-fengid-170-milljarda-afskriftir/|archive-date=17.10.2012}}</ref> Félög tengd [[Milestone]] ([[Karl Wernersson|Karli Wernerssyni]]) voru talin hafa fengið allt að 90 milljarða afskrifaða.<ref name="afskriftakongar" /> Tugir milljarða voru afskrifaðir hjá fyrirtækjum tengdum [[Ólafur Ólafsson (kaupsýslumaður)|Ólafi Ólafssyni]] (Fjárfestingafélagið Kjalar) og [[Friðrik Jóhannsson|Friðriki Jóhannssyni]] (Straumur-Burðarás). Einstaklingar á borð við [[Björgólfur Guðmundsson|Björgólf Guðmundsson]] og [[Magnús Kristinsson]] gátu líka samið um niðurfellingu tugmilljarða skulda.<ref>{{cite web |url=http://www.vb.is/frettir/74392/ |title=Enginn fengið eins mikið afskrifað og Björgólfur|website=VB.is|date=7. júlí 2012 |archive-date=2012-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121006115018/http://www.vb.is/frettir/74392/ |url-status=dead }}</ref><ref name="afskriftakongar">{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |title=Afskriftakóngar Íslands|website=Dv.is|date=7. júlí 2012 |author=Aðalsteinn Kjartansson og Jón Bjarki Magnússon|archive-date=2012-07-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120718062207/http://www.dv.is/frettir/2012/7/7/afskriftakongar-islands/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |title=Afskriftir auðmanna; grein af Dv.is 2010 |access-date=2011-08-01 |archive-date=2012-01-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120124042222/http://www.dv.is/frettir/2010/2/14/afskriftir-audmanna/ |url-status=dead }}</ref> Flestar afskriftirnar voru vegna eignarhaldsfélaga, útgerðarfélaga, byggingarfélaga eða verslunarfélaga;<ref>{{cite report|url=https://www.stjornarradid.is/media/atvinnuvegaraduneyti-media/media/Acrobat/Eftirlitsnefnd_.pdf|title=Skýrsla eftirlitsnefndar til efnahags- og viðskiptaráðherra, samkvæmt lögum nr. 107/2009 um aðgerðir í þágu einstaklinga, heimila og fyrirtækja vegna banka- og gjaldeyrishrunsins|publisher=Efnahags- og viðskiptaráðuneytið|year=2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/|title=77% heildarskulda afskrifaðar eða breytt í hlutafé hjá 41 fyrirtæki. 336 milljarða eftirgjöf skulda|website=Eyjan|date=23.9.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624184051/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/09/23/77-heildarskulda-afskrifadar-eda-breytt-i-hlutafe-hja-41-fyrirtaeki-336-milljarda-eftirgjof-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> en sérstaka athygli vakti þegar [[Árvakur]], útgáfufélag ''[[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]'', fékk 3 milljarða afskrifaða.<ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |title=Viðmiðin sveigð vegna Árvakurs; grein af Dv.is 2012 |access-date=2013-03-18 |archive-date=2012-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120721063733/http://www.dv.is/frettir/2012/7/19/vidmidin-sveigd-vegna-arvakurs/ |url-status=dead }}</ref> Bílaumboðið [[Brimborg]] stóð líka betur að vígi en samkeppnisaðilar eftir 4 milljarða afskriftir á skuldum árið 2010.<ref>{{cite web|url=https://vb.is/frettir/eldrautt-eigid-fe-hja-bilaumbodum/|title=Eldrautt eigið fé hjá bílaumboðum|website=Viðskiptablaðið|date=20. desember 2011}}</ref> Þær gríðarháu upphæðir sem afskrifaðar voru af skuldum kaupsýslumanna sem almenningur taldi bera einna mesta ábyrgð á bankahruninu og efnahagskreppunni vöktu mikið umtal og deilur. Þær voru bornar saman við afstöðu bankanna og stjórnvalda gagnvart uppgjöri skulda eignaminni einstaklinga.<ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1193343/|title=Hvar sjást 206 ma.kr. afskriftir í bókum Landsbankans? - Staðreyndir um afskriftirnar|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=24.9.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|title=Sleikjugangur við fjármagnseigendur|author=Marinó G. Njálsson|website=Blog.is|date=18.10.2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160802004320/http://marinogn.blog.is/blog/marinogn/entry/1198889/|archive-date=2.8.2016}}</ref> [[Eygló Harðardóttir (stjórnmálamaður)|Eygló Harðardóttir]], þingkona Framsóknarflokksins, barðist lengi fyrir breytingu á lögum um tekjuskatt þannig að fyrirtæki sem hefðu notið afskrifta af þessu tagi væru skylduð til að tilgreina þær, óháð því hvort þær teldust tekjur eða ekki.<ref>{{cite web|url=http://www.althingi.is/altext/139/s/0951.html|title=Frumvarp til laga um breytingu á lögum nr. 90/2003, um tekjuskatt, með síðari breytingum. (greinargerð varðandi afskriftir)|website=alþingi.is|date=3.3.2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/|title=Eygló vill birta upplýsingar um allar afskriftir yfir 100 milljón króna skulda|website=Eyjan|date=4.10..2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20160624185802/http://eyjan.pressan.is/frettir/2011/10/04/eyglo-vill-birta-upplysingar-um-allar-afskriftir-yfir-100-milljon-krona-skulda/ |archive-date=2016-06-24 }}</ref> Tilgangurinn var að skapa gagnsæi í kringum þessar afskriftir.<ref>{{cite web|url=https://www.althingi.is/altext/140/10/r20174042.sgml|title=Tekjuskattur|date=20. október 2011|website=Alþingi}}</ref> Eygló talaði um afskriftirnar sem „eitruð epli“ í hagkerfinu.<ref>{{tímarit.is|6390790|Sömu leikreglur gildi fyrir alla|höfundur=Valgeir Örn Ragnarsson|dags=4. maí 2012|blað=DV|bls=20}}</ref> Breytingin hlaut ekki brautargengi á Alþingi. == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Efnahagskreppan á Íslandi 2008–2009]] oz4lrsolp8q1r6bnud886mj7sl2kfrh 1979374 1979373 2026-09-18T13:30:42Z Akigka 183 Tilvísun á [[Bankahrunið á Íslandi]] 1979374 wikitext text/x-wiki #Tilvísun[[Bankahrunið á Íslandi]] fpp313xahdr105l5w3pohp7crq2ekmg 0 93449 1979424 1797703 2026-09-18T19:08:03Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1979424 wikitext text/x-wiki {{Skákmaður |fullt nafn= Hannes Hlífar Stefánsson |mynd= [[Image:Hannes Stefansson.jpg|200px]] |fæðingardagur= 18. júlí, 1972 |fæðingarbær= |fæðingarland= |dánardagur= |dánarbær= |dánarland= |Land= [[Ísland]] |Titill= [[Stórmeistari (skák)|Stórmeistari]] |Heimsmeistaraár= |Heimsmeistaraár kvenna= |Stig= 2561 (1. júní 2019) |Flest stig= 2604 |Dagsetning flestra stiga= Janúar 2002 }} '''Hannes Hlífar Stefánsson''' (fæddur 18. júlí 1972) er sjöundi og jafnframt einn fremsti [[Stórmeistari (skák)|stórmeistari]] Íslands í [[skák]]. Hans fyrsta stórafrek á alþjóðlegum vettvangi var þegar hann varð heimsmeistari unglinga 16 ára og yngri árið 1987, þá hlaut hann stórmeistaratitilinn árið 1993. Hannes tók fyrst þátt á Íslandsmótinu í skák, [[Skákþing Íslands|Skákþingi Íslands]], árið 1986. Hann varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið 1998 og aftur ári síðar, 1999. Hann vann átta sinnum í röð á árunum 2001-2008. Hann vann einnig árin 2010, 2013 (opið mót) og 2019, en þá var mótið opið mót. Hann hefur orðið Íslandsmeistari þrettán sinnum, oftar en nokkur annar. Hann hefur verið duglegur að taka þátt, hann hefur ekki verið með í fimm skipti síðan hann tók fyrst þátt árið 1986, en þá var hann fjórtan ára. Hann hefur keppt 29 sinnum um titilinn. Sumarið 1990 varð Hannes efstur á alþjóðlegu móti, sem haldið var í fjallahótelinu í Gausdal í [[Noregur|Noregi]], en þar voru um skeið haldin alþjóðleg mót nokkuð reglulega og fóru margir íslenskir skákmenn í víking þangað. Hannes var efstur með 7,5 vinninga af 9, en næstir komu Kotronias með 7 vinninga, Tsjekhov, Jurtajev, Kovalev og Ernst með 6,5, keppendur voru 88. Þarna náði Hannes sínum fyrsta stórmeistaraáfanga. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/20141105.pdf?fbclid=IwAR0b2C84XZCqP0rmOIOMmjTpIyVEMxwMvmuLFNURp2j9ttucsBXWoLd9Yc0#navpanes=1&view=FitH|titill=Fyrsti stórmeistaraáfanginn, Gausdal 1990|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Hannes náði öðrum áfanga að stórmeistaratitli á alþjóðlegu móti í Hafnarborg, Hafnarfirði, en þar varð hann efstur með 8 1/2 vinning af 11 mögulegum, en þetta var lokað mót, keppendur voru 12.  <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/17888884.pdf?fbclid=IwAR2504LsSmXTDl1CHNSAkMaVwzaYOtkbSNE4-ZkH795Af8lG5Uj-KYn-yGc#navpanes=1&view=FitH|titill=Annar stórmeistaráfanginn, Hafnarborg 1992.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> 3. áfanganum að stórmeistaratitli náði Hannes svo á ólympíumótinu, sem haldið var sumarið 1992 í Manila á Filipseyjum, en þar tefldi hann sem fyrsti varamaður. Þetta var í fyrsta skipti, sem Hannes tefldi á ólympíumóti og hann náði 3. besta árangri á sínu borði. Hannes hefur ávallt tekið þátt á ólympíumótum síðan þá og eru mótin orðin 14, þar af hefur Hannes tíu sinnum telft á 1. borði. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/17906475.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Besti árangur, sem Ísland hefur náð á Ólympíumóti, fyrri hluti.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/17906478.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Besti árangur, sem Ísland hefur náð á Ólympíumóti, seinni hluti.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Hannes tefldi fyrst á Reykjavíkurskákmótinu árið 1986, þá var hann á fjórtánda ári. Hann hefur ávallt tekið þátt síðan þá og eru mótin orðin 23. Hannes varð efstur á opna Reykjavíkurmótinu ásamt Pigusov og Zvjaginsev með 7 vinninga af 9 árið 1994 en þátttakendur voru 62.<ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/18038905.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Hannes Hlífar í 1.-3. sæti á Reykjavíkurskákmótinu|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Hannes vann Reykjavíkurmótið árið 2000 með 7,5 vinninga af 9. Næstu menn náðu 6,5 vinningum, en þar á meðal voru Short, Kortsnoj og Grischuk. Þátttakendur voru 76.<ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/12865908.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Hannes sigrar örugglega á Reykjavíkurmótinu árið 2000|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Árið 2008 varð Hannes efstur á Reykjavíkurmótinu ásamt kínversku stórmeisturunum Wang Hao og Wang Yue með 7 vinninga af 9, en þáttakendur voru 90.<ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/11170666.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Þriðji sigur Hannesar á Reykjavíkurskákmóti|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Árið 2009 var Reykjavíkurmótið haldið á oddatöluári í fyrsta sinn og Hannes varð efstur með 7 vinninga ásamt Héðni Steingrímssyni, Júrí Kryvorucko og Mihail Marin, en þátttakendur voru 110. Árið eftir eða 2010 varð Hannes efstur á Reykjavíkurmótinu með 7 vinninga ásamt Ivan Sokolov, Júrí Kuzubov og Abhijeet Gupta, þátttakendur voru 104.<ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/25609202.pdf#navpanes=1&view=FitH|titill=Fimmti sigur Hannesar Hlífars á Reykjavíkurskákmóti|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Hannes vann sigur á alþjóðlegu móti í Aþenu sumarið 1993. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/11766294.pdf?fbclid=IwAR2hDNOHW7qQPFhYCP5TVt2i1cINgIqbpUJMZ4juCILAH5g40q4okbd6-2o#navpanes=1&view=FitH|titill=Hannes vann 7 fyrstu skákirnar í Aþenu.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Meðal annarra sigra á alþjóðlegum mótum má nefna: efsta sæti á Kópavogsmótinu árið 1994. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/18052130.pdf?fbclid=IwAR1UgSM-7XL7H8FU7a8GpvUBForoCGEFfjz1rhCdUzg8pePy_xcP__Kt_h4#navpanes=1&view=FitH|titill=Hannes vinnur Kópavogsmótið árið 1994.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Efsta sæti á Friðriksmótinu, afmælismóti Skáksambands Íslands árið 1995, haldið í þjóðarbókhlöðunni í [[Reykjavík]]. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/12259696.pdf?fbclid=IwAR0ENEwlBvWtH2V3mFJcjMBEj9mGh7SiELl1FNLMT3LScvVyXzFF-vQpbxI#navpanes=1&view=FitH|titill=Sigur á Friðriksmótinu 1995.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Hannes endaði í 1. -5. sæti á Politiken-mótinu sumarið 1998 og var úrskurðaður sigurvegari, skv. stigum. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/18577133.pdf?fbclid=IwAR3IPJFksq28RXvW2tRcuGaeQ4my0xzcbyJqV6HsTQTCM6UUX6pYraPaO_c#navpanes=1&view=FitH|titill=Sigur á Politiken 1998.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Efstur á Lost boys mótinu í Antwerpen, Belgíu árið 1998. <ref>{{Vefheimild|url=http://timarit.is/files/18587935.pdf?fbclid=IwAR3wMN3wNsxko4498WxFopCX9bkedUcHJO3pBbq381EW3vUmOXjKDZO9Fcs#navpanes=1&view=FitH|titill=Sigur á Lost boys mótinu í Antwerpen 1998.|höfundur=|útgefandi=|mánuður=|ár=|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.chessgames.com/perl/chessplayer?pid=13793 Yfirlit yfir skákferil Hannesar frá chessgames.com] [[Flokkur:Íslenskir skákmenn]] {{f|1972}} evoe5sf2v1xnlhmt5p7ahzngm12g9za 0 97128 1979517 1958073 2026-09-19T11:15:37Z Berserkur 10188 1979517 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Islande source Deildartunguhver.jpg|thumb|200px|[[Deildartunguhver]]]] '''Hitaveita''' er dreifing varma. Orðið „orkuveita“ hefur verið notað í auknu mæli, sem lýsir því betur að flutt er bæði [[varmi]] og [[rafmagn]], en orðið „hitaveita“ var tekið inn í mörg önnur tungumál líkt og orðið [[geysir]] yfir þetta fyrirbæri: (jarð)hitaveitur.<ref>Guðmundur Pálmason. „Hvað er jarðhiti?“, 2002.</ref> Einkenni varmaorku er að nýta má hana við mishátt [[hitastig]], frá hæsta hita á hverjum stað og allt niður undir umhverfishita. [[Háhitasvæði]] geymir hita í jarðhitageymi og hitinn er á bilinu 250 – 350°C og þar er hægt að nota [[gufa|gufuna]] úr jörðinni til að knýja rafal og framleiða [[rafmagn]], eftir verður þá heitt vatn sem er yfir 100°C heitt og nota mætti það til húshitunar. En eftir það er svo vatnið ekki orðið kalt heldur er við 30-40°C heitt og er nothæft til [[Sundlaug|sundlaugarhitunnar]] eða snjóbræðslu til dæmis. Ekki er þó oft hægt að nýta varmainnihald [[Vatn|vatnsins]] að fullu niður undir umhverfishita, þó það sé æskilegt markmið. Æskilegt er einnig að dæla afgangsvatninu niður í jarðhitageyminn til að viðhalda [[þrýstingur|þrýstingi]] í honum. <ref>Guðmundur Pálmason, 2005.''Jarðhitabók''.</ref> == Saga hitaveitu == === Nýting jarðhita === Í gegnum [[mannkynssaga|mannkynssöguna]] hefur hveravatn verið nýtt til [[Þvottalaugarnar|þvotta]] og baða. Safnað var vatni úr heitum laugum og það kælt að hentugum hita eða blandað köldu vatni, og [[Snorralaug]] í Reykholti er þekktasta dæmið hér á landi. [[Rómaveldi|Rómverjar]] eru frægir fyrir sína baðmenningu, byggðu þeir jarðhitaböð þar sem heitar laugar voru og rústir þeirra eru sýnilegar á mörgum stöðum enn í dag. Margar aðrar þjóðir nýttu heitt uppsprettuvatn á sama hátt, til baða og þvotta. Ekki var það þó fyrr en í byrjun tuttugustu aldar að nýting [[jarðhiti|jarðhitans]] hófst í meira mæli, fyrst smátt en óx með meiri skilningi á orkulindinni. Á [[Ítalía|Ítalíu]] voru fyrstu boranir á [[háhitasvæði]] í Lardarello í Toscanahéraði gerðar upp úr aldamótunum 1900. Boranir sýndu fram á að hiti jarðgufunnar í jarðhitageyminum var nógu hár til að framleiða mætti rafmagn með henni á hagkvæman hátt. <ref>Guðmundur Pálmason, 2005. ''Jarðhitabók''. </ref> === Hitaveita á Íslandi === Miklar framfarir urðu í nýtingu lághita til hitunar þegar [[Pípulögn|pípulagnir]] gátu veitt vatnið. Ein af fyrstu hitaveitum sem vitað er um, var sett á stofn fyrir aldarmótin 1900 í Idaho í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Vatnið var leitt í tréstokkum frá borholum til íbúðarhúsa. Á svipuðum tíma voru gerðar fyrstu tilraunir hér á landi var að veita vatni í lokuðum ræsum um garðlönd á Draflastöðum í [[Fnjóskadalur|Fnjóskadal]]. Árið 1907 leiddi Erlendur Gunnarsson á [[Sturlureykir|Sturlureykjum]] gufu í steyptum rörum frá [[Hver|gufuhver]] til íbúðarhúss sem var sex metrum hærra á landinu en hverinn. Fyrr á öldum var brennt [[eldsneyti]] á eldstæðum, ekki þekktist þó að stýra útbreiðslu ylsins um húsin, seinna komu til margar gerðir ofna, og var mikill munur á búnaði í húsum heldri manna og almennings. Eins og áður segir varð mikil framför þegar málmrör voru nýtt til að flytja vatn bæði kalt og heitt. Eitt af fyrstu húsum sem var byggt með lögnum var á [[Seyðisfjörður|Seyðisfirði]] um 1885. Um 1900 voru miðstöðvareldavélar algengar þar sem var hitað upp meðal annars vatn sem var leitt svo um húsin í lögnum. Þar með má segja að ný húshitunartækni hafi tekið við á Íslandi og var því auðvelt að yfirfæra hana að hitaveitum þegar tækni til vinnslu heita vatnsins úr jörðu kom til. Tæknilegar framfarir á árunum 1900 – 1920 áttu þátt í að koma af stað nýtingu jarðhitans til húshituna og má nefna þrjú atriði: Í fyrsta lagi upphitun Stefáns B. Jónssonar á Suður-Reykjum í [[Mosfellssveit]] á íbúðarhúsi með hveravatni árið 1909, sem sannaði fyrir mönnum að slíkt væri hægt, Í öðru lagi hitun íbúðarhúss á [[Sturlureykir|Sturlureykjum]] í Reykholtsdal með gufu frá hver sem stóð neðar í landinu en sjálft húsið. Og í þriðja lagi með Reykhúsaaðferðinni sem svo var kölluð, sem Sveinbjörn Jónsson, sem var síðar framkvæmdastjóri Ofnasmiðjunnar, notaði til að hita upp íbúðarhús á Reykhúsum í [[Eyjafjörður|Eyjafirði]] stutt eftir 1920. Aðferð hans var að veita vatni í lokaðri hringrás frá heitri laug inn í hús. Vatnið úr hringrásinni var hitað í varmaskipti niðri í lauginni. Þessi aðferð kom í veg fyrir tvennt, [[Tæring|tæringu]] á rörum, vegna efnainnihalds vatnsins og með þessu móti mátti hita upp hús sem stóðu hærra í landi en laugarnar án þess að kosta til dælingar á vatninu. Eðlismunur á hitaða og kælda vatninu heldur hringrásinni við. [[Reykjavík]] óx á stríðsárunum, og kallaði það á betri nýtingu [[Laugar|lauga]] innan bæjarlandsins. Ofan á það kom svo eldsneytisskortur á styrjaldarárunum frá 1914 – 18. Rafmagnsveita Reykjavíkur hóf boranir við [[Þvottalaugarnar]] í júní 1928. Boranir sýndu að ekki var hægt að framleiða rafmagn vegna of lágs hitastigs en vatnið hentaði þó vel til húshitunar. Fljótlega varð ljóst að Laugaveitan myndi aðeins nægja til að hita upp hluta [[Reykjavík|Reykjavíkur]] og því var farið að athuga víðar. Í [[Mosfellssveit]] var borað árið 1933 og í ljós komu miklir virkjana möguleikar en töfðust framkvæmdir vegna þess að [[heimstyrjöldin síðari]] braust út. Það var svo árið 1940 voru 2.700 hús tengd við hitaveitu frá Suður-Reykjum í [[Mosfellssveit]]. Utan [[Reykjavík|Reykjavíkur]] fylgdust sveitafélög grannt með framvindu í hitaveitumálum, á [[Akureyri]] fóru fram fyrstu boranir árið 1930, árangur varð þó enginn. Á [[Ólafsfjörður|Ólafsfirði]] var fyrstu hitaveitu komið á laggirnar árið 1944, vatnið kom úr Skeggjabrekkudal og Ósbrekku. Á [[Selfoss|Selfossi]] tók til starfa hitaveita Kaupfélags Árnesinga 1948, vatnið kom frá Laugardælum og síðar frá Þorleifskoti. [[Hveragerði]] fékk hitaveitu árið 1952 en þar höfðu áður verið margar einkaveitur. Hitaveita [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] tók til starfa 1953, nokkrar litlar hitaveitur bættust við næsta áratug, en fjölgaði mest kringum 1973 og eftir það þegar olíukreppan dundi yfir. <ref>Guðmundur Pálmason, 2005. ''Jarðhitabók''. </ref> == Útbreiðsla == === Á Íslandi === [[Jarðhitasvæði]] hita um 89% af húsum á [[Ísland|Íslandi]]. Stór hluti af hitaveitukerfi Íslands er frá [[lághitasvæði|lághitasvæðum]], sem eru utan virka eldfjalla svæðisins, mörg þessara hitaveitukerfa hafa starfað í marga [[Áratugur|áratugi]], í flestum tilfellum eru þetta vatn frá borholum en dæmi eru um sjálfrennandi uppsprettur sem enn eru notaðar. Hitaveitukerfi [[Reykjavík|Reykjavíkur]] er stærsta hitaveitu dreifikerfi sinnar tegundar í heiminum, það byrjaði smátt um 1930 en í dag þjónar það Reykvíkingum og nágrannabyggðum, alls um 58% af íbúum Íslands. [[Orkuveita Reykjavíkur]] nýtir 3 [[lághitasvæði]], nokkur vandamál hafa komið upp við virkjun þessara svæða eins og þrýstingsfall vegna ofnýtingar, kaldavatnsinnflæði, og sjóinnflæði. Ekkert hitaveitukerfanna hefur hætt vinnslu, og lausnir hafa fundist á þessum vandamálum. Meðal lausna er bæting á nýtingu hitakerfanna, dýpri og nákvæmari borun, ný borunarmarkmið og ný svæði, og niðurdæling, ásamt tæknilegum lausnum á yfirborði. Þessi langa reynsla gefur mikilvæga þekkingu á sjálfbærri hitaveitu. 22 hitaveitur eru í almennings eða í einkaeign, sem starfa í 62 aðskildum hitaveitukerfum eða veitum. Stærsta hitaveitan er í [[Reykjavík]] og þjónar 180.000 íbúum. Heildar orkunotkun árið 2009 er 12 PJ/ á ári. Tvær aðrar hitaveitur þjóna 18.000 – 20.000 íbúum, meðan hinar 59 eru tiltölulega smáar, og veita hita til íbúa nokkur þúsund manna byggða niður í fámenn sveitafélög. Þeirra orkunotkun á ári er frá 5- 500 TJ/á ári (1 TJ = 10^12 J). Til viðbótar koma svo einkareknu hitaveiturnar sem eru í strábýli og þjóna oft 10 eða 20 sveitabæjum, þessar einkareknu hitaveitur þjóna um það bil 4000 íbúum.<ref>Guðni Axelsson, Einar Gunnlaugsson, Þorgils Jónasson, & Magnús Ólafsson, 2010</ref> ===Um víða veröld=== [[Mynd:Plates_tect2_en.svg|thumb]]Áhugi erlendis hefur síðustu áratugi beinst mest að raforkuvinnslu úr [[Jarðhiti|jarðhita]], en möguleikar til þess eru aðeins þar sem [[háhitasvæði]] er að finna, sem er aðallega löndum þar sem plötuskil liggja um eða við (sjá mynd af plötuskilum). Fyrsta jarðgufuvirkjunin var í Larderello í Toscana á [[Ítalía|Ítalíu]] árið 1904. Stærstu virkjanirnar eru á Geysissvæðinu í [[Kalifornía|Kaliforníu]], þó hefur verið hröð uppbygging á síðustu árum á [[Filippseyjar|Filippseyjum]], í [[Indónesía|Indónesíu]] og Mexíkó. Flest lönd sem búa yfir jarðhita, eru á breiddargráðum þar sem hlýtt [[loftslag]] ríkir, og því ekki bein þörf fyrir hitun húsa, Ísland sker sig út úr að þessu leiti. Og er [[Ísland]] í forystu í því að nýta jarðhita til annars en raforkuframleiðslu, og þá er ekki miðað aðeins við höfðatölu, heldur einnig heildarnotkun.<ref>Guðmundur Pálmason, 2005. ''Jarðhitabók''. </ref> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Heimildir== * Guðmundur Pálmason. „Hvað er jarðhiti?“. Vísindavefurinn 25.9.2002. https://visindavefur.is/?id=2687. (Skoðað 29.3.2011) * Guðmundur Pálmason.(2005) ''Jarðhitabók, eðli og nýting auðlindar''. Reykjavík, Hið íslenska bókmenntafélag. * Guðni Axelsson, Einar Gunnlaugsson, Þorgils Jónasson, & Magnús Ólafsson. (12. september 2010). „Low-temperature geothermal utilization in Iceland – Decades of experience“. ''Geothermics 39'' , bls. 329-338. == Tenglar == * [https://www.samorka.is/doc/1713 Sveinn Þórðarson og Þorgils Jónasson: Um hitaveitur á Íslandi] * [http://www.elsevier.com/locate/geothermics Elsevier] * [http://www.hsveitur.is/HSDistribution/HSDistributionHeating.aspx?tabnumber=3&wfn=HSDistributionHeating HS veitur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304142149/http://www.hsveitur.is/HSDistribution/HSDistributionHeating.aspx?tabnumber=3&wfn=HSDistributionHeating |date=2016-03-04 }} * [https://www.or.is/ Orkuveita Reykjavíkur] * [http://www.os.is/jardhiti/jardhitanotkun/hitaveitur-a-islandi/ Orkustofnun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110911000644/http://www.os.is/jardhiti/jardhitanotkun/hitaveitur-a-islandi/ |date=2011-09-11 }} [[Flokkur:Hitaveita| ]] lz1h2m1sktszgiblieq978hlh20yff9 0 99562 1979502 1610353 2026-09-19T02:31:01Z Fyxi 84003 1979502 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Leg Building Iqaluit 2000-08-27.jpg|thumb|right|Þinghúsið í Iqaluit.]] '''Iqaluit''' (áður '''Frobisher Bay''') er [[höfuðstaður]] og stærsti þéttbýlisstaður [[sjálfstjórnarhérað]]sins [[Núnavút]] í [[Kanada]]. Bærinn er á suðurströnd [[Baffinsland]]s, við [[Frobisher-flói|Frobisher-flóa]]. Íbúatala samkvæmt manntali árið [[2016]] var 7.740. Bærinn varð til sem bandarísk herstöð árið [[1942]] og var þar gerður [[flugvöllur]] til að [[orrustuflugvél]]ar á leið til vígvallanna í Evrópu gætu komið þar við og tekið eldsneyti. Þar hafði þó áður lengi verið viðkomustaður og veiðistöð [[inuítar|Inuíta]], sem kölluðu staðinn Iqaluit, „stað hinna mörgu fiska“, en bandaríska herstöðin var kölluð Frobisher Bay og hélt staðurinn því nafni fram til [[1987]]. Inúítar fóru fljótlega að setjast að í kringum herstöðina og í lok sjötta áratugarins komu kanadísk yfirvöld þar á fót ýmiss konar þjónustu, svo sem læknisþjónustu, skóla og félagsþjónustu. Bandaríkjaher yfirgaf staðinn árið [[1963]] en þá voru þar nokkur hundruð fastir íbúar og bærinn hélt áfram að stækka þótt herinn færi. Í desember [[1995]] var ákveðið með kosningum að Iqaluit yrði höfuðstaður sjálfstjórnarhéraðsins Núnavút, sem var svo komið á laggirnar [[1999]]. Árið 2001 fékk Iqaluit stöðu borgar og er langminnsta borgin í Kanada. Um 60% íbúanna eru inuítar. Iqaluit er á svipaðri breiddargráðu og [[Reykjavík]] en loftslag er þar mun kaldara. Meðalhiti ársins er -9,8&nbsp;°C; meðalhiti í júlí er 7,7&nbsp;°C en í febrúar -28&nbsp;°C. == Heimildir == {{commonscat}} * {{wpheimild|tungumál = En|titill = Iqaluit|mánuðurskoðað = 20. júní|árskoðað = 2011}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Baffinsland]] [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] [[Flokkur:Núnavút]] 0394fwulvdbwdodcp3o252qlic3wn57 0 100351 1979456 1628507 2026-09-19T01:06:07Z Fyxi 84003 1979456 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Toronto - ON - Toronto Harbourfront7.jpg|thumb|200px|CN-turninn]] '''CN-turninn''' ([[enska]]: ''CN Tower'') er [[sjónvarp]]s- og [[samskipti|samskipta]][[mastur]] í miðborg [[Torontó]] í [[Ontaríó]], [[Kanada]]. Turninn sem var eitt sinn hæsti turn veraldar er 553,33 [[metri|metrar]] að hæð. Byggingu hans var lokið árið [[1976]]. {{stubbur}} [[Flokkur:Torontó]] [[Flokkur:Ontaríó]] 6xqq3mtqhmrv9wes7958qydwe6zle70 0 105896 1979414 1956037 2026-09-18T18:59:20Z Berserkur 10188 1979414 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarstefna | nafn = Framsækið rokk, progrokk, prog(g) | bakgrunns-litur = crimson | litur = white | uppruni = Seinni hluti [[1961-1970|sjöunda áratugarins]] í [[Bretland]]i, [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], á [[Ítalía|Ítalíu]], í [[Svíþjóð]] og [[Þýskaland]]i | hljóðfæri = [[Gítar]] – [[Bassi]] – [[Tromma|Trommur]] – [[Hljómborð]] – [[Píanó]] | vinsældir = Seinni hluti [[1971-1980|áttunda áratugarins]], vinsæll hjá dýrkendum síðan þá tíma. | tengdar-stefnur = [[Framsækið þungarokk]] – [[Nýframsækið rokk]] – [[Síð-framsækið rokk]] – [[Krátrokk]] – [[Ítalskt framsækið rokk]] }} '''Framsækið rokk''', '''progrokk''' eða '''progg''' ([[enska]]: ''progressive rock'' eða í stuttu máli ''prog rock'') er undirflokkur [[rokk]]s sem víkur frá hefðbundri lagauppbyggingu (vers, viðlag, vers) og blandar öðrum tónlistargreinum við lagasmíðar, til að mynda [[Klassísk tónlist|klassíkri tónlist]] og [[djass]]i við rokk. Það kom fram á [[England]]i á seinustu árum sjöunda áratugarins og blómstraði á miðum áttunda áratugarins. Framsæknir rokkarar voru mjög tilraunagjarnir og reyndu að slíta sig frá hinu hefðbundna rokki með mikilli hljóðfæranotkun, óreglulegum takti og óvenjulegu formi á lögum. Helstu hljómsveitir framsækins rokks voru í upphafi [[King Crimson]], [[Genesis (hljómsveit)|Genesis]], [[Emerson, Lake and Palmer]], [[Rush]], [[Jethro Tull]], [[Yes]] og [[Pink Floyd]].<ref>[https://www.progarchives.com/Progressive-rock.asp Definition of Progressive Rock Music] Progarchives.com</ref> == Saga == === Uppruni === Á sjöunda áratugnum varð til menningarkimi í London. Þeir sem mynduðu menningarkimann voru hvítir unglingar af millistétt sem neituðu lífsviðhorfum foreldra sinna og urðu seinna þekktir sem [[hippar]]. Hipparnir skilgreindu sig með einkennandi klæðaburði en þó fyrst og fremst með tónlistarsmekk sínum. Hipparnir hlustuðu á [[sýrurokk]] sem kom fram á seinustu árum sjöunda áratugsins en hippunum fannst tónlistin vera hálfgerð opinberun.<ref>Macan, Edward (1997): 17</ref> Þegar sýrurokkið kom fram þá gátu plötufyrirtækin ekki vitað hvað myndi seljast best og þurftu því að gefa út margar plötur hjá mismunandi hljómsveitum og sjá hvað myndi seljast. Vegna þess að plötuútgefundur vissu ekki hvað kaupendur vildu gáfu þeir tónlistarmönnunum einnig aukið rými fyrir tilraunir og listræna stjórnun á plötum sínum. Þetta var nauðsynlegt til þess að framsækið rokk gæti þróast.<ref>Macan, Edward (1997): 18</ref> Á sama tíma og plötuútgefendur gáfu tónlistarmönnum lausan tauminn urðu til neðanjarðarútvarpsstöðvar sem spiluðu sýrurokk og síðar framsækið rokk. <ref>Macan, Edward (1997): 18</ref> Í júní árið 1967 kom [[Bítlarnir|Bítlaplatan]] ''[[Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band]]'' út. Sú plata er stundum talin fyrsta framsækna rokkplatan en hvort sem hún var það eða ekki var henni tekið fagnandi. Ungt fólk um allan heim tók plötunni opnum örmum og fagnaði því að út hefði komið plata sem væri svo tilraunakennd og ólík öllu öðru sem það hefði heyrt.<ref>Britannica:The Beatles</ref> [[The Rolling Stones]] komu stuttu síðar með plötuna ''Their Satanic Majesties Request'' sem var mjög tilraunakennd. Sgt Pepper's hafði mikil áhrif og margar sýrurokkshljómsveitir tóku eftir klassískum áhrifum plötunnar og hófu að nota hana í tónlist sína, til dæmis [[Procol Harum]], [[The Moody Blues]], [[The Nice]] og [[Pink Floyd]].<ref>Macan, Edward (1997): 21</ref> Á sínum tíma fannst fólk að þessar hljómsveitir væru sýrurokkshljómsveitir en þeir voru í raun partur af fyrstu bylgju framsækna rokksins. Þessar hljómsveitir höfðu allar viss einkenni framsækna rokksins en engin þeirra hafði öll einkenni framsækna rokksins. Þessar hljómsveitir byrjuðu ferla sína á því að spila á litlum stöðum þar sem lítið bil var á milli áhorfenda og flytjenda. [[Pink Floyd]] er eina hljómsveitin af þeim sem nefnd eru hér að ofan sem þróaðist og varð þáttur af annarri bylgju framsækna rokksins líka.<ref>Macan, Edward (1997): 23</ref><ref>Macan, Edward (1997): 28</ref> === Gullöldin 1971–1976 === Á árunum 1968–1970 komu út fyrstu plötur frægustu framsækinna hljómsveita í Englandi. Til dæmis ''[[This Was]]'' með [[Jethro Tull]] (1968), ''[[In the Court of the Crimson King]]'' (1969) með [[King Crimson]], ''[[Yes (hljómplata)|Yes]]'' (1969) með [[Yes]] og ''[[From Genesis to Revelation]]'' eftir [[Genesis (hljómsveit)|Genesis]] (1969) og [[Emerson, Lake & Palmer (hljómplata)|samnefnda plötu]] með [[Emerson, Lake & Palmer]] (1970).<ref>Macan, Edward (1997): 23</ref> ''In the Court of the Crimson King'' er oft talin fyrsta plata framsækins rokks. Hún innihélt öll helstu atriði framsækinnar tónlistar og plötuumslagið var einnig mjög súrrealískt.<ref>Chantler, Chris. Terrorizer, tölublað 161 (2007): 41</ref> Hljómsveitirnar sem nefndar voru hér að ofan voru hluti annarar bylgju framsækna rokksins. Þær voru með enn minni áherslu á hefðbundin form á lögunum en hljómsveitir fyrstu bylgjunnar. Þær tóku meiri áhrif frá djassi sem leiddi til þess að takturinn var flóknari og minna fyrirsjáanlegur og plötur þeirra voru stórvirki. Þær héldu áfram að gefa út stórbrotnar og tilraunakenndar plötur fram eftir áttunda áratugnum og vinsældir framsækinna rokkara náðu hátindi sínum á honum miðjum.<ref>Macan, Edward (1997): 23</ref> Hljómsveitir eins og [[Gentle Giant]] og [[Frank Zappa]] voru með flóknar útsetningar og sægur hljóðfæra. Stefnan breiddist út til Evrópulanda og meðal sveita sem voru stofnaðar um álfuna voru [[Premiata Forneria Marconi]] frá Ítalíu. === 1976–1982 === [[Pönk]]ið varð til um miðjan áttunda áratuginn og átti það mikinn þátt í því að vinsældir framsækna rokksins dvínuðu. Það var nýtt og spennandi á meðan framsækna rokkið staðnaði og sölur á plötum framsækinna rokkara dvínaði.<ref>Macan, Edward (1997): </ref>Pönkarar fyrirlitu langflestir framsækna rokkið vegna þess hvað þeir hófu sjálfa sig yfir aðra með textum úr bókmenntaheiminum og lærðum bakgrunn sínum. Þó voru framsæknir rokkarar innblástur sumra pönkara. [[Van Der Graaf Generator]] voru til dæmis einn aðaláhrifavaldur [[John Lydon]] sem var þó mikill pönkari.<ref>Chantler, Chris. Terrorizer, tölublað 161 (2007): 42</ref> Á sama tíma og [[pönk]]ið naut tíma síns þá skiptist framsækna rokkið niður í marga undirflokka sem voru meira meginstraums, mun einfaldari og þar af leiðir söluvænlegri. Þannig dvínaði framúrsæknin og tilraunamennskan enn meira og framsækna rokkið var við dauðans dyr. === Níundi áratugurinn === Á níunda áratugnum fóru plötuútgefendur að skipta sér meira af hljómsveitum. Þeir leyfðu ekki jafn mikla tilraunastarfsemi og áður og vildu smekkleg plötuumslög. Framsæknir rokkarar gerðu lítið framsækið lengur og voru meira fylgjendur en frumkvöðlar á þessum árum. Þeir hermdu mikið eftir [[nýbylgjutónlist|nýbylgjustefnunni]] sem kom fram þegar [[diskó]]ið og [[pönk]]ið missti gífurlegar vinsældir sínar og sameinaði þær í eina stefnu.<ref>Macan, Edward (1997): 191-192</ref> Miklar tækninýjungar voru á þessum árum sem gerðu hljóðfæraleikara nánast ónauðsynlega. Þegar framsæknu rokkararnir reyndu að fylgja eftir nýbylgjunni tóku þeir út mörg hljóðfæri sem hafði einkennt framsækna rokkið og hættu einnig að nota órafmögnuð hljóðfæri. [[Súrrealismi]] hvarf úr textunum og plötuumslögunum og þeir slepptu löngum sólóum og nálguðust hefðbundið lagaform aftur.<ref>Macan, Edward (1997): 193</ref> [[Nýframsækið rokk]] kom fram uppúr 1980. Það er einfaldara en framsækið rokk með miklum áherslum á trommu. Nýframsækið rokk var undanfari framsækis þungarokks. [[Saga (hljómsveit)|Saga]] var fyrsta hljómveitin til þess að spila nýframskækið rokk en frægari og týpískari nýframsæknar rokkhljómsveitir eru [[Marillion]], [[IQ]] og [[Pendragon]].<ref>Progarchives: Neo-Prog</ref> === Tíundi áratugurinn === [[Framsækið þungarokk]] þróaðist þegar ''[[Images and Words]]'', plata [[Dream Theater]] kom út 1992. Hljómsveitir á þessum tíma litu þó einnig til gullaldar framsækna rokksins og spiluðu sumar undirtegundir þess þá áttunda áratugnum.<ref>Progarchives:The Development of Progressive Rock Music</ref>. Á tíunda áratugnum urðu hljómsveitir eins og [[Muse]] og [[Air]] mjög vinsælar og þegar þeir sögðu í viðtölum að þeir væru undir áhrifum frá hljómsveitum eins og [[Yes]] þá fóru aðdáendur þeirra að hlusta á gamla framsækna rokkið. Þessir aðdáendur hófu svo að fara á tónleika hjá þeim hljómsveitum sem enn voru starfandi og það vakti framsækna rokkið aftur til lífsins.<ref>Chantler, Chris. Terrorizer, tölublað 163 (2007): 56</ref> == Einkenni == Framsæknir rokkarar brutu upp venjulega byggingu rokklagsins sem var vers, viðlag og brú. Þetta gerðu rokkararnir með margvíslegum aðferðum, þeir bættu til dæmis við milliköflum eða löngum hljóðfæraköflum sem voru blanda af sólóhefð rokksins og spunahefð djassins. Þessir aukakaflar gerðu það að verkum að lög framsækna rokksins urðu mun lengri en hið hefðbundna rokklag, stundum eru þau jafnvel lengur en 20 mínútur. Framsæknir rokkarar bættu einnig við hljóðfærum í hljómsveitir sínar, þar sem áhrifavaldar þeirra voru [[klassísk tónlist|klassíska tónlistin]] og [[djass]]inn þá tóku þeir hljóðfæri sem hæfðu því. Þetta voru til dæmis [[Flauta|flautur]], [[fiðla|fiðlur]], [[saxófónn|saxófónar]] og [[elektrónísk hljóðfæri]]. Einfaldur 4/4 taktur þótti úreltur og óspennandi og framsæknir rokkarar tóku flókin og óreglulegan takt fram yfir þann einfalda. Það voru ekki heldur stuttar, auðlærðar og áheyranlegar línur í lögum framsækinna rokkara. Leikrænir tilburðir voru líka algengir og ákveðin hljóðfæri voru stundum látin tákna eitthvað ákveðið. Ýkt dæmi um þetta eru til dæmis klukkurnar í byrjuninni á laginu ''Time'' á ''[[Dark Side of the Moon]]'' með Pink Floyd sem tákna tímann. Textarnir eru oft súrrealískir og miklir ádeilutextar. Rokkararnir forðuðust texta með þemu eins og ástina, dans eða drykkju eins og margir í tónlistargeiranum voru að semja um þá og enn nú í dag. Framsæknu rokkararnir leituðu fremur af þemum úr bókmenntum eða þjóðsögum.<ref>Progarchives:A Definition of Progressive Rock Music</ref> Plötuumslög höfðu verið byrjuð að breytast á tímum sýrupoppsins en framsæknu rokkararnir fóru enn lengra með listina framan á diskum sínum. Þeir horfðu til súrrealískra verka [[Salvador Dalí]] til innblásturs, til að undirstrika enn frekar hversu gáfulegir og lærðir þeir voru.<ref>Chantler, Chris. Terrorizer, tölublað 162 (2007):42 </ref> == Íslenskar framsæknar rokkhljómsveitir == * [[Andrew (hljómsveit)|Andrew]] * [[Axel Einarsson]] * [[Change (hljómsveit)|Change]] * [[Eik (hljómsveit)|Eik]] * [[Elberg (hljómsveit)|Eldberg]] * [[Geysir (hljómsveit)|Geysir]] * [[Hljómar]] * [[Icecross]] * [[Jónas og Einar (hljómsveit)|Jónas og Einar]] * [[Mánar]] * [[Náttúra (hljómsveit)|Náttúra]] * [[Óðmenn]] * [[Pelican (hljómsveit)|Pelican]] * [[Ring of Gyges]] * [[Spilverk Þjóðanna]] * [[Svanfríður (hljómsveit)|Svanfríður]] * [[Trúbrot]] * [[Þursaflokkurinn]] ==Tenglar== *[https://www.loudersound.com/features/beginners-guide-origins-of-prog-rock Beginners Guide, origins of prog rock - Loudersound] *[https://www.allmusic.com/style/prog-rock-ma0000002798 Allmusic - Prog rock] *[https://www.progarchives.com/top-prog-albums.asp Progarchives - Top albums] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/57495/the-Beatles?anchor=ref667114|titill=Britannica:The Beatles |mánuðurskoðað=2. mars |árskoðað=2012}} * {{tímaritsgrein|höfundur=Chantler, Chris, Conn, Dara, Ellis, Graham, Morgan, Frances, Schwarz, Paul, Stannard, Joseph og Stewart-Panko, Kevin |grein=The Return of Prog |titill=Terrorizer |árgangur=September 2007|tölublað=161|ár=2007|blaðsíðutal=39-58}} * {{tímaritsgrein|höfundur=Chantler, Chris, Conn, Dara, Ellis, Graham, Morgan, Frances, Schwarz, Paul, Stannard, Joseph og Stewart-Panko, Kevin |grein=Prog Special. Rock's Visionary Position. |titill=Terrorizer |árgangur=Október 2007|tölublað=162|ár=2007|blaðsíðutal=41-56}} * {{tímaritsgrein|höfundur=Chantler, Chris, Conn, Dara, Ellis, Graham, Morgan, Frances, Schwarz, Paul, Stannard, Joseph og Stewart-Panko, Kevin |grein=Prog Special. Rock's Visionary Position. |titill=Terrorizer |árgangur=Október 2007|tölublað=163|ár=2007|blaðsíðutal=41-56}} * {{bókaheimild|höfundur=Macan, Edward |titill=Rocking the Classics. English Progressive Rock and the Counterculture|útgefandi=Oxford University Press|ár=1997|ISBN=ISBN 0-19-509887-0}} * {{vefheimild|url=http://www.progarchives.com/Progressive-rock.asp|titill=Progarchives:A Definition of Progressive Rock Music |mánuðurskoðað=5. mars |árskoðað=2012}} * {{vefheimild|url=http://www.progarchives.com/subgenre.asp?style=18|titill=Progarchives:Neo Prog |mánuðurskoðað=5. mars |árskoðað=2012}} * {{vefheimild|url=http://www.progarchives.com/Progressive-rock.asp#development|titill=Progarhieves:The Development of Progressive Rock Music |mánuðurskoðað=5. mars |árskoðað=2012}} [[Flokkur:Rokk]] [[Flokkur:Tónlistarstefnur]] ssidqb7qja3rrdt2w1i4useh0j7nrha 0 113891 1979437 1977466 2026-09-19T00:17:20Z Fyxi 84003 1979437 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Eyja Játvarðs prins | nafn_í_eignarfalli = Eyju Játvarðs prins | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Plainlist| * {{small|{{Lang|en|Prince Edward Island}} ([[enska]])}} * {{small|{{Lang|fr|Île-du-Prince-Édouard}} ([[franska]])}} }} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of Prince Edward Island.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Prince Edward Island, Canada.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Parva sub ingenti}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Hið smáa undir vernd hins stóra)}} | kort = Prince Edward Island in Canada (special marker) 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1873|7|1}} | aðild_röð = Áttunda | höfuðborg = [[Charlottetown]] | stærsta_borg = [[Charlottetown]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Wassim Salamoun | forsætisráðherra = Rob Lantz | sæti_neðri_málstofa = 4 | sæti_öldungadeild = 4 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 5660 | flatarmál_land_km2 = 5660 | flatarmál_vatn_km2 = 0 | flatarmál_sæti = 13. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 154331 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 10. sæti | mannfjöldi_áætlun = 182001 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 27,27 | tungumál = [[enska]] | tímabelti1 = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun1 = −04:00 | tímabelti1_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −03:00 | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = PE | póstfang_forskeyti = C | iso_kóði = CA-PE | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:Prince Edward Island topographic map-blank.svg|thumb|Landfræðikort.]] '''Eyja Játvarðs prins''' (enska: ''Prince Edward Island'', oft skammstafað ''PEI'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|kanadískt fylki]] og eyja undan austurströnd [[Kanada]]. Eyjan er talin til [[Sjófylkin|Sjófylkja Kanada]], ásamt [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]] og [[Nova Scotia]]. Hún er 5.660 km{{sup|2}} að stærð og þar búa um 182.000 manns (2026).<ref name="mann-2026-q1" /> Stærsta borgin og höfuðstaðurinn heitir [[Charlottetown]]. [[Ríkjabandalagsbrúin]] (e. ''Confederation Bridge'') tengir eyjuna við fastalandið. Eyjan er þekkt fyrir fjölda [[þjóðgarður|þjóðgarða]], auk þess að vera [[sögusvið]] sögunnar um [[Anna í Grænuhlíð|Önnu í Grænuhlíð]]. Hún er nefnd í höfuðið á [[Játvarður prins, hertogi af Kent og Strathearn|Játvarði prins]] (1767–1820), hertoganum af [[Kent]] og [[Strathearn]], en hann var fjórði sonur [[Georg 3.|Georgs 3. konungs]] og faðir [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningar]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == {{commons|Prince Edward Island|Eyju Játvarðs prins}} * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Eyja Játvarðs prins| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] [[Flokkur:Eyjar við Kanada]] [[Flokkur:Eyjar í Atlantshafi]] 8aa9ylhyjmjw3wbwsogw6nqatcvu0xh 0 114921 1979425 1898314 2026-09-18T19:08:36Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1979425 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Diver&shipsbell.jpg|thumb|250px|Neðansjávarfornleifafræðingur skoðar klukku skips]] '''Neðansjávarfornleifafræði''' (e. ''maritime archaeology'') er sértækt svið innan [[fornleifafræði]] sem snýr að fornleifum undir yfirborði sjávar og öllum mannlegum leifum og gripum sem sjávarnýtingu tengjast. Rannsakendur á þessu sviði skoða minjar eins og fiskstöðvar, [[verbúð]]ir, hvalveiðistöðvar, sokkin [[skipsflak|skipsflök]], rústir sem hafa horfið í sjóinn, gömul hafnarstæði og margt fleira. Rannsóknir á minjum sem liggja undir hulu sjávar eru þeim augljósu erfiðleikum gædd að erfitt er að komast að þeim. Oft liggja minjarnar á miklu dýpi og þarf því þar tilgerðan búnað til að rannsaka þær. Slíkur búnaður er kostnaðarsamur og sérþjálfaða fagaðila þarf til að vinna með hann. Kafarar eru notaðir til að fara að minjum sem liggja á grunnu dýpi en þegar þær liggja of djúpt fyrir kafara þarf að notast við djúpsjávarmyndavélar. Slíkar vélar geta verið í annaðhvort mönnuðum eða ómönnuðum rannsóknarkafbátum. Einnig er notast við hliðar[[hljóðsjá]]r (e. ''side-scan sonar'') sem notaðar eru með aðstoð skipa. == Ísland == Allt frá landnámi hafa Íslendingar treyst á fæðu sem hægt er að afla úr sjónum. Sjóferðir við strendur landsins hafa ávallt verið hættulegar og hefur margt skipið mætt örlögum sínum til dæmis á skerjum að nóttu til eða í veðurofsa á hafi úti. Rústir um fisk- og hvalveiðistöðvar má finna nánast hvar sem er eftir strandlengjunni. Lítið hefur þó verið rannsakað af slíkum minjum á [[Ísland|Íslandi]] og geta hugsanlegar ástæður þess verið margar. Almennt hefur verið talið að aðstæður í sjónum við Ísland séu slæmar til varðveislu minja og því sé óþarft að leita eftir þeim. Þó benda nýlegar rannsóknir til að varðveisluskilyrði séu svipaðar og við Bretlandseyjar og reglulega festast minjar í netum veiðiskipa, bæði úr járni og viði. Margt þarf að spila saman til þess að varðveisluskilyrði séu góð, súrefnissnauðar og kaldar aðstæður auk þess sem vatnsstraumar, dýpi, selta og örlífverur spila mikilvægt hlutverk.<ref name="Archaeological Assessment of Selected Submerged Sites in Vestfirðir">{{cite journal|author1=Ragnar Edvardsson|author2=Arnar Þór Egilsson|title=Archaeological Assessment of Selected Submerged Sites in Vestfirðir|journal=Archaeologia Islandica|year=2012|issue=9|url=http://www.instarch.is/utgafa/archaeologia_islandica/archis_9/?ew_news_onlyarea=&ew_news_onlyposition=3&cat_id=82344&ew_3_a_id=387502|accessdate=2013}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Það hafa farið fram nokkrar rannsóknir sem flokkast til neðansjávarfornleifafræði, eins og rannsóknin á minjum undir sjávarmáli við Vestfirði sem Ragnar Edvardsson stýrði (2009-2010) og [[rannsókn]] Bjarna F. Einarssonar um hina svo kölluðu „Mjaltastúlku í gígnum“ (1993). Einnig má minnast á rannsóknir Ragnars Edvardssonar sem eru í gangi þegar þetta er skrifað (mars 2013), m.a. rannsókn á póstskipinu Phønix sem fórst árið 1881 við [[Snæfellsnes]] og neðansjávarkannanir á völdum stöðum við strendur Íslands. Enginn gagnabanki er til í dag (mars 2013) yfir staðsetningar eða fjölda skipsflaka sem liggja víðsvegar við strendur Íslands. === Mjaltastúlkan í gígnum === Árið 1992 fundu tveir kafarar tvö skipsflök í Höfninni í [[Flatey_á_Breiðafirði|Flatey í Breiðafirði]]. Voru það kafararnir Erlendur Guðmundsson og Sævar Árnason. Vegna þeirrar hættu sem stafaði af hugsanlegri ásókn fjölmiðla og annarra kafara að svæðinu vegna fundarins, var ákveðið af Þjóðminjasafninu að lagst yrði í fyrstu neðansjávarfornleifafræðirannsóknina á Íslandi. Eldra flakið, sem áætlað að væri frá 17. öld var rannsakað og var það hann Bjarni F. Einarsson fór með yfirumsjón á þessari rannsókn. Með góðu samstarfi kafara og rannsóknarmanna tókst þessi rannsókn vel og staðfesti hún að flakið væri frá 17. öld og væri líklega skipið Melckmeyt (sem á íslensku þýðir Mjaltastúlka) frá Hollandi. Mikið magn af gripum fannst, aðallega keramik brot, sem í heildina vógu um 30 kg.<ref name="Mjaltastúlkan í gígnum">{{cite journal|author=Bjarni F. Einarsson|title=Mjaltastúlkan í gígnum, Sjávarfornleifafræðileg rannsókn í Höfninni við Flatey á Breiðafirði sumarið 1993|journal=Árbók Hins Íslenska fornleifafélags|year=1993|issue=90|pages=129-148|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2057702|accessdate=2013}}</ref> === Nýlegar rannsóknir === Síðan 2010 hefur Ragnar Edvardsson staðið fyrir rannsóknum sem hafa það markmið að kanna ástand og fjölda neðansjávarminja við Íslandsstrendur. Við rannsóknina er notast við bæði vettvangskannanir og ritaðar heimildir og hefur heimildarýnin leitt í ljós að meðaltali hafi tveir íslenskir fiskibátar sokkið á ári á síðari hluta 19. aldar en að auki sýndir rannsóknin að meðaltal sokkinna farmskipa er 1,12 á ári á sama tímabili. Rannsóknirnar haf leitt í ljós staðetningu sex skipsflaka sem ekki var vitað áður um og eru þessi skipsflök þannig staðsett og í þokkalegu ástandi að vel má stunda fornleifarannsóknir á þeim.<ref name="Archaeological Assessment of Selected Submerged Sites in Vestfirðir" /> == Tilvísanir == {{reflist|2}} [[Flokkur:Fornleifafræði]] t77st23ahfv8p1tu1m9r7mhcq2x7zyj 0 119108 1979495 1623105 2026-09-19T02:08:59Z Fyxi 84003 snið 1979495 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Halifax | nafn_í_eignarfalli = Halifax | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Halifax_Montage_December_2017.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Svipmyndir | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Nova Scotia}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 516.822 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun = −04:00 | tímabelti_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun_sumartími = −03:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Halifax''' er höfuðstaður fylkisins [[Nova Scotia]] í [[Kanada]]. Íbúar eru um 516.800 talsins (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin er stærsta [[hafnarborg]]in í austurhluta Kanada. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur}} [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Nova Scotia]] 6eu591u83mswjt1mc5br9li0tevp4vw 14 125370 1979475 1774521 2026-09-19T01:20:59Z Fyxi 84003 1979475 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Borgir í Manitóba]] 9cldx6icfe232rrjnt1o0cn7o7hbmwk 14 125371 1979468 1470974 2026-09-19T01:19:13Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Manitoba]] á [[Flokkur:Manitóba]] 1470974 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] qvvjnxnsnzhjg3rwlzf0kma91cmp67y 0 126376 1979394 1959652 2026-09-18T14:53:16Z TKSnaevarr 53243 1979394 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | show_name = The Legend of Korra | image = | genre = [[Teiknimyndaþáttur]]<br />[[Drama]]<br />[[Hasar]]<br />[[Gaman]]<br />[[Ævintýri]]<br />[[Gufupönk]] | creator = Bryan Konietzko<br />Michael Dante DiMartino | writer = Michael Dante DiMartino<br />Bryan Konietzko<br />Tim Hedrick<br />Joshua Hamilton<br />Katie Mattila | director = Joaquim Dos Santos<br />Ki Hyun Ryu<br />Colin Heck<br />Ian Graham<br />Melchior Zwyer | voices = Janet Varney<br />David Faustino<br />PJ Byrne<br />Seychelle Gabriel<br />[[J. K. Simmons]]<br />Mindy Sterling<br />Dee Bradley Baker<br />Kiernan Shipka<br />Steve Blum<br />Adrian LaTourelle<br />Henry Rollins<br />Zelda Williams | composer = Jeremy Zuckerman | country = {{USA}} [[Bandaríkin]] | language = [[Enska]] | num_seasons = 4 | num_episodes = 52 | executive_producer = Michael Dante DiMartino<br />Bryan Konietzko | producer = Tim Yoon | runtime = 22 mín. | company = Nickelodeon Animation Studio<br />Ginormous Madman<br />Studio Mir<br />Studio Pierrot | presenter = [[Nickelodeon]] | network = [[Nickelodeon]] (14. apríl 2012 -25. júlí 2014)<br /> Nick.com (1. ágúst 2014 -19. desember 2014) | first_aired = 14. apríl 2012 | last_aired = 19. desember 2014 }} '''''The Legend of Korra''''' er bandarískur teiknimyndaþáttur skapaður af Bryan Konietzko og Michael Dante DiMartino. Þættirnir voru sýndir á Nickelodeon-sjónvarpsstöðinni frá 2012 til 2014. Sýning þáttanna var flutt yfir á Nick.com sumarið 2014 þar sem að síðustu 18 þættirnir voru sýndir. Þættirnir eru framhaldssyrpa af [[Avatar: The Last Airbender|''Avatar: The Last Airbender'']]. Þættirnir fjalla um næstu endurholgun Avatarsins og eftirmanneskju Avatar Aangs sem er unglingsstelpan Korra og þarf hún ásamt vinum að kljást við pólitíska andstæðinga í nútímavæðandi heimi. Teiknistíll þáttana er byggður á japönskum teiknimyndum og nýtist einnig við asíska heimsspeki. Þættirnir glíma við ýmis flókin mál s.s. [[Jafnréttisstefna|jafnréttishyggju]], [[hryðjuverk]], [[Andleg viðleitni|andahyggju]], [[Fasismi|fasisma]], áfallaröskun, [[kynjajafnrétti]] og [[kynhneigð]]. Upphaflega áttu þættirnir að vera 12-þátta mínísyrpa en Nickelodeon pantaði 14 þætti í viðbót eftir að þeir sáu nokkra tilbúna þætti. Þessir 14 þættir voru gerðir að annarri þáttaröðinni og vegna vinsælda pantaði Nickelodeon seinna 26 þætti til viðbótar sem DiMartino og Konietzko skiptu upp í þáttaraðir þrjú og fjögur með 13 þáttum hvor. Suðurkóreska teiknimyndafyrirtækið Studio Mir vann að öllum 12 þáttunum í fyrstu þáttaröð en vegna vinnuálags tóku ekki þátt í þáttaröð 2. Japanska teiknimyndafyrirtækið Studio Pierrot kom í staðinn og vann að fyrri helmingnum. Studio Mir samþykkti svo að vinna að seinni helmingnum og einnig að vinna við þáttaraðir 3 og 4. == Aðalpersónur == '''Korra''' - Nýi Avatarinn á eftir Aang. Skapbráð og viljasterk ung stelpa frá Suðurpólnum sem þarf að læra að vaxa og þroskast í hlutverk Avatarsins. Korra var oft til í að lenda í slögum en þroskast þegar á þættina líður og kynnist auðmýkt. Korra stjórnar vatni ásamt hinum þrem frumefnunum. Í lokaþáttaröðinni verður Korra ástfangin af bestu vinkonu sinni Asami Sato. Raddsett af Janet Varney. * ''Book One'' - 17 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 18 ára * ''Book Four'' - 21 árs '''Mako''' - Skynsamur og ábyrgðarfullur strákur. Mako er eldbeitir og ásamt bróður sínum Bolin ræktaði hann Pro-Bending-íþróttina. Hann kynnist Korru þegar hún laumast inn á völlinn. Mako verður seinna lögreglumaður í Lýðveldisborg og er alltaf til að hjálpa Korru kljást við andstæðinga hennar. Raddsettur af David Faustino. * ''Book One'' - 18 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 19 ára * ''Book Four'' - 22 ára '''Bolin''' - Yngri bróðir Makos og ræktaði einnig Pro-Bending. Bolin er jarðbeitir. Hann er trúgjarn brandarakall og tekur ekki mörgu alvarlega. Hann þroskast þegar á líður þættina. Hann á eldmörðinn Pabu (Dee Bradley Baker). Raddsettur af PJ Byrne. * ''Book One'' - 16 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 17 ára * ''Book Four'' - 20 ára '''Asami Sato''' - Umhyggjusöm rík ung stelpa og dóttir stofnanda Future Industries. Asami er verkfræðingur, uppfinningakona og atvinnubílstjóri. Hún er einnig atvinnukona í sjálfsvarnarlistum. Asami byrjar með Mako en þau hætta saman og verður seinna besta vinkona Korru. Asami verður ástfangin af Korru í lokaþáttaröðinni. Raddsett af Seychelle Gabriel. * ''Book One'' - 18 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 19 ára * ''Book Four'' - 22 ára '''Tenzin''' - Yngsti sonur Aangs og Katöru. Hann er loftbeitikennari Korru og lærimeistari hennar. Tenzin á fyrst í erfiðleikum með að kenna Korru að stjórna lofti en hún lærir það á endanum á fyrstu þáttaröðinni. Hann er alltaf alvarlegur og vill helst ekki nýta loftvald til ofbeldis. Raddsettur af [[J. K. Simmons]]. * ''Book One'' - 52 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 53 ára * ''Book Four'' - 56 ára '''Lin Beifong''' - Elsta dóttir Toph Beifong og lögreglustjóri Lýðveldisborgar. Hún er jarð- og málmbeitir. Hún er mjög ströng og á við flókin fjölskyldumál að stríða. Hún handtekur Korru fyrir skemmdarverk í fyrsta þættinum en lærir svo að meta hana þegar Korra þroskast. Raddsett af Mindy Sterling. * ''Book One'' - 50 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 51 árs * ''Book Four'' - 54 ára '''Jinora''' - Elsta dóttir Tenzins og Pemu. Hún er gáfuð, róleg, hlýðin en samt þrjósk þegar hún er ósammála föður sínum. Í annarri þáttaröðinn leiðir hún Korru inn í Andaheiminn og verður seinna Loftbeitimeistari í endanum á þriðju þáttaröð. Raddsett af Kiernan Shipka. * ''Book One'' - 10 ára * ''Book Two'' og ''Book Three'' - 11 ára * ''Book Four'' - 14 ára '''Naga''' - Ísbjarnarhundur Korru. Hún er mikill fjörkálfur og trygg Korru. Raddsett af Dee Bradley Baker. ''Amon'' - Leiðtogi byltingarsinna Lýðveldisborgar að nafni "Jafnaðarsinnar" sem vilja útrýma öllum frumefnabeitum og byggja upp algjört jafnræði. Amon er hæfileikaríkur og hugrakkur bardagalistamaður sem hefur þann einstaka hæfileika að gera frumefnabeitingu einstaklings óvirkan varanlega. Raddsettur af Steve Blum. ''Unalaq'' - Frændi Korru og höfðingi vatnsættbálksins. Hann er máttugur vatnsbeitir og mjög andlega tengdur maður sem ætlar sér að gerast myrkur Avatar og tortíma heiminum í þeim tilgangi að endurskapa hann í eigin mynd. Raddsettur af Adrian LaTourelle. ''Zaheer'' - Frumkvöðull hóps anarkista með það markmið að binda enda á Avatar hringrásina og steypa öllum ríkisstjórnum heimsins af stóli. Hann er heillandi, gáfaður og þolinmóður loftbeitir sem nýtur góðs af heimspeki Lofthirðingjana. Raddsettur af Henry Rollins. ''Kuvira'' - Grimmur fasisti sem er harðákveðin í að koma uppi lögum og reglum í Jarðkonungsdæminu með hernaði og eigin umsjón. Hún er stolt, metnaðargjörn, viljasterk og valdagráðug málmbeitir sem gerir hvað sem er til að ná sínum markmiðum. Einnig er hún heillandi, það mikið að jafnvel Bolin og óteljandi íbúar Jarðkonungsdæmisins gengu í lið með henni í þeirri trú að einræði væri það besta til að halda uppi friði, sameiningu og sterku skipulagi. Raddsett af Zelda Williams. == Þáttalisti == Í heildina voru 52 þættir framleiddir og var þeim skipt í fjórar þáttaraðir eða "Bækur". === Book One: Air (2012) === {{Listi þáttaraða-litur}} {| class="episode-list-color-red2" |- ! Titill ! width="140"| Sýnt í U.S.A. ! width="80"| # |- | ''Welcome to Republic City'' || 14. apríl 2012 || 1 – 101 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''A Leaf on the Wind'' || 14. apríl 2012 || 2 – 102 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''The Revelation'' || 21. apríl 2012 || 3 – 103 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''The Voice in the Night'' || 28. apríl 2012 || 4 – 104 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''The Spirit of Competition'' || 5. maí 2012 || 5 – 105 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''And the Winner Is...'' || 12. maí 2012 || 6 – 106 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''The Aftermath'' || 19. maí 2012 || 7 – 107 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''When Extremes Meet'' || 2. júní 2012 || 8 – 108 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''Out of the Past'' || 9. júní 2012 || 9 – 109 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''Turning of the Tides'' || 16. júní 2012 || 10 – 110 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''Skeletons in the Closet'' || 23. júní 2012 || 11 – 111 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- | ''Endgame'' || 23. júní 2012 || 12 – 112 |- | colspan="5" | Höfundar: Michael Dante DiMartino & Bryan Konietzko, Leikstjórar: Joaquim Dos Santos og Ki Hyun Ryu |- | colspan=5 | |- |- |} === Book Two: Spirits (2013) === {{Listi þáttaraða-litur}} {| class="episode-list-color-red2" |- ! Titill ! width="140"| Sýnt í U.S.A. ! width="80"| # |- | ''Rebel Spirit'' || 13. september 2013 || 1 – 113 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Colin Heck Fyrsti þátturinn sem Studio Pierrot vinnur að. |- | colspan=5 | |- | ''The Southern Lights'' || 13. september 2013 || 2 – 114 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | ''Civil Wars, Part 1'' || 20. september 2013 || 3 – 115 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | ''Civil Wars, Part 2'' || 27. september 2013 || 4 – 116 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | ''Peacekeepers'' || 4. október 2013 || 5 – 117 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | ''The Sting'' || 11. október 2013 || 6 – 118 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | ''Beginnings, Part 1'' || 18. október 2013 || 7 – 119 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Colin Heck Studio Mir samþykkti að koma aftur og byrjaði á Beginnings, Part 1 og 2. |- | colspan=5 | |- | ''Beginnings, Part 2'' || 18. október 2013 || 8 – 120 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | ''The Guide'' || 1. nóvember 2013 || 9 – 121 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck Síðasti þátturinn sem Studio Pierrot vann að. |- | colspan=5 | |- | '''A New Spiritual Age''' || 8. nóvember 2013 || 10 – 122 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Night of a Thousand Stars''' || 15. nóvember 2013 || 11 – 123 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Harmonic Convergence''' || 15. nóvember 2013 || 12 – 124 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Darkness Falls''' || 22. nóvember 2013 || 13 – 125 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Light in the Dark''' || 22. nóvember 2013 || 14 – 126 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- |- |} === Book Three: Change (2014) === {{Listi þáttaraða-litur}} {| class="episode-list-color-red2" |- ! Titill ! width="140"| Sýnt í U.S.A. ! width="80"| # |- | '''A Breath of Fresh Air''' || 27. júní 2014 || 1 – 201 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''Rebirth''' || 27. júní 2014 || 2 – 202 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''The Earth Queen''' || 27. júní 2014 || 3 – 203 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''In Harm's Way''' || 11. júlí 2014 || 4 – 204 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''The Metal Clan''' || 11. júlí 2014 || 5 – 205 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Old Wounds''' || 18. júlí 2014 || 6 – 206 |- | colspan="5" | Höfundur: Katie Mattila, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Original Airbenders''' || 18. júlí 2014 || 7 – 207 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''The Terror Within''' || 25. júlí 2014 || 8 – 208 |- | colspan="5" height="5" sadvfsdavs| Höfundur: Michael Dante DiMarino, Leikstjóri: Ian Graham Síðasti þátturinn sýndur á Nickelodeon-sjónvarpsstöðinni. |- | colspan=5 | |- | '''The Stakeout''' || 1. ágúst 2014 || 9 – 209 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMarino, Leikstjóri: Ian Graham Fyrsti þátturinn sýndur á Nick.com. |- | colspan=5 | |- | '''Long Live the Queen''' || 8. ágúst 2014 || 10 – 210 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''The Ultimatum''' || 15. ágúst 2014 || 11 – 211 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Enter the Void''' || 22. ágúst 2014 || 12 – 212 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Venom of the Red Lotus''' || 22. ágúst 2014 || 13 – 213 |- | colspan="5" | Höfundar: Tim Hedrick og Joshua Hamilton, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- |- |} === Book Four: Balance (2014) === {{Listi þáttaraða-litur}} {| class="episode-list-color-red2" |- ! Titill ! width="140"| Sýnt í U.S.A. ! width="80"| # |- | '''After All These Years''' || 3. október 2014 || 1 – 214 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Korra Alone''' || 10. október 2014 || 2 – 215 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante Di Martino, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''The Coronation''' || 17. október 2014 || 3 – 216 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''The Calling''' || 24. október 2014 || 4 – 217 |- | colspan="5" | Höfundur: Katie Mattila, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Enemy at the Gates''' || 31. október 2014 || 5 – 218 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Battle of Zaofu''' || 7. nóvember 2014 || 6 – 219 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''Reunion''' || 14. nóvember 2014 || 7 – 220 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Remembrances''' || 21. nóvember 2014 || 8 – 221 |- | colspan="5" | Höfundar: Joshua Hamitlon, Katie Mattila og Tim Hedrick, Leikstjóri: Michael Dante DiMartino Vegna skerðingar á fjármagni, neyddust DiMartino og Konietzko að framleiða endurlitsþátt svo að þeir þyrftu ekki að reka starfsfólkið sitt. |- | colspan=5 | |- | '''Beyond the Wilds''' || 28. nóvember 2014 || 9 – 222 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''Operation Beifong''' || 5. desember 2014 || 10 – 223 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Melchior Zwyer |- | colspan=5 | |- | '''Kuvira's Gambit''' || 12. desember 2014 || 11 – 224 |- | colspan="5" | Höfundur: Joshua Hamilton, Leikstjóri: Colin Heck |- | colspan=5 | |- | '''Day of the Colossus''' || 19. desember 2014 || 12 – 225 |- | colspan="5" | Höfundur: Tim Hedrick, Leikstjóri: Ian Graham |- | colspan=5 | |- | '''The Last Stand''' || 19. desember 2014 || 13 – 226 |- | colspan="5" | Höfundur: Michael Dante DiMartino, Leikstjóri: Melchior Zwyer Lokaþáttur ''The Legend of Korra''. |- |- |} {{DEFAULTSORT:Legend of Korra, The}} [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2012]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu 2014]] [[Flokkur:Teiknimyndir]] [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] 1g7a9xhnnlufpch4so5lwszr8xf7ia9 0 129709 1979381 1914258 2026-09-18T14:37:32Z TKSnaevarr 53243 1979381 wikitext text/x-wiki {{skáletrað|Dallas|(sjónvarpsþáttur)}} {{Sjónvarpsþáttur | nafn = Dallas | mynd = Dallas.svg | nafn2 = | tegund = [[Sápuópera]] | skapari = David Jacobs | leikstjórn = Ýmsir | þróun = | sjónvarpsstöð = [[CBS]] | kynnir = | stöð = [[CBS]] | leikarar = [[Barbara Bel Geddes]]<br />[[Jim Davis]]<br />[[Patrick Duffy]]<br />[[Larry Hagman]]<br/>[[Victoria Principal]]<br />[[Charlene Tilton]]<br />[[Linda Gray]]<br />[[Steve Kanaly]]<br />[[Ken Kercheval]]<br />[[Susan Howard]]<br />[[Howard Keel]]<br />[[Priscilla Beaulieu Presley]]<br />[[Donna Reed]]<br />[[Dack Rambo]]<br />[[Sheree J. Wilson]]<br />[[George Kennedy]]<br />[[Cathy Podewell]]<br />[[Sasha Mitchell]]<br />[[Kimberly Foster]]<br />[[Lesley-Anne Down]]<br />[[Barbara Stock]] | yfirlestur = | framleiðslufyrirtæki = [[Lorimar Productions]] | höfundur_stefs = [[Jerrold Immel]] | upphafsstef = | lokastef = | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[enska]] | fjöldi_þáttaraða = 14 | fjöldi_þátta = 357 | fyrsti_þáttur = [[2. apríl]] [[1978]] | síðasti_þáttur = [[3. maí]] [[1991]] | frumsýning = [[2. apríl]] [[1978]] | lokasýning = [[3. maí]] [[1991]] | undanfari = | framhald = ''[[Dallas: J.R. snýr aftur]]'' (1996) | tengt = ''[[Knots Landing]]'' (1979-93) | vefsíða = http://www.tntdrama.com/shows/dallas.html | imdb_kenni = 0077000 | tv_com_kenni = dallas }} '''''Dallas''''' var [[BNA|bandarísk]] [[sjónvarpsþáttur|sjónvarpsþáttaröð]] sem var sýnd á [[CBS]]-sjónvarpsstöðinni frá 1978 til 1991. Þættirnir fjölluðu um auðuga fjölskyldu í [[Texas]], Ewing-fjölskylduna, sem bjó á búgarðinum Southfork. Upphaflega snerust þættirnir aðallega um hjónaband Bobby Ewing ([[Patrick Duffy]]) og Pamelu Barnes ([[Victoria Principal]]) en fjölskyldur þeirra voru svarnir andstæðingar í átökum yfir olíuauð. Brátt varð þó hinn illi auðjöfur J. R. Ewing ([[Larry Hagman]]) að aðalpersónu þáttanna ásamt konu sinni, Sue Ellen ([[Linda Gray]]). Þegar þáttaröðinni lauk í maí 1991 var J. R. eina persónan sem komið hafði fram í öllum þáttunum. Þættirnir voru um 50 mínútna langir og voru sýndir á [[besti útsendingartími|besta tíma]]. Þeir byggðust á nokkrum samtvinnuðum fléttum ([[sagnasveigur|sagnasveig]]) sem hver tók nokkra þætti. Næstum öllum þáttunum lauk á spennuatriði („cliffhanger“). Alls urðu þættirnir 357 og þáttaraðirnar 14. ''Dallas'' er því ein af lengstu sjónvarpsþáttaröðum bandarískrar sjónvarpssögu, á eftir ''[[Bonanza]]'' (430 þættir), ''[[Law & Order]]'' (456 þættir) og ''[[Gunsmoke]]'' (635 þættir). Þættirnir fengu [[Emmyverðlaun]] fjórum sinnum. ''Dallas'' varð fyrirmynd margra annarra þáttaraða með söguþráð sem snerist um auðmannsfjölskyldur og ættarerjur eins og ''[[Dynasty]]'' ([[ABC]] 1981-1989), ''[[Falcon Crest]]'' (CBS 1981-1990) og ''[[Santa Barbara (sjónvarsþáttur)|Santa Barbara]]'' ([[NBC]] 1984-1993). Þættirnir voru sýndir víða um heim. Á Íslandi voru þeir fyrst sýndir í [[Kanasjónvarpið|Kanasjónvarpinu]] frá 1979. [[Ríkisútvarpið]] hóf útsendingar á þeim 6. maí 1981. Þættirnir voru sýndir í [[Rúmenía|Rúmeníu]] á tímum kommúnistastjórnar [[Nicolae Ceaușescu]] þar sem hann taldi boðskap þeirra vera andkapítalískan. {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1978]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu árið 1991]] bau83lj1n6ergknxdkhm2ax6ctjttz7 1979382 1979381 2026-09-18T14:38:00Z TKSnaevarr 53243 1979382 wikitext text/x-wiki {{skáletrað|Dallas|(sjónvarpsþáttur)}} {{Sjónvarpsþáttur | nafn = Dallas | mynd = Dallas.svg | nafn2 = | tegund = [[Sápuópera]] | skapari = David Jacobs | leikstjórn = Ýmsir | þróun = | sjónvarpsstöð = [[CBS]] | kynnir = | stöð = [[CBS]] | leikarar = [[Barbara Bel Geddes]]<br />[[Jim Davis]]<br />[[Patrick Duffy]]<br />[[Larry Hagman]]<br/>[[Victoria Principal]]<br />[[Charlene Tilton]]<br />[[Linda Gray]]<br />[[Steve Kanaly]]<br />[[Ken Kercheval]]<br />[[Susan Howard]]<br />[[Howard Keel]]<br />[[Priscilla Beaulieu Presley]]<br />[[Donna Reed]]<br />[[Dack Rambo]]<br />[[Sheree J. Wilson]]<br />[[George Kennedy]]<br />[[Cathy Podewell]]<br />[[Sasha Mitchell]]<br />[[Kimberly Foster]]<br />[[Lesley-Anne Down]]<br />[[Barbara Stock]] | yfirlestur = | framleiðslufyrirtæki = [[Lorimar Productions]] | höfundur_stefs = [[Jerrold Immel]] | upphafsstef = | lokastef = | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[enska]] | fjöldi_þáttaraða = 14 | fjöldi_þátta = 357 | fyrsti_þáttur = [[2. apríl]] [[1978]] | síðasti_þáttur = [[3. maí]] [[1991]] | frumsýning = [[2. apríl]] [[1978]] | lokasýning = [[3. maí]] [[1991]] | undanfari = | framhald = ''[[Dallas: J.R. snýr aftur]]'' (1996) | tengt = ''[[Knots Landing]]'' (1979-93) | vefsíða = http://www.tntdrama.com/shows/dallas.html | imdb_kenni = 0077000 | tv_com_kenni = dallas }} '''''Dallas''''' var [[BNA|bandarísk]] [[sjónvarpsþáttur|sjónvarpsþáttaröð]] sem var sýnd á [[CBS]]-sjónvarpsstöðinni frá 1978 til 1991. Þættirnir fjölluðu um auðuga fjölskyldu í [[Texas]], Ewing-fjölskylduna, sem bjó á búgarðinum Southfork. Upphaflega snerust þættirnir aðallega um hjónaband Bobby Ewing ([[Patrick Duffy]]) og Pamelu Barnes ([[Victoria Principal]]) en fjölskyldur þeirra voru svarnir andstæðingar í átökum yfir olíuauð. Brátt varð þó hinn illi auðjöfur J. R. Ewing ([[Larry Hagman]]) að aðalpersónu þáttanna ásamt konu sinni, Sue Ellen ([[Linda Gray]]). Þegar þáttaröðinni lauk í maí 1991 var J. R. eina persónan sem komið hafði fram í öllum þáttunum. Þættirnir voru um 50 mínútna langir og voru sýndir á [[besti útsendingartími|besta tíma]]. Þeir byggðust á nokkrum samtvinnuðum fléttum ([[sagnasveigur|sagnasveig]]) sem hver tók nokkra þætti. Næstum öllum þáttunum lauk á spennuatriði („cliffhanger“). Alls urðu þættirnir 357 og þáttaraðirnar 14. ''Dallas'' er því ein af lengstu sjónvarpsþáttaröðum bandarískrar sjónvarpssögu, á eftir ''[[Bonanza]]'' (430 þættir), ''[[Law & Order]]'' (456 þættir) og ''[[Gunsmoke]]'' (635 þættir). Þættirnir fengu [[Emmyverðlaun]] fjórum sinnum. ''Dallas'' varð fyrirmynd margra annarra þáttaraða með söguþráð sem snerist um auðmannsfjölskyldur og ættarerjur eins og ''[[Dynasty]]'' ([[ABC]] 1981-1989), ''[[Falcon Crest]]'' (CBS 1981-1990) og ''[[Santa Barbara (sjónvarsþáttur)|Santa Barbara]]'' ([[NBC]] 1984-1993). Þættirnir voru sýndir víða um heim. Á Íslandi voru þeir fyrst sýndir í [[Kanasjónvarpið|Kanasjónvarpinu]] frá 1979. [[Ríkisútvarpið]] hóf útsendingar á þeim 6. maí 1981. Þættirnir voru sýndir í [[Rúmenía|Rúmeníu]] á tímum kommúnistastjórnar [[Nicolae Ceaușescu]] þar sem hann taldi boðskap þeirra vera andkapítalískan. {{stubbur}} [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1978]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu 1991]] 3z4laa5rp6zcollo9faqdkfas60uy88 0 130364 1979493 1977519 2026-09-19T01:54:38Z Fyxi 84003 1979493 wikitext text/x-wiki {{Kanadískt fylki eða sjálfstjórnarsvæði | nafn = Nýja-Brúnsvík | nafn_í_eignarfalli = Nýju-Brúnsvíkur | nafn_opinbert = | nafn_á_frummáli = {{Plainlist| * {{small|{{Lang|en|New Brunswick}} ([[enska]])}} * {{small|{{Lang|fr|Nouveau-Brunswick}} ([[franska]])}} }} | nafn_annað = | tegund_byggðar = Fylki | fáni = Flag of New Brunswick.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of New Brunswick, Canada.svg | kjörorð = ''{{Lang|la|Spem reduxit}}'' ([[latína]])<br />{{small|(Vonin endurheimt)}} | kort = New Brunswick in Canada 2.svg | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | aðild_dagsetning = {{Upphafsdagur og aldur|1867|7|1}} | aðild_röð = Fyrsta, með [[Nova Scotia]], [[Ontaríó]], [[Québec]] | höfuðborg = [[Fredericton]] | stærsta_borg = [[Moncton]] | landstjóri_tegund = Landstjóri | landstjóri = Louise Imbeault | forsætisráðherra = Susan Holt | sæti_neðri_málstofa = 10 | sæti_öldungadeild = 10 | flatarmál_neðan = <ref name="flatarmál">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/11-402-x/2010000/chap/geo/tbl/tbl07-eng.htm |title=Land and freshwater area, by province and territory |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2016-10-07 |access-date=2026-09-03}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = 72908 | flatarmál_land_km2 = 71450 | flatarmál_vatn_km2 = 1458 | flatarmál_sæti = 11. sæti | mannfjöldi_neðan = | mannfjöldi_frá_og_með = 2021 | mannfjöldi_heild = 775610 | mannfjöldi_heimild = <ref name="mann-2021">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-03}}</ref> | mannfjöldi_sæti = 8. sæti | mannfjöldi_áætlun = 867383 | mann_áætlun_frá_og_með = 2026 | mann_áætlun_heimild = <ref name="mann-2026-q1">{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |title=Population estimates, quarterly |publisher=[[Statistics Canada]] |date=2026-06-17 |access-date=2026-09-03}}</ref> | mann_áætlun_neðan = | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = 10,64 | tungumál = [[enska]], [[franska]] | tímabelti1 = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun1 = −04:00 | tímabelti1_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun1_sumartími = −03:00 | tímabelti1_staðsetning = | póstfang_skammstöfun = NB | póstfang_forskeyti = E | iso_kóði = CA-NB | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} | module = }} [[Mynd:New Brunswick map general.png|thumb|Kort.]] [[Mynd:Downtown Fredericton.jpg|thumb|250px|Í miðbæ Fredericton]] '''Nýja-Brúnsvík''' ([[enska]]: ''New Brunswick'', [[franska]]: ''Nouveau-Brunswick'') er [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylki]] í Austur-[[Kanada]]. Höfuðborgin heitir [[Fredericton]] en stærsta borgin er [[Moncton]]. Íbúafjöldi er u.þ.b. 867 þúsund (2026).<ref name="mann-2026-q1" /> Bæði enska og franska eru talaðar í fylkinu. == Saga == Nýja-Brúnsvík var eitt fjögurra svæða sem áður var hluti af breska héraðinu Kanada. Þar áður var það hluti af bresku nýlendunni [[Nova Scotia]]. Árið [[1867]] varð það sérstakt fylki innan ríkjasambandsins Kanada. === Nafn === Nafnið „Nýja-Brúnsvík“ má rekja til þýsku borgarinnar [[Brúnsvík]]ur í [[Saxland]]i, [[Þýskaland]]i. Breski konungurinn [[Georg 1. Bretlandskonungur|Georg 1.]] rakti ættir sínar þangað. == Landafræði == Nýja-Brúnsvík er 72.908 ferkílómetrar að stærð.<ref name="flatarmál" /> Fylkið á landamæri að [[Québec]] í norðri, bandaríska fylkinu [[Maine]] í vestri og [[Nova Scotia]] í austri. Austan við Nýju-Brúnsvík er einnig fylkið [[Eyja Játvarðs prins]] og brú sem reist var 1997 tengir fylkin tvö. Nyrsti hluti [[Appalachiafjöll|Appalasíufjalla]] er í Nýju-Brúnsvík. Hæsti punktur þar er [[Carleton-fjall]] (817 m). Þjóðgarðarnir [[Fundy-þjóðgarðurinn]] og [[Kouchibouguac-þjóðgarðurinn]] eru í fylkinu. [[Fundy-flói]] (e. ''Bay of Fundy'') er við suðurströnd fylkisins en þar eru mestu [[sjávarföll]] í heimi. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Kanada}} [[Flokkur:Nýja-Brúnsvík| ]] [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] n00tcebxj8sot4lwfi2n5u9verv3cc4 0 130522 1979441 1977435 2026-09-19T00:28:57Z Fyxi 84003 snið 1979441 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Edmonton | nafn_í_eignarfalli = Edmonton | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Legislature-Building-Edmonton-Alberta-Canada-03A.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þinghúsið (e. ''Alberta Legislature'') | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Alberta}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 1238295 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun = −06:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} [[Mynd:Skyline from Highlands Edmonton Alberta Canada 02B.jpg|thumb|Miðborgin í Edmonton]] [[Mynd:Whyteavenue103.jpg|thumb|Whyte Avenue verslunargatan.]] '''Edmonton''' er höfuðborg [[Alberta (fylki)|Alberta-fylkis]] í [[Kanada]]. Íbúar eru um 1.238.000 (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Edmonton er nyrsta borg [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] með íbúafjölda yfir milljón.<ref>{{Cite web |title=About Edmonton {{!}} Radiology and Diagnostic Imaging |url=https://www.ualberta.ca/radiology-and-diagnostic-imaging/about-the-department/about-edmonton.html#:~:text=Edmonton%20is%20North%20America%27s%20northernmost,is%20known%20as%20an%20Edmontonian. |access-date=April 23, 2023 |website=www.ualberta.ca}}</ref> [[North Saskatchewan-á]]in rennur í gegnum borgina en hún er umkringd stórum grænum svæðum. [[Calgary]], stærsta borg fylkisins, liggur fyrir sunnan Edmonton. Borgin var stofnuð árið 1795 sem virki fyrir Hudsonflóa-félagið. == Áhugaverðir staðir == *Alberta Legislature. Þinghúsið. *Fort Edmonton Park. Sögusafn um Alberta. Stærsta sinnar tegundar í Kanada. *West Edmonton Mall. Verslunarmiðstöð (stærsta verslunarmiðstöð heims frá 1981 til 2004). *Telus World of Science. Vísindasafn *Edmonton Valley Zoo. Dýragarður. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{Alberta}} {{stubbur|landafræði}} {{s|1795}} [[Flokkur:Borgir í Alberta]] hwxy8ndmovtagbbz9mvsgf0c6v4w942 0 130827 1979501 1675138 2026-09-19T02:30:45Z Fyxi 84003 1979501 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Downtown_Yellowknife_2_second_version.jpg|thumb|250px|Miðborg Yellowknife]] [[Mynd:Yellowknife,_NT,_city_hall.jpg|thumb|250px|Ráðhús Yellowknife]] '''Yellowknife''' er höfuðborg og stærsta sveitarfélag [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéraðanna]] í [[Kanada]]. Íbúar voru tæplega 20.000 árið 2016. Borgin liggur við norðurströnd [[Stóra þrælavatn]]s, um það bil 400 km sunnan við [[Norðurheimskautsbaugurinn|Norðurheimskautsbauginn]], við vestanverðan Yellowknife-flóa við mynni [[Yellowknife-á]]rinnar. Yellowknife („Gulihnífur“) dregur nafn sitt af ættflokki sem var einu sinni kallaður „indíánar gulu hnífanna“, sem versluðu með verkfæri úr [[kopar]]. Íbúarnir eru af blönduðu þjóðerni í dag. Fimm hinna ellefu opinbera mála Norðvesturhéraðanna eru töluð í Yellowknife: [[denesuline]], [[dogrib]], [[suðurslavey|suður-]] og [[norðurslavey]], [[enska]] og [[franska]]. Á dogrib heitir borgin ''Somba K’e'', sem þýðir „þar sem peningar eru“. Borgin er talin hafa verið stofnuð árið [[1934]] eftir að [[gull]] fannst í nágrenninu, en hafnarstarfsemi borgarinnar hófst ekki fyrir en árið [[1936]]. Yellowknife varð fljótlega miðpunktur verslunar í Norðvesturhéruðunum, og var skipuð höfuðborg héraðanna árið [[1967]]. Þegar dró úr framleiðslu gulls á níunda áratugnum varð Yellowknife að miðstöð opinberrar þjónustu. Þegar að [[Demantur|demantar]] uppgötvuðust norðan við Yellowknife árið [[1991]] hefur þróunin byrjað að snúast við. == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur}} [[Flokkur:Norðvesturhéruðin]] [[Flokkur:Borgir í Kanada]] lr4yjl0e97brtny8hd1g6avhn4sqrf7 0 131035 1979458 1943771 2026-09-19T01:07:08Z Fyxi 84003 1979458 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Grlakes lawrence map.png|thumb|Kort af fljótinu.]] [[Mynd:Saint Lawrence seaway.jpg|thumb|Skipaflutningar á fljótinu.]] '''Saint Lawrence fljót''' eða '''Lárensfljót''' er fljót í [[Kanada]] sem rennur úr [[Ontaríóvatn]]i í [[Lawrence-flói|Saint Lawrence flóa]] og tengir saman [[Vötnin miklu]] og [[Atlantshaf]]. Fljótið myndar landamæri [[Ontaríó]]-fylkis við [[New York-fylki]]. Skipaflutningar fara um fljótið milli [[Vötnin miklu|Vatnanna miklu]] og [[Atlantshaf]]sins og hafa verið gerðir [[skipaskurður|skipaskurðir]] á því. {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Fljót í Kanada]] [[Flokkur:Fljót í Bandaríkjunum]] [[Flokkur:Ontaríó]] jnwggznvmhk4efffk53w7ljomw5t1y4 0 131138 1979510 1979338 2026-09-19T08:43:47Z Berserkur 10188 /* September */ 1979510 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] 3f08quqlvsh32ou6ek5bem60c033vxf 0 133111 1979494 1977316 2026-09-19T02:03:42Z Fyxi 84003 snið 1979494 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = St. John's | nafn_í_eignarfalli = St. John's | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = St. John's, Newfoundland and Labrador aerial view of downtown (cropped).jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Miðbær | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = Newfoundland map.png | kort_texti = Lega St. John's | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Nýfundnaland og Labrador}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 128693 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = NST | utc_hliðrun = −03:30 | tímabelti_sumartími = NDT | utc_hliðrun_sumartími = −02:30 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''St. John's''' er stærsta borgin og höfuðstaður fylkisins [[Nýfundnaland og Labrador|Nýfundnalands og Labrador]] í [[Kanada]]. Borgin liggur á [[Avalonskagi|Avalonskaga]] austarlega á [[Nýfundnaland]]i. Íbúar eru um 129 þúsund (2025) en 200 þúsund á stórborgarsvæði St. John's (2016).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin er talin elsta enska borg Norður-Ameríku og er einnig sú austasta. Hún byggðist upp sem fiskveiðibær en með dvínandi mikilvægi fiskiðnaðar hefur olíu og gasvinnsla hlotið meiri sess í atvinnulífi. Þar er mikilvæg [[fraktskip]]ahöfn. ==Söguágrip== [[John Cabot]] ([[Giovanni Caboto]]) tók land í St. John´s þann 24. júní árið 1497 sem er Jónsmessa, er á ensku kallast Feast of St. John the Baptist og af því dregur borgin nafnið. Föst búseta á St. John’s-svæðinu varð árið 1528. [[Sir Humphrey Gilbert]] helgaði byggðina [[England]]i. Staðurinn var ákjósanlegur hafnarstaður, fengsæl og óspillt fiskimið skammt undan og hvergi í hinum Nýja heimi var styttra til Evrópu. Staðurinn varð því fljótt tímabundin verstöð evrópskra fiskimanna. Bretar, Frakkar og Hollendingar börðust um yfirráðin en svo fór að lokum um 1620 að Bretar náðu að mestu yfirráðum, þótt Frakkar og Hollendingar hafi gert nokkrar atlögur á bæinn fram á 18. öld.<ref>[http://skog.is/images/stories/ferdir/skogrit2005-2-nfl.pdf Nýfundnaland I]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Skógræktarritið. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> Í St. John's var brezk sjóherstöð í [[Bandaríska frelsisstríðið|sjálfstæðisstríði BNA]] og [[stríðinu við Frakka 1812-15]]. Breska nýlendustjórnin réði bænum til 1888, þegar hann fékk borgarréttindi. Það varð að endurbyggja lungann úr bænum eftir mikla eldsvoða á 19. öld, þannig að þar ægir saman ýmsum byggingarstílum. Borgin stækkaði talsvert í [[síðari heimsstyrjöld]]inni, því að bandamenn komu þar upp herstöð. Snemma á áttunda áratugnum var mikilli endurbyggingaráætlun hrundið í framkvæmd. Fiskstofnar hrundu um 1990 og þurfti borgin fjárhagslega aðstoð frá kanadískum stjórnvöldum. <ref>[http://www.icelandonline.is/ferdaheimurisl/kanada_st_johns.htm Kanada - St. John's] Ferðaheimur. Skoðað 15. mars, 2016.</ref> Í byrjun 21. aldar hefur efnahagur vænkast. == Myndir == <gallery> Mynd:St. John's Collage.jpg|Svipmyndir Mynd:StJohns Newfoundland MainStreet.jpg|Main street Mynd:City of St. John's.jpg|St. John's séð frá Signal Hill Mynd:St. John's Newfoundland in winter.JPG|St. John's um vetur </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Nýfundnaland]] [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Nýfundnaland og Labrador]] fqu52u5jzbopzajemm6143yatljghbn 0 133188 1979503 1651742 2026-09-19T02:31:24Z Fyxi 84003 1979503 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Yukon River at Whitehorse -b.jpg|thumbnail|Whitehorse.]] [[Mynd:Aerial view of Whitehorse and the Yukon River.jpg|thumbnail|Loftmynd af Whitehorse.]] '''Whitehorse''' er höfuðstaður og stærsta borg [[Júkon]] í [[Kanada]]. Borgin stendur við [[Júkonfljót]] og er með tæplega 28.000 íbúa (2013). == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Borgir í Kanada]] [[Flokkur:Júkon]] tpmlalduzaqr2vin3yr2ifvnafalav3 0 135257 1979443 1977457 2026-09-19T00:41:17Z Fyxi 84003 snið 1979443 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Viktoría | nafn_í_eignarfalli = Viktoríu | nafn_á_frummáli = Victoria | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Hatley Castle front entrance Aug 2006.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Hatley Castle | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Breska-Kólumbía}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 103888 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Fjallatími|MST]] | utc_hliðrun = −07:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} [[Mynd:British Columbia Parliament Buildings - Pano - HDR.jpg|thumb|Þinghúsið.]] [[Mynd:Aerial photo of Victoria, BC, on Vancouver Island, Canada.jpg|thumb|Loftmynd.]] '''Viktoría''' (enska: ''Victoria'') er höfuðborg [[Breska-Kólumbía|Bresku-Kólumbíu]] í [[Kanada]] og er staðsett á [[Vancouvereyja|Vancouvereyju]], um 100 kílómetra frá stórborgunum [[Vancouver]] og [[Seattle]]. Íbúafjöldi er rúmlega 100.000 manns (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Stórborgarsvæði Viktoríu hefur um 397.000 íbúa.<ref name="Census2021CMA">{{cite web |date=9 February 2022 |title=Profile table, Census Profile, 2021 Census of Population - Victoria [Census metropolitan area], British Columbia |url=https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/details/page.cfm?Lang=E&SearchText=victoria&GENDERlist=1&STATISTIClist=1&DGUIDlist=2021S0503935 |access-date=10 February 2022 |publisher=[[Statistics Canada]]}}</ref> Borgin heitir eftir [[Viktoría Bretadrottning|Viktoríu Bretadrottningu]]. Þar er milt, hafrænt loftslag og frýs þar sjaldan. ==Söguágrip== Fyrir árið 1700 voru margir hópar frumbyggja á svæðinu. Spánverjar og Bretar könnuðu landsvæðið þar sem Viktoría er á [[18. öld]]. Árið 1858 voru fregnir af gullfundi í Bresku-Kólumbíu, fólk streymdi á svæðið og íbúafjöldi stórjókst. Viktoría varð borg opinberlega árið 1862 og síðar höfuðstaður Bresku-Kólumbíu. ==Áhugaverðir staðir== Þekktar byggingar eru m.a.: Þinghúsið sem er frá 1897 og Empress hótelið sem er frá 1908. Beacon Hill Park er aðalalmenningsgarður borgarinnar. Kínahverfi borgarinnar er það næstelsta í vesturheimi á eftir [[San Francisco]]. Innri höfnin er vinsælt svæði og eru þar margir húsbátar. Ýmis söfn eru í borginni. [[Mynd:Victoria harbour - Victoria, British Columbia - 2014.jpg|thumb|800px|center|Innri höfnin og Empress hótelið.]] == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimild== {{commons|Victoria, British Columbia|Viktoríu}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Victoria, British Columbia|mánuðurskoðað= 18. okt. 2016 |árskoðað= 2016 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Borgir í Bresku-Kólumbíu]] lxf4kup43j32gsvp226p61yofr2uppg 0 135295 1979492 1647683 2026-09-19T01:52:49Z Fyxi 84003 snið 1979492 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Fredericton | nafn_í_eignarfalli = Fredericton | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = New Brunswick Legislative Building (6838973457).jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Þinghúsið | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Nýja-Brúnsvík}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 74.655 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun = −04:00 | tímabelti_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun_sumartími = −03:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Fredericton''' er höfuðborg fylkisins [[Nýja-Brúnsvík|Nýju-Brúnsvík]] í [[Kanada]]. Borgin liggur í miðju fylkinu við [[Saint John fljótið]]. Íbúar voru 74.655 árið 2025.<ref name="mannfjöldi" /> Ýmis list er í Fredericton: Listaskólar og hin árlega tónlistarhátíð [[Harvest Jazz & Blues Festival]]. Tveir háskólar eru í borginni. [[The University of New Brunswick]] var stofnaður árið 1785 sem gerir hann elsta opinbera háskóla í Norður-Ameríku. Odell Park er verndað skóglendi með göngustígum og er suður af miðbænum. Grasagarður Fredericton liggur við það. Borgin var stofnuð af Frökkum á 17. öld. en seint á 18. öld náðu Bretar yfirráðum. == Tilvísanir == {{reflist}} ==Heimild== {{commons|Fredericton}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Fredericton|mánuðurskoðað= 20. okt,|árskoðað= 2016 }} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Borgir í Nýju-Brúnsvík]] cdr9d9xieszznmzxopo2qd91p8culqd 14 135311 1979454 1657095 2026-09-19T01:05:41Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Ontario]] á [[Flokkur:Ontaríó]] 1657095 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði]] qvvjnxnsnzhjg3rwlzf0kma91cmp67y 0 135324 1979451 1745450 2026-09-19T01:03:36Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Windsor (Ontario)]] á [[Windsor (Ontaríó)]] 1745450 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Windsor Montage.jpg|thumb|Windsor.]] '''Windsor''' er borg í [[Ontaríó]] í [[Kanada]]. Hún er syðsta borg landsins og er staðsett á suðurbakka Detroitfljóts gegnt borginni [[Detroit]], bandaríkjamegin. Árið 2021 voru þar um 230.000 íbúar. Frakkar námu land á svæðinu árið 1749 og kölluðu Petite Côte (Litla-Strönd). Síðar fékk staðurinn nafnið Windsor eftir samnefndum bæ í Berkshire, Englandi og varð þorp um 1854 og borg árið 1892. Árið 1935 sameinaðist Windsor þremur samliggjandi bæjum; Walkerwille, Sandwich og Ford City. Windsor hefur verið miðstöð bílaiðnaðarins í Kanada. Ouellette Avenue er aðalverslunargatan. Talsvert er af grænum svæðum í borginni og er Mic Mac Park stærstur almenningsgarða. ==Heimild== {{commonscat|Windsor, Ontario}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Windsor, Ontario|mánuðurskoðað= 25. okt. |árskoðað= 2016 }} [[Flokkur:Borgir í Ontaríó]] iduv5sjlx108nky1rslz8kih75h82a3 0 135329 1979500 1721364 2026-09-19T02:26:09Z Fyxi 84003 snið 1979500 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Regina | nafn_í_eignarfalli = Regina | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Buildings in Downtown Regina as seen from Victoria Park.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = Miðbær Regina | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Saskatchewan}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 263.419 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Miðtími|CST]] | utc_hliðrun = −06:00 | tímabelti_sumartími = | utc_hliðrun_sumartími = | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} [[Mynd:Reginadowntown.png|thumb|Regina.]] '''Regina''' er höfuðborg [[Saskatchewan]]-fylkis í [[Kanada]]. Þar búa um 263.400 manns (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin er sú næststærsta í fylkinu og er menningar- og viðskiptamiðstöð fyrir suðurhluta þess. Borgin var stofnuð árið 1882 og nefndi Lovísa prinsessa sem var gift landstjóra Kanada borgina eftir móður sinni: Viktóríu Regínu, bretlandsdrottningu. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} [[Flokkur:Borgir í Saskatchewan]] avyrnec2hno7895cm2k725ihrxxxil9 0 135390 1979457 1860311 2026-09-19T01:06:36Z Fyxi 84003 1979457 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lake-Ontario.svg|thumb|Staðsetning.]] [[Mynd:Wave in Lake Ontario.jpg|thumb|Séð til Torontó.]] [[Mynd:Lake Ontario - Sandbanks Provincial Park 2001.jpg|thumb|Baðströnd á norðurhluta vatnsins.]] '''Ontaríó-vatn''' er eitt af [[Vötnin miklu|Vötnunum miklu]] og þeirra austast og minnst; 18.960 ferkílómetrar. Það er umlukið kanadíska fylkinu [[Ontaríó]] í norðri, vestri og suðaustri en [[New York-fylki]] í suðri og austri. Ontaríó þýðir ''skínandi vatn'' á máli frumbyggja [[Írókesar|Írókesa]]. Frakkar komu fyrstir Evrópubúa að vatninu árið 1615. [[Styrjur|Styrja]] var veidd á svæðinu þar til stofn hennar hrundi á 20. öld. Nú er þar frístundaveiði, mest á innfluttum fisktegundum. Skógarhögg var einnig stundað við vatnið í miklum mæli. ==Heimild== {{commons|Lake Ontario|Ontaríó-vatni}} {{wpheimild|tungumál= en|titill= Lake Ontario|mánuðurskoðað= 1. nóv|árskoðað= 2016 }} {{Vötnin miklu}} [[Flokkur:Vötnin miklu]] [[Flokkur:Ontaríó]] lkpktrsyb51rhhjvawth3220lwhmts7 14 136795 1979460 1599394 2026-09-19T01:08:13Z Fyxi 84003 1979460 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Ontaríó]] [[Flokkur:Borgir í Kanada]] 6thwdoborrnvg6oh2i0elwx4plutgvo 14 144675 1979471 1597442 2026-09-19T01:19:42Z Fyxi 84003 1979471 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Manitóba]] jywsm9st1c3b130k3ni1c9604ybfhkl 1979480 1979471 2026-09-19T01:24:36Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Bæir í Manitoba]] á [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] 1979471 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Manitóba]] jywsm9st1c3b130k3ni1c9604ybfhkl 0 153211 1979422 1948113 2026-09-18T19:07:34Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1979422 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Unnur Anna Valdimarsdóttir | búseta = | mynd = KRI unnur anna 170120 02.jpg | myndastærð = 300px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 1972 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í faraldsfræði við Læknadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Unnur Anna Valdimarsdóttir''' (f. 1972) er [[prófessor]] í faraldsfræði við Læknadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. Rannsóknir hennar beinast að tengslum áfalla og þungbærrar lífsreynslu á sjúkdómsþróun.<ref name="Læknablaðið">{{vefheimild|url=https://www.laeknabladid.is/tolublod/2017/06/nr/6448|titill=Læknablaðið. (2017). Samspil erfðaþátta og áfalla – Unnur Anna Valdimarsdóttir prófessor í lýðheilsuvísindum við HÍ stýrir mörgum og stórum rannsóknum. Læknablaðið, 103(6).|mánuðurskoðað=30. júlí|árskoðað=2019}}</ref> == Ferill == Unnur lauk stúdentsprófi af náttúrufræðibraut [[Menntaskólinn á Akureyri|Menntaskólans á Akureyri]] árið 1992 og BA prófi í [[sálfræði]] frá Háskóla Íslands árið 1996. Hún hóf doktorsnám við [https://ki.se/ Karolinska Institutet í Stokkhólmi] árið 1999 og lauk þaðan [[Doktorsgráða|doktorsprófi]] í klínískri faraldsfræði árið 2003. [[Doktorsritgerð]] hennar „The loss of a husband to cancer: additional and avoidable psychological traumata“ snéri að heilsufari og aðlögun ekkja eftir veikindi og andlát maka vegna krabbameins. Á árunum 2003-2006 starfaði Unnur áfram sem nýdoktor við Karolinska Institutet og lagði þar grunn að rannsóknaráætlun sinni til dagsins í dag.<ref name="ferilskrá">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/unnurav|titill=Háskóli Íslands. Unnur Anna Valdimarsdóttir. Prófessor í faraldsfræði. Ferilskrá|mánuðurskoðað=30. júlí|árskoðað=2019}}</ref> Árið 2007 var Unnur ráðin [[dósent]] í faraldsfræði við Læknadeild Háskóla Íslands og hlaut framgang í starf prófssors árið 2012 en hún gengdi stöðu varadeildarforseta Læknadeildar á árunum 2013-2017. Unnur varð fyrsti forstöðukennari nýstofnaðs þverfræðilegs meistara- og doktorsnáms í lýðheilsuvísindum árið 2007 og gengdi því starfi til ársins 2017.<ref name="hvatningarverðlaun">{{vefheimild|url=https://www.rannis.is/hvatningarverdlaun/hvatningarverdlaun-2010/|titill=Rannís. (2010). Hvatningarverðlaun 2010|mánuðurskoðað=30. júlí|árskoðað=2019}}</ref> Hún hefur haft umsjón með námskeiðum fyrir læknanema og framhaldsnema í lýðheilsuvísindum í faraldsfræði og verklag í vísindum og hefur jafnframt leiðbeint fjölda nema til meistara- og doktorsprófs. Unnur hefur gegnt stöðu gestaprófessors við faraldsfræðideildir Harvard TH Chan School of Public Health í Boston, síðan 2013, og við Karolinska Institutet, síðan 2015, og komið að leiðbeiningu nema og rannsóknarsamstarfi við fræðimenn þeirra stofnanna.<ref name="ferilskrá" /> == Rannsóknir == Rannsóknir Unnar og samstarfsfólks hennar miða að því að auka þekkingu á tengslum þungbærrar lífsreynslu á borð við ástvinamissi, greiningu krabbameins, náttúruhamfara og ofbeldis á þróun hinna ýmsu sjúkdóma.<ref>Háskóli Íslands. (e.d.). [https://www.hi.is/visindin/ahrif_streitu_og_afalla_a_sjukdoma_og_lifsliku Áhrif streitu og áfalla á sjúkdóma og lífslíkur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 30. júlí 2019</ref> Niðurstöður hennar hafa birst í um 140 vísindagreinum,<ref>[https://orcid.org/0000-0001-5382-946X ORCID. Unnur Anna Valdimarsdóttir.] Sótt 30. júlí 2019</ref><ref>[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/?term=Valdimarsdottir+U PubMed. Valdimarsdóttir U.]</ref> nokkrar þeirra í fremstu vísindaritum heims, t.d. New England Journal of Medicine, JAMA, Lancet Psychiatry, og BMJ.<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=CN9pmsoAAAAJ&hl=en&oi=sra Google Scholar. Unnur Valdimarsdóttir].</ref> Unnur hefur einnig kynnt niðurstöður sínar í boðsfyrirlestrum við erlendar háskólastofnanir og á alþjóðlegum ráðstefnum. == Viðurkenningar og styrkir == Unnur hefur hlotið fjölda viðurkenninga fyrir störf sín, m.a. Hvatningarverðlaun [[Vísindi|Vísinda]]<nowiki/>- og tækniráðs (2010)<ref name="hvatningarverðlaun" />, verðlaun úr verðlaunasjóði Þórðar Harðarsonar og Árna Kristinssonar í læknisfræði og skyldum greinum (2017)<ref>Mbl.is. (2017, 5. maí). [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2017/05/05/hlaut_5_milljona_krona_verdlaun/ Hlaut 5 milljóna króna verðlaun]. Sótt 30. júlí 2019</ref> og hún var fyrst kvenna til að vera kjörin Háskólakona ársins af félagi háskólakvenna, árið 2017.<ref>Háskóli Íslands. (2017). [https://www.hi.is/frettir/unnur_anna_valin_haskolakona_arsins Unnur Anna valin háskólakona ársins]. Sótt 30. júlí 2019</ref><ref>VB. (2017, 22. nóvember). [https://www.vb.is/eftirvinnu/haskolakona-arsins-valin-i-fyrsta-sinn/143012/Háskólakona ársins valin í fyrsta sinn. Dr. Unnur Anna Valdimarsdóttir er fyrsta Háskólakona ársins]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 30. júlí 2019</ref> Unnur hefur hlotið fjölda rannsóknarstyrkja, m.a. nýlegan öndvegisstyrk frá [[Rannís]],<ref>Rannsóknarsjóður. [https://www.rannis.is/media/rannsoknasjodur/Rannsoknasjodur-2016.pdf Öndvegisstyrkir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190730232912/https://www.rannis.is/media/rannsoknasjodur/Rannsoknasjodur-2016.pdf |date=2019-07-30 }}. Sótt 30. júlí 2019</ref> og Consolidator styrk frá Evrópska rannsóknarráðinu til rannsókna á erfðum heilsufars í kjölfar áfalla.<ref name="Læknablaðið" /><ref>Freyr Gígja Gunnarsson. (2016, 14. desember). [https://www.ruv.is/frett/islenskur-professor-faer-haesta-styrkinn Íslenskur prófessor fær hæsta styrkinn. Ruv]. Sótt 30. júlí 2019</ref> == Einkalíf == Foreldrar Unnar eru Guðrún Jónsdóttir (f. 1938), hárgreiðslumeistari, og Valdimar Ágúst Steingrímsson (f. 1939), vegaeftirlitsmaður, og systkini hennar eru Pétur Valdimarsson (f. 1966), viðskiptafræðingur, og Jóna Ellen Valdimarsdóttir (f. 1977), hjúkrunarfræðingur. Eiginmaður Unnar er [[Pétur Marteinsson|Pétur Hafliði Marteinsson]] (f. 1973), athafnamaður, og eiga þau eina dóttur. == Heimildir == {{reflist}} == Helstu ritverk == *Song H, Fang F, Arnberg FK, Mataix-Cols D, Fernández de la Cruz L, Almqvist C, Fall K, Lichtenstein P, Thorgeirsson G, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://www.bmj.com/content/365/bmj.l1255 Stress related disorders and risk of cardiovascular disease: population based, sibling controlled cohort study]. BMJ. 2019 Apr 10;365:l1255. *Song H, Fang F, Tomasson G, Arnberg FK, Mataix-Cols D, Fernández de la Cruz L, Almqvist C, Fall K, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/2685155 Association of Stress-Related Disorders With Subsequent Autoimmune Disease]. JAMA. 2018 Jun 19;319(23):2388-2400. *Flores-Torres MH, Lynch R, Lopez-Ridaura R, Yunes E, Monge A, Ortiz-Panozo E, Cantu-Brito C, Hauksdóttir A, '''Valdimarsdóttir U''', Lajous M. [https://www.ahajournals.org/doi/10.1161/JAHA.117.006249 Exposure to Violence and Carotid Artery Intima-Media Thickness in Mexican Women]. J Am Heart Assoc. 2017 Aug 17;6(8). pii: e006249. *Zhu J, Fang F, Sjölander A, Fall K, Adami HO, Valdimarsdóttir U. [https://academic.oup.com/annonc/article/28/8/1964/3835425 First-onset mental disorders after cancer diagnosis and cancer-specific mortality: a nationwide cohort study]. Ann Oncol. 2017 Aug 1;28(8):1964-1969. *Lu D, Andersson TM, Fall K, Hultman CM, Czene K, '''Valdimarsdóttir U''', Fang F. [https://jamanetwork.com/journals/jamaoncology/article-abstract/2588463 Clinical Diagnosis of Mental Disorders Immediately Before and After Cancer Diagnosis: A Nationwide Matched Cohort Study in Sweden]. JAMA Oncol. 2016 Sep 1;2(9):1188-96. *Shen Q, Lu D, Schelin ME, Jöud A, Cao Y, Adami HO, Cnattingius S, Fall K, '''Valdimarsdóttir U''', Fang F. [https://www.bmj.com/content/354/bmj.i4218 Injuries before and after diagnosis of cancer: nationwide register based study]. BMJ. 2016 Aug 31;354:i4218. *Gisladottir A, Luque-Fernandez MA, Harlow BL, Gudmundsdottir B, Jonsdottir E, Bjarnadottir RI, Hauksdottir A, Aspelund T, Cnattingius S, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0150726 Obstetric Outcomes of Mothers Previously Exposed to Sexual Violence]. PLoS One. 2016 Mar 23;11(3):e0150726. *Lu D, Sundström K, Sparén P, Fall K, Sjölander A, Dillner J, Helm NY, Adami HO, '''Valdimarsdóttir U''', Fang F. [http://cancerres.aacrjournals.org/content/early/2015/12/03/0008-5472.CAN-15-1788 Bereavement Is Associated with an Increased Risk of HPV Infection and Cervical Cancer: An Epidemiological Study in Sweden]. Cancer Res. 2016 Feb 1;76(3):643-51. *Arnberg FK, Hultman CM, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(15)00455-1/fulltext Registration and definitions of mental disorders in Swedish survivors of the 2004 southeast Asia tsunami--Authors' response]. Lancet Psychiatry. 2015 Nov;2(11):962-3. *Arnberg FK, Gudmundsdóttir R, Butwicka A, Fang F, Lichtenstein P, Hultman CM, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://www.thelancet.com/journals/lanpsy/article/PIIS2215-0366(15)00124-8/fulltext Psychiatric disorders and suicide attempts in Swedish survivors of the 2004 southeast Asia tsunami: a 5 year matched cohort study]. Lancet Psychiatry. 2015 Sep;2(9):817-24. *Fang F, Fall K, '''Valdimarsdóttir U'''. [https://link.springer.com/article/10.1007/s10654-015-0074-x Stress and cancer: Nordic pieces to the complex puzzle]. Eur J Epidemiol. 2015 Jul;30(7):525-7. *Sigurdardottir LG, Markt SC, Rider JR, Haneuse S, Fall K, Schernhammer ES, Tamimi RM, Flynn-Evans E, Batista JL, Launer L, Harris T, Aspelund T, Stampfer MJ, Gudnason V, Czeisler CA, Lockley SW, '''Valdimarsdóttir UA*''', Mucci LA*. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0302283814006484 Urinary melatonin levels, sleep disruption, and risk of prostate cancer in elderly men]. Eur Urol. 2015 Feb;67(2):191-4. (*shared last/senior author) *Eiríksdóttir VH, Ásgeirsdóttir TL, Bjarnadóttir RI, Kaestner R, Cnattingius S, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0080499 Low birth weight, small for gestational age and preterm births before and after the economic collapse in Iceland: a population based cohort study]. PLoS One. 2013 Dec 4;8(12):e80499. *Hauksdóttir A, McClure C, Jonsson SH, Olafsson O, '''Valdimarsdóttir UA'''. [https://academic.oup.com/aje/article/177/9/979/145777 Increased stress among women following an economic collapse--a prospective cohort study]. Am J Epidemiol. 2013 May 1;177(9):979-88. *Stephansson O, Kieler H, Haglund B, Artama M, Engeland A, Furu K, Gissler M, Nørgaard M, Nielsen RB, Zoega H, '''Valdimarsdóttir U'''. [https://jamanetwork.com/journals/jama/fullarticle/1555130 Selective serotonin reuptake inhibitors during pregnancy and risk of stillbirth and infant mortality]. JAMA. 2013 Jan 2;309(1):48-54. *Fang F, Fall K, Mittleman MA, Sparén P, Ye W, Adami HO, '''Valdimarsdóttir U'''. [https://www.nejm.org/doi/full/10.1056/NEJMoa1110307 Suicide and cardiovascular death after a cancer diagnosis]. N Engl J Med. 2012 Apr 5;366(14):1310-8. *Fang F, Fall K, Sparén P, Adami HO, Valdimarsdóttir HB, Lambe M, '''Valdimarsdóttir U'''. [http://cancerres.aacrjournals.org/content/early/2010/11/16/0008-5472.CAN-10-0470 Risk of infection-related cancers after the loss of a child: a follow-up study in Sweden]. Cancer Res. 2011 Jan 1;71(1):116-22. *'''Valdimarsdóttir U''', Kreicbergs U, Hauksdóttir A, Hunt H, Onelöv E, Henter JI, Steineck G. [https://www.thelancet.com/journals/lancet/article/PIIS1470-2045(07)70209-7/fulltext Parents' intellectual and emotional awareness of their child's impending death to cancer: a population-based long-term follow-up study]. Lancet Oncol. 2007 Aug;8(8):706-14. *Kreicbergs U, '''Valdimarsdóttir U''', Onelöv E, Henter JI, Steineck G. [https://www.nejm.org/doi/10.1056/NEJMoa040366 Talking about death with children who have severe malignant disease]. N Engl J Med. 2004 Sep 16;351(12):1175-86. *'''Valdimarsdóttir U''', Helgason AR, Fürst CJ, Adolfsson J, Steineck G. [https://journals.sagepub.com/doi/10.1191/0269216304pm891oa Awareness of husband's impending death from cancer and long-term anxiety in widowhood: a nationwide follow-up]. Palliat Med. 2004 Jul;18(5):432-43. {{f|1972}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] fetbugoev5i18d5r8hjuw4z4dqfuhu7 0 153230 1979421 1940133 2026-09-18T19:07:17Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|1 */ 1979421 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Hrefna Sigurjónsdóttir | búseta = | mynd = Mynd2.jpg | myndastærð = 220px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 24. október 1950 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í líffræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Hrefna Sigurjónasdóttir''' (f. 24. október 1950) er [[líffræðingur]] og [[prófessor]] við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Hrefna lauk landsprófi frá [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólanum í Reykjavík]] 1966 og stúdentsprófi frá stærðfræðideild [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] vorið 1970 og útskrifaðist frá Háskóla Íslands með BS (90e) próf í líffræði vorið 1973. Lokaverkefni var á sviði vistfræði skordýra. Ári síðar lauk hún framhaldsnámi frá sömu deild (BS 120e),<ref name="ferilskrá">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/hrefnas|titill=Hrefna Sigurjónsdóttir. Prófessor líffræði. Ferilskrá.|mánuðurskoðað=31. júlí|árskoðað=2019}}</ref> með áherslu á skordýr þar sem hún kannaði útbreiðslu þeirra og fleiri liðdýra á landi í hlíðum og á toppi Esju.<ref name="ritaskrá">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/hrefnas|titill=Hrefna Sigurjónsdóttir. Prófessor líffræði. Ritaskrá.|mánuðurskoðað=31. júlí|árskoðað=2019}}</ref> Hún stundaði nám í vistfræði frá University College of North Wales, Bangor 1975 -1976 og lauk meistaranámi þaðan.<ref name="ferilskrá" /> Rannsóknarverkefnið var um fæðusamkeppni milli náskyldra fersvatnsflatorma, og var það unnið undir leiðsögn prófessors T. Reynoldson.<ref name="ritaskrá" /> Hrefna hóf doktorsnám 1977 í dýrafræðideild við [https://www.liverpool.ac.uk/ University of Liverpool] í Englandi og lauk því 1980. Leiðbeinandi hennar þar var prófessor [[:en:Geoff Parker|G.A. Parker]] sem var brautryðjandi í þróunarfræði með áherslu á æxlunarhegðun og þróun kynjamunar og hafði unnið mikið með gulu mykjufluguna. Doktorsverkefni Hrefnu var á þessu sviði þar sem áherslan er á að túlka hegðun dýra út frá vistfræði og í ljósi þróunar (behaviour ecology/sociobiology). Titill ritgerðarinnar er ''Evolutionary aspects of Sexual Dimorphism in Size:studies on Dung flies and Three Groups of Birds''.<ref>[https://doktor.landsbokasafn.is/detail/663 Skrá um doktorsritgerðir Íslandinga. Hrefna Sigurjónsdóttir]. Sótt 31. júlí 2019</ref><ref>Morgunblaðið. (1981, 28. mars). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=118168&pageId=1539154&lang=is&q=HREFNA%20Sigurj%F3nsd%F3ttir Doktorsritgerð Hrefnu Sigurjónsdóttur: Fjallaði um þróun stærðarmunar kynja á mykjuflugum] (bls. 7). Sótt 31. júlí 2019</ref> Hún var fyrst kvenna á Íslandi til að ljúka [[Doktorsgráða|doktorsprófi]] í dýraatferlisfræði. Eftir heimkomu lauk hún kennsluréttindanámi frá Háskóla Íslands (1982).<ref name="ferilskrá" /> Á námsárum sínum vann hún eitt sumar á Rannsóknastofu fiskiðnaarins (1971), aðstoðaði prófessor Arnþór Garðarson við rannsóknir á gróðri Þjórsárvera (1973 og 1974) og vann fyrir prófessor Agnar Ingólfsson við rannsóknir á útbreiðslu fjörulífvera sumarið 1975 og sumarið 1977. Hún aðstoðaði við verklega kennslu í vistfræði og dýrafræði með námi og veturinn 1974-1975. Eftir að doktorsnáminu lauk var hún stundakennari við líffræðiskor Háskóla Íslands og við Menntaskólann í Hamrahlíð (2 ár). Haustið 1982 var hún ráðin [[lektor]] í líffræði við [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraháskóla Íslands]] (KHÍ) og fékk framgang í [[dósent]] 1987 og síðan prófessor 1999. Við sameiningu Kennaraháskóla Íslands og Háskóla Íslands 2008 varð hún prófessor við menntavísindasvið HÍ. Hún hefur einkum kennt kennaranemum sem velja líffræði/náttúrufræði sem kjörsvið en einnig stýrt og kennt mörgum endurmenntunarnámskeiðum á sviði líffræði, umhverfismenntar og útikennslu. Í HÍ var hún aðalkennari í valnámskeiði í atferlisfræði, fyrst vorið 1981 og síðan að jafnaði annað hvert ár, síðast 2018. Hún hefur leiðbeint nemendum í meistaranámi í atferlisfræði<ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/visindin/otviraed_greind_geitarinnar Ótvíræð greind geitarinnar]. Sótt 1. ágúst 2019</ref> (íslenskum og frönskum) auk fjölda kennaranema í lokaverkefnum til B.ED. og M.Ed. prófs. Hún hefur einnig kennt námskeið í atferlisfræði hesta við Hólaskóla, Háskólann á Hólum (2011-2013).<ref name="ferilskrá" /> == Rannsóknir == Rannsóknir Hrefnu í líffræði hafa verið á sviði atferlisfræði,<ref>[https://scholar.google.com/citations?user=47jwx8gAAAAJ&hl=en&oi=ao Google Scholar. Hrefna Sigurjonsdottir.].</ref> og hefur hún unnið með æxlunarhegðun mykjuflugna og kuðungableikju og síðustu 20 árin félagshegðun íslenska hestsins.<ref name="ritaskrá" /><ref>[https://www.visindavefur.is/author.php?id=512 Vísindavefurinn. Hrefna Sigurjónsdóttir prófessor í líffræði við HÍ]. Sótt 31. júlí 2019</ref><ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/visindin/hversu_lengi_eru_folold_a_spena Hversu lengi eru folöld á spena?] Sótt 31. júlí 2019</ref><ref>Fákur. (2015). [http://fakur.is/fraedslufundur-um-atfrli-hrossa/ Fræðslufundur um atferli hrossa]. Sótt 31. júlí 2019</ref> Þar hefur hún meðal annars kannað virðingarraðir, hvað ræður stöðu einstaklinganna og hve mörgum hestarnir tengjast vináttuböndum og hverjum, þ.e. tengslaneti þeirra.<ref>Vísindavefurinn. (2018). [https://www.visindavefur.is/svar.php?id=76366 Hvað hefur vísindamaðurinn Hrefna Sigurjónsdóttir rannsakað?] Sótt 31. júlí 2019</ref><ref>RÚV. Landinn. (2014, 15. september). [https://www.ruv.is/frett/vinskapur-hesta-getur-varad-aevilangt Vinskapur hesta getur varað ævilangt]. Sótt 31. júlí 2019</ref> Rannsóknir hennar hafa verið styrktar af Rannís, Rannsóknasjóði HÍ<ref>Tímarit Háskólans. (2018). [http://vefbirting.oddi.is/HI/haskolamagasin2018/61/ Hversu lengi eru folöld á spena? (bls. 61)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192542/http://vefbirting.oddi.is/HI/haskolamagasin2018/61/ |date=2019-07-31 }}. Sótt 31. júlí 2019</ref> og fleiri aðilum og verið kynntar á fjölda ráðstefna og funda víða um heim.<ref name="ritaskrá" /> Hrefna hefur tekið þátt í rannsóknum á sviði náttúrufræðimenntunar, haldið erindi,<ref>[http://malthing.natturutorg.is/dagskra-malthings-2015/Mismunandi form vendikennslu - Hugleiðingar um árangur]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Erindi á Málþingi um náttúrufræðimenntun, sem var haldið í VÍ 17. apríl 2015.</ref> skrifað greinar og bókakafla um kennslufræði líffræðinnar og umhverfismennt, ritað námsefni fyrir grunnskóla í dýrafræði<ref>Rannsóknastofnun Kennaraháskóla Íslands og Hólaskóli – Háskólinn á Hólum. (2004). [http://mennta.hi.is/vefir/lautaskoli/ Könnum saman lóð og mó] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192540/http://mennta.hi.is/vefir/lautaskoli/ |date=2019-07-31 }}. Sótt 31. júlí 2019</ref><ref>Mbl.is. (2005, 3. janúar). [https://www.mbl.is/frettir/innlent/2005/01/03/namsvefur_um_lifriki_i_nagrenni_islenskra_grunnskol/ Námsvefur um lífríki í nágrenni íslenskra grunnskóla]. Sótt 31. júlí 2019</ref> og gert kvikmynd um æxlunarhegðun bleikju í Þingvallavatni ásamt Karli Gunnarssyni.<ref>Menntamálastofnun. [https://mms.is/hrefna-sigurjonsdottir Hrefna Sigurjónsdóttir] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192548/https://mms.is/hrefna-sigurjonsdottir |date=2019-07-31 }}. Sótt 31. júlí 2019</ref><ref name="ritaskrá" /> Hún sat í starfshópi fyrir Námsgagnastofnun og var lengi ráðgjafi stofnunarinnar varðandi þýðingar og val á námsefni í líffræði. == Ýmis störf og verkefni == Hrefna hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum innan og utan Háskóla Íslands.<ref name="ferilskrá" /> Hún sat fyrst kvenna í stjórn stúdentaráðs 1973-4.<ref>Stúdentablaðið. (1973). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4345146 Störf S.H.Í. kjörtímabilið 1972-1973: Skýrsla fráfarandi formanns S.H.Í]. Sótt 31. júlí 2019</ref> Í KHÍ var hún m.a. skorarformaður, sat í skólaráði, var misserisstjóri, sat í deildarráði endurmenntunardeildar og var formaður dómnefndar. Eftir sameiningu skólanna hefur hún setið í deildarráði kennaradeildar, verið oddviti kjörsviðs<ref name="ferilskrá" /> og er nú fulltrúi menntavísindasviðs í framgangsnefnd HÍ.<ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/haskolinn/nefndir_haskolarads Nefndir háskólaráðs. Aðrar nefndir – Framgangsnefnd Háskóla Íslands]. Sótt 31. júlí 2019</ref> Hún sat í dómnefnd Landbúnaðarháskólans á Hvanneyri og var skipuð í dómnefnd fyrir Fróðskapasetrið í Færeyjum. Hún hefur setið í faghópi náttúru- og umhverfisfræða fyrir Rannís. Hún sat í fagráði Hagþenkis í nokkur ár og í úthlutanarnefnd (stjórn) Félags sjálfstætt starfandi fræðimanna. Hún var stjórnarmeðlimur Kennarafélags KHÍ og trúnaðarmaður í sex ár og í stjórn Félags prófessora á Íslandi og fulltrúi þess félags í ráðgjafahópi fyrir kjaranefnd í mörg ár.<ref name="ferilskrá" /> Hrefna hefur setið í stjórn fagfélaga og áhugafélaga á sviði líffræði og náttúruverndarmála. Hún sat í stjórn Líffræðifélags Íslands, var í ritnefnd Náttúrufræðingsins fyrir [[Hið íslenska náttúrufræðifélag|Hið íslenska Náttúrufræðifélag]] (HÍN) í 28 ár,<ref name="ferilskrá" /> sat tvisvar í stjórn Landverndar (7 ár),<ref>Landvernd. (2008). [https://landvernd.is/sidur/fjoldi-alyktana-samthykktar-a-adalfundi Fjöldi ályktana samþykktar á aðalfundi]. Sótt 31. júlí 2019</ref> var í stjórn Náttúruverndarfélgs Suðvesturlands (4 ár), var formaður stjórnar Reykjanesfólkvangs (4 ár)<ref>Náttúrufræðingurinn. (2006). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4257495 Reykjanesfólkvangur. Auðlind við bæjarmörkin]. Náttúrufræðingurinn, 74(1-2), 58. Sótt 31. júlí 2019</ref> og situr nú í annað skipti í stjórn HÍN.<ref>Hið íslenska náttúrufræðifélag. [https://hin.is/um-felagid/stjorn-hins-islenska-natturufraedifelags/ Stjórn hins íslenska náttúrufræðifélags árið 2018]. Sótt 31. júlí 2019</ref> Hrefna hefur tekið að sér fararstjórn fyrir HÍ og Ferðafélag Íslands í verkefninu “Með fróðleik í fararnesti” þar sem reynsla og þekking farastjóra Ferðafélagsins og þekking kennara og vísindamanna Háskólans blandast saman. Hún hefur leiðbeint í skordýraskoðun í Elliðaárdalnum og leitt viðburðinn “Fjöruferð í Gróttu”.<ref>Háskóli Íslands. (2017). [https://www.hi.is/frettir/grennslast_fyrir_um_lifrikid_i_fjorum_vid_grottu Grennslast fyrir um lífríkið í fjörum við Gróttu]. Sótt 31. júlí 2019</ref> == Æska og einkalíf == Hrefna ólst upp í Reykjavik en var alltaf í sveit á sumrin sem barn og unglingur. Foreldrar: Sigurjón Sigurðsson, bankamaður (f. 1920, d. 2013) og Björg Ólafsdóttir (f. 1921). Eiginmaður hennar er Sigurður Sveinn Snorrason, prófessor í líffræði við HÍ. Þau eiga tvö börn, Björgu (f. 1974) og Snorra,( f. 1981). == Heimildir == {{reflist}} == Helstu ritverk == '''Greinar''' *Hrefna Sigurjónsdóttir. 1974. [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=291135&lang=da Hvenær fara skordýr og áttfætlur á kreik á vorin?] Náttúrufræðingurinn, 44: 80-94. *Sigurjónsdóttir, H and T. B. Reynoldson. 1977. [https://finlit.finna.fi/Record/arto.75084 An experimental study of competition between triclad species (Turbellaria) using the de Wit mode]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}l. Acta Zoologica Fennica, 154: 89-104. *Sigurjónsdóttir, H and G.A. Parker. 1981. [https://link.springer.com/article/10.1007/BF00299834 Dung fly struggles: evidence for assessment strategy]. Behavioural Ecology and Sociobiology, 8: 219-230. * Sigurjónsdóttir, H. 1980. [https://www.jstor.org/stable/3676089?seq=1#page_scan_tab_contents The evolution of sexual size dimorphism in gamebirds, waterfowl and raptors]. Ornis Scandinavica, 12: 249-260. *Sigurjónsdóttir, H. 1984. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1111/j.1365-2311.1984.tb00700.x Food competition among Scatophaga stercoraria larvae with emphasis on its effect on reproductive success]. Ecological Entomology, 9: 81-90. *Sigurjónsdóttir, H. and Gunnarsson, K. 1989. [https://link.springer.com/article/10.1007/BF00004814 Alternative mating tactics of arctic charr, Salvelinus alpinus, in Thingvallavatn, Iceland]. Environmental Biology of Fishes 26: 159-176. *Hrefna Sigurjónsdóttir. 1996. [http://utgafa.ni.is/Bliki/Bliki-17.pdf Fræðsla um fugla]. Bliki, 17: 43-54. *Hrefna Sigurjónsdóttir. 1997. [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4258447 Mykjuflugan]. Náttúrufræðingurinn 67 (1): 3-19. *Hrefna Sigurjónsdóttir, M. van Dierendonck, Anna G. Þórhallsdóttir and Sigurður Snorrason. 2003. [https://www.jstor.org/stable/4536059?seq=1#page_scan_tab_contents Social relationships in a group of horses without a mature stallion]. Behaviour, 140: 783-804. * M.C. van Dierendonck, H. Sigurjonsdottir, B. Colenbrander and A.G. Thorhallsdóttir. 2004. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168159104001534 Differences in social behaviour between late pregnant, post-partum and barren mares in a herd of Icelandic horses]. Applied Animal Behaviour Science, 89(3- 4): 283-297. *Anna Guðrún Þórhallsdóttir og Hrefna Sigurjónsdóttir. 2005. [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4257404 Hestar og skyldar tegundir. Uppruni, þróun og atferli]. Náttúrufræðingurinn: 73 (3-4): 105-116. *Hrefna Sigurjónsdóttir og Anna G. Þórhallsdóttir. 2006. [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4257464 Félagshegðun hrossa. Rannsóknir á Skáney, Reykholtsdal]. Náttúrufræðingurinn, 74 (1-2): 27-38. * Vervaecke H, Stevens, M.G , Vandemoortele H., Sigurjónsdóttir H., De Vries H, 2006. [https://link.springer.com/article/10.1007/s10164-006-0019-7 Aggression and dominance in matched groups of subadult Icelandic horses (Equus caballus)]. J Ethology, 25: 239-248. *Hrefna B. Ingólfsdóttir, Hrefna Sigurjónsdóttir. 2008. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168159108001408 The benefits of high rank in the wintertime- A study of the Icelandic horse]. Applied Animal Behaviour Science, 114(3-4): 485-491. *Machteld C. VanDierendonck, Han de Vries, Matthijs B.H. Schilder, Ben Colenbrander, Anna Guðrún Þórhallsdottir, Hrefna Sigurjónsdóttir. 2009. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168159108001925 Interventions in social behaviour in a herd of mares and geldings]. Applied Animal Behaviour Science, 116: 67-73. *Hrefna Sigurjónsdóttir, Hrafnhildur Ævarsdóttir og Gunnhildur Óskarsdóttir. 2010. [http://netla.hi.is/menntakvika2010/014.pdf Heimur barnanna, heimur dýranna] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192544/http://netla.hi.is/menntakvika2010/014.pdf |date=2019-07-31 }}. Ráðstefnurit Netlu – Menntakvika 2010. Menntavísindasvið Háskóla Íslands. *Sandra M. Granquist, Anna G. Thórhallsdóttir and Hrefna Sigurjónsdóttir. 2012. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168159112002183 The effect of stallions on social interactions in domestic and semi feral harems]. Applied Animal Behaviour Science, 141(1–2): 49–56. * Hrefna Sigurjónsdóttir, Anna G. Thórhallsdóttir, Helga M. Hafthórsdóttir and Sandra M. Granquist. 2012. [https://www.hindawi.com/journals/ijz/2012/162982/ The behaviour of stallions in a semi-feral herd in Iceland: time-budgets, home-ranges and interactions]. International Journal of Zoology. Open access, on-line. December 2012. * Katrinardottir, B., Pálsson, S., Gunnarsson, T.G. & Sigurjonsdottir, H. 2013. [https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/03078698.2013.811160 Sexing Icelandic Whimbrels Numenius phaeopus islandicus with DNA and biometrics]. Ringing & Migration 28: 43-46. * Patrick, P. et al 2013. [https://www.journals.uio.no/index.php/nordina/article/view/624 Students (ages 6, 10, and 15 years) in six countries knowledge of animals] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192541/https://www.journals.uio.no/index.php/nordina/article/view/624 |date=2019-07-31 }}. NorDina, 9(1): 18-31. *Granquist, Sandra Magdalena, Sigurjonsdottir, Hrefna. 2014. [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0168159114001075 The effect of land based seal watching tourism on the haul-out behaviour of harbour seals (Phoca vitulina) in Iceland]. Applied Animal Behaviour Science, 156: 85-93. *Hrefna Sigurjónsdóttir. [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=392373 Fjaran, vettvangur náms til sjálfbærni]. 2014. Náttúrufræðingurinn, 84(3–4): 141–149. *Katrínardóttir B, Alves JA, Sigurjónsdóttir H, Hersteinsson P, Gunnarsson TG. 2015. [https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0131395The Effects of Habitat Type and Volcanic Eruptions on the Breeding Demography of Icelandic Whimbrels Numenius phaeopus]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. PLoS ONE 10(7): e0131395. 15 bls. (pp). * Hrefna Sigurjónsdóttir. Landið er fagurt og frítt ... Um Lífríki Íslands. Vistkerfi lands og sjávar. 2016. Náttúrufræðingurinn, 86(3–4): 59– 66 (Ritdómur). *Hrefna Sigurjónsdóttir and Hans Haraldsso. (2019). [https://www.mdpi.com/2076-2615/9/1/14 Significance of Group Composition for the Welfare of Pastured Horses]. Animals, 9, 14. *Hrefna Sigurjónsdóttir og Sandra M. Granquist 2019. Hátterni hesta í haga- Rannsóknir á félagshegðun. Náttúrufræðingurinn 89 (3-4), bls. 78-97, 2019.  <nowiki>https://hdl.handle.net/20.500.11815/1458</nowiki> *Séverine Henry *, Hrefna Sigurjónsdóttir, Aziliz Klapper, Julie Joubert, Gabrielle Montier, Martine Hausberger 2020. Domestic foal weaning: need for re-thinking breeding practices? Animals – special issue Horse Welfare. Received. 7 January 2020. Published 23 Febrary 2020. <nowiki>https://www.mdpi.com/2076-2615/10/2/361</nowiki>      '''Bækur''' *Agnar Ingólfsson, Eggert Pétursson, Hrefna Sigurjónsdóttir og Karl Gunnarsson. 1986. Fjörulíf. Fræðslurit Ferðafélags Íslands nr.2 , 116 bls. Ferðafélag Íslands. Reykjavík. '''Bókakaflar''' *Hrefna Sigurjónsdóttir 1989. Atferli skordýra. Í: Pöddur. Ritröð Landverndar nr. 9. Ritstjórar: Hrefna Sigurjónsdóttir og Árni Einarsson. Bls. 171-194. Landvernd, Reykjavík. *Sandlund, O.T. et al. 1992. [https://www.jstor.org/stable/pdf/3545056.pdf?seq=1#page_scan_tab_contents The arctic charr, Salvelinus alpinus, in Thingvallavatn]. Oikos 64: 305-351. Special edition Oikos (book): Ecology of oligotrophic subarctic Thingvallavatn. 437 pp. 10 authors. *Hrefna Sigurjónsdóttir Machteld C van Dierendonck and Anna Gudrun Thórhallsdóttir. 2002. Friendship Among Horses Rank and Kinship Matter. Í: Horse Behavior and Welfare. A Dorothy Russell Havemeyer Foundation Workshop. Editors: S. McDonnell& D. Mills. 13-16 June 2002. Hólar College- Hólar, Iceland. Bls. 27- 34. *Hrefna Sigurjónsdóttir and Víkingur Gunnarsson. 2002. Controlled Study of Early Handling and Training of Icelandic Foals. Í: Horse Behavior and Welfare. A Dorothy Russell Havemeyer Foundation Workshop. Editors: S. McDonnell & D. Mills. 13-16 June 2002. Hólar College-Hólar, Iceland. Bls. 35-39. *Machteld C van Dierendonck, Hrefna Sigurjónsdóttir, and Anna G. Thórhallsdóttir. 2002. Changes in Social Behaviour of Mares Pre and Post Partum Compared to Behaviour of Non Pregnant Herd Mates in Semi-feral Mixed Herds of Icelandic Horses”. Í: Horse Behavior and Welfare. A Dorothy Russell Havemeyer Foundation Workshop. Editors: S. McDonnell & D. Mills. 13-16 June 2002. Hólar College- Hólar, Iceland. pp. 53-58. *Hrefna Sigurjónsdóttir og Sigurður Snorrason 2010. [https://www.ni.is/sites/ni.is/files/atoms/files/ad_tilkynning.pdf Þróun atferlis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192549/https://www.ni.is/sites/ni.is/files/atoms/files/ad_tilkynning.pdf |date=2019-07-31 }}: Í: Arnar Pálsson, Bjarni Kristófer Kristjánsson, Hafdís Hanna Ægis- dóttir, Snæbjörn Pálsson, Steindór J. Erlingsson ( ritstj). Arfleifð Darwins. Þróunarfræði, náttúra og , menning. Hið íslenska bókmenntafélag. Reykjavík. Bls. 171-197. *Hrefna Sigurjónsdóttir. 2010. [https://www.ni.is/sites/ni.is/files/atoms/files/ad_tilkynning.pdf Að skilja hugtökin er meira en að segja það] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731192549/https://www.ni.is/sites/ni.is/files/atoms/files/ad_tilkynning.pdf |date=2019-07-31 }}. Í: Arnar Pálsson, Bjarni Kristófer Kristjánsson, Hafdís Hanna Ægisdóttir, Snæbjörn Pálsson, Steindór J. Erlingsson. (ritstj). Arfleifð Darwins. Þróunarfræði, náttúra og menning. Hið íslenska bókmenntafélag. Reykjavík. Bls. 351-364. '''Námsefni''' *[https://vefir.mms.is/komdu/dyrin_gera/kennsluhugm_dyrin_gera/dyrin_gera_klb.pdf Komdu að skoða hvað dýrin gera]. Meðhöfundur er Sólrún Harðardóttir. *[https://mms.is/namsefni/greiningarlyklar-um-smadyr Greiningarlyklar fyrir smádýr]. Meðhöfundur er Snorri Sigurðsson. *[https://www.kvikmyndavefurinn.is/films/nr/899 Æxlunarhegðun bleikju í Þingvallavatni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190731194546/https://www.kvikmyndavefurinn.is/films/nr/899 |date=2019-07-31 }} – fræðslumynd unnin með Karli Gunnarssyni. *Æxlunarhegðun bleikju í Þingvallavatni – kennsluleiðbeiningar með myndbandi. *Smárit (5) um hegðun dýra fyrir unglingastig og kennsluleiðbeiningar með þeim – sjá ritaskrá nr 17-26. Sum voru gefin út á ensku á Englandi (nr. 30-32). {{f|1950}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] n9gwery5m1zt8m78qfzz23y660c7765 0 154940 1979399 1847841 2026-09-18T16:29:44Z Vthorsteinsson 6822 Bætti inn upplýsingum um talgreininn Hreim frá Miðeind. Lagaði prentvillu í fyrirsögn í tilvísun 3. 1979399 wikitext text/x-wiki '''Talgreining''' er svið innan [[máltækni]] sem þróar aðferðir og tækni til að greina og þýða talað mál yfir í stafrænan texta. Skammstafanir eins og ASR (Automatic Speech Recognition) og STT (Speech to Text) eru einnig notuð um þetta svið. Talgreining samtvinnar þekkingu og rannsóknir úr málvísindum, tölvufræðum og rafmagnsverkfræði. Talgreinir fyrir íslenskt mál hefur verið þróaður af Google. Annar talgreinir fyrir íslenskt mál hefur verið þróaður í Háskólanum í Reykjavík í samstarfi við Alþingi og er sá talgreinir gefinn út með opnu hugbúnaðarleyfi.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2018180309503|titill=Gefa út íslenskan talgreini með opnu hugbúnaðarleyfi|höfundur=Hersir Aron Ólafsson|útgefandi=visir.is|mánuður=4. mars|ár=2019|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> Talgreinirinn [https://malstadur.mideind.is/hreimur Hreimur] frá [[Miðeind ehf.|Miðeind]] er hluti af [https://malstadur.mideind.is Málstað], máltæknivef fyrirtækisins. Hreimur getur breytt tal- og myndbandsupptökum í texta eða skjátexta með tímakóðum. Hann getur jafnframt aðgreint mælendur í upptöku ef fleiri en ein rödd koma fyrir (mælendagreining).<ref>{{Vefheimild|url=https://malstadur.mideind.is/um/hreimur|titill=Um Hreim|höfundur=Miðeind ehf.|mánuðurskoðað=september|árskoðað=2026}}</ref> Íslenskur talgreinir var tekinn formlega í notkun á [[Alþingi]] á [[Dagur íslenskrar tungu|Degi íslenskrar tungu]] [[16. nóvember]] [[2019]]. Talgreinirinn greinir ræður þingmanna.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/11/16/talgreinir_skrifar_raedur_althingismanna/|titill=Tal­grein­ir skrif­ar ræður alþing­is­manna (mbl.is)|höfundur=Ragnhildur Þrastardóttir|útgefandi=|mánuður=16. nóvember|ár=2019|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Máltækni]] 55n34fzpn3vaztfgsf658xp3obnqyua 0 155325 1979417 1963220 2026-09-18T19:05:26Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1979417 wikitext text/x-wiki '''Erla Kolbrún Svavarsdóttir''' (f. 30. apríl 1961)<ref>Mbl.is. (2001, 13. september). [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/625895/ Hvert ætlum við að stefna?] Sótt 28. desember 2019.</ref> er [[prófessor]] við Heilbrigðisvísindasvið innan Hjúkrunarfræðideildar [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]<ref name="Erla Kolbrún">{{Vefheimild|url=https://www.hi.is/starfsfolk/eks|titill=Erla Kolbrún Svavarsdóttir| skoðað-dags = 28. desember 2019}}</ref> og forstöðumaður fræðasviðs fjölskylduhjúkrunar í samtengdu starfi á [[Landspítali|Landspítala]].<ref name="Heiðursvísindamaður">{{Vefheimild|url=https://www.landspitali.is/um-landspitala/fjolmidlatorg/frettir/stok-frett/2014/05/07/Erla-Kolbrun-Svavarsdottir-heidursvisindamadur-Landspitala-2014/|titill=Erla Kolbrún Svavarsdóttir heiðursvísindamaður Landspítala 2014| skoðað-dags = 28. desember 2019}}</ref> Erla Kolbrún hefur um áratuga skeið lagt áherslu á þróun kennslu í fjölskylduhjúkrun auk þess að þróa og prófa mælitæki og meðferðarrannsóknir á sviði fjölskylduhjúkrunar, rannsakað ofbeldi í nánum samböndum og aðlögun einstaklinga og fjölskyldumeðlima að bráðum eða langvinnum líkamlegum og andlegum sjúkdómum/röskunum.<ref>[https://orcid.org/0000-0003-1284-1088 ORCID. Erla Kolbrún Svavarsdóttir]. Sótt 28. desember 2019.</ref> == Ferill == Erla Kolbrún lauk BSN gráðu í [[hjúkrunarfræði]] frá Hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands árið 1987, kennslu og uppeldisfræði frá HÍ árið 1988, meistaragráðu í hjúkrunarfræði (Clinical Nurse Specialist í Parent-Child Nursing) frá [[Wisconsin-háskóli í Madison|Háskólanum í Wisconsin-Madison]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] árið 1993 og [[doktorsgráða|doktorsprófi]] í hjúkrunarfræði frá sama skóla árið 1997.<ref name="Erla Kolbrún" /> [[Doktorsritgerð]] Erlu Kolbrúnar, ''Family adaptation for families of an infant or a young child with asthma'', fjallaði um aðlögun og aðlögunarleiðir ungra barnafjölskyldna með astma.<ref>Skrá um doktorsritgerðir Íslendinga. [https://doktor.landsbokasafn.is/detail/290 Erla Kolbrún Svavarsdóttir]. Sótt 28. desember 2019.</ref> Erla Kolbrún hefur unnið við almenn hjúkrunarstörf á kvennasviði og á geðsviði LSH. Árið 1997 var Erla Kolbrún ráðin við Hjúkrunarfræðideild Háskóla Íslands og starfaði þar í fullu starfi sem lektor fram til ársins 2000 en þá fékk hún framgang í stöðu dósents.<ref name="Erla Kolbrún" /> Árið 2006 fékk hún framgang í stöðu prófessors við sama skóla.<ref>Árbók Háskóla Íslands. [https://timarit.is/view_page_init.jsp?volId=7144 Háskólaárið 2006 (bls. 272)]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 28. desember 2019.</ref> Samhliða því að sinna störfum prófessors er Erla Kolbrún forstöðumaður fræðasviðs fjölskylduhjúkrunar á Landspítala.<ref name="Heiðursvísindamaður" /> == Rannsóknir == Erla Kolbrún hefur fengist við að þróa og prófa árangur af styrkleikamiðuðum meðferðarsamræðum fyrir einstaklinga og fjölskyldur þeirra sem eru með fjölbreittar sjúkdómsgreiningar og eða raskanir. Hún hefur ásamt samrannsakendum sínum á Landspítala meðal annars rannsakað fjölskyldur barna og unglinga með alvarlega líkamlega og geðræna sjúkdóma/raskanir svo sem fjölskyldur sem eru að fást við [[krabbamein]], sykursýki, astma, ADHD, átröskun, [[gigt]], flogaveiki, nýrnasjúkdóma eða lifrarsjúkdóm.<ref>Sigurdardottir, A. O., Svavarsdottir, E. K., & Juliusdottir, S. (2015). Family Nursing Hospital Training and the Outcome on Job Demands, Control and Support. Nurse Education Today, 35, 854-858.</ref><ref>Garwick, A., Svavarsdottir, E. K., W., Anderson, L. S., Looman, W. S., Seppelt, A., & Orlygsdottir, B. (2015). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jan.12522 Development of an International School Nurse Asthma Care Coordination Model], Journal of Advanced Nursing, 71, (3), 535-546.</ref><ref>Gudnadottir, M., & Svavarsdottir, E. K. (2014). Advanced Nursing Intervention for Families of Children and Adolescents with Asthma: The Fathers Perspective. Vaard I Norden (Nordic Journal of Nursing Research), 2, 34, 49-52.</ref><ref>Sigurdardottir, A.O., Svavarsdottir, E.K., Rayens, M.K., Yevgeniya Gokun. (2014). The Impact of a Web-Based Educational and Support Intervention on Parents' Perception of their Children´s Cancer Quality of Life: An Exploratory Study. Journal of Pediatric Oncology Nursing, 31 (3), 154-165.</ref><ref>Ragnarsdottir, A., & Svavarsdottir, E. K. (2014). Advanced Knowledge in Nursing Practice can Make the Difference: The Value of a Nursing Intervention for Families of Chidlren with Rear Chronic Illnesses. Vaard I Norden (Nordic Journal of Nursing Research), 111 (34), 48-51.</ref><ref>Konradsdottir, E., & Svavarsdottir, E. K. (2013). The Role of the Advanced Nurse Practitioners in Offering Brief Therapeutic Conversation Intervention for Families of Children and Adoelscents with Diabetes Type I. Vaard I Norden (Nordic Journal of Nursing Research), 109 (33), 44-47.</ref><ref>Erlendsdottir, R.O., & Svavarsdottir, E. K. (2004). The Healthy-Sibling’s Behaviour: Icelandic Families Caring for a Young Child with Chronic Asthma. Vard I Norden, 71, 24, 14-19.</ref> Frá 1997, hefur Erla Kolbrún, bæði hérlendis og í Bandaríkjunum, rannsakað þrautseigju, seiglu, bjargráð, heilsutengd lífsgæði, velliðan og aðlögun íslenskra og erlendra fjölskyldna þegar einn fjölskyldumeðlimur er með langvinnan sjúkdóm.<ref>Petursdottir, A. B., & Svavarsdottir, E. K. (2019). The effectiveness of a strengths-orienterd therapeutic conversation intervention on perceived support, well-being and burden among family caregivers in palliative home-care. Journal of Advanced Nursing,75, 3018-3031.</ref><ref>Petursdottir, A.B., Haraldsdottir, E., & Svavarsdottir, E.K. (2019). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/30488975 The impact of implementing an educational intervention to enhance a family-oriented approach in specialized palliative home care: A quasi-experimental study] - Scandinavian Journal of Caring Sciences, 33, 342-350.</ref><ref>Sveinbjarnardottir, E. K., & Svavarsdottir, E. K. (2019). Drawing forward family strengths in short therapeutic conversations from a psychiatric nursing perspective. Perspective in Psychiatric Care, 55, 125-131.</ref><ref>Gisladottir, M., & Svavarsdottir, E. K. (2017). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jpm.12335 The effectiveness of therapeutic conversation intervention for caregivers of adolescents with ADHD: A queasy experimental design]. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 24, 15-27.</ref><ref>Gisladottir, M., & Svavarsdottir, E. K. (2016). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840716661593 Development and Psychometric Testing of the Iceland-Family Illness Beliefs Questionnaire]. Journal of Family Nursing, 22(3), 321-338.</ref><ref>Rayens, M. K., Svavarsdottir, E. K., & Burkhart, P. (2011). Cultural Differences in Parent-Adolescent Agreement on the Adolescent’s Asthma-Related Quality of Life. Paediatric Nursing, 37, 6, 311-320.</ref><ref>Burkhart, P., Svavarsdottir, E. K, Rayens, M. K., Oakley, M., & Orlygsdottir, B. (2009). United States and Icelandic Adolescents with Asthma: Predictors of Quality of Life. Journal of Advanced Nursing, 65(4), 860-866.</ref><ref>Rayens, M. K., & Svavarsdottir, E. K. (2003). A new methodological approach in nursing research: An actor, partner, and interaction effect model for family outcomes. Research in Nursing and Health, 26, 409-419.</ref> Niðurstöður af rúmlega tveggja áratuga rannsóknum Erlu Kolbrúnar og samrannsakendum hennar, leiddi til þróunar á styrkleikamiðuðum meðferðarsamræðum (SMM) fyrir einstaklinga sem eru að takast á við fjölbreytta sjúkdóma/heilsufarsvanda og fjölskyldur þeirra. Meðferðarsamræðurnar byggja á hugmyndafræði fjölskylduhjúkrunar en 4 nýir spurningalistar hafa auk þess verið þróaðir til að meta árangurinn af styrkleikamiðuðum meðferðarsamræður á klínískum vettvangi.<ref>Sveinbjarnardottir, E. K., Svavarsdottir, E. K.. & Wright, L.W. (2013). What are the benefits of a short therapeutic conversation intervention with acute psychiatric patients and their families? A controlled before and after study. International Journal of Nursing Studies, (50), 593-602.</ref><ref>Sigurdardottir, A. O., Svavarsdottir, E. K., Rayens, M. K., & Adkins, S. Therapeutic Conversations Interventions in Pediatrics: Are they of Benefit for Families of Children with Asthma? (2013). Nursing Clinics of North America.</ref><ref>Kamban, S. W. & Svavarsdottir, E. K. (2013). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2702.2012.04330.x Does a Therapeutic Conversation Intervention in an Acute Peadiatric Setting make a Difference for Families of Children with Bronchiolitis caused by Respiratory Syncytial Virus (RSV)?] Journal of Clinical Nursing, 22 (19-20), 2723–2733.</ref><ref>Sveinbjarnardottir, E. K., Svavarsdottir, E. K., & Hrafnkelsson, B. (2012a). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840712449203 Psychometric Development of the Iceland-Family Perceived Support Questionnaire (ICE-FPSQ)]. Journal of Family Nursing, 18, 328-352.</ref><ref>Sveinbjarnardottir, E. K., Svavarsdottir, E. K., & Hrafnkelsson, B. (2012b). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840712449204 Psychometric Development of the Iceland-Expressive Family Functioning Questionnaire (ICE-EFFQ)]. Journal of Family Nursing, 18, 353-377.</ref><ref>Halldorsdottir, B. S., & Svavarsdottir, E. K. (2012). Purposeful Therapeutic Conversations: Are they effective for families of individuals with COPD? A quasi-experimental study. Vaard I Norden, (The Nordic Journal of Nursing Research), 1, 103, 48-51.</ref><ref>Konradsdottir, E., & Svavarsdottir, E. K. (2011). How effective is a short-term education and support intervention for families of an adolescent with type 1 diabetes? Journal for Specialists in Pediatric Nursing, 16, 4, 295-304.</ref><ref>Gisladottir, M., & Svavarsdottir, E. K. (2011). Educational and support intervention to help families assist the recovery of relatives with eating disorders. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 18, 2, 122-130.</ref><ref>Gisladottir, M., & Svavarsdottir, E.K. (2007). Þróun Fjölskyldumeðferðar fyrir ungar konur með átröskun. Tímarit hjúkrunarfræðinga, 4, 83, 24-29.</ref> Ávinningurinn af rannsóknum hennar hefur leitt til aukinnar áherslu á mikilvægi fjölskylduhjúkrunar innan heilbrigðisþjónustunnar bæði hér á landi sem og erlendis. Erla Kolbrún hefur að auki kannað fjölskyldumiðaða þjónustu meðal hjúkrunarfræðinga og ljósmæðra, og samspil hennar á starfsánægju sem og á hæfni og færni í fjölskylduhjúkrun.<ref>Svavarsdottir, E. K., Sigurdardottir, A. O., Konradsdottir, E., & Tryggvadottir, G. B. (2018). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/scs.12573 The impact of nursing education and job characteristics on nurse's perceptions of their family nursing practice skills]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, vol. 32(4), p 1297-1307.</ref><ref>Sigurdardottir, A. O., Garwick, A. W., Svavarsdottir, E. K. (2017). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/scs.12336 The importance of family support in pediatrics and its impact on healthcare satisfaction]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 1-12.</ref><ref>Sveinbjarnardottir, E. K. & Svavarsdottir, E. K. (2011). Nurses Attitudes towards the Importance of Families in Psychiatric Care following an Educational and Training Intervention Program. Journal of Psychiatric and Mental Health Nursing, 18, 10, 895-903.</ref> Auk þess hefur hún um árabil staðið fyrir landskönnun og klínískum rannsóknum á ofbeldi í nánum parasamböndum meðal háskólakvenstúdenta, kvenna á áhættumeðgöngudeildum og meðal kvenna á slysa- og bráðamótttökudeild Landspítala.<ref>Svavarsdottir, E. K. (2008). Gedvernd. Áhrif andlegs, líkamlegs og kynferðislegs ofbeldis á andleg heilsu kvenna, 1,37, (pp. 12-20).</ref><ref>[https://scholar.google.com/citations?user=3hTHtcYAAAAJ&hl=en&oi=ao Google Scholar. Erla Kolbrun Svavarsdottir]. Sótt 28. desember 2019.</ref><ref>Jafnréttisstofa. (2010). [https://www.jafnretti.is/is/um-jafnrettisstofu/frettir/malthing-um-ofbeldi Málþing um ofbeldi]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}. Sótt 28. desember 2019.</ref><ref>Háskóli Íslands. [https://www.hi.is/visindin/ad_na_til_kventholenda_ofbeldis_i_nanum_sambondum Að ná til kvenþolenda ofbeldis í nánum samböndum. Erla Kolbrún Svavarsdóttir, prófessor við Hjúkrunarfræðideild]. Sótt 28. desember 2019.</ref> Erla Kolbrún hefur leiðbeint fjölda meistara- og doktorsnema við Háskóla Íslands<ref name="Innganga">{{vefheimild|url=https://www.hi.is/frettir/hlytur_inngongu_i_bandarisku_hjukrunarakademiuna|titill=Háskóli Íslands. (2015). Hlýtur inngöngu í Bandarísku hjúkrunarakademíuna|mánuðurskoðað=28 desember|árskoðað=2019}}</ref> og hefur komið að leiðbeiningu doktorsnema við erlenda Háskóla. Hún hefur auk þess verið í öflugu rannsóknarsamstarfi við sérfræðinga í hjúkrun og ljósmæður á Landspítala, við hjúkrunarfræðinga og ljósmæður innan Heilsugæslu Höfuðborgarsvæðisins og við hjúkrunarfræðinga á SAk. Eins hefur hún verið í alþjóðlegu rannsóknarsamstarfi við rannsakendur í Bandaríkjunum (Háskólann í Minnesota School of Nursing, Háskólann í Wisconsin-Madison og Háskólann í Kentucky-Lexington), við rannsakendur á [[Norðurlöndin|Norðurlöndunum]] og í Evrópu (FAME-RN rannsóknahópurinn) þ.e. við Háskólann í Groningen í Hollandi, Háskólann í Pamplona á [[Spánn|Spáni]], Háskólann í Turku í Finnlandi og Háskólann í Suður Danmörku, Kaupmannarhafnarháskóla og Háskólann í Árósum.<ref>Cristina. G.,…Svavarsdottir, E. K. (2019). Prioritizing Family Health of Older People in Europe: Current State and Future Directions of Family Nursing and Family-Focused Care: Guest Editorial, Journal of Family Nursing, 25(2), 163-169. Doi: 10.1177/1074840719852547</ref> == Ýmis störf og viðurkenningar == Erla Kolbrún hefur komið að fjölmörgum trúnaðarstörfum fyrir Hjúkrunarfræðideild og Heilbrigðisvísindasvið HÍ, en hún hefur meðal annars gegnt starfi deildarforseta Hjúkrunarfræðideildar<ref>Morgunblaðið. (2005, 12. apríl). [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3657777 Stúlkur meta lífsgæði sín meira en drengir: Lífsgæði 10-12 ára skólabarna]. Sótt 28. desember 2019.</ref> frá 2003-2007. Hún hefur auk þess setið í doktorsnámsnefnd og vísindanefnd Heilbrigðissviðs og í deildarráði og rannsóknarnámsnefnd Hjúkrunarfræðideildarinnar. Auk þess hefur hún komið að því að þróa námsleiðir í framhaldsnámi deildarinnar, verið formaður námsnefndar í BS námi við deildina og setið í stjórn Rannsóknarstofnunar í hjúkrunarfræði þar sem hún gegndi einnig formennsku á árunum 2008-2010.<ref>Háskóli Íslands. (2010). [http://sjodir.hi.is/frettatilkynning_vegna_fyrirhugadar_uthlutunar_ur_rannsoknasjodi_ingibjargar_r_magnusdottur Fréttatilkynning vegna fyrirhugaðar úthlutunar úr Rannsóknasjóði Ingibjargar R. Magnúsdóttur. Styrkir til doktorsnema í hjúkrunar- og ljósmóðurfræðum við HÍ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228235215/http://sjodir.hi.is/frettatilkynning_vegna_fyrirhugadar_uthlutunar_ur_rannsoknasjodi_ingibjargar_r_magnusdottur |date=2019-12-28 }}. Sótt 28. desember 2019.</ref> Erla Kolbrún situr í ritstjórn the Journal of Family Nursing<ref>Journal of Family Nursing. [https://journals.sagepub.com/editorial-board/JFN Editorial Board]. Sótt 28. desember 2019.</ref> og í ritstjórn Nordic Journal of Nursing Research.<ref>Nordic Journal of Nursing Research. [https://journals.sagepub.com/editorial-board/NJN Editorial Board]. Sótt 28. desember 2019.</ref> Erla Kolbrún var kjörin vísindamaður ársins á Landspítala Háskólasjúkrahúsi árið 2014.<ref name="Heiðursvísindamaður" /> Hún var tekinn inn í bandarísku hjúkrunarsamtökin American Academy of Nursing 2015<ref name="Innganga" /> og hefur verið meðlimur í alþjóðlegu fjölskylduhjúkrunarsamtökunum International Family Nursing Association frá 2009.<ref>International Family Nursing Association. [https://internationalfamilynursing.org/2014/05/08/dr-erla-kolbrun-svavarsdottir-honorary-scientist-award-2014-landspitali-university-hospital/ Dr. Erla Kolbrún Svavarsdottir: Honorary Scientist Award 2014, Landspitali University Hospital, Iceland] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228235207/https://internationalfamilynursing.org/2014/05/08/dr-erla-kolbrun-svavarsdottir-honorary-scientist-award-2014-landspitali-university-hospital/ |date=2019-12-28 }}. Sótt 28. desember 2019.</ref> == Helstu ritverk== === Greinar === *Svavarsdottir. E. K., & Gisladottir, M. (2019). [https://sigmapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jnu.12450 How Do Family Strengths-Oriented Therapeutic Conversations (FAM-SOTC) Advance Psychiatric Nursing Practice?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228235205/https://sigmapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jnu.12450 |date=2019-12-28 }} - Journal of Nursing Scholarship, 512, 214-224. *Svavarsdottir, E. K., & Tryggvadottir, G. B. (2019). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/scs.12665?af=R Predictors of quality of life for families of children and adolescents with severe physical illnesses who are receiving hospital-based care]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 33, 698-705. *Svavarsdottir, E. K., Gisladottir, M., & Tryggvadottir, B. (2019). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/jcap.12220 Perception on family support and predictors' of satisfaction with the healthcare service among families of children and adolescents with serious mental illnesses who are in active psychiatric treatment]. Journal of Child and Adolescent Psychiatric Nursing, vol. 32(1), p.6-15. *Svavarsdottir, E. K., Sigurdardottir, A. O., Konradsdottir, E., & Tryggvadottir, G. B. (2018). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/scs.12573 The impact of nursing education and job characteristics on nurse's perceptions of their family nursing practice skills]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, vol. 32(4), p 1297-1307. *Svavarsdottir, E. K., Looman W., Tryggvadottir, G. B., & Garwick, A. [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/scs.12457 Psychometric testing of the Iceland Health Care practitioner Illness Beliefs Questionnaire among School Nurses]. (2018). Scandinavian Journal of Caring Sciences, 32(1), 261-269. *Svavarsdottir, E. K., Sigurdardottir, A O., Konradsdottir, E., Stefansdottir, A., Sveinbjarnardottir E. K., Ketilsdottir, A., Blondal, B., Jonsdottir, A. Bergs, D. & Gudmundsdottir H. (2015). [https://sigmapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jnu.12108 The Process of Translating Family Nursing Knowledge into Clinical Practice] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191228235204/https://sigmapubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jnu.12108 |date=2019-12-28 }}, Journal of Nursing Scholarship, 47(1), 5-15. *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2015). Can abuse disclosure function as a protective factor for women who are victims of Intimate Partner Violence in current marital/partner relationships? Journal of Forensic Nursing, April_June, 11, 2, 84-92. *Svavarsdottir, E. K., Orlygsdottir, B., & Gudmundsdottir, B. (2014). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/ppc.12080 Reaching out to Women who are Victims of Intimate Partner Violence]. Perspective in Psychiatry Care, 51(3). *Svavarsdottir, E. K., Sigurdardottir, A. O., & Tryggvadottir, G. B. (2014). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840713520345 Strengths-Oriented Therapeutic Conversations for Families of Children with Chronic Illnesses: Findings from the Landspitali University Hospital Family Nursing Implementation Project]. Journal of Family Nursing, 20 (1) 13-50. *Svavarsdottir, E. K., Garwick, A. W., Anderson, L. S., Looman, W. S., Seppelt, A., & Orlygsdottir, B. (2013). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22897444 The International School Nurse Asthma Project: Barriers Related to Asthma Management in Schools]. Journal of Advanced Nursing, 69 (5), 1161-1171. *Svavarsdottir, E. K., & Sigurdardottir, A. O. (2013). Benefits of a Brief Therapaeutic Conversation Intervention for Families of Children and Adoelscents in Active Cancer Treatment. Oncology Nursing Forum, 40, 5, 440. *Svavarsdottir, E. K. Tryggvadottir, G. B., & Sigurdardottir, A. O. (2012). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840712449202 Knowledge Translation in Family Nursing: Does a Short-Term Therapeutic Conversation Intervention Benefit Families of Children or Adolescents within a Hospital Setting? Findings from the Landspitali University Hospital Family Nursing Implementation Project]. Journal of Family Nursing, 18, 303-327. *Svavarsdottir, E. K., Burkhart, P., Rayens, M. K., Orlygsdottir, B., & Oakley, M. (2011). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20529166 Icelandic and United States Families of Adolescents with Asthma: Predictors of Health-related Quality of Life from the Parents’ Perspective]. Journal of Clinical Nursing, 20, 1-2, 267-273. *Svavarsdottir, E. K. (2010). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20230520Detecting Intimate Partner Abuse within Clinical Settings: Self-Report or an Interview]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 24, 224-232. *Leahey, M., & Svavarsdottir, E. K. (2009). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840709349070 Implementing Family Nursing : How Do We Translate Knowledge into Clinical Practice?] Journal of Family Nursing. (pp. 445-460). *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2009). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2648.2009.05006.x Intimate Partner Abuse Factors Associated with Women’s Health: A General Population Study]. Journal of Advanced Nursing, 65(7) (pp. 1452-1462). *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2009). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19183236 Identifying Abuse among Icelandic Women: The Use of Clinical Guidelines by Nurses and Midwives]. Journal of Advanced Nursing, 65(4). (pp.779-788). *Svavarsdottir, E. K. (2008). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1471-6712.2007.00553.x Connectedness, Belonging and Feelings about School among Healthy and Chronically Ill Icelandic Schoolchildren]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 22(3), 463-471. *Svavarsdottir, E. K. (2008). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1074840708328123 Excellence in Nursing: A Model for implementing Family System Nursing into Nursing Practice at an Institutional Level]. Journal of Family Nursing, 14, 4, 456-468. *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2008). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19094145 Effect of Abuse by a Close Family Member on Health]. Journal of Nursing Scholarship, 40, 4, 311-318. *Svavarsdottir, E. K. (November, 2006). [https://journals.sagepub.com/doi/pdf/10.1177/1074840706294536 Listening to the Family’s Voice: Nurses’ Movement Towards Family Centred Care]. Journal of Family Nursing, 12, 4, 1-22 *Svavarsdottir, E. K., & Sigurdardottir, A. O. (September 2006). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16955126 Developing a Family Level Intervention for Families of Children with Cancer]. Oncology Nursing Forum, 33,5, 983-990 *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2006). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1471-6712.2006.00397.x Health-Related Quality of Life in Icelandic School Children]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 20, 209-215 *Svavarsdottir, E. K., & Orlygsdottir, B. (2006). Comparison of Health Related Quality of Life among 10- to 12- year old Children with Chronic Illness and Healthy Children: The Parents’ Perspective. Journal of School Nursing, 22(2), 51-58. *Svavarsdottir, E. K., & Sigurdardottir, A.O. (2005). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16324061 The feasibility of offering a family level intervention to parents of children with cancer]. Scandinavian Journal of Caring Sciences, 19(4) 368-372. *Svavarsdottir, E. K., Rayens, M. K., & McCubbin, M. (2005). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/16166861 Predictors of Adaptation in Icelandic and American Families of Young Children with Chronic Asthma]. Family and Community Health, 28(4) 338-350. *Svavarsdottir, E. K., & Rayens, M. K. (2005). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1111/j.1365-2648.2005.03403.x Hardiness in families of young children with asthma]. Journal of Advanced Nursing, 50(4), 381-390. *Svavarsdottir, E. K. (2005). [https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S0020748904001658 Gender and emotions: Icelandic parents experiencing childhood cancer]. International Journal of Nursing Studies, 42, 531-538 *Svavarsdottir, E. K. (2005). [https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1043454204273812 Surviving childhood cancer: Parents’ perceptions of their child’s health]. Journal of Pediatric Oncology Nursing, 22(2) 80-88 *Svavarsdottir, E. K. (2005). [https://onlinelibrary.wiley.com/doi/pdf/10.1111/j.1365-2648.2005.03374.x Caring for a child with cancer: A longitudinal perspective]. Journal of Advanced Nursing, 50(2), 153-161. *Svavarsdottir, E. K., & Rayens, M. K. (2003). [https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/14735678 American and Icelandic parents´ perceptions of the health status of their young children with chronic asthma]. Journal of Nursing Scholarship. Forth quarter, 347-354. *Svavarsdottir, E. K., McCubbin, M. & Kane, J. (2000). Well-being of Parents of Young Children with Asthma. Research in Nursing and Health, 1-13. === Bókarkaflar === *Svavarsdottir, E. K. (2018). Guided Participation and the Family Strength Oriented Therapeutic Conversations Intervention: Supporting Families of Children with Cancer (2018). Guided Participation in Pediatric Nursing Practice: Relationship-Based Teaching an dLearning with Parents, Children and Adolescents. Pridham, K. F; Limbo, R., and Schroeder, M.M (Eds). Springer, Publishing Company, New York, USA. *Svavarsdottir, E. K., & Gisladottir, M. (2016). Going inside the strength oriented therapeutic conversation intervention: A clinical case study of an adolescent with ADHD and his family (Chapter 8). Family Sygepleje; Birte Osterggard and Hanne Konradsen (eds). Forfatterne og Munksgaard, Kobenhavn, DK. === Bækur === *Erla Kolbrún Svavarsdottir og Helga Jonsdottir. (2011). Family Nursing in Action. Erla Kolbrún Svavarsdóttir and Helga Jónsdóttir, Ritstjórar. University of Iceland Press, University of Iceland, Reykjavik (406 pgs). *Erla Kolbrún Svavarsdottir. (2010). Ofbeldi margbreytileg birtingarmynd. Erla Kolbrun Svavarsdottir, ritstjóri. Háskólaútgáfan, (185 bls). == Heimildir == {{reflist}} {{f|1961}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] 9z5b73bcyhwcpv8b9ny2lrn3snbuaaz 0 155690 1979386 1790099 2026-09-18T14:41:12Z TKSnaevarr 53243 1979386 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur |nafn = Matador |nafn2 = |mynd = |myndatexti = |tegund = Gaman |handrit = [[Lise Nørgaard]]<br />[[Erik Balling]] |þróun = |leikstjóri = |kynnir = |sjónvarpsstöð = [[DR]] |leikarar = [[Jørgen Buckhøj]]<br />[[Ghita Nørby]]<br />[[Holger Juul Hansen]]<br />[[Malene Schwartz]]<br />[[Buster Larsen]]<br />[[Helle Virkner]]<br />[[Bent Mejding]] |dómarar = |raddsetning = |yfirlestur = |höfundur_stefs = Bent-Fabricius Bjerre |upphafsstef = |lókastef = |tónlist = |land = [[Danmörk]] |tungumál = [[Danska]] |fjöldi_þáttaraða = 4 |fjöldi_þátta = 24 |þáttalisti = |framleiðslufyrirtæki = [[Nordisk Film]] |framleiðandi = |aðstoðarframleiðandi = |klipping = |myndataka = |staðsetning = [[Nordisk Film]], Valby<br />[[Hillerød]]<br />[[Køge]]<br />[[Gedser]]<br />[[Holte]] |lengd = 45-86 mínútur |stöð = [[DR]] |fyrsti_þáttur = [[11. desember]] [[1978]] |síðasti_þáttur = [[2. janúar]] [[1982]] |frumsýning = [[11. desember]] [[1978]] |lokasýning = [[2. janúar]] [[1982]] |hljóðsetning = Mono |myndframsetning = 4:3 |undanfari = |framhald = |tengt = |véfsíða = |imdb_kenni = 0077051 }} '''''Matador''''' danskur sjónvarpsþáttur í 24 hlutum sem framleiddur var á árunum [[1978]] - [[1981]]. Honum var leikstýrt af [[Erik Balling]] eftir hugmynd eftir [[Lise Nørgaard]], sem ásamt Paul Hammerich, Karen Smith og Jens Louis Petersen skrifuðu handritið, en teiknimyndateiknarinn Arne Ungermann sá um teiknimyndasögurnar sem hefjum og ljúka hverjum þætti. Þemalag seríunnar var saminn af Bent Fabricius-Bjerre . Serían fylgist með lífinu í dönsku sveitaþorpi frá [[1929]] til [[1947]]. Aðalpersónan Mads Andersen-Skjern kemur árið [[1929]] í viðskiptaerindum í rólega stöðvarbæinn Korsbæk. Hann áttar sig fljótt á því að atvinnulíf borgarinnar er staðnað og stofnar fatabúð sem tekur framúr einu verslun bæjarins, Damernes Magasin. Þættirnir voru sýndir á Ríkisútvarpinu 1988-1989 og nutu töluverðra vinsælda. Í Danmörku hafa þættirnir verið endursýndir reglulega, síðast 2017 og kallar það jafnan á þjóðmálaumræðu um erindi þáttanna við samtímann og nákvæmni þeirra í lýsingu á sögutímanum. [[Flokkur:Danskir sjónvarpsþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1978]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu 1982]] tlwagbhfx7h3zmmkby1inhe9f1pi90l 0 160192 1979420 1691353 2026-09-18T19:06:23Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:2|0|0 */ 1979420 wikitext text/x-wiki '''National Right to Life Committee (NRLC),''' eru elstu og stærstu samtök sem berjast gegn rétti kvenna til [[Fóstureyðing|þungunarrofs]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Samtökin voru stofnuð árið 1968 af ''The National Conference of Catholic Bishops'' (NCCB, nú ''United States Conference of Catholic Bishops'' USCCB), samtökum kaþólskra biskupa í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]].<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/item/lcwaN0008160/|title=United States Conference of Catholic Bishops (USCCB)|website=Library of Congress, Washington, D.C. 20540 USA|access-date=2020-11-18}}</ref> Tilgangurinn með stofnun samtakanna var að berjast fyrir réttindum ófæddra barna og "réttinum til lífs" (e: Right to Life) með því að samræma baráttu gegn lagasetningu sem lögleiddu þungunarrof í ólíkum fylkjum. Árið 1973 var skorið var á tengsl samtakanna við NCCB til þess að hægt væri að ná til víðtækari hóps en aðeins [[Rómversk-kaþólska kirkjan|kaþólikka]]. Á níunda og tíunda áratugnum voru NRLC talin meðal áhrifamestu þrýstihópa í Washington D.C. Samtökin starfa í 3.000 deildum í öllum fylkjum Bandaríkjanna. == Aðgerðir samtakanna == Aðgerðir samtakanna hafa að mestu um að koma boðskap sínum á framfæri með því að dreifa upplýsingum sem hvöttu gegn þungunarrofi. Samtökin börðust gegn lagafrumvörpum sem lögleiddu eða rýmkuðu aðgengi kvenna að þungunarrofi. Eftir dóm hæstaréttar Roe v Wade (1973), sem úrskurðaði að lög sem bönnuðu þungunarrof brytu friðhelgisákvæði stjórnarskrárinnar, einbeittu NRLC sér að því að fá dóminum hnekkt. Um leið skáru samtökin á tengsl sín við Kaþólsku kirkjuna og höfðuðu til [[Mótmælendatrú|mótmælenda]] og annarra kristinna íhaldsmanna sem börðust fyrir "réttinum til lífs" og gegn rétti kvenna til þungunarrofi. Samtökin beittu sér meðal annars fyrir því að fá samþykktan viðauka við stjórnarskrána sem tryggði "rétti til lífs" (e: ''Human Life Amendment''). Samtökin uxu hratt á áttunda áratugnum og árið 1980 voru félagar þeirra orðnir alls 11 milljón og tekjur samtakanna 1,6 milljón dollarar. Í krafti vaxandi félagafjölda og fjárhagslegs styrks réðust samtökin í stærri auglýsingaherferðir, auk þess að framleiða útvarpsþætti og heimildarmyndir á borð við ''Silent Scream'' (1984). NRLC markaði sér sérstöðu meðal sambærilegra samtaka með því að nota lækna sem talsmenn, þar á meðal forseta samtakanna 1980-83 og 84-91, John Willkie, sem var heimilislæknir áður en hann snéri sér að baráttu gegn þungunarrofi sem fullu starfi. Willke gerði NRLC að áhrifamestu Lífsréttindasamtökum Bandaríkjanna. Auk auglýsingaherferða gegn þungunarrofi hvöttu samtökin ítrekað til þess að ýms lyfjafyrirtæki væru sniðgengin vegna framleiðslu á lyfjum sem notuð voru til að framkalla þungunarrof. == Tenglar == [https://www.usccb.org/ United States Conference of Catholic Bishops] (USCCB) [https://www.nrlc.org/ National Right to Life Committee] (NRLC) == Heimildir == Fyrirmynd þessarar síðu var síðan um ''National Right to Life Committee'' á ensku Wikipedia == Tilvísanir == <nowiki/><references /> [[Flokkur:Bandarísk félagasamtök]] 6oddhjtfzu6qumypiyq39wft93pzpue 0 160846 1979459 1695445 2026-09-19T01:07:55Z Fyxi 84003 1979459 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Welland Canal aerial.png|thumb|Loftmynd af hluta af Welland-skipaskurðinum]] [[Mynd:Map of the Welland Canal.png|thumb|Kort sem sýnir legu Welland-skipaskurðarinns]] '''Welland skipaskurðurinn''' er skipaskurður í fylkinu [[Ontaríó]] í [[Kanada]]. Hann er 43 km langur og tengir saman tvö af vötnunum miklu [[Ontaríó-vatn]] og [[Erievatn]] og tengir þannig saman tvær vatnaleiðir, [[St. Lawrence Seaway]] og [[Great Lakes Waterway]]. Welland-skipaskurðurinn gerir mögulegt fyrir stór skip að fara framhjá [[Níagara-fossar|Níagara-fossunum]]. Það hafa verið byggðir fjórir skipaskurðir með þessu nafni, byrjað var á fyrsta skurðinum árið 1825. Um 3000 skip sem ferja um 40 milljónir tonna af varningi fara um Welland-skipaskurðinn á hverju ári. ==Tenglar== * [https://timarit.is/page/4255141?iabr=on Skurðir og skipastigar, Sjómannablaðið Víkingur - 1. Tölublað (01.02.2006)] * [https://timarit.is/page/3305690 Vötnin miklu, Lesbók Morgunblaðsins, 13. tölublað (04.04.1987)] [[Flokkur:Skipaskurðir]] [[Flokkur:Ontaríó]] k88evzfmvipmvkmpktblg6rijah4ib4 0 162416 1979419 1956367 2026-09-18T19:06:08Z Beckemberg 120413 /* growthexperiments-addlink-summary-summary:3|0|0 */ 1979419 wikitext text/x-wiki '''Almenn félagasamtök''' (Frjáls félagasamtök eða almenn félög) eru ólík skipulagsbundin félagasamtök með sjálfstæðan rekstur, frjálsa félagsaðild, sjálfboðaliða og markmið byggð á ákveðinni hugmyndafræði sem er óháð hagnaði.<ref>{{Vefheimild|url=https://idordabanki.arnastofnun.is/faersla/776540|titill=Íðorðabankinn: Tómstundafræði|höfundur=Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum|útgefandi=Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021}}</ref> == Skilgreining == [[Mynd:Vaka_logo_V_circle.png|alt=Merki Vöku – félags lýðræðissinnaðra stúdenta, en þau er dæmi um frjáls félagasamtök.|thumb|[[Mynd:Röskva vektor.png|alt=Röskva - samtök félagshyggjufólks við Háskóla Íslands eru frjáls félagasamtök við Háskóla Íslands|thumb|Merki Röskvu]]Fyrir ofan: Vaka – félag lýðræðissinnaðra stúdenta eru frjáls félagasamtök nemenda við Háskóla Íslands.Fyrir neðan: Röskva - félag samfélagshyggjufólks við Háskóla Íslands eru frjáls félagasamtök við Háskóla Íslands]] Almenn félög eru varanleg skipulagsbundin samtök tveggja eða fleiri aðila, sem stofnað er til af fúsum og frjálsum vilja með einkaréttarlegum löggerningi í því skyni að vinna að ófjárhagslegum tilgangi. Ef rekstur þeirra kemur út í hagnaði þrátt fyrir að vera ekki rekinn í hagnaðarskyni, rennur hann til starfseminnar en er ekki dreift til félagsmanna eða annarra. Á Íslandi verða almenn félög lögaðilar þegar þau hafa verið stofnuð og er skráning ekki skilyrði fyrir rétthæfi þeirra. Hægt er fá slík félög skráð í fyrirtækjaskrá ríkisskattstjóra skv. lögum nr. 17/2003 um fyrirtækjaskrá en þau eru ekki skráningarskyld. Sem dæmi um almenn félög sem hafa fengið slíka skráningu eru stjórnmálaflokkar, íþróttafélög, skákfélög, fagfélög, stéttarfélög, samtök vinnuveitenda, mannúðarfélög og menningarfélög.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.rsk.is/fyrirtaekjaskra/felagasamtok-og-almenn-felog/almenn-felagasamtok/|titill=Almenn félagasamtök. Fyrirtækjaskrá|höfundur=Skatturinn - Ríkisskattstjóri|útgefandi=Ríkisskattstjóri|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021}}</ref> Ólíkar skilgreiningar eru til um almenn félagasamtök. Þau tilheyra svokölluðum „þriðja geira“, það er félög og stofnanir sem starfa í almannaþágu án hagnaðarsjónarmiða og tilheyra hvorki opinberum rekstri né einkarekstri. Starfsemi [[Þriðji geirinn|þriðja geirans]] er þannig einkarekin en snýst um að skapa vörur eða þjónustu sem teljast til almannagæða. Með því er átt við félög og stofnanir sem starfa í almannaþágu án hagnaðarsjónarmiða og tilheyra hvorki opinberum rekstri né einkarekstri.<ref>{{Vefheimild|url=https://oh.ru.is/media/skjol/mbl-9-mai-2019.pdf|titill=Morgunblaðið: Aukinn áhugi á þriðja geiranum|höfundur=Guðmundur Magnússon|útgefandi=Morgunblaðið/ Árvakur|mánuður=9. maí|ár=2019|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021|blaðsíða 28}}</ref> == Flokkunarkerfi SÞ == [[Mynd:OBI-logo.png|alt=Merki '''Öryrkjabandalags Íslands''', en þau er dæmi um frjáls félagasamtök á Íslandi.|thumb|'''Öryrkjabandalag Íslands''' eru dæmi um frjáls félagasamtök á Íslandi.]] [[Sameinuðu þjóðirnar]] hafa flokkað hagnaðarlaus félög samkvæmt svoköllum ICNPO staðli. Samkvæmt honum er starfsemi innan þriðja geirans flokkuð í menningar- og listastarfsemi, menntastofnanir, rannsókna- og þróunarstarfsemi, heilbrigðisþjónustu, félagslega þjónustu, húsnæðisfélög, og góðgerðasamtök og líknarfélög. ICNPO flokkunin er síðan greind niður og gefin ólík númerum.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.felagshyggja.net/Felagar/FHKfelagaskra.pdf|titill=Félagaskrá flokkuð eftir ICNPO-staðli|höfundur=Ívar Jónsson|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021}}</ref> Samkvæmt þessu alþjóðlega skilgreiningakerfi ''(ICNPO: International Classification of Nonprofit Organization)'' sem þróað var af John Hopkins Center for Civil Society Studies, þarf starfsemi að innihalda eftirfarandi fimm skilyrði:<ref>{{Vefheimild|url=https://uni.hi.is/baldurt/files/2012/10/F%C3%A9lagsv%C3%ADsindadeild_2003.pdf|titill=RANNSÓKNIR Í FÉLAGSVÍSINDUM IV: Tengsl sjálfboðasamtaka og opinberra aðila í velferðarþjónustu|höfundur=Steinunn Hrafnsdóttir|útgefandi=Háskólaútgáfan|ár=2003|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021|bls=237}}</ref> # Hafa eitthvert formlegt skipulag, svo sem formlegar eða ófomlegar reglur sem skilgreina markmið, verkefni og framlag. # Vera sjálfstæð að meginstefnu til í eigin málum. # Hafa ekki hagnað að markmiði. Ef [[hagnaður]] myndast er honum ekki dreift til hluthafa, félaga, starfsmanna eða eigenda, heldur rennur til starfseminnar. # Vera rekin fyrir utan hið opinbera (ríki eða sveitarfélög). Hún er til dæmis ekki hluti af einhverri opinberri stofnun. # Starfsemin er sjálfboðin, það er byggir á frjálsri félagsaðild og er að einhverju leyti byggð á sjálfboðastarfi og fjárhagslegum framlögum einstaklinga. Sem dæmi um þessa flokkun eftir ICNPO staðlinum voru á Íslandi árið 2006, 290 félög í flokknum „önnur heilbrigðisþjónusta“ (ICNPO 3400). Undir það falla félög öryrkja, aldraðra eða sjúklinga af ýmsu tagi. Þá eru samtök á borð við AA-samtökin, félög eldri borgara, blindrafélög, Geðhjálp o.s.frv. Þannig eru yfir 90 deildir AA-samtaka og yfir 20 krabbameinsfélög. Samkvæmt ICNPO 12100, voru í landinu eru 249 kvenfélag og 233 félög á sviði þróunar- og umbótastarfssemi á sviði atvinnulífs, félagsmála og nærsamfélaga (ICNPO 6100). Í skólum landsins voru 226 nemendafélög (ICNPO 11300) og 260 hjálparsamtök og björgunarsveitir (ICNPO 8200). <ref>{{Vefheimild|url=http://www.felagshyggja.net/Felagar/FH.pdf]|titill=''Félagshagkerfið á Íslandi|höfundur=Ívar Jónsson|útgefandi=Háskólinn á Bifröst|ár=2006|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021|bls=14-15}}</ref> == Almannaheill == Á Íslandi hafa félög sem tilheyra „þriðja geiranum“ með sér frjáls félagasamtök sem nefnast „Almannaheill – samtök þriðja geirans”. Þau voru stofnuð sumarið 2008 til að vinna að sameiginlegum hagsmunamálum fyrir almannaheillasamtök og sjálfseignastofnanir sem starfa í almannaþágu, vinna að sem hagfelldustu starfsumhverfi fyrir þessa aðila, styrkja ímynd þeirra, efla stöðu hans í samfélaginu og koma fram fyrir hönd þriðja geirans gagnvart opinberum aðilum og fjölmiðlum. Ennfremur vinna samtökin að því að heildarlöggjöf verði sett um starfsemi frjálsra [[Félagasamtök|félagasamtaka]], að bæta skattalega stöðu þeirra, og að auka sýnileika þriðja geirans í þjóðfélaginu.<ref>{{Vefheimild|url=https://almannaheill.is/almannaheill/|titill=Almannaheill|höfundur=Almannaheill – samtök þriðja geirans|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021}}</ref> == Alþjóðleg félagasamtök == [[Mynd:Amnesty_international_Logo.svg|alt=Merki Amnesty International, en mannréttindasamtökin eru dæmi um alþjóðleg félagasamtök sem starfa þvert á landamæri.|thumb|Amnesty International eru dæmi um frjáls félagasamtök sem starfa þvert á landamæri.]] Alþjóðleg félagasamtök (e. „international non-governmental organization (NGO)“) eru félagasamtök með sjálfstæðan rekstur, frjálsa félagsaðild, sjálfboðaliða og markmið byggð á ákveðinni hugmyndafræði sem er óháð hagnaði og starfa þvert á [[landamæri]]. Dæmi um slík félagasamtök” eru Alþjóðasamband landsfélaga [[Rauði krossinn|Rauða krossins]] og Rauða hálfmánans. Á Íslandi gilda sérstök lög á Íslandi um félög til almannaheilla sem stofnað er til eða starfrækt eru í þeim tilgangi að safna eða útdeila fjármunum í almannaþágu og eru með starfsemi yfir landamæri. Þau eru skráningarskyld samkvæmt lögum nr. 119/2019. <ref>{{Vefheimild|url=https://www.althingi.is/lagas/150c/2019119.html|titill=Lög um skráningarskyldu félaga til almannaheilla með starfsemi yfir landamæri 2019 nr. 119|höfundur=Alþingi|útgefandi=Alþingi|mánuður=9. október|ár=2019|mánuðurskoðað=7. mars|árskoðað=2021}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Félagasamtök| ]] ofb444frdo0a8ylqe5wi7dyt95h70ok 0 170029 1979396 1960422 2026-09-18T15:17:55Z TKSnaevarr 53243 /* Stjórnmálaferill */ 1979396 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Ulf Kristersson | mynd = Ulf Kristersson, June 2023 (cropped).jpg | myndatexti1 = Ulf Kristersson árið 2023. | titill= Forsætisráðherra Svíþjóðar | stjórnartíð_start = [[18. október]] [[2022]] | stjórnartíð_end = | einvaldur = [[Karl 16. Gústaf]] | forveri = [[Magdalena Andersson]] | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1963|12|29}} | fæðingarstaður = [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]], [[Svíþjóð]] | þjóðerni = [[Svíþjóð|Sænskur]] | starf = Stjórnmálamaður | maki = Birgitta Ed (g. 1991) | börn = 3 | háskóli = [[Uppsalaháskóli]] | stjórnmálaflokkur = [[Hægriflokkurinn (Svíþjóð)|Hægriflokkurinn]] | undirskrift = Ulf Kristersson signature 2026.svg }} '''Ulf Hjalmar Ed Kristersson''' (f. 29. desember 1963) er sænskur stjórnmálamaður, hagfræðingur og rithöfundur. Hann hefur verið forsætisráðherra Svíþjóðar frá árinu 2022 og leiðtogi [[Hægriflokkurinn (Svíþjóð)|Hægriflokksins]] frá árinu 2017. Hann var áður félagsmálaráðherra í ríkisstjórn [[Fredrik Reinfeldt|Fredriks Reinfeldt]] frá 2010 til 2014. ==Æviágrip== Ulf Kristersson er fæddur í [[Lundur (Svíþjóð)|Lundi]] og bjó þar til fimm ára aldurs. Eftir það ólst hann upp í [[Torshälla]] fyrir utan [[Eskilstuna]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.sydsvenskan.se/2017-09-01/fodd-i-lund-gillar-kent-gjort-milen-pa-4304-har-ar-allt-du-inte-visste-om-ulf-kristersson|titill=Född i Lund, gillar Kent, gjort milen på 43.04. Här är allt du inte visste om Ulf Kristersson|útgefandi= ''[[Sydsvenskan]]''|skoðað=16. október 2022}}</ref> Foreldrar hans voru hagfræðingurinn Lars Kristersson (1938-2015) og aðjúnktinn Karin Kristersson (fædd Axelsson, 1938). Kristersson gekk í gagnfræðaskóla í Eskilstuna og útskrifaðist þaðan árið 1983. Hann gegndi síðan herþjónustu í fyrstu merkjasveit [[Uppland]]s í [[Enköping]] frá 1983 til 1984.<ref name = "cv" /> Kristersson flutti síðar til [[Uppsalir|Uppsala]] til að nema viðskiptahagfræði og félagshagfræði við [[Uppsalaháskóli|Uppsalaháskóla]]. Hann útskrifaðist þaðan árið 1992. Á námsárunum var hann meðlimur í stúdentahreyfingunni Södermanlands-Nerikes Nation og var meðal annars fundarritari hennar. Árið 2013 varð hann heiðursmeðlimur samtakanna.<Ref name = "cv" /> Kristersson býr í [[Strängnäs]] og hefur verið kvæntur Birgittu Ed frá árinu 1991. Hjónin eiga saman þrjár dætur sem þau ættleiddu frá [[Kína]].<ref>{{Vefheimild|titill=Fem saker du inte visste om Ulf Kristersson – Moderaternas nye partiledare|url=https://www.expressen.se/nyheter/5-saker-du-inte-visste-om-ulf-kristersson-/|útgefandi=[[Expressen]]|skoðað=16. október 2022|tungumál=sænska}}</ref> Ed hefur unnið sem almannatengill en hóf nám til þess að gerast prestur árið 2018.<ref>[https://www.expressen.se/nyheter/val-2018/birgitta-eds-livsbeslut-hjalpa-maken-till-makten/ ”Birgitta Eds liv”]. ''[[Expressen]]''. Skoðað 16. október 2022.</ref> Kristersson var markaðsstjóri útgáfufélagsins Timbro Publisher frá 1995 til 1998, samhliða störfum sínum sem þingmaður á [[Sænska þingið|sænska ríkisþinginu]].<ref name="cv"/> Árið 1994 gaf Kristersson út bókina ''Non-working Generation'' þar sem hann gagnrýndi [[norræna velferðarkerfið]] og sænska velferðarríkið, sem hann líkti við [[Aðskilnaðarstefnan í Suður-Afríku|aðskilnaðarstefnuna]]. Kristersson sagði kerfið stuðla að framtaksleysi og aðgerðaleysi.<ref name="dagensarena.se">{{Vefheimild|höfundur=Eric Rosén|titill=Ulf Kristersson: "Den svenska modellen är som apartheid" - Dagens Arena|url=http://www.dagensarena.se/innehall/ulf-kristersson-den-svenska-modellen-ar-som-apartheid/|útgefandi=Dagens Arena|dags=13. ágúst 2012|skoðað=16. október 2022|tungumál=sænska}}</ref><ref name="tidslinje">[https://www.sydsvenskan.se/2017-10-01/tidslinje-det-har-ar-ulf-kristersson ”Tidslinje: Det här är Ulf Kristersson”]. [[Sydsvenskan]]. Skoðað 16. október 2022.</ref> Á árunum 2000 til 2002 vann Kristersson sem samskiptastjóri hjá upplýsingatæknifyrirtækinu Connecta í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]].<ref name="dn"/> Kristersson var framkvæmdastjóri sænsku Ættleiðingamiðstöðvarinnar frá 2003 til 2005.<ref name="dn">{{Vefheimild|forfatter=|titill=Kommunikatören får förvalta arvet|url=http://www.dn.se/nyheter/politik/kommunikatoren-far-forvalta-arvet/|útgefandi=[[Dagens Nyheter]]|dags=1. september 2017|skoðað=16. október 2022|tungumál=sænska}}</ref> == Stjórnmálaferill == Þann 1. september 2017 tilkynnti Kristersson að hann myndi bjóða sig fram til embættis leiðtoga [[Hægriflokkurinn (Svíþjóð)|Hægriflokksins]] eftir afsögn [[Anna Kinberg Batra|Önnu Kinberg Batra]].<ref>{{Vefheimild|titill=Kristersson kandiderar till M-ledare|url=http://www.di.se/nyheter/ulf-kristersson-kandiderar-till-m-ledare/|útgefandi=Di.se|dags=1. september 2017|tungumál=sænska}}</ref> Þann 21. september var hann tilnefndur af kjörstjórn flokksins sem nýr leiðtogi.<ref>[http://www.aftonbladet.se/nyheter/samhalle/a/XKVRn/ulf-kristersson-foreslas-bli-ny-m-ledare ”Ulf Kristersson föreslås bli ny M-ledare”]. ''[[Aftonbladet]]''. Skoðað 16. október 2022</ref> Kristersson var félagsmálaráðherra í ríkisstjórn [[Fredrik Reinfeldt|Fredriks Reinfeldt]] frá 2010 til 2014.<ref name="cv">[https://moderaterna.se/sites/default/files/page_attachments/2018-06/CV%20foto.pdf ”CV: Ulf Kristersson”] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210126023339/https://moderaterna.se/sites/default/files/page_attachments/2018-06/CV%20foto.pdf |date=2021-01-26 }}. ''moderaterna.se''. Skoðað 16. október 2022.</ref> Í þingkosningum Svíþjóðar þann 11. september 2022 hlaut bandalag Hægriflokksins, [[Svíþjóðardemókratar|Svíþjóðardemókrata]], [[Kristilegi demókrataflokkurinn (Svíþjóð)|Kristilegra demókrata]] og [[Frjálslyndi flokkurinn (Svíþjóð)|Frjálslynda flokksins]] samanlagðan 176 þingsæta meirihluta, þremur sætum meira en bandalag vinstriflokkanna. Kristersson hlaut stjórnarmyndunarumboð í kjölfar kosninganna<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20222313472d|titill=Leið­togi hægrimanna fær stjórnar­myndunar­um­boð|útgefandi= ''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|skoðað=16. október 2022|dags=19. september 2022|höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> og þann 14. október var tilkynnt að Kristersson myndi taka við sem forsætisráðherra Svíþjóðar í minnihlutastjórn Hægriflokksins, Kristilegra demókrata og Frjálslynda flokksins sem Svíþjóðardemókratar myndu verja vantrausti.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.frettabladid.is/frettir/svithjodardemokratar-verja-nyja-stjorn-gegn-vantrausti/|titill=Sví­þjóðardemó­kratar verja nýja stjórn gegn van­trausti|útgefandi= ''[[Fréttablaðið]]''|skoðað=14. október 2022|dags=16. október 2022|höfundur=Sigurjón Björn Torfason|safnslóð=https://vefsafn.is/is/20230401090252/https://www.frettabladid.is/frettir/svithjodardemokratar-verja-nyja-stjorn-gegn-vantrausti/|safndags=1. apríl 2023}}</ref> Árið 2026 boðaði Kristersson að ef stjórn hans héldi velli í þingkosningum sama ár myndu Svíþjóðardemókratar hljóta beina aðild að henni og myndu fá umsjón með innflytjendamálum í landinu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262864196d/aetla-ad-fa-thjodernis-flokki-voldin-i-inn-flytj-enda-malum|titill= Ætla að fá þjóðernis­flokki völdin í inn­flytj­enda­málum|útgefandi= ''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|skoðað=18. apríl 2026|dags= 1. apríl 2026 |höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> Kristersson sagði af sér þann 17. september 2026 eftir þingkosningar í Svíþjóð þar sem stjórn hans missti þingmeirihluta sinn.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262936097d/kristersson-sagdi-af-ser-eftir-ad-oll-at-kvaedi-voru-talin|titill= Kristersson sagði af sér eftir að öll at­kvæði voru talin|útgefandi= ''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|skoðað=17. september 2026|dags= 18. september 2026 |höfundur=Kjartan Kjartansson}}</ref> ==Tilvísanir== <references /> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla|fyrir=[[Magdalena Andersson]]|titill=[[Forsætisráðherra|Forsætisráðherra Svíþjóðar]]|frá=[[18. október]] [[2022]]|til=|eftir=Enn í embætti}} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Svíþjóðar}} {{DEFAULTSORT:Kristersson, Ulf}} {{f|1963}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Svíþjóðar]] [[Flokkur:Sænskir hagfræðingar]] r9ney4we3j1htuj8zccyaec3h4rfts6 0 170170 1979483 1835165 2026-09-19T01:29:11Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Reykjavik (Manitoba)]] á [[Reykjavik (Manitóba)]] 1835165 wikitext text/x-wiki '''Reykjavik''' er þorp í [[Manitoba]], [[Kanada]], um 180 km norðvestur af [[Winnipeg]]. Þorpið fær nafn sitt frá [[Reykjavík|höfuðborg Íslands]], en í lok 19. aldar settust margir Íslendingar að í Manitoba á svæði sem nefnist [[Nýja Ísland]]. Íbúar Reykjavik voru um 1250 árið 2016. [[Flokkur:Bæir í Manitoba]] p7emv20ahvkf7m796xxzad6e39nbg9g 1979485 1979483 2026-09-19T01:42:02Z Fyxi 84003 snið 1979485 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Reykjavik | tegund_byggðar = [[Þorp]] | mynd = | mynd_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Manitóba}} }} '''Reykjavik''' er þorp í [[Manitóba]], [[Kanada]], um 180 km norðvestur af [[Winnipeg]]. Þorpið fær nafn sitt frá [[Reykjavík|höfuðborg Íslands]], en í lok 19. aldar settust margir Íslendingar að í Manitóba á svæði sem nefnist [[Nýja Ísland]]. Reykjavik er staðsett í sveitarfélaginu Alonsa þar sem íbúafjöldinn var 1.210 árið 2021.<ref name=mhs>{{Cite web |url=http://www.mhs.mb.ca/docs/municipalities/alonsa.shtml |title= Manitoba Communities: Alonsa (Rural Municipality)}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] 35bxzwc2iwcwwjksg1ylzfk4j15uyun 14 170374 1979470 1774525 2026-09-19T01:19:28Z Fyxi 84003 1979470 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Manitóba]] jywsm9st1c3b130k3ni1c9604ybfhkl 1979473 1979470 2026-09-19T01:20:50Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Borgir í Manitoba]] á [[Flokkur:Borgir í Manitóba]] 1979470 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Manitóba]] jywsm9st1c3b130k3ni1c9604ybfhkl 0 170949 1979400 1938926 2026-09-18T16:33:02Z Vthorsteinsson 6822 Bætti við tenglum á Netskrafl og Málstað. 1979400 wikitext text/x-wiki '''Miðeind ehf.''' er íslenskt hugbúnaðarfyrirtæki sem þróar máltækni og gervigreindartækni fyrir íslensku. Fyrirtækið var stofnað þann [[19. desember]] [[2013]] af [[Vilhjálmur Þorsteinsson|Vilhjálmi Þorsteinssyni]]. Fyrirtækið er þekkt fyrir að skapa radd-appið Emblu, krossgátu-appið Explo, vefleikinn [https://malstadur.mideind.is/netskrafl Netskrafl] og máltæknivettvanginn [https://malstadur.mideind.is Málstað]. == Saga == Fyrirtækið var upphaflega stofnað þann 19. desember 2013 af Vilhjálmi Þorsteinssyni sem fjárfestingafélag.<ref>{{Cite web|url=https://www.vb.is/frettir/felag-vilhjalms-tapadi-19-milljonum/|title=Félag Vilhjálms tapaði 19 milljónum|website=www.vb.is|access-date=2024-03-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://keldan.is/Fyrirtaeki/Yfirlit/5912131480|title=Miðeind ehf. {{!}} Fyrirtækjaleit Keldunnar|website=keldan.is|language=is-is|access-date=2024-03-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.hluthafinn.is/mideind-leitar-ad-rettu-formi-fyrir-tilganginn/|title=Miðeind leitar að réttu formi fyrir tilganginn|last=and Þorsteinn Friðrik Halldórsson|date=2025-09-04|website=Hluthafinn|language=is|access-date=2025-09-16}}</ref> En árið 2015, eftir útgáfu Netskrafls, hafði það formlega orðið hugbúnaðarfyrirtæki.<ref>{{Cite web|url=https://www.linkedin.com/company/mideind/?originalSubdomain=is|title=Miðeind {{!}} LinkedIn|website=is.linkedin.com|language=en|access-date=2024-11-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://xn--mieind-qwa.is/is/greinar/mideind-i-10-ar-fra-maltaekniaaetlun-i-malstad|title=Miðeind í 10 ár: Bilið brúað milli þín og tækninnar|website=Miðeind|access-date=2025-09-16}}</ref> Síðla árs 2019 gerðist fyrirtækið aðili að SÍM, Samstarfi um íslenska máltækni, og þróaði radd-appið Emblu og málgreiningarvélina Greyni.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/383-milljonir-i-maltaekni/|title=383 milljónir í máltækni - RÚV.is|date=2019-09-04|website=RÚV|access-date=2024-03-03}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://vefsafn.is/is/20230319193913/https://www.frettabladid.is/frettir/fyrsta-islenska-radd-forritid-hae-embla/|title=Fyrsta ís­lenska radd-for­ritið: „Hæ Embla“|website=vefsafn.is|access-date=2024-03-03|archive-date=2024-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303104203/https://vefsafn.is/is/20230319193913/https://www.frettabladid.is/frettir/fyrsta-islenska-radd-forritid-hae-embla/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.sky.is/images/stories/Tolvumal/Tolvumal_2022.pdf|titill=EMBLA OG TÆKIFÆRIN Í ÍSLENSKRI MÁLTÆKNI|höfundur=Sveinbjörn Þórðarson, hugbúnaðarsérfræðingur hjá Miðeind og upphafsmaður Emblu|útgefandi=SKÝRSLUTÆKNIFÉLAG ÍSLANDS}}</ref> Fyrirtækið gaf út radd-appið Emblu þann [[12. nóvember]] [[2020]]<ref>{{Cite web|url=https://vefsafn.is/is/20230319194302/https://www.frettabladid.is/markadurinn/fyrsta-forritid-sem-skilur-og-talar-islensku-komid-markad/|title=Fyrsta forritið sem skilur og talar íslensku komið á markað|website=vefsafn.is|access-date=2024-03-03|archive-date=2024-03-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20240303104203/https://vefsafn.is/is/20230319194302/https://www.frettabladid.is/markadurinn/fyrsta-forritid-sem-skilur-og-talar-islensku-komid-markad/|url-status=dead}}</ref> og máltæknivettvanginn Málstað 9. september 2024.<ref>{{Vefheimild|url=https://mideind.is/is/greinar/fjolmennt-utgafuhof-malstadar|titill=Fjölmennt útgáfuhóf Málstaðar|höfundur=|útgefandi=Miðeind ehf.|mánuður=september|ár=2024|mánuðurskoðað=júlí|árskoðað=2025}}</ref> Árið 2022 hóf fyrirtækið samstarf við tæknifyrirtækið [[OpenAI]] um að sérþjálfa nýjasta gervigreindarlíkan fyrirtækisins, GPT-4, í íslensku.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-03-14-islenska-annad-tungumal-spjallmennisins-chatgpt/|title=Íslenska annað tungumál spjallmennisins ChatGPT - RÚV.is|last=Drífudóttir|first=Elsa María Guðlaugs|last2=Diego|first2=Hugrún Hannesdóttir|date=2023-03-14|website=RÚV|access-date=2024-03-03|last3=Birgisdóttir|first3=Gunnhildur Kjerúlf}}</ref> Það var í fyrsta skipti sem OpenAI þjálfaði mállíkan á sínum vegum með viðgjafarnámi með mannlegri endurgjöf (''[[:en:Reinforcement_learning_from_human_feedback|Reinforcement Learning from Human Feedback]]'', RLHF) á öðru tungumáli en ensku.<ref name=":0" /> == Heimildir == * [https://mideind.is/is/um-mideind Um Miðeind - Miðeind] * [https://mideind.is/is/sagan Sagan - Miðeind] == Tilvísanir == {{Reflist}} [[Flokkur:Íslensk fyrirtæki]] 4c6epxbtz7t2quy2jblf0kfbvfdifb8 0 171201 1979523 1960761 2026-09-19T11:55:06Z ~2026-50100-73 120750 /* */ Leiðrétt stafsetningarvilla. Það er stór stafur því þetta er heiti blaðsins. 1979523 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Ole Bull cabinet card portrait.jpg|alt=Ole Bull|thumb|Ole Bull á efri árum.]] '''Ole Bull''' (5. febrúar 1810 - 17. ágúst 1880) var [[Noregur|norskur]] [[fiðla|fiðluleikari]] og [[tónskáld]]. Hann var undrabarn í tónlist og að miklu leyti sjálfmenntaður. Hann ólst upp í [[Björgvin|Bergen]] og fór til náms í [[Kristjanía (Ósló)|Kristíaníu]] (nú [[Ósló|Osló]]). Ole Bull fór frá Noregi árið [[1831]] til [[París|Parísar]] og kom ekki aftur til Noregs fyrr en árið [[1838]]. Hann varð fljótt afar þekktur og dáður fiðluleikari í [[Evrópa|Evrópu]] og hélt fjölmarga tónleika í helstu hljómleikahöllum Evrópu og við konungshirðir. Ole Bull fór fyrst til Bandaríkjanna árið 1843 og sló þar í gegn og var í tvö ár í tónleikaferð. Hann kom aftur til Noregs árið [[1848]] þar sem mikil hugmyndagerjun var í kjölfar febrúarbyltingarinnar. Ole Bull var eldheitur ættjarðarvinur og hugmynd hans var að í Noregi risi þjóðleikhús með norskum leikurum og helst átti að setja þar upp norsk leikrit. Ole Bull ákvað að leikhúsið skyldi vera í Bergen. [[Leikhús]] hans varð að veruleika og ári eftir að það tók til starfa réði Ole Bull óþekktan ungan mann að leikhúsinu sem leiðbeinanda. Það var [[Henrik Ibsen|Hendrik Ibsen]] sem var við leikhús Ole Bull í 5 ár og þegar Ibsen fór réð Ole annan ungan mann í hans stað og það var [[Bjørnstjerne Bjørnson|Björnstjerne Björnsson]]. Ole Bull hafði einnig mikil áhrif á líf og starf [[Edvard Grieg]] en það fyrir áeggjan Ole Bull að Grieg fer í tónlistarnám. Ole Bull er talin en af fyrirmyndum að sögupersónu Ibsen í leikritinu [[Pétur Gautur (leikrit)|Pétri Gaut.]] <ref>[https://timarit.is/page/3301213?iabr=on Sveinn Ásgeirsson, Fiðlusnillingur og Íslandsvinur, Lesbók Morgunblaðsins,Jólablað 24.12.1980, bls. 19-21]</ref> Ole Bull fór nokkrum sinnum til Bandaríkjanna og var þá hugmynd hans að stofna nýlendu norskra manna, fyrirmyndarríki þar sem vinnusemi og frelsi myndu ríkja. Hann keypti stórt landsvæði (45 ferkílómetrar) í [[Pennsylvanía|Pennsylvaníu]] árið [[1852]] og skipulagði þar landnemabyggð og varði miklum fjármunum í uppbyggingu þar. Var svæðið fyrst nefnt Nýja Noregur en síðar [[Oleana]]. Seinna kom í ljós að þetta svæði hentaði illa til landbúnaðar og svo fór að allir landnemar yfirgáfu svæðið og landnámið misheppnaðist. Ole Bull var aðalhvatamaður þess að reisa styttu af [[Leifur heppni|Leifi heppna]] í Vesturheimi og stendur það minnismerki við Commonwealth Avenue í [[Boston]]. Í Þjóðólfi er árið 1880 er sagt svo frá andláti Ole Bull: :„Ole Bull, hinn víðfrægi fíólínisti, andaðist á eyjunni Lýsu í Noregi 17. f. m. og var jarðaður í Björgvín með fátíðri viðhöfn þjóðskáldið Björnstjerne Björnson hélt hrífandi ræðu við gröf hans. Ole Bull varð sjötugur og andaðist úr meinlæti (krabba), en ern var hann og unglegur til hins síðasta. í andláti sinu bað hann að spilað væri Mózarts ódauðlegu andlátsljóð, Requiem. Þar misstu Norðmenn einhvern hinn mesta hljóðfærasnilling, sem sögur fara af. Ole Bull fór víða um lönd og margt dreif á hans daga, lengst dvaldi hann í Vesturheimi, græddi opt auð fjár, en var þá annað veifið snauður. Hann var afar-ðrr í lund, fljótráður og stórráður, en ávallt hinn bezti drengur.”<ref>'''[https://timarit.is/page/2027575?iabr=on Þjóðólfur - 25. tölublað (22.09.1880]'''</ref> == Tilvitnanir == <references/> {{fd|1810|1880}} {{DEFAULTSORT:Bull, Ole}} [[Flokkur:Norsk tónskáld]] ghx5caa1omksdyb3nw5g6hfnjksccch 0 176069 1979405 1825356 2026-09-18T17:37:22Z Ziv 102822 ([[c:GR|GR]]) [[File:PFM2.jpg]] → [[File:Premiata Fornería Marconi after a live show (2007-08-25).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] · More precise and not just a meaningless name 1979405 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Premiata Fornería Marconi after a live show (2007-08-25).jpg|thumb|right|Hljómsveitin árið 2007.]] '''Premiata Forneria Marconi''' eða '''PFM''' er [[progrokk]]hljómsveit frá Ítalíu sem var stofnuð í Mílanó árið 1970. Á 7. áratugnum stofnuðu nokkrir reyndir sessjónhljóðfæraleikarar sem höfðu leikið með mörgum frægum ítölskum tónlistarmönnum eins og [[Lucio Battisti]], [[Mina (söngkona)|Mina]], [[Adriano Celentano]] og [[Fabrizio De André]] hljómsveitina I quelli. PFM varð svo til þegar [[Mauro Pagani]] úr hljómsveitinni Dalton bættist við. Hann gat leikið á bæði fiðlu og þverflautu svo hljómsveitin gat fengist við lög eftir [[King Crimson]] og [[Jethro Tull]]. Fyrsta smáskífan þeirra með laginu „Impressioni di settembre“ náði miklum vinsældum og er talið fyrsta ítalska lagið með [[hljóðgervill|hljóðgervli]] sem sló í gegn. Fyrsta breiðskífa þeirra, ''[[Storia di un minuto]]'' sló líka í gegn. Hljómsveitin vakti athygli [[Emerson, Lake & Palmer]] á tónleikaferð þeirra um Ítalíu og komst á samning hjá útgáfufyrirtæki þeirra, [[Manticore Records]]. Næstu ár gaf hljómsveitin út nokkrar plötur með enskum textum sem sumar náðu þó nokkrum vinsældum. PFM varð þar með fyrsta ítalska rokkhljómsveitin sem náði alþjóðlegri frægð. Hljómsveitin kom reglulega fram í Bandaríkjunum til 1977 og á Ítalíu til 1987. Tíu árum síðar komu nokkrir meðlimir aftur saman og gáfu út konseptplötuna ''Ulisse''. Síðan þá hafa þeir haldið áfram að koma fram og gefa út plötur. ==Breiðskífur== *Storia di un minuto (1972) *Per un amico (1972) *Photos of Ghosts (1973) (5 lög af Per un amico og eitt af 1 Storia di un minuto) *L'isola di niente (1974) *The World Became the World (1974) *Chocolate Kings (1975) *Jet Lag (1977) *Passpartù (1978) *Suonare Suonare (1980) *Come ti va in riva alla città (1981) *PFM? PFM! (1984) *Miss Baker (1987) *Ulisse (1997) *Serendipity (2000) *Dracula (2005) *Stati di immaginazione (2006) *A.D.2010 - La buona novella (2010) *PFM in Classic – Da Mozart a Celebration (2013) *Emotional Tattoos (2017) *I Dreamed of Electric Sheep - Ho sognato pecore elettriche (2021) [[Flokkur:Framsækið rokk]] [[Flokkur:Ítalskar hljómsveitir]] {{s|1970}} o8vp4v76pezmra7c1k7lkgr5zi7wusa 1979413 1979405 2026-09-18T18:57:22Z Berserkur 10188 1979413 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Premiata Fornería Marconi after a live show (2007-08-25).jpg|thumb|right|Hljómsveitin árið 2007.]] '''Premiata Forneria Marconi''' eða '''PFM''' er [[progrokk]]hljómsveit frá Ítalíu sem var stofnuð í Mílanó árið 1970. Á 7. áratugnum stofnuðu nokkrir reyndir sessjónhljóðfæraleikarar sem höfðu leikið með mörgum frægum ítölskum tónlistarmönnum eins og [[Lucio Battisti]], [[Mina (söngkona)|Mina]], [[Adriano Celentano]] og [[Fabrizio De André]] hljómsveitina I quelli. PFM varð svo til þegar [[Mauro Pagani]] úr hljómsveitinni Dalton bættist við. Hann gat leikið á bæði fiðlu og þverflautu svo hljómsveitin gat fengist við lög eftir [[King Crimson]] og [[Jethro Tull]]. Fyrsta smáskífan þeirra með laginu „Impressioni di settembre“ náði miklum vinsældum og er talið fyrsta ítalska lagið með [[hljóðgervill|hljóðgervli]] sem sló í gegn. Fyrsta breiðskífa þeirra, ''[[Storia di un minuto]]'' sló líka í gegn. Hljómsveitin vakti athygli [[Emerson, Lake & Palmer]] á tónleikaferð þeirra um Ítalíu og komst á samning hjá útgáfufyrirtæki þeirra, [[Manticore Records]]. Næstu ár gaf hljómsveitin út nokkrar plötur með enskum textum sem sumar náðu þó nokkrum vinsældum. PFM varð þar með fyrsta ítalska rokkhljómsveitin sem náði alþjóðlegri frægð. Hljómsveitin kom reglulega fram í Bandaríkjunum til 1977 og á Ítalíu til 1987. Tíu árum síðar komu nokkrir meðlimir aftur saman og gáfu út konseptplötuna ''Ulisse''. Síðan þá hafa þeir haldið áfram að koma fram og gefa út plötur. ==Breiðskífur== *Storia di un minuto (1972) *Per un amico (1972) *Photos of Ghosts (1973) (5 lög af Per un amico og eitt af 1 Storia di un minuto) *L'isola di niente (1974) *The World Became the World (1974) *Chocolate Kings (1975) *Jet Lag (1977) *Passpartù (1978) *Suonare Suonare (1980) *Come ti va in riva alla città (1981) *PFM? PFM! (1984) *Miss Baker (1987) *Ulisse (1997) *Serendipity (2000) *Dracula (2005) *Stati di immaginazione (2006) *A.D.2010 - La buona novella (2010) *PFM in Classic – Da Mozart a Celebration (2013) *Emotional Tattoos (2017) *I Dreamed of Electric Sheep - Ho sognato pecore elettriche (2021) [[Flokkur:Ítalskar hljómsveitir]] {{s|1970}} f0in52uwdeo5ebw9nb1nqm8r50onf3j 0 180280 1979512 1963932 2026-09-19T09:09:01Z Alvaldi 71791 1979512 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Caitlin Clark | image = Caitlin Clark Fever (cropped).jpg | caption = Clark með Indiana Fever árið 2024 | alt = Clark með Indiana Fever | number = 22 | position = Leikstjórnandi | height_cm = 183 | weight_kg = 71 | league = [[WNBA]] | team = Indiana Fever | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|2002|1|22}} | birth_place = [[Des Moines]], [[Iowa]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska kvennalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] | college = Iowa (2020–2024) | draft_league = WNBA | draft_year = 2024 | draft_round = 1 | draft_pick = 1 | draft_team = [[Indiana Fever]] | career_start = 2024 | years1 = 2024–nú | team1 = [[Indiana Fever]] | highlights = }} '''Caitlin Elizabeth Clark''' (fædd 22. janúar 2002) er bandarísk [[Körfuknattleikur|körfuknattleikskona]]. Hún var valin fyrst í nýliðavali [[WNBA]] árið 2024 af [[Indiana Fever]]. Clark er talin ein af bestu leikmönnum í sögu háskólakörfuboltans í Bandaríkjunum og var tvisvar valin körfuknattleikskona ársins í háskóla þegar hún spilaði fyrir Iowa Hawkeyes. Hún varð stigahæsti leikmaður allra tíma í sögu 1. deildar NCAA.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/410861|title=Metamaskínan Caitlin Clark og framtíð kvennakörfunnar|author=Þorgils Jónsson|date=2024-04-22|publisher=[[RÚV]]|access-date=2025-06-15}}</ref> Gríðarlegar vinsældir hennar, fyrirbæri sem kallað er „Caitlin Clark áhrifin“, hafa hjálpað til við að auka áhorf á kvennakörfuboltann í Bandaríkjunum.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242555220d/allt-breytt-vegna-caitlin-clark|title=Allt breytt vegna Caitlin Clark|author=Óskar Ófeigur Jónsson|date=2024-11-04|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252738697d/a-horfid-minnkadi-um-55-prosent-eftir-ad-caitlin-clark-meiddist|title=Á­horfið minnkaði um 55 prósent eftir að Caitlin Clark meiddist|author=Óskar Ófeigur Jónsson||date=2025-06-13|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-06-15}}</ref> == Iowa-háskóli == Clark setti met yfir flest skoruð stig í sögu NCAA-körfubolta með [[Iowa-háskóli|Iowa-háskóla]].<ref>{{Cite web|url=https://www.theday.com/local-colleges/20210323/clark-scores-35-for-iowa-women-in-ncaa-win-over-kentucky/|title=Clark scores 35 for Iowa women in NCAA win over Kentucky|website=www.theday.com|language=en-US|access-date=2024-05-20|archive-date=2024-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520203233/https://www.theday.com/local-colleges/20210323/clark-scores-35-for-iowa-women-in-ncaa-win-over-kentucky/|url-status=dead}}</ref> ==Titlar== ===Félagslið=== *'''[[WNBA]]''' *[[Bikarkeppni WNBA|Bikarmeistari WNBA]]: 2025 ===Landslið=== *[[Heimsmeistaramót kvenna í körfuknattleik|Heimsmeistaramótið]] **Gull: 2026 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Clark, Caitlin}} {{f|2002}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:WNBA leikmenn]] lh19xx3he1jsywbp04h0aaw1p0ng0ec 1979513 1979512 2026-09-19T09:09:27Z Alvaldi 71791 /* Titlar */ 1979513 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Caitlin Clark | image = Caitlin Clark Fever (cropped).jpg | caption = Clark með Indiana Fever árið 2024 | alt = Clark með Indiana Fever | number = 22 | position = Leikstjórnandi | height_cm = 183 | weight_kg = 71 | league = [[WNBA]] | team = Indiana Fever | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|2002|1|22}} | birth_place = [[Des Moines]], [[Iowa]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska kvennalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] | college = Iowa (2020–2024) | draft_league = WNBA | draft_year = 2024 | draft_round = 1 | draft_pick = 1 | draft_team = [[Indiana Fever]] | career_start = 2024 | years1 = 2024–nú | team1 = [[Indiana Fever]] | highlights = }} '''Caitlin Elizabeth Clark''' (fædd 22. janúar 2002) er bandarísk [[Körfuknattleikur|körfuknattleikskona]]. Hún var valin fyrst í nýliðavali [[WNBA]] árið 2024 af [[Indiana Fever]]. Clark er talin ein af bestu leikmönnum í sögu háskólakörfuboltans í Bandaríkjunum og var tvisvar valin körfuknattleikskona ársins í háskóla þegar hún spilaði fyrir Iowa Hawkeyes. Hún varð stigahæsti leikmaður allra tíma í sögu 1. deildar NCAA.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/ithrottir/410861|title=Metamaskínan Caitlin Clark og framtíð kvennakörfunnar|author=Þorgils Jónsson|date=2024-04-22|publisher=[[RÚV]]|access-date=2025-06-15}}</ref> Gríðarlegar vinsældir hennar, fyrirbæri sem kallað er „Caitlin Clark áhrifin“, hafa hjálpað til við að auka áhorf á kvennakörfuboltann í Bandaríkjunum.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242555220d/allt-breytt-vegna-caitlin-clark|title=Allt breytt vegna Caitlin Clark|author=Óskar Ófeigur Jónsson|date=2024-11-04|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-06-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252738697d/a-horfid-minnkadi-um-55-prosent-eftir-ad-caitlin-clark-meiddist|title=Á­horfið minnkaði um 55 prósent eftir að Caitlin Clark meiddist|author=Óskar Ófeigur Jónsson||date=2025-06-13|publisher=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-06-15}}</ref> == Iowa-háskóli == Clark setti met yfir flest skoruð stig í sögu NCAA-körfubolta með [[Iowa-háskóli|Iowa-háskóla]].<ref>{{Cite web|url=https://www.theday.com/local-colleges/20210323/clark-scores-35-for-iowa-women-in-ncaa-win-over-kentucky/|title=Clark scores 35 for Iowa women in NCAA win over Kentucky|website=www.theday.com|language=en-US|access-date=2024-05-20|archive-date=2024-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20240520203233/https://www.theday.com/local-colleges/20210323/clark-scores-35-for-iowa-women-in-ncaa-win-over-kentucky/|url-status=dead}}</ref> ==Titlar== ===Félagslið=== *'''[[WNBA]]''' **[[Bikarkeppni WNBA|Bikarmeistari WNBA]]: 2025 ===Landslið=== *[[Heimsmeistaramót kvenna í körfuknattleik|Heimsmeistaramótið]] **Gull: 2026 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Clark, Caitlin}} {{f|2002}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:WNBA leikmenn]] 3bjrcmwwy2ycusuqqg9zpmrsez3gbq1 0 184051 1979398 1919366 2026-09-18T15:33:11Z TKSnaevarr 53243 1979398 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Júlía Navalnaja | nafn_á_frum = {{nobold|Юлия Навальная}} | mynd = YuliaNavalnaya-byPhilipRomano.jpg | myndatexti = Navalnaja árið 2025. | fæðingarnafn = Júlía Borísovna Abrosímova<br>{{small|Юлия Борисовна Абросимова}} | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1976|7|24}} | fæðingarstaður = [[Moskva|Moskvu]], [[Sovétlýðveldið Rússland|rússneska sovétlýðveldinu]], [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] | þjóðerni = [[Rússland|Rússnesk]] | starf = Hagfræðingur | stjórnmálaflokkur = [[Jabloko]] (2000–2011) | þekkt_fyrir = Andstöðu gegn stjórn [[Vladímír Pútín|Vladímírs Pútín]] | maki = [[Aleksej Navalnyj]] (g. 2000; d. 2024)​ | börn = 2 | háskóli = [[Plekhanov-háskóli]] }} '''Júlía Borísovna Navalnaja''' (f. '''Abrosímova''' 24. júlí 1976) er rússnesk stjórnmálakona og hagfræðingur. Hún er einn af leiðtogum stjórnarandstöðunnar gegn ríkisstjórn [[Vladímír Pútín|Vladímírs Pútín]] Rússlandsforseta. Navalnaja er ekkja [[Aleksej Navalnyj]], sem var um árabil einn helsti stjórnarandstöðuleiðtogi í Rússlandi, en lést í fangelsi árið 2024. Eftir dauða eiginmanns síns hét Navalnaja því að halda áfram starfi hans og beita sér gegn stjórn Pútíns. ==Æviágrip== Júlía Navalnaja er menntuð í hagfræði og vann í banka snemma á starfsferli sínum. Hún kynntist eiginmanni sínum, [[Aleksej Navalnyj]], þegar bæði voru í fríi í [[Tyrkland]]i árið 1998 og giftist honum árið 2000.<ref name=heimildin>{{Vefheimild|titill= Eitursnjall óvinur Pútíns |url=https://heimildin.is/grein/21114/eitursnjall-ovinur-putins/|útgefandi=[[Heimildin]]|dags= 10. mars 2024 |skoðað=25. desember 2024|höfundur=Sunna Ósk Logadóttir}}</ref> Þau eignuðust tvö börn, Daríu og Zakhtar.<ref name=mbl1>{{Vefheimild|titill= Júlía Navalnaja: Pútín mun bera ábyrgð|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/02/18/julia_navalnaja_putin_mun_bera_abyrgd/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=18. febrúar 2024 |skoðað=25. desember 2024}}</ref> Júlía Navalnaja studdi eiginmann sinn er hann varð áberandi andlit rússnesku stjórnarandstöðunnar á næstu tveimur áratugum en var sjálf lítið í sviðsljósinu. Á þessum tíma var Aleksej fyrst fangelsaður árið 2013 og var síðan eitrað fyrir honum með taugaeitrinu [[Novítsjok]] árið 2020. Navalnaja komst í kastljós fjölmiðla þegar eiginmaður hennar var í dái vegna eitrunarinnar og barðist fyrir því að honum yrði komið undir læknishendur erlendis, þrátt fyrir að vera sjálf veik af eitruninni.<ref name=heimildin/> Eftir eitrunina var Aleksej Navalnyj fluttur á sjúkrahús í [[Þýskaland]]i en hann sneri aftur til Rússlands eftir að hafa náð bata næsta ár og var strax handtekinn. Júlía Navalnaja segist hafa reynt að skrifa honum bréf á hverjum degi eftir handtöku hans.<ref name=mbl1/> Aleksej lést í fangavistinni í febrúar 2024 og Júlía, líkt og margir stuðningsmenn hans, kenndu stjórn [[Vladímír Pútín|Vladímírs Pútín]] um andlátið. Fáeinum dagum eftir andlátið sakaði Navalnaja Pútín um að hafa myrt eiginmann sinn.<ref>{{Vefheimild|titill=Ekkja Navalnys: „Vladimír Pútín drap eiginmann minn“|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-02-19-ekkja-navalnys-vladimir-putin-drap-eiginmann-minn-405320|höfundur=Hallgrímur Indriðason|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 19. febrúar 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Navalnaja: „Pútín er bölvaður glæpamaður“|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-02-28-navalnaja-putin-er-bolvadur-glaepamadur-406116|höfundur=Hallgrímur Indriðason|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 28. febrúar 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref> Eftir dauða Aleksej hét Navalnaja því að halda áfram starfi hans og berjast fyrir „frjálsu Rússlandi“.<ref>{{Vefheimild|titill= Heitir því að halda á­fram að berjast fyrir frjálsu Rúss­landi|url=https://www.visir.is/g/20242531573d|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 19. febrúar 2024|skoðað=25. desember 2024|höfundur=Hólmfríður Gísladóttir}}</ref> Í ræðu sem Navalnaja flutti á öryggisráðstefnu í [[München]] stuttu eftir andlát eiginmanns hennar sagðist hún vonast til þess að Pútín og fylgismenn hans fengju að svara fyrir örlög Aleksej í nánustu framtíð.<ref>{{Vefheimild|titill=Ekkja Navalny – „Pútín, þú munt svara fyrir það sem þú gerðir við manninn minn“|url=https://www.dv.is/frettir/2024/02/16/ekkja-navalny-putin-thu-munt-svara-fyrir-thad-sem-thu-gerdir-vid-manninn-minn/|höfundur=Ragna Gestsdóttir|útgefandi=[[DV]]|dags=16. febrúar 2024 |skoðað=25. desember 2024}}</ref> Hún hefur ítrekað sagst vonast til þess að Pútín verði handtekinn fyrir glæpi sína.<ref>{{Vefheimild|titill=Ekkja andófsmanns vill sjá Pútín breytast úr Tsar í tukthúslim|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-10-20-ekkja-andofsmanns-vill-sja-putin-breytast-ur-tsar-i-tukthuslim-425182|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 20. október 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref> Í aðdraganda forsetakosninga Rússlands í mars árið 2024 hvatti Navalnaja Rússa til að mótmæla Pútín og sýna andstöðu gegn honum.<ref>{{Vefheimild|titill=Navalnaja hvetur Rússa til að mótmæla Pútín á kjördag|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-03-06-navalnaja-hvetur-russa-til-ad-motmaela-putin-a-kjordag-406713|höfundur=Oddur Þórðarson|útgefandi=[[RÚV]]|dags=6. mars 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref> Meðal annars hvatti hún fólk til að mynda langar raðir við kjörstaði, kjósa aðra frambjóðendur en Pútín eða eyðileggja kjörseðla með því að skrifa nafn Navalnyj á þá í stórum stöfum.<ref>{{Vefheimild|titill= Ekkja Navalnís efnir til mótmæla|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/03/06/ekkja_navalnis_efnir_til_motmaela/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=6. mars 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref> Í júlí 2024 gaf rússneskur dómstóll út handtökuskipun gegn Júlíu Navalnaja á þeim grundvelli að hún væri meðlimur í „öfgasamtökum“. Navalnaja er ekki búsett í Rússlandi og kemur því til með að verða handtekin ef hún snýr þangað aftur.<ref>{{Vefheimild|titill= Rússar vilja handtaka ekkju Navalnís |url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2024/07/10/russar_vilja_handtaka_ekkju_navalnis/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=10. júlí 2024|skoðað=25. desember 2024}}</ref> Navalnaja stofnaði sjónvarpsstöð undir nafninu ''Framtíð Rússlands'' í júní árið 2025 í samstarfi við [[Blaðamenn án landamæra]] (RSF). Hún sagði tilgang stöðvarinnar vera að komast í kringum „fulla ritskoðun“ sem tíðkaðist í Rússlandi með því að sjónvarpa efni aðstandenda og samstarfsmanna Aleksej Navalnyj gegnum gervihnattarbúnað RSF.<ref>{{Vefheimild|titill= Ekkja Navalní stofnar stjónvarpsstöð|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2025/06/03/ekkja_navalni_stofnar_stjonvarpsstod/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=3. júní 2025 |skoðað=5. júní 2025 }}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Navalnaja, Júlía}} {{f|1976}} [[Flokkur:Rússneskir hagfræðingar]] [[Flokkur:Rússneskir stjórnmálamenn]] m3rqzt0m53hatrc615ge8ohcfj1kbys 0 184587 1979397 1963680 2026-09-18T15:25:04Z TKSnaevarr 53243 1979397 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálaflokkur |flokksnafn_íslenska = Alþýðuhreyfingin<br>til frelsunar Angóla |flokksnafn_formlegt = Movimento Popular de Libertação de Angola |mynd =[[Mynd:Logo of the MPLA (Angola).svg|150px|center|Merki MPLA]] |fylgi = |litur = #CE0921 |formaður = [[João Lourenço]] |stofnandi = [[Agostinho Neto]],<br>[[Viriato da Cruz]] |aðalritari = Paulo Pombolo |stofnár = {{start date and age|1956|12|10}} |höfuðstöðvar = [[Lúanda]] |félagatal = 3.000.000 (2022)<ref>{{cite news |date=18 August 2022 |title= MPLA: João Lourenço diz que teve a coragem de lutar contra a corrupção |trans-title= |url=https://observador.pt/2022/08/18/mpla-joao-lourenco-diz-que-teve-a-coragem-de-lutar-contra-a-corrupcao/ |language=Portuguese |work=[[Observador]] |publisher= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220830151951/https://observador.pt/2022/08/18/mpla-joao-lourenco-diz-que-teve-a-coragem-de-lutar-contra-a-corrupcao/ |archive-date=30 August 2022 }}</ref> |hugmyndafræði ={{ubl|class=nowrap| |[[Þjóðernishyggja|Angólsk þjóðernishyggja]]{{refn|<ref name=fernando>{{cite book |last1=Andresen Guimarães |first1=Fernando |date=2001 |title=The Origins of the Angolan Civil War: Foreign Intervention and Domestic Political Conflict, 1961–76 |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-0-230-59826-3 |publisher=[[Palgrave Macmillan]] |doi=10.1007/978-0-230-59826-3 |doi-broken-date=2 November 2024 }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Péclard |first1=Didier |date=31 August 2021 |title=Nationalism, Liberation, and Decolonization in Angola |url=https://oxfordre.com/africanhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-640 |journal=[[Oxford University Press|Oxford Academic – African History]] |publisher=[[Oxford University Press]] |doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.640 |isbn=978-0-19-027773-4 |url-access=subscription }}</ref>}} |[[Sósíaldemókratismi|Jafnaðarstefna]]{{refn|<ref name=social>{{cite book |last1=C. Docherty |first1=James |last2=Lamb |first2=Peter |date=2006 |title=Historical Dictionary of Socialism |url=https://rowman.com/ISBN/9781442258266/Historical-Dictionary-of-Socialism-Third-Edition |publisher=Scarecrow Press |page=276 |access-date=2025-01-25 |archive-date=2025-01-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250125212903/https://rowman.com/ISBN/9781442258266/Historical-Dictionary-of-Socialism-Third-Edition |url-status=dead }}</ref><ref name=poddar>{{cite book |editor-last1=Poddar |editor-first1=Prem |editor-last2=S. Patke |editor-first2=Rajeev |editor-last3=Jensen |editor-first3=Lars |date=2008 |title=A Historical Companion to Postcolonial Literatures – Continental Europe and its Empires |url= |publisher=[[Edinburgh University Press]] |pages=480–481 |quote= }}</ref>}} |[[Lýðræðislegur sósíalismi]]{{refn|<ref name=social/><ref name="MPLA">{{cite web |title=Estatuto do MPLA |url=https://mpla.ao/ao/documentos/estatuto-do-mpla/ |website=MPLA.ao |publisher=MPLA |access-date=8 June 2022 |archive-date=8 júní 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220608072225/https://mpla.ao/ao/documentos/estatuto-do-mpla/ |url-status=dead }}</ref>}} |'''1976–1990:''' {{refn|<ref name=bogdan>{{cite book |editor-last1=Szajkowski |editor-first1=Bogdan |date=1981 |title=Marxist Governments: A World Survey |url=https://link.springer.com/book/10.1007/978-1-349-04329-3 |publisher=[[Macmillan Publishers]] |pages=72–76 |doi=10.1007/978-1-349-04329-3 |isbn=978-1-349-04331-6 }}</ref><ref name=fernando/><ref name=afro>{{cite book |last1=Hodges |first1=Tony |date=2001 |title=Angola: From Afro-Stalinism to Petro-Diamond Capitalism |url=https://archive.org/details/angolafromafrost0000hodg|publisher=[[Indiana University Press]] }}</ref><ref>{{cite journal |last1=Ball |first1=Jeremy |date=20 November 2017 |title=The History of Angola |url-access=subscription |url=https://oxfordre.com/africanhistory/display/10.1093/acrefore/9780190277734.001.0001/acrefore-9780190277734-e-180 |journal=[[Oxford University Press|Oxford Academic – African History]] |publisher=[[Oxford University Press]] |page=20 |doi=10.1093/acrefore/9780190277734.013.180 |isbn=978-0-19-027773-4 |quote=The MPLA adopted Marxism in 1976, which strengthened its ties to Cuba and the Soviet Union. }}</ref>}} |[[Kommúnismi]]{{refn|<ref name=bogdan/><ref name=poddar/><ref name=afro/>}} |[[Marx-lenínismi]]{{refn|<ref>{{cite book |editor-last1=Drew |editor-first1=Allison |date=1 May 2013 |chapter=16 |chapter-url=https://academic.oup.com/edited-volume/35402/chapter-abstract/302648393?redirectedFrom=fulltext&login=false |chapter-url-access=subscription |title=The Oxford Handbook of the History of Communism |url=https://academic.oup.com/edited-volume/35402 |url-access= |publisher=[[Oxford University Press|Oxford Academic]] |pages=285–302 |doi=10.1093/oxfordhb/9780199602056.013.003 }}</ref>}} |[[Vinstrisinnuð þjóðernishyggja]]{{refn|<ref>{{cite magazine |last1=Vanaik |first1=Achin |date=13 December 2021 |title=Humanitarian Intervention Is a Cloak for Military Aggression |url=https://jacobin.com/2021/12/humanitarian-intervention-cloak-military-aggression-human-rights |url-status=live |magazine=[[Jacobin (tímarit)|Jacobin]] |publisher= |archive-url=https://web.archive.org/web/20220701020108/https://jacobin.com/2021/12/humanitarian-intervention-cloak-military-aggression-human-rights |archive-date=1 July 2022 }}</ref>}} }} |einkennislitur = Rauður {{Colorbox|#CE0921}} |vettvangur1 = Sæti á þjóðþinginu |sæti1 = 124 |sæti1alls = 220 |vefsíða = {{URL|mpla.ao}} |bestu kosningaúrslit = |verstu kosningaúrslit = }} '''Alþýðuhreyfingin til frelsunar Angóla''' ([[portúgalska]]: ''Movimento Popular de Libertação de Angola'', skammstafað '''MPLA''') er [[Angóla|angólskur]] stjórnmálaflokkur sem kennir sig við [[Sósíaldemókratismi|jafnaðarstefnu]]. MPLA barðist gegn portúgalska hernum í [[Sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfstæðisstríði Angóla]] frá 1961 til 1974 og sigraði síðan [[UNITA|Þjóðarsamtökin til algers sjálfstæðis Angóla]] (UNITA) og [[FNLA|Þjóðfylkinguna til frelsunar Angóla]] (FNLA) í [[Borgarastyrjöldin í Angóla|borgarastyrjöldinni í Angóla]]. Flokkurinn hefur stjórnað Angóla frá því að landið hlaut sjálfstæði frá Portúgal árið 1975, fyrst á tíma borgarastyrjaldarinnar og áfram eftir að henni lauk. == Saga == Samkvæmt opinberum frásögnum var MPLA stofnuð í [[Lúanda]] árið með samruna [[Angólski kommúnistaflokkurinn|Angólska kommúnistaflokksins]] og [[Partido da Luta Unida dos Africanos de Angola|Sameinaðs baráttuflokks Afríkumanna í Angóla]] (Partido da Luta Unida dos Africanos de Angola, PLUA).<ref>{{lien web|langue=fr|url=https://www.cairn.info/l-angola-postcolonial-tome-2--9782811100858-page-105.htm|titre=Sur la première génération du mpla (1948-1960)|site=l'Angola post-colonial|année=2009|auteur=Christine Messiant}}</ref><ref name="ope">{{Lien web|langue=fr |url=http://histoiresmilitaires.blogspot.com/2018/04/operation-carlota.html|titre=Opération Carlota|site= militum Historia Un regard helvétique sur l'histoire militaire |auteur=Adrien Fontanellaz |année=17 avril 2018 |consulté le=21 janvier 2023 }}</ref> Flokkurinn var stofnaður til að berjast fyrir sjálfstæði Angóla af ungum menntamönnum sem höfðu stundað nám í [[Lissabon]]: [[Agostinho Neto]], [[Lúcio Lara]], [[Mário Pinto de Andrade]] (frá Angóla), [[Marcelino dos Santos]] (frá [[Mósambík]]) og [[Amílcar Cabral]] (frá [[Gínea-Bissá]] og [[Grænhöfðaeyjar|Grænhöfðaeyjum]]).<ref>{{cite journal|auteur1=Robert Davezies |title=Les mouvements de libération angolais sont affaiblis par leurs propres divisions |journal=Le Monde diplomatique |date=febrúar 1966 |url=https://www.monde-diplomatique.fr/1966/02/DAVEZIES/27088 |page=5}}</ref> Í [[Sjálfstæðisstríð Angóla|sjálfsstæðisstríði Angóla]] varð [[Portúgalska heimsveldið|portúgalska nýlenduveldið]] bæði að berjast gegn MPLA og tveimur öðrum hreyfingum, [[UNITA|Þjóðarbandalaginu fyrir algeru sjálfstæðu Angóla]] (UNITA) og [[FNLA|Þjóðfylkingunni til frelsunar Angóla]] (FNLA). Stríðinu lauk með sjálfstæðisyfirlýsingu Angóla þann 11. nóvember 1975,<ref name=larousse/> í kjölfar [[Nellikubyltingin|nellikubyltingarinnar]] sem batt enda á einræðisstjórnina í Portúgal árið áður. Frá 1975 til 1992 fór MPLA fyrir [[flokksræði]] í Angóla, fyrst undir stjórn forsetans [[Agostinho Neto]] til 1979 og svo undir stjórn [[José Eduardo dos Santos]]. Frá sjálfstæði var MPLA studd af [[austurblokkin]]ni og [[Kúba|Kúbu]], sem sendi leiðangursher til Angóla til að styðja stjórnina.<ref>{{Lien web|langue=fr|auteur1=|nom1=Conchiglia|prénom1=Augusta|titre=Quand Cuba se battait pour l’Angola|url=https://www.monde-diplomatique.fr/2014/10/CONCHIGLIA/50867|site=Le Monde diplomatique|périodique=|date=2014-10-01|consulté le=}}</ref> Í [[Borgarastyrjöldin í Angóla|borgarastyrjöldinni í Angóla]] barðist stjórn MPLA gegn UNITA, sem naut stuðnings [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]], [[Suður-Afríka|Suður-Afríku]] og [[Saír]]. MPLA vann fullnaðarsigur gegn UNITA árið 2002 þegar foringi flokksins, [[Jonas Savimbi]], féll í bardaga gegn stjórnarliðum.<ref name="larousse">{{Lien web |titre=MPLA |url=http://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/MPLA/134272 |site=larousse.fr |consulté le=27-02-2017}}.</ref> MPLA er aðili að [[Alþjóðasamband jafnaðarmanna|Alþjóðasambandi jafnaðarmanna]]. Frá lokum borgarastyrjaldarinnar hefur MPLA smám saman glatað stuðningi í hverjum kosningunum á fætur öðrum. Flokkurinn hlaut 82 % atkvæða árið 2008, 72 % árið 2012 og 61 % árið 2017. Kjósendur sem fæddir eru eftir borgarastyrjöldina eru ekki taldir eins tryggir flokknum og foreldrar þeirra. Þótt flokkurinn hafi upphaflega verið [[Marxismi|marxískur]] hefur hann frá tíunda áratugnum tekið upp frjálslynda stefnu sem þykir vart lengur sósíalísk.<ref>{{Lien web |langue=fr |titre=Angola. La force de l’histoire au fond des urnes |url=https://www.humanite.fr/monde/angola/angola-la-force-de-l-histoire-au-fond-des-urnes-761192 |site=L'Humanité |date=2022-08-23 |consulté le=}}</ref> Í september 2018 var [[João Lourenço]] kjörinn leiðtogi flokksins eftir að [[José Eduardo dos Santos]] ákvað að setjast í helgan stein.<ref>{{Lien web |langue=en |auteur1=Stephen Eisenhammer |titre=Angola's Lourenço appointed leader of ruling MPLA party |url=https://www.reuters.com/article/us-angola-politics-mpla-leadership/angolas-loureno-appointed-leader-of-ruling-mpla-party-idUSKCN1LO0Q7 |éditeur=Reuters |date=8 septembre 2018}}</ref> ==Kjörfylgi í þingkosningum== {|class=wikitable style="text-align: right;" |- ! Kosningar ! Atkvæði ! % ! Þingsæti ! +/– ! {{Tooltip|Sæti|Sæti í röð flokka sem voru í framboði}} ! Stjórnarþátttaka |- !1992 |2.124.126 |53,7 |{{composition bar|129|220|hex=#CE0921}} |{{stöðugt}} |{{stöðugt}} 1. |{{Já|Meirihluti}} |- !2008 |5.266.216 |81,6 |{{composition bar|191|220|hex=#CE0921}} |{{hækkun}} 62 |{{stöðugt}} 1. |{{Já|Meirihluti}} |- !2012 |4.135.503 | 71,8 |{{composition bar|175|220|hex=#CE0921}} |{{lækkun}} 16 |{{stöðugt}} 1. |{{Já|Meirihluti}} |- !2017 |4.164.157 |61,1 |{{composition bar|150|220|hex=#CE0921}} |{{lækkun}} 25 |{{stöðugt}} 1. |{{já|Meirihluti}} |- !2022 |3.162.801 |51,8 |{{composition bar|124|220|hex=#CE0921}} |{{lækkun}} 26 |{{stöðugt}} 1. |{{já|Meirihluti}} |} ==Tilvísanir== <references/> {{s|1956}} [[Flokkur:Angólskir stjórnmálaflokkar]] [[Flokkur:Jafnaðarflokkar]] 6ld28sdntxu5p11ngxmpfw45ou88rh1 0 187831 1979453 1930447 2026-09-19T01:04:07Z Fyxi 84003 1979453 wikitext text/x-wiki '''[[Ontaríó]]''' er fylki í Kanada. '''Ontario''' eða '''Ontaríó''' getur einnig átt við: * [[Ontaríó-vatn]], stöðuvatn í Norður-Ameríku * [[Ontario (Kaliforníu)]], borg í Bandaríkjunum {{aðgreining}} ro0337nlkq0wlzea2fd006csy40acy2 0 189220 1979511 1979149 2026-09-19T09:07:22Z Alvaldi 71791 /* Landslið */ 1979511 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography |name = Chuck Daly |image = Chuck Daly (cropped).jpg |caption = Daly árið 2006 |birth_date = {{fæðingardagur|1930|7|20}} |birth_place = Kane, [[Pennsylvanía]], Bandaríkin |death_date = {{dánardagur og aldur|2009|5|9|1930|7|20}} |death_place = Jupiter, [[Flórída]], Bandaríkin | height_cm = 188 | college = Bloomsburg (1950–1952) | coach_start = 1955 | coach_end = 1999 | cyears1 = 1955–1963 | cteam1 = Punxsutawney HS | cyears2 = 1963–1969 | cteam2 = [[Duke-háskóli|Duke]] (aðstoðarþj.) | cyears3 = 1969–1971 | cteam3 = Boston College | cyears4 = 1971–1977 | cteam4 = Penn | cyears5 = 1978–19812 | cteam5 = [[Philadelphia 76ers]] (aðstoðarþj.) | cyears6 = 1981–1982 | cteam6 = [[Cleveland Cavaliers]] | cyears7 = 1983–1992 | cteam7 = [[Detroit Pistons]] | cyears8 = 1992–1994 | cteam8 = [[New Jersey Nets]] | cyears9 = 1997–1999 | cteam9 = [[Orlando Magic]] | cstats_league1 = NBA | cwin1 = 638 | closs1 = 437 | cstats_league2 = Háskóli | cwin2 = 151 | closs2 = 62 }} '''Charles Jerome Daly''' (20. júlí 1930 – 9. maí 2009) var bandarískur körfuknattleiksþjálfari. Hann er þekktastur fyrir veru sína hjá [[Detroit Pistons]] en hann leiddi liðið til tveggja [[NBA]] meistaratitla. Daily var einnig þjálfari [[Draumaliðið|Draumaliðsins]] svokallaða, fyrsta landsliði bandaríkjanna í körfuknattleik sem telfdi fram atvinnumönnum, sem vann gull á Ameríkumeistaramótinu og Ólympíuleikunum árið 1992.<ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/nba/news/story?id=4164565|title=Hundreds of mourners say farewell to Daly|date=2009-05-13|website=ESPN.com|language=en|access-date=2026-01-04}}</ref> ==Titlar== ===Félagslið=== *'''[[NBA]]''' **Meistarar (2): 1989, 1990 **Tap í úrslitum : 1988 ===Landslið=== *[[Ólympíuleikarnir]] **Gull: 1992 *[[Ameríkumeistaramót karla í körfuknattleik|Ameríkumeistaramótið]] **Gull: 1992 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Daly, Chuck}} {{fd|1930|2009}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksþjálfarar]] [[Flokkur:Bandarískir Ólympíuverðlaunahafar]] [[Flokkur:NBA þjálfarar]] 0vqmriohsm9lsaevqccrtlq8x200umy 0 192394 1979514 1975093 2026-09-19T09:11:49Z Alvaldi 71791 Bætti við heimild. 1979514 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Cameron Brink | image = | caption = | alt = | number = 22 | position = Leikstjórnandi | height_cm = 193 | weight_kg = 77 | league = [[WNBA]] | team = Los Angeles Sparks | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|2001|12|31}} | birth_place = [[Princeton]], [[New Jersey]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska kvennalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] | college = Stanford (2020–2024) | draft_league = WNBA | draft_year = 2024 | draft_round = 1 | draft_pick = 2 | draft_team = [[Los Angeles Sparks]] | career_start = 2024 | years1 = 2024–nú | team1 = [[Los Angeles Sparks]] | highlights = }} '''Cameron Brink''' (fædd 31. desember 2001) er bandarísk [[Körfuknattleikur|körfuknattleikskona]]. Hún var valin fyrst í nýliðavali [[WNBA]] árið 2024 af [[Los Angeles Sparks]].<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/sports/sparks/story/2024-06-07/cameron-brink-on-making-paris-olympics|title=Cameron Brink reflects on achieving her Olympic dream: 'I don't take it lightly'|date=2024-06-07|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2026-09-19}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Brink, Cameron}} {{f|2001}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:WNBA leikmenn]] axs2a83gl194w7jofnvh4c39fcb8k7s 1979515 1979514 2026-09-19T09:14:01Z Alvaldi 71791 1979515 wikitext text/x-wiki {{Infobox basketball biography | name = Cameron Brink | image = | caption = | alt = | number = 22 | position = Leikstjórnandi | height_cm = 193 | weight_kg = 77 | league = [[WNBA]] | team = Los Angeles Sparks | birth_date = {{fæðingardagur og aldur|2001|12|31}} | birth_place = [[Princeton]], [[New Jersey]], Bandaríkin | national_team = {{flagdeco|USA}} [[Bandaríska kvennalandsliðið í körfuknattleik|Bandaríkin]] | college = Stanford (2020–2024) | draft_league = WNBA | draft_year = 2024 | draft_round = 1 | draft_pick = 2 | draft_team = [[Los Angeles Sparks]] | career_start = 2024 | years1 = 2024–nú | team1 = [[Los Angeles Sparks]] | highlights = }} '''Cameron Brink''' (fædd 31. desember 2001) er bandarísk [[Körfuknattleikur|körfuknattleikskona]]. Hún var valin fyrst í nýliðavali [[WNBA]] árið 2024 af [[Los Angeles Sparks]].<ref>{{Cite web|url=https://www.latimes.com/sports/sparks/story/2024-06-07/cameron-brink-on-making-paris-olympics|title=Cameron Brink reflects on achieving her Olympic dream: 'I don't take it lightly'|date=2024-06-07|website=Los Angeles Times|language=en-US|access-date=2026-09-19}}</ref> ==Titlar== ===Háskóli=== **NCAA meistari: 2021 ===Landslið=== *Heimsmeistaramót kvenna í 3x3 körfuknattleik **Gull: 2023 ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|æviágrip}} {{DEFAULTSORT:Brink, Cameron}} {{f|2001}} [[Flokkur:Bandarískir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:WNBA leikmenn]] s998wqj7emdo3erjyz9i1gtwgp3cbbg 10 192639 1979477 1977293 2026-09-19T01:21:58Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Manitoba]] á [[Snið:Country data Manitóba]] 1977293 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Manitoba | flag alias = Flag of Manitoba.svg | flag alias-1870 = Flag of Canada (1868–1921).svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | flag alias-1957 = Flag of Canada (1957–1965).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1870 | var2 = 1921 | var3 = 1957 </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Manitoba]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Manitoba]] </noinclude> rde3kke9nq82pwhi31dlj5x08b1e9ev 1979479 1979477 2026-09-19T01:22:32Z Fyxi 84003 1979479 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Manitóba | flag alias = Flag of Manitoba.svg | flag alias-1870 = Flag of Canada (1868–1921).svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | flag alias-1957 = Flag of Canada (1957–1965).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1870 | var2 = 1921 | var3 = 1957 | redir1 = Manitoba </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Manitóba]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Manitóba]] </noinclude> b3r5aran4s1y34eqsty24cfssoys3yg 10 192644 1979438 1977299 2026-09-19T00:17:50Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Nýja-Skotland]] á [[Snið:Country data Nova Scotia]] yfir tilvísun 1977299 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Nýja-Skotland | flag alias = Flag of Nova Scotia.svg | flag alias-1868 = Flag of Canada (1868–1921).svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1868 | var2 = 1921 | redir1 = Nova Scotia </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Nýja-Skotland]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Nýja-Skotland]] </noinclude> ftk9lfo3iiqzkh24ffvtc7taipx0t2n 1979440 1979438 2026-09-19T00:18:49Z Fyxi 84003 1979440 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Nova Scotia | flag alias = Flag of Nova Scotia.svg | flag alias-1868 = Flag of Canada (1868–1921).svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1868 | var2 = 1921 | redir1 = Nýja-Skotland </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Nova Scotia]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Nova Scotia]] </noinclude> p4j4lz2mauk44j23ou7qardai8se1f0 10 192646 1979463 1977301 2026-09-19T01:10:12Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Ontario]] á [[Snið:Country data Ontaríó]] 1977301 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Ontario | flag alias = Flag of Ontario.svg | flag alias-1867= Flag of the United Kingdom.svg | flag alias-1868= Canadian Red Ensign 1868-1921.svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | flag alias-1957 = Flag of Canada (1957–1965).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1867 | var2 = 1868 | var3 = 1921 | var4 = 1957 </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Ontario]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Ontario]] </noinclude> m3p233lrjaj4fqo6mabcjcswxrc4yn4 1979465 1979463 2026-09-19T01:10:58Z Fyxi 84003 1979465 wikitext text/x-wiki {{ {{{1<noinclude>|country showdata</noinclude>}}} | alias = Ontaríó | flag alias = Flag of Ontario.svg | flag alias-1867= Flag of the United Kingdom.svg | flag alias-1868= Canadian Red Ensign 1868-1921.svg | flag alias-1921 = Flag of Canada (1921–1957).svg | flag alias-1957 = Flag of Canada (1957–1965).svg | size = {{{size|}}} | name = {{{name|}}} | variant = {{{variant|}}} <noinclude> | var1 = 1867 | var2 = 1868 | var3 = 1921 | var4 = 1957 | redir1 = Ontario </noinclude> | related1 = Kanada }}<noinclude> [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið|Ontaríó]] [[Flokkur:Landfræðileg gagnasnið Kanada|Ontaríó]] </noinclude> csbj32ci6y88ftcsgb08qffka8yy1e9 0 192658 1979466 1978641 2026-09-19T01:14:05Z Fyxi 84003 1979466 wikitext text/x-wiki [[Kanada]] er [[sambandsríki]] sem skiptist í tíu [[fylki]] og þrjú [[sjálfstjórnarsvæði]]. Helsti munurinn á milli fylkjanna og sjálfstjórnarsvæðanna er að völd fylkjanna koma frá [[Stjórnarskrá Kanada|stjórnarskrá Kanada]], meðan sjálfstjórnarsvæðin fá sín völd frá [[Kanadíska þingið|kanadíska þinginu]]. Fylkin hafa því almennt meira sjálfstæði en sjálfstjórnarsvæðin. [[Mynd:Political map of Canada.png|500px|center|Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði.]] == Fylki == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin:auto; text-align: center;" |+ {{sronly|Fylki Kanada}} |- ! scope="col" colspan="2" rowspan="2" | Fylki og<br />skammstöfun ! scope="col" colspan="2" | Borgir ! scope="col" rowspan="2" | Aðild að {{shy|sambands|ríkinu}} ! scope="col" rowspan="2" | Tungumál ! scope="col" colspan="2" | Íbúar ! scope="col" class="unsortable" colspan="3" | Stærð (km²) |- ! scope="col" | {{Shy|Höfuð|borg}} ! scope="col" | Stærsta borg ! scope="col" |Manntal 2021<ref name=StatCan2021>{{cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101 |title=Population and dwelling counts: Canada, provinces and territories |publisher=[[Statistics Canada]] |date=October 11, 2022 |access-date=October 11, 2022 |url-status=live |archive-date=February 9, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220209134802/https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=9810000101}}</ref> ! scope="col" |{{Abbr|Áætl.|Áætlað}} 2026<ref name="pop">{{Cite web |date=March 18, 2026 |title=Population estimates, quarterly |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710000901&cubeTimeFrame.startMonth=10&cubeTimeFrame.startYear=2025&cubeTimeFrame.endMonth=04&cubeTimeFrame.endYear=2026&referencePeriods=20251001%2C20260401 |access-date=April 4, 2026 |publisher=[[Statistics Canada]]}}</ref> ! scope="col" | Þurrlendi ! scope="col" | Vatn ! scope="col" | Alls |- ! scope="row" | [[Ontaríó]]<br />{{small|{{nobold|(Ontario)}}}} | ON | colspan="2" | [[Torontó]] | rowspan="4" |{{dts|1867-07-01}} | [[enska]] | {{right|14.223.942}} | {{right|16.136.480}} | {{right|9.177.41}} | {{right|158.654}} | {{right|1.076.395}} |- ! scope="row" | [[Québec]]<br />{{small|{{nobold|(Quebec)}}}} | QC | [[Québecborg]] | [[Montréal]] | [[franska]] | {{right|8.501.833}} | {{right|9.033.887}} | {{right|1.356.128}} | {{right|185.928}} | {{right|1.542.056}} |- ! scope="row" | [[Nova Scotia]]<br />{{small|{{nobold|(eða ''Nýja-Skotland'')}}}} | NS | colspan="2" | [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] | enska | {{right|969.383}} | {{right|1.090.074}} | {{right|53.338}} | {{right|1.946}} | {{right|55.284}} |- ! scope="row" | [[Nýja-Brúnsvík]]<br />{{small|{{nobold|(New Brunswick)}}}} | NB | [[Fredericton]] | [[Moncton]] | enska,<br />franska | {{right|775.610}} | {{right|867.383}} | {{right|71.450}} | {{right|1.458}} | {{right|72.908}} |- ! scope="row" | [[Manitóba]]<br />{{small|{{nobold|(Manitoba)}}}} | MB | colspan="2" | [[Winnipeg]] | {{dts|1870-07-15}} | enska | {{right|1.342.153}} | {{right|1.505.117}} | {{right|553.556}} | {{right|94.241}} | {{right|647.797}} |- ! scope="row" | [[Breska-Kólumbía]]<br />{{small|{{nobold|(British Columbia)}}}} | BC | [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] | [[Vancouver]] | {{dts|1871-07-20}} | enska | {{right|5.000.879}} | {{right|5.658.528}} | {{right|925.186}} | {{right|19.549}} | {{right|944.735}} |- ! scope="row" | [[Eyja Játvarðs prins]]<br />{{small|{{nobold|(Prince Edward Island)}}}} | PE | colspan="2" | [[Charlottetown]] | {{dts|1873-07-01}} | enska | {{right|154.331}} | {{right|182.001}} | {{right|5.660}} | {{right|0}} | {{right|5.660}} |- ! scope="row" | [[Saskatchewan]] | SK | [[Regina]] | [[Saskatoon]] | rowspan=2| {{dts|1905-09-01}} | enska | {{right|1.132.505}} | {{right|1.265.936}} | {{right|591.670}} | {{right|59.366}} | {{right|651.036}} |- ! scope="row" | [[Alberta (fylki)|Alberta]] | AB | [[Edmonton]] | [[Calgary]] | enska | {{right|4.262.635}} | {{right|5.048.151}} | {{right|642.317}} | {{right|19.531}} | {{right|661.848}} |- ! scope="row" | [[Nýfundnaland og Labrador]]<br />{{small|{{nobold|(Newfoundland and Labrador)}}}} | NL | colspan="2" | [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] | {{dts|1949-03-31}} | enska | {{right|510.550}} | {{right|548.557}} | {{right|373.872}} | {{right|31.340}} | {{right|405.212}} |- class="sortbottom" ! scope="row" colspan="6" | Alls ! {{right|{{nts|36873821}}}} ! {{right|{{nts|41336114}}}} ! {{right|{{nts|5490918}}}} ! {{right|{{nts|572013}}}} ! {{right|{{nts|6062931}}}} |} == Sjálfstjórnarsvæði == {| class="wikitable sortable plainrowheaders" style="margin:auto; text-align: center;" |+ {{sronly|Sjálfstjórnarsvæði Kanada}} |- ! scope="col" colspan="2" rowspan="2" | Svæði og<br />skammstöfun ! scope="col" colspan="2" | Borgir ! scope="col" rowspan="2" | Aðild að {{shy|sambands|ríkinu}} ! scope="col" rowspan="2" | Tungumál ! scope="col" colspan="2" | Íbúar ! scope="col" class="unsortable" colspan="3" | Stærð (km²) |- ! scope="col" | {{Shy|Höfuð|borg}} ! scope="col" | Stærsta borg ! scope="col" |Manntal 2021<ref name=StatCan2021/> ! scope="col" |{{Abbr|Áætl.|Áætlað}} 2026<ref name="pop"/> ! scope="col" | Þurrlendi ! scope="col" | Vatn ! scope="col" | Alls |- ! scope="row" | [[Norðvesturhéruðin]]<br />{{small|{{nobold|(Northwest Territories)}}}} | NT | colspan="2" | [[Yellowknife]] | {{dts|1870-07-15}} | chipewyan, [[cree]], enska, franska, gwichʼin, inuinnaqtun, [[inúktitút]], inuvialuktun, slavey, tłįchǫ | {{right|41.070}} | {{right|45.803}} | {{right|1.183.085}} | {{right|163.021}} | {{right|1.346.106}} |- ! scope="row" | [[Júkon]]<br />{{small|{{nobold|(Yukon)}}}} | YT | colspan="2" | [[Whitehorse]] | {{dts|1898-06-13}} | enska, franska | {{right|40.232}} | {{right|48.218}} | {{right|474.391}} | {{right|8.052}} | {{right|482.443}} |- ! scope="row" | [[Núnavút]]<br />{{small|{{nobold|(Nunavut)}}}} | NU | colspan="2" | [[Iqaluit]] | {{dts|1999-04-01}} | inúktitút, inuinnaqtun, enska, franska | {{right|36.858}} | {{right|41.946}} | {{right|1.936.113}} | {{right|157.077}} | {{right|2.093.190}} |- class="sortbottom" ! scope="row" colspan="6" | Alls ! {{right|{{nts|118160}}}} ! {{right|{{nts|135967}}}} ! {{right|{{nts|3593589}}}} ! {{right|{{nts|328150}}}} ! {{right|{{nts|3921739}}}} |} == Fánar og skjaldarmerki == === Fánar === <gallery class="center" width="165" height="120" perrow="6"> Flag of Alberta.svg|Alberta Flag of British Columbia.svg|Breska-Kólumbía Flag of Prince Edward Island.svg|Eyja Játvarðs prins Flag of Manitoba.svg|Manitóba Flag of Nova Scotia.svg|Nova Scotia Flag of Newfoundland and Labrador.svg|Nýfundnaland og Labrador Flag of New Brunswick.svg|Nýja-Brúnsvík Flag of Ontario.svg|Ontaríó Flag of Quebec.svg|Québec Flag of Saskatchewan.svg|Saskatchewan Flag of Yukon.svg|Júkon Flag of the Northwest Territories.svg|Norðvesturhéruðin Flag of Nunavut.svg|Núnavút </gallery> === Skjaldarmerki === <gallery class="center" width="165" height="120" perrow="6"> Coat of arms of Alberta.svg|Alberta Coat of arms of British Columbia.svg|Breska-Kólumbía Coat of arms of Prince Edward Island, Canada.svg|Eyja Játvarðs prins Coat of arms of Manitoba.svg|Manitóba Coat of arms of Nova Scotia.svg|Nova Scotia Coat of Arms of Newfoundland and Labrador.svg|Nýfundnaland og Labrador Coat of arms of New Brunswick, Canada.svg|Nýja-Brúnsvík Coat of arms of Ontario.svg|Ontaríó Coat of arms of Quebec (without crown).svg|Québec Coat of arms of Saskatchewan.svg|Saskatchewan Coat of arms of Yukon.svg|Júkon Coat of arms of Northwest Territories.svg|Norðvesturhéruðin Coat of arms of Nunavut.svg|Núnavút </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Kanada}} [[Flokkur:Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði| ]] 70sdxf2raosqq9vokijptgv7se1xze0 1 192802 1979447 1978635 2026-09-19T00:56:35Z Fyxi 84003 /* Íslenskun */ Svar 1979447 wikitext text/x-wiki == Íslenskun == Er að velta fyrir mér heiti tveggja fylkja upp á samræmi. Fylkin [[Manitoba]] og [[Ontario]] eru einnig almennt skrifuð Manit'''ó'''ba og Ontar'''íó'''. Sé að hér á Wikipedia er bæði notað. Finn líka báða rithættina í fréttum og greinum. Finnst þó íslenskunin fyrir Manitóba og Ontaríó virka betur í samræmi við hin fylkin, annað en t.d. [[Nova Scotia]] sem er þekktara. * Manit'''o'''ba → Manit'''ó'''ba * Ontar'''io''' → Ontar'''íó''' Færa? [[Notandi:Fyxi|Fyxi]] ([[Notandaspjall:Fyxi|spjall]]) 12. september 2026 kl. 22:33 (UTC) :Færi for now. [[Notandi:Fyxi|Fyxi]] ([[Notandaspjall:Fyxi|spjall]]) 19. september 2026 kl. 00:56 (UTC) cj2jzhb82jhokn8mwkwsgzqisew5fhh 1979462 1979447 2026-09-19T01:09:22Z Fyxi 84003 1979462 wikitext text/x-wiki == Íslenskun == Er að velta fyrir mér heiti tveggja fylkja upp á samræmi. Fylkin [[Manitoba]] og [[Ontario]] eru einnig almennt skrifuð Manit'''ó'''ba og Ontar'''íó'''. Sé að hér á Wikipedia er bæði notað. Finn líka báða rithættina í fréttum og greinum. Finnst þó íslenskunin fyrir Manitóba og Ontaríó virka betur í samræmi við hin fylkin, annað en t.d. [[Nova Scotia]] sem er þekktara. * Manit'''o'''ba → Manit'''ó'''ba * Ontar'''io''' → Ontar'''íó''' Færa? [[Notandi:Fyxi|Fyxi]] ([[Notandaspjall:Fyxi|spjall]]) 12. september 2026 kl. 22:33 (UTC) :Breyti for now. [[Notandi:Fyxi|Fyxi]] ([[Notandaspjall:Fyxi|spjall]]) 19. september 2026 kl. 00:56 (UTC) hsppmmc75l9tq27kc9jgbn1t21mci2m 0 192808 1979505 1978855 2026-09-19T07:00:55Z Masae 538 /* Norræn samskipti? */ 1979505 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Les Micmacs (multilingual).svg|thumb|upright=1.35|Mi'kma'ki: hin sjö umdæmi Mikmak-fólksins. Það sem vantar er ''Taqamgug/Tagamuk'', áttunda svæðið sem nær yfir allt [[Nýfundnaland]]. Taqamgug var talið hluti af Onamag svæðinu fyrir 1800.]] [[Mynd: Birch Bark Canoe Making.jpg|thumb|Mikmak-menn frá Nýfundnalandi að smíða kanóa úr birkiberki.]]'''Mikmak''' þjóðflokkurinn (Mi'kmaq á bæði [[Enska|ensku]] og [[Franska|frönsku]], áður Micmac); eintala: Mi'kmaw, einnig L'nuk og áður Micmac)<ref>[https://www.native-languages.org/mikmaq.htm Native-Languages] Native-Languages.org</ref> eru frumbyggjar norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Fyrir utan hluta af [[Maine]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] var heimasvæði þeirra [[Nova Scotia]], austurhluti [[New Brunswick]], [[Eyja Játvarðs prins|Prince Edwardeyja]], [[Nýfundnaland]] og Gaspé-skaginn í [[Québec|Quebec]] í [[Kanada]].<ref> Gallant, David Joseph (2008). [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq "Mi'kmaq".] The Canadian Encyclopedia.</ref> Mikmak-þjóðin nefnir heimasvæði sitt ''Mi'kma'ki'' (eða ''Mi'gma'gi''); og það var en af fimm frumbyggjaþjóðum í Wabanaki-bandalaginu. Árið 2023 töldu 66.748 íbúar á svæðinu sig vera Mikmakka; þar á meðal 25.182 á Nýfundnalandi.<ref> Qalipu First Nation (2025) [ https://qalipu.ca/membership-database-contact-updates-underway/ "Programs and Services"] Qalipu.ca. May 29, 2025</ref> Samkvæmt manntalinu í Kanada árið 2021 höfðu 9.245 einstaklingar Mi'kmawi'simk að móðurmáli.<ref> Government of Canada, Statistics Canada (February 9, 2022). [https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/index.cfm?Lang=E "Profile table, Census Profile, 2021 Census of Population – Canada".] www12.statcan.gc.ca.</ref> Tungumál Mikmakka var áður skrifað með sérstöku Mi'kmaw-myndletri en er nú skrifað með latnesku letri. Ríkisstjórnir bæði Bandaríkjanna og Kanada reyndu áratugum saman að útrýma tungumálum frumbyggja , ekki síst með því að þvinga börn í sérstaka heimavistaskóla. Undir merkjum aðlögunar, neyddu þessir skólar frumbyggjabörn til að hafna menningu sinni og tungumáli.<ref> MacDonald, David B.; Hudson, Graham (2012).[ https://www.jstor.org/stable/23320978 "The Genocide Question and Indian Residential Schools in Canada".] Canadian Journal of Political Science. 45 (2): 427–449. doi:10.1017/S000842391200039X. ISSN 0008-4239. JSTOR 23320978. S2CID 154633673.</ref> ==Menningarbrot == Lífshættir Mikmak stjórnuðust af árstíðum með fremur mildum sumrum og snjóþungum og köldum vetrum. Sumrin voru of svöl til þess að þeir gætu stundað ræktun í miklu mæli á [[Maís|maís]], [[Baun|baunum]] eða [[Kúrbítur|kúrbýt]], öfugt við aðrar frumbyggjaþjóðir sem bjuggu sunnar heldur voru þeir [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]] og treystu á auðlindir skóga og sjávar. Hringrás árstíðana hófst þegar árnar lagði að hausti. Á haustin og veturna bjuggu Mikmak í litlum fjölskylduhópum og félagsleg samskipti voru í lágmarki. Í hlýrri mánuðum söfnuðust fjölskylduhóparnir hins vegar saman í stærri hópa. Haust, vetur og snemma vors dvöldu þeir inn í landi til að veiða [[Hreindýr|hreindýr]], [[Elgur|elgi]], [[Dádýr|dádýr]], [[Bjarndýr|birni]] og [[Bjór (nagdýr)|bjóra]]. En vor og sumar bjuggu þeir við stöndina og veiddu [[Lax|lax]] og aðra fiska, söfnuðu [[Skelfiskur|skelfiski]] og villtum jurtum og rótum. Á vorin töppuðu þeir hlynsafa og unnu [[hlynsíróp]] og á haustin tíndu þeir ber. Mikmak notuðu ýmsar aðferðir og tæki til að veiða villibráð og til að fiska. [[Spjót]], [[Bogfimi|bogar]] og [[Ör|örvar]] voru notuð til að veiða stærri dýr, en gildrur voru notaðar til að veiða [[Kanínur|kanínur]] og fugla. Mikmak notuðu öngla og net við fiskveiðar en einnig [[Þríforkur|þríforka]]. Skutlar voru notaðir til að veiða seli. Þegar Mikmak-þjóðin hóf viðskipti við Evrópubúa á 16. öld voru mörg þessara tækja aðlöguð nýrri tækni. Áður voru örvar- og spjótoddar gerðir úr beini eða steini og önglar úr beini en urðu nú gerðir úr járni.<ref>Ralph T. Pastore (1998).[https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/mikmaq-culture.php Traditional Mi'kmaq (Micmac) Culture]. The Newfoundland and Labrador Heritage Website</ref> En evrópskir innflytjendur tóku einnig upp tækni og lausnir sem frumbyggjarnir höfðu þróað. [[Snjóþrúgur]] voru mjög vel aðlagaðar að vetrarveðurfari með djúpum snjó og einstklega hentugar við veiðar að og til ferðalaga. [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21626319089).jpg|thumb|alt=Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar| Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar]]Evrópumenn gerðu sér einnig fljótlega grein fyrir yfirburðum [[Kanó|birkikanóana]], sem voru léttir, báru tiltölulega mikið og var auðvelt að gera við. Mikmak-frumbyggjar gerðu margar mismunandi gerðir af kanóum, sumar þeirra til ferða á ám og vötnum, og stærri gerðir sem hægt var að fara lengri leiðir milli eyja og til fiskiróðra. Kanóar sem voru notaðir út á sjó voru um yfirleitt um 6 metrar á lengd eða allt að 9 metrar. Kanóar til nota á ám og vötnum voru minni, frá 2,7 metrum allt að 6 metrum. Þeir minnstu voru einungis fyrir einn einstakling. Trégrind var þakin birkiberki sem var saumaður saman með sinum en voru einnig gerðir úr skinni. Birkibörkur var einnig notaður til að búa til ýmis ílát og hirslur. Börknum var flett af trénu og skorinn í rétt form og saumuð saman með mjóum grenirótum eða sinum til að búa til bolla, potta og skálar fyrir mat.<ref>Jasen S. Benwah. [https://www.benoitfirstnation.ca/mikmaq_article14_tools.html Mi’kmaq history and people : Tools and gear] </ref> [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21813252835).jpg|thumb|alt=Sumar wigwams|Sumar wigwams]] Birkibörkur var einnig notaður til að þekja kúftar eða keilulaga vistarverur som voru kallaðar wigwams.<ref> René R. Gadacz. „Wigwam.” The Canadian Encyclopedia. Síðast uppfært 19. maí 2020. https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/wigwam.</ref> Mikmak-fólkið smíðaði ýmsar gerðir af bústöðum, algengasta var eins konar keilutjald sem var búið til með því að reisa grindverk úr stöngum sem voru bundnar saman efst og þekja það með skinnum eða birkiberki. Þessi tjöld voru létt og auðvelt að rúlla saman og flytja á nýjan stað. Þessi gerð hafði eitt eldstæði í miðju og rúmaði 10 til 12 manns. Aðrar gerðir gátu verið mun stærri og haft tvö eldstæði í sitt hvorum enda og rúmað 20 til 24 manns. Allur fatnaður Mikmak-frumbyggjanna var gerður úr skinnum. Hreindýra-, hjartar- og elgskinn voru notuð bæði í karla og kvenfatnað og einnig í skófatnað, mokkasínur. Á veturna bættust við yfirhafnir úr loðfeldi. Skinnklæðin voru oft skreytt með máluðu munstri. Skinnin voru saumuð saman með sinum úr hjartar- eða hreindýrum og til þess notað gatajárn og nálar úr beini. ===Tungumál og ritun=== [[Mynd:Mikmaq sample (ave Maria).jpg|thumb|alt=Maríubænin rituð með myndletri Mikmak| Maríubænin rituð með myndletri Mikmak]] [[Mynd:Fortress Louisbourg DSC02464 - Mi’kmaq Hieroglyph Prayer Book (8176694547).jpg|thumb|alt=Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld|Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld]] Tungumál Mikmak er hluti af [[Algonkínsk tungumál|Algonkísku málaættinni]] og er nefnt ''Mi'kmawi'simk'' af þeim sjálfum. Árið 2022 var tungumálið gert opinbert tungumál á Nova Scotia<ref> Nova Scotia, Premier’s Office, 17. Juli 2022 .[https://news.novascotia.ca/en/2022/07/17/mikmaw-language-legislation-proclaimed , Mi’kmaw Language Act]</ref> ásamt ensku og frönsku. Mikmak tungumálið var náskilt málunum nágrannafólksins [[Wolastoqey]] and [[Passamaquoddy]], en þau mál eru því sem næst útdauð, og er fjarskyld öðrum Algonkískum málum eins og [[Innu]] og mögulega [[Beótúk]]. Mikill munur er á hinum ýmsu Mikmak mállýskum, svo til dæmis eiga Mikmak í Quebec erfitt með að skilja þá sem tala Nova Scotia mállýsku. Mikil áhersla er nú lögð á að efla notkun tungumálsins enda hefur það lykilhlutverk í mótun nútíma sjálfsmyndar þeirra. Áður en Mikmak komust í kynni við Evrópumenn teiknuðu þeir tákn á birkibörk og leður sem skilaboð. Líklegt er að þetta táknkerfi hafi verið svipað því sem notað var af [[Abenaki]]<nowiki/>-þjóðinni í núverandi Maine-fylki.<ref> Thwaites, Ruben G. (1959). The Jesuit Relations and Allied Documents: Travel and Explorations of the Jesuit Missions in New France, 1610–1791 (Vol. 38 ed.). Cleveland: Burrows Bros. bls. 27.</ref> Kaþólski trúboðinn Chrestien Leclercq lærði tungumál Mikmak og 1678 þróaði á árunum 1675 til [[myndletur]] með yfir 5.000 til að auðvelda trúboðið.<ref> Schmidt, David L.; Marshall, Murdena (1995). Mi'kmaq Hieroglyphic Prayers: Readings in North America's First Indigenous Script. Halifax, Nova Scotia: Nimbus. bls. 6–7. ISBN 1-55109-069-4.</ref> Mikmak-fólkið tók mjög vel á móti þessu letri og það var notað í trúarritum og kennslubókum langt fram á 19. öld. Þar að auki í dagblaðinu ''Micmac Messenge'', sem var gefið út á máli Mikmak (og einnig á ensku) frá 1908 til 1942.<ref> Lnoi Patlias (Hrsg.): Sacred history in Micmac. Micmac Messenger, Restigouche, P.Q. 1921 ([https://archive.org/details/sacredhistoryinm00paci/page/n2/mode/1up Textarchiv – Internet Archive]).</ref> Tengsl þessara tákna við [[Bergrista|bergristur]] sem fundist hafa á svæði Mikmak er óljóst. Þessar bergristur eru einkum að finna á Nova Scotia og sumar líkjast myndtáknum, mannlegum verum, dýrum, húsum, tjöldum og kanóum, ristuð í bergið. Það er talið þessar klettaristur hafi verið gerðar af Mikmaki-fólki, enda hefur það búið á svæðinu í þúsundir ára.<ref>Cave, Beverley (2005). [https://memorial.scholaris.ca/items/3de2c06e-f46d-4dd4-bbde-149d8975f52e The Petroglyphs of Kejimkujik National Park, Nova Scotia: A Fresh Perspective on their Physical and Cultural Contexts](PDF) . Memorial University.</ref>  Erfitt er að tímasetja bergristurnar en þær eru taldar hafa verið gerðar á mjög löngum tíma fyrir komu Evrópumanna.<ref>Dawson, Joan (2022). Nova Scotia's Historic Inland Communities. Halifax, NS: Nimbus Publishing. pp. 8–12. ISBN 978-1-77471-062-3.</ref> Frá seinni hluta 19. aldar hefur mál Mikmak verið rituð með latnesku letri. ==Stjórnun== Sögulega séð einkenndust byggðir Mikmak af fjölskyldum sem bjuggu hver fyrir sig eða fleiri saman, allt eftir árstímum inn í landi eða meðfram ströndum og ám. Samfélagið byggðist a1 skyldleika og bandalögum fjölskyldna. Völd leiðtoga byggðust á virðingu fremur en styrk, og leiðtogahæfileikar snerust að mestu leyti um réttláta stjórnun á fiskveiðisvæðum og veiði. Mikmak nefndu það svæði þar sem þeir bjuggu Mi'kma'ki, og skiptu því í sjö byggðir. Hver byggð hafði valinn höfðingja og öldungaráð. Mikmak hafði náin tengsl við nágrannaþjóðir, þar á meðal Maliseet og Passamaquoddy. Ásamt þessu tveim og Penobscot einnig Abenaki þjóðflokkunum mynduðu þeir Wabanaki-bandalagið sem er enn virkt og hefur verið það að minnsta kosti frá komu Evrópubúa. [[Mynd:Wabanaki Confederacy (Anglicised Names).png|thumb|alt=Wabanaki bandalagið| Wabanaki bandalagið]] Sögulega stjórnaði það sem er kallað ''Aðalráð Mikmak'' (''Sante' Mawio'mi'' eða ''Mi'kmawey Mawio'mi'') málefnum þjóðflokksins. Óvíst er hvenær þetta ráð kom til sögunnar en það var löngu fyrir komu Evrópubúa. Á 17. og 18. öld gengdi ráðið mikilvægu hlutverki gagnvart nýlenduveldi Breta. Ráðið, ásamt sambærilegum ráðum Wolastoqiyik- (Maliseet) og Pasamaquoddy-þjóðanna gerðu fleiri samninga við bresku nýlendustjórnina á 18. öld sem kenndir eru við ''frið og vináttu'' (''Peace and Friendship Treaties''); sá fyrsti var undirritaður árið 1725 og sá síðasti árið 1779. Ráðið starfar enn þó að vald þess takmarkaðist mjög með kanadískum alríkislögum frá 1876, svo kölluð ''Indian Act'' (''Indíánalögin'')<ref> Leslie, John F. (2002). [https://canlii.ca/t/skf4 "The Indian Act: An Historical Perspective".] Canadian Parliamentary Review. 25 (2).</ref><ref> Hanson, Erin (2009). [https://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/the_indian_act/ "The Indian Act".] Indigenous Foundations. University of British Columbia.</ref> Samkvæmt þessum lögum áttu frumbyggjar að mynda fulltrúakjörnar svæðisstjórnir að kanadískri fyrirmynd en án raunverulegs valds og hlutverk Aðalráðsins var takmarkað við andlega leiðsögn. Markmið laganna var að knýja fram aðlögun frumbyggja og koma á miðstýrðu alríkisvaldi yfir sjálfsmynd, menningu og stjórnarfari frumbyggjaþjóðanna. Löggjöfin takmarkaði grundvallar borgaraleg réttindi frumbyggja, bannaði andlegar og menningarlegar hátíðir og meinaði frumbyggjum að leita til lögfræðinga eða stofna stjórnmálasamtök án leyfis stjórnvalda. Lögin sköpuðu einnig forsendur fyrir því kirkjurekna kerfi heimavistaskóla sem skildi börn með valdi frá fjölskyldum sínum.<ref>Kory Wilson (2018). [https://opentextbc.ca/indigenizationfoundations/chapter/the-indian-act/ The Indian Act] . Pulling Together: Foundations Guide. Bccampus</ref> Hlutverk þessa skólakerfis var “siðmenntun” frumbyggja með því að einangra börn frumbyggja frá áhrifum eigin menningarheima og trúarbragða og samlagast þannig kanadískri og evrópskri menningu. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Nú starfar Aðalráðið einkum að eflingu og varðveislu tungumáls og menningar Mikmak-fólksins. ===Trú og trúarboð=== Mikið er vitað um eldri efnislega menningu Mikmak-fólksins en minna um trúarhugmyndir. Það er vitað að það gerði ekki greinarmun á því sem var áþreifanlegt og náttúrulegt og því sem var yfirnáttúrulegt eða andlegt. Veröldin var öll lifandi, í dýrum, sólinni, árnum, tjám og steinum voru andar eða krafta. Sólin gegndi sérstöku hlutverki, en Mikmak-fólkið trúði því að alheimurinn allur væri gegnsýrður af anda sem nefndist ''mntu'' eða ''manitou''. Það var hin andlega vera ''Glooscap'' (eða ''Klu'skap''), sem kenndi fólkinu hvernig alheimurinn hefði orðið til og hvernig allt tengdist.<ref> Hornborg, A. (2008). Mi’Kmaq Landscapes: From Animism to Sacred Ecology. Burlington, VT: Ashgate Publishing, Ltd.</ref> [[Mynd:Group photo including Father Pacifique and Chief Peter Paul.jpg|thumb|alt=Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905|Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905]] Óvíst er hversu mikið Mikimak-menn kynntust kristni gegnum evrópska sjómenn á 16. öld. En það hafði mikla þýðingu fyrir frumbyggja Ameríku þegar [[Páll 3.|Páll 3. páfi]] lýsti því yfir 29. maí 1537 að frumbyggjar (sem voru í páfabréfinu kallaðir „Indíánar vesturs og suðurs“ - „''occidentales, et meridionales Indos''“) væru „''sannir menn''“ („''veros homines''“) og ætti því ekki að hneppa þá í þrældóm, heldur snúa þeim til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|rómversk-kaþólskrar trúar]].<ref>Joel S. Panzer: The Popes and Slavery (New York: Alba House, 1996), Textinn á ensku og latínu á bls. 79-81 "Sublimis Deus sic delexit humanum genus" (The exalted God loved the human race so much)</ref> [[Jesúítareglan|Jesúítar]] hófu trúboð meðal Mikmak 1610 og sama ár var fyrsti frumbygginn skírður. Það var höfðinginn (''sagamo'') og leiðtogi Aðalráðsins (Sante' Mawio'mi ), Henri Membertou. Hvað hann hét á sínu máli er óþekkt en hann var skírður í höfuðið á [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriki 4. Frakkakonungi]]. Taldi Membertou að með skírninni hefði hann gengið í bandalag við Frakklandskonung og stæði honum jafnfætis. <ref>Prins, Harald E. L. (1996). The Miʼkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Harcourt Brace. pp. 35, 53. ISBN 978-0-03-053427-0.</ref> Samkvæmt söguhefð Mikmak-manna þýddi þessi skírn einnig að þeir urðu þegnar [[Vatíkanið|Vatikansins]] með staðfestingu svo kallaða ''Mikmaw-sáttmála'' (''Mi'kmaw Concordat'').<ref> Henderson, James (Sákéj) Youngblood (1997). The Míkmaw Concordat. Fernwood. ISBN 978-1-895686-80-7.</ref> En þó að engar skriflegar samtíma heimildir séu til um þennan sáttmála hefur þetta haft mikil áhrif á sjálfsmynd Mikmak-fólksins langt fram á 20. öld.<ref> Hornborg, A.-C. (2004). Ritual Practice as Power Play or Redemptive Hegemony: The Mi’kmaq Appropriation of Catholicism. Swedish Missiological Themes, Volume 92, issue 2, Bls. 169-193.</ref> En eins og raunin var með aðra frumbyggja kvörtuðu trúboðar yfir því því að hinir skírðu og afkomendur þeirra héldu fast í hefðir og hugmyndir þrátt fyrir að hafa tekið upp kaþólska trú.<ref> David Bigaouette (2026), Le missionnaire capucin Pacifique de Valigny, la quête d’une identité religieuse et les manifestations du pouvoir politique traditionnel des Mi’gmaq (1894–1943), Université de Montréal, Bls. 54–58.</ref> ==Sögubrot== Fornleifafundir og málsögulegar rannsóknir benda til þess að Mikmak-fólkið hafi komið til austurhluta Kanada úr norðri. Elstu fonleifafundir á svæðinu eru frá Nova Scotia og eru frá því því um það bil 9000 f.Kr.<ref> Christopher Ellis: [https://www.researchgate.net/publication/229022303_Understanding_Clovis_Fluted_Point_Variability_in_the_Northeast_A_Perspective_from_the_Debert_Site_Nova_Scotia Understanding “Clovis” Fluted Point Variability in the Northeast: A Perspective from the Debert Site, Nova Scotia], í: Canadian Journal of Archaeology / Journal Canadien d’Archéologie 28 (2004) 205–253.</ref> Á þessum árþúsundum hafa orðið miklar breytingar og sveiflur í veðurfari og samsvarandi gróður- og dýralífi. Þar að auki hefur verið mikið landsig á svæðinu. En forfeður Mikmak hafa aðlagað lifnaðarhætti að þessum breytingum. Menning þeirra hefur allan þennan tíma byggt á því þeir voru veiðimenn og safnara. En þeir höfðu einnig mikil viðskipti við nágrannaþjóðir, Mikimak stunduðu nánast enga ræktun en keyptu meðal annars maís frá Maliseet nágrönnum í vöruskiptum fyrir skinn. ===Norræn samskipti?=== Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum norrænna manna og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur Norður-Ameríku. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Mikmak eru það [[Beótúk]], [[Innu]] og [[Wolastoqiyik]] og þar að auki [[Inúítar]]. Landlýsingar, en einkum lýsing á landsgæðum, í þessum tveimur sögum bend til þess að það svæði er nefnt [[Vínland]] hafi verið þar sem nú er nefnt New Brunswick, sérstaklega Fundy-flóa og Miramichi.<ref>Jordan Gill (2019). [https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/vikings-new-brunswick-butternut-1.5335566 How an endangered tree may link Vikings to New Brunswick]. CBC News October 26, 2019</ref> Ef svo er þá hafa þeir Skrælingjar sem nefndir eru í sögunum annað hvort verið Mikmak- eða Maliseet-menn. ===Nýlendusaga=== Mikmak-fólkið var meðal fyrstu þjóðflokka frumbyggja í Norður-Ameríku til að eiga samskipti við Evrópubúa Mögulega fyrst við norræna landakönnuði og síðar við aðra landkönnuði, sjómenn og kaupmenn. ===Fyrstu kynni=== Nánari kynni við Evrópumenn í kringum aldamótin 1500 varð valdandi miklu félagslegu og menningarlegu umróti í samfélaginu, meðal annars fækkaði íbúum stórlega. Koma Evrópumanna olli miklu mannfalli hjá Mikmak-fólkinu vegna [[Bólusótt|bólusóttar]], [[Spænska veikin|spænsku veikinnar]], [[Berklar|berkla]], [[Sárasótt|sárasóttar]], [[Skarlatssótt|skarlatssóttar]], [[Kíghósti|kíghósta]], [[Mislingar|mislinga]] og annarra sjúkdóma eins og hjá öðrum frumbyggjum Ameríku.<ref> Andrew J Ghio (2018). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6166412/ Particle exposure and the historical loss of Native American lives to infections.] Published in final edited form as: Am J Respir Crit Care Med. 2017 Jun 15;195(12):1673. doi: 10.1164/rccm.201609-1810LE</ref>. Talið er að þessir sjúkdómar frá Evrópu hafi valdið því að allt að helmingur Mikmak-þjóðarinnar hafi fallið á tímabilinu frá því um 1500 til 1600. Tölur um mannfjölda eru afar óáreiðanlegar fram um miðja 19. öld; giskað hefur verið á að árið 1500 hafi að Mikmak-fólkið talið um um 30.000 einstaklinga en að um 1600 hafi þeir í hæsta lagi verið um 15.000 talsins.<ref> Alvin Finkel: Humans. The 300,000-Year Struggle for Equality, James Lorimer & Company, 2024, Bls. 33.</ref><ref>Sharon Malinowski: The Gale Encyclopedia of Native American Tribes, Bd. 1, 1998, Bls. 134.</ref> Í fyrstu voru samskiptin við Evrópumenn stopull, og helst þegar portúgalskir, baskneskir, enskir og franskir sjómenn komu í land til að afla vista. Þessir sjómenn söltuðu aflann úti á sjó og sigldu síðan beint til heimalandsins með hann. En um 1520 fóru þeir að koma sér upp verbúðum í landi til að þurrka [[Þorskur|þorsk]] í [[skreið]]. Á síðari hluta 16. aldar var þurrkun í skreið helsta aðferðin til auka geymsluþol aflans.<ref> Brasser, T.J. (1978). "Early Indian-European Contacts". In Trigger, Bruce G. (ed.). Handbook of North American Indians. Northeast. Vol. 15. Smithsonian Institution Press. Bls. 78–88.</ref>   Fljótlega fóru vöruskipti Evrópsku sjómannana og Mikmak vaxandi þar sem [[Loðskinn|loðskinnum]] var skipt fyrir vörur úr járni og öðrum málmum, hnífa, katla, pönnur, öngla og annað. Þessi vöruskipti breyttu félagslegum viðhorfum frumbyggjanna. Til að komast yfir evrópskar vörur fóru veiðimennirnir að verja stærra hluta ársins fjarri ströndinni við veiðar ä loðýrum. Samkeppni um veiðar á svæðisbundnum dýrum, til dæmis bjórum, vakti hugmyndir um yfirráðarétt andstætt hefðbundnum sameiginlegu nytjum. Þar að auki fækkaði fljótlega í loðdýrastofnunum sem einnig skapaði deilur og samkeppni. Franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] lýsti yfir yfirráðum Frakklandskonungs yfir landsvæðinu umhverfis suðurhluta [[Saint Lawrence-flói|Saint Lawrence-flóa]] og árós [[Saint Lawrence-fljót|Saint Lawrence-fljóts]] árið 1534.<ref>Seed, Patricia (1995). Ceremonies of Possession in Europe's Conquest of the New World: 1492–1640. Cambridge University Press. bls. 56.</ref> En franski konungurinn veitti nýlendunni lítinn áhuga næstu 60 árin. Þessi formlegu yfirráð höfðu ekki heldur nein áhrif á líf Mikmak á þessum árum. ===17. og 18. öld=== Árið 1604 var fyrsti nýlendubærinn á austurströnd Norður-Ameríku (norðan við [[Flórída|Flórida]]) stofnaður á Nova Scotia og var nefndur ''Acadia''. Bærinn var stofnaður að undirlagir Franskra yfirvalda og innflytjendur voru allir Frakkar. Gott samband varð milli Mikmak-fólks og íbúa Acadia og allnokkrir innflytjendur kvæntust Mikmak konum. Frönskumælandi íbúar svæðisins voru nefndir ''Acadiens'' (''Akadíumenn''). Árið 1620 lýsti [[Jakob 1. Englandskonungur|Jakob 1., konungur Skotlands, Englands og Írlands]], því yfir að öll strandlengjan frá Acadia til [[Chesapeake|Chesapeake-flóa]] skyldi teljast til Nýja-Englands og væri undir yfirráðum hans. Árið eftir, 1621, ákvað konungur að stofna skoska nýlendu á eyjunni og telja hana hluta af [[Skotland|Skotlandi]] og kalla hana „Nova Scotia“ („Nýja Skotland“). Fyrstu landnemarnir lögðu af stað frá Skotlandi árið 1622. Í meira en öld þar á eftir háðu Englendingar og Frakkar stríð um yfirráð meginlandis Norður-Ameríku. Stríð braust út milli Englands og Frakklands árið 1627, sem varð til þess að Frakkar endurreistu nýlenduna á Nova Scotia; skoskar og enskar hersveitir lögðu hana í eyði sama ár. Með friðasamningum 1631 var svæðinu hins vegar skilað til Frakklands. Næstu sjötíu og fimm árin voru sex styrjaldir háðar á hefðbundnu yfirráðasvæði Mikmak, þar sem þeir börðust ásamt Akadíumenn gegn Bretum um yfirráð yfir svæðinu. Í þessum stríðunum voru Mikmak-menn í bandalagi við þjóðflokka sem bjuggu vestan við þá (Abenaki, Penobscot, Passamaquoddy og Maliseet) og sem var nefnt Wabanaki-bandalagið. Bretland og Frakkland háðu fjögur stór nýlendustríð í norðausturhluta Norður-Ameríku á árunum 1689 til 1763 til að ná yfirráðum yfir landi, verslunarleiðum og sem hluti af baráttunni um heimsveldi. Þessi átök voru að mörgu leiti hluti af valdabaráttu ríkjanna í Evrópu. Fyrir utan herlið nýlendubúa og reglulegar hersveitir Breta og Frakka, börðust einnig bandamenn frumbyggja með báðum fylkingum. Mikmak-menn tóku þátt í þessum stríðum gegn Bretum, bæði sjálfstætt og í samstarfi við Acadia-borgara og her Frakka.<ref>Reid, John G.; Baker, Emerson W. (2008). "Amerindian Power in the Early Modern Northeast: A Reappraisal". Essays on Northeastern North America, Seventeenth and Eighteenth Centuries. University of Toronto Press. Bls. 129–152. doi:10.3138/9781442688032. ISBN 978-0-8020-9137-6. JSTOR 10.3138/9781442688032.12.</ref> Það var ekki fyrr en með Parísarsáttmálanum árið 1763 sem formleg yfirráð Bretlands yfir öllu landisvæði Mikmak var staðfest.<ref>Calloway, Colin G. (2007). The Scratch of a Pen: 1763 and the Transformation of North America. Oxford University Press. ISBN 978-0195331271.</ref> Mikmak-menn studdu einnig heri byltingarmanna í Bresku nýlendunum í Bandaríska frelsistríðinu.<ref>Lepore, Jill (1999). The Name of War: King Philip's War and the Origins of American Identity. Vintage Books. ISBN 978-0-375-70262-4.</ref> ===19. öld=== Fram að lok 18. aldar höfði Mikmak-fólkið að mest haldið áfram að lifa veiðimanna- og safnaralífi til sjálfsþurfta auk loðdýraveiða til sölu. Þeir höfðu fremur vinsamleg samskipti við franskar landnámsbyggðir enda voru innflytjendurnir fáir og bjuggu í þorpum. En þegar Frakkland missti yfirráðin á 18. öld urðu Mikmak-menn fljóttlega undir gagnvart fjölda Breskra (Englendinga, Íra, Skota og Walesbúa) innflytjenda. Þessir nýju innflytjendur tóku stóran hluta landsins eignarnámi án greiðslu og ráku Frakkana á brott með aðstoð Breskra nýlenduyfirvalda. Áhugi bresku innflytjendanna var í fyrstu ä loðskinnaveiði og skinnaviðskiptum en snérist seinna einnig að skógarhöggi og aðgangi að landi til landbúnaðar og annara auðlinda. Þegar landsvæði Mikmak-fólksins dróst saman og loðdýrastofnarnir minnkuðu mjög stóð það frammi fyrir gjörbreyttu efnahagsumhverfi og neyddist það til að finna aðrar leiðir til lífsviðurværis. Konur og börn dvöldu í auknum mæli í þorpunum, á meðan karlmenn unnu fjarri heimili um lengri eða skemmri tíma. Sumir karlanna héldu áfram að veiða með gildrum, en flestir fóru að vinna við skógarhögg – en einnig sem atvinnusjómenn.<ref> Ian M. Drummond, Gord McIntosh (2018). [ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/economic-history-of-atlantic-canada Economic History of Atlantic Canada]. The Canadian Encyclopedia</ref> [[Mynd: Students at Blue Quills Residential School (15873685907).jpg|thumb|alt=Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940 | Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940]] Frá lokum 18. aldar hvöttu Kanadamenn af evrópskum uppruna frumbyggjaþjóðirnar til að aðlagast evrópskri menningu – sem nefnd var „kanadísk menning“. Gengið var út frá því að þetta væri hin „rétta“ menning, þar sem Kanadamenn af evrópskum uppruna töldu sig standa frumbyggjum framar hvað varðar tækni, stjórnmál og ekki síst menningu.<ref>[ https://wayback.archive-it.org/all/20080315013149/http://www.ainc-inac.gc.ca:80/ch/rcap/sg/sgm6_e.html "Report of the Royal Commission on Aboriginal Peoples Stage Three: Displacement and Assimilation".] Indian and Northern Affairs Canada. 1 part 1 chapter 6. Government of Canada. 26 August 1991. </ref> Kanadíska kerfið með heimavistarskólum fyrir frumbyggja (''Indian residential school system'') var stofnað á 19. öld og var ætlað að þvinga fram aðlögun frumbyggja að evrópsk-kanadísku samfélagi.<ref>[https://nctr.ca/exhibits/residential-school-timeline/ Residential School Timeline]. The National Centre for Truth and Reconciliation</ref> Skólasókn varð skylda árið 1894 og margir skólar voru byggðir langt frá samfélögum frumbyggja, til að takmarka samskipti við foreldra og samfélög. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Árið 1857 voru sett ''Lög um hægfara siðmenntun'' (''The Gradual Civilization Act'') sem gerði kröfu til allra frumbyggja af karlkyni eldri en 21 árs að þeir kunni að lesa, skrifa og tala annað hvort ensku eða frönsku og taka upp nafn sem stjórnvöld samþykkja. ===20. og 21. öld=== Eftir lok síðari heimsstyrjaldarinnar tóku lög er vörðuðu frumbyggjaþjóðir Kanada smám saman að breytast. Bann við svo nefndar potlatch-hátíðum og sólardansinum var fellt úr gildi árið 1951. Stjórnvöld í einstökum fylkjum fóru að viðurkenna kosningarétt frumbyggja í fylkiskosningum. Árið 1960 fengu frumbyggjar kosningarétt í alríkiskosningum án þess að þurfa að afsala sér stöðu sinni sem „frumbyggjar“. Frá 1960 fór afstaða til frumbyggja mjög að breytast í Kanada og þá einnig réttindabarátta þeirra. Það hefur leitt til að sjálfsmynd, lagaleg staða og vegsemd þessara þjóðflokka hefur vaxið mjög. Meðal Mikmak-fólks hefur þetta leitt til endurvakningar á menningarhefðum og hátíðum og sérstaklega í sterku átaki við að auka kunnáttu og notkun á tungumáli þjóðarinnar.<ref>Tulk, Janice Esther (2008). [https://memorial.scholaris.ca/items/0c5f3902-74bd-4239-b579-16ac6bfaa09f "Our strength is ourselves" : identity, status, and cultural revitalization among the Mi'kmaq in Newfoundland]. Memorial University of Newfoundland</ref><ref>[ https://www.kinu.ca/programs/indigenous-languages-component Indigenous Languages Component]. Mi'kmaw Kina'matnewey</ref> ==Mikmak og Nýfundnaland== Það er umdeilt hversu lengi Mikmak hafa búið á Nýfundnalandi. Samkvæmt munnlegri hefð Mikmak þá hafa þeir búið þar í þúsundir ára. Flestir sagnfræðingar halda því fram að búseta þeirra á eyjunni hafi ekki orðið varanleg fyrr en á sjöunda áratug 18. aldar. Einstaka atriði í enskum og frönskum heimildum benda til þess að á 17. öld hafi Mikmak-menn stundað veiðar á suðvesturströnd Nýfundnalands. Frakkar, sem höfðu lengi stundað veiðar á miðum undan ströndum Nýfundnalands, áttu í samkeppni og vopnuðum átökum við Breta með hléum frá lokum 17. aldar og fram á þá 19. öld með stuðningi Mikmak og því hefur verið haldið fram að frönsk yfirvöld hafi flutt Mikmak-menn til eyjunnar sér til stuðnings gegn Bretum. Því hefur einnig verið haldið fram að Frakkar hafi greitt Mikmak-mönnum fyrir höfuðleður [[Beótúk]]<nowiki/>-manna. Fræðimenn nú á tímum telja þetta vara einungis þjóðsögu. Engar franskar heimildir gefa vísbendingu um slíkar greiðslur; hins vegar er ljóst að Beótúk forðuðust Mikmak-menn þegar þeim fjölgaði á eyjunni, rétt eins og þeir forðuðust evrópska landnema. Þegar Beótúk-fólkinu fækkaði færðu Mikmak-veiðimenn sig frá suðurhluta eyjunnar og fóru að veiða um alla eyjunna.<ref> Paul, Daniel N. We Were Not the Savages: A Mi'kmaq Perspective on the Collision between European and Native American Civilizations. Halifax: Fernwood Publishing, 2000.</ref> == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * Davis, Stephen A. (1998). Míkmaq: Peoples of the Maritimes. Nimbus Publishing. * Joe, Rita; Choyce, Lesley (2005). The Míkmaq Anthology. Nimbus Publishing. ISBN 1-895900-04-2. * Johnston, A.J.B.; Francis, Jesse (2013). Niꞌn na L'nu: The Miꞌkmaq of Prince Edward Island. Charlottetown: Acorn Press. ISBN 978-1-894838-93-1. * Magocsi, Paul Robert, ed. (1999). Encyclopedia of Canada's Peoples. Toronto: University of Toronto Press. * Prins, Harald E. L. (1996). The Míkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Case Studies in Cultural Anthropology. Wadsworth. * Whitehead, Ruth Holmes (2004). The Old Man Told Us: Excerpts from Míkmaq History 1500–1950. Nimbus Publishing. ISBN 0-921054-83-1. * Peter Bakker, « The Mysterious Link Between Basque and Micmac Art », European Review of Native American Studies, vol. 5, no 1,‎ 1991, p. 21-24 [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] kzh1ej04v8uw9qlohvxomyg2ehbqjrd 1979508 1979505 2026-09-19T08:16:03Z Masae 538 /* Menningarbrot */ 1979508 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Les Micmacs (multilingual).svg|thumb|upright=1.35|Mi'kma'ki: hin sjö umdæmi Mikmak-fólksins. Það sem vantar er ''Taqamgug/Tagamuk'', áttunda svæðið sem nær yfir allt [[Nýfundnaland]]. Taqamgug var talið hluti af Onamag svæðinu fyrir 1800.]] [[Mynd: Birch Bark Canoe Making.jpg|thumb|Mikmak-menn frá Nýfundnalandi að smíða kanóa úr birkiberki.]]'''Mikmak''' þjóðflokkurinn (Mi'kmaq á bæði [[Enska|ensku]] og [[Franska|frönsku]], áður Micmac); eintala: Mi'kmaw, einnig L'nuk og áður Micmac)<ref>[https://www.native-languages.org/mikmaq.htm Native-Languages] Native-Languages.org</ref> eru frumbyggjar norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Fyrir utan hluta af [[Maine]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] var heimasvæði þeirra [[Nova Scotia]], austurhluti [[New Brunswick]], [[Eyja Játvarðs prins|Prince Edwardeyja]], [[Nýfundnaland]] og Gaspé-skaginn í [[Québec|Quebec]] í [[Kanada]].<ref> Gallant, David Joseph (2008). [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq "Mi'kmaq".] The Canadian Encyclopedia.</ref> Mikmak-þjóðin nefnir heimasvæði sitt ''Mi'kma'ki'' (eða ''Mi'gma'gi''); og það var en af fimm frumbyggjaþjóðum í Wabanaki-bandalaginu. Árið 2023 töldu 66.748 íbúar á svæðinu sig vera Mikmakka; þar á meðal 25.182 á Nýfundnalandi.<ref> Qalipu First Nation (2025) [ https://qalipu.ca/membership-database-contact-updates-underway/ "Programs and Services"] Qalipu.ca. May 29, 2025</ref> Samkvæmt manntalinu í Kanada árið 2021 höfðu 9.245 einstaklingar Mi'kmawi'simk að móðurmáli.<ref> Government of Canada, Statistics Canada (February 9, 2022). [https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/index.cfm?Lang=E "Profile table, Census Profile, 2021 Census of Population – Canada".] www12.statcan.gc.ca.</ref> Tungumál Mikmakka var áður skrifað með sérstöku Mi'kmaw-myndletri en er nú skrifað með latnesku letri. Ríkisstjórnir bæði Bandaríkjanna og Kanada reyndu áratugum saman að útrýma tungumálum frumbyggja , ekki síst með því að þvinga börn í sérstaka heimavistaskóla. Undir merkjum aðlögunar, neyddu þessir skólar frumbyggjabörn til að hafna menningu sinni og tungumáli.<ref> MacDonald, David B.; Hudson, Graham (2012).[ https://www.jstor.org/stable/23320978 "The Genocide Question and Indian Residential Schools in Canada".] Canadian Journal of Political Science. 45 (2): 427–449. doi:10.1017/S000842391200039X. ISSN 0008-4239. JSTOR 23320978. S2CID 154633673.</ref> ==Menningarbrot == Lífshættir Mikmak stjórnuðust af árstíðum með fremur mildum sumrum og snjóþungum og köldum vetrum. Sumrin voru of svöl til þess að þeir gætu stundað ræktun í miklu mæli á [[Maís|maís]], [[Baun|baunum]] eða [[Kúrbítur|kúrbít]], öfugt við aðrar frumbyggjaþjóðir sem bjuggu sunnar heldur voru þeir [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]] og treystu á auðlindir skóga og sjávar. Hringrás árstíðana hófst þegar árnar lagði að hausti. Á haustin og veturna bjuggu Mikmak í litlum fjölskylduhópum og félagsleg samskipti voru í lágmarki. Í hlýrri mánuðum söfnuðust fjölskylduhóparnir hins vegar saman í stærri hópa. Haust, vetur og snemma vors dvöldu þeir inn í landi til að veiða [[Hreindýr|hreindýr]], [[Elgur|elgi]], [[Dádýr|dádýr]], [[Bjarndýr|birni]] og [[Bjór (nagdýr)|bjóra]]. En vor og sumar bjuggu þeir við stöndina og veiddu [[Lax|lax]] og aðra fiska, söfnuðu [[Skelfiskur|skelfiski]] og villtum jurtum og rótum. Á vorin töppuðu þeir hlynsafa og unnu [[hlynsíróp]] og á haustin tíndu þeir ber. Mikmak notuðu ýmsar aðferðir og tæki til að veiða villibráð og til að fiska. [[Spjót]], [[Bogfimi|bogar]] og [[Ör|örvar]] voru notuð til að veiða stærri dýr, en gildrur voru notaðar til að veiða [[Kanínur|kanínur]] og fugla. Mikmak notuðu öngla og net við fiskveiðar en einnig [[Þríforkur|þríforka]]. Skutlar voru notaðir til að veiða seli. Þegar Mikmak-þjóðin hóf viðskipti við Evrópubúa á 16. öld voru mörg þessara tækja aðlöguð nýrri tækni. Áður voru örvar- og spjótoddar gerðir úr beini eða steini og önglar úr beini en urðu nú gerðir úr járni.<ref>Ralph T. Pastore (1998).[https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/mikmaq-culture.php Traditional Mi'kmaq (Micmac) Culture]. The Newfoundland and Labrador Heritage Website</ref> En evrópskir innflytjendur tóku einnig upp tækni og lausnir sem frumbyggjarnir höfðu þróað. [[Snjóþrúgur]] voru mjög vel aðlagaðar að vetrarveðurfari með djúpum snjó og einstklega hentugar við veiðar að og til ferðalaga. [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21626319089).jpg|thumb|alt=Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar| Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar]]Evrópumenn gerðu sér einnig fljótlega grein fyrir yfirburðum [[Kanó|birkikanóana]], sem voru léttir, báru tiltölulega mikið og var auðvelt að gera við. Mikmak-frumbyggjar gerðu margar mismunandi gerðir af kanóum, sumar þeirra til ferða á ám og vötnum, og stærri gerðir sem hægt var að fara lengri leiðir milli eyja og til fiskiróðra. Kanóar sem voru notaðir út á sjó voru um yfirleitt um 6 metrar á lengd eða allt að 9 metrar. Kanóar til nota á ám og vötnum voru minni, frá 2,7 metrum allt að 6 metrum. Þeir minnstu voru einungis fyrir einn einstakling. Trégrind var þakin birkiberki sem var saumaður saman með sinum en voru einnig gerðir úr skinni. Birkibörkur var einnig notaður til að búa til ýmis ílát og hirslur. Börknum var flett af trénu og skorinn í rétt form og saumuð saman með mjóum grenirótum eða sinum til að búa til bolla, potta og skálar fyrir mat.<ref>Jasen S. Benwah. [https://www.benoitfirstnation.ca/mikmaq_article14_tools.html Mi’kmaq history and people : Tools and gear] </ref> [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21813252835).jpg|thumb|alt=Sumar wigwams|Sumar wigwams]] Birkibörkur var einnig notaður til að þekja kúftar eða keilulaga vistarverur som voru kallaðar wigwams.<ref> René R. Gadacz. „Wigwam.” The Canadian Encyclopedia. Síðast uppfært 19. maí 2020. https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/wigwam.</ref> Mikmak-fólkið smíðaði ýmsar gerðir af bústöðum, algengasta var eins konar keilutjald sem var búið til með því að reisa grindverk úr stöngum sem voru bundnar saman efst og þekja það með skinnum eða birkiberki. Þessi tjöld voru létt og auðvelt að rúlla saman og flytja á nýjan stað. Þessi gerð hafði eitt eldstæði í miðju og rúmaði 10 til 12 manns. Aðrar gerðir gátu verið mun stærri og haft tvö eldstæði í sitt hvorum enda og rúmað 20 til 24 manns. Allur fatnaður Mikmak-frumbyggjanna var gerður úr skinnum. Hreindýra-, hjartar- og elgskinn voru notuð bæði í karla og kvenfatnað og einnig í skófatnað, mokkasínur. Á veturna bættust við yfirhafnir úr loðfeldi. Skinnklæðin voru oft skreytt með máluðu munstri. Skinnin voru saumuð saman með sinum úr hjartar- eða hreindýrum og til þess notað gatajárn og nálar úr beini. ===Tungumál og ritun=== [[Mynd:Mikmaq sample (ave Maria).jpg|thumb|alt=Maríubænin rituð með myndletri Mikmak| Maríubænin rituð með myndletri Mikmak]] [[Mynd:Fortress Louisbourg DSC02464 - Mi’kmaq Hieroglyph Prayer Book (8176694547).jpg|thumb|alt=Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld|Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld]] Tungumál Mikmak er hluti af [[Algonkínsk tungumál|Algonkísku málaættinni]] og er nefnt ''Mi'kmawi'simk'' af þeim sjálfum. Árið 2022 var tungumálið gert opinbert tungumál á Nova Scotia<ref> Nova Scotia, Premier’s Office, 17. Juli 2022 .[https://news.novascotia.ca/en/2022/07/17/mikmaw-language-legislation-proclaimed , Mi’kmaw Language Act]</ref> ásamt ensku og frönsku. Mikmak tungumálið var náskilt málunum nágrannafólksins [[Wolastoqey]] and [[Passamaquoddy]], en þau mál eru því sem næst útdauð, og er fjarskyld öðrum Algonkískum málum eins og [[Innu]] og mögulega [[Beótúk]]. Mikill munur er á hinum ýmsu Mikmak mállýskum, svo til dæmis eiga Mikmak í Quebec erfitt með að skilja þá sem tala Nova Scotia mállýsku. Mikil áhersla er nú lögð á að efla notkun tungumálsins enda hefur það lykilhlutverk í mótun nútíma sjálfsmyndar þeirra. Áður en Mikmak komust í kynni við Evrópumenn teiknuðu þeir tákn á birkibörk og leður sem skilaboð. Líklegt er að þetta táknkerfi hafi verið svipað því sem notað var af [[Abenaki]]<nowiki/>-þjóðinni í núverandi Maine-fylki.<ref> Thwaites, Ruben G. (1959). The Jesuit Relations and Allied Documents: Travel and Explorations of the Jesuit Missions in New France, 1610–1791 (Vol. 38 ed.). Cleveland: Burrows Bros. bls. 27.</ref> Kaþólski trúboðinn Chrestien Leclercq lærði tungumál Mikmak og 1678 þróaði á árunum 1675 til [[myndletur]] með yfir 5.000 til að auðvelda trúboðið.<ref> Schmidt, David L.; Marshall, Murdena (1995). Mi'kmaq Hieroglyphic Prayers: Readings in North America's First Indigenous Script. Halifax, Nova Scotia: Nimbus. bls. 6–7. ISBN 1-55109-069-4.</ref> Mikmak-fólkið tók mjög vel á móti þessu letri og það var notað í trúarritum og kennslubókum langt fram á 19. öld. Þar að auki í dagblaðinu ''Micmac Messenge'', sem var gefið út á máli Mikmak (og einnig á ensku) frá 1908 til 1942.<ref> Lnoi Patlias (Hrsg.): Sacred history in Micmac. Micmac Messenger, Restigouche, P.Q. 1921 ([https://archive.org/details/sacredhistoryinm00paci/page/n2/mode/1up Textarchiv – Internet Archive]).</ref> Tengsl þessara tákna við [[Bergrista|bergristur]] sem fundist hafa á svæði Mikmak er óljóst. Þessar bergristur eru einkum að finna á Nova Scotia og sumar líkjast myndtáknum, mannlegum verum, dýrum, húsum, tjöldum og kanóum, ristuð í bergið. Það er talið þessar klettaristur hafi verið gerðar af Mikmaki-fólki, enda hefur það búið á svæðinu í þúsundir ára.<ref>Cave, Beverley (2005). [https://memorial.scholaris.ca/items/3de2c06e-f46d-4dd4-bbde-149d8975f52e The Petroglyphs of Kejimkujik National Park, Nova Scotia: A Fresh Perspective on their Physical and Cultural Contexts](PDF) . Memorial University.</ref>  Erfitt er að tímasetja bergristurnar en þær eru taldar hafa verið gerðar á mjög löngum tíma fyrir komu Evrópumanna.<ref>Dawson, Joan (2022). Nova Scotia's Historic Inland Communities. Halifax, NS: Nimbus Publishing. pp. 8–12. ISBN 978-1-77471-062-3.</ref> Frá seinni hluta 19. aldar hefur mál Mikmak verið rituð með latnesku letri. ==Stjórnun== Sögulega séð einkenndust byggðir Mikmak af fjölskyldum sem bjuggu hver fyrir sig eða fleiri saman, allt eftir árstímum inn í landi eða meðfram ströndum og ám. Samfélagið byggðist a1 skyldleika og bandalögum fjölskyldna. Völd leiðtoga byggðust á virðingu fremur en styrk, og leiðtogahæfileikar snerust að mestu leyti um réttláta stjórnun á fiskveiðisvæðum og veiði. Mikmak nefndu það svæði þar sem þeir bjuggu Mi'kma'ki, og skiptu því í sjö byggðir. Hver byggð hafði valinn höfðingja og öldungaráð. Mikmak hafði náin tengsl við nágrannaþjóðir, þar á meðal Maliseet og Passamaquoddy. Ásamt þessu tveim og Penobscot einnig Abenaki þjóðflokkunum mynduðu þeir Wabanaki-bandalagið sem er enn virkt og hefur verið það að minnsta kosti frá komu Evrópubúa. [[Mynd:Wabanaki Confederacy (Anglicised Names).png|thumb|alt=Wabanaki bandalagið| Wabanaki bandalagið]] Sögulega stjórnaði það sem er kallað ''Aðalráð Mikmak'' (''Sante' Mawio'mi'' eða ''Mi'kmawey Mawio'mi'') málefnum þjóðflokksins. Óvíst er hvenær þetta ráð kom til sögunnar en það var löngu fyrir komu Evrópubúa. Á 17. og 18. öld gengdi ráðið mikilvægu hlutverki gagnvart nýlenduveldi Breta. Ráðið, ásamt sambærilegum ráðum Wolastoqiyik- (Maliseet) og Pasamaquoddy-þjóðanna gerðu fleiri samninga við bresku nýlendustjórnina á 18. öld sem kenndir eru við ''frið og vináttu'' (''Peace and Friendship Treaties''); sá fyrsti var undirritaður árið 1725 og sá síðasti árið 1779. Ráðið starfar enn þó að vald þess takmarkaðist mjög með kanadískum alríkislögum frá 1876, svo kölluð ''Indian Act'' (''Indíánalögin'')<ref> Leslie, John F. (2002). [https://canlii.ca/t/skf4 "The Indian Act: An Historical Perspective".] Canadian Parliamentary Review. 25 (2).</ref><ref> Hanson, Erin (2009). [https://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/the_indian_act/ "The Indian Act".] Indigenous Foundations. University of British Columbia.</ref> Samkvæmt þessum lögum áttu frumbyggjar að mynda fulltrúakjörnar svæðisstjórnir að kanadískri fyrirmynd en án raunverulegs valds og hlutverk Aðalráðsins var takmarkað við andlega leiðsögn. Markmið laganna var að knýja fram aðlögun frumbyggja og koma á miðstýrðu alríkisvaldi yfir sjálfsmynd, menningu og stjórnarfari frumbyggjaþjóðanna. Löggjöfin takmarkaði grundvallar borgaraleg réttindi frumbyggja, bannaði andlegar og menningarlegar hátíðir og meinaði frumbyggjum að leita til lögfræðinga eða stofna stjórnmálasamtök án leyfis stjórnvalda. Lögin sköpuðu einnig forsendur fyrir því kirkjurekna kerfi heimavistaskóla sem skildi börn með valdi frá fjölskyldum sínum.<ref>Kory Wilson (2018). [https://opentextbc.ca/indigenizationfoundations/chapter/the-indian-act/ The Indian Act] . Pulling Together: Foundations Guide. Bccampus</ref> Hlutverk þessa skólakerfis var “siðmenntun” frumbyggja með því að einangra börn frumbyggja frá áhrifum eigin menningarheima og trúarbragða og samlagast þannig kanadískri og evrópskri menningu. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Nú starfar Aðalráðið einkum að eflingu og varðveislu tungumáls og menningar Mikmak-fólksins. ===Trú og trúarboð=== Mikið er vitað um eldri efnislega menningu Mikmak-fólksins en minna um trúarhugmyndir. Það er vitað að það gerði ekki greinarmun á því sem var áþreifanlegt og náttúrulegt og því sem var yfirnáttúrulegt eða andlegt. Veröldin var öll lifandi, í dýrum, sólinni, árnum, tjám og steinum voru andar eða krafta. Sólin gegndi sérstöku hlutverki, en Mikmak-fólkið trúði því að alheimurinn allur væri gegnsýrður af anda sem nefndist ''mntu'' eða ''manitou''. Það var hin andlega vera ''Glooscap'' (eða ''Klu'skap''), sem kenndi fólkinu hvernig alheimurinn hefði orðið til og hvernig allt tengdist.<ref> Hornborg, A. (2008). Mi’Kmaq Landscapes: From Animism to Sacred Ecology. Burlington, VT: Ashgate Publishing, Ltd.</ref> [[Mynd:Group photo including Father Pacifique and Chief Peter Paul.jpg|thumb|alt=Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905|Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905]] Óvíst er hversu mikið Mikimak-menn kynntust kristni gegnum evrópska sjómenn á 16. öld. En það hafði mikla þýðingu fyrir frumbyggja Ameríku þegar [[Páll 3.|Páll 3. páfi]] lýsti því yfir 29. maí 1537 að frumbyggjar (sem voru í páfabréfinu kallaðir „Indíánar vesturs og suðurs“ - „''occidentales, et meridionales Indos''“) væru „''sannir menn''“ („''veros homines''“) og ætti því ekki að hneppa þá í þrældóm, heldur snúa þeim til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|rómversk-kaþólskrar trúar]].<ref>Joel S. Panzer: The Popes and Slavery (New York: Alba House, 1996), Textinn á ensku og latínu á bls. 79-81 "Sublimis Deus sic delexit humanum genus" (The exalted God loved the human race so much)</ref> [[Jesúítareglan|Jesúítar]] hófu trúboð meðal Mikmak 1610 og sama ár var fyrsti frumbygginn skírður. Það var höfðinginn (''sagamo'') og leiðtogi Aðalráðsins (Sante' Mawio'mi ), Henri Membertou. Hvað hann hét á sínu máli er óþekkt en hann var skírður í höfuðið á [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriki 4. Frakkakonungi]]. Taldi Membertou að með skírninni hefði hann gengið í bandalag við Frakklandskonung og stæði honum jafnfætis. <ref>Prins, Harald E. L. (1996). The Miʼkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Harcourt Brace. pp. 35, 53. ISBN 978-0-03-053427-0.</ref> Samkvæmt söguhefð Mikmak-manna þýddi þessi skírn einnig að þeir urðu þegnar [[Vatíkanið|Vatikansins]] með staðfestingu svo kallaða ''Mikmaw-sáttmála'' (''Mi'kmaw Concordat'').<ref> Henderson, James (Sákéj) Youngblood (1997). The Míkmaw Concordat. Fernwood. ISBN 978-1-895686-80-7.</ref> En þó að engar skriflegar samtíma heimildir séu til um þennan sáttmála hefur þetta haft mikil áhrif á sjálfsmynd Mikmak-fólksins langt fram á 20. öld.<ref> Hornborg, A.-C. (2004). Ritual Practice as Power Play or Redemptive Hegemony: The Mi’kmaq Appropriation of Catholicism. Swedish Missiological Themes, Volume 92, issue 2, Bls. 169-193.</ref> En eins og raunin var með aðra frumbyggja kvörtuðu trúboðar yfir því því að hinir skírðu og afkomendur þeirra héldu fast í hefðir og hugmyndir þrátt fyrir að hafa tekið upp kaþólska trú.<ref> David Bigaouette (2026), Le missionnaire capucin Pacifique de Valigny, la quête d’une identité religieuse et les manifestations du pouvoir politique traditionnel des Mi’gmaq (1894–1943), Université de Montréal, Bls. 54–58.</ref> ==Sögubrot== Fornleifafundir og málsögulegar rannsóknir benda til þess að Mikmak-fólkið hafi komið til austurhluta Kanada úr norðri. Elstu fonleifafundir á svæðinu eru frá Nova Scotia og eru frá því því um það bil 9000 f.Kr.<ref> Christopher Ellis: [https://www.researchgate.net/publication/229022303_Understanding_Clovis_Fluted_Point_Variability_in_the_Northeast_A_Perspective_from_the_Debert_Site_Nova_Scotia Understanding “Clovis” Fluted Point Variability in the Northeast: A Perspective from the Debert Site, Nova Scotia], í: Canadian Journal of Archaeology / Journal Canadien d’Archéologie 28 (2004) 205–253.</ref> Á þessum árþúsundum hafa orðið miklar breytingar og sveiflur í veðurfari og samsvarandi gróður- og dýralífi. Þar að auki hefur verið mikið landsig á svæðinu. En forfeður Mikmak hafa aðlagað lifnaðarhætti að þessum breytingum. Menning þeirra hefur allan þennan tíma byggt á því þeir voru veiðimenn og safnara. En þeir höfðu einnig mikil viðskipti við nágrannaþjóðir, Mikimak stunduðu nánast enga ræktun en keyptu meðal annars maís frá Maliseet nágrönnum í vöruskiptum fyrir skinn. ===Norræn samskipti?=== Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum norrænna manna og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur Norður-Ameríku. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Mikmak eru það [[Beótúk]], [[Innu]] og [[Wolastoqiyik]] og þar að auki [[Inúítar]]. Landlýsingar, en einkum lýsing á landsgæðum, í þessum tveimur sögum bend til þess að það svæði er nefnt [[Vínland]] hafi verið þar sem nú er nefnt New Brunswick, sérstaklega Fundy-flóa og Miramichi.<ref>Jordan Gill (2019). [https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/vikings-new-brunswick-butternut-1.5335566 How an endangered tree may link Vikings to New Brunswick]. CBC News October 26, 2019</ref> Ef svo er þá hafa þeir Skrælingjar sem nefndir eru í sögunum annað hvort verið Mikmak- eða Maliseet-menn. ===Nýlendusaga=== Mikmak-fólkið var meðal fyrstu þjóðflokka frumbyggja í Norður-Ameríku til að eiga samskipti við Evrópubúa Mögulega fyrst við norræna landakönnuði og síðar við aðra landkönnuði, sjómenn og kaupmenn. ===Fyrstu kynni=== Nánari kynni við Evrópumenn í kringum aldamótin 1500 varð valdandi miklu félagslegu og menningarlegu umróti í samfélaginu, meðal annars fækkaði íbúum stórlega. Koma Evrópumanna olli miklu mannfalli hjá Mikmak-fólkinu vegna [[Bólusótt|bólusóttar]], [[Spænska veikin|spænsku veikinnar]], [[Berklar|berkla]], [[Sárasótt|sárasóttar]], [[Skarlatssótt|skarlatssóttar]], [[Kíghósti|kíghósta]], [[Mislingar|mislinga]] og annarra sjúkdóma eins og hjá öðrum frumbyggjum Ameríku.<ref> Andrew J Ghio (2018). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6166412/ Particle exposure and the historical loss of Native American lives to infections.] Published in final edited form as: Am J Respir Crit Care Med. 2017 Jun 15;195(12):1673. doi: 10.1164/rccm.201609-1810LE</ref>. Talið er að þessir sjúkdómar frá Evrópu hafi valdið því að allt að helmingur Mikmak-þjóðarinnar hafi fallið á tímabilinu frá því um 1500 til 1600. Tölur um mannfjölda eru afar óáreiðanlegar fram um miðja 19. öld; giskað hefur verið á að árið 1500 hafi að Mikmak-fólkið talið um um 30.000 einstaklinga en að um 1600 hafi þeir í hæsta lagi verið um 15.000 talsins.<ref> Alvin Finkel: Humans. The 300,000-Year Struggle for Equality, James Lorimer & Company, 2024, Bls. 33.</ref><ref>Sharon Malinowski: The Gale Encyclopedia of Native American Tribes, Bd. 1, 1998, Bls. 134.</ref> Í fyrstu voru samskiptin við Evrópumenn stopull, og helst þegar portúgalskir, baskneskir, enskir og franskir sjómenn komu í land til að afla vista. Þessir sjómenn söltuðu aflann úti á sjó og sigldu síðan beint til heimalandsins með hann. En um 1520 fóru þeir að koma sér upp verbúðum í landi til að þurrka [[Þorskur|þorsk]] í [[skreið]]. Á síðari hluta 16. aldar var þurrkun í skreið helsta aðferðin til auka geymsluþol aflans.<ref> Brasser, T.J. (1978). "Early Indian-European Contacts". In Trigger, Bruce G. (ed.). Handbook of North American Indians. Northeast. Vol. 15. Smithsonian Institution Press. Bls. 78–88.</ref>   Fljótlega fóru vöruskipti Evrópsku sjómannana og Mikmak vaxandi þar sem [[Loðskinn|loðskinnum]] var skipt fyrir vörur úr járni og öðrum málmum, hnífa, katla, pönnur, öngla og annað. Þessi vöruskipti breyttu félagslegum viðhorfum frumbyggjanna. Til að komast yfir evrópskar vörur fóru veiðimennirnir að verja stærra hluta ársins fjarri ströndinni við veiðar ä loðýrum. Samkeppni um veiðar á svæðisbundnum dýrum, til dæmis bjórum, vakti hugmyndir um yfirráðarétt andstætt hefðbundnum sameiginlegu nytjum. Þar að auki fækkaði fljótlega í loðdýrastofnunum sem einnig skapaði deilur og samkeppni. Franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] lýsti yfir yfirráðum Frakklandskonungs yfir landsvæðinu umhverfis suðurhluta [[Saint Lawrence-flói|Saint Lawrence-flóa]] og árós [[Saint Lawrence-fljót|Saint Lawrence-fljóts]] árið 1534.<ref>Seed, Patricia (1995). Ceremonies of Possession in Europe's Conquest of the New World: 1492–1640. Cambridge University Press. bls. 56.</ref> En franski konungurinn veitti nýlendunni lítinn áhuga næstu 60 árin. Þessi formlegu yfirráð höfðu ekki heldur nein áhrif á líf Mikmak á þessum árum. ===17. og 18. öld=== Árið 1604 var fyrsti nýlendubærinn á austurströnd Norður-Ameríku (norðan við [[Flórída|Flórida]]) stofnaður á Nova Scotia og var nefndur ''Acadia''. Bærinn var stofnaður að undirlagir Franskra yfirvalda og innflytjendur voru allir Frakkar. Gott samband varð milli Mikmak-fólks og íbúa Acadia og allnokkrir innflytjendur kvæntust Mikmak konum. Frönskumælandi íbúar svæðisins voru nefndir ''Acadiens'' (''Akadíumenn''). Árið 1620 lýsti [[Jakob 1. Englandskonungur|Jakob 1., konungur Skotlands, Englands og Írlands]], því yfir að öll strandlengjan frá Acadia til [[Chesapeake|Chesapeake-flóa]] skyldi teljast til Nýja-Englands og væri undir yfirráðum hans. Árið eftir, 1621, ákvað konungur að stofna skoska nýlendu á eyjunni og telja hana hluta af [[Skotland|Skotlandi]] og kalla hana „Nova Scotia“ („Nýja Skotland“). Fyrstu landnemarnir lögðu af stað frá Skotlandi árið 1622. Í meira en öld þar á eftir háðu Englendingar og Frakkar stríð um yfirráð meginlandis Norður-Ameríku. Stríð braust út milli Englands og Frakklands árið 1627, sem varð til þess að Frakkar endurreistu nýlenduna á Nova Scotia; skoskar og enskar hersveitir lögðu hana í eyði sama ár. Með friðasamningum 1631 var svæðinu hins vegar skilað til Frakklands. Næstu sjötíu og fimm árin voru sex styrjaldir háðar á hefðbundnu yfirráðasvæði Mikmak, þar sem þeir börðust ásamt Akadíumenn gegn Bretum um yfirráð yfir svæðinu. Í þessum stríðunum voru Mikmak-menn í bandalagi við þjóðflokka sem bjuggu vestan við þá (Abenaki, Penobscot, Passamaquoddy og Maliseet) og sem var nefnt Wabanaki-bandalagið. Bretland og Frakkland háðu fjögur stór nýlendustríð í norðausturhluta Norður-Ameríku á árunum 1689 til 1763 til að ná yfirráðum yfir landi, verslunarleiðum og sem hluti af baráttunni um heimsveldi. Þessi átök voru að mörgu leiti hluti af valdabaráttu ríkjanna í Evrópu. Fyrir utan herlið nýlendubúa og reglulegar hersveitir Breta og Frakka, börðust einnig bandamenn frumbyggja með báðum fylkingum. Mikmak-menn tóku þátt í þessum stríðum gegn Bretum, bæði sjálfstætt og í samstarfi við Acadia-borgara og her Frakka.<ref>Reid, John G.; Baker, Emerson W. (2008). "Amerindian Power in the Early Modern Northeast: A Reappraisal". Essays on Northeastern North America, Seventeenth and Eighteenth Centuries. University of Toronto Press. Bls. 129–152. doi:10.3138/9781442688032. ISBN 978-0-8020-9137-6. JSTOR 10.3138/9781442688032.12.</ref> Það var ekki fyrr en með Parísarsáttmálanum árið 1763 sem formleg yfirráð Bretlands yfir öllu landisvæði Mikmak var staðfest.<ref>Calloway, Colin G. (2007). The Scratch of a Pen: 1763 and the Transformation of North America. Oxford University Press. ISBN 978-0195331271.</ref> Mikmak-menn studdu einnig heri byltingarmanna í Bresku nýlendunum í Bandaríska frelsistríðinu.<ref>Lepore, Jill (1999). The Name of War: King Philip's War and the Origins of American Identity. Vintage Books. ISBN 978-0-375-70262-4.</ref> ===19. öld=== Fram að lok 18. aldar höfði Mikmak-fólkið að mest haldið áfram að lifa veiðimanna- og safnaralífi til sjálfsþurfta auk loðdýraveiða til sölu. Þeir höfðu fremur vinsamleg samskipti við franskar landnámsbyggðir enda voru innflytjendurnir fáir og bjuggu í þorpum. En þegar Frakkland missti yfirráðin á 18. öld urðu Mikmak-menn fljóttlega undir gagnvart fjölda Breskra (Englendinga, Íra, Skota og Walesbúa) innflytjenda. Þessir nýju innflytjendur tóku stóran hluta landsins eignarnámi án greiðslu og ráku Frakkana á brott með aðstoð Breskra nýlenduyfirvalda. Áhugi bresku innflytjendanna var í fyrstu ä loðskinnaveiði og skinnaviðskiptum en snérist seinna einnig að skógarhöggi og aðgangi að landi til landbúnaðar og annara auðlinda. Þegar landsvæði Mikmak-fólksins dróst saman og loðdýrastofnarnir minnkuðu mjög stóð það frammi fyrir gjörbreyttu efnahagsumhverfi og neyddist það til að finna aðrar leiðir til lífsviðurværis. Konur og börn dvöldu í auknum mæli í þorpunum, á meðan karlmenn unnu fjarri heimili um lengri eða skemmri tíma. Sumir karlanna héldu áfram að veiða með gildrum, en flestir fóru að vinna við skógarhögg – en einnig sem atvinnusjómenn.<ref> Ian M. Drummond, Gord McIntosh (2018). [ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/economic-history-of-atlantic-canada Economic History of Atlantic Canada]. The Canadian Encyclopedia</ref> [[Mynd: Students at Blue Quills Residential School (15873685907).jpg|thumb|alt=Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940 | Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940]] Frá lokum 18. aldar hvöttu Kanadamenn af evrópskum uppruna frumbyggjaþjóðirnar til að aðlagast evrópskri menningu – sem nefnd var „kanadísk menning“. Gengið var út frá því að þetta væri hin „rétta“ menning, þar sem Kanadamenn af evrópskum uppruna töldu sig standa frumbyggjum framar hvað varðar tækni, stjórnmál og ekki síst menningu.<ref>[ https://wayback.archive-it.org/all/20080315013149/http://www.ainc-inac.gc.ca:80/ch/rcap/sg/sgm6_e.html "Report of the Royal Commission on Aboriginal Peoples Stage Three: Displacement and Assimilation".] Indian and Northern Affairs Canada. 1 part 1 chapter 6. Government of Canada. 26 August 1991. </ref> Kanadíska kerfið með heimavistarskólum fyrir frumbyggja (''Indian residential school system'') var stofnað á 19. öld og var ætlað að þvinga fram aðlögun frumbyggja að evrópsk-kanadísku samfélagi.<ref>[https://nctr.ca/exhibits/residential-school-timeline/ Residential School Timeline]. The National Centre for Truth and Reconciliation</ref> Skólasókn varð skylda árið 1894 og margir skólar voru byggðir langt frá samfélögum frumbyggja, til að takmarka samskipti við foreldra og samfélög. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Árið 1857 voru sett ''Lög um hægfara siðmenntun'' (''The Gradual Civilization Act'') sem gerði kröfu til allra frumbyggja af karlkyni eldri en 21 árs að þeir kunni að lesa, skrifa og tala annað hvort ensku eða frönsku og taka upp nafn sem stjórnvöld samþykkja. ===20. og 21. öld=== Eftir lok síðari heimsstyrjaldarinnar tóku lög er vörðuðu frumbyggjaþjóðir Kanada smám saman að breytast. Bann við svo nefndar potlatch-hátíðum og sólardansinum var fellt úr gildi árið 1951. Stjórnvöld í einstökum fylkjum fóru að viðurkenna kosningarétt frumbyggja í fylkiskosningum. Árið 1960 fengu frumbyggjar kosningarétt í alríkiskosningum án þess að þurfa að afsala sér stöðu sinni sem „frumbyggjar“. Frá 1960 fór afstaða til frumbyggja mjög að breytast í Kanada og þá einnig réttindabarátta þeirra. Það hefur leitt til að sjálfsmynd, lagaleg staða og vegsemd þessara þjóðflokka hefur vaxið mjög. Meðal Mikmak-fólks hefur þetta leitt til endurvakningar á menningarhefðum og hátíðum og sérstaklega í sterku átaki við að auka kunnáttu og notkun á tungumáli þjóðarinnar.<ref>Tulk, Janice Esther (2008). [https://memorial.scholaris.ca/items/0c5f3902-74bd-4239-b579-16ac6bfaa09f "Our strength is ourselves" : identity, status, and cultural revitalization among the Mi'kmaq in Newfoundland]. Memorial University of Newfoundland</ref><ref>[ https://www.kinu.ca/programs/indigenous-languages-component Indigenous Languages Component]. Mi'kmaw Kina'matnewey</ref> ==Mikmak og Nýfundnaland== Það er umdeilt hversu lengi Mikmak hafa búið á Nýfundnalandi. Samkvæmt munnlegri hefð Mikmak þá hafa þeir búið þar í þúsundir ára. Flestir sagnfræðingar halda því fram að búseta þeirra á eyjunni hafi ekki orðið varanleg fyrr en á sjöunda áratug 18. aldar. Einstaka atriði í enskum og frönskum heimildum benda til þess að á 17. öld hafi Mikmak-menn stundað veiðar á suðvesturströnd Nýfundnalands. Frakkar, sem höfðu lengi stundað veiðar á miðum undan ströndum Nýfundnalands, áttu í samkeppni og vopnuðum átökum við Breta með hléum frá lokum 17. aldar og fram á þá 19. öld með stuðningi Mikmak og því hefur verið haldið fram að frönsk yfirvöld hafi flutt Mikmak-menn til eyjunnar sér til stuðnings gegn Bretum. Því hefur einnig verið haldið fram að Frakkar hafi greitt Mikmak-mönnum fyrir höfuðleður [[Beótúk]]<nowiki/>-manna. Fræðimenn nú á tímum telja þetta vara einungis þjóðsögu. Engar franskar heimildir gefa vísbendingu um slíkar greiðslur; hins vegar er ljóst að Beótúk forðuðust Mikmak-menn þegar þeim fjölgaði á eyjunni, rétt eins og þeir forðuðust evrópska landnema. Þegar Beótúk-fólkinu fækkaði færðu Mikmak-veiðimenn sig frá suðurhluta eyjunnar og fóru að veiða um alla eyjunna.<ref> Paul, Daniel N. We Were Not the Savages: A Mi'kmaq Perspective on the Collision between European and Native American Civilizations. Halifax: Fernwood Publishing, 2000.</ref> == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * Davis, Stephen A. (1998). Míkmaq: Peoples of the Maritimes. Nimbus Publishing. * Joe, Rita; Choyce, Lesley (2005). The Míkmaq Anthology. Nimbus Publishing. ISBN 1-895900-04-2. * Johnston, A.J.B.; Francis, Jesse (2013). Niꞌn na L'nu: The Miꞌkmaq of Prince Edward Island. Charlottetown: Acorn Press. ISBN 978-1-894838-93-1. * Magocsi, Paul Robert, ed. (1999). Encyclopedia of Canada's Peoples. Toronto: University of Toronto Press. * Prins, Harald E. L. (1996). The Míkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Case Studies in Cultural Anthropology. Wadsworth. * Whitehead, Ruth Holmes (2004). The Old Man Told Us: Excerpts from Míkmaq History 1500–1950. Nimbus Publishing. ISBN 0-921054-83-1. * Peter Bakker, « The Mysterious Link Between Basque and Micmac Art », European Review of Native American Studies, vol. 5, no 1,‎ 1991, p. 21-24 [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] 6bsan97mv4buhpl7eodg8byvb3xayv4 14 192851 1979383 2026-09-18T14:38:26Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1978]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1978]]“ 1979383 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1978]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1978]] ohak5dh1hv66o02ur8vcbne48egj0pi 14 192852 1979384 2026-09-18T14:39:37Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1991]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|1991]]“ 1979384 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1991]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|1991]] pdez03um57eamdkr8xy4fbta6tslpuo 14 192853 1979387 2026-09-18T14:41:48Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1982]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|1982]]“ 1979387 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1982]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir lokasýningarári|1982]] 2g805ve54ck204cgd25hn3y9lsgrqx8 14 192854 1979391 2026-09-18T14:47:27Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „[[Flokkur:1966]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1966]]“ 1979391 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:1966]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir eftir frumsýningarári|1966]] 9jwwf5uah90f5fw7v3x7cv9w5m997mg 0 192855 1979406 2026-09-18T17:52:56Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Mynd:Panorámica Otoño Alcázar de Segovia.jpg|thumb|Segovia-kastali.]] '''Segovia-kastali''' (spænska: ''Alcázar de Segovia'') er kastali í borginni [[Segovia]] í [[Kastilía-León|Kastilíu-León]] og er frá [[12. öld]]. Kastalinn var notaður af kóngafólki Kastilíu og sem virki <ref>[https://www.spain.info/en/places-of-interest/alcazar-segovia/ Alcazar Segovia] Spain info</ref>. Eftir miðja 19. öld skemmdist hann í eldi og var endurbyggður <ref>...“ 1979406 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Panorámica Otoño Alcázar de Segovia.jpg|thumb|Segovia-kastali.]] '''Segovia-kastali''' (spænska: ''Alcázar de Segovia'') er kastali í borginni [[Segovia]] í [[Kastilía-León|Kastilíu-León]] og er frá [[12. öld]]. Kastalinn var notaður af kóngafólki Kastilíu og sem virki <ref>[https://www.spain.info/en/places-of-interest/alcazar-segovia/ Alcazar Segovia] Spain info</ref>. Eftir miðja 19. öld skemmdist hann í eldi og var endurbyggður <ref>[https://www.turismodesegovia.com/en/monuments/alcazar-royal-residence Alcázar (Royal Residence)]Turismo Segovia</ref>. Kastalinn stendur á klettasnös þar sem tvö fljót mætast. Hann var settur á lista [[UNESCO]] árið 1985 <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/311/ Old Town of Segovia and its Aqueduct] Unesco.org</ref>. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Heimsminjar]] [[Flokkur:Stofnað á 12. öld]] [[Flokkur:Kastalar á Spáni]] 7wrdsfjhbgflm3kws3bvkbersqtab5p 1979408 1979406 2026-09-18T17:57:15Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Segovia-kastali]] á [[Segóvia-kastali]] 1979406 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Panorámica Otoño Alcázar de Segovia.jpg|thumb|Segovia-kastali.]] '''Segovia-kastali''' (spænska: ''Alcázar de Segovia'') er kastali í borginni [[Segovia]] í [[Kastilía-León|Kastilíu-León]] og er frá [[12. öld]]. Kastalinn var notaður af kóngafólki Kastilíu og sem virki <ref>[https://www.spain.info/en/places-of-interest/alcazar-segovia/ Alcazar Segovia] Spain info</ref>. Eftir miðja 19. öld skemmdist hann í eldi og var endurbyggður <ref>[https://www.turismodesegovia.com/en/monuments/alcazar-royal-residence Alcázar (Royal Residence)]Turismo Segovia</ref>. Kastalinn stendur á klettasnös þar sem tvö fljót mætast. Hann var settur á lista [[UNESCO]] árið 1985 <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/311/ Old Town of Segovia and its Aqueduct] Unesco.org</ref>. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Heimsminjar]] [[Flokkur:Stofnað á 12. öld]] [[Flokkur:Kastalar á Spáni]] 7wrdsfjhbgflm3kws3bvkbersqtab5p 1979410 1979408 2026-09-18T17:57:43Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Segóvia-kastali]] á [[Segóvía-kastali]] 1979406 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Panorámica Otoño Alcázar de Segovia.jpg|thumb|Segovia-kastali.]] '''Segovia-kastali''' (spænska: ''Alcázar de Segovia'') er kastali í borginni [[Segovia]] í [[Kastilía-León|Kastilíu-León]] og er frá [[12. öld]]. Kastalinn var notaður af kóngafólki Kastilíu og sem virki <ref>[https://www.spain.info/en/places-of-interest/alcazar-segovia/ Alcazar Segovia] Spain info</ref>. Eftir miðja 19. öld skemmdist hann í eldi og var endurbyggður <ref>[https://www.turismodesegovia.com/en/monuments/alcazar-royal-residence Alcázar (Royal Residence)]Turismo Segovia</ref>. Kastalinn stendur á klettasnös þar sem tvö fljót mætast. Hann var settur á lista [[UNESCO]] árið 1985 <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/311/ Old Town of Segovia and its Aqueduct] Unesco.org</ref>. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Heimsminjar]] [[Flokkur:Stofnað á 12. öld]] [[Flokkur:Kastalar á Spáni]] 7wrdsfjhbgflm3kws3bvkbersqtab5p 1979429 1979410 2026-09-18T20:04:16Z Berserkur 10188 1979429 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Panorámica Otoño Alcázar de Segovia.jpg|thumb|Segóvía-kastali.]] '''Segóvía-kastali''' (spænska: ''Alcázar de Segovia'') er kastali í borginni [[Segóvía]] í [[Kastilía-León|Kastilíu-León]] og er frá [[12. öld]]. Kastalinn var notaður af kóngafólki Kastilíu og sem virki <ref>[https://www.spain.info/en/places-of-interest/alcazar-segovia/ Alcazar Segovia] Spain info</ref>. Eftir miðja 19. öld skemmdist hann í eldi og var endurbyggður <ref>[https://www.turismodesegovia.com/en/monuments/alcazar-royal-residence Alcázar (Royal Residence)]Turismo Segovia</ref>. Kastalinn stendur á klettasnös þar sem tvö fljót mætast. Hann var settur á lista [[UNESCO]] árið 1985 ásamt gamla bænum í borginni. <ref>[https://whc.unesco.org/en/list/311/ Old Town of Segovia and its Aqueduct] Unesco.org</ref>. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Heimsminjar]] [[Flokkur:Stofnað á 12. öld]] [[Flokkur:Kastalar á Spáni]] 548m5pr173bsshsn642vrls2q1682jb 14 192856 1979407 2026-09-18T17:55:28Z Berserkur 10188 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Kastalar eftir löndum]] [[Flokkur:Kastilía og León ]]“ 1979407 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Kastalar eftir löndum]] [[Flokkur:Kastilía og León ]] 7po1q5e3ww34j2lygen05xiyibtxmzh 0 192857 1979409 2026-09-18T17:57:15Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Segovia-kastali]] á [[Segóvia-kastali]] 1979409 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Segóvia-kastali]] fp1c47f63xduw3f5a96j0j0848lexf4 1979432 1979409 2026-09-18T23:59:39Z Xqbot 6441 Vélmenni: Lagfæri tvöfalda tilvísun → [[Segóvía-kastali]] 1979432 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Segóvía-kastali]] fgdxh1emls51qg3ic8rxqll261nprsk 0 192858 1979411 2026-09-18T17:57:43Z Berserkur 10188 Berserkur færði [[Segóvia-kastali]] á [[Segóvía-kastali]] 1979411 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Segóvía-kastali]] fgdxh1emls51qg3ic8rxqll261nprsk 0 192859 1979412 2026-09-18T18:49:44Z Masae 538 Ný grein 1979412 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wohngebiet Maliseet.png|thumb|300px|Brúni og dökkgræni liturinn sýnir sögulegt heimasvæði Wolastoqiyik-fólksins]] '''Wolastoqiyik''' þjóðflokkurinn (sem einnig hafa verið kölluð '''Maliseet'''- eða Malecite-fólkið); eru frumbyggjar norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Landsvæði þeirra nær yfir hluta núverandi [[New Brunswick]] og [[Québec|Quebec]] í [[Kanada]] og hluta af [[Maine]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Heimasvæði þeirra hvar vatnasvæði Saint John fljótsins, sem þeir nefna Wolastoq.<ref>Erickson, Vincent O. (1978). "Maliseet-Passamaquoddy." In Northeast, ed. Bruce G. Trigger. Vol. 15 of Handbook of North American Indians, ed. William C. Sturtevant. Washington, D.C.: Smithsonian Institution, bls. 123.</ref> Landsvæði þeirra lágu að svæðum [[Mikmak]]-fólksins í austri, Penobscot-fólksins í vestri og Passamaquoddy-fólksins í suðri, og að [[St. Lawrence-fljót|St. Lawrence-fljótsinu]] í norðri. Þeir hlutar þjóðflokksins sem búa í Bandaríkjunum nota heitið Maliseet en þeir sem búa í Kanada kalla sig Wolasoqiyik. ==Menningarbrot== Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið var af hefð [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]]. En ólíkt Mikmak nágrönnunum stunduðu þeir einnig talsverða ræktun og höfðu þess vegna mun fastari búsetu. [[Maís|Maísræktun]] var sérstaklega mikilvæg. En þeir ræktuðu einnig [[Reyrgresi|reyrgresi]] (fræðiheiti: Hierochloë odorata), villihrísgrjón (Zizania aquatica), [[Ávöxtur|ávexti]], [[Körfuburkni|körfuburkna]] (Matteuccia struthiopteris), [[Kúrbítur|kúrbít]] (Cucurbita moschata)og lækningajurtir eins og villtur engifer (Asarum canadense), svört hindber (Rubus occidentalis), blóðrót og svarðarhnetur (Apios Americana). <ref> Jason Hall (2015). [https://id.erudit.org/iderudit/acad44_2art01 “Maliseet Cultivation and Climatic Resilience on the Wəlastəkw/St. John River During the Little Ice Age ”]. Acadiensis. Volume 44, Number 2, Summer/Autumn 2015, bls. 3–25 </ref> Það hefur verið umdeilt hvenær maísræktun hófst hjá sessu fólki. Einu ritaðar sögulegar heimildir eru frá Evrópumönnum og af skrifum þeirra hefur það verið ályktað það hafi ekki hafist fyrr en Evrópskir innflytjendur fóru að setjast að á svæðinu. Fornleifarannsóknir hafa hins vegar sýnt að maísræktun hafi hafist í norðuaustur Norður-Ameríku þegar á elleftu öld.<ref> David Demeritt (1991). [https://www.researchgate.net/publication/253644770_Agriculture_climate_and_cultural_adaptation_in_the_prehistoric_Northeast Agriculture, climate, and cultural adaptation in the prehistoric Northeast]. Boston University</ref> Áður en að evrópsk samskipti fóru að hafa mikil áhrif hafði búsetumynstur Wolastoqiyik / Maliseet -fólksins fylgt árstíðum. Að vetrarlagi dvöldu þeir á skógarsvæðum í fjölskyldu veiðihópum– nokkrum fullorðnum karlmönnum ásamt konum þeirra, börnum og stundum öðrum ættingjum– en samsetning hópanna var breytileg frá ári til árs. Á hverju vori sneru fjölskylduhóparnir aftur niður að Saint John-fljótinu og mynduðu heil þorp og stunduðu veiðar, sérlega fiskveiði í ám og vötnum, söfnun á jurtum og rótum og ekki síst ræktun. Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið var mjög fært í bátasmíði og bjó til [[Kanó|kanóa]] úr birkiberki sem hentuðu einstaklega vel aðstæðunum á vötnum og ám á svæði þeirra. Kanóarnir voru léttir og auðvelt var að bera þá á milli vatna. Birkibörkur var fjölhæft efni; hann var notaður til að búa til ílát á borð auk þess sem hann myndaði ytra byrði wigwam-bústaða þeirra. Birkibörkur nýttist sem regnfatnaður, skilaboð rituð á börkinn vísuðu ferðalöngum veginn og hinir látnu voru jarðaðir vafðir í birkiberki. Upprunalegar vistarverur þjóðflokksins voru kúftar eða keilulaga vistarverur som voru kallaðar wigwams.<ref>Christian F. Feest (ritstj.): Kulturen der nordamerikanischen Indianer. Könemann, Köln 2000, ISBN 3-8290-0500-8, bls. 97</ref>, Algengasta var eins konar keilutjald sem var búið til með því að reisa grindverk úr stöngum sem voru bundnar saman efst og þekja það með skinnum eða birkiberki. Þessi tjöld voru létt og auðvelt að rúlla saman og flytja á nýjan stað. Þegar fleiri og fleiri tóku sér fasta búsetu á 19. öld tóku rétthyrnd timburhús með hallandi þaki smám saman við af wigwams. Með komu Evrópubúa varð þjóðflokkurinn æ háðari skinnaverslun. [[Loðskinn|Loðskinnin]] komu aðallega af [[Otur|otrum]], [[Bjór (nagdýr)|bjórum]] og [[bísamrotta|bísamrottum]] þótt einnig væri verslað með elgs- og hreindýrahúðir. ===Tungumál=== Tungumál Wolastoqiyik/ Maliseet -fólksins eru mjög líkt tungumálum nágranna þeirra sem öll eru af Algonkísku málaættinni. Þeir kalla mál sitt Wəlastəkwewiyik. Wəlastəkwewiyik og Passamaquoddy eru svo lík að málvísindamenn telja þau vera ólíkar mállýskur fremur en mismunandi tungumál. [[Algonkínsk tungumál|Algonkínsk-tungumál]] eru fjölsamsett mál þar sem orðum og orðhlutum er skeytt saman þannig að eitt orð getur borið merkingu heillar setningar. Auk þess eru mörg orð eins í grunnformi hvort sem þau gegna hlutverki [[Nafnorð|nafnorðs]] eða [[Sagnorð|sagnorðs]], og er orðflokkurinn því tilgreindur með viðskeytum.<ref> Marianne Mithun (2001). The languages of Native North America. Cambridge University Press. ISBN 9780521232289</ref> ===Trú og trúboð=== [[Mynd:Glooscap turning a man into a cedar tree.jpg|thumb|300px| Glooscap gerir man að tré]] Í trúarhugmyndum Wolastoqiyik / Maliseet er æðsta aldlega veran Gici Niwaskw – sem þýðir ''hinn mikli andi''. Samkvæmt sköpunarsögunni voru hvorki hljóð né litir til fyrr en Gici Niwaskw fann þörf fyrir það og hófst handa við að skapa heiminn. Til þess kallaði hann fram risavaxna [[Skjaldbaka|skjaldböku]], Tolba, úr frumtóminu og mótaði landið ofan á skel hennar, ásamt skýjunum þar fyrir ofan. Eftir þessa sofnaði hinn mikli andi og dreymdi verur og plöntur sem myndu verða til; þegar hann vaknaði komst hann að því að draumar hans höfðu orðið að veruleika á meðan hann svaf. Þannig fylltist hinn nýskapaði heimur lífverum. Hinn mikli andi er góðviljaður en á ekki í samskiptum við menn. Andinn er aldrei persónugerður og er kynlaus. Það var engin greinarmun gerður á því sem var áþreifanlegt og náttúrulegt og því sem var yfirnáttúrulegt eða andlegt. Veröldin var öll lifandi, í dýrum, sólinni, árnum, tjám og steinum voru andar eða krafta. Sólin gegndi sérstöku hlutverki, alheimurinn allur var gegnsýrður af anda sem nefndist mntu eða manitou. Það var hin andlega vera Glooscap (eða Klu'skap), sem kenndi fólkinu hvernig alheimurinn hefði orðið til og hvernig allt tengdist.<ref> Joshua J. Mark (2025). [https://www.worldhistory.org/article/2626/glooscap-tales Glooscap tales]. World History Encyclopedia</ref> Jesúítar trúboðar komu fyrst til Maliseet-fólks 1611 en það var ekki fyrr en 1677 sem trúboðið fór að bera árangur og flestir þeirra tóku kaþólska trú.<ref> Mooney, J. (1910).[ https://www.newadvent.org/cathen/09570a.htm Maliseet Indians]. New Advent website</ref> ==Stjórnun== Samkvæmt munnlegri hefð þjóðflokksins voru þeir sem voru valdir sem höfðingjar (fleirtala ''Sakomak'', í eintölu: ''Sakom'') upphaflega yfirleitt komnir vel til ára sinna og með stuðningi ráðgjafa stýrðu þeir stórfjölskyldum. Þessir höfðingjar höfðu í upphafi lítil völd og gátu aðeins tekið ákvarðanir á grundvelli persónulegrar virðingar og í samráði við alla meðlimi samfélagsins. Þegar Wabanaki-bandalagið var stofnað og efldist öðluðust höfðingjarnir aukin völd til að tryggja stöðugleika í forystu hinna ýmsu bandalagsþjóða. Á 17. öld virðast Wolastoqiyik / Maliseet -menn hafa haft yfirhöfðingja fyrir öllum þjóðflokknum sem bjó í aðalþorpinu. Auk sex friðarhöfðingja (Sakomak) voru einnig stríðshöfðingjar kallaðir voru ''Kinapíyek'' / ''Kinapiyik'' (eintala: ''Kinap''). Sem stríðshöfðingi var sá valinn sem hafði sannað kunnáttu sína og hugrekki í stríði. Það var heldur enginn ákveðinn fjöldi Kinapíyek, en venjulega var aðeins einn slíkur höfðingi í þjóðflokknum. Með með kanadísku alríkislögunum frá 1876, svo kölluð ''Indian Act'' (''Indíánalögin'') var einn Wolastoqiyik / Maliseet -höfðingi valinn til til þriggja ára í senn en valdalítill. <ref> Leslie, John F. (2002). [https://canlii.ca/t/skf4 "The Indian Act: An Historical Perspective".] Canadian Parliamentary Review. 25 (2).</ref><ref> Hanson, Erin (2009). [https://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/the_indian_act/ "The Indian Act".] Indigenous Foundations. University of British Columbia.</ref> === Wabanaki-bandalagið === [[Mynd:Wabanaki Confederacy (Native Names).png|thumb|300px| Wabanaki bandalagið]] [[Mynd:Wabanaki Union Symbol.png|thumb|300px|Tákn Wabanaki bandalagsins]] Wabanaki-bandalagið (einnig nefnt Wabenaki eða Wobanaki – sem þýðir „fólk dögunar“ eða „fólk austursins“ og Wabanakia, „land dögunar“) <ref>Bilodeau, Christopher J. (May 1, 2013).[ https://www.jstor.org/stable/10.14321/frencolohist.14.2013.0001 "Understanding Ritual in Colonial Wabanakia".] French Colonial History. 14: 1–32. doi:10.14321/frencolohist.14.2013.0001. JSTOR 10.14321/frencolohist.14.2013.0001</ref> er bandalag frumbyggjaþjóða í norðaustur Norður-Ameríku sem samanstendur af fimm helstu þjóðflokkum algonkín-mælandi fólks: Abenaki, Mikmak, Wolastoqiyik / Maliseet, Passamaquoddy (Peskotomuhkati) og Penobscot. Munnleg saga Wolastoqiyik-manna og bandamanna þeirra segir að þær hafi staðið saman í margar aldir gegn bandalagi [[Írókesar|Írókesa]]-þjóða, sem nefnt var Haudenosaunee, sem ógnaði landsvæðum þeirra og lífsháttum. Koma Evrópumanna á 16. öld gjörbreytti nauðsyn samstöðu gegn sameiginlegum óvini sem leiddi fram til stofnunar Wabanaki-bandalagsins. Annarsvegar var útþensla bandalags Írókesa sem var mjög herskátt frá 17. öld fram til ásins 1862, og hinsvegar var yfirgangur og ásækni Breta.<ref>Girard, Camil, and Carl Brisson. Essay. In Alliances Et traités Avec Les Peuples Autochtones Du Québec: L'histoire De La Première Nation Wolastoqiyik Wahsipekuk: La Nation Malécite Du Saint-Laurent, 148. Québec: Presses de l'Université Laval, 2021.</ref> Samband þeirra þjóðflokka sem voru hlutar af Wabanaki-bandalaginu við franska kaupmenn og sjómenn frá miðri 16. öld var yfirleitt vinsamlegt og þrátt fyrir að franski konungurinn hafi formlega talið sig ráða yfir löndum þeirra var nærvera franskra yfirvalda lítil í upphafi. Samskipti við Breta, bresk yfirvöld og her voru af öðrum toga. Wabanaki-bandalagið studdi Frakka í röð nýlendustríða gegn Bretum um yfirráð yfir svæðinu á árunum 1688 til 1759. Þegar Frakkar töpuðu síðan stríðinu gegn Bretum og neyddust til að láta af hendi yfirráðið, fóru allt fleiri enskir landnemar að flytja inn á landsvæði Wabanaki-bandalagsins og yfirtaka landsvæði án þessa að greiða fyri það. Wabanaki-bandalagið var formlega lagt niður 1962 sem hernaðarbandalag en lifir enn og vinnur að sameiginlegum menningarmálum ==Sögubrot== Elstu fornleifafundir sýna að það hefur búið fólk við Saint John-fljótið í 10.000 ár. Hvort það var Maliseet-fólkið eða forfeður þeirra er ekki hægt að segja. Á þessum árþúsundum hafa orðið miklar breytingar og sveiflur í veðurfari og samsvarandi gróður- og dýralífi og íbúarnir hafa aðlagað tækni og lifnaðarhætti að þessum breytingum. Landnám og útbreiðsla Evrópubúa skapaði deilur og baráttu milli frumbyggjanna og landnema. stríðsátökin snerust um auðlindir á landsvæðum þjóðflokkana, þar sem Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið og aðrir frumbyggjar áttu mest undir og höfðu mest að tapa. Svæðið á sér flókna sögu í tengslum við Bretland, Frakkland og Bandaríkin, en hvert þessara ríkja setti sínar eigin reglur og viðmið varðandi samskiptin við frumbyggjana og sviku iðulega gefin loforð. Oft var þeim ekki einu sinni boðið að taka þátt í samningaviðræðum eða ákvarðanatöku um lausn deilumála. ===Norræn samskipti?=== [[Mynd: Bay of Fundy (MODIS 2025-02-10).jpg|thumb|300px|Vetrarmynd av Fundy-flóa, Saint John-fljóð í vinstra kanti]] [[Mynd:Wpdms nasa topo bay of fundy - en.jpg|thumb|300px| Fundy-flói]] Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum norrænna manna og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur Norður-Ameríku. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Wolastoqiyik / Maliseet eru það [[Beótúk]], [[Innu]] og [[Mikmak]] og þar að auki [[Inúítar]]. Lndlýsingar en einkum lýsing á landsgæðum í þessum tveimur sögum bend til þess að það svæði er nefnt [[Vínland]] hafi verið þar sem nú er nefnt New Brunswick, sérstaklega Fundyflói og Miramichi.<ref>Jordan Gill (2019). [https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/vikings-new-brunswick-butternut-1.5335566 How an endangered tree may link Vikings to New Brunswick]. CBC News October 26, 2019</ref> Sérlega á þetta við lýsingar á Hópi og Straumeyju og Straumfirði í Eiríks sögu. Lýsingin á Hópi fellur vel að lýsingum Evrópumanna sem komu að árósum Saint John-fljóts á 16. öld. Fundy-flói (enska: Bay of Fundy, franska: Baie de Fundy), sem er flói á milli kanadísku fylkjanna New Brunswick og Nova Scotia, er talin koma heim og saman við Straumsfjörð.<ref> Páll Bergþórsson, [https://baekur.is/bok/010b2d7f-4046-41b2-b72b-a1ad878e4887/Vinlandsgatan Vínlandsgátan]. Mál og menning, Reykjavík, 1997. ISBN 9979315849</ref><ref>Ulrich Johann (2022). [https://www.researchgate.net/profile/Ulrich-Johann/publication/367096087_Routes_and_places_of_the_Norse_in_Vinland_revisited/links/63c14f1d3b521f1d4d87620c/Routes-and-places-of-the-Norse-in-Vinland-revisited.pdf Fundit Vínlad góða]. The Norse Vinland expeditions revisited</ref> Enda eru þar einhverjir sterkustu hafsstraumar í heimi sem stafa af því að þar er mesti munur á flóði og fjöru í heiminum (að meðaltali um 16 metrar)<ref> US Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration. [https://oceanservice.noaa.gov/facts/highesttide.html "Where is the highest tide?"]. oceanservice.noaa.gov.</ref>. Ef svo er þá hafa þeir Skrælingjar sem nefndir eru í sögunum verið Wolastoqiyik / Maliseet -menn. ===Nýlendusaga=== ====17. öldin==== Þegar Evrópubúar komu fyrst til sögunnar bjuggu Wolastoqiyik / Maliseet -menn í þorpum sem voru varin varnarvirkjum og ræktuðu maís, baunir og aðrar jurtir. Þar að auki söfnuðu þeir ávöxtum, berjum, hnetum og öðrum náttúruafurðum og veiddu fisk og villibráð. Í skriflegum heimildum frá fyrri hluta 16. aldar er minnst á stórt þorp frumbyggja við árósa Saint John-fljótsins. Franskir landkönnuðir voru fyrstir til kaupa loðdýraskinn af Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið en sú verslun hafði mili áhrif að breyta menningu og lífsafkomu þeirra. Franskir jesúítar stofnuðu trúboðsstöðvar og stæsti hluti fólksin tók kaþólska trú. Samskiptin við Frakka voru yfirleitt vinsamleg og hjónabönd franskra landnema og fólks af þjóðflokki Wolastoqiyik / Maliseet styrktu sambandið. Franska virkið Fort La Tour, sem reist var við árósa Saint John-fljóts 1631, varð miðstöð verslunar og samskipta. Grífurleg mannfækkun átti sér stað vegna skæðra sjúkdóma, sem Evrópumenn báru með sér en þrátt fyrir það lifðu enn flestir Wolastoqiyik / Maliseet -menn á hefðbundin hátt en stunduðu einnig í vaxandi mæli loðdýraveiðar með gildum. Eftir því sem landnemum Frkka og Breta fjölgaðu í Norður-Ameríku jókst samkeppnin um yfirráð yfir auðlindum landsvæðum í álfunni. Auk þess voru háð stríð sem voru fremst framhald átaka í Evrópu. Hin arðbæra loðskinnaverslun á svæðinu dróst saman vegna óróans, en átök Frakka og Englendinga beindust einkum að svæðinu milli Quebec og Port-Royal á Nova Scotia. Vopnuð átök færðust einnig í aukana á neðri hluta Saint John-fljóts. Á þessu tímabili jókst mikilvægi ræktunar, meðal annars kartöflur og aðrar nytjajurtir sem áður höfðu einungis verið ræktaðar sunnan við svæðið. Wolastoqiyik / Maliseet -menn eins og aðrar þjóðir Wabanaki-bandalagsins urðu mikilvægir bandamenn Frakka í baráttunni gegn Englendingum. Seint á 17. öld og fram á þá 18., tóku Wolastoqiyik / Maliseet -menn þátt fjölmörgum vopnuðum átökum og bandalagið breyttist í raun í hernaðarsamtök. ====18. og 19. öld==== [[Mynd: Wolastoqew Guides along the Tobique River.jpg|thumb|300px| Wolastoqiyik leiðsögumenn, ljósmynd frá 1862]] Þegar átökum linnti smám saman á fyrsta fjórðungi 18. aldar, höfðu loðskinnastofnarnir rýrnað verulega og skinnaverslun dregist verulega saman. Lítil von var til þess að Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið gæti snúið aftur til hefðbundinna lífshátta. Eftir að Bretar höfðu að lokum náð yfirráðum yfir landsvæðum Wolastoqiyik / Maliseet -fólksins jókst landnám þeirra hratt, sem leiddi til átaka í samskiptum við frumbyggjana. Aðal ræktunarsvæði þeirra meðfram fljótinu hafði verið tekið af Evrópskum innflytjendum sem lögðu undir sig allt ræktunarland meðfram Saint John-ánni, sem Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið hafði áður nýtt, og hrakti þá þannig frá meira en sextíu þúsund hektörum af frjósömu landi. <ref>Andrea Bear Nicholas (2011). "Settler Imperialism and the Dispossession of the Maliseet, 1758-1765". In Reid, John G.; Savoie, Donald J. (eds.). Shaping an Agenda for Atlantic Canada. Winnipeg: Fernwood. Bls. 24.</ref> Bresk nýlenduyfirvöld stofnuðu 1776 svo kallað verndarsvæði (reservat) og ætluðu að gera bændur úr Wolastoqiyik / Maliseet -fólkinu og siðmennta það. En flestir þeirra neituðu að setjast að á þessum svæðum og kusu fremur að reyna að sjá sér farborða með veiðum og hefðbundnu lífi. Aðrir þeir asóttust eftir vinnu sem sveitamenn, skógarhöggsmenn, körfugerðarmenn, leiðsögumenn fyrir veiðimenn og stangveiðimenn. Margir héldu þó áfram hirðingjalífinu, tjölduðu nálægt hvítum byggðum, fóru hús úr húsi og seldu vörur sínar. Evrópubúar hófu [[Kartafla|kartöflurækt]] í stórum stíl í Maine og New Brunswick um miðja 19. öld, sem skapaði nýjan markað og eftirspurn eftir starfskröftum, margir úr hópi Wolastoqiyik / Maliseet -fólksins tóku að vinna við það. <ref> Bruce G. Trigger (Hrsg.): Handbook of North American Indians. Vol. 15: Northeast. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1978, ISBN 0-16-004575-4.</ref> ====20. og 21. öld==== Snemma á 20. öld reyndi kanadíska ríkisstjórnin að flytja Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið saman á fáein svæði þar sem voru betri efnahagslegir möguleikar, sérstaklega atvinnutækifæri í kartöflurækt og -vinnslu. Samskoðar viðleitni var gerð í Maine. Margir úr röðum Wolastoqiyik / Maliseet og Passamaquoddy hafa flutt annað, bæði í Bandaríkjunum og Kanada. Wolastoqiyik-fólk í Quebec hefur að mestu aðlagast fransk-kanadísku samfélagi. Samvæmt manntali 2021 eru um 11.000 manns sem telja sig vera Maliseet<ref>[ https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220921/dq220921a-eng.htm?indid=32990-2&indgeo=0 First Nations—single identity]. Statistics Canada</ref> Allir núlifandi Wolastoqiyik / Maliseet -einstaklingar hafi bæði frumbyggjaforfeður og forfeður frá Evrópu, þar sem blöndun fólks hefur staðið yfir frá 17. öld. Flestir Wolastoqiyik / Maliseet -einstaklingar alast enn upp á verndarsvæðum (Reservate) og kunna eitthvað í tungumáli forfeðra sinna, þótt mjög fáir séu tvítyngdir. Hins vegar er nú mikil áhersla lögð á að endurvekja kunnáttu í málinu. Sjálfsmynd frumbyggja beggja vegna við landamæri Bandaríkjanna og Kanada efldist mjög við stofnun samtakanna Union of ''New Brunswick Indians''<ref>[ https://www.gonewbrunswick.com/en/unbi/ Union of New Brunswick Indians]</ref> árið 1967. Þetta framtak leiddi til samstarfs milli Wolastoqiyik / Maliseet - og Mikmak-þjóðflokkanna og skilaði samvinna þeirra miklum árangri, sérlega innan menntamála og það hefur verulega bætt menntunarmöguleika ungs fólks af ættum frumbyggja í austurhluta Kanada og í Maine-fylki og hefur haft mikil áhrif á kjör frumbyggjanna. == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * Brian Cuthbertson (2015)Stubborn Resistance: New Brunswick Maliseet and Mi'kmaq in defence of their lands. Nimbus Publishing. ISBN 1771083468 * Robert M. Leavitt (1995). Maliseet and Micmac : First Nations of the Maritimes. New Ireland Press. ISBN 0920483607 * Andrea Bear Nicholas: Maliseet Aboriginal Rights and Mascarene's treaty, Not Dummer's Treaty, in: William Cowan (Hrsg.): Actes du Dix-Septième Congrés de Algonquinistes, Carleton University Press, Ottawa 1986, S. 215–229. * Bruce G. Trigger (Ritstj.): Handbook of North American Indians. Vol. 15: Northeast. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1978, ISBN 0-16-004575-4. [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] dkz3rzcm0bbj0st4oxprtiiv4hbuns5 1979509 1979412 2026-09-19T08:23:10Z Masae 538 Ritvillur 1979509 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Wohngebiet Maliseet.png|thumb|300px|Brúni og dökkgræni liturinn sýnir sögulegt heimasvæði Wolastoqiyik-fólksins]] '''Wolastoqiyik''' þjóðflokkurinn (sem einnig hafa verið kölluð '''Maliseet'''- eða Malecite-fólkið); eru frumbyggjar norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Landsvæði þeirra nær yfir hluta núverandi [[New Brunswick]] og [[Québec|Quebec]] í [[Kanada]] og hluta af [[Maine]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Heimasvæði þeirra hvar vatnasvæði Saint John fljótsins, sem þeir nefna Wolastoq.<ref>Erickson, Vincent O. (1978). "Maliseet-Passamaquoddy." In Northeast, ed. Bruce G. Trigger. Vol. 15 of Handbook of North American Indians, ed. William C. Sturtevant. Washington, D.C.: Smithsonian Institution, bls. 123.</ref> Landsvæði þeirra lágu að svæðum [[Mikmak]]-fólksins í austri, Penobscot-fólksins í vestri og Passamaquoddy-fólksins í suðri, og að [[St. Lawrence-fljót|St. Lawrence-fljótsinu]] í norðri. Þeir hlutar þjóðflokksins sem búa í Bandaríkjunum nota heitið Maliseet en þeir sem búa í Kanada kalla sig Wolasoqiyik. ==Menningarbrot== Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið var af hefð [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]]. En ólíkt Mikmak nágrönnunum stunduðu þeir einnig talsverða ræktun og höfðu þess vegna mun fastari búsetu. [[Maís|Maísræktun]] var sérstaklega mikilvæg. En þeir ræktuðu einnig [[Reyrgresi|reyrgresi]] (fræðiheiti: Hierochloë odorata), villihrísgrjón (Zizania aquatica), [[Ávöxtur|ávexti]], [[Körfuburkni|körfuburkna]] (Matteuccia struthiopteris), [[Kúrbítur|kúrbít]] (Cucurbita moschata)og lækningajurtir eins og villtur engifer (Asarum canadense), svört hindber (Rubus occidentalis), blóðrót og svarðarhnetur (Apios Americana). <ref> Jason Hall (2015). [https://id.erudit.org/iderudit/acad44_2art01 “Maliseet Cultivation and Climatic Resilience on the Wəlastəkw/St. John River During the Little Ice Age ”]. Acadiensis. Volume 44, Number 2, Summer/Autumn 2015, bls. 3–25 </ref> Það hefur verið umdeilt hvenær maísræktun hófst hjá sessu fólki. Einu ritaðar sögulegar heimildir eru frá Evrópumönnum og af skrifum þeirra hefur það verið ályktað það hafi ekki hafist fyrr en Evrópskir innflytjendur fóru að setjast að á svæðinu. Fornleifarannsóknir hafa hins vegar sýnt að maísræktun hafi hafist í norðuaustur Norður-Ameríku þegar á elleftu öld.<ref> David Demeritt (1991). [https://www.researchgate.net/publication/253644770_Agriculture_climate_and_cultural_adaptation_in_the_prehistoric_Northeast Agriculture, climate, and cultural adaptation in the prehistoric Northeast]. Boston University</ref> Áður en að evrópsk samskipti fóru að hafa mikil áhrif hafði búsetumynstur Wolastoqiyik / Maliseet-fólksins fylgt árstíðum. Að vetrarlagi dvöldu þeir á skógarsvæðum í fjölskyldu veiðihópum– nokkrum fullorðnum karlmönnum ásamt konum þeirra, börnum og stundum öðrum ættingjum– en samsetning hópanna var breytileg frá ári til árs. Á hverju vori sneru fjölskylduhóparnir aftur niður að Saint John-fljótinu og mynduðu heil þorp og stunduðu veiðar, sérlega fiskveiði í ám og vötnum, söfnun á jurtum og rótum og ekki síst ræktun. Wolastoqiyik / Maliseet-fólkið var mjög fært í bátasmíði og bjó til [[Kanó|kanóa]] úr birkiberki sem hentuðu einstaklega vel aðstæðunum á vötnum og ám á svæði þeirra. Kanóarnir voru léttir og auðvelt var að bera þá á milli vatna. Birkibörkur var fjölhæft efni; hann var notaður til að búa til ílát á borð auk þess sem hann myndaði ytra byrði wigwam-bústaða þeirra. Birkibörkur nýttist sem regnfatnaður, skilaboð rituð á börkinn vísuðu ferðalöngum veginn og hinir látnu voru jarðaðir vafðir í birkiberki. Upprunalegar vistarverur þjóðflokksins voru kúftar eða keilulaga vistarverur som voru kallaðar wigwams.<ref>Christian F. Feest (ritstj.): Kulturen der nordamerikanischen Indianer. Könemann, Köln 2000, ISBN 3-8290-0500-8, bls. 97</ref>, Algengasta var eins konar keilutjald sem var búið til með því að reisa grindverk úr stöngum sem voru bundnar saman efst og þekja það með skinnum eða birkiberki. Þessi tjöld voru létt og auðvelt að rúlla saman og flytja á nýjan stað. Þegar fleiri og fleiri tóku sér fasta búsetu á 19. öld tóku rétthyrnd timburhús með hallandi þaki smám saman við af wigwams. Með komu Evrópubúa varð þjóðflokkurinn æ háðari skinnaverslun. [[Loðskinn|Loðskinnin]] komu aðallega af [[Otur|otrum]], [[Bjór (nagdýr)|bjórum]] og [[bísamrotta|bísamrottum]] þótt einnig væri verslað með elgs- og hreindýrahúðir. ===Tungumál=== Tungumál Wolastoqiyik/ Maliseet-fólksins eru mjög líkt tungumálum nágranna þeirra sem öll eru af Algonkísku málaættinni. Þeir kalla mál sitt Wəlastəkwewiyik. Wəlastəkwewiyik og Passamaquoddy eru svo lík að málvísindamenn telja þau vera ólíkar mállýskur fremur en mismunandi tungumál. [[Algonkínsk tungumál|Algonkínsk-tungumál]] eru fjölsamsett mál þar sem orðum og orðhlutum er skeytt saman þannig að eitt orð getur borið merkingu heillar setningar. Auk þess eru mörg orð eins í grunnformi hvort sem þau gegna hlutverki [[Nafnorð|nafnorðs]] eða [[Sagnorð|sagnorðs]], og er orðflokkurinn því tilgreindur með viðskeytum.<ref> Marianne Mithun (2001). The languages of Native North America. Cambridge University Press. ISBN 9780521232289</ref> ===Trú og trúboð=== [[Mynd:Glooscap turning a man into a cedar tree.jpg|thumb|300px| Glooscap gerir man að tré]] Í trúarhugmyndum Wolastoqiyik / Maliseet er æðsta aldlega veran Gici Niwaskw – sem þýðir ''hinn mikli andi''. Samkvæmt sköpunarsögunni voru hvorki hljóð né litir til fyrr en Gici Niwaskw fann þörf fyrir það og hófst handa við að skapa heiminn. Til þess kallaði hann fram risavaxna [[Skjaldbaka|skjaldböku]], Tolba, úr frumtóminu og mótaði landið ofan á skel hennar, ásamt skýjunum þar fyrir ofan. Eftir þetta sofnaði hinn mikli andi og dreymdi verur og plöntur sem myndu verða til; þegar hann vaknaði komst hann að því að draumar hans höfðu orðið að veruleika á meðan hann svaf. Þannig fylltist hinn nýskapaði heimur lífverum. Hinn mikli andi er góðviljaður en á ekki í samskiptum við menn. Andinn er aldrei persónugerður og er kynlaus. Það var engin greinarmun gerður á því sem var áþreifanlegt og náttúrulegt og því sem var yfirnáttúrulegt eða andlegt. Veröldin var öll lifandi, í dýrum, sólinni, árnum, tjám og steinum voru andar eða krafta. Sólin gegndi sérstöku hlutverki, alheimurinn allur var gegnsýrður af anda sem nefndist mntu eða manitou. Það var hin andlega vera Glooscap (eða Klu'skap), sem kenndi fólkinu hvernig alheimurinn hefði orðið til og hvernig allt tengdist.<ref> Joshua J. Mark (2025). [https://www.worldhistory.org/article/2626/glooscap-tales Glooscap tales]. World History Encyclopedia</ref> Jesúítar trúboðar komu fyrst til Maliseet-fólks 1611 en það var ekki fyrr en 1677 sem trúboðið fór að bera árangur og flestir þeirra tóku kaþólska trú.<ref> Mooney, J. (1910).[ https://www.newadvent.org/cathen/09570a.htm Maliseet Indians]. New Advent website</ref> ==Stjórnun== Samkvæmt munnlegri hefð þjóðflokksins voru þeir sem voru valdir sem höfðingjar (fleirtala ''Sakomak'', í eintölu: ''Sakom'') upphaflega yfirleitt komnir vel til ára sinna og með stuðningi ráðgjafa stýrðu þeir stórfjölskyldum. Þessir höfðingjar höfðu í upphafi lítil völd og gátu aðeins tekið ákvarðanir á grundvelli persónulegrar virðingar og í samráði við alla meðlimi samfélagsins. Þegar Wabanaki-bandalagið var stofnað og efldist öðluðust höfðingjarnir aukin völd til að tryggja stöðugleika í forystu hinna ýmsu bandalagsþjóða. Á 17. öld virðast Wolastoqiyik / Maliseet -menn hafa haft yfirhöfðingja fyrir öllum þjóðflokknum sem bjó í aðalþorpinu. Auk sex friðarhöfðingja (Sakomak) voru einnig stríðshöfðingjar kallaðir ''Kinapíyek'' / ''Kinapiyik'' (eintala: ''Kinap''). Sem stríðshöfðingi var sá valinn sem hafði sannað kunnáttu sína og hugrekki í stríði. Það var heldur enginn ákveðinn fjöldi Kinapíyek, en venjulega var aðeins einn slíkur höfðingi í þjóðflokknum. Með með kanadísku alríkislögunum frá 1876, svo kölluð ''Indian Act'' (''Indíánalögin'') var einn Wolastoqiyik / Maliseet-höfðingi valinn til til þriggja ára í senn en valdalítill. <ref> Leslie, John F. (2002). [https://canlii.ca/t/skf4 "The Indian Act: An Historical Perspective".] Canadian Parliamentary Review. 25 (2).</ref><ref> Hanson, Erin (2009). [https://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/the_indian_act/ "The Indian Act".] Indigenous Foundations. University of British Columbia.</ref> === Wabanaki-bandalagið === [[Mynd:Wabanaki Confederacy (Native Names).png|thumb|300px| Wabanaki bandalagið]] [[Mynd:Wabanaki Union Symbol.png|thumb|300px|Tákn Wabanaki bandalagsins]] Wabanaki-bandalagið (einnig nefnt Wabenaki eða Wobanaki – sem þýðir „fólk dögunar“ eða „fólk austursins“ og Wabanakia, „land dögunar“) <ref>Bilodeau, Christopher J. (May 1, 2013).[ https://www.jstor.org/stable/10.14321/frencolohist.14.2013.0001 "Understanding Ritual in Colonial Wabanakia".] French Colonial History. 14: 1–32. doi:10.14321/frencolohist.14.2013.0001. JSTOR 10.14321/frencolohist.14.2013.0001</ref> er bandalag frumbyggjaþjóða í norðaustur Norður-Ameríku sem samanstendur af fimm helstu þjóðflokkum algonkín-mælandi fólks: Abenaki, Mikmak, Wolastoqiyik / Maliseet, Passamaquoddy (Peskotomuhkati) og Penobscot. Munnleg saga Wolastoqiyik-manna og bandamanna þeirra segir að þær hafi staðið saman í margar aldir gegn bandalagi [[Írókesar|Írókesa]]-þjóða, sem nefnt var Haudenosaunee, sem ógnaði landsvæðum þeirra og lífsháttum. Koma Evrópumanna á 16. öld gjörbreytti nauðsyn samstöðu gegn sameiginlegum óvini sem leiddi fram til stofnunar Wabanaki-bandalagsins. Annarsvegar var útþensla bandalags Írókesa sem var mjög herskátt frá 17. öld fram til ásins 1862, og hinsvegar var yfirgangur og ásækni Breta.<ref>Girard, Camil, and Carl Brisson. Essay. In Alliances Et traités Avec Les Peuples Autochtones Du Québec: L'histoire De La Première Nation Wolastoqiyik Wahsipekuk: La Nation Malécite Du Saint-Laurent, 148. Québec: Presses de l'Université Laval, 2021.</ref> Samband þeirra þjóðflokka sem voru hlutar af Wabanaki-bandalaginu við franska kaupmenn og sjómenn frá miðri 16. öld var yfirleitt vinsamlegt og þrátt fyrir að franski konungurinn hafi formlega talið sig ráða yfir löndum þeirra var nærvera franskra yfirvalda lítil í upphafi. Samskipti við Breta, bresk yfirvöld og her voru af öðrum toga. Wabanaki-bandalagið studdi Frakka í röð nýlendustríða gegn Bretum um yfirráð yfir svæðinu á árunum 1688 til 1759. Þegar Frakkar töpuðu síðan stríðinu gegn Bretum og neyddust til að láta af hendi yfirráðið, fóru allt fleiri enskir landnemar að flytja inn á landsvæði Wabanaki-bandalagsins og yfirtaka landsvæði án þessa að greiða fyri það. Wabanaki-bandalagið var formlega lagt niður 1962 sem hernaðarbandalag en lifir enn og vinnur að sameiginlegum menningarmálum ==Sögubrot== Elstu fornleifafundir sýna að það hefur búið fólk við Saint John-fljótið í 10.000 ár. Hvort það var Maliseet-fólkið eða forfeður þeirra er ekki hægt að segja. Á þessum árþúsundum hafa orðið miklar breytingar og sveiflur í veðurfari og samsvarandi gróður- og dýralífi og íbúarnir hafa aðlagað tækni og lifnaðarhætti að þessum breytingum. Landnám og útbreiðsla Evrópubúa skapaði deilur og baráttu milli frumbyggjanna og landnema. stríðsátökin snerust um auðlindir á landsvæðum þjóðflokkana, þar sem Wolastoqiyik / Maliseet-fólkið og aðrir frumbyggjar áttu mest undir og höfðu mest að tapa. Svæðið á sér flókna sögu í tengslum við Bretland, Frakkland og Bandaríkin, en hvert þessara ríkja setti sínar eigin reglur og viðmið varðandi samskiptin við frumbyggjana og sviku iðulega gefin loforð. Oft var þeim ekki einu sinni boðið að taka þátt í samningaviðræðum eða ákvarðanatöku um lausn deilumála. ===Norræn samskipti?=== [[Mynd: Bay of Fundy (MODIS 2025-02-10).jpg|thumb|300px|Vetrarmynd av Fundy-flóa, Saint John-fljóð í vinstra kanti]] [[Mynd:Wpdms nasa topo bay of fundy - en.jpg|thumb|300px| Fundy-flói]] Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum norrænna manna og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur Norður-Ameríku. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Wolastoqiyik / Maliseet eru það [[Beótúk]], [[Innu]] og [[Mikmak]] og þar að auki [[Inúítar]]. Lndlýsingar en einkum lýsing á landsgæðum í þessum tveimur sögum bend til þess að það svæði er nefnt [[Vínland]] hafi verið þar sem nú er nefnt New Brunswick, sérstaklega Fundyflói og Miramichi.<ref>Jordan Gill (2019). [https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/vikings-new-brunswick-butternut-1.5335566 How an endangered tree may link Vikings to New Brunswick]. CBC News October 26, 2019</ref> Sérlega á þetta við lýsingar á Hópi og Straumeyju og Straumsfirði í Eiríks sögu. Lýsingin á Hópi fellur vel að lýsingum Evrópumanna sem komu að árósum Saint John-fljóts á 16. öld. Fundy-flói (enska: Bay of Fundy, franska: Baie de Fundy), sem er flói á milli kanadísku fylkjanna New Brunswick og Nova Scotia, er talin koma heim og saman við Straumsfjörð.<ref> Páll Bergþórsson, [https://baekur.is/bok/010b2d7f-4046-41b2-b72b-a1ad878e4887/Vinlandsgatan Vínlandsgátan]. Mál og menning, Reykjavík, 1997. ISBN 9979315849</ref><ref>Ulrich Johann (2022). [https://www.researchgate.net/profile/Ulrich-Johann/publication/367096087_Routes_and_places_of_the_Norse_in_Vinland_revisited/links/63c14f1d3b521f1d4d87620c/Routes-and-places-of-the-Norse-in-Vinland-revisited.pdf Fundit Vínlad góða]. The Norse Vinland expeditions revisited</ref> Enda eru þar einhverjir sterkustu hafsstraumar í heimi sem stafa af því að þar er mesti munur á flóði og fjöru í heiminum (að meðaltali um 16 metrar)<ref> US Department of Commerce, National Oceanic and Atmospheric Administration. [https://oceanservice.noaa.gov/facts/highesttide.html "Where is the highest tide?"]. oceanservice.noaa.gov.</ref>. Ef svo er þá hafa þeir Skrælingjar sem nefndir eru í sögunum verið Wolastoqiyik / Maliseet -menn. ===Nýlendusaga=== ====17. öldin==== Þegar Evrópubúar komu fyrst til sögunnar bjuggu Wolastoqiyik / Maliseet -menn í þorpum sem voru varin varnarvirkjum og ræktuðu maís, baunir og aðrar jurtir. Þar að auki söfnuðu þeir ávöxtum, berjum, hnetum og öðrum náttúruafurðum og veiddu fisk og villibráð. Í skriflegum heimildum frá fyrri hluta 16. aldar er minnst á stórt þorp frumbyggja við árósa Saint John-fljótsins. Franskir landkönnuðir voru fyrstir til kaupa loðdýraskinn af Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið en sú verslun hafði mili áhrif að breyta menningu og lífsafkomu þeirra. Franskir jesúítar stofnuðu trúboðsstöðvar og stæsti hluti fólksin tók kaþólska trú. Samskiptin við Frakka voru yfirleitt vinsamleg og hjónabönd franskra landnema og fólks af þjóðflokki Wolastoqiyik / Maliseet styrktu sambandið. Franska virkið Fort La Tour, sem reist var við árósa Saint John-fljóts 1631, varð miðstöð verslunar og samskipta. Grífurleg mannfækkun átti sér stað vegna skæðra sjúkdóma, sem Evrópumenn báru með sér en þrátt fyrir það lifðu enn flestir Wolastoqiyik / Maliseet -menn á hefðbundin hátt en stunduðu einnig í vaxandi mæli loðdýraveiðar með gildum. Eftir því sem landnemum Frakka og Breta fjölgaðu í Norður-Ameríku jókst samkeppnin um yfirráð yfir auðlindum og landsvæðum í álfunni. Auk þess voru háð stríð sem voru fremst framhald átaka í Evrópu. Hin arðbæra loðskinnaverslun á svæðinu dróst saman vegna óróans, en átök Frakka og Englendinga beindust einkum að svæðinu milli Quebec og Port-Royal á Nova Scotia. Vopnuð átök færðust einnig í aukana á neðri hluta Saint John-fljóts. Á þessu tímabili jókst mikilvægi ræktunar, meðal annars kartöflur og aðrar nytjajurtir sem áður höfðu einungis verið ræktaðar sunnan við svæðið. Wolastoqiyik / Maliseet -menn eins og aðrar þjóðir Wabanaki-bandalagsins urðu mikilvægir bandamenn Frakka í baráttunni gegn Englendingum. Seint á 17. öld og fram á þá 18., tóku Wolastoqiyik / Maliseet -menn þátt fjölmörgum vopnuðum átökum og bandalagið breyttist í raun í hernaðarsamtök. ====18. og 19. öld==== [[Mynd: Wolastoqew Guides along the Tobique River.jpg|thumb|300px| Wolastoqiyik leiðsögumenn, ljósmynd frá 1862]] Þegar átökum linnti smám saman á fyrsta fjórðungi 18. aldar, höfðu loðskinnastofnarnir rýrnað verulega og skinnaverslun dregist verulega saman. Lítil von var til þess að Wolastoqiyik / Maliseet-fólkið gæti snúið aftur til hefðbundinna lífshátta. Eftir að Bretar höfðu að lokum náð yfirráðum yfir landsvæðum Wolastoqiyik / Maliseet-fólksins jókst landnám þeirra hratt, sem leiddi til átaka í samskiptum við frumbyggjana. Aðal ræktunarsvæði þeirra meðfram fljótinu hafði verið tekið af Evrópskum innflytjendum sem lögðu undir sig allt ræktunarland meðfram Saint John-ánni, sem Wolastoqiyik / Maliseet-fólkið hafði áður nýtt, og hrakti þá þannig frá meira en sextíu þúsund hektörum af frjósömu landi. <ref>Andrea Bear Nicholas (2011). "Settler Imperialism and the Dispossession of the Maliseet, 1758-1765". In Reid, John G.; Savoie, Donald J. (eds.). Shaping an Agenda for Atlantic Canada. Winnipeg: Fernwood. Bls. 24.</ref> Bresk nýlenduyfirvöld stofnuðu 1776 svo kallað verndarsvæði (reservat) og ætluðu að gera bændur úr Wolastoqiyik / Maliseet-fólkinu og siðmennta það. En flestir þeirra neituðu að setjast að á þessum svæðum og kusu fremur að reyna að sjá sér farborða með veiðum og hefðbundnu lífi. Aðrir þeira sóttust eftir vinnu sem sveitamenn, skógarhöggsmenn, körfugerðarmenn, leiðsögumenn fyrir veiðimenn og stangveiðimenn. Margir héldu þó áfram hirðingjalífinu, tjölduðu nálægt hvítum byggðum, fóru hús úr húsi og seldu vörur sínar. Evrópubúar hófu [[Kartafla|kartöflurækt]] í stórum stíl í Maine og New Brunswick um miðja 19. öld, sem skapaði nýjan markað og eftirspurn eftir starfskröftum, margir úr hópi Wolastoqiyik / Maliseet-fólksins tóku að vinna við það. <ref> Bruce G. Trigger (Hrsg.): Handbook of North American Indians. Vol. 15: Northeast. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1978, ISBN 0-16-004575-4.</ref> ====20. og 21. öld==== Snemma á 20. öld reyndi kanadíska ríkisstjórnin að flytja Wolastoqiyik / Maliseet -fólkið saman á fáein svæði þar sem voru betri efnahagslegir möguleikar, sérstaklega atvinnutækifæri í kartöflurækt og -vinnslu. Samskoðar viðleitni var gerð í Maine. Margir úr röðum Wolastoqiyik / Maliseet og Passamaquoddy hafa flutt annað, bæði í Bandaríkjunum og Kanada. Wolastoqiyik-fólk í Quebec hefur að mestu aðlagast fransk-kanadísku samfélagi. Samvæmt manntali 2021 eru um 11.000 manns sem telja sig vera Maliseet.<ref>[ https://www150.statcan.gc.ca/n1/daily-quotidien/220921/dq220921a-eng.htm?indid=32990-2&indgeo=0 First Nations—single identity]. Statistics Canada</ref> Allir núlifandi Wolastoqiyik / Maliseet-einstaklingar hafi bæði frumbyggjaforfeður og forfeður frá Evrópu, þar sem blöndun fólks hefur staðið yfir frá 17. öld. Flestir Wolastoqiyik / Maliseet-einstaklingar alast enn upp á verndarsvæðum (Reservate) og kunna eitthvað í tungumáli forfeðra sinna, þótt mjög fáir séu tvítyngdir. Hins vegar er nú mikil áhersla lögð á að endurvekja kunnáttu í málinu. Sjálfsmynd frumbyggja beggja vegna við landamæri Bandaríkjanna og Kanada efldist mjög við stofnun samtakanna Union of ''New Brunswick Indians''<ref>[ https://www.gonewbrunswick.com/en/unbi/ Union of New Brunswick Indians]</ref> árið 1967. Þetta framtak leiddi til samstarfs milli Wolastoqiyik / Maliseet- og Mikmak-þjóðflokkanna og skilaði samvinna þeirra miklum árangri, sérlega innan menntamála og það hefur verulega bætt menntunarmöguleika ungs fólks af ættum frumbyggja í austurhluta Kanada og í Maine-fylki og hefur haft mikil áhrif á kjör frumbyggjanna. == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * Brian Cuthbertson (2015)Stubborn Resistance: New Brunswick Maliseet and Mi'kmaq in defence of their lands. Nimbus Publishing. ISBN 1771083468 * Robert M. Leavitt (1995). Maliseet and Micmac : First Nations of the Maritimes. New Ireland Press. ISBN 0920483607 * Andrea Bear Nicholas: Maliseet Aboriginal Rights and Mascarene's treaty, Not Dummer's Treaty, in: William Cowan (Hrsg.): Actes du Dix-Septième Congrés de Algonquinistes, Carleton University Press, Ottawa 1986, S. 215–229. * Bruce G. Trigger (Ritstj.): Handbook of North American Indians. Vol. 15: Northeast. Smithsonian Institution Press, Washington D.C. 1978, ISBN 0-16-004575-4. [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] jvolmjwk2lkka9f3p91xbdxjo2gb34n 10 192860 1979435 2026-09-19T00:12:26Z Fyxi 84003 Nýtt snið 1979435 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Fylkishöfuðborgir Kanada | title = Höfuðborgir [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkja og sjálfstjórnarsvæða Kanada]] | state = {{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} | bodyclass = hlist | above = [[Ottawa]] ('''[[Kanada|CA]]''') | group1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði#Fylki|Fylki]] | list1 = * [[Edmonton]] ('''[[Alberta (fylki)|AB]]''') * [[Viktoría (Bresku-Kólumbíu)|Viktoría]] ('''[[Breska-Kólumbía|BC]]''') * [[Winnipeg]] ('''[[Manitóba|MB]]''') * [[Fredericton]] ('''[[Nýja-Brúnsvík|NB]]''') * [[St. John's (Nýfundnalandi og Labrador)|St. John's]] ('''[[Nýfundnaland og Labrador|NL]]''') * [[Halifax (Nova Scotia)|Halifax]] ('''[[Nova Scotia|NS]]''') * [[Torontó]] ('''[[Ontaríó|ON]]''') * [[Charlottetown]] ('''[[Eyja Játvarðs prins|PE]]''') * [[Québecborg]] ('''[[Québec|QC]]''') * [[Regina]] ('''[[Saskatchewan|SK]]''') | group2 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði#Sjálfstjórnarsvæði|Sjálfstjórnarsvæði]] | list2 = * [[Yellowknife]] ('''[[Norðvesturhéruðin|NT]]''') * [[Iqaluit]] ('''[[Núnavút|NU]]''') * [[Whitehorse]] ('''[[Júkon|YT]]''') }}<noinclude> [[Flokkur:Þemasnið]] [[Flokkur:Landafræðisnið]] </noinclude> 5t8b3l9tiu475vpz3rpcs6w4cab6z93 0 192861 1979436 2026-09-19T00:14:39Z Fyxi 84003 Ný síða 1979436 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Charlottetown | nafn_í_eignarfalli = Charlottetown | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Charlottetown, PEI skyline.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Eyja Játvarðs prins}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{cite web |title=City of Charlottetown |url=https://www.charlottetown.ca/ |url-status=live |access-date=October 9, 2019 |publisher=City of Charlottetown |archive-url=https://web.archive.org/web/20180615220537/https://www.charlottetown.ca/ |archive-date=June 15, 2018}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2022 | mannfjöldi_heild = 40500 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun = −04:00 | tímabelti_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun_sumartími = −03:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Charlottetown''' er höfuðstaður og stærsta borg [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkisins]] [[Eyja Játvarðs prins|Eyju Játvarðs prins]] í [[Kanada]]. Íbúafjöldinn er talinn vera um 40.500 (2022).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin var stofnuð árið 1764 og er nefnd eftir [[Karlotta af Mecklenburg-Strelitz|Karlottu af Mecklenburg-Strelitz]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Kanada]] sh0jaseocfwx2mi1jdp7yvj0a9ohwyo 1979498 1979436 2026-09-19T02:16:20Z Fyxi 84003 1979498 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Charlottetown | nafn_í_eignarfalli = Charlottetown | nafn_á_frummáli = <!-- ef það er ekki eins og íslenska heitið --> | tegund_byggðar = [[Höfuðborg|Fylkishöfuðborg]] | mynd = Charlottetown, PEI skyline.jpg | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = | kort_texti = | teiknibóla_kort = Kanada | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning í Kanada | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Kanada}} | undirskipting_gerð1 = [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|Fylki]] | undirskipting_nafn1 = {{fáni|Eyja Játvarðs prins}} | undirskipting_gerð2 = | undirskipting_nafn2 = | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = <ref name="mannfjöldi">{{Cite web |url=https://www150.statcan.gc.ca/t1/tbl1/en/tv.action?pid=1710015501 |title=Population estimates, July 1, by census subdivision, 2021 boundaries |publisher=[[Statistics Canada]] |access-date=2026-09-19}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2022 | mannfjöldi_heild = 48.118 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | tímabelti = [[Atlantshafstími|AST]] | utc_hliðrun = −04:00 | tímabelti_sumartími = [[Atlantshafstími|ADT]] | utc_hliðrun_sumartími = −03:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | svæðisnúmer = | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Charlottetown''' er höfuðstaður og stærsta borg [[Kanadísk fylki og sjálfstjórnarsvæði|fylkisins]] [[Eyja Játvarðs prins|Eyju Játvarðs prins]] í [[Kanada]]. Íbúafjöldinn er talinn vera um 48.100 (2025).<ref name="mannfjöldi" /> Borgin var stofnuð árið 1764 og er nefnd eftir [[Karlotta af Mecklenburg-Strelitz|Karlottu af Mecklenburg-Strelitz]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Fylkishöfuðborgir Kanada}} {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Kanada]] oxr6fyd1gm9nas08lumamm1ibjvr79e 10 192862 1979439 2026-09-19T00:17:51Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Nýja-Skotland]] á [[Snið:Country data Nova Scotia]] yfir tilvísun 1979439 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Snið:Country data Nova Scotia]] 3tiehpzu08i7yihhme4lmvx067vloqu 0 192863 1979449 2026-09-19T00:57:46Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Ontario]] á [[Ontaríó]] yfir tilvísun 1979449 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Ontaríó]] dcidrhtzfph1m8p5g5qcs0e91l3pduj 0 192864 1979452 2026-09-19T01:03:37Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Windsor (Ontario)]] á [[Windsor (Ontaríó)]] 1979452 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Windsor (Ontaríó)]] 6iuwxn54rxvyz0uyxjnakl8rng30bz9 14 192865 1979455 2026-09-19T01:05:41Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Ontario]] á [[Flokkur:Ontaríó]] 1979455 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Ontaríó]] qvdu4zqjpsmyqdcw441vtq9zl1vpi58 10 192866 1979464 2026-09-19T01:10:12Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Ontario]] á [[Snið:Country data Ontaríó]] 1979464 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Snið:Country data Ontaríó]] 8zrod02x3r5pyime1zagc8v81m1jid6 14 192867 1979469 2026-09-19T01:19:13Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Manitoba]] á [[Flokkur:Manitóba]] 1979469 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Manitóba]] k3w8jg5qj57ybxq9oh57bmjn83bsacz 14 192868 1979474 2026-09-19T01:20:50Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Borgir í Manitoba]] á [[Flokkur:Borgir í Manitóba]] 1979474 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Borgir í Manitóba]] 4wivytxh7xm0q4d4ck0fyv6fjkcoe0w 10 192869 1979478 2026-09-19T01:21:58Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Snið:Country data Manitoba]] á [[Snið:Country data Manitóba]] 1979478 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Snið:Country data Manitóba]] havmwkx20smp463gd95a5sexaw9u4wz 14 192870 1979481 2026-09-19T01:24:36Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Flokkur:Bæir í Manitoba]] á [[Flokkur:Bæir í Manitóba]] 1979481 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[:Flokkur:Bæir í Manitóba]] ed1luy3ccd5555uu08tvtl8gg33arlz 0 192871 1979484 2026-09-19T01:29:11Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Reykjavik (Manitoba)]] á [[Reykjavik (Manitóba)]] 1979484 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Reykjavik (Manitóba)]] 3c9y4fus5n6o7u849cfdze9jc0a41p0 0 192872 1979487 2026-09-19T01:43:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Riverton, Manitoba]] á [[Riverton (Manitóba)]] 1979487 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Riverton (Manitóba)]] 08vvbz26zoypo01wssqljwf1tvcgjxd 1 192873 1979489 2026-09-19T01:43:35Z Fyxi 84003 Fyxi færði [[Spjall:Riverton, Manitoba]] á [[Spjall:Riverton (Manitóba)]] 1979489 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Spjall:Riverton (Manitóba)]] svfvls8z7s1h2z0mmzsd3rq31ap0w9u