Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 950 1981291 1981050 2026-10-01T11:04:04Z Torfifagri 33930 /* Bækur */ bætti inn nokkrum bókum á listann. 1981291 wikitext text/x-wiki [[Image:megas_DSC07085_NY.jpg|thumb|right|260px|Megas á Sjómannadaginn í Reykjavík (2011)]] '''Magnús Þór Jónsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[7. apríl]] [[1945]] í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i, d. [[6. júlí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]], dægurlagahöfundur, [[rithöfundur]] og [[myndlistarmaður]], hann var best þekktur undir [[listamannsnafn]]inu '''Megas'''. Megas var sonur skáldkonunnar [[Þórunn Elfa Magnúsdóttir|Þórunnar Elfu Magnúsdóttur]] og Jóns Þórðarsonar kennara og rithöfundar. Magnús Magnússon nafni hans og móðurafi var verkamaður í [[Reykjavík]] og sjómaður. Margrét, amma Megasar, var frá Horni í [[Skorradalur|Skorradal]] en föðurforeldrarnir [[Snæfellsnes|Snæfellingar]]. Megas ólst upp í [[Norðurmýri]]nni í Reykjavík og gekk í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskólann]] og svo í [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann í Reykjavík]], þaðan sem hann lauk stúdentsprófi árið 1965. Þá vann hann um hríð sem gjaldkeri í Landsbankanum, en hélt svo til Noregs til að stunda nám í þjóðháttafræði við Háskólann í [[Osló]]. Megas byrjaði snemma að fást við lagasmíðar og textagerð, lærði á píanó og samdi meðal annars lagið „Gamli sorrí Gráni“ fyrir fermingu. Á gagnfræðaskólaárunum samdi hann menúetta áður en hann hellti sér út í þjóðlagapælingar, keypti sér nótnabók með amerískri alþýðutónlist og lagði sig eftir skandinavískum þjóðlögum. Helstu áhrifavaldar Megasar á æskuárum hans voru [[Halldór Laxness]] og [[Elvis Presley]]. Á menntaskólaárunum tók Megas þátt í að mála leiktjöld fyrir hundrað ára afmælissýningu [[Skugga-Sveinn|Útilegumannanna]] eftir Matthías Jochumsson, gerði myndskreytingar í skólablaðið og fékk nokkur ljóða sinna birt í blaðinu og smásögur. Hann hlustaði á klassík, einkum þungmelta tónlist og [[Bob Dylan]] sem hafði mikil áhrif á hann. Að loknu stúdentsprófi innritaðist Megas í [[Háskóli Íslands|Háskólann]]. Þar rakst hann á nafnið Megas í grískri orðabók og ætlaði að nota það sem skáldanafn þegar hann fékk birta eftir sig smásögu í Lesbók [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. Hann varð að birta söguna undir eigin nafni en notaði listamannsnafnið Megas eftir þetta.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1006899|title=Magnús Þór Jónsson - Megas|website=Ísmús}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Áður en fyrsta [[hljómplata]] hans kom út í Noregi árið 1972 komu út eftir hann þrjú hefti með textum, nótum og teikningum. Þau hétu einfaldlega ''Megas I'' (1968), ''Megas II'' (1969) og ''Megas III'' (1970). Árið 1973 gaf hann heftin þrjú út aftur, endurskoðuð, og bætti fjórða heftinu við, ''Megas IV''. Fyrsta nótnaheftið innihélt lögin „Dauði Snorra Sturlusonar“, „Jón Sigurðsson & sjálfstæðisbarátta Íslendinga“, „Með gati“, „Ófelía“, „Ragnheiður biskupsdóttir“, „Silfur Egils“, „Um óheppilega fundvísi Ingólfs Arnarsonar“, „Um skáldið Jónas“, „Um grimman dauða Jóns Arasonar“ og „Vertu mér samferða inní blómalandið, amma“. Margt af því efni sem birtist í heftunum átti síðar eftir að rata inn á plöturnar hans. Á tónlistarferli sínum urðu ein vinsælustu lögin Megasar: „Spáðu í mig“, „Tvær stjörnur“, „Reykjavíkurnætur“ og „Fatlafól“. <ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/07/07/andlat_megas/?origin=helstu|title=Andlát: Megas|website=Mbl.is|access-date=7. júlí 2026}}</ref> Hann vann með fjölda listamanna á ferli sínum. Þeirra á meðal eru [[Bubbi Morthens]], [[Nýdönsk]], [[Spilverk þjóðanna]] og [[KUKL]]. Viðurkenningar sem hann hlaut á ævinni voru m.a. [[heiðurslaun listamanna]] og [[verðlaun Jónasar Hallgrímssonar]] fyrir framlag sitt til íslenskrar tungu.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262906323d/megas-er-latinn|title=Megas er látinn|website=Vísir.is|date=7. júlí 2026|author=Eiður Þór Árnason}}</ref> Megas var umdeildur og vakti umtal fyrir líferni sitt og hegðun. Hann var um tíma í sambandi við ungan taílenskan [[kynsegin]] mann sem heimsótti hann til Íslands. Hann samdi til hans ástarlögin „Fílahirðirinn frá Súrín“ og „Tvær stjörnur“. Lagið „Litlir sætir strákar“ sem vakti umtal, var líka innblásið af sambandi þeirra sem stóð stutt.<ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/frett/forbodid-samband-megasar-vid-ladyboy/|title=Fjallað um forboðið samband Megasar við „ladyboy“|website=Heimildin|date=16. apríl 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://glatkistan.com/2022/11/16/litlir-saetir-strakar/|title=Litlir sætir strákar|website=Glatkistan|author=Helgi Jónsson|date=16.11.2022}}</ref> Kona sem kynntist honum tvítug sakaði hann um kynferðisbrot og að hafa stráð salti í sárið með laginu „Litla ljót“ sem samsvaraði hennar reynslu um atvikið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212188353d/-kominn-timi-til-ad-hann-se-opin-beradur-|title=Kominn tími til að hann sé opin­beraður|website=Vísir|date=26. nóvember 2021|author=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Eftir andlát hans fór af stað umræða um að honum hefði verið [[slaufun|slaufað]] af [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpinu]], en starfsfólk þar neitaði því alfarið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262907959d/sar-reidir-ruvar-ar-hafna-thvi-ad-megasi-hafi-verid-slaufad|title=Sár­reiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað|author=Jakob Bjarnar|date=10. júlí 2026|website=Vísir}}</ref> == Útgefin verk == === Breiðskífur === *1972 - ''[[Megas (hljómplata)|Megas]]'' *1975 - ''[[Millilending]]'' *1976 - ''[[Fram og aftur blindgötuna]]'' *1977 - ''[[Á bleikum náttkjólum]]'' (með Spilverki þjóðanna) *1978 - ''[[Nú er ég klæddur og kominn á ról]]'' *1986 - ''[[Í góðri trú]]'' *1987 - ''[[Loftmynd (hljómplata)|Loftmynd]]'' *1988 - ''[[Höfuðlausnir]]'' *1988 - ''[[Bláir draumar]]'' (með Bubba) *1990 - ''[[Hættuleg hljómsveit og glæpakvendið Stella]]'' *1992 - ''[[Þrír blóðdropar]]'' *1996 - ''[[Til hamingju með fallið]]'' *1997 - ''[[Fláa veröld]]'' *2000 - ''[[Svanasöngur á leiði]]'' *2001 - ''[[Far ... þinn veg]]'' *2002 - ''[[Englaryk í tímaglasi]]'' *2005 - ''[[Hús datt]]'' (með Súkkat) *2007 - ''[[Frágangur]]'' ásamt Senuþjófunum *2007 - ''[[Hold er mold (hljómplata)|Hold er mold]]'' ásamt Senuþjófunum *2008 - ''[[Á morgun]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[(Hugboð um) Vandræði]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[Aðför að lögum]]'' ásamt Strengjum *2017 - ''[[Ósómaljóð]]'' (Megas syngur Ósómaljóð [[Þorvaldur Þorsteinsson|Þorvaldar Þorsteinssonar]]) === Tónleikaplötur === *1979 - ''[[Drög að sjálfsmorði]]'' - tónleikar í [[Menntask%C3%B3linn_vi%C3%B0_Hamrahl%C3%AD%C3%B0|MH]] (með Sjálfsmorðssveitinni) *1994 - ''[[Drög að upprisu]]'' - tónleikar í MH (með Nýdönsk) *2006 - ''[[Greinilegur púls]]'' - upptaka frá 1991 *2006 - ''[[Passíusálmar í Skálholti]]'' - upptaka frá 2001 *2009 - ''[[Segðu ekki frá (með lífsmarki)]]'' - tvöföld tónleikaplata (ásamt Senuþjófum) === Safnplötur === *1993 - ''[[Paradísarfuglinn (hljómplata)|Paradísarfuglinn]]'' *2002 - ''[[Megas 1972–2002]]'' *2002 - ''[[(Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta]]'' *2012 - ''[[Megas raular lögin sín]]'' *2020 - ''[[Syngdu eitthvað gamalt!]]'' === Safnkassar === *1986 - ''[[Megas allur]]'' - safnkassi með öllum plötum Megasar fram til 1986, ásamt tveimur plötum með óútgefnu efni og efni af plötum með öðrum listamönnum === Annað === *2001 - ''[[Haugbrot]]'' - hljómorð (Megas les úr verkum sínum við undirleik) *2013 - ''[[Jeppi á fjalli]]'' - lög úr samnefndu leikriti, lög og textar eftir Megas og Braga Valdimar Skúlason === Smáskífur === *1975 - ''[[Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína]]'' === Aðrir listamenn flytja lög Megasar === *1997 - ''Megasarlög'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Pældu í því sem pælandi er í'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Magga Stína syngur Megas'' === Bækur === *1968 - ''[[Megas I]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1968 - ''[[Megas II]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1973 - ''[[Megas III]]'', ljóðabók]] *1985 - ''[[Þríhyrningur með afar hvössu horni]], myndasaga'' *1990 - ''[[Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *1991 - ''[[Textar]]'' *1994 - ''[[Björn og Sveinn eða makleg málagjöld]]'' *2001 - ''[[Megas. Greinasafn eftir ýmsa höfunda, myndir, nótur, viðtöl]]''. Mál og menning 2001 *2009/2010 - ''Megas I-III Pjáturútgáfa'' (í fyrst 20, svo 100 eintökum númeruð og árituð) *2010 - ''[[Dagur kvennanna: nóvella í fjórum hlutum]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *2012 - ''[[Megas: Textar 1966-2011]]'' *2015 - ''[[(Esenis tesenis tera) Viðrini veit ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar]]'' eftir Óttar Guðmundsson *2017 - ''[[Geitungabúið mitt : (ekki er allt sem sýnist þó sjáist)]]'' [[Flokkur:Megas]] {{fd|1945|2026}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == * Þórunn Valdimarsdóttir. 1993. ''Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ''. Mál og menning, Reykjavík. * Jónatan Garðarsson. 2002. „Megas 1972-2002“. Æviágrip í bæklingi plötunnar ''Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta''. Íslenskir tónar, Reykjavík. * Óttar Guðmundsson. 2015. ''(Esenis tesenis tera) Viðrini tel ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar''. Skrudda. 17im0y6ozwydif1bnl6x3ywfkm8waoh 1981297 1981291 2026-10-01T11:56:48Z Torfifagri 33930 /* Annað */ 1981297 wikitext text/x-wiki [[Image:megas_DSC07085_NY.jpg|thumb|right|260px|Megas á Sjómannadaginn í Reykjavík (2011)]] '''Magnús Þór Jónsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[7. apríl]] [[1945]] í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i, d. [[6. júlí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]], dægurlagahöfundur, [[rithöfundur]] og [[myndlistarmaður]], hann var best þekktur undir [[listamannsnafn]]inu '''Megas'''. Megas var sonur skáldkonunnar [[Þórunn Elfa Magnúsdóttir|Þórunnar Elfu Magnúsdóttur]] og Jóns Þórðarsonar kennara og rithöfundar. Magnús Magnússon nafni hans og móðurafi var verkamaður í [[Reykjavík]] og sjómaður. Margrét, amma Megasar, var frá Horni í [[Skorradalur|Skorradal]] en föðurforeldrarnir [[Snæfellsnes|Snæfellingar]]. Megas ólst upp í [[Norðurmýri]]nni í Reykjavík og gekk í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskólann]] og svo í [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann í Reykjavík]], þaðan sem hann lauk stúdentsprófi árið 1965. Þá vann hann um hríð sem gjaldkeri í Landsbankanum, en hélt svo til Noregs til að stunda nám í þjóðháttafræði við Háskólann í [[Osló]]. Megas byrjaði snemma að fást við lagasmíðar og textagerð, lærði á píanó og samdi meðal annars lagið „Gamli sorrí Gráni“ fyrir fermingu. Á gagnfræðaskólaárunum samdi hann menúetta áður en hann hellti sér út í þjóðlagapælingar, keypti sér nótnabók með amerískri alþýðutónlist og lagði sig eftir skandinavískum þjóðlögum. Helstu áhrifavaldar Megasar á æskuárum hans voru [[Halldór Laxness]] og [[Elvis Presley]]. Á menntaskólaárunum tók Megas þátt í að mála leiktjöld fyrir hundrað ára afmælissýningu [[Skugga-Sveinn|Útilegumannanna]] eftir Matthías Jochumsson, gerði myndskreytingar í skólablaðið og fékk nokkur ljóða sinna birt í blaðinu og smásögur. Hann hlustaði á klassík, einkum þungmelta tónlist og [[Bob Dylan]] sem hafði mikil áhrif á hann. Að loknu stúdentsprófi innritaðist Megas í [[Háskóli Íslands|Háskólann]]. Þar rakst hann á nafnið Megas í grískri orðabók og ætlaði að nota það sem skáldanafn þegar hann fékk birta eftir sig smásögu í Lesbók [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. Hann varð að birta söguna undir eigin nafni en notaði listamannsnafnið Megas eftir þetta.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1006899|title=Magnús Þór Jónsson - Megas|website=Ísmús}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Áður en fyrsta [[hljómplata]] hans kom út í Noregi árið 1972 komu út eftir hann þrjú hefti með textum, nótum og teikningum. Þau hétu einfaldlega ''Megas I'' (1968), ''Megas II'' (1969) og ''Megas III'' (1970). Árið 1973 gaf hann heftin þrjú út aftur, endurskoðuð, og bætti fjórða heftinu við, ''Megas IV''. Fyrsta nótnaheftið innihélt lögin „Dauði Snorra Sturlusonar“, „Jón Sigurðsson & sjálfstæðisbarátta Íslendinga“, „Með gati“, „Ófelía“, „Ragnheiður biskupsdóttir“, „Silfur Egils“, „Um óheppilega fundvísi Ingólfs Arnarsonar“, „Um skáldið Jónas“, „Um grimman dauða Jóns Arasonar“ og „Vertu mér samferða inní blómalandið, amma“. Margt af því efni sem birtist í heftunum átti síðar eftir að rata inn á plöturnar hans. Á tónlistarferli sínum urðu ein vinsælustu lögin Megasar: „Spáðu í mig“, „Tvær stjörnur“, „Reykjavíkurnætur“ og „Fatlafól“. <ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/07/07/andlat_megas/?origin=helstu|title=Andlát: Megas|website=Mbl.is|access-date=7. júlí 2026}}</ref> Hann vann með fjölda listamanna á ferli sínum. Þeirra á meðal eru [[Bubbi Morthens]], [[Nýdönsk]], [[Spilverk þjóðanna]] og [[KUKL]]. Viðurkenningar sem hann hlaut á ævinni voru m.a. [[heiðurslaun listamanna]] og [[verðlaun Jónasar Hallgrímssonar]] fyrir framlag sitt til íslenskrar tungu.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262906323d/megas-er-latinn|title=Megas er látinn|website=Vísir.is|date=7. júlí 2026|author=Eiður Þór Árnason}}</ref> Megas var umdeildur og vakti umtal fyrir líferni sitt og hegðun. Hann var um tíma í sambandi við ungan taílenskan [[kynsegin]] mann sem heimsótti hann til Íslands. Hann samdi til hans ástarlögin „Fílahirðirinn frá Súrín“ og „Tvær stjörnur“. Lagið „Litlir sætir strákar“ sem vakti umtal, var líka innblásið af sambandi þeirra sem stóð stutt.<ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/frett/forbodid-samband-megasar-vid-ladyboy/|title=Fjallað um forboðið samband Megasar við „ladyboy“|website=Heimildin|date=16. apríl 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://glatkistan.com/2022/11/16/litlir-saetir-strakar/|title=Litlir sætir strákar|website=Glatkistan|author=Helgi Jónsson|date=16.11.2022}}</ref> Kona sem kynntist honum tvítug sakaði hann um kynferðisbrot og að hafa stráð salti í sárið með laginu „Litla ljót“ sem samsvaraði hennar reynslu um atvikið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212188353d/-kominn-timi-til-ad-hann-se-opin-beradur-|title=Kominn tími til að hann sé opin­beraður|website=Vísir|date=26. nóvember 2021|author=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Eftir andlát hans fór af stað umræða um að honum hefði verið [[slaufun|slaufað]] af [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpinu]], en starfsfólk þar neitaði því alfarið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262907959d/sar-reidir-ruvar-ar-hafna-thvi-ad-megasi-hafi-verid-slaufad|title=Sár­reiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað|author=Jakob Bjarnar|date=10. júlí 2026|website=Vísir}}</ref> == Útgefin verk == === Breiðskífur === *1972 - ''[[Megas (hljómplata)|Megas]]'' *1975 - ''[[Millilending]]'' *1976 - ''[[Fram og aftur blindgötuna]]'' *1977 - ''[[Á bleikum náttkjólum]]'' (með Spilverki þjóðanna) *1978 - ''[[Nú er ég klæddur og kominn á ról]]'' *1986 - ''[[Í góðri trú]]'' *1987 - ''[[Loftmynd (hljómplata)|Loftmynd]]'' *1988 - ''[[Höfuðlausnir]]'' *1988 - ''[[Bláir draumar]]'' (með Bubba) *1990 - ''[[Hættuleg hljómsveit og glæpakvendið Stella]]'' *1992 - ''[[Þrír blóðdropar]]'' *1996 - ''[[Til hamingju með fallið]]'' *1997 - ''[[Fláa veröld]]'' *2000 - ''[[Svanasöngur á leiði]]'' *2001 - ''[[Far ... þinn veg]]'' *2002 - ''[[Englaryk í tímaglasi]]'' *2005 - ''[[Hús datt]]'' (með Súkkat) *2007 - ''[[Frágangur]]'' ásamt Senuþjófunum *2007 - ''[[Hold er mold (hljómplata)|Hold er mold]]'' ásamt Senuþjófunum *2008 - ''[[Á morgun]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[(Hugboð um) Vandræði]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[Aðför að lögum]]'' ásamt Strengjum *2017 - ''[[Ósómaljóð]]'' (Megas syngur Ósómaljóð [[Þorvaldur Þorsteinsson|Þorvaldar Þorsteinssonar]]) === Tónleikaplötur === *1979 - ''[[Drög að sjálfsmorði]]'' - tónleikar í [[Menntask%C3%B3linn_vi%C3%B0_Hamrahl%C3%AD%C3%B0|MH]] (með Sjálfsmorðssveitinni) *1994 - ''[[Drög að upprisu]]'' - tónleikar í MH (með Nýdönsk) *2006 - ''[[Greinilegur púls]]'' - upptaka frá 1991 *2006 - ''[[Passíusálmar í Skálholti]]'' - upptaka frá 2001 *2009 - ''[[Segðu ekki frá (með lífsmarki)]]'' - tvöföld tónleikaplata (ásamt Senuþjófum) === Safnplötur === *1993 - ''[[Paradísarfuglinn (hljómplata)|Paradísarfuglinn]]'' *2002 - ''[[Megas 1972–2002]]'' *2002 - ''[[(Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta]]'' *2012 - ''[[Megas raular lögin sín]]'' *2020 - ''[[Syngdu eitthvað gamalt!]]'' === Safnkassar === *1986 - ''[[Megas allur]]'' - safnkassi með öllum plötum Megasar fram til 1986, ásamt tveimur plötum með óútgefnu efni og efni af plötum með öðrum listamönnum === Aðrar hljómplötur === *2001 - ''[[Haugbrot]]'' - hljómorð (Megas les úr verkum sínum við undirleik) *2013 - ''[[Jeppi á fjalli]]'' - lög úr samnefndu leikriti, lög og textar eftir Megas og Braga Valdimar Skúlason === Smáskífur === *1975 - ''[[Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína]]'' === Aðrir listamenn flytja lög Megasar === *1997 - ''Megasarlög'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Pældu í því sem pælandi er í'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Magga Stína syngur Megas'' === Bækur === *1968 - ''[[Megas I]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1968 - ''[[Megas II]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1973 - ''[[Megas III]]'', ljóðabók]] *1985 - ''[[Þríhyrningur með afar hvössu horni]], myndasaga'' *1990 - ''[[Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *1991 - ''[[Textar]]'' *1994 - ''[[Björn og Sveinn eða makleg málagjöld]]'' *2001 - ''[[Megas. Greinasafn eftir ýmsa höfunda, myndir, nótur, viðtöl]]''. Mál og menning 2001 *2009/2010 - ''Megas I-III Pjáturútgáfa'' (í fyrst 20, svo 100 eintökum númeruð og árituð) *2010 - ''[[Dagur kvennanna: nóvella í fjórum hlutum]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *2012 - ''[[Megas: Textar 1966-2011]]'' *2015 - ''[[(Esenis tesenis tera) Viðrini veit ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar]]'' eftir Óttar Guðmundsson *2017 - ''[[Geitungabúið mitt : (ekki er allt sem sýnist þó sjáist)]]'' [[Flokkur:Megas]] {{fd|1945|2026}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == * Þórunn Valdimarsdóttir. 1993. ''Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ''. Mál og menning, Reykjavík. * Jónatan Garðarsson. 2002. „Megas 1972-2002“. Æviágrip í bæklingi plötunnar ''Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta''. Íslenskir tónar, Reykjavík. * Óttar Guðmundsson. 2015. ''(Esenis tesenis tera) Viðrini tel ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar''. Skrudda. aw5m8d5fpb3q0upujtb6cf0u2512hj4 1981298 1981297 2026-10-01T11:57:51Z Torfifagri 33930 /* Bækur */ 1981298 wikitext text/x-wiki [[Image:megas_DSC07085_NY.jpg|thumb|right|260px|Megas á Sjómannadaginn í Reykjavík (2011)]] '''Magnús Þór Jónsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[7. apríl]] [[1945]] í [[Reykjavík]] á [[Ísland]]i, d. [[6. júlí]] [[2026]]) var [[Ísland|íslenskur]] [[tónlistarmaður]], dægurlagahöfundur, [[rithöfundur]] og [[myndlistarmaður]], hann var best þekktur undir [[listamannsnafn]]inu '''Megas'''. Megas var sonur skáldkonunnar [[Þórunn Elfa Magnúsdóttir|Þórunnar Elfu Magnúsdóttur]] og Jóns Þórðarsonar kennara og rithöfundar. Magnús Magnússon nafni hans og móðurafi var verkamaður í [[Reykjavík]] og sjómaður. Margrét, amma Megasar, var frá Horni í [[Skorradalur|Skorradal]] en föðurforeldrarnir [[Snæfellsnes|Snæfellingar]]. Megas ólst upp í [[Norðurmýri]]nni í Reykjavík og gekk í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskólann]] og svo í [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann í Reykjavík]], þaðan sem hann lauk stúdentsprófi árið 1965. Þá vann hann um hríð sem gjaldkeri í Landsbankanum, en hélt svo til Noregs til að stunda nám í þjóðháttafræði við Háskólann í [[Osló]]. Megas byrjaði snemma að fást við lagasmíðar og textagerð, lærði á píanó og samdi meðal annars lagið „Gamli sorrí Gráni“ fyrir fermingu. Á gagnfræðaskólaárunum samdi hann menúetta áður en hann hellti sér út í þjóðlagapælingar, keypti sér nótnabók með amerískri alþýðutónlist og lagði sig eftir skandinavískum þjóðlögum. Helstu áhrifavaldar Megasar á æskuárum hans voru [[Halldór Laxness]] og [[Elvis Presley]]. Á menntaskólaárunum tók Megas þátt í að mála leiktjöld fyrir hundrað ára afmælissýningu [[Skugga-Sveinn|Útilegumannanna]] eftir Matthías Jochumsson, gerði myndskreytingar í skólablaðið og fékk nokkur ljóða sinna birt í blaðinu og smásögur. Hann hlustaði á klassík, einkum þungmelta tónlist og [[Bob Dylan]] sem hafði mikil áhrif á hann. Að loknu stúdentsprófi innritaðist Megas í [[Háskóli Íslands|Háskólann]]. Þar rakst hann á nafnið Megas í grískri orðabók og ætlaði að nota það sem skáldanafn þegar hann fékk birta eftir sig smásögu í Lesbók [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]]. Hann varð að birta söguna undir eigin nafni en notaði listamannsnafnið Megas eftir þetta.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1006899|title=Magnús Þór Jónsson - Megas|website=Ísmús}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Áður en fyrsta [[hljómplata]] hans kom út í Noregi árið 1972 komu út eftir hann þrjú hefti með textum, nótum og teikningum. Þau hétu einfaldlega ''Megas I'' (1968), ''Megas II'' (1969) og ''Megas III'' (1970). Árið 1973 gaf hann heftin þrjú út aftur, endurskoðuð, og bætti fjórða heftinu við, ''Megas IV''. Fyrsta nótnaheftið innihélt lögin „Dauði Snorra Sturlusonar“, „Jón Sigurðsson & sjálfstæðisbarátta Íslendinga“, „Með gati“, „Ófelía“, „Ragnheiður biskupsdóttir“, „Silfur Egils“, „Um óheppilega fundvísi Ingólfs Arnarsonar“, „Um skáldið Jónas“, „Um grimman dauða Jóns Arasonar“ og „Vertu mér samferða inní blómalandið, amma“. Margt af því efni sem birtist í heftunum átti síðar eftir að rata inn á plöturnar hans. Á tónlistarferli sínum urðu ein vinsælustu lögin Megasar: „Spáðu í mig“, „Tvær stjörnur“, „Reykjavíkurnætur“ og „Fatlafól“. <ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/07/07/andlat_megas/?origin=helstu|title=Andlát: Megas|website=Mbl.is|access-date=7. júlí 2026}}</ref> Hann vann með fjölda listamanna á ferli sínum. Þeirra á meðal eru [[Bubbi Morthens]], [[Nýdönsk]], [[Spilverk þjóðanna]] og [[KUKL]]. Viðurkenningar sem hann hlaut á ævinni voru m.a. [[heiðurslaun listamanna]] og [[verðlaun Jónasar Hallgrímssonar]] fyrir framlag sitt til íslenskrar tungu.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262906323d/megas-er-latinn|title=Megas er látinn|website=Vísir.is|date=7. júlí 2026|author=Eiður Þór Árnason}}</ref> Megas var umdeildur og vakti umtal fyrir líferni sitt og hegðun. Hann var um tíma í sambandi við ungan taílenskan [[kynsegin]] mann sem heimsótti hann til Íslands. Hann samdi til hans ástarlögin „Fílahirðirinn frá Súrín“ og „Tvær stjörnur“. Lagið „Litlir sætir strákar“ sem vakti umtal, var líka innblásið af sambandi þeirra sem stóð stutt.<ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/frett/forbodid-samband-megasar-vid-ladyboy/|title=Fjallað um forboðið samband Megasar við „ladyboy“|website=Heimildin|date=16. apríl 2015}}</ref><ref>{{cite web|url=https://glatkistan.com/2022/11/16/litlir-saetir-strakar/|title=Litlir sætir strákar|website=Glatkistan|author=Helgi Jónsson|date=16.11.2022}}</ref> Kona sem kynntist honum tvítug sakaði hann um kynferðisbrot og að hafa stráð salti í sárið með laginu „Litla ljót“ sem samsvaraði hennar reynslu um atvikið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20212188353d/-kominn-timi-til-ad-hann-se-opin-beradur-|title=Kominn tími til að hann sé opin­beraður|website=Vísir|date=26. nóvember 2021|author=Hallgerður Kolbrún E. Jónsdóttir}}</ref> Eftir andlát hans fór af stað umræða um að honum hefði verið [[slaufun|slaufað]] af [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpinu]], en starfsfólk þar neitaði því alfarið.<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20262907959d/sar-reidir-ruvar-ar-hafna-thvi-ad-megasi-hafi-verid-slaufad|title=Sár­reiðir Rúvar-ar hafna því að Megasi hafi verið slaufað|author=Jakob Bjarnar|date=10. júlí 2026|website=Vísir}}</ref> == Útgefin verk == === Breiðskífur === *1972 - ''[[Megas (hljómplata)|Megas]]'' *1975 - ''[[Millilending]]'' *1976 - ''[[Fram og aftur blindgötuna]]'' *1977 - ''[[Á bleikum náttkjólum]]'' (með Spilverki þjóðanna) *1978 - ''[[Nú er ég klæddur og kominn á ról]]'' *1986 - ''[[Í góðri trú]]'' *1987 - ''[[Loftmynd (hljómplata)|Loftmynd]]'' *1988 - ''[[Höfuðlausnir]]'' *1988 - ''[[Bláir draumar]]'' (með Bubba) *1990 - ''[[Hættuleg hljómsveit og glæpakvendið Stella]]'' *1992 - ''[[Þrír blóðdropar]]'' *1996 - ''[[Til hamingju með fallið]]'' *1997 - ''[[Fláa veröld]]'' *2000 - ''[[Svanasöngur á leiði]]'' *2001 - ''[[Far ... þinn veg]]'' *2002 - ''[[Englaryk í tímaglasi]]'' *2005 - ''[[Hús datt]]'' (með Súkkat) *2007 - ''[[Frágangur]]'' ásamt Senuþjófunum *2007 - ''[[Hold er mold (hljómplata)|Hold er mold]]'' ásamt Senuþjófunum *2008 - ''[[Á morgun]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[(Hugboð um) Vandræði]]'' ásamt Senuþjófunum *2011 - ''[[Aðför að lögum]]'' ásamt Strengjum *2017 - ''[[Ósómaljóð]]'' (Megas syngur Ósómaljóð [[Þorvaldur Þorsteinsson|Þorvaldar Þorsteinssonar]]) === Tónleikaplötur === *1979 - ''[[Drög að sjálfsmorði]]'' - tónleikar í [[Menntask%C3%B3linn_vi%C3%B0_Hamrahl%C3%AD%C3%B0|MH]] (með Sjálfsmorðssveitinni) *1994 - ''[[Drög að upprisu]]'' - tónleikar í MH (með Nýdönsk) *2006 - ''[[Greinilegur púls]]'' - upptaka frá 1991 *2006 - ''[[Passíusálmar í Skálholti]]'' - upptaka frá 2001 *2009 - ''[[Segðu ekki frá (með lífsmarki)]]'' - tvöföld tónleikaplata (ásamt Senuþjófum) === Safnplötur === *1993 - ''[[Paradísarfuglinn (hljómplata)|Paradísarfuglinn]]'' *2002 - ''[[Megas 1972–2002]]'' *2002 - ''[[(Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta]]'' *2012 - ''[[Megas raular lögin sín]]'' *2020 - ''[[Syngdu eitthvað gamalt!]]'' === Safnkassar === *1986 - ''[[Megas allur]]'' - safnkassi með öllum plötum Megasar fram til 1986, ásamt tveimur plötum með óútgefnu efni og efni af plötum með öðrum listamönnum === Aðrar hljómplötur === *2001 - ''[[Haugbrot]]'' - hljómorð (Megas les úr verkum sínum við undirleik) *2013 - ''[[Jeppi á fjalli]]'' - lög úr samnefndu leikriti, lög og textar eftir Megas og Braga Valdimar Skúlason === Smáskífur === *1975 - ''[[Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína]]'' === Aðrir listamenn flytja lög Megasar === *1997 - ''Megasarlög'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Pældu í því sem pælandi er í'' - ýmsir flytjendur *2006 - ''Magga Stína syngur Megas'' === Bækur === *1968 - ''[[Megas I]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1968 - ''[[Megas II]]'', ljóðabók, endurútg. 1973 *1973 - ''[[Megas III]]'', ljóðabók]] *1985 - ''[[Þríhyrningur með afar hvössu horni]], myndasaga'' *1990 - ''[[Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *1991 - ''[[Textar]]'' *1994 - ''[[Björn og Sveinn eða makleg málagjöld]]'' *2001 - ''[[Megas. Greinasafn eftir ýmsa höfunda, myndir, nótur, viðtöl]]'' *2009/2010 - ''Megas I-III Pjáturútgáfa'' (í fyrst 20, svo 100 eintökum númeruð og árituð) *2010 - ''[[Dagur kvennanna: nóvella í fjórum hlutum]]'' ásamt [[Þórunn Valdimarsdóttir|Þórunni Valdimarsdóttur]] *2012 - ''[[Megas: Textar 1966-2011]]'' *2015 - ''[[(Esenis tesenis tera) Viðrini veit ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar]]'' eftir Óttar Guðmundsson *2017 - ''[[Geitungabúið mitt : (ekki er allt sem sýnist þó sjáist)]]'', ljóðabók [[Flokkur:Megas]] {{fd|1945|2026}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir == * Þórunn Valdimarsdóttir. 1993. ''Sól í Norðurmýri: píslarsaga úr Austurbæ''. Mál og menning, Reykjavík. * Jónatan Garðarsson. 2002. „Megas 1972-2002“. Æviágrip í bæklingi plötunnar ''Kristilega kærleiksblómin spretta í kringum) Hitt og þetta''. Íslenskir tónar, Reykjavík. * Óttar Guðmundsson. 2015. ''(Esenis tesenis tera) Viðrini tel ég mig vera: Megas og dauðasyndirnar''. Skrudda. 1omxyrfjzs0ctvluc842wizz2c20mvi 0 22623 1981289 1978283 2026-10-01T10:43:18Z TKSnaevarr 53243 1981289 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Bettino Craxi | mynd =Bettino Craxi MEP Portrait.jpg | titill= [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | stjórnartíð_start = [[4. ágúst]] [[1983]] | stjórnartíð_end = [[17. apríl]] [[1987]] | forseti = [[Sandro Pertini]]<br>[[Francesco Cossiga]] | forveri = [[Amintore Fanfani]] | eftirmaður = [[Amintore Fanfani]] | myndatexti1 = Craxi árið 1989. | fæddur = [[24. febrúar]] [[1934]] | fæðingarstaður = [[Mílanó]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2000|1|19|1934|2|24}} | dánarstaður = [[Hammamet]], [[Túnis]] | þjóderni = [[Ítalía|Ítalskur]] | maki = Anna Maria Moncini (g. 1959) | stjórnmálaflokkur = [[Ítalski sósíalistaflokkurinn]] | börn = 2 | bústaður = | atvinna = | háskóli = | starf = |undirskrift =Bettino Craxi Signature.svg }} '''Bettino Craxi''' ([[24. febrúar]] [[1934]] – [[19. janúar]] [[2000]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður og [[forsætisráðherra Ítalíu]] frá [[1983]] til [[1987]]. Hann var formaður [[Ítalski sósíalistaflokkurinn|ítalska sósíalistaflokksins]] frá [[1976]] til [[1993]]. == Stjórnmálaferill == Craxi er sá forsætisráðherra sem næstlengst hefur setið samfellt (sá sem hefur setið lengst er [[Silvio Berlusconi]]) og hafði mikil áhrif á stjórnmál á Ítalíu á [[1981-1990|níunda áratugnum]]. Hann myndaði nokkurs konar bandalag með tveimur leiðtogum [[kristilegi demókrataflokkurinn (Ítalía)|kristilegra demókrata]], [[Giulio Andreotti]] og [[Arnaldo Forlani]]. Hann reyndi að færa sósíalistaflokkinn nær miðju og fjær [[ítalski kommúnistaflokkurinn|ítalska kommúnistaflokknum]].<ref>{{Vefheimild|titill=Erfitt fyrir kristilega demókrata að losna við Bettino Craxi|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4034750 |útgefandi=''[[Tíminn]]''|ár=1986|mánuður=13. júlí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. nóvember}}</ref> Undir hans stjórn vann flokkurinn mikilvæga kosningasigra,<ref>{{Vefheimild|titill=Maðurinn sem vill breyta Ítalíu|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1595257|útgefandi=''[[Morgunblaðið]]''|ár=1984|mánuður=24. júní|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=29. nóvember|höfundur=Anna Bjarnadóttir}}</ref> en varð þó aldrei jafnstór og kommúnistaflokkurinn. Á valdatíma Craxis náði Ítalía að verða fimmta stærsta iðnríki heims, en mikil [[verðbólga]] hrjáði efnahagslífið á sama tíma og erlendar skuldir margfölduðust, og urðu hærri en [[landsframleiðsla]]n. == Ránið á Achille Lauro == Craxi þótti ákveðinn leiðtogi og vakti meðal annars athygli þegar hann neitaði [[Ronald Reagan]] [[Bandaríkjaforseti|Bandaríkjaforseta]] um að fá í hendur [[hryðjuverk]]amennina sem rændu skipinu [[Achille Lauro]] og myrtu einn bandarísku gíslanna um borð. Eftir samningaviðræður fengu mennirnir að fljúga frá [[Egyptaland]]i til [[Túnis]], en bandarískar herþotur neyddu flugvélina til að lenda á [[Sigonella]]-herstöðinni á [[Sikiley]]. Craxi lét þá ítalska herinn umkringja bandarísku hermennina sem vörðu vélina og tók hryðjuverkamennina höndum á þeirri forsendu að Ítalía ætti [[lögsaga|lögsögu]] á herstöðinni, þótt hún væri bandarísk. Mennirnir voru síðan dæmdir í tiltölulega stutt fangelsi en náðu að flýja land. Einn hryðjuverkamannanna, [[Palestína|Palestínumaðurinn]] [[Abu Abbas]], var síðar handtekinn í kjölfar innrásar Bandaríkjamanna í [[Írak]] [[2003]] og lést skömmu síðar, af náttúrulegum orsökum að talið er. Fyrir þessar aðgerðir hlaut Craxi standandi lófatak í ítölsku öldungadeildinni, meðal annars frá andstæðingum sínum í kommúnistaflokknum. == Mani pulite og flóttinn til Túnis == Snemma á [[1991-2000|tíunda áratugnum]] hóf [[dómsvald]]ið á Ítalíu rannsókn á spillingu í ítölskum stjórnmálum sem var kölluð ''[[Mani pulite]]''. Allir stjórnmálaflokkar lentu undir smásjá og reyndust hafa tekið við ólöglegum fjármunum, en kristilegir demókratar og sósíalistar urðu langverst úti. Sósíalistaflokkurinn missti nær allt sitt fylgi (sem var um 15%) og Craxi neyddist til að segja af sér formennsku í flokknum. Craxi reyndi meðan á rannsókninni stóð að lýsa því yfir að allir flokkar væru jafnsekir, fremur en að sósíalistar væru saklausir, en þessi málsvörn hlaut lítinn hljómgrunn meðal almennings. Líferni Craxis þótti líka yfirgengilegt, þar sem hann bjó á dýru hóteli í [[Róm]] og átti að auki glæsihýsi í [[Hammamet]] í [[Túnis]]. Hann hélt um sig hirð vina og fylgismanna, sem taldi meðal annars skólafélaga hans, [[Silvio Berlusconi]], og sem einn gagnrýnandi lýsti sem ''hirð dverga og dansmeyja''. Fyrir þetta varð hann að táknmynd spillingarinnar sem ''Mani pulite''-rannsóknin hafði leitt í ljós að væri útbreidd meðal ítalskra stjórnmálamanna. Eitt sinn árið [[1994]] þegar hann kom út af hóteli sínu í Róm, tók á móti honum mannfjöldi sem henti í hann smápeningum og söng „Taktu þessa líka, Bettino“ (''„Bettino, prendi anche queste“'') við lagið ''[[Guantanamera]]''. Skömmu síðar flúði hann land til [[Túnis]] vegna ótta við að lenda í fangelsi fyrir spillingu. Hann hélt lengi fram sakleysi sínu og að hann væri fórnarlamb pólitískra ofsókna. Fjölskylda hans og vinir reyndu einnig að fá því framgengt að hann fengi að snúa aftur með [[friðhelgi]], síðast vegna veikinda hans, en hann þjáðist af [[sykursýki]]. Hann lést að lokum vegna þessara veikinda í Túnis árið [[2000]]. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla| titill=[[Forsætisráðherra Ítalíu]]| frá=1983| til=1987| fyrir=[[Amintore Fanfani]]| eftir=[[Amintore Fanfani]]| }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{DEFAULTSORT:Craxi, Bettino}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|Craxi, Bettino]] {{fde|1934|2000|Craxi, Bettino}} jyepjn90u5o1o32ooz8sdjgq2g6dfpq 0 24534 1981248 1684961 2026-09-30T16:27:33Z Comp.arch 32151 rangur tengill, tengi á ensku WP. 1981248 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Guitar_1.jpg|thumb|right|Kassagítar]] '''Gítar''' er [[strengjahljóðfæri]]. Hann hefur oftast 6 strengi sem gerðir er úr næloni á klassískum gíturum en stáli eða nikkel og stáli á kassagíturum og rafmagnsgíturum. Strengirnir eru venjulega stilltir í E A D G B E <nowiki>''</nowiki> en aðrar stillingar eru alls ekki óalgengar. Gítar hefur þverbönd á gripbrettinu (nema sérstakir bandalausir gítarar). [[Rétthentur|Rétthentir]] [[gítarleikari|gítarleikarar]] slá á strengina með hægri hendi og velja nótur og hljóma með vinstri hendi en öfugt er farið með [[örvhentur|örvhenta]] gítarleikara. Hljóð myndast þegar slegið er á streng og hann titrar með þeim afleiðingum að kassi og háls gítarsins óma og mynda hljóm. Gítarar eru annað hvort kassagítarar, rafmagnsgítarar eða bæði (hálfkassagítarar). Rafmagnsgítarar eru tengdir við [[gítarmagnari|gítarmagnara]] sem kemur í stað kassans við að magna upp hljóminn. Á gítarhausnum má finna stilliskrúfur, sem stilla strengi gítarsins að tiltekninni [[tónn|tónhæð]]. Hálsinn er með gripabretti þar sem myndaðir eru hljómar með fingrunum og á sjálfum búknum er að finna brú sem að festir strengina niður, og ef um rafmagnsgítar um ræðir þá eru þar líka [[:en:pickup (music technology)|nemar (e. pickup)]] sem nema titringinn og ýmsir stillitakkar (t.d. fyrir hljóðstyrk og tón). Gítarinn á rætur sínar að rekja allt að 5000 ár aftur í tímann, en svo lengi hafa verið til hljóðfæri sem svipar til gítarsins. Gítarinn sem við þekkjum í dag kemur frá [[Spánn|Spáni]] er um þúsund ára gamall. Gítarinn er eitt af grunnhljóðfærunum í [[blús]] og [[rokk]]i en er einnig vel þekktur t.d. í [[djass]]tónlist. {{Commons|Guitar}} [[Flokkur:Strengjahljóðfæri]] e748lhp8ezslwjxz0ip8bjsu8ik1ait 0 33155 1981235 1910600 2026-09-30T14:38:07Z TKSnaevarr 53243 1981235 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Portrait Emma Goldman.jpg|thumb|right|Emma Goldman]] '''Emma Goldman''' ([[27. júní]] [[1869]] – [[14. maí]] [[1940]]), kölluð „rauða Emma“, var [[stjórnleysi]]ngi frá [[Kaunas]] í [[Litáen]], sem var þekkt fyrir skrif sín, ræður og ævintýralegt lífshlaup. Hún flutti til [[New York-borg|New York]] í [[BNA|Bandaríkjunum]] sautján ára gömul og gerðist fylgismaður [[Johann Most]] og hugmyndarinnar um [[áróðursgildi hinnar drýgðu dáðar]]. Í New York kynntist hún stjórnleysingjanum [[Alexander Berkman]] og þau gerðust elskendur og samstarfsmenn. [[1906]] hófu þau útgáfu tímaritsins ''[[Mother Earth]]'' sem var skrifað í anda [[stjórnlaus jafnréttishyggja|stjórnlausrar jafnréttishyggju]]. Þrisvar sinnum lenti hún í fangelsi vegna skoðana sinna og aðildar að aðgerðum stjórnleysingja. Þeim Berkman var síðar báðum [[brottvísun|vísað brott]] (ásamt mörgum fleiri róttækum innflytjendum) til [[Rússland]]s [[1919]]. Þar varð hún vitni að [[Rússneska byltingin|rússnesku byltingunni]] og varð fyrir miklum vonbrigðum með framferði [[bolsévismi|bolsévika]], einkum í beitingu hervalds gegn sjóliðunum í [[Kronstadt]] [[1921]]. Tveimur árum síðar fluttu þau Berkman bæði til Suður-[[Frakkland]]s. [[1936]] tók hún þátt í [[Spænska borgarastyrjöldin|spænsku borgarastyrjöldinni]] og lést að lokum í [[Torontó]] í [[Kanada]]. {{Stubbur|æviágrip}} {{fd|1869|1940}} {{DEFAULTSORT:Goldman, Emma}} [[Flokkur:Litháískir stjórnleysingjar|Goldman, Emma]] [[Flokkur:Bandarískir stjórnleysingjar|Goldman, Emma]] [[Flokkur:Litháískir femínistar|Goldman, Emma]] [[Flokkur:Bandarískir femínistar|Goldman, Emma]] [[Flokkur:Fólk tengt spænsku borgarastyrjöldinni]] 3j1xhxtk563gpsgu50t7b0768ydi93l 14 33975 1981253 1607800 2026-09-30T16:30:00Z TKSnaevarr 53243 1981253 wikitext text/x-wiki {{CommonsCat|Politicians of Norway|norskum stjórnmálamönnum}} [[Flokkur:Norðmenn|Stjórnmálamenn]] [[Flokkur:Norsk stjórnmál]] [[Flokkur:Stjórnmálamenn eftir löndum]] i9szrdz8aijkwu8betnq025zkkcum3h 14 34489 1981254 1398007 2026-09-30T16:30:33Z TKSnaevarr 53243 1981254 wikitext text/x-wiki {{Commonscat|Writers from Norway|norskum rithöfundum}} [[Flokkur:Norðmenn|Rithöfundar]] [[Flokkur:Rithöfundar eftir löndum]] rglemy70e8l72wsp0s6yc8es82h8emv 0 35964 1981240 1955169 2026-09-30T15:03:52Z Akigka 183 1981240 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Porsche911sc.jpg|thumb|right|180px|[[Porsche 911]] (930)]] [[Mynd:P997_carrera_s_frontview.jpg|thumb|right|180px|Porsche 911 (997) ]] [[Mynd:Porsche_Cayenne-1.jpg|thumb|right|180px|[[Porsche Cayenne]]]] [[Mynd:Porsche_Cayman_(Black)_-_Side.jpg|thumb|right|180px|[[Porsche Cayman]]]] [[File:Porsche Traktor Diesel Super.jpg|thumb|Porsche Diesel Super]] '''Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG''' stundum nefndur '''Porsche AG''' eða bara '''Porsche''' er [[Þýskaland|þýskur]] [[bíll|bílaframleiðandi]] sem sérhæfir sig í hönnun og framleiðslu [[sportbíll|sportbíla]]. Fyrirtækið var stofnað [[1931]] af [[Ferdinand Porsche]] (1875–1951), [[verkfræði]]ngnum sem hannaði fyrstu [[Volkswagen]]-bifreiðina. Verksmiðja fyrirtækisins er í [[Zuffenhausen]], skammt frá [[Stuttgart]]. Fyrirtækið Porsche var upphaflega sjálfstætt, og framleiddi t.d. á tímabili líka traktora, en er nú í eigu [[Volkswagen Group|Volkswagen AG]], og Porsche eitt af mörgum merkjum þess fyrirtækis. Hins vegar er Porsche SE eignarhaldsfélagið með ráðandi hlut í Volkswagen fyrirtækinu, og Porsche&nbsp;SE er að meirihluta í eigu austurrísks-þýsku Porsche–Piëch fjölskyldunnar, afkomenda [[Ferdinand Porsche]] og tengdasonar hans Anton Piëch (1894–1952). Bílar sem Porsche framleiðir núna eru [[Porsche Boxster/Cayman|718 Boxster/Cayman]], [[Porsche 992|911 (992)]], [[Porsche Panamera|Panamera]], [[Porsche Macan|Macan]], [[Porsche Cayenne|Cayenne]] og [[Porsche Taycan|Taycan]]. <!-- '''Dr.-Ing. h.c. F. Porsche AG''', usually shortened to '''Porsche''' ({{IPA-de|ˈpɔɐ̯ʃə|-|de-Porsche.ogg}}<small>; see [[#Pronunciation|below]]</small>), is a German automobile manufacturer specializing in high-performance [[sports car]]s, [[SUVs]] and [[sedans]], headquartered in [[Stuttgart]], [[Baden-Württemberg]], Germany. The company is owned by [[Volkswagen Group|Volkswagen AG]], a controlling stake of which is owned by [[Porsche Automobil Holding SE]]. Porsche's current lineup includes the [[Porsche Boxster/Cayman|718 Boxster/Cayman]], [[Porsche 992|911 (992)]], [[Porsche Panamera|Panamera]], [[Porsche Macan|Macan]], [[Porsche Cayenne|Cayenne]] and [[Porsche Taycan|Taycan]]. '''Porsche Automobil Holding SE''', usually shortened to '''Porsche SE''' ({{IPA-de|ˈpɔɐ̯ʃə|-|De-Porsche.ogg}}),<ref>{{cite web |title=How do you say 'Porsche'? |publisher=[[About.com]] |url=https://www.thoughtco.com/how-do-you-say-porsche-4071365|access-date=26 June 2009}}</ref> is a German [[multinational corporation]] primarily known as a [[holding company]] of [[Volkswagen Group]] with investments in the [[automotive industry]]. Porsche SE is headquartered in [[Zuffenhausen]], a city district of [[Stuttgart]], [[Baden-Württemberg]] and is majority owned by the Austrian-German [[Porsche-Piëch family]].{{efn|name=own}}<ref>{{cite web|url=https://www.trend.at/home/porsche-volkswagen-122590|title=Porsche: Volkswagen wird rotweißrot|date=2005-09-29}}</ref> The company was founded in Stuttgart as ''Dr. Ing. h.c. F. Porsche GmbH'' in 1931 by [[Ferdinand Porsche]] (1875–1951)<ref name="porsche-trad-ferdinand">{{cite web|url=https://www.porsche.com/international/accessoriesandservice/classic/world/tradition/ferdinand/ |title=Ferdinand Porsche |work=porsche.com |publisher=Dr. Ing. h.c. F. Porsche AG |access-date=13 January 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090702083441/https://www.porsche.com/international/accessoriesandservice/classic/world/tradition/ferdinand/ |archive-date=2 July 2009 }}</ref> and his son-in-law [[Anton Piëch]] (1894–1952). --> Ferdinand Porsche er best þekktur fyrir að búa til fyrsta bensín–rafmagns bræðingsbílinn (e. hybrid vehicle) [[Lohner–Porsche]] (10–14 hestöfl) sem var framleiddur 1900–1905, og fyrir að hanna [[Volkswagen-bjalla|Volkswagen-bjölluna]] (e. Volkswagen Beetle), Auto Union kappakstursbílinn, og Mercedes-Benz SS/SSK og fleiri bíla. <!-- He is best known for creating the first gasoline-electric hybrid vehicle (Lohner–Porsche), the Volkswagen Beetle, the Auto Union racing car, the Mercedes-Benz SS/SSK, several other important developments and Porsche automobiles. --> == Helstu módel == ''Ath.: '''feitletruð''' módel eru þau sem nú eru framleidd.'' * [[Porsche 356|356]] (1948–1965) * [[Porsche 550|550 Spyder]] (1953–1957) * '''[[Porsche 911|911]]''' (1964– ) ** [[Porsche 911|911]] (1964–1989) *** [[Porsche 930|930]] (1975–1989) ** [[Porsche 964|964]] (1989–1993) ** [[Porsche 993|993]] (1993–1998) ** [[Porsche 996|996]] (1998–2004) ** [[Porsche 997|997]] (2004–2013 ) ** [[Porsche 991|991]] (2011–2019) ** [[Porsche 992|'''992''']] (2019– ) * [[Porsche 912|912]] (1965–1969) * [[Porsche 914|914]] (1969–1975) * [[Porsche 924|924]] (1976–1988) * [[Porsche 928|928]] (1978–1995) * [[Porsche 944|944]] (1982–1991) * [[Porsche 959|959]] (1986–1988) * [[Porsche 968|968]] (1992–1995) * '''[[Porsche Boxster|Boxster]]''' (1996– ) ** [[Porsche Boxster|986]] (1996–2005) ** [[Porsche Boxster|987]] (2005–2012) ** [[Porsche Boxster|981]] (2012–2016) ** [[Porsche Boxster|'''982''']] (2016– ) * '''[[Porsche Cayenne|Cayenne]]''' (2002– ) * [[Porsche Carrera GT|Carrera GT]] (2004–2006) * '''[[Porsche Cayman|Cayman]]''' (2006– ) * '''[[Porsche Macan|Macan]]''' (2014– ) * '''[[Porsche Panamera|Panamera]]''' (2009– ) * '''[[Porsche Taycan|Taycan]]''' (2019– ) == Tenglar == {{Commonscat|Porsche|Porsche}} * [https://www.porsche.com/ Opinber vefsíða Porsche] === Porsche-klúbbar === * [http://www.pca.org/ Porsche Club of America] * [https://www.porsche-club-deutschland.de/ Porsche Club of Germany] * [http://www.porscheclubgb.com/ Porsche Club of Great Britain] * [http://www.porsche-club-norge.no/ Porsche Club of Norway] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070113002824/http://www.porsche-club-norge.no/ |date=2007-01-13 }} * [http://www.porscheclub.org.au/ Porsche Club of NSW] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070110153010/http://www.porscheclub.org.au/ |date=2007-01-10 }} * [https://www.porsche.nu/ Porsche Club of Sweden] * [https://www.porscheclub.com/ Porsche Owners Club] {{Stubbur|bíll}} {{S|1931}} [[Flokkur:Porsche| ]] [[Flokkur:Þýskir bifreiðaframleiðendur]] 3m2d9y6eymlq3ahgbev9y1ecp44vap6 0 38178 1981263 1644819 2026-09-30T21:04:05Z ~2026-51380-21 121046 Leiðrétt röng orðanotkun. Gert til að gera setninguna skiljanlega. 1981263 wikitext text/x-wiki [[File:Francesco Crispi.jpg|thumb|255px|]] '''Francesco Crispi''' ([[4. október]] [[1819]] – [[12. ágúst]] [[1901]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður sem átti þátt í [[sameining Ítalíu|sameiningu Ítalíu]] og varð tvisvar [[forsætisráðherra Ítalíu]]. Crispi fæddist á [[Sikiley]] og tók þar virkan þátt í [[Sikileyjarbyltingin|Sikileyjarbyltingunni]] gegn [[Ferdinand 2. Sikileyjakonungur|Ferdinand 2.]] sem leiddi til þess að hann fór í [[útlegð]] til [[Fjallaland]]s. Hann var bendlaður við [[Mazzini-samsærið]] [[1853]] og flýði þá til [[Malta|Möltu]] og síðan til [[París]]ar. [[1859]] sneri hann aftur til Ítalíu og ferðaðist með leynd um Sikiley til að undirbúa uppreisn árið eftir. Í [[Genúa]] tók hann þátt í undirbúningi [[Þúsundmannaleiðangurinn|þúsundmannaleiðangursins]] sem lenti á Sikiley [[maí]] [[1860]]. Crispi var þá lýstur „einvaldur Sikileyjar“. Eftir fall [[Palermó]] var Crispi útnefndur innanríkis- og fjármálaráðherra í bráðabirgðastjórn eyjarinnar en sagði brátt af sér vegna deilna milli fylgismanna [[Giuseppe Garibaldi|Garibaldis]] og [[Camillo Cavour|Cavour]] um innlimun eyjarinnar í ítalska ríkið. Eftir sameininguna bauð Crispi sig fram til þingsetu og náði kjöri. Hann var í hópi „vinstrimanna“, þ.e. þeim hópi sem stutt hafði stofnun [[lýðveldi]]s og voru andsnúnir konungsvaldinu en [[1864]] skipti hann um skoðun og gerðist konungssinni. [[1867]] reyndi hann að koma í veg fyrir innrás [[Garíbaldínar|Garíbaldína]] í [[Róm]] sem leiddi til ósigurs þeirra í [[orrustan við Mentana|orrustunni við Mentana]]. Þegar [[fransk-prússneska stríðið|fransk-prússneska stríðið]] hófst [[1870]] var hann andstæðingur hugsanlegs bandalags við Frakka. Þegar [[Viktor Emmanúel 2.]] lést [[1878]] átti Crispi þátt í því sem innanríkisráðherra í [[þriðja ríkisstjórn Depretis|þriðju ríkisstjórn Depretis]] að skapa konungsvaldinu traustari grundvöll, sjá til þess að konungurinn yrði grafinn í sérstöku grafhýsi í Róm, en ekki fluttur til [[Savoja]] og að eftirmaður hans tæki upp nafnið [[Úmbertó 1.]] konungur Ítalíu, en ekki Úmbertó 4. af Savoja. Hann átti einnig þátt í því, þegar [[Píus 9.]] lést, að sannfæra ráðsnefnd páfa um að halda fund sinn í Róm og samþykkja þannig í reynd lögmæti yfirtöku höfuðborgarinnar. [[1887]], þegar hann var orðinn forsætisráðherra fyrir vinstrimenn á þingi, stofnaði hann til persónulegra tengsla við [[Otto von Bismarck]] og mótaði utanríkisstefnu sína út frá [[Þríveldabandalagið|Þríveldabandalaginu]]: varnarbandalagi Ítalíu, [[Austurríki-Ungverjaland|Austurríkis-Ungverjalands]] og [[Þýskaland]]s [[1882]]. Róttækir stuðningsmenn Crispis studdu hann nú ekki lengur en hægrimenn studdu stjórnina til [[1891]]. Crispi beitti hörku gegn uppþotum og mótmælum og féll þannig í kramið hjá borgarastéttinni. Þegar [[fyrsta ríkisstjórn Giolittis]] virtist óhæf til að berjast gegn uppþotum var Crispi beðinn um að taka aftur við stjórninni. Í kosningunum [[1895]] fékk Crispi mikinn meirihluta en ósigurinn við [[Adúa]] í [[Austur-Afríkuherförin]]ni ári síðar varð til þess að hann sagði af sér. Eftir þetta hélt Crispi áfram stjórnmálastarfi í þinginu. {{commonscat|Francesco Crispi}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1887 | til = 1891 | fyrir = [[Agostino Depretis]] | eftir = [[Antonio Starabba]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1893 | til = 1894 | fyrir = [[Giovanni Giolitti]] | eftir = [[Antonio Starabba]] }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{DEFAULTSORT:Crispi, Francesco}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|Crispi, Francesco]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Ítalíu]] {{fde|1819|1901|Crispi, Francesco}} gxs921p56ixt8hrjef06u4lw650j8cm 1981293 1981263 2026-10-01T11:13:16Z TKSnaevarr 53243 1981293 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Francesco Crispi | mynd = Francesco Crispi crop.jpg | titill= [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | stjórnartíð_start =15. desember 1893 | stjórnartíð_end = 10. mars 1896 | einvaldur = [[Úmbertó 1.]] | forveri =[[Giovanni Giolitti]] | eftirmaður =[[Antonio Starabba]] | stjórnartíð_start2 =29. júlí 1887 | stjórnartíð_end2 = 6. febrúar 1891 | einvaldur2 = [[Úmbertó 1.]] | forveri2 =[[Agostino Depretis]] | eftirmaður2 =[[Antonio Starabba]] | fæddur = {{fæðingardagur|1819|10|4}} | fæðingarstaður = [[Ribera]], [[Konungsríki Sikileyjanna tveggja]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1901|8|12|1819|10|4}} | dánarstaður = [[Napólí]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | stjórnmálaflokkur = Sögulega vinstrið (1848–1883; 1886–1901)<br>Andófsvinstrið (1883–1886) | maki = {{gifting|Rosina D'Angelo|1837|1839|orsök=dó}}<br>{{gifting|Rosalia Montmasson|1854|1878|orsök=skildu}}<br>{{gifting|Lina Barbagallo|1878}} | börn = 3 | háskóli = [[Háskólinn í Palermó]] }} '''Francesco Crispi''' ([[4. október]] [[1819]] – [[12. ágúst]] [[1901]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður sem átti þátt í [[sameining Ítalíu|sameiningu Ítalíu]] og varð tvisvar [[forsætisráðherra Ítalíu]]. Crispi fæddist á [[Sikiley]] og tók þar virkan þátt í [[Sikileyjarbyltingin|Sikileyjarbyltingunni]] gegn [[Ferdinand 2. Sikileyjakonungur|Ferdinand 2.]] sem leiddi til þess að hann fór í [[útlegð]] til [[Fjallaland]]s. Hann var bendlaður við [[Mazzini-samsærið]] [[1853]] og flýði þá til [[Malta|Möltu]] og síðan til [[París]]ar. [[1859]] sneri hann aftur til Ítalíu og ferðaðist með leynd um Sikiley til að undirbúa uppreisn árið eftir. Í [[Genúa]] tók hann þátt í undirbúningi [[Þúsundmannaleiðangurinn|þúsundmannaleiðangursins]] sem lenti á Sikiley [[maí]] [[1860]]. Crispi var þá lýstur „einvaldur Sikileyjar“. Eftir fall [[Palermó]] var Crispi útnefndur innanríkis- og fjármálaráðherra í bráðabirgðastjórn eyjarinnar en sagði brátt af sér vegna deilna milli fylgismanna [[Giuseppe Garibaldi|Garibaldis]] og [[Camillo Cavour|Cavour]] um innlimun eyjarinnar í ítalska ríkið. Eftir sameininguna bauð Crispi sig fram til þingsetu og náði kjöri. Hann var í hópi „vinstrimanna“, þ.e. þeim hópi sem stutt hafði stofnun [[lýðveldi]]s og voru andsnúnir konungsvaldinu en [[1864]] skipti hann um skoðun og gerðist konungssinni. [[1867]] reyndi hann að koma í veg fyrir innrás [[Garíbaldínar|Garíbaldína]] í [[Róm]] sem leiddi til ósigurs þeirra í [[orrustan við Mentana|orrustunni við Mentana]]. Þegar [[fransk-prússneska stríðið|fransk-prússneska stríðið]] hófst [[1870]] var hann andstæðingur hugsanlegs bandalags við Frakka. Þegar [[Viktor Emmanúel 2.]] lést [[1878]] átti Crispi þátt í því sem innanríkisráðherra í [[þriðja ríkisstjórn Depretis|þriðju ríkisstjórn Depretis]] að skapa konungsvaldinu traustari grundvöll, sjá til þess að konungurinn yrði grafinn í sérstöku grafhýsi í Róm, en ekki fluttur til [[Savoja]] og að eftirmaður hans tæki upp nafnið [[Úmbertó 1.]] konungur Ítalíu, en ekki Úmbertó 4. af Savoja. Hann átti einnig þátt í því, þegar [[Píus 9.]] lést, að sannfæra ráðsnefnd páfa um að halda fund sinn í Róm og samþykkja þannig í reynd lögmæti yfirtöku höfuðborgarinnar. [[1887]], þegar hann var orðinn forsætisráðherra fyrir vinstrimenn á þingi, stofnaði hann til persónulegra tengsla við [[Otto von Bismarck]] og mótaði utanríkisstefnu sína út frá [[Þríveldabandalagið|Þríveldabandalaginu]]: varnarbandalagi Ítalíu, [[Austurríki-Ungverjaland|Austurríkis-Ungverjalands]] og [[Þýskaland]]s [[1882]]. Róttækir stuðningsmenn Crispis studdu hann nú ekki lengur en hægrimenn studdu stjórnina til [[1891]]. Crispi beitti hörku gegn uppþotum og mótmælum og féll þannig í kramið hjá borgarastéttinni. Þegar [[fyrsta ríkisstjórn Giolittis]] virtist óhæf til að berjast gegn uppþotum var Crispi beðinn um að taka aftur við stjórninni. Í kosningunum [[1895]] fékk Crispi mikinn meirihluta en ósigurinn við [[Adúa]] í [[Austur-Afríkuherförin]]ni ári síðar varð til þess að hann sagði af sér. Eftir þetta hélt Crispi áfram stjórnmálastarfi í þinginu. {{commonscat|Francesco Crispi}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1887 | til = 1891 | fyrir = [[Agostino Depretis]] | eftir = [[Antonio Starabba]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1893 | til = 1894 | fyrir = [[Giovanni Giolitti]] | eftir = [[Antonio Starabba]] }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{DEFAULTSORT:Crispi, Francesco}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|Crispi, Francesco]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Ítalíu]] {{fde|1819|1901|Crispi, Francesco}} gtxed5pa40slorlv24tab8omy1jx2oi 0 38190 1981292 1977480 2026-10-01T11:06:29Z TKSnaevarr 53243 1981292 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | nafn = Greifinn af Cavour | mynd = Camillo Benso di Cavour 1864 by Francesco Hayez 041.jpg | myndatexti1 = Cavour greifi á málverki eftir [[Francesco Hayez]]. | titill= [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | stjórnartíð_start =23. mars 1861 | stjórnartíð_end = 6. júní 1861 | einvaldur = [[Viktor Emmanúel 2.]] | forveri =''Embætti stofnað'' | eftirmaður =[[Bettino Ricasoli]] | titill2 = Forsætisráðherra Sardiníu | stjórnartíð_start2 =21. janúar 1860 | stjórnartíð_end2 = 23. mars 1861 | einvaldur2 = [[Viktor Emmanúel 2.]] | forveri2 =[[Alfonso Ferrero La Marmora]] | eftirmaður2 =''Embætti lagt niður'' | stjórnartíð_start3 =4. nóvember 1852 | stjórnartíð_end3 = 19. júlí 1859 | einvaldur3 = [[Viktor Emmanúel 2.]] | forveri3 =[[Massimo D'Azeglio]] | eftirmaður3 =[[Alfonso Ferrero La Marmora]] | fæddur = {{fæðingardagur|1810|8|10}} | fæðingarstaður = [[Tórínó]], [[Fyrra franska keisaradæmið|franska keisaradæminu]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1861|6|6|1810|8|10}} | dánarstaður = [[Tórínó]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | stjórnmálaflokkur = Sögulega hægrið |undirskrift = Camillo Benso, conte di Cavour Signature.svg }} '''Camillo Paolo Filippo Giulio Benso, greifi af Cavour, Isolabella og Leri''' ([[10. ágúst]] [[1810]] – [[6. júní]] [[1861]]) var [[Ítalía|ítalskur]] stjórnmálamaður sem lék lykilhlutverk í [[sameining Ítalíu|sameiningu Ítalíu]]. Cavour var af aðalsfjölskyldu frá [[Fjallaland]]i og varð [[bæjarstjóri]] í [[Grinzane]] þegar hann var 22ja ára gamall. Hann var kjörinn á þing [[Konungsríkið Sardinía|konungsríkisins Sardiníu]] [[1848]] og varð [[forsætisráðherra]] [[1852]] með stuðningi vinstrimanna og hófsamra hægrimanna. Þegar [[Krímstríðið]] braust út sendi hann herlið til stuðnings stórveldunum [[Frakkland]]i og [[Bretland]]i. [[1858]] átti hann leynilegan fund með [[Napóleon 3.]] þar sem þeir gerðu með sér samkomulag um stuðning Frakka við innlimun norðausturhéraða Ítalíu frá [[Austurríki-Ungverjaland]]i gegn því að Frakkar fengju franska hluta [[Savoja]] og [[Nice]]. Stríðið braust út [[1859]] og Sardinía innlimaði [[Langbarðaland]] en Frakkar drógu sig í hlé fyrr en ætlunin var. Hann aðstoðaði [[Giuseppe Garibaldi]] við að skipuleggja [[þúsundmannaleiðangurinn]] en notaði síðan óttann við byltingu Garibaldis til að fá stuðning Frakka við innrás í [[Páfaríkið]] (að [[Róm]] undanskilinni). Þegar herlið Sardiníu kom til Suður-Ítalíu „gaf“ hann [[Viktor Emmanúel 2.]] þennan hluta landsins sem leiddi til sameiningar hluta þess sem nú er Ítalía. [[17. mars]] [[1861]] var Viktor Emmanúel hylltur sem [[konungur Ítalíu]]. Eftir þetta hóf Cavour samningaviðræður við [[páfi|páfa]] en lést úr [[malaría|malaríu]] áður en þeim lauk. {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forsætisráðherra Ítalíu]] | frá = 1861 | til = 1861 | fyrir = Fyrstur í embætti | eftir = [[Bettino Ricasoli]] }} {{Töfluendir}} {{Forsætisráðherrar Ítalíu}} {{fde|1810|1861|Cavour, Camillo}} {{DEFAULTSORT:Cavour, Camillo}} [[Flokkur:Forsætisráðherrar Ítalíu|Cavour, Camillo]] [[Flokkur:Ítalskir greifar]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Ítalíu]] dz1cha324ihpyht6no3yhr4gtrpzlzy 0 39378 1981242 1377941 2026-09-30T15:18:45Z Akigka 183 1981242 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Septem-artes-liberales_Herrad-von-Landsberg_Hortus-deliciarum_1180.jpg|thumb|Hinar sjö frjálsu listir.]] '''Þrívegur''' (''trivium'') nefndust einu nafni þrjár af [[sjö frjálsar listir|sjö frjálsum listum]] í [[háskóli|háskólum]] [[miðaldir|miðalda]]. Greinarnar voru: [[málfræði]], [[mælskufræði]] og [[rökfræði]]. Þessar þrjár greinar voru undirstöðugreinar klassískrar menntunar, eins og kemur fram í samræðum [[Platón]]s, og átti því að læra fyrst, samkvæmt mælskufræðingum á borð við [[Ísókrates]].<ref>{{cite book | author=Stahl, W. H. | date=6 November 1978 | title=[[Roman Science: Origins, Development, and Influence to the Later Middle Ages]] | publisher=Praeger | isbn=978-0-313-20473-9}}</ref>{{rp|12–23}} Hugtakið ''trivium'' varð þó ekki almennt fyrr en í Evrópu á [[karlungatímabilið|karlungatímabilinu]].<ref>{{cite book|author=Marrou, Henri-Irénée|year=1969|chapter=Les arts libéraux dans l'Antiquité classique|pages=6–27|title=Arts libéraux et philosophie au Moyen Âge|location=Paris|publisher=Vrin}}</ref> Þrívegurinn var undirbúningsnám að [[fjórvegur|fjórveginum]] ([[talnareikningur|talnareikningi]], [[rúmfræði]], [[tónlist]] og [[stjörnufræði]]). Í flestum háskólum miðalda var því litið á þríveginn sem fornám. Enska orðið ''trivial'', sem þýðir „auðvelt“, „ómerkilegt“, er dregið af orðinu ''trivium''.<ref>{{cite book|author=Ayto, John|year=1990|title=Dictionary of Word Origins|publisher=University of Texas Press|page=542|isbn=1-55970-214-1}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Menntun]] [[Flokkur:Miðaldir]] tp7deppeiauu1wrclh91udc60yzdf25 0 49421 1981228 1804895 2026-09-30T13:47:13Z Akigka 183 1981228 wikitext text/x-wiki '''Listahátíð í Reykjavík''' er [[listahátíð]] sem fram fer í [[Reykjavík]] annað hvert ár. Hún var stofnuð árið 1970 og var tvíæringur frá upphafi en á árunum 2005-2016 var hún haldin árlega. Frá árinu 2016 er hátíðin aftur orðin að tvíæringi. Þúsundir listamanna hafa komið fram á Listahátíð í Reykjavík. Þar á meðal er [[Led Zeppelin]], {{ill|Jacqueline du Pré|en|Jacqueline du Pré}}, [[Jóhannes S. Kjarval]], [[Helgi Tómasson]], [[Erró]], [[Luciano Pavarotti]], [[Ingmar Bergman]], {{ill|Madness|en|Madness (band)}}, [[Dieter Roth]], [[Björk Guðmundsdóttir|Björk]] og [[David Bowie]]. Hátíðin stendur að verðlaununum [[Eyrarrósin]]ni ásamt [[Byggðastofnun]] og [[Icelandair]]. == Saga == Samtök um Listahátíð í Reykjavík voru stofnuð 10. mars 1969. Forsaga þess var að [[Vladímír Ashkenazy]] sem þá var búsettur á Íslandi og Ivar Eskeland, forstjóri [[Norræna húsið|Norræna hússins]], höfðu hvatt til þess að í borginni yrði haldin alþjóðleg tónlistarhátíð annars vegar og norræn menningarhátíð hins vegar. Eftir viðræður [[Bandalag íslenskra listamanna|Bandalags íslenskra listamanna]], menntamálaráðherra og borgaryfirvalda, var ákveðið að sameina þessar hugmyndir og stofna til alþjóðlegrar Listahátíðar í Reykjavík sem var haldin í fyrsta sinn sumarið 1970. Frá 1978 til 1993 var [[Kvikmyndahátíð listahátíðar]] haldin í tengslum við hátíðina og var þá orðin elsta kvikmyndahátíð Norðurlanda. ==Tenglar== *[https://www.listahatid.is Vefur listahátíðar] {{Stubbur|menning}} [[Flokkur:Menningarviðburðir á Íslandi]] [[Flokkur:Reykjavík]] {{s|1970}} tjkrdmrini9vnxoljybdjma2q927put 1981229 1981228 2026-09-30T13:54:08Z Akigka 183 1981229 wikitext text/x-wiki '''Listahátíð í Reykjavík''' er [[listahátíð]] sem fram fer í [[Reykjavík]] annað hvert ár. Hún var stofnuð árið 1970 og var tvíæringur frá upphafi en á árunum 2005-2016 var hún haldin árlega. Frá árinu 2016 er hátíðin aftur orðin að tvíæringi.<ref>{{tímarit.is|6741439|Listahátíð verður tvíæringur á ný|blað=Morgunblaðið|dags)25.11.2015|bls=30}}</ref> Þúsundir listamanna hafa komið fram á Listahátíð í Reykjavík. Þar á meðal er [[Led Zeppelin]], {{ill|Jacqueline du Pré|en|Jacqueline du Pré}}, [[Jóhannes S. Kjarval]], [[Helgi Tómasson]], [[Erró]], [[Luciano Pavarotti]], [[Ingmar Bergman]], {{ill|Madness|en|Madness (band)}}, [[Dieter Roth]], [[Björk Guðmundsdóttir|Björk]] og [[David Bowie]]. Hátíðin stendur að verðlaununum [[Eyrarrósin]]ni ásamt [[Byggðastofnun]] og [[Icelandair]].<ref>{{tímarit.is|3610573|Viðurkenning fyrir menningarstarf á landsbyggðinni|blað=Morgunblaðið|dags=30.9.2004|bls=43}}</ref> == Saga == Samtök um Listahátíð í Reykjavík voru stofnuð 10. mars 1969. Forsaga þess var að [[Vladímír Ashkenazy]] sem þá var búsettur á Íslandi og Ivar Eskeland, forstjóri [[Norræna húsið|Norræna hússins]], höfðu hvatt til þess að í borginni yrði haldin alþjóðleg tónlistarhátíð annars vegar og norræn menningarhátíð hins vegar. Eftir viðræður [[Bandalag íslenskra listamanna|Bandalags íslenskra listamanna]], menntamálaráðherra og borgaryfirvalda, var ákveðið að sameina þessar hugmyndir og stofna til alþjóðlegrar Listahátíðar í Reykjavík sem var haldin í fyrsta sinn sumarið 1970. Frá 1978 til 1993 var [[Kvikmyndahátíð listahátíðar]] haldin í tengslum við hátíðina og var þá orðin elsta kvikmyndahátíð Norðurlanda.<ref>{{tímarit.is|3463082|Dagurinn í dag|höfundur=Árni Þórarinsson|dags=2.2.2003|blað=Morgunblaðið|bls=10}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} ==Tenglar== *[https://www.listahatid.is Vefur listahátíðar] {{Stubbur|menning}} [[Flokkur:Menningarviðburðir á Íslandi]] [[Flokkur:Reykjavík]] {{s|1970}} arbul3j39owfssbnnn1948bmpm69ma9 0 50336 1981259 1939767 2026-09-30T19:11:26Z ~2026-51380-21 121046 Leiðrétt innsláttarvilla. 1981259 wikitext text/x-wiki {{Persóna | forskeyti = | nafn = Felix Bergsson | mynd = | mynd_texti = | fæðingarnafn = Felix Bergsson | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1967|1|1}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], Ísland | þjóðerni = | starf = {{flatlist| * Leikari * útvarpsmaður * söngvari }} | maki = [[Baldur Þórhallsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212151963d/hittust-fyrst-a-boka-safni-sam-takanna-78-eg-helt-hann-aetladi-aldrei-ad-hringja-|title=Hittust fyrst á bóka­safni Sam­takanna 78: „Ég hélt hann ætlaði aldrei að hringja“|author1=Elma Rut Valtýsdóttir|date=2021-09-06|website=visir.is|language=|access-date=2024-03-23}}</ref> | börn = | menntun = | module = {{Tónlistarfólk|embed=yes | áður_meðlimur = [[Greifarnir]] }} }} '''Felix Bergsson''' (f. [[1. janúar]] [[1967]]) er íslenskur leikari, útvarpsmaður og söngvari. Hann var söngvari í hljómsveitinni [[Greifarnir]]. Hann hefur leikið í mörgum þekktum leikritum, stýrt sjónvarpsþáttum og verið fararstjóri íslenska hópsins í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]]. == Ævi og einkalíf == Felix fæddist í [[Reykjavík]] þann 1. janúar 1967. Foreldrar hans eru Bergur Felixsson og Ingibjörg Sigrún Guðmundsdóttir. Felix er elstur fjögurra systkina. Felix ólst upp á [[Blönduós|Blönduósi]] til 8 ára aldurs þar sem faðir hans var skólastjóri. Hann gekk svo í [[Melaskóli|Melaskóla]] og [[Hagaskóli|Hagaskóla]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6816666|title=Ljúfur með bros á vör|last=|first=|date=2016-12-31|website=Tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|language=|access-date=2024-03-23}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6796999?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Felix|title=Gagnrýndur fyrir að vera of „straight“|last=Ragnarsdóttir|first=Sólrún Lilja|date=2015-05-29|website=Tímarit.is|publisher=DV|access-date=2024-03-23}}</ref> Eiginmaður Felix er [[Baldur Þórhallsson]], prófessor í stjórnmálafræði. Sonur Felix er [[Guðmundur Felixson]] leikari og dóttir Baldurs er Álfrún Perla Baldursdóttir stjórnmálafræðingur.<ref name=":0" /> == Menntun == Felix lauk stúdentsprófi frá [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] árið 1987. Í kjölfarið hélt hann út í leiklistarnám við [[Queen Margaret University|Queen Margaret College]] í [[Edinborg]] sem hann lauk árið 1991.<ref name=":0" /><ref>{{Cite web|url=https://www.timeshighereducation.com/world-university-rankings/queen-margaret-university|title=Queen Margaret University|date=2021-10-19|website=Times Higher Education (THE)|language=en|access-date=2024-03-23}}</ref> Hann fór í framhaldsnám í leiklist í Central School of Speech and Drama í [[London]] árin 1997 til 1998.<ref name=":2">{{Cite web|url=http://felixbergsson.is/?page_id=42|title=CV|date=2012-01-27|website=Felix Bergsson|language=is-IS|access-date=2024-03-23}}</ref> == Ferill == === Greifarnir === Árið 1986 gekk hann til liðs við [[Greifarnir|Greifana]] sem söngvari hljómsveitarinnar, en þá var hann enn í námi við Verzlunarskóla Íslands. Hljómsveitin sigraði [[Músíktilraunir]]. Í kjölfarið kom út lagið „Útihátíð“ frá hljómsveitinnni sem naut mikilla vinsælda. Árið 1988 sagði hann skiliið við hljómsveitina.<ref name=":1" /> === Leiklistarferill === Felix byrjaði ungur að leika og lék sitt fyrsta hlutverk í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]] árið 1978 í leikritinu ''Krukkuborg'' þegar hann var 11 ára gamall.<ref>{{Cite web|url=http://felixbergsson.is/?page_id=260|title=Felix|date=2012-01-19|website=Felix Bergsson|language=is-IS|access-date=2024-03-23}}</ref> Felix hefur frá útskrift komið víða við í íslensku leikhúslífi. Hann lék fyrstu árin jöfnum höndum í stóru leikhúsunum og með sjálfstæðum leikhúsum. Meðal hans helstu hlutverka eru Júngkærinn í [[Íslandsklukkan|''Íslandsklukku'']] Halldórs Laxness, Tony í ''[[West Side Story]]'', Þór í ''[[Gauragangur|Gauragangi]]'', Nornin í [[Skilaboðaskjóðan|''Skilaboðaskjóðunni'']], Eddy í ''Blóðbræðrum'', Fattur í ''Hatti og Fatti'', Láki í ''Íslensku mafíunni'', Hr. Rokk í ''Abbababb!'', George í ''Kvetch'', Jerry í ''Svikum'' og Ljóti andarunginn í ''Honk''.<ref name=":2" /> Felix er meðal stofnenda leikhópsins Bandamanna, en sá hópur sýndi víða um heim á árunum 1992–2000. Þá stofnaði Felix leikhópinn Á senunni ásamt [[Kolbrún Halldórsdóttir|Kolbrúnu Halldórsdóttur]] árið 1998. Felix skrifaði og lék fyrsta verk hópsins, ''[[Hinn fullkomni jafningi|Hinn fullkomna jafningja]]'', sem vakti feikilega athygli jafnt innanlands sem utan og varð meðal annnars hvati að stofnun [[Q – félag hinsegin stúdenta|Félags samkynhneigðra stúdenta]] við Háskóla Íslands.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1925341?iabr=on#page/n9/mode/2up|title=Félag samkynhneigðra stúdenta stofnað|date=1999-01-20|website=Tímarit.is|publisher=Morgunblaðið|access-date=2024-03-23}}</ref> Þá fékk leikhópurinn hin íslensku leiklistarverðlaun, [[Íslensku leiklistarverðlaunin|Grímuna]], fyrir sýningu ársins, ''Kvetch'', árið 2003 og barnasýningu ársins, ''Abbababb!'' árið 2006. Af öðrum sýningum hópsins má nefna söngleikina ''Kabarett'' og ''Paris at night'' og barnaleikritið ''Ævintýrið um Augstein''. Felix hefur verið virkur í gerð sjónvarps og útvarpsefnis í þáttum eins og Slett úr klaufunum, [[Stundin okkar|Stundinni okkar]], Fyrirgefðu, 6 til sjö, Bergsson og Blöndal, Gestir út um allt og [[Popppunktur]]. Þá hefur Felix stjórnað stórum sjónvarpsviðburðum eins og [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]], [[Gríman|Grímunni]], [[Tónaflóð Rásar 2|Tónaflóði Rásar 2]] á [[Arnarhóll|Arnarhóli]] og söfnunarþættinum [[Á allra vörum]]. Þá lék Felix í kvikmyndunum Íslenska draumnum, [[Karlakórinn Hekla|Karlakórnum Heklu]] og [[Strákarnir okkar|Strákunum okkar]]. Hann hefur skrifað barnabók byggða á Ævintýrinu um Augastein, fjögur leikrit sem ratað hafa á svið, sjónvarpsþætti, barnaefni og ótal dægurlagatexta. Hann hefur sent frá sér fjölmargar plötur í samstarfi við aðra og eina sólóplötu, Þögul nóttin. Felix var formaður í Bandalagi sjálfstæðra leikhúsa, SL, árin 2002-2004, sat í stjórn Höfuðborgarstofu, samtakanna Blátt áfram og Mannréttindaráðs Reykjavíkur. Hann var varamaður í Velferðarráði Reykjavíkur og Menningar og ferðamálaráði og sat í verkefnisstjórnum Vetrarhátíðar og Landnámssýningarinnar í Austurstræti. Hann var einnig varamaður í Þjóðleikhúsráði. === Gunni og Felix === Felix og [[Gunnar Helgason]] gerðu leikna 24 þáttaröð fyrir RÚV, jóladagatalið ''Leitina að Völundi''. Samstarf Gunna og Felix á sviði vettvangi barnaefnis er landsfrægt og hafa þeir félagar sent frá sér myndbandsspólur, geisladiska og hljóðsnældur með leiknu efni. === Eurovision === Árið 2011 var Felix fjölmiðlafulltrúi íslenska hópsins, [[Vinir Sjonna|Vina Sjonna]], í [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva]]. Í kjölfarið, árið 2013, tók hann við þáttunum [[Alla leið|''Alla leið'']] hjá RÚV. Frá 2013 til 2015 var hann [[Ísland í Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva#Þulir RÚV|þulur RÚV]] í keppninni og tók hann við sem fararstjóri íslenska hópsins í keppninni árið 2017.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232485733d/fell-kylli-flatur-fyrir-euro-vision-eftir-ara-tuga-gagn-ryni|title=Féll kylli­flatur fyrir Euro­vision eftir ára­tuga gagn­rýni - Vísir|last=Agnarsdóttir|first=Dóra Júlía|date=2023-11-08|website=visir.is|language=|access-date=2024-03-23}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/felix-tekur-vid-af-hrafnhildi-i-eurovision|titill=Felix tekur við af Hrafnhildi í Eurovision|útgefandi=RÚV|mánuður=20. mars|ár=2013|mánuðurskoðað=23. mars|árskoðað=2024}}</ref> Frá 2021 hefur Felix setið í stýrihóp keppninnar sem sér um sér um skipulag og tekur allar ákvarðanir fyrir keppnina.<ref>{{Cite web|url=https://www.hringbraut.is/frettir-pistlar/felix-styrir-eurovision-a-naesta-ari/|title=Felix stýrir Euro­vision á næsta ári|date=2021-06-25|website=Hringbraut|access-date=2024-03-23}}</ref> Til stóð að hann myndi stýra þáttunum ''Alla leið'' á RÚV vorið 2024 og fara sem fararstjóri íslenska hópsins á Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva í Malmö í Svíþjóð, en þegar eiginmaður hans, Baldur Þórhallsson, tilkynnti um forsetaframboð sitt dró Felix sig frá öllum störfum hjá RÚV.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242546733d/felix-vikur-og-o-vissa-med-gisla-martein|title=Felix víkur og ó­vissa með Gísla Martein - Vísir|last=Gunnarsson|first=Oddur Ævar|date=2024-03-22|website=visir.is|language=is|access-date=2024-03-23}}</ref> ==Ferill í kvikmyndum og sjónvarpsþáttum== {| class="wikitable" |- !Ár !! Kvikmynd/Þáttur !! Hlutverk !! Athugasemdir og verðlaun |- |rowspan="2"|'''[[1987]]'''||''[[Áramótaskaupið 1987]]''|| || |- | ''[[Stundin okkar]]''||Felix||Lék á árunum 1994-96 |- |'''[[1992]]'''||''[[Karlakórinn Hekla]]''||Kórfélagi|| |- |'''[[2000]]'''||''[[Íslenski draumurinn]]''||Nágranni|| |- |'''[[2005]]'''||''[[Strákarnir okkar]]''||Dómari|| |- |'''[[2011]]'''||''[[Þögul nóttin]]''||Söngur''||Hljómdiskur með textum [[Páll Ólafsson|Páls Ólafssonar]] |- |} == Tenglar == {{imdb|name/nm0075040|Felix Bergsson}} == Tilvísanir == {{reflist}} {{f|1967}} [[Flokkur:Íslenskir leikarar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Verslunarskóla Íslands]] bdazwt9alo1xu0uzglzqfbpra3gbtr8 0 51744 1981247 1977160 2026-09-30T16:26:15Z TKSnaevarr 53243 1981247 wikitext text/x-wiki {{Konungur |mynd = Olav V of Norway.jpg |titill = Noregskonungur |ætt = [[Lukkuborgarætt|Lukkuborgarar]] |skjaldarmerki = Royal Arms of Norway.svg |nafn = Ólafur 5. |ríkisár = 21. september 1957 – 17. janúar 1991 |skírnarnafn = Alexander Edward Christian Frederik |kjörorð = Alt for Norge |fæðingardagur = {{fæðingardagur|1903|7|2}} |fæðingarstaður = Appleton House, [[Sandringham]], [[Norfolk]], [[England]]i |dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1991|1|17|1903|7|2}} |dánarstaður = Kongesæteren, Voksenkollen, [[Osló]] |grafinn = Akershus höll, [[Osló]], |undirskrift =Olav V signature.svg |faðir = [[Hákon 7.]] |móðir = [[Matthildur Noregsdrottning|Matthildur (Maud) drottning]] |titill_maka = Drottning |maki = [[Marta krónprinsessa Noregs|Marta Svíaprinsessa]] |börn ={{plainlist| * Ragnhildur (1930–2012) * Ástríður (1932–2026) * [[Haraldur 5.]] (1937–2026)}} }} '''Ólafur 5.''' ([[2. júlí]] [[1903]] – [[17. janúar]] [[1991]]) var [[konungur Noregs]] frá [[1957]] til dauðadags.<ref>{{Tímarit.is|1736843|Norðmenn gráta konung sinn|blað=[[Morgunblaðið]]|útgáfudagsetning=20. janúar 1991|blaðsíða=12–13|höfundur=Elín Pálmadóttir}}</ref> Ólafur var sonur [[Hákon 7.|Hákons 7.]] og [[Matthildur Noregsdrottning|Matthildar (Maud) drottningar]]. Hann giftist náfrænku sinni, sænsku prinsessunni Mörtu ([[Marta krónprinsessa Noregs|Märtha Sofia Lovisa Dagmar Thyra]]) árið [[1929]], en þau voru systkinabörn. Ólafur og Marta eignuðust þrjú börn, þar á meðal núverandi konung Noregs, [[Haraldur 5.|Harald 5.]] Marta lést árið [[1954]] áður en Ólafur varð konungur. ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Hákon 7.]] | eftir=[[Haraldur 5.]] | frá=1957 | til=1991 | titill=[[Noregskonungar|Noregskonungur]] }} {{Töfluendir}} {{Norskir einvaldar}} {{stubbur|æviágrip|saga}} {{fd|1903|1991}} [[Flokkur:Noregskonungar]] [[Flokkur:Lukkuborgarætt]] [[Flokkur:Norska konungsfjölskyldan]] hn2qddmwwsxgu7sbuifsbub4dpvzd3c 0 57330 1981261 1959508 2026-09-30T19:23:26Z TKSnaevarr 53243 1981261 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | nafn = Two and a Half Men | mynd = [[Mynd:Two and a half men intertitle.svg|250px]] | myndatexti = Logo Two and a half men þáttanna | nafn2 = | tegund = [[Grín]] | handrit = [[Chuck Lorre]]<br />[[Lee Aronsohn]] | leikstjórn = | þróun = Warner Bros. Television | sjónvarpsstöð = [[CBS]]<br />[[Stöð 2]] | leikarar = [[Ashton Kutcher]]<br />[[Jon Cryer]]<br />[[Angus T. Jones]]<br />[[Conchata Ferrel]]<br />[[Marin Hinkle]]<br />[[Holland Taylor]]<br />[[Melanie Lynsky]]<br />[[Ryan Stiles]]<br />[[Matthew Settle]] | raddsetning = | yfirlestur = | höfundur_stefs = Chuck Lorre | upphafsstef = Trancenders | lokastef = | tónlist = | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | fjöldi_þáttaraða = 11 | fjöldi_þátta = 241 | list_episodes = | framleiðslufyrirtæki = | framleiðandi = | aðstoðarframleiðandi = | klipping = | staðsetning = [[Malibu]], [[Kalifornía]], {{USA}}[[Bandaríkin]] | myndataka = | lengd = 22 mín. | stöð = [[CBS]] | myndframsetning = 1080i (16:9 [[HDTV]]) | hljóðsetning = Dolby 5.1 | fyrsti_þáttur = [[22. september]] [[2003]] | frumsýning = [[22. september]] [[2003]] | síðasti_þáttur = [[19. febrúar]] [[2015]] | lokasýning = [[19. febrúar]] [[2015]] | undanfari = | framhald = | tengt = | vefsíða = | imdb_kenni = 0369179 | tv_com_kenni = two-and-a-half-men/ }} '''''Two and a Half Men''''' voru [[Bandaríkin|bandarískir]] gamanþættir sem voru frumsýndir á [[CBS]] stöðinni mánudaginn [[22. september]] [[2003]] klukkan hálf tíu. [[Charlie Sheen]], [[Ashton Kutcher]], [[Jon Cryer]] og [[Angus T. Jones]] fóru með aðalhlutverkin. [[13. mars]] [[2014]] var gerður samningur um 12. þáttaröðina.<ref>{{vefheimild|höfundur=Kondolojy, Amanda|titill=CBS Renews 'The Good Wife', 'The Millers', 'Two and a Half Men', 'Hawaii Five-0', 'Mom', 'Blue Bloods', 'Elementary' and 11 More|url=http://tvbythenumbers.zap2it.com/2014/03/13/cbs-renews-the-good-wife-the-millers-two-and-a-half-men-hawaii-five-0-and-13-more/244495/|ritverk=TV by the Numbers|mánuðurskoðað=8. apríl|árskoðað=2014}}</ref> Síðasti þátturinn fór í loftið [[19. febrúar]] [[2015]]. == Söguþráður == [[Mynd:Two and a Half Men cast and Chuck Lorre in September 2011.jpg|thumb|Aðalpersónur og handritshöfundar Two and a Half Men]] Þátturinn er um steftónskáldið Charlie, bróður hans Alan sem og son hans Jake sem er tíu ára þegar þættirnir hefjast. Frjálslegum lifnaðarhætti Charlies er snúið á hvolf þegar mágkona hans hendir bróður hans út eitt kvöldið og vill skilja við hann. Þá fer Alan til bróður síns og biður hann um að fá að gista í nokkra daga á meðan hann greiðir úr hlutunum. Alan flytur inn til Charlie, jafnvel þó að Charlie sé algjörlega á móti því, og sonur Alans býr hjá þeim um helgar. == Persónur == === Aðalpersónur === * [[Charlie Sheen]] er '''''Charles Francis „Charlie“ Harper''''', er gjálífur piparsveinn sem semur auglýsingastef og barnalög. Hann gerir óspart grín að bróður sínum en þykir undir niðri mjög vænt um hann. Charlie er algjör andstæða hans að öllu leyti, enda kærulaus, heillandi og einstaklega heppinn. Charlie þykir mjög vænt um litla frænda sinn, Jake, og gefur honum oft ráð sem ekki hæfa aldri hans, og ná þeir oft vel saman. * [[Jon Cryer]] er '''''Alan Jerome Harper''''', tví-fráskilinn [[hnykklæknir]] og bróðir Charlie og er andstæða bróður síns. Hann klúðrar oftast því sem hann gerir og er Charlie alltaf tilbúinn að gera grín að honum. Eftir að hafa misst húsið og konuna, Judith, flytur hann inn til Charlie. Hann er góður og kurteis en er veikur fyrir konum sem koma illa fram við hann. Það er líklega til komið vegna sambands hans við móður sína. Jon Cryer leikur bróðurinn sem er tveimur árum yngri en Charlie, en í alvörunni er hann nokkrum mánuðum eldri. * [[Angus T. Jones]] sem '''''Jacob David „Jake“ Harper''''', lati sonur Alans og fyrrverandi konu hans, Judith. Hann eyðir mestum frítíma sínum í að spila tölvuleiki, borða, horfa á sjónvarpið, spila á gítar, sofa og leysa vind og ropa. Hann elskar föður sinn og frænda mikið en hann er oft önugur í garð þeirra. Það er misskilningur margra að Sheen, Cryer og Jones syngi í opnunaratriðinu; röddin sem Jones metjar eftir er t.d. rödd Elizabeth Daily. * [[Conchata Ferrel]] sem kjaftfora þernan '''''Berta'''''. Þrátt fyrir að mannasiðir Bertu séu ekki upp á marga fiska, koma Alan og Charlie fram við hana af virðingu. Það er líka augljóst að heimilishaldið væri á hvolfi ef ekki kæmi til verka hennar. Hún á systur sem heitir Dana, sem Camryn Manheim leikur, en þeim kemur illa saman. Hún á líka þrjár dætur og nokkur barnabörn og kallar hún þær lauslátar og auðveldar og koma þær stundum með henni í vinnuna. * [[Holland Taylor]] sem '''''Evelyn Harper''''', eigingjarna móðir Charlies og Alans og amma Jakes. Hún hefur frekar yfirborðslegan áhuga á sonum sínum og barnabarni og notfærir sér þá oft, en ber samt dálítilla tilfinninga til þeirra, þó grunnt sé á yfirborðsmennsku hennar. Þeir endurgjalda kulda hennar með því að tala lítið sem ekkert við hana og sýna henni takmarkaðan áhuga. Fjölskyldan talar oft um hana sem væri hún djöfulinn sjálfur og hefur Charlie hana undir „666“ í símanum sínum. * [[Marin Hinkle]] sem '''''Judith Melnick''''', eigingjarna, geðvonda og fyrrverandi eiginkona Alans. Hún virðist fyrirlíta Alan og notar hvert tækifæri sem gefst til þess að niðurlægja hann. Hún var fyrsta konan sem Alan svaf hjá en hjónaband þeirra var alla tíð dautt. Hún segir sjálf að í eina skiptið sem að hún naut þess að hafa stundað kynlíf var þegar hún varð ólétt af Jake. Hún leynir því ekki að hún lifir frábæru lífi á meðlaginu sem Alan greiðir henni og gengur hún svo langt að fara í brjóstastækkun fyrir peningana. Hún giftist síðan dr. Herb Melnick ([[Ryan Stiles]]), barnalækni Jakes. Hjónaband þeirra færði Alan töluverða gleði vegna þess að þá gat hann hætt að borga með konu sinni. Í sjöttu þáttaröð hendir hún Herb út og eyðir nokkrum dögum með Alan áður en hún tekur Herb í sátt aftur. Seinna kemur svo fram að hún varð um sama leyti ólétt af stelpu. Alan óttast að hann sé faðirinn en hún segist ætla að drepa hann ef hann segir að þau hafi sofið saman og eftir að hún fæðir barnið í lokaþætti sjöttu þáttaraðar er faðernið enn óvitað. === Gestaleikarar === * Melanie Lynskey (aðalleikari í þáttaröðum 1 & 2; en er gestaleikari frá og með 3 þáttaröð) sem nágrannakonan Rose, ein af viðföngum skyndikynna Charlies sem verður hugfangin af honum en Harper fjölskyldan lítur á hana sem vin. Hún kemur alltaf óboðin inn á gafl hjá þeim og kemst inn í hús Charlies með því að klifra upp svalirnar og opna lásinn. Charlie hefur vaknað við það að fylgist með honum sofa. Í þáttaröð sex verður hún vinkona unnustu Charlies, Chelsea, og fer á stefnumót með Alan; og byrja þau saman og þróar Rose sömu tilfinningar til hans eins og Charlie. Það endar þó á fyrsta stefnumóti. Rose hefur sagt að hún sé með gráðu frá Princeton-háskóla og meistaragráðu í sálfræði frá Stanford-háskóla. Í gegnum allar þáttaraðirnar hefur Rose notað þekkingu sína á sálfræði í hinum ýmsu vandamálum. Fjölskylda hennar er í banka- og olíugeiranum sem útskýrir af hverju hún er mjög rík. [[Martin Sheen]], sem er raunverulegur faðir Charlies Sheen, lék gestahlutverk í þáttunum sem faðir Rose. Einnig á hún fimm frettur, sem heita allar eftir Charlie. * Jennifer Bini Taylor sem '''''Chelsea''''', kærasta Charlies meirihlutann af sjöttu þáttaröð og í lok hennar er hún flutt inn til hans. Þrátt fyrir að Chelsea sé fyrrum viðfang skyndikynna Charlies virðist hún vera eina konan í lífi Charlies (að undanskildum Lisu og Miu) sem fá Charlie til að vilja leggja eitthvað á sig til þess að verða betri manneskja. Hún og Alan verða góðir vinir og hagnast Charlie á því, vegna þess að Alan fer með Chelsea á söfn og útlendar myndir og gerir aðra hluti með henni sem Charlie þolir ekki. Áður en Jennifer lék Chelsea lék hún þrjár aðrar persónur í þáttunum: sem Suzanne í fyrsta þættinum, sem Tina í „Last Chance to See Those Tattoos“ (þáttaröð 2) og sem Nina í „The Leather Gear is in the Guest Room“ (þáttaröð 5). * [[Ryan Stiles]] sem barnalæknirinn '''''Dr. Herbert Gregory Melnick'''''. == Tilvísanir == <references/> {{stubbur|sjónvarp}} [[Flokkur:Bandarískir gamanþættir]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 2003]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir sem hættu sýningu 2015]] cml1fzop39jworh0fivm8l9t28j5hlx 0 57932 1981288 1975605 2026-10-01T09:24:46Z TKSnaevarr 53243 1981288 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Konungur Póllands og stórfursti Litáen<br>[[Konungur Svíþjóðar]] | ætt = [[Vasaættin|Vasaætt]] | skjaldarmerki = Polish House of Vasa Coa.svg | nafn = Sigmundur 3. | mynd = Sigismund III of Poland-Lithuania and Sweden (Martin Kober).jpg | skírnarnafn = Sigmundur | fæðingardagur = {{fæðingardagur|1566|6|20}} | fæðingarstaður = [[Gripshólmshöll]], [[Svíþjóð]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1632|4|30|1566|6|20}} | dánarstaður = [[Varsjá]], [[Konungsríkið Pólland|Póllandi]] | grafinn = [[Wawel-dómkirkjan]], [[Kraká]] | ríkisár = 18. september 1587 – 19. apríl 1632 {{small|(í Póllandi-Litáen)}}<br>17. nóvember 1592 – 24. júlí 1599 {{small|(í Svíþjóð)}} | undirskrift = Sigismund III Vasa Signature.svg | faðir = [[Jóhann 3. Svíakonungur]] | móðir = [[Katrín Jagellonika]] | maki = {{gifting|[[Anna frá Austurríki, Póllandsdrottning]]|1592|1598|orsök=dó}}<br>{{gifting|[[Konstansa frá Austurríki]]|1605|1631|orsök=dó}} | titill_maka = Eiginkona | börn = {{plainlist| * [[Anna María Vasa]] * [[Vladislás 4. Vasa]] * [[Jóhann 2. Kasimír Vasa]] * [[Jóhann Albert Vasa|Jóhann Albert, biskup af Ermlandi og Kraká]] * [[Karl Ferdinand Vasa|Karl Ferdinand, hertogi af Opole]] * [[Anna Katrín Konstansa Vasa|Anna Katrín Konstansa, erfðagreifynja Pfalz af Neuburg]] }} }} '''Sigmundur 3. Vasa''' ([[pólska]]: ''Zygmunt III Waza''; [[20. júní]] [[1566]] – [[30. apríl]] [[1632]]) var konungur [[Pólsk-litáíska samveldið|Pólsk-litáíska samveldisins]] frá [[1587]] til dauðadags, og [[Svíakonungur]] frá [[1592]] þar til honum var steypt af stóli [[1599]]. Hann var sonur [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhanns 3.]] Svíakonungur og fyrri eiginkonu hans, [[Katarína Jagiellonka|Katarínu Jagiellonku]] og fæddist á [[Grípshólmur|Grípshólmi]] þar sem foreldrar hans voru í fangelsi [[Eiríkur 14.|Eiríks 14.]]. Móðir hans var dóttir [[Sigmundur gamli|Sigmundar gamla]], Póllandskonungs, og eiginkonu hans [[Bona Sforza]]. Hún ól son sinn upp í [[kaþólska|kaþólskri trú]]. Við lát [[Stefán Báthory|Stefáns Báthory]] [[1587]] var Sigmundur kjörinn konungur á stéttaþinginu en [[Maximilían 3.]] erkihertogi af [[Austurríki]] kom einnig til greina. Sigmundur tryggði kjör sitt með því að halda þegar til Póllands og ganga að kröfugerð ríkisráðsins. Þegar Maximilían reyndi að grípa inn í með valdi voru stuðningsmenn hans sigraðir í [[orrustan við Byczyna|orrustunni við Byczyna]] [[24. janúar]] [[1588]] og Maximilían sjálfur tekinn höndum. Hann var leystur úr haldi fyrir tilstuðlan [[Páll 5.|Páls 5.]] páfa og afsalaði sér tilkalli til krúnunnar [[1589]].<ref>{{Cite web |url=http://www.naszahistoria.pl/artykuly/a/bitwa-pod-byczyna-byla-wazniejsza-od-slynnej-bitwy-pod-wiedniem,9411953 |title=Bitwa pod Byczyną była ważniejsza od słynnej bitwy pod Wiedniem |date=19 February 2016 |access-date=16 November 2016}}</ref> Við lát föður Sigmundar, Jóhanns 3., stóð hann næstur í erfðaröðinni og var krýndur [[konungur Svíþjóðar]] [[1592]].<ref>{{Harvnb|Szujski|1894|pp=162–163}}</ref> Við það gengu samveldið og Svíþjóð í [[konungssamband]]. Sigmundi var þó gert markvisst erfitt fyrir í Svíþjóð þar sem hann var kaþólskur, og föðurbróðir hans, [[Karl hertogi]], vann gegn honum. Að lokum var hann settur af og Karl varð hæstráðandi í Svíþjóð og síðar konungur.<ref name="Peterson 2014 107">{{Harvnb|Peterson|2014|p=107}}</ref> Sigmundur reyndi þó áfram að halda fram rétti sínum til konungdóms í Svíþjóð sem leiddi til styrjalda milli landanna. Önnur mikilvæg átök í valdatíð hans var [[Pólsk-rússneska styrjöldin (1605-1618)]] þegar Pólverjar reyndu að nýta sér [[rósturtímarnir|rósturtímana]] í Rússlandi til að vinna lönd af Rússum.<ref>{{Harvnb|Stone|2019|p=19}}</ref> Þetta jók á spennu milli ríkjanna sem kom sér illa fyrir Pólverja síðar. ==Heimildir== * {{Cite book |last=Peterson |first=Gary Dean |date=2014 |title=Warrior Kings of Sweden. The Rise of an Empire in the Sixteenth and Seventeenth Centuries |url=https://books.google.com/books?id=FtFDthqmB2wC |publisher=[[McFarland & Company]] |language=en |isbn=9781476604114 |access-date=14 January 2021}} * {{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=ok7iVsgiNmAC&q=time+of+troubles+sweden&pg=PA19 |title=A Military History of Russia: From Ivan the Terrible to the War in Chechnya|author1-link=David R. Stone |first=David R.|last=Stone |date=2019 |publisher=[[Greenwood Publishing Group]] |isbn=9780275985028 |access-date=11 April 2019}} * {{Cite book |last=Szujski |first=Józef |date=1894 |title=Dzieła Józefa Szujskiego. Dzieje Polski |volume=3 |url=https://books.google.com/books?id=JlAFSS-12xwC |location=Kraków |publisher=Szujski-Kluczycki |language=pl |access-date=9 January 2021 |oclc=717123162}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Konungur Póllands og stórfursti Litáen | frá = 19. ágúst 1587 | til = 30. apríl 1632 | fyrir = [[Anna Jagiellon]] og [[Stefán Báthory]] | eftir = [[Vladislás 4. Vasa]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Svíakonungar|Konungur Svíþjóðar]] | frá = 17. nóvember 1592 | til = 24. júlí 1599 | fyrir = [[Jóhann 3. Svíakonungur|Jóhann 3.]] | eftir = [[Karl 9. Svíakonungur|Karl 9.]] }} {{Töfluendir}} {{fd|1566|1632}} {{Einvaldar Svíþjóðar}} [[Flokkur:Konungar Póllands]] [[Flokkur:Svíakonungar]] [[Flokkur:Stórfurstar Litáen]] [[Flokkur:Vasaætt]] mi8mupayynynepbfg9h1ukygdt54q99 0 60371 1981232 1981172 2026-09-30T14:31:39Z TKSnaevarr 53243 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Raippa-Valli|Raippa-Valli]] ([[User talk:Raippa-Valli|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] 1948215 wikitext text/x-wiki {{Forsætisráðherra | forskeyti = | nafn = Lev Trotskíj | nafn_á_frummáli = {{Nobold|Лев Троцкий}} | mynd = Лев Давидович Троцкий.jpg | myndatexti1 = Trotskíj á þriðja áratugnum. | titill= Þjóðfulltrúi Sovétríkjanna í hernaðar- og flotamálum | stjórnartíð_start = [[13. mars]] [[1918]] | stjórnartíð_end = [[6. janúar]] [[1925]] | forsætisráðherra = [[Vladímír Lenín]]<br>[[Aleksej Rykov]] | forveri = [[Níkolaj Povojskíj]] | eftirmaður = [[Míkhaíl Frúnze]] | titill2 = Þjóðfulltrúi rússneska sovétlýðveldisins í utanríkismálum | stjórnartíð_start2 = [[8. nóvember]] [[1917]] | stjórnartíð_end2 = [[13. mars]] [[1918]] | forsætisráðherra2 = [[Vladímír Lenín]] | forveri2 = [[Míkhaíl Terestsjenko]] | eftirmaður2 = [[Georgíj Tsjítsjerín]] | fæddur = [[7. nóvember]] [[1879]] | fæðingarstaður = [[Janovka]], [[Rússneska keisaradæmið|Rússaveldi]] (nú [[Úkraína|Úkraínu]]) | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1940|8|21|1879|11|7}} | dánarstaður = [[Mexíkóborg]], [[Mexíkó]] | orsök_dauða = Myrtur | þjóderni = [[Sovétríkin|Sovéskur]] (áður [[Úkraína|Úkraínskur]]) | maki = Aleksandra Sokolovskaja (g. 1899; skilin 1902)<br>Natalía Sedova (g. 1903) | stjórnmálaflokkur = [[Kommúnistaflokkur Sovétríkjanna]] | börn = Zínaída Volkova, Nína Nevelson, Lev Sedov, Sergej Sedov | háskóli =Háskólinn í Odessa |undirskrift = Leon Trotsky Signature.svg }} '''Lev Trotskíj''' ([[rússneska]]: {{Audio|ru-Leon Trotsky.ogg|Лев Давидович Тро́цкий}}, ''Lev Davídovítsj Trotskíj'') upphaflega nefndur '''Lev Davídovítsj Bronstein''' (rússneska: Лев Давидович Бронште́йн) ([[7. nóvember]] [[1879]] – [[21. ágúst]], [[1940]]), var [[Úkraína|úkraínskur]] [[bolsévismi|bolsévíki]], [[byltingarmaður]] og [[marxismi|marxískur]] kenningasmiður af [[gyðingar|gyðingaættum]]. Hann var áhrifamikill stjórnmálamaður á fyrstu árum [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]], fyrst sem utanríkisráðherra í sovésku ráðstjórninni og síðan sem stofnandi og herstjóri [[Rauði herinn|Rauða hersins]] og hermálaráðherra. Eftir að hafa leitt hina misheppnuðu [[Vinstriandstaðan|Vinstriandstöðu]] við valdatöku [[Jósef Stalín|Stalíns]] og aukið [[skrifræði]] í Sovétríkjunum á [[1921-1930|3. áratugnum]] var hann rekinn úr [[Sovéski kommúnistaflokkurinn|sovéska kommúnistaflokknum]] og rekinn úr landi við upphaf [[Hreinsanirnar miklu|Hreinsananna miklu]]. Í útlegðinni reyndi hann að stjórna sósíalísku andófi gegn Sovétstjórninni, safnaði fylgismönnum (sem eru kenndir við hann og kallaðir [[Trotskíismi|trotskíistar]]) en hafði ekki erindi sem erfiði. Hann var loks myrtur af útsendara Stalíns á heimili sínu, sem var í næsta nágreinni við heimili vinkonu hans og ástkonu, listakonunnar [[Frida Kahlo|Fridu Kahlo]], í [[Mexíkóborg]] árið [[1940]]. == Yngri ár == Lev Davidovitsj Bronstein fæddist í [[Janovka]] í Úkraínu árið 1879. Hann var sonur bóndans David Bronstein og konu hans Önnu Bronstein sem voru bændur af gyðingaættum.<ref name=volkogonov>Dmitri Volkogonov, bls. 2.</ref> Árið 1896 flutti hann til [[Mykolajív|Níkolajev]] og komst í kynni við hóp róttækra byltingarsinna.<ref name=daniels>Robert V. Daniels, Brittanica.</ref> Eftir að hafa lesið mikið magn pólitískra bókmennta tók hann afstöðu gegn hryðjuverkum, sagði sig úr hópnum og snéri sér að kenningum [[Karl Marx|Karls Marx]]. Hann stundaði nám við háskólann í Odessa um hríð en hætti fljótlega til að geta helgað sig pólitískum störfum. Árið 1897 var Lev meðstofnandi Suðurrússneska Verkalýðsfélagsins og starfsemi þess fólst meðal annars í að hvetja verkamenn til að rísa upp gegn valdinu og hefja stéttarbaráttu. Fyrir slíkan áróður var hann handtekinn ári seinna og dæmdur í fjögurra og hálfs árs útlegð í Síberíu. Lev tókst að flýja úr útlegðinni eftir tveggja ára dvöl í Síberíu á fölskum passa undir nafninu Trotskíj, sem hann var þekktur undir framan af. Þá hafði hann þegar heyrt getið um marxistann [[Vladímír Lenín|Vladímír Úljanov (Lenín)]], sem var búsettur í London og tók því stefnuna þangað til að komast á fund við hann. Í London kynntust þeir fljótlega og Trotskíj hóf ritstörf á blaðinu ''Iskra'' eða ''Neistinn'' sem Lenín gaf út í þeim tilgangi að sameina rússneska marxista og hvetja þá til aðgerða. Trotskíj og Lenín söfnuðu að sér mörgum fylgismönnum og stefndi Lenín að því að sameina þá mörgu sósíalíska hópa sem til voru á þeim tíma í einn flokk. En þeir höfðu ólíkar hugsjónir varðandi þá byltingu sem var markmið beggja. Trotskíj þótti Lenín of upptekinn af því að ná algjöru valdi í flokknum og sagði sig úr honum árið 1903.<ref name=siegismund>Kasper Siegismund, Socialistiskt standpunkt</ref> Sjálfur aðhylltist Trotskíj sósialisma með lýðræðislegra ívafi en Lenín. Margir sem voru honum sammála slitu sig einnig úr flokknum. Þá greindist flokkurinn í tvær fylkingar: [[Bolsévikar|bolsévika]] („meirihlutamenn“) sem voru fylgendur Leníns og [[Mensévikar|mensévika]] („minnihlutamenn“) sem aðhylltust lýðræðislegan sósialisma.<ref name=daniels/> Sú hugmynd að mynda samstarf við frjálslyndu borgarastéttina í byltingunni varð fljótlega vinsæl meðal mensévika en Trotskíj var á móti henni. Hann sagði sig loks úr hópi mensévika árið 1904 og lýsti sig óflokksbundinn sósialdemókrata.<ref name=siegismund/> Árið 1905 ríkti mikil óánægja í Rússlandi vegna þeirra hörmunga sem [[Stríð Rússa og Japana|stríð Rússa gegn Japönum]] olli. Mikill byltingarandi og verkföll riðu yfir landið og út frá þeim átökum mynduðust verkalýðsráð, sovét, um allt Rússland. Trotskíj sneri aftur til Rússlands um leið og honum bárust fréttirnar og var hann valinn formaður sovétsins í [[Sankti Pétursborg]]. Þessi [[Rússneska byltingin 1905|fyrsta rússneska bylting tuttugustu aldarinnar]] var þó fljótlega barin niður af ríkisvaldinu. Trotskíj var handtekinn ásamt öðrum meðlimum sovétsins og sendur til [[Síbería|Síberíu]] árið 1807, en í þetta skiptið tókst honum að flýja í upphafi ferðarinnar.<ref name=siegismund/> Á tímanum sem hann dvaldi í fangelsi þar til dómur var úrskurðaður náði hann að skrifa ritið ''Árangur og framhorfur'' þar sem hann setti fyrst fram kenningu sína um [[Stöðug bylting|hina varanlegu byltingu]]. Næstu ár var hann aðallega búsettur í Austurríki og á Balkanskaga þar sem hann skrifaði greinar í sósíalíska miðla og ritstýrði blaðinu ''Pravda''.<ref name=daniels/> == Hlutverk í rússnesku byltingunni == [[Mynd:Leon Trotsky Armored Train 1920.jpg|thumb|left|Trotskíj ávarpar hermenn rauðliða í [[Rússneska borgarastyrjöldin|rússnesku borgarastyrjöldinni]].]] Árið 1917 hófst [[febrúarbyltingin]] í Rússlandi sem varð keisaranum loks að falli. Trotskíj var staðsettur í [[New York (borg)|New York]] þegar fréttirnar bárust og dreif sig um leið til Rússlands. Þá hafði ný bráðabirgðaríkisstjórn þegar verið mynduð en hún var, að áliti almennings, ófær um að leysa vandamál þjóðarinnar – það er að segja að koma á friði, stöðva hungursneyðina og færa bændum jarðir. Sovétin voru enn til samhliða ríkisstjórninni og í þetta skiptið náðu Lenín og Trotskíj samkomulagi um stjórn þeirra. Það var markmið þeirra beggja að færa byltinguna á næsta stig, sem fólst í því að verkalýðurinn tæki völdin í sínar hendur. Þá gerðist Trotskíj [[Bolsévikar|bolséviki]] og var valinn í æðstu stjórn flokksins og einnig gerður formaður sovétsins í Pétursborg á ný. Þar skipulagði hann uppreisn og valdatöku verkalýðsins sem gekk vel fyrir sig. Aðrar slíkar aðgerðir fylgdu í kjölfarið um allt Rússland og gekk sú bylting undir nafninu [[Októberbyltingin]]. Hún var fremur óblóðug því bolsévikar nutu gríðarlegs stuðnings meðal landsmanna. Þegar öll völd voru komin í hendur bolsévika hófu þeir myndun nýrrar ríkisstjórnar og var Trotskíj fyrst valinn sem utanríkisráðherra og síðan þjóðfulltrúi hernaðarmála. Hlutverk hans fólst þá meðal annars í að byggja upp [[Rauði herinn|rauða herinn]] frá grunni. Auk þess unnu Lenín og Trotskíj hörðum höndum að alþjóðlegri byltingu sósialista, því þeir töldu að kommúnismi gæti aðeins gengið á alþjólegum grundvelli og gæti ómögulega staðið undir sér í einu afmörkuðu landi. Þeir stofnuðu alþjóðlegan kommúnistaflokk í von um að fleiri lönd myndu fylgja Rússlandi. Það reyndist þó erfitt fyrir marxista annars staðar að ná sama árangri því þeir voru of fáir og óreyndir. Þetta leiddi til þess að sósíalisminn og byltingin einöngruðust í Rússlandi þar sem verkamannastéttin var þegar komin í þrot og margir látnir vegna styrjalda og hungursneyðar. Það var mikil þörf í landinu fyrir hámenntað fólk til að byggja upp efnahaginn en Rússar voru almennt illa menntaðir og margir ólæsir. Mikill hluti hámenntaðs fólks, sem fékk ábyrgðarstöður í hinu nýja sósíalíska samfélagi, var af borgarastétt. Margir hverjir höfðu gegnt embættisstörfum fyrir keisarann og voru almennt á móti byltingunni. Þetta leiddi til þess að Sovétríkin urðu ekki eins lýðræðisleg og ætlast hafði verið til í upphafi.<ref name=siegismund/> == Barátta gegn Stalín == Lenín lést árið 1924. Hann hafði óskað þess að samvinnustjórn myndi taka við í flokknum eftir dauða sinn en hafði þó lýst því yfir í erfðaskrá sinni að Lev Trotskíj væri einn af hæfustu mönnum flokksins. Margir voru andvígir hugmyndum um samvinnustjórn og meðal þeirra var [[Jósef Stalín]], sem var hátt settur í flokknum og sóttist eftir völdum. Trotskíj var hans helsti keppinautur um völd, því almenningur áleit hann vera eftirmann Leníns. Því faldi Stalín erfðaskrá Leníns, gróf upp ýmis gömul ágreiningsmál á milli Leníns og Trotskíj og byrjaði markvisst að grafa undan trúverðugleika Trotskíj til að ryðja honum úr vegi sínum.<ref name=volkogonov/> Sovétríkin voru þegar á þessum tíma orðin að [[Skrifræði|skrifstofuveldi]]. Lenín hafði viðurkennt það áður en hann dó og haldið því fram að það væru ekki kommúnistarnir sem stjórnuðu ríkinu, heldur ríkið sem stjórnaði kommúnistunum. Enginn kunni betur á kerfið en Stalín og notfærði hann sér það óspart til þess að útrýma andstæðingum sínum. Trotskíj hélt enn í hugmyndir sínar og Leníns um hina alþjóðlegu byltingu og vildi vinna að alvöru sósíalísku lýðræði. Árið 1927 hafði Stalín náð meirihluta í flokknum og fjarlægði hann þá Trotskíj úr öllum embættum. Ári seinna var hann svo sendur í útlegð til [[Almaty|Alma Ata]] við mongólsku landamærin og þaðan til [[Tyrkland]]s árið 1929.<ref name=siegismund/> Það sem eftir var ævinnar fylgdist Trotskíj grannt með þróuninni í Rússlandi. Hann hélt fyrirlestra, skrifaði bækur um Sovétríkin og safnaði að sér fylgismönnum. Nefna má rit hans ''Byltingin svikin'' þar sem hann fjallar um tilkomu skriffinnsku og [[einræði]]s í Sovétríkjunum og hvernig skrifstofuveldið hindraði myndun lýðræðislegs sósíalisma. Stjórn Stalíns byggðist á hugmyndum hans um „sósíalisma í einu landi“ og vann í raun gegn sósíalískum byltingum í öðrum löndum, til að raska ekki því valdajafnvægi sem ríkti og var í hennar hag. Trotskíj taldi hins vegar að ef lýðræðislegur sósíalismi kæmist ekki á í Sovétsríkjunum, þá myndi „sósíalismi í einu landi“ ekki standa undir sér, skrifstofuveldið myndi hrynja og kapítalismi tæki við aftur.<ref name=siegismund/> == Ofsóknir og morð == [[Mynd:Leon Trotsky and American admirers. Mexico - NARA - 283642.jpg|thumb|right|Trotskíj ásamt bandarískum aðdáendum sínum í Mexíkó árið 1940, stuttu áður en Trotskíj var myrtur.]] Þrátt fyrir að vera útlægur úr Sovétríkjunum var Trotskíj ennþá ógn gagnvart Stalín. Hann átti stóran hóp alþjóðlegra fylgismanna, svokallaða trotskíista. Eftir að hafa búið í bæði Frakklandi og Noregi ásamt konu sinni fékk Trotskíj pólitískt hæli í [[Mexíkó]] í boði stjórnar [[Lázaro Cárdenas]] forseta. Þar bjó hann fyrst hjá listamönnunum og hjónunum [[Diego Rivera]] og [[Frida Kahlo|Fridu Kahlo]]. Hann átti í ástarsambandi við Fridu en hjónaband hennar og Diego var afar frjálslynt og óhefðbundið. Árið 1939 flutti hann síðan til Avenida Viena skammt frá heimili Rivera. Þann 20. ágúst 1940 var Trotskíj veitt tilræði á heimili sínu af útsendara Stalíns, [[Ramon Mercader]]. Hann hafði unnið traust Trotskíjs og beðið hann um að fara yfir nokkur skjöl fyrir sig á skrifstofu sinni. Þar dró hann upp ísexi og rak hana í höfuð Trotskíjs, honum að óvörum. Trotskíj lést þó ekki þegar af sárum sínum og náði hann að veita Mercader nokkra mótstöðu. Lífverðir hans komu og börðu Mercader nánast til dauða en Trotskíj bað þá að þyrma honum svo hægt væri að yfirheyra hann.<ref name=siegismund/> Trotskíj lést af sárum sínum daginn eftir. Ríkisstjórn Stalíns afneitaði allri ábyrgð á andláti Trotskíj og Mercader var dæmdur í 20 ára fangelsisvist, sem var hámarksdómur samkvæmt mexíkóskum lögum.<ref name=daniels/> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * Dmitri Volkogonov. Trotsky. The eternal revolutionary. HarperCollins Publishers, London 1996. * Kasper Siegismund. Leon Trotskij – Hans liv og værk. Sótt á vefsíðu Socialistisk standpunkt: http://www.marxist.dk/Home.php?Page=Artikel&ArtikelID=377 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110915042030/http://www.marxist.dk/Home.php?Page=Artikel&ArtikelID=377 |date=2011-09-15 }} þann 21. janúar 2010. * Robert V. Daniels. Leon Trotsky. Sótt á Brittanicu: http://www.britannica.com/EBchecked/topic/606722/Leon-Trotsky þann 21. janúar 2010. == Tenglar == {{commons|Лев Троцкий|Leon Trotskí}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1065967 ''Þegar Trotzki var myrtur''; grein í Alþýðublaðinu 1943] * [http://www.marxists.org/archive/trotsky/works/index.htm Ritsafn Trotskís] á Marxists.org {{fd|1879|1940}} {{DEFAULTSORT:Trotskíj, Lev}} [[Flokkur:Fólk tengt rússnesku borgarastyrjöldinni]] [[Flokkur:Kommúnistaleiðtogar]] [[Flokkur:Sovéskir stjórnmálamenn]] [[Flokkur:Trotskíismi|Trotskíj, Lev]] [[Flokkur:Utanríkisráðherrar Rússlands]] [[Flokkur:Úkraínskir stjórnmálamenn|Trotskíj, Lev]] [[Flokkur:Varnarmálaráðherrar Sovétríkjanna]] fbk56wis7341sbtvc8qlc3b2t412xaz 0 89476 1981236 1495959 2026-09-30T14:52:45Z TKSnaevarr 53243 1981236 wikitext text/x-wiki {{Konungur |titill = Hertogaynja af Akvitaníu |ætt = Poitiers-ætt |skjaldarmerki = Arms of Eleanor of Aquitaine.svg |mynd = Queen Eleanor (Frederick Sandys, 1858).jpg |nafn = Elinóra |ríkisár = 9. apríl 1137 – 1. apríl 1204 |kjörorð = |fæðingardagur = {{circa}} [[1122]] |fæðingarstaður =[[Bordeaux]], [[Akvitanía|Akvitaníu]] |dánardagur = [[1. apríl]] [[1204]] (79–80 ára) |dánarstaður = [[Fontevraud-klaustur|Fontevraud-klaustri]], [[Anjou]] |grafinn = [[Fontevraud-klaustur]], [[Anjou]], [[Frakkland]]i |faðir = [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu]] |móðir = [[Aénor de Châtellerault]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Loðvík 7. Frakkakonungur]]|1137|1152|orsök=skildu}}<br>{{gifting|[[Hinrik 2. Englandskonungur]]|1152|1189|orsök=dó}} | börn = {{plainlist| * [[María, greifynja af Champagne]] * [[Alix, greifynja af Blois]] * [[Hinrik ungi]] * [[Matthildur hertogaynja af Saxlandi]] * [[Ríkharður ljónshjarta]] * [[Geoffrey 2. hertogi af Bretagne]] * [[Elinóra Kastilíudrottning]] * [[Jóhanna Sikileyjardrottning]] * [[Jóhann landlausi]] }} }} '''Elinóra af Akvitaníu''' ([[1122]] – [[1. apríl]] [[1204]]) var hertogaynja af [[Akvitanía|Akvitaníu]], sem hún erfði eftir föður sinn, drottning [[Frakkland]]s 1137-1152 og síðan drottning [[England]]s 1154-1189. Hún var móðir [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharðs ljónshjarta]] og [[Jóhann landlausi|Jóhanns landlausa]]. Hún var ein auðugasta og valdamesta kona í Vestur-Evrópu á miðöldum. == Uppvöxtur == Elinóra var elst þriggja barna [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu|Vilhjálms 10.]], hertoga af Akvitaníu, og konu hans, Aenor de Châtellerault. Yngri bróðir hennar dó í bernsku og móðir þeirra um leið en systirin Petrónilla lifði. Hún átti líka tvo óskilgetna hálfbræður. Elinóra var erfingi föður síns en hertogadæmið Akvitanía var stærsta og auðugasta hérað Frakklands og hún var því besti kvenkostur landsins og þótt víðar væri leitað. Faðir hennar var sjálfur vel menntaður listunnandi og kappkostaði að veita dætrum sínum bestu fáanlega menntun. Elinóra talaði og skrifaði [[latína|latínu]], var vel að sér í tónlist og bókmenntum en einnig í reiðlist og veiðum. Hún er sögð hafa verið mjög vel gefin, lífsglöð, mannblendin og sterkur persónuleiki. Árið 1137 lagði Vilhjálmur hertogi af stað í pílagrímsferð til [[Santiago de Compostela]] á Spáni og skildi dætur sínar eftir í umsjá erkibiskupsins í [[Bordeaux]]. En hann dó á leiðinni, [[9. apríl]] [[1137]], og varð Elinóra þá hertogaynja. Vilhjálmur fól í erfðaskrá sinni [[Loðvík 6. Frakkakonungur|Loðvík 6.]] digra Frakkakonungi forræði hennar og bað konung að finna henni hentugan eiginmann. Þar sem hætta var á að Elinóru yrði rænt og hún neydd til að giftast einhverjum sem vildi krækja í auð hennar fól hann förunautum sínum að leyna dauða sínum þar til konungurinn hefði verið látinn vita og Elinóra væri örugg. == Drottning Frakklands == Loðvík digri, sem sjálfur var fárveikur, var ekki seinn á sér að grípa tækifærið. Ríkisarfinn, [[Loðvík 7. Frakkakonungur|Loðvík]] sonur hans, var ókvæntur og innan fárra klukkustunda var hann lagður af stað til Bordeaux með fríðu föruneyti og þann [[25. júlí]] [[1137]] voru þau Elinóra gefin saman þar. Um leið varð Loðvík hertogi af Akvitaníu við hlið Eleónóru en þó var það skilyrði sett að hertogadæmið héldi sjálfstæði sínu þar til elsti sonur Elinóru hefði tekið við bæði hertogadæminu og frönsku krúnunni. Þann [[1. ágúst]] dó svo Loðvík digri og Loðvík 7. varð konungur. Hann var þá 17 ára en Elinóra 15 ára. [[Mynd:Louis vii and alienor.jpg|thumb|left|Vinstri helmingur myndarinnar sýnir brúðkaup Elinóru og Loðvíks; á þeim hægri sést Loðvík leggja af stað í krossferðina.]] Ungu konungshjónin áttu ekki vel saman. Loðvík var vel menntaður en strangtrúaður og siðavandur, enda hafði honum verið fyrirhugaður frami innan kirkjunnar, þar til eldri bróðir hans dó óvænt. Elinóra á einhvern tíma að hafa sagt: „Ég hélt að ég hefði gifst konungi en ég giftist munki.“ Elinór var ekki vinsæl við hirðina, þótti léttúðug og ekki nægilega alvörugefin. Loðvík var þó mjög ástfanginn af konu sinni og lét allt eftir henni. Petrónilla, systir Elinóru, hafði fylgt henni og var í tygjum við aðalsmann nokkurn, Raoul af Vermandois, en sá hængur var að hann var giftur Elinóru, systur [[Teóbald greifi af Champagne|Teóbalds]] greifa af Champagne og [[Stefán Englandskonungur|Stefáns]] Englandskonungs. Að beiðni Elinóru leyfði Loðvík Raoul að segja skilið við konu sína og giftast Petrónillu en fyrir það voru þau [[bannfæring|bannfærð]] af páfanum og Loðvík átti í tveggja ára stríði við Teóbald greifa. Árið [[1145]] ákvað Loðvík að taka sjálfur þátt í [[Önnur krossferðin|Annarri krossferðinni]] og Elinóra krafðist þess að fara með. Þau komust til [[Antiokkía|Antiokkíu]] eftir mikið harðræði - Loðvík hafði meðal annars sloppið naumlega þegar [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] slátruðu hluta af her hans af því að hann var klæddur hversdagslegum kufli eins og pílagrímur en einkennisklæddir lífverðir hans voru strádrepnir. Í Antiokkíu réði [[Raymond af Poitiers]], föðurbróðir Elinóru, ríkjum og fór ákaflega vel á með þeim, enda höfðu þau verið mjög náin í bernsku, en Raymond var fáeinum árum eldri en Elinóra. Gekk jafnvel orðrómur um að þau væru elskendur en ekkert er nú talið benda til að það sé rétt. Eftir fleiri ósigra franska hersins komust konungshjónin til [[Jerúsalem]] og héldu þaðan til [[Róm]]ar og svo til Frakklands. Samkomulag Loðvíks og Elinóru fór síversnandi og konungsríkið skorti erfingja - þau áttu tvær dætur en engan son. Elinóra vildi segja skilið við mann sinn og hann samþykkti það loksins. Þann [[21. mars]] [[1152]] var hjónaband þeirra dæmt ógilt með páfaleyfi á þeiri forsendu að þau væru of skyld til að eigast, en þau voru bæði afkomendur Róberts 2. Frakkakonungs. Dætur þeirra tvær, [[María, greifaynja af Champagne|María]] og [[Alix, greifaynja af Blois|Alix]], skyldu þó teljast skilgetnar. Elinóra skyldi jafnframt fá hertogadæmið og aðrar eignir sínar aftur. == Drottning Englands == [[Mynd:Eleonora Jindra2.jpg|thumb|right|Elinóra og Hinrik 2.]] Elinóra var 32 ára, miðaldra á þeirra tíma mælikvarða, en enn glæsileg kona og hún var á ný orðin einn álitlegasti kvenkostur Vestur-Evrópu. Hún hélt heim til [[Poitiers]] en á leiðinni reyndu tveir aðalsmenn, [[Teóbald 5. af Blois|Teóbald 5.]], greifi af Blois (sem seinna giftist Alix dóttur Elinóru(), og Geoffrey greifi af Nantes (18 ára bróðir Hinriks hertoga af [[Normandí]]) að ræna henni í þeim tilgangi að giftast henni og krækja þar með í eignir hennar. Báðar tilraunirnar mistókust en [[18. maí]] [[1152]], sex vikum eftir að hjónaband Elinóru og Loðvíks var ógilt, giftist hún [[Hinrik 2. Englandskonungur|Hinrik]] hertoga af Normandí. Hann var um 11 árum yngri en hún og skyldari henni en Loðvík hafði verið. Áður hafði komið til greina að Hinrik giftist Maríu, eldri dóttur Elinóru, en það var þá ekki talið koma til greina vegna skyldleika þeirra; hins vegar sagði enginn neitt þegar hann giftist móður hennar, sem var þó skyldari honum. Hinrik varð konungur Englands [[25. október]] [[1154]] og Elinóra drottning. Þau eignuðust saman fjóra syni og þrjár dætur sem lifðu til fullorðinsára. Hjónabandið var sagt mjög stormasamt. Hinrik var kvennabósi og átti hjákonur og nokkur börn með þeim en þekktust ástkvenna var Rosamund Clifford eða Rósamunda fagra. Þegar Rosamund dó fóru af stað miklar sögur um að Elinóra hefði byrlað henni eitur en enginn fótur er talinn vera fyrir þeim. Í desember [[1167]], ári eftir fæðingu yngsta barnsins, Jóhanns, hélt Elinóra til Akvitaníu og bjó um sig í Poitiers, þar sem hún og María dóttir hennar höfðu um sig [[Ástarhirðin]]a svonefndu, miðstöð [[riddaramennska|riddaramennsku]] og [[rómantík]]ur, umkringdar [[trúbador]]um og listamönnum. Margar sagnir spunnust um Ástarhirðina en í raun er fátt vitað um hana og jafnvel hefur verið dregið í efa að hún hafi í raun verið til. Í mars 1173 efndi [[Hinrik ungi]], elsti sonur Elinóru og Hinriks, til uppreisnar gegn föður sínum. Yngri bræður hans, Ríkharður og [[Geoffrey Plantagenet|Geoffrey]], höfðu verið hjá móður sinni í Akvitaníu og nú sendi hún þá til að leggja bróður sínum lið gegn föðurnum og hvatti aðalsmenn í Akvitaníu til að styðja þá. Sjálf fór hún á eftir en menn konungs náðu henni á liðinni og sendu hana til Hinriks 2. sem staddur var í [[Rouen]]. Allt næsta ár vissi enginn hvar drottningin var en á meðan braut Hinrik mótspyrnu sonanna á bak aftur. Elinóra var svo flutt til Englands og höfð í [[stofufangelsi]] næstu fimmtán árin, eða meðan Hinrik lifði. Hún fékk þó stundum að koma aftur til hirðarinnar, til dæmis um jólin, en sá syni sína sjaldan. == Ekkjudrottning == Hinrik ungi dó [[1183]] og var það Elinóru mikið áfall en hún hélt þó enn meira upp á Ríkharð, sem hafði aðsetur í Akvitaníu. Um sama leyti fékk hún aukið frelsi og ferðaðist stundum með manni sínum en var þó alltaf undir eftirliti. Hinrik dó [[6. júlí]] [[1189]] og Ríkharður tók við krúnunni. Eitt fyrsta verk hans var að senda skipun til Englands um að sleppa Elinóru úr haldi en gæslumenn hennar höfðu þá þegar gefið henni frelsi. Hún hélt til [[London]] og tók við stjórn ríkisins þar til Ríkharður kom til landsins. Fáeinum mánuðum síðar hélt Ríkharður af stað í [[Þriðja krossferðin|Þriðju krossferðina]] og gerði móður sína að ríkisstjóra. Þegar hann var á heimleið [[1192]] handsamaði Leópold hertogi af Austurríki hann og seldi hann síðar í hendur Hinriks 6. keisara. Elinóra fór til Þýskalands og samdi um lausn hans gegn geysiháu gjaldi en henni tókst að afla peninganna með þungum skattaálögum og gat keypt Ríkharð lausan [[1194]]. Ríkharður varð fyrir [[ör]]varskoti þegar hann sat um kastala uppreisnarmanna í Frakklandi og dó úr [[blóðeitrun]] [[6. apríl]] [[1199]] í örmum móður sinnar. Jóhann landlausi bróðir hans tók við konungdæminu. Hann gerði friðarsamning við [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippus 2.]] Frakkakonung og í honum fólst meðal annars að [[Loðvík 8. Frakkakonungur|Loðvík]], krónprins Frakklands, skyldi giftast einni af dætrum [[Elinóra Kastilíudrottning|Elinóru]] drottningu af Kastilíu, systur Jóhanns. Konungur sendi Elinóru móður sína, 77 ára gamla til [[Konungsríkið Kastilía|Kastilíu]] til að velja úr prinsessunum. Hún var handsömuð á leiðinni af einum af fjandmönnum [[Plantagenetætt]]ar en tókst að fá sig lausa og komast alla leið til Kastilíu. Þar valdi hún [[Blanka af Kastilíu|Blönku]], ellefu ára dótturdóttur sína, sem brúði franska prinsins og hélt síðan með hana til baka yfir [[Pýreneafjöll]]in en komst ekki lengra en til Bordeaux, þar var hún orðin örmagna og fékk erkibiskupinn í Bordeaux til að fylgja Blönku á leiðarenda. Sjálf hélt hún í Fontevraud-klaustur í [[Loiredalur|Loiredalnum]] og dvaldist þar við fremur bága heilsu. == Ævilok == [[Mynd:Fontevraud Gisants Alienor.jpg|thumb|right|gröf Elinóru og Hinriks 2. í Fontevaud.]] Árið 1201 braust út stríð milli Jóhanns og Filippusar Frakkakonungs. Elinóra studdi Jóhann og fór frá Fontevraud til Poitiers til að hindra sonarson sinn, [[Arthúr hertogi af Bretagne|Arthúr]] hertoga af Bretagne, í að leggja Akvitaníu undir sig en Arthúr gerði tilkall til ensku krúnunnar og raunar réttilega, þar sem Geoffrey faðir hans hafði verið eldri en Jóhann. Arthúr frétti af ferð ömmu sinnar og gerði umsátur um Mirabeau-kastala, þar sem hún var þá stödd. Jóhann kom þar að, handsamaði Arthúr og varpaði honum og [[Elinóra, mærin fagra af Bretagne|Elinóru]] systur hans í fangelsi, þar sem Arthúr hvarf 1203 en systirin var höfð í haldi til dauðadags, eða í fjörutíu ár. Elinóra amma þeirra fór aftur til Fontevraud og gerðist nú [[nunna]]. Hún lést [[1204]] og var grafin í klaustrinu, við hlið Hinriks manns síns og Ríkharðs sonar sins. Þegar hún dó, 82 ára að aldri, voru öll börn hennar látin nema Jóhann og Elinóra Kastilíudrottning. == Tengt efni == * [[Lion in Winter]] ([[íslenska]]: ''Gamla ljónið'') == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál = En|titill = Eleanor of Aquitaine|mánuðurskoðað = 15. ágúst|árskoðað = 2010}} {{Commonscat|Eleanor of Aquitaine}} {{fd|1120|1204}} [[Flokkur:Drottningar Englands]] [[Flokkur:Drottningar Frakklands]] [[Flokkur:Plantagenetætt]] [[Flokkur:Saga Englands]] [[Flokkur:Saga Frakklands]] 07q8hvhym554v0c7nzgmfkcv22qfp8t 1981237 1981236 2026-09-30T14:55:52Z TKSnaevarr 53243 /* Drottning Frakklands */ 1981237 wikitext text/x-wiki {{Konungur |titill = Hertogaynja af Akvitaníu |ætt = Poitiers-ætt |skjaldarmerki = Arms of Eleanor of Aquitaine.svg |mynd = Queen Eleanor (Frederick Sandys, 1858).jpg |nafn = Elinóra |ríkisár = 9. apríl 1137 – 1. apríl 1204 |kjörorð = |fæðingardagur = {{circa}} [[1122]] |fæðingarstaður =[[Bordeaux]], [[Akvitanía|Akvitaníu]] |dánardagur = [[1. apríl]] [[1204]] (79–80 ára) |dánarstaður = [[Fontevraud-klaustur|Fontevraud-klaustri]], [[Anjou]] |grafinn = [[Fontevraud-klaustur]], [[Anjou]], [[Frakkland]]i |faðir = [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu]] |móðir = [[Aénor de Châtellerault]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Loðvík 7. Frakkakonungur]]|1137|1152|orsök=skildu}}<br>{{gifting|[[Hinrik 2. Englandskonungur]]|1152|1189|orsök=dó}} | börn = {{plainlist| * [[María, greifynja af Champagne]] * [[Alix, greifynja af Blois]] * [[Hinrik ungi]] * [[Matthildur hertogaynja af Saxlandi]] * [[Ríkharður ljónshjarta]] * [[Geoffrey 2. hertogi af Bretagne]] * [[Elinóra Kastilíudrottning]] * [[Jóhanna Sikileyjardrottning]] * [[Jóhann landlausi]] }} }} '''Elinóra af Akvitaníu''' ([[1122]] – [[1. apríl]] [[1204]]) var hertogaynja af [[Akvitanía|Akvitaníu]], sem hún erfði eftir föður sinn, drottning [[Frakkland]]s 1137-1152 og síðan drottning [[England]]s 1154-1189. Hún var móðir [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharðs ljónshjarta]] og [[Jóhann landlausi|Jóhanns landlausa]]. Hún var ein auðugasta og valdamesta kona í Vestur-Evrópu á miðöldum. == Uppvöxtur == Elinóra var elst þriggja barna [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu|Vilhjálms 10.]], hertoga af Akvitaníu, og konu hans, Aenor de Châtellerault. Yngri bróðir hennar dó í bernsku og móðir þeirra um leið en systirin Petrónilla lifði. Hún átti líka tvo óskilgetna hálfbræður. Elinóra var erfingi föður síns en hertogadæmið Akvitanía var stærsta og auðugasta hérað Frakklands og hún var því besti kvenkostur landsins og þótt víðar væri leitað. Faðir hennar var sjálfur vel menntaður listunnandi og kappkostaði að veita dætrum sínum bestu fáanlega menntun. Elinóra talaði og skrifaði [[latína|latínu]], var vel að sér í tónlist og bókmenntum en einnig í reiðlist og veiðum. Hún er sögð hafa verið mjög vel gefin, lífsglöð, mannblendin og sterkur persónuleiki. Árið 1137 lagði Vilhjálmur hertogi af stað í pílagrímsferð til [[Santiago de Compostela]] á Spáni og skildi dætur sínar eftir í umsjá erkibiskupsins í [[Bordeaux]]. En hann dó á leiðinni, [[9. apríl]] [[1137]], og varð Elinóra þá hertogaynja. Vilhjálmur fól í erfðaskrá sinni [[Loðvík 6. Frakkakonungur|Loðvík 6.]] digra Frakkakonungi forræði hennar og bað konung að finna henni hentugan eiginmann. Þar sem hætta var á að Elinóru yrði rænt og hún neydd til að giftast einhverjum sem vildi krækja í auð hennar fól hann förunautum sínum að leyna dauða sínum þar til konungurinn hefði verið látinn vita og Elinóra væri örugg. == Drottning Frakklands == Loðvík digri, sem sjálfur var fárveikur, var ekki seinn á sér að grípa tækifærið. Ríkisarfinn, [[Loðvík 7. Frakkakonungur|Loðvík]] sonur hans, var ókvæntur og innan fárra klukkustunda var hann lagður af stað til Bordeaux með fríðu föruneyti og þann [[25. júlí]] [[1137]] voru þau Elinóra gefin saman þar. Um leið varð Loðvík hertogi af Akvitaníu við hlið Eleónóru en þó var það skilyrði sett að hertogadæmið héldi sjálfstæði sínu þar til elsti sonur Elinóru hefði tekið við bæði hertogadæminu og frönsku krúnunni. Þann [[1. ágúst]] dó svo Loðvík digri og Loðvík 7. varð konungur. Hann var þá 17 ára en Elinóra 15 ára. [[Mynd:Louis vii and alienor.jpg|thumb|left|Vinstri helmingur myndarinnar sýnir brúðkaup Elinóru og Loðvíks; á þeim hægri sést Loðvík leggja af stað í krossferðina.]] Ungu konungshjónin áttu ekki vel saman. Loðvík var vel menntaður en strangtrúaður og siðavandur, enda hafði honum verið fyrirhugaður frami innan kirkjunnar, þar til eldri bróðir hans dó óvænt. Elinóra á einhvern tíma að hafa sagt: „Ég hélt að ég hefði gifst konungi en ég giftist munki.“ Elinór var ekki vinsæl við hirðina, þótti léttúðug og ekki nægilega alvörugefin. Loðvík var þó mjög ástfanginn af konu sinni og lét allt eftir henni. Petrónilla, systir Elinóru, hafði fylgt henni og var í tygjum við aðalsmann nokkurn, Raoul af Vermandois, en sá hængur var að hann var giftur Elinóru, systur [[Teóbald greifi af Champagne|Teóbalds]] greifa af Champagne og [[Stefán Englandskonungur|Stefáns]] Englandskonungs. Að beiðni Elinóru leyfði Loðvík Raoul að segja skilið við konu sína og giftast Petrónillu en fyrir það voru þau [[bannfæring|bannfærð]] af páfanum og Loðvík átti í tveggja ára stríði við Teóbald greifa. Árið [[1145]] ákvað Loðvík að taka sjálfur þátt í [[Önnur krossferðin|annarri krossferðinni]] og Elinóra krafðist þess að fara með. Þau komust til [[Antiokkía|Antiokkíu]] eftir mikið harðræði - Loðvík hafði meðal annars sloppið naumlega þegar [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] slátruðu hluta af her hans af því að hann var klæddur hversdagslegum kufli eins og pílagrímur en einkennisklæddir lífverðir hans voru strádrepnir. Í Antiokkíu réði [[Raymond af Poitiers]], föðurbróðir Elinóru, ríkjum og fór ákaflega vel á með þeim, enda höfðu þau verið mjög náin í bernsku, en Raymond var fáeinum árum eldri en Elinóra. Gekk jafnvel orðrómur um að þau væru elskendur en ekkert er nú talið benda til að það sé rétt. Eftir fleiri ósigra franska hersins komust konungshjónin til [[Jerúsalem]] og héldu þaðan til [[Róm]]ar og svo til Frakklands. Samkomulag Loðvíks og Elinóru fór síversnandi og konungsríkið skorti erfingja - þau áttu tvær dætur en engan son. Elinóra vildi segja skilið við mann sinn og hann samþykkti það loksins. Þann [[21. mars]] [[1152]] var hjónaband þeirra dæmt ógilt með páfaleyfi á þeiri forsendu að þau væru of skyld til að eigast, en þau voru bæði afkomendur Róberts 2. Frakkakonungs. Dætur þeirra tvær, [[María, greifaynja af Champagne|María]] og [[Alix, greifaynja af Blois|Alix]], skyldu þó teljast skilgetnar. Elinóra skyldi jafnframt fá hertogadæmið og aðrar eignir sínar aftur. == Drottning Englands == [[Mynd:Eleonora Jindra2.jpg|thumb|right|Elinóra og Hinrik 2.]] Elinóra var 32 ára, miðaldra á þeirra tíma mælikvarða, en enn glæsileg kona og hún var á ný orðin einn álitlegasti kvenkostur Vestur-Evrópu. Hún hélt heim til [[Poitiers]] en á leiðinni reyndu tveir aðalsmenn, [[Teóbald 5. af Blois|Teóbald 5.]], greifi af Blois (sem seinna giftist Alix dóttur Elinóru(), og Geoffrey greifi af Nantes (18 ára bróðir Hinriks hertoga af [[Normandí]]) að ræna henni í þeim tilgangi að giftast henni og krækja þar með í eignir hennar. Báðar tilraunirnar mistókust en [[18. maí]] [[1152]], sex vikum eftir að hjónaband Elinóru og Loðvíks var ógilt, giftist hún [[Hinrik 2. Englandskonungur|Hinrik]] hertoga af Normandí. Hann var um 11 árum yngri en hún og skyldari henni en Loðvík hafði verið. Áður hafði komið til greina að Hinrik giftist Maríu, eldri dóttur Elinóru, en það var þá ekki talið koma til greina vegna skyldleika þeirra; hins vegar sagði enginn neitt þegar hann giftist móður hennar, sem var þó skyldari honum. Hinrik varð konungur Englands [[25. október]] [[1154]] og Elinóra drottning. Þau eignuðust saman fjóra syni og þrjár dætur sem lifðu til fullorðinsára. Hjónabandið var sagt mjög stormasamt. Hinrik var kvennabósi og átti hjákonur og nokkur börn með þeim en þekktust ástkvenna var Rosamund Clifford eða Rósamunda fagra. Þegar Rosamund dó fóru af stað miklar sögur um að Elinóra hefði byrlað henni eitur en enginn fótur er talinn vera fyrir þeim. Í desember [[1167]], ári eftir fæðingu yngsta barnsins, Jóhanns, hélt Elinóra til Akvitaníu og bjó um sig í Poitiers, þar sem hún og María dóttir hennar höfðu um sig [[Ástarhirðin]]a svonefndu, miðstöð [[riddaramennska|riddaramennsku]] og [[rómantík]]ur, umkringdar [[trúbador]]um og listamönnum. Margar sagnir spunnust um Ástarhirðina en í raun er fátt vitað um hana og jafnvel hefur verið dregið í efa að hún hafi í raun verið til. Í mars 1173 efndi [[Hinrik ungi]], elsti sonur Elinóru og Hinriks, til uppreisnar gegn föður sínum. Yngri bræður hans, Ríkharður og [[Geoffrey Plantagenet|Geoffrey]], höfðu verið hjá móður sinni í Akvitaníu og nú sendi hún þá til að leggja bróður sínum lið gegn föðurnum og hvatti aðalsmenn í Akvitaníu til að styðja þá. Sjálf fór hún á eftir en menn konungs náðu henni á liðinni og sendu hana til Hinriks 2. sem staddur var í [[Rouen]]. Allt næsta ár vissi enginn hvar drottningin var en á meðan braut Hinrik mótspyrnu sonanna á bak aftur. Elinóra var svo flutt til Englands og höfð í [[stofufangelsi]] næstu fimmtán árin, eða meðan Hinrik lifði. Hún fékk þó stundum að koma aftur til hirðarinnar, til dæmis um jólin, en sá syni sína sjaldan. == Ekkjudrottning == Hinrik ungi dó [[1183]] og var það Elinóru mikið áfall en hún hélt þó enn meira upp á Ríkharð, sem hafði aðsetur í Akvitaníu. Um sama leyti fékk hún aukið frelsi og ferðaðist stundum með manni sínum en var þó alltaf undir eftirliti. Hinrik dó [[6. júlí]] [[1189]] og Ríkharður tók við krúnunni. Eitt fyrsta verk hans var að senda skipun til Englands um að sleppa Elinóru úr haldi en gæslumenn hennar höfðu þá þegar gefið henni frelsi. Hún hélt til [[London]] og tók við stjórn ríkisins þar til Ríkharður kom til landsins. Fáeinum mánuðum síðar hélt Ríkharður af stað í [[Þriðja krossferðin|Þriðju krossferðina]] og gerði móður sína að ríkisstjóra. Þegar hann var á heimleið [[1192]] handsamaði Leópold hertogi af Austurríki hann og seldi hann síðar í hendur Hinriks 6. keisara. Elinóra fór til Þýskalands og samdi um lausn hans gegn geysiháu gjaldi en henni tókst að afla peninganna með þungum skattaálögum og gat keypt Ríkharð lausan [[1194]]. Ríkharður varð fyrir [[ör]]varskoti þegar hann sat um kastala uppreisnarmanna í Frakklandi og dó úr [[blóðeitrun]] [[6. apríl]] [[1199]] í örmum móður sinnar. Jóhann landlausi bróðir hans tók við konungdæminu. Hann gerði friðarsamning við [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippus 2.]] Frakkakonung og í honum fólst meðal annars að [[Loðvík 8. Frakkakonungur|Loðvík]], krónprins Frakklands, skyldi giftast einni af dætrum [[Elinóra Kastilíudrottning|Elinóru]] drottningu af Kastilíu, systur Jóhanns. Konungur sendi Elinóru móður sína, 77 ára gamla til [[Konungsríkið Kastilía|Kastilíu]] til að velja úr prinsessunum. Hún var handsömuð á leiðinni af einum af fjandmönnum [[Plantagenetætt]]ar en tókst að fá sig lausa og komast alla leið til Kastilíu. Þar valdi hún [[Blanka af Kastilíu|Blönku]], ellefu ára dótturdóttur sína, sem brúði franska prinsins og hélt síðan með hana til baka yfir [[Pýreneafjöll]]in en komst ekki lengra en til Bordeaux, þar var hún orðin örmagna og fékk erkibiskupinn í Bordeaux til að fylgja Blönku á leiðarenda. Sjálf hélt hún í Fontevraud-klaustur í [[Loiredalur|Loiredalnum]] og dvaldist þar við fremur bága heilsu. == Ævilok == [[Mynd:Fontevraud Gisants Alienor.jpg|thumb|right|gröf Elinóru og Hinriks 2. í Fontevaud.]] Árið 1201 braust út stríð milli Jóhanns og Filippusar Frakkakonungs. Elinóra studdi Jóhann og fór frá Fontevraud til Poitiers til að hindra sonarson sinn, [[Arthúr hertogi af Bretagne|Arthúr]] hertoga af Bretagne, í að leggja Akvitaníu undir sig en Arthúr gerði tilkall til ensku krúnunnar og raunar réttilega, þar sem Geoffrey faðir hans hafði verið eldri en Jóhann. Arthúr frétti af ferð ömmu sinnar og gerði umsátur um Mirabeau-kastala, þar sem hún var þá stödd. Jóhann kom þar að, handsamaði Arthúr og varpaði honum og [[Elinóra, mærin fagra af Bretagne|Elinóru]] systur hans í fangelsi, þar sem Arthúr hvarf 1203 en systirin var höfð í haldi til dauðadags, eða í fjörutíu ár. Elinóra amma þeirra fór aftur til Fontevraud og gerðist nú [[nunna]]. Hún lést [[1204]] og var grafin í klaustrinu, við hlið Hinriks manns síns og Ríkharðs sonar sins. Þegar hún dó, 82 ára að aldri, voru öll börn hennar látin nema Jóhann og Elinóra Kastilíudrottning. == Tengt efni == * [[Lion in Winter]] ([[íslenska]]: ''Gamla ljónið'') == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál = En|titill = Eleanor of Aquitaine|mánuðurskoðað = 15. ágúst|árskoðað = 2010}} {{Commonscat|Eleanor of Aquitaine}} {{fd|1120|1204}} [[Flokkur:Drottningar Englands]] [[Flokkur:Drottningar Frakklands]] [[Flokkur:Plantagenetætt]] [[Flokkur:Saga Englands]] [[Flokkur:Saga Frakklands]] ceivjgpix12x41uv7q3wia2llwmdxn7 1981238 1981237 2026-09-30T14:56:28Z TKSnaevarr 53243 /* Drottning Englands */ 1981238 wikitext text/x-wiki {{Konungur |titill = Hertogaynja af Akvitaníu |ætt = Poitiers-ætt |skjaldarmerki = Arms of Eleanor of Aquitaine.svg |mynd = Queen Eleanor (Frederick Sandys, 1858).jpg |nafn = Elinóra |ríkisár = 9. apríl 1137 – 1. apríl 1204 |kjörorð = |fæðingardagur = {{circa}} [[1122]] |fæðingarstaður =[[Bordeaux]], [[Akvitanía|Akvitaníu]] |dánardagur = [[1. apríl]] [[1204]] (79–80 ára) |dánarstaður = [[Fontevraud-klaustur|Fontevraud-klaustri]], [[Anjou]] |grafinn = [[Fontevraud-klaustur]], [[Anjou]], [[Frakkland]]i |faðir = [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu]] |móðir = [[Aénor de Châtellerault]] |titill_maka = Eiginmaður |maki = {{gifting|[[Loðvík 7. Frakkakonungur]]|1137|1152|orsök=skildu}}<br>{{gifting|[[Hinrik 2. Englandskonungur]]|1152|1189|orsök=dó}} | börn = {{plainlist| * [[María, greifynja af Champagne]] * [[Alix, greifynja af Blois]] * [[Hinrik ungi]] * [[Matthildur hertogaynja af Saxlandi]] * [[Ríkharður ljónshjarta]] * [[Geoffrey 2. hertogi af Bretagne]] * [[Elinóra Kastilíudrottning]] * [[Jóhanna Sikileyjardrottning]] * [[Jóhann landlausi]] }} }} '''Elinóra af Akvitaníu''' ([[1122]] – [[1. apríl]] [[1204]]) var hertogaynja af [[Akvitanía|Akvitaníu]], sem hún erfði eftir föður sinn, drottning [[Frakkland]]s 1137-1152 og síðan drottning [[England]]s 1154-1189. Hún var móðir [[Ríkharður ljónshjarta|Ríkharðs ljónshjarta]] og [[Jóhann landlausi|Jóhanns landlausa]]. Hún var ein auðugasta og valdamesta kona í Vestur-Evrópu á miðöldum. == Uppvöxtur == Elinóra var elst þriggja barna [[Vilhjálmur 10. af Akvitaníu|Vilhjálms 10.]], hertoga af Akvitaníu, og konu hans, Aenor de Châtellerault. Yngri bróðir hennar dó í bernsku og móðir þeirra um leið en systirin Petrónilla lifði. Hún átti líka tvo óskilgetna hálfbræður. Elinóra var erfingi föður síns en hertogadæmið Akvitanía var stærsta og auðugasta hérað Frakklands og hún var því besti kvenkostur landsins og þótt víðar væri leitað. Faðir hennar var sjálfur vel menntaður listunnandi og kappkostaði að veita dætrum sínum bestu fáanlega menntun. Elinóra talaði og skrifaði [[latína|latínu]], var vel að sér í tónlist og bókmenntum en einnig í reiðlist og veiðum. Hún er sögð hafa verið mjög vel gefin, lífsglöð, mannblendin og sterkur persónuleiki. Árið 1137 lagði Vilhjálmur hertogi af stað í pílagrímsferð til [[Santiago de Compostela]] á Spáni og skildi dætur sínar eftir í umsjá erkibiskupsins í [[Bordeaux]]. En hann dó á leiðinni, [[9. apríl]] [[1137]], og varð Elinóra þá hertogaynja. Vilhjálmur fól í erfðaskrá sinni [[Loðvík 6. Frakkakonungur|Loðvík 6.]] digra Frakkakonungi forræði hennar og bað konung að finna henni hentugan eiginmann. Þar sem hætta var á að Elinóru yrði rænt og hún neydd til að giftast einhverjum sem vildi krækja í auð hennar fól hann förunautum sínum að leyna dauða sínum þar til konungurinn hefði verið látinn vita og Elinóra væri örugg. == Drottning Frakklands == Loðvík digri, sem sjálfur var fárveikur, var ekki seinn á sér að grípa tækifærið. Ríkisarfinn, [[Loðvík 7. Frakkakonungur|Loðvík]] sonur hans, var ókvæntur og innan fárra klukkustunda var hann lagður af stað til Bordeaux með fríðu föruneyti og þann [[25. júlí]] [[1137]] voru þau Elinóra gefin saman þar. Um leið varð Loðvík hertogi af Akvitaníu við hlið Eleónóru en þó var það skilyrði sett að hertogadæmið héldi sjálfstæði sínu þar til elsti sonur Elinóru hefði tekið við bæði hertogadæminu og frönsku krúnunni. Þann [[1. ágúst]] dó svo Loðvík digri og Loðvík 7. varð konungur. Hann var þá 17 ára en Elinóra 15 ára. [[Mynd:Louis vii and alienor.jpg|thumb|left|Vinstri helmingur myndarinnar sýnir brúðkaup Elinóru og Loðvíks; á þeim hægri sést Loðvík leggja af stað í krossferðina.]] Ungu konungshjónin áttu ekki vel saman. Loðvík var vel menntaður en strangtrúaður og siðavandur, enda hafði honum verið fyrirhugaður frami innan kirkjunnar, þar til eldri bróðir hans dó óvænt. Elinóra á einhvern tíma að hafa sagt: „Ég hélt að ég hefði gifst konungi en ég giftist munki.“ Elinór var ekki vinsæl við hirðina, þótti léttúðug og ekki nægilega alvörugefin. Loðvík var þó mjög ástfanginn af konu sinni og lét allt eftir henni. Petrónilla, systir Elinóru, hafði fylgt henni og var í tygjum við aðalsmann nokkurn, Raoul af Vermandois, en sá hængur var að hann var giftur Elinóru, systur [[Teóbald greifi af Champagne|Teóbalds]] greifa af Champagne og [[Stefán Englandskonungur|Stefáns]] Englandskonungs. Að beiðni Elinóru leyfði Loðvík Raoul að segja skilið við konu sína og giftast Petrónillu en fyrir það voru þau [[bannfæring|bannfærð]] af páfanum og Loðvík átti í tveggja ára stríði við Teóbald greifa. Árið [[1145]] ákvað Loðvík að taka sjálfur þátt í [[Önnur krossferðin|annarri krossferðinni]] og Elinóra krafðist þess að fara með. Þau komust til [[Antiokkía|Antiokkíu]] eftir mikið harðræði - Loðvík hafði meðal annars sloppið naumlega þegar [[Tyrkjaveldi|Tyrkir]] slátruðu hluta af her hans af því að hann var klæddur hversdagslegum kufli eins og pílagrímur en einkennisklæddir lífverðir hans voru strádrepnir. Í Antiokkíu réði [[Raymond af Poitiers]], föðurbróðir Elinóru, ríkjum og fór ákaflega vel á með þeim, enda höfðu þau verið mjög náin í bernsku, en Raymond var fáeinum árum eldri en Elinóra. Gekk jafnvel orðrómur um að þau væru elskendur en ekkert er nú talið benda til að það sé rétt. Eftir fleiri ósigra franska hersins komust konungshjónin til [[Jerúsalem]] og héldu þaðan til [[Róm]]ar og svo til Frakklands. Samkomulag Loðvíks og Elinóru fór síversnandi og konungsríkið skorti erfingja - þau áttu tvær dætur en engan son. Elinóra vildi segja skilið við mann sinn og hann samþykkti það loksins. Þann [[21. mars]] [[1152]] var hjónaband þeirra dæmt ógilt með páfaleyfi á þeiri forsendu að þau væru of skyld til að eigast, en þau voru bæði afkomendur Róberts 2. Frakkakonungs. Dætur þeirra tvær, [[María, greifaynja af Champagne|María]] og [[Alix, greifaynja af Blois|Alix]], skyldu þó teljast skilgetnar. Elinóra skyldi jafnframt fá hertogadæmið og aðrar eignir sínar aftur. == Drottning Englands == [[Mynd:Eleonora Jindra2.jpg|thumb|right|Elinóra og Hinrik 2.]] Elinóra var 32 ára, miðaldra á þeirra tíma mælikvarða, en enn glæsileg kona og hún var á ný orðin einn álitlegasti kvenkostur Vestur-Evrópu. Hún hélt heim til [[Poitiers]] en á leiðinni reyndu tveir aðalsmenn, [[Teóbald 5. af Blois|Teóbald 5.]], greifi af Blois (sem seinna giftist Alix dóttur Elinóru), og Geoffrey greifi af Nantes (18 ára bróðir Hinriks hertoga af [[Normandí]]) að ræna henni í þeim tilgangi að giftast henni og krækja þar með í eignir hennar. Báðar tilraunirnar mistókust en [[18. maí]] [[1152]], sex vikum eftir að hjónaband Elinóru og Loðvíks var ógilt, giftist hún [[Hinrik 2. Englandskonungur|Hinrik]] hertoga af Normandí. Hann var um 11 árum yngri en hún og skyldari henni en Loðvík hafði verið. Áður hafði komið til greina að Hinrik giftist Maríu, eldri dóttur Elinóru, en það var þá ekki talið koma til greina vegna skyldleika þeirra; hins vegar sagði enginn neitt þegar hann giftist móður hennar, sem var þó skyldari honum. Hinrik varð konungur Englands [[25. október]] [[1154]] og Elinóra drottning. Þau eignuðust saman fjóra syni og þrjár dætur sem lifðu til fullorðinsára. Hjónabandið var sagt mjög stormasamt. Hinrik var kvennabósi og átti hjákonur og nokkur börn með þeim en þekktust ástkvenna var Rosamund Clifford eða Rósamunda fagra. Þegar Rosamund dó fóru af stað miklar sögur um að Elinóra hefði byrlað henni eitur en enginn fótur er talinn vera fyrir þeim. Í desember [[1167]], ári eftir fæðingu yngsta barnsins, Jóhanns, hélt Elinóra til Akvitaníu og bjó um sig í Poitiers, þar sem hún og María dóttir hennar höfðu um sig [[Ástarhirðin]]a svonefndu, miðstöð [[riddaramennska|riddaramennsku]] og [[rómantík]]ur, umkringdar [[trúbador]]um og listamönnum. Margar sagnir spunnust um Ástarhirðina en í raun er fátt vitað um hana og jafnvel hefur verið dregið í efa að hún hafi í raun verið til. Í mars 1173 efndi [[Hinrik ungi]], elsti sonur Elinóru og Hinriks, til uppreisnar gegn föður sínum. Yngri bræður hans, Ríkharður og [[Geoffrey Plantagenet|Geoffrey]], höfðu verið hjá móður sinni í Akvitaníu og nú sendi hún þá til að leggja bróður sínum lið gegn föðurnum og hvatti aðalsmenn í Akvitaníu til að styðja þá. Sjálf fór hún á eftir en menn konungs náðu henni á liðinni og sendu hana til Hinriks 2. sem staddur var í [[Rouen]]. Allt næsta ár vissi enginn hvar drottningin var en á meðan braut Hinrik mótspyrnu sonanna á bak aftur. Elinóra var svo flutt til Englands og höfð í [[stofufangelsi]] næstu fimmtán árin, eða meðan Hinrik lifði. Hún fékk þó stundum að koma aftur til hirðarinnar, til dæmis um jólin, en sá syni sína sjaldan. == Ekkjudrottning == Hinrik ungi dó [[1183]] og var það Elinóru mikið áfall en hún hélt þó enn meira upp á Ríkharð, sem hafði aðsetur í Akvitaníu. Um sama leyti fékk hún aukið frelsi og ferðaðist stundum með manni sínum en var þó alltaf undir eftirliti. Hinrik dó [[6. júlí]] [[1189]] og Ríkharður tók við krúnunni. Eitt fyrsta verk hans var að senda skipun til Englands um að sleppa Elinóru úr haldi en gæslumenn hennar höfðu þá þegar gefið henni frelsi. Hún hélt til [[London]] og tók við stjórn ríkisins þar til Ríkharður kom til landsins. Fáeinum mánuðum síðar hélt Ríkharður af stað í [[Þriðja krossferðin|þriðju krossferðina]] og gerði móður sína að ríkisstjóra. Þegar hann var á heimleið [[1192]] handsamaði Leópold hertogi af Austurríki hann og seldi hann síðar í hendur Hinriks 6. keisara. Elinóra fór til Þýskalands og samdi um lausn hans gegn geysiháu gjaldi en henni tókst að afla peninganna með þungum skattaálögum og gat keypt Ríkharð lausan [[1194]]. Ríkharður varð fyrir [[ör]]varskoti þegar hann sat um kastala uppreisnarmanna í Frakklandi og dó úr [[blóðeitrun]] [[6. apríl]] [[1199]] í örmum móður sinnar. Jóhann landlausi bróðir hans tók við konungdæminu. Hann gerði friðarsamning við [[Filippus 2. Frakkakonungur|Filippus 2.]] Frakkakonung og í honum fólst meðal annars að [[Loðvík 8. Frakkakonungur|Loðvík]], krónprins Frakklands, skyldi giftast einni af dætrum [[Elinóra Kastilíudrottning|Elinóru]] drottningu af Kastilíu, systur Jóhanns. Konungur sendi Elinóru móður sína, 77 ára gamla til [[Konungsríkið Kastilía|Kastilíu]] til að velja úr prinsessunum. Hún var handsömuð á leiðinni af einum af fjandmönnum [[Plantagenetætt]]ar en tókst að fá sig lausa og komast alla leið til Kastilíu. Þar valdi hún [[Blanka af Kastilíu|Blönku]], ellefu ára dótturdóttur sína, sem brúði franska prinsins og hélt síðan með hana til baka yfir [[Pýreneafjöll]]in en komst ekki lengra en til Bordeaux, þar var hún orðin örmagna og fékk erkibiskupinn í Bordeaux til að fylgja Blönku á leiðarenda. Sjálf hélt hún í Fontevraud-klaustur í [[Loiredalur|Loiredalnum]] og dvaldist þar við fremur bága heilsu. == Ævilok == [[Mynd:Fontevraud Gisants Alienor.jpg|thumb|right|gröf Elinóru og Hinriks 2. í Fontevaud.]] Árið 1201 braust út stríð milli Jóhanns og Filippusar Frakkakonungs. Elinóra studdi Jóhann og fór frá Fontevraud til Poitiers til að hindra sonarson sinn, [[Arthúr hertogi af Bretagne|Arthúr]] hertoga af Bretagne, í að leggja Akvitaníu undir sig en Arthúr gerði tilkall til ensku krúnunnar og raunar réttilega, þar sem Geoffrey faðir hans hafði verið eldri en Jóhann. Arthúr frétti af ferð ömmu sinnar og gerði umsátur um Mirabeau-kastala, þar sem hún var þá stödd. Jóhann kom þar að, handsamaði Arthúr og varpaði honum og [[Elinóra, mærin fagra af Bretagne|Elinóru]] systur hans í fangelsi, þar sem Arthúr hvarf 1203 en systirin var höfð í haldi til dauðadags, eða í fjörutíu ár. Elinóra amma þeirra fór aftur til Fontevraud og gerðist nú [[nunna]]. Hún lést [[1204]] og var grafin í klaustrinu, við hlið Hinriks manns síns og Ríkharðs sonar sins. Þegar hún dó, 82 ára að aldri, voru öll börn hennar látin nema Jóhann og Elinóra Kastilíudrottning. == Tengt efni == * [[Lion in Winter]] ([[íslenska]]: ''Gamla ljónið'') == Heimildir == * {{wpheimild|tungumál = En|titill = Eleanor of Aquitaine|mánuðurskoðað = 15. ágúst|árskoðað = 2010}} {{Commonscat|Eleanor of Aquitaine}} {{fd|1120|1204}} [[Flokkur:Drottningar Englands]] [[Flokkur:Drottningar Frakklands]] [[Flokkur:Plantagenetætt]] [[Flokkur:Saga Englands]] [[Flokkur:Saga Frakklands]] 9p9jg696cjldss7kigatz25fjl2cxu8 0 93139 1981280 1980701 2026-09-30T23:16:32Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981280 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2008 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2008''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = {{Lið HK/Víkingur}}<br />{{Lið Fjölnir}} | spilaðir leikir = 90 | mörk skoruð = <!--263 (2.92 m/leik)--> | markahæstur = '''32 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] |}} Árið 2008 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !style="max-width:120px"| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !style="max-width:240px"| Þjálfari !width=170| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | [[Gareth O'Sullivan]] | 2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild A rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | [[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | [[Theódór Sveinjónsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | [[Björn Kristinn Björnsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]] | [[Sigurður Víðisson]] | 1. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild A rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|Sparisjóðsvöllurinn]] | [[Ásdís Þorgilsdóttir]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | [[Helena Ólafsdóttir]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | [[Þorkell Máni Pétursson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Egilshöll]], [[Vodafonevöllur]] | [[Elísabet Gunnarsdóttir]]<br/>[[Freyr Alexandersson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Akureyrarvöllur]] | [[Dragan Stojanovic]] | 8. sæti |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 18. umferð, 13. september 2008''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2009|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=16789|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !style="max-width:300px"|Athugasemdir |-class="t-deild-green" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||17||0||1||91||15||76||'''51''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||18||16||0||2||61||15||46||'''48''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||11||2||5||46||34||12||'''35''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA]] ||18||9||2||7||45||27||18||'''29''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||18||6||4||8||26||34||-8||'''22''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||18||6||2||10||16||35||-19||'''20''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||18||6||1||11||23||45||-22||'''19''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||18||5||3||10||29||50||-21||'''18''' |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur]]''' ||18||2||4||12||20||51||-31||'''10''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[1. deild kvenna í knattspyrnu|'''1. deild''']] |-class="t-deild-pink" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||18||2||2||14||14||65||-51||'''8''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin'' {{Dökkt þema deild}} {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-class="t-game-results" !align="left"|&nbsp;!!Aftur&shy;elding!!Breiða&shy;blik!!Fjölnir!!Fylkir!!HK/Víkingur!!Keflavík!!KR!!Stjarnan!!Valur!!Þór/KA |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||1-3||4-0||1-0||0-0||1-0||0-1||0-2||0-8||1-0 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||3-0||'''XXX'''||5-4||4-0||2-2||1-1||3-1||3-1||1-2||2-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||0-0||1-4||'''XXX'''||0-2||3-1||0-6||0-5||0-3||1-7||3-3 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-2||2-3||2-0||'''XXX'''||3-3||2-1||1-5||0-4||1-5||0-4 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||1-0||2-5||0-1||2-4||'''XXX'''||4-1||2-8||1-1||1-4||0-2 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||6-1||0-2||2-0||2-1||3-1||'''XXX'''||1-2||0-0||1-9||0-5 |- |align="left"|{{Lið KR}} ||2-0||3-0||7-1||5-0||4-0||4-0||'''XXX'''||2-0||3-2||3-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||2-4||2-1||4-0||0-3||4-0||2-2||0-2||'''XXX'''||0-5||1-1 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||1-0||9-3||5-0||5-0||3-0||9-0||2-1||8-0||'''XXX'''||5-1 |-! class="t-game-results" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||6-1||2-1||5-0||0-1||3-0||6-3||2-3||2-0||1-3||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk !width=25| !style="max-width:220px"|Leikmaður !style="max-width:180px"|Athugasemd |- |32||Valur ||[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||Gullskór |- |20||Þór/KA ||[[Rakel Hönnudóttir]]||Silfurskór |- |19||KR ||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]||Bronsskór |- |18||KR ||[[Hólmfríður Magnúsdóttir]] |- |15||Valur ||[[Dóra María Lárusdóttir]] |- |10||Þór/KA ||[[Mateja Zver]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2008 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''8. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} == Heimild == * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=16789 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531160101/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=16789 |date=2012-05-31 }} KSÍ 2008. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=16789 Markahæstu menn]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ 2008. {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankadeild kvenna 2007]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|Pepsideild&nbsp;kvenna&nbsp;2009]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist|2}} {{Knattspyrna á Íslandi 2008}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] blycrwc41rcatcql2g7x1vstk18plu6 0 100197 1981231 1981192 2026-09-30T14:30:24Z TKSnaevarr 53243 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Star Manatee|Star Manatee]] ([[User talk:Star Manatee|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Bjarki S|Bjarki S]] 1962966 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Anders Behring Breivik | búseta = Noregur | mynd = Sketch of Breivik.png | myndastærð = 200px | myndatexti = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1979|2|13}} | fæðingarstaður = [[Ósló]], [[Noregur|Noregi]] | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | þekktur_fyrir = [[Hryðjuverkin í Noregi 2011]] | starf = | titill = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | heimasíða = | niðurmál = | hæð = | þyngd = }} '''Anders Behring Breivik''' (fæddur [[13. febrúar]] [[1979]]<ref>{{vefheimild | url= https://www.smh.com.au/national/modest-boy-who-became-a-mass-murderer-20110724-1hvh0.html | titill = Modest boy who became a mass murderer |mánuðurskoðað = 24. júlí | árskoðað= 2011}} </ref> í [[Ósló]]; skráður frá 2017 til 2025 sem Fjotolf Hansen, Far Skaldigrimmr Rauskjoldr av Northriki<ref>{{Cite web|url=https://www.aftenposten.no/norge/i/73M14v/22-juli-terroristen-har-faatt-godkjent-nytt-navn-i-folkeregisteret|title=22. juli-terroristen har fått godkjent nytt navn i Folkeregisteret|date=2025-03-04|website=www.aftenposten.no|language=nb|access-date=2026-05-12}}</ref> frá 2025 til 2026 og Jan Johansen 2026<ref>{{cite news|title=Norwegian killer Breivik changes his name|url=https://www.bbc.com/news/world-europe-40233702|work=BBC News|date=10 June 2017}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tv4.se/artikel/5eYvRsJ1EkmQ1cZ9lCVvhM/breivik-blir-jan-johansen-sangarens-reaktion-paverkar-i-dag|title=Breivik byter namn till Jan Johansen – så reagerar sångaren|date=2026-04-27|website=www.tv4.se|language=sv|access-date=2026-05-12}}</ref>) er [[Noregur|norskur]] [[hryðjuverk]]amaður og [[fjöldamorð]]ingi, sem stóð fyrir [[Hryðjuverkin í Noregi 2011|hinum tvískiptu hryðjuverkaárásum í Noregi 22. júlí 2011]].<ref>{{vefheimild|url=http://mbl.is/frettir/erlent/2011/07/25/oryggislogreglan_kannadi_bakgrunn_breiviks/|titill = Öryggislögreglan kannaði bakgrunn Breiviks |mánuðurskoðað = 24. júlí | árskoðað= 2011}}</ref> Talið er að hann hafi staðið einn að árásunum. == Fjölskylda og menntun == Anders Behring Breivik er sonur Jens Breivik, hagfræðings og síðar efnahagsráðgjafa í norska sendiráðinu í [[London]] og [[París]] og Wenche (fædd Behring), sem starfaði áður sem hjúkrunarfræðingur. Þau skildu þegar hann var eins árs. Anders ólst upp í Osló, gekk í Smestad-barnaskólann, Ris-gagnfræðaskólann og útskrifaðist úr [[Verslunarskóli Osló|verslunarskóla Osló]] (''Oslo Handelsgymnasium''). == Árásirnar == Hryðjuverkaárásir Anders Breiviks voru tvíþættar. Í fyrsta lagi sprenging í miðborg Osló og svo fjöldamorð með skotvopni á eyjunni [[Útey (Noregi)|Útey]] í [[Buskerud]]. Í árásunum báðum létu samtals 77<ref>[http://www.mbl.is/frettir/erlent/2011/07/25/tala_latinna_laekkar/ „Tala látinna lækkar“] á Mbl.is (Skoðað 26. júlí 2011).</ref> manns lífið, átta í sprengingunni og 69 í skotárásunum á Útey. Lögreglan segir að hann hafi staðið einn að tilræðinu en getur ekki fullyrt að hann hafi ekki átt sér vitorðsmann eða fleiri. == Stefnuyfirlýsingar og greiningar == Breivik gaf út 1500 blaðsíðna stefnuyfirlýsingu sem hann nefndi: „2083 - A European Declearance of Independence“ (2083 - Sjálfstæðisyfirlýsing Evrópu) ásamt tólf mínútna löngu myndbandi sem hann setti á vefsíðuna [[Youtube]]. Grundvöllur yfirlýsingarinnar og helsta tilefni hryðjuverkanna var „trú á samsæri múslima um að taka yfir Evrópu.“<ref>{{cite web |url=http://rac.sagepub.com/content/53/3/30.short |title=Liz Fekete, „The Muslim Conspiracy Theory and the Oslo Massacre“ í tímaritinu Race & Class, 53. bindi, 3. hefti, janúar–mars 2012, bls. 30–47 |access-date=2014-06-06 |archive-date=2012-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120709031155/http://rac.sagepub.com/content/53/3/30.short |url-status=dead }}</ref> Tilefni árásanna telst því [[múslimahatur]].<ref>Sjá t.d. [https://doi.org/10.1080/09546553.2014.849930 Mattias Gardell, „Crusader Dreams: Oslo 22/7, Islamophobia, and the Quest for a Monocultural Europe“ í tímaritinu ''Terrorism and Political Violence'', 26. bindi, 1. hefti, 2014].</ref> Í yfirlýsingunni lýsir hann stjórnmálalegum skoðunum sínum, andstöðu sinni gegn [[fjölmenning]]arstefnu og því sem hann kallar „[[marxismi|menningar-marxisma]]“ ásamt „[[íslam]]væðingu“ sem hann telur vera að leggja [[vestræn siðmenning|vestræna siðmenningu]] undir sig. Meðlimir vefsíðunnar [[Document.no]], sem Breivik sjálfur var virkur á, bentu seinna á að hlutar af stefnulýsingunni væru breyttur texti úr stefnulýsingu [[Bandaríkin|bandaríska]] hryðjuverkamannsins og „græna anarkistans“ [[Theodore Kaczynski|Theodores Kaczynski]],<ref>{{vefheimild|url=https://visir.is/fjoldamordinginn-stal-texta-af-thekktum-hrydjuverkamanni/article/2011110729489|titill = Fjöldamorðinginn stal texta af þekktum hryðjuverkamanni |mánuðurskoðað = 24. júlí | árskoðað= 2011}}</ref> þar má nefna skilgreiningar Kaczynskis á því sem hann kallaði „fjöldasálfræði vinstrisinna“. Breivik telur ekki unnt að snúa við [[íslam]]væðingu Vesturlanda nema með því að fjarlægja stjórnmálaöflin sem heimila hana. Hann sendi stefnuyfirlýsinguna á persónuleg tölvupóstföng vina sinna og skoðanabræðra en nú hefur hún komist í almenna dreifingu á netinu. Anders Breivik hefur verið lýst sem „[[Öfgahægristefna|öfgahægrimanni]]“,<ref>[http://www.guardian.co.uk/commentisfree/2011/jul/24/norway-bombing-attack-far-right Norway attacks: We can no longer ignore the far-right threat; grein í Guradian.co.uk 2011]</ref><ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/norway/8658417/Norway-killer-many-within-far-right-share-Anders-Breiviks-ideas.html Norway killer: many within far-right share Anders Breivik's ideas; grein í The Telegraph 2011]</ref> „kristnum bókstafstrúarmanni“ og „nýnasista“ af lögreglu og fjölmiðlum. Sjálfur segist hann vera hófsamlega kristinn,<ref>{{Cite web |url=http://www.kevinislaughter.com/wp-content/uploads/2083+-+A+European+Declaration+of+Independence.pdf |title=2083 - A European Decleration of Independance |access-date=2011-07-26 |archive-date=2011-07-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110724215630/http://www.kevinislaughter.com/wp-content/uploads/2083+-+A+European+Declaration+of+Independence.pdf |url-status=dead }}</ref> hafa óbeit á nasistum og [[Adolf Hitler|Hitler]], sé á móti þrælahaldi og [[Apartheid|aðskilnaðarstefnu Suður-Afríku]] eins og hún var.<ref>{{vefheimild|url=https://www.dagbladet.no/2011/07/24/nyheter/utoya/innenriks/17437552/|titill = Skulle drepe 4848 nordmenn |mánuðurskoðað = 24. júlí | árskoðað= 2011}}</ref> === Krossferð === Í stefnulýsingunni segist Breivik vera hluti af leynireglu sem stofnuð hafi verið í [[London]] árið 2002. Stofnendurnir séu margir og eru fulltrúar hennar frá [[England]]i, [[Grikkland]]i, [[Rússland]]i, [[Svíþjóð]] og fleiri löndum Evrópu. Markmið reglunar sé að endurverkja hina fornu reglu [[Musterisriddarar|Musterisriddara]] sem [[Krossferðir|börðust gegn innrásum múslíma]] í Evrópu á miðöldum.<ref>{{vefheimild|url=http://morallowground.com/2011/07/25/norwegian-terrorist-anders-behring-breivik-wrote-1500-page-manifesto-calling-for-christian-crusade-against-muslims/|titill = Calling for Christian Crusade Against Muslims |mánuðurskoðað = 24. júlí | árskoðað= 2011}}</ref> === Dómurinn === Föstudaginn 24. ágúst 2012 var kveðinn upp dómur í máli Breiviks. Hann var metinn sakhæfur þar sem ekki þótti sýnt fram á [[geðrof]] og hann dæmdur í 21 árs fangelsi, sem er lengsti mögulegi fangelsisdómur í Noregi. Dómurinn vakti undrun víða um heim og þótti vægur, en þá var ekki tekið með í reikninginn að eftir 21 ár má framlengja dvöl fangans um 5 ár í einu ítrekað og má dómurinn því teljast lífstíðardómur. === Eftir dóm === Árið 2013 sendi Breivik, úr fangelsi, inn umsókn um stofnun stjórnmálaflokks með heitið „Norski [[fasismi|fasistaflokkurinn]] og norræna bandalagið“.<ref>{{Cite web |url=http://www.tnp.no/norway/panorama/3725-breivik-establishes-norwegian-fascist-party |title=„Breivik Establishes Norwegian Fascist Party“, frétt á ''The Nordic Page'', 12. maí 2013 |access-date=2014-06-06 |archive-date=2015-06-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150602142626/http://www.tnp.no/norway/panorama/3725-breivik-establishes-norwegian-fascist-party |url-status=dead }}</ref> Engin lög í Noregi meina stjórnmálaflokki að kenna sig við fasisma en umsókninni var hafnað þar sem fleiri en einn mann þarf, lögum samkvæmt, til að stofna félag.<ref>[http://rt.com/news/breivik-fascist-party-failure-147/ „Red tape: Norway killer Breivik fails to start fascist organization“, frétt á vef rt.com, 11. maí 2013.]</ref> == Tengt efni == * [[Theodore Kaczynski]] * [[Timothy McVeigh]] == Tilvísanir == <div class="references-small"><references /></div> {{Stubbur|Æviágrip}} {{fe|1979|Breivik, Anders Behring}} {{DEFAULTSORT:Breivik, Anders Behring}} [[Flokkur:Norskir fasistar]] [[Flokkur:Norskir hryðjuverkamenn|Breivik, Anders Behring]] dqiqgqepj6tywtsq8e2r4cwuy65os29 0 103669 1981257 1956114 2026-09-30T18:55:25Z ~2026-51380-21 121046 Leiðrétt innsláttarvilla. 1981257 wikitext text/x-wiki {{Fyrirtæki | nafn = RARIK ohf | merki = [[Mynd:Kennimark RARIK A 2011.pdf|center|250px]] | gerð = [[Opinbert hlutafélag]] í ríkiseigu | slagorð = | hjáheiti = Upphaflegt nafn var: Rafmagnsveitur&nbsp;ríkisins | stofnað = [[1.&nbsp;janúar]]&nbsp;[[1947]], <br />breytt í RARIK&nbsp;ohf [[1.&nbsp;ágúst]]&nbsp;[[2006]] | stofnandi = Alþingi | örlög = | staðsetning = Dvergshöfða&nbsp;2, 110&nbsp;Reykjavík<br />og víða um land | lykilmenn = Forstjóri: Magnús Þór Ásmundsson | starfsemi = Dreifing á raforku og dreifing og sala á heitu vatni | heildareignir = | tekjur = | hagnaður_f_skatta = | hagnaður_e_skatta = | eiginfjárhlutfall = | móðurfyrirtæki = | dótturfyrirtæki =[[Orkusalan ehf]] og RED | starfsmenn = | vefur = [http://www.rarik.is www.rarik.is] }} '''RARIK''' ohf (áður '''Rafmagnsveitur ríkisins''') er opinbert orkufyrirtæki. ==Saga== Ný raforkulög tóku gildi [[1. janúar]] [[1947]]. Í þeim fólst meðal annars að: <ref>{{Vefheimild|url=https://www.stjornarradid.is/raduneyti/atvinnuvega-og-nyskopunarraduneytid/fyrri-radherrar/stok-raeda-fyrrum-radherra/1997/06/06/Arsfundur-RARIK-Stefnumotun-i-orkumalum-6.-juni-1997/|titill=Ársfundur RARIK: Stefnumótun í orkumálum|dags= 6. júní 1997|höfundur= Finnur Ingólfsson, iðnaðar- og viðskiptaráðherra|vefsíða=www.stjornarradid.is|útgefandi=Atvinnuvega- og nýsköpunarráðuneytið|skoðað-þann=12.mars 2020}}</ref> # Rafmagnsveitur ríkisins voru settar á fót um leið og Rafveitur ríkisins sem stofnaðar höfðu verið 5 árum áður voru lagðar niður. Hlutverk rafmagnsveitnanna var meðal annars að afla almenningi og atvinnuvegum landsins nægrar raforku, veita henni um landið og selja hana í heildsölu til héraðsrafmagnsveitna. # [[Héraðsrafmagnsveitur ríkisins]] voru stofnaðar meðal annars til að selja notendum rafmagn á þeim svæðum landsins þar sem ekki voru starfandi rafveitur í eigu sveitarfélaga. Skipuleg rafvæðing sveitanna var þannig hafin. Rafmagnsveitur ríkisins önnuðust rekstur Héraðsrafmagnsveitna ríkisins, en fyrirtækin voru fjárhagslega aðskilin. # Raforkusjóður sem stofnaður hafði verið árið 1942 var efldur og hlutverk hans aukið. # Embætti raforkumálastjóra var stofnað ásamt Raforkumálaskrifstofu og var hlutverk hans meðal annars að vera ráðunautur ríkisstjórnarinnar í raforkumálum og hafa yfirumsjón með Rafmagnsveitum ríkisins, rekstri þeirra og framkvæmdum. '''RA'''fmagnsveitur '''RÍK'''isins fengu fljótlega símnefnið '''RARIK''', sem sló í gegn og þótti mun þjálla í munni heldur en fullt nafn. Voru kefli undir rafmagnsvír og aðrar vörur fluttar inn til uppbyggingar raforkukerfisins gjarnan merktar RARIK. Var viðurnefnið RARIK því mun meira notað heldur en opinbera nafnið. Á fyrstu árum RARIK var hafist handa við nokkrar virkjanir og árið 1954 var lögfest rafvæðingaráætlun (10 ára áætlun) og var þá gert átak í rafvæðingu dreifbýlis. RARIK reisti m.a. [[Rjúkandavirkjun]], [[Mjólkárvirkjun I|Mjólkárvirkjun&nbsp;I]], [[Þverárvirkjun]], [[Gönguskarðsárvirkjun]], [[Grímsárvirkjun]], [[Smyrlabjargaárvirkjun]], [[Laxárvatnsvirkjun]] og síðar [[Lagarfossvirkjun]] og [[Mjólkárvirkjun II|Mjólkárvirkjun&nbsp;II]] sem báðar voru teknar í notkun 1975. RARIK tók við rekstri [[Kröfluvirkjun]]ar í ársbyrjun [[1979]] og sá um uppbyggingu og rekstur hennar þar til [[Landsvirkjun]] tók við þeim rekstri. Landsvirkjun var stofnuð 1965 og árið 1967 voru raforkulög endurskoðuð og breytt í orkulög, en með þeim lögum voru RARIK og Héraðsrafmagnsveiturnar sameinaðar í eitt fyrirtæki sem heyrði undir þann ráðherra sem fór með orkumál. RARIK var jafnframt skilið frá Raforkumálaskrifstofunni, sem var breytt í [[Orkustofnun]]. Árið [[1972]] hófust framkvæmdir við fyrsta hluta [[byggðalína|byggðalínu]] en með henni var ætlað að hringtengja raforkukerfi landsins og sameina raforkukerfi einstakra landshluta. RARIK sá um það verkefni en Landsvirkjun tók svo yfir byggðalínuna [[1983]] og var þá samið um að RARIK lyki við byggingu [[Suðurlína|Suðurlínu]] frá [[Hornafjörður|Hornafirði]] til [[Sigölduvirkjun]]ar. Þessari hringtengingu raforku var lokið [[1984]] og var þá búið að tengja alla þéttbýlisstaði saman í hringveg raforku sem var 1.057 km. [[Orkubú Vestfjarða]] (OV) var stofnað [[1978]] og tók það við starfsemi RARIK á [[Vestfirðir|Vestfjörðum]]. Árið [[1985]] keypti [[Hitaveita Suðurnesja]] flutningskerfi og markað RARIK á [[Reykjanes]]i og þar með markað [[Varnarliðið|Varnarliðsins]] á [[Miðnesheiði]]. RARIK keypti árið [[1991]] Hitaveitu Hafnar í Hornafirði, [[Skeiðfossvirkjun]] og Rafveitu og Hitaveitu Siglufjarðar og hóf þá í fyrsta skipti rekstur [[jarðhitaveita|jarðhitaveitu]]. RARIK keypti Hitaveitu Seyðisfjarðar 1992, Dreifikerfi Rafveitu Borgarness og Rafveitu Hvanneyrar árið 1995, Rafveitu Hveragerðis árið 2000, Rafveitu Sauðárkróks árið 2001, Hitaveitu Dalabyggðar 2003, Hitaveitu Blönduóss 2005 og Rafveitu Reyðarfjarðar 2020. RARIK á og rekur dreifikerfi á 43 þéttbýlisstöðum. Meirihluti af dreifikerfum í sveitum eða um 90 % eru í umsjá RARIK og undanfarin ár hefur verið gert átak í að endurnýja dreifikerfið með því að leggja [[jarðstrengur|jarðstrengi]] í stað [[loftlína|loftlína]]. Í byrjun árs 2005 urðu breytingar á raforkuviðskiptum en þá voru samþykkt [[raforkulög]] þar sem stærstu raforkukaupendur gátu valið raforkusala og í ársbyrjun 2006 voru öll viðskipti með raforku gefin frjáls. [[Landsnet hf]] tók til starfa [[1. janúar]] [[2005]] en því er ætlað að sinna meginflutningi rafmagns í landinu. Með stofnun Landsnets lauk þætti RARIK í heildsölu rafmagns og stundar fyrirtækið nú eingöngu smásöluviðskipti. Meirihluti stofnlínukerfis RARIK var seldur til Landsnets og var helmingur söluverðs greiddur sem hlutafé í Landsneti en RARIK á tæpan fjórðung í Landsneti. 3. apríl 2006 voru samþykkt lög þar sem Rafmagnsveitum ríkisins var breytt í [[opinbert hlutafélag]] og tók RARIK ohf við öllum rekstrinum. Í árslok 2006 færðust eignarhlutir í fyrirtækinu frá [[Iðnaðarráðuneyti]] til [[Fjármálaráðuneyti]]s. ==Dótturfyrirtæki== * [[Orkusalan ehf]] var stofnuð [[10. mars]] [[2006]] og er í fullri eigu RARIK ohf. * [[RARIK Orkuþróun]] (Á ensku: RARIK Energy Developement eða RED) ==Tilvísanir== {{reflist}} == Heimildir og ítarefni == * {{Bókaheimild|titill=Afl í okkar þágu: Rafmagnsveitur ríkisins 1947-1987|höfundur=|ár=1987|url=|bls=|ISBN=|útgefandi=Rafmagnsveitur ríkisins}} * {{Bókaheimild|titill=Birta, afl og ylur: Saga Rafmagnsveitna ríkisins í 50 ár 1947-1997|höfundur=Helgi Kristjánsson|ár=1997|url=|bls=|ISBN=|útgefandi=Rafmagnsveitur ríkisins}} * „Traust þjónusta í 60 ár“, ''Blaðið'' 6. mars 2007 * {{Bókaheimild|titill=Vatnsaflsvirkjanir á Íslandi|höfundur=Helgi M. Sigurðsson|ár=2002|url=|bls=|ISBN=|útgefandi=Verkfræðistofa Sigurðar Thoroddsen, Reykjavík}} * {{Greinarheimild|höfundur = Sveinn Þórðarson|grein = Rafmagnsveitur ríkisins|titill = Afl í segulæðum: Saga rafmagns á Íslandi í 100 ár|útgefandi = Verkfræðingafélag íslands, Reykjavík|ár = 2004|blaðsíðutal =|ISBN =|}} * {{vefheimild|url=https://skemman.is/bitstream/1946/17148/1/Straumur%20%C3%AD%20æðum%20Tinna%20Guðbjartsdóttir.pdf| höfundur=Tinna guðbjartsdóttir|titill=Straumur í æðum: Rafvæðing Íslands með tilliti til verka sjálfmenntaðra manna|vefsíða=Skemman.is janúar 2014|bls=47&ndash;57|skoðað=11, mars 2020}} * {{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1365890#page/n11/mode/2up|titill=Stórvirkjun og rafvæðing|dags=5. maí 1965|höfundur=Valgarð Thoroddsen|vefsíða=Timarit.is|útgefandi=Morgunblaðið|tilvitnun=|skoðað-þann=12. mars 2020|bls=13}} * [[Þórólfur Árnason]]: „Rafvæðing í Vestur-Skaftafellssýslu – Þáttur hugvitsmanna í héraði", ''Dynskógar, Rit Vestur-Skaftfellinga'' 1983, bls. 37 – 116. == Tenglar == * [https://www.rarik.is/ Rarik.is], vefsíða RARIK [[Flokkur:Opinber fyrirtæki]] [[Flokkur:Íslensk fyrirtæki]] [[Flokkur:Íslensk orkufyrirtæki]] {{s|1947}} cn828ms2hygqtmddzvy80rixacperxr 0 110252 1981234 1980832 2026-09-30T14:34:37Z Nipas2 54688 /* Handhafar í kvennaflokki */ Including nedri hluti 1981234 wikitext text/x-wiki {{Uppfæra}} '''Gullskórinn''' er heiti á [[verðlaun]]agrip þeim sem veittur er markahæsta leikmanni [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|efstu deildar karla]] og [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|kvenna]] á Íslandsmótinu í knattspyrnu. Til verðlaunanna var stofnað af heildverslun Björgvins Schram árið 1983 og voru í fyrstu aðeins veitt markahæsta karlinum. Síðar var verðlaununum fjölgað og við bætt silfur- og bronsskóm fyrir annan og þriðja markahæsta leikmanninn og enn síðar fyrir sambærileg afrek í kvennaflokki. == Handhafar í karlaflokki == {| class="wikitable" style="text-align: center" !Ár !Gullskór !Mörk/lið !Silfurskór !Mörk/lið !Bronsskór !Mörk/lið |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1983|1983]] |[[Ingi Björn Albertsson]] |14/{{Lið Valur}} | | | | |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1984|1984]] |Guðmundur Steinsson |10/{{Lið Fram}} |Hörður Jóhannesson |8/{{Lið ÍA}} | | |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1985|1985]] |Ómar Torfason |13/{{Lið Fram}} |Ragnar Margeirsson |12/{{Lið Keflavík}} |Guðmundur Þorbjörnsson |12/{{Lið Valur}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1986|1986]] |[[Guðmundur Torfason]] |19/{{Lið Fram}} |Sigurjón Kristjánsson |10/{{Lið Valur}} |Guðmundur Steinsson |10/{{Lið Fram}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1987|1987]] |Pétur Ormslev |12/{{Lið Fram}} |Halldór Áskelsson |9/{{Lið Þór Ak.}} |Jónas Hallgrímsson |8/{{Lið Völsungur}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1988|1988]] |Sigurjón Kristjánsson |14/{{Lið Valur}} |Guðmundur Steinsson |9/{{Lið Fram}} |Þorvaldur Örlygsson |8/{{Lið KA}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1989|1989]] |[[Hörður Magnússon]] |12/{{Lið FH}} |Pétur Pétursson |9/{{Lið KR}} |Guðmundur Steinsson og Kjartan Einarsson |9/{{Lið Fram}} og {{Lið Keflavík}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1990|1990]] |[[Hörður Magnússon]] |13/{{Lið FH}} |Ragnar Margeirsson |10/{{Lið KR}} |Guðmundur Steinsson |10/{{Lið Fram}} |- |[[1. deild karla í knattspyrnu 1991|1991]] |Guðmundur Steinsson |13/{{Lið Víkingur R.}} |Hörður Magnússon |13/{{Lið FH}} |Leifur Geir Hafsteinsson |12/{{Lið ÍBV}} |- |[[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|1992]] |[[Arnar Gunnlaugsson]] |15/{{Lið ÍA}} |Bjarni Sveinbjörnsson |11/{{Lið Þór Ak.}} |[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]] |10/{{Lið Víkingur R.}} |- |[[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|1993]] |[[Þórður Guðjónsson]] |19/{{Lið ÍA}} |Óli Þór Magnússon |15/{{Lið Keflavík}} |[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]] |14/{{Lið Fram}} |- |[[Trópídeild karla í knattspyrnu 1994|1994]] |Mihajlo Bebercic |14/{{Lið ÍA}} |Óli Þór Magnússon |11/{{Lið Keflavík}} |Bjarni Sveinbjörnsson |11/{{Lið Þór Ak.}} |- |[[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1995|1995]] |[[Arnar Gunnlaugsson]] |15/{{Lið ÍA}} |Tryggvi Guðmundsson |14/{{Lið ÍBV}} |Mihajlo Bibercic |13/{{Lið KR}} |- |[[Sjóvár-Almennra deild karla í knattspyrnu 1996|1996]] |[[Ríkharður Daðason]] |14/{{Lið KR}} |Bjarni Guðjónsson |13/{{Lið ÍA}} |[[Guðmundur Benediktsson]] |9/{{Lið KR}} |- |[[Sjóvá-Almennra deild karla í knattspyrnu 1997|1997]] |[[Tryggvi Guðmundsson]] |19/{{Lið ÍBV}} |Andri Sigþórsson |14/{{Lið KR}} |Þorvaldur M. Sigurbjörnsson |8/{{Lið Leiftur}} |- |[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1998|1998]] |Steingrímur Jóhannesson |16/{{Lið ÍBV}} |Tómas Ingi Tómasson |14/{{Lið Þróttur R.}} |Ásmundur Arnarsson |8/{{Lið Fram}} |- |[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]] |Steingrímur Jóhannesson |12/{{Lið ÍBV}} |Bjarki Gunnlaugsson |11/{{Lið KR}} |Grétar Ólafur Hjartarson |10/{{Lið Grindavík}} |- |[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 2000|2000]] |[[Andri Sigþórsson]] |16/{{Lið KR}} |Guðmundur Steinarsson |14/{{Lið Keflavík}} |Gylfi Einarsson |10/{{Lið Fylkir}} |- |[[Símadeild karla í knattspyrnu 2001|2001]] |Hjörtur Hjartarson |15/{{Lið ÍA}} |Ásmundur Arnarsson |10/{{Lið Fram}} |Grétar Hjartarson |9/{{Lið Grindavík}} |- |[[Símadeild karla í knattspyrnu 2002|2002]] |[[Grétar Ólafur Hjartarson]] |13/{{Lið Grindavík}} |Sævar Þór Gíslason |12/{{Lið Fylkir}} |Sigurður Ragnar Eyjólfsson |11/{{Lið KR}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|2003]] |[[Gunnar Heiðar Þorvaldsson]] |14/{{Lið ÍBV}} |Sören Hermansen |14/{{Lið Þróttur R.}} |[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]] |10/{{Lið Þróttur R.}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2004|2004]] |[[Gunnar Heiðar Þorvaldsson]] |12/{{Lið ÍBV}} |[[Grétar Ólafur Hjartarson]] |11/{{Lið Grindavík}} |Þórarinn Brynjar Kristjánsson |10/{{Lið Keflavík}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2005|2005]] |[[Tryggvi Guðmundsson]] |16/{{Lið FH}} |Allan Borgvardt |13/{{Lið FH}} |Hörður Sveinsson |9/{{Lið Keflavík}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2006|2006]] |Marel Baldvinsson |11/{{Lið Breiðablik}} |[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]] |10/{{Lið KR}} |Jóhann Þórhallsson |10/{{Lið Grindavík}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2007|2007]] |Jónas Grani Garðarsson |13/{{Lið Fram}} |[[Helgi Sigurðsson (f. 1974)|Helgi Sigurðsson]] |13/{{Lið Valur}} |Tryggvi Guðmundsson |8/{{Lið FH}} |- |[[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2008|2008]] |Guðmundur Steinarsson |16/{{Lið Keflavík}} |[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]] |14/{{Lið KR}} |Tryggvi Guðmundsson |12/{{Lið FH}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2009|2009]] |[[Björgólfur Hideaki Takefusa|Björgólfur Takefusa]] |16/{{Lið KR}} |[[Atli Viðar Björnsson]] |14/{{Lið FH}} |[[Alfreð Finnbogason]] |13/{{Lið Breiðablik}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2010|2010]] |Gilles Mbang Ondo |14/{{Lið Grindavík}} |[[Alfreð Finnbogason]] |14/{{Lið Breiðablik}} |Atli Viðar Björnsson |14/{{Lið FH}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2011|2011]] |Garðar Jóhannsson |15/{{Lið Stjarnan}} |[[Atli Viðar Björnsson]] |13/{{Lið FH}} |Kjartan Henry Finnbogason |12/{{Lið KR}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|2012]] |Atli Guðnason |12/{{Lið FH}} |Kristinn Ingi Halldórsson |11/{{Lið Fram}} |Ingimundur Niels Oskarsson |10/{{Lið Fylkir}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2013|2013]] |Atli Viðar Björnsson |13/{{Lið FH}} |Gary Martin |13/{{Lið KR}} |[[Viðar Örn Kjartansson]] |13/{{Lið Fylkir}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2014|2014]] |Gary Matrin |13/{{Lið KR}} |Jonathan Ricardo Glenn |12/{{Lið ÍBV}} |[[Ólafur Karl Finsen]] |11/{{Lið Stjarnan}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2015|2015]] |Patrick Pedersen |13/{{Lið Valur}} |Jonathan Ricardo Glenn |12/{{Lið Breiðablik}} |[[Garðar Gunnlaugsson]] |9/{{Lið ÍA}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2016|2016]] |[[Garðar Gunnlaugsson]] |14/{{Lið ÍA}} |Kristinn Freyr Sigurðsson |13/{{Lið Valur}} |Hrvoje Tokic |9/{{Lið Víkingur Ó.}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]] |[[Andri Rúnar Bjarnason|Andri Rún­ar Bjarna­son]] |19/{{Lið Grindavík}} |Steven Lennon |15/{{Lið FH}} |Guðjón Baldvinsson |12/{{Lið Stjarnan}} |- |[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]] |Patrick Pedersen |17/{{Lið Valur}} |Hilmar Árni Halldórsson |16/[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |Pálmi Rafn Pálmason |11/{{Lið KR}} |- |[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]] |Gary Martin |14/{{Lið ÍBV}} |Steven Lennon |13/{{Lið FH}} |Thomas Mikkelsen |13/{{Lið Breiðablik}} |- |[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] |Steven Lennon<ref>{{Cite web|url=https://fh.is/steven-lennon-og-thordis-eva-ithrottafolk-fh-arid-2020/|title=Steven Lennon og Þórdís Eva íþróttafólk FH árið 2020 {{!}} Fimleikafélag Hafnarfjarðar|last=avista|date=2020-12-31|language=is|access-date=2025-08-03}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |17/{{Lið FH}} | | | | |- |[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]] |Nikolaj Hansen |16/{{Lið Víkingur R.}} |Árni Vilhjálmsson |11/{{Lið Breiðablik}} |Hallgrímur Mar Steingrímsson |11/{{Lið KA}} |- |2022 |[[Nökkvi Þeyr Þórisson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2022/11/15/besta_deildin_afhenti_gullsko_gullbolta_og_gullhans/|title=Besta deildin afhenti gullskó, gullbolta og gullhanska|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-08-03}}</ref> |17/{{Lið KA}} | | | | |- |2023 |Emil Atlason<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=46266|title=Íslandsmót KSÍ - Besta deild karla - 2023|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2025-08-03}}</ref> |17/[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] | | | | |- |2024 |Benoný Breki Andrésson<ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/30-10-2024/benony-kominn-med-gullskoinn-var-akvedinn-i-ad-sla-thetta-met|title=Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2025-08-03}}</ref> |21/{{Lið KR}} | | | | |- |2025 | | | | | | |} == Handhafar í kvennaflokki == {| class="wikitable" style="text-align: center" !Ár !Gullskór !Lið !Mörk |- |1981 |[[Ásta Breiðfjörð Gunnlaugsdóttir]] |{{Lið Breiðablik}} |33 |- |1982 |[[Ásta Breiðfjörð Gunnlaugsdóttir]] |{{Lið Breiðablik}} |15 |- |1983 |[[Laufey Sigurðardóttir]] |{{Lið ÍA}} |13 |- |1984 |[[Erla Rafnsdóttir]] |[[Breiðablik]] |11 |- |1985 |[[Ragnheiður Jónasdóttir (f. 1962)|Ragnheiður Jónasdóttir]] |{{Lið ÍA}} |23 |- |1986 |[[Kristín Anna Arnþórsdóttir]] |{{Lið Valur}} |22 |- |1987 |[[Bryndís Valsdóttir]] |{{Lið Valur}} |16 |- |1988 |[[Bryndís Valsdóttir]] |{{Lið Valur}} |12 |- |1989 |[[Ásta Benediktsdóttir]]<br/>[[Guðrún Sæmundsdóttir]] |{{Lið ÍA}}<br>{{Lið Valur}} |12 |- |1990 |[[Helena Ólafsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Helena Ólafsdóttir - KR 1990|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=8837|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |7 |- |1991 |[[Laufey Sigurðardóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Laufey Sigurðardóttir - ÍA 1991|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=10199|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið ÍA}} |16 |- |1992 |[[Guðný Guðnadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Guðný Guðnadóttir - Stjarnan 1992|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13330|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |15 |- |1993 |[[Guðný Guðnadóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Guðný Guðnadóttir - Stjarnan 1993|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13330|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |12 |- |1994 |[[Olga Færseth]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1815246|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref> |{{Lið Breiðablik}} |24 |- |1995 |[[Margrét Rannveig Ólafsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Mizunodeild kvenna - Margrét Rannveig Ólafsdóttir - Breiðablik 1995|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=6517|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Breiðablik}} |13 |- |1996 |[[Ásthildur Helgadóttir]]<ref>{{cite web|title=Mizunodeild kvenna - Ásthildur Helgadóttir - Breiðablik 1996|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=7514|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |[[Breiðablik]] |17 |- |1997 |[[Olga Færseth]]<ref>{{cite web|title=Stofndeild kvenna - Olga Færseth - KR 1997|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4015|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |19 |- |1998 |[[Olga Færseth]]<ref>{{cite web|title=Meistaradeild kvenna - Olga Færseth - KR 1998|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4015|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |23 |- |1999 |[[Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Meistaradeild kvenna - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir - Valur 1999|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4326|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |20 |- |2000 |[[Olga Færseth]]<ref>{{cite web|title=Landssímadeild kvenna - Olga Færseth - KR 2000|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4015|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |26 |- |2001 |[[Olga Færseth]]<ref>{{cite web|title=Símadeild kvenna - Olga Færseth - KR 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4015|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |25 |- |2002 |[[Ásthildur Helgadóttir]]<ref>{{cite web|title=Símadeild kvenna - Ásthildur Helgadóttir - KR 2002|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=7514|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref><br/>[[Olga Færseth]]<ref>{{cite web|title=Símadeild kvenna - Olga Færseth - KR 2002|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4015|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}}<br>{{Lið KR}} |20 |- |2003 |[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3480891|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Hrefna Huld Jóhannesdóttir - KR 2003|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=9623|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið KR}} |21 |- |2004 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Margrét Lára Viðarsdóttir - ÍBV 2004|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18888|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið ÍBV}} |23 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999384|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Margrét Lára Viðarsdóttir - Valur 2005|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18888|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4143111|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2025-08-09}}</ref><ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Margrét Lára Viðarsdóttir - Valur 2006|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18888|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |34+5<ref>[https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=704837&banner-tab=report Meistarkeppni kvenna í knattspyrnu 2007].</ref> |- |2007 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Margrét Lára Viðarsdóttir - Valur 2007|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18888|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |38+2<ref>[https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=728026&banner-tab=report Meistarkeppni kvenna í knattspyrnu 2008].</ref> |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Landsbankadeild kvenna - Margrét Lára Viðarsdóttir - Valur 2008|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18888|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Kristín Ýr Bjarnadóttir - Þór/KA 2009|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=2266|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref><br>[[Rakel Hönnudóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Rakel Hönnudóttir - Þór/KA 2009|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=38325|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Þór/KA}}<br>{{Lið Þór/KA}} |23 |- |2010 ||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Kristín Ýr Bjarnadóttir - Þór/KA 2010|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=2266|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |23 |- |2011 |[[Ashley Bares]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Ashley Bares - Stjarnan 2011|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=60135|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |21 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20121815664d/elin-metta-tryggdi-ser-gullskoinn-a-faerri-minutum-spiludum|title=Elín Metta tryggði sér gullskóinn á færri mínútum spiluðum - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2012-08-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Elín Metta Jensen - Valur 2012|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=20933|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |18 |- |2013 |[[Harpa Þorsteinsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Harpa Þorsteinsdóttir - Stjarnan 2013|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=21474|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |28 |- |2014 |[[Harpa Þorsteinsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Harpa Þorsteinsdóttir - Stjarnan 2014|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=21474|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |27 |- |2015 |[[Fanndís Friðriksdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/fullStory.php?id=194252|title=Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Fanndís Friðriksdóttir - Breiðablik 2015|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=27167|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Breiðablik}} |19 |- |2016 |[[Harpa Þorsteinsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Harpa Þorsteinsdóttir - Stjarnan 2016|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=21474|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |20 |- |2017 |[[Sandra Stephany Mayor Gutiérrez]]<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Sandra Stephany Mayor Gutiérrez - Þór-KA 2017|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=63324|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |[[Þór/KA]] |19 |- |2018 |[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://fotbolti.net/fullStory.php?id=285659|title=Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna - Berglind Björg Þorvaldsdóttir - Breiðablik 2018|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19298|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Breiðablik}} |19 |- |2019 |[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]<ref name=":0" /><ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Berglind Björg Þorvaldsdóttir - Breiðablik 2019|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19298|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref><br>[[Hlín Eiríksdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Hlín Eiríksdóttir - Valur 2019|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=41202|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref><br>[[Elín Metta Jensen]]<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Elín Metta Jensen - Valur 2019|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=20933|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Breiðablik}}<br>{{Lið Valur}}<br>{{Lið Valur}} |16 |- |2020 |[[Agla María Albertsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Agla María Albertsdóttir - Breiðablik 2020|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=38462|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref><br>[[Sveindís Jane Jónsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Sveindís Jane Jónsdóttir - Breiðablik 2020|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=62553|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |[[Breiðablik]]<br>[[Breiðablik]] |14 |- |2021 |[[Brenna Lovera]]<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna - Brenna Lovera - Selfoss 2021|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=77946|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Selfoss}} |13 |- |2022 |[[Jasmín Erla Ingadóttir]]<ref>{{cite web|title=Besta deild - Jasmín Erla Ingadóttir - Stjarnan 2022|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=41982|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Stjarnan}} |11 |- |2023 |[[Bryndís Arna Níelsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/18-10-2023/gullskor-og-hanskar-veittir-eftir-helgi-thessi-hljota-verdlaunin|title=Fótbolti.net|website=fotbolti.net|language=is|access-date=2025-08-08}}</ref><ref>{{cite web|title=Besta deild - Bryndís Arna Níelsdóttir - Valur 2023 |url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=86011|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið Valur}} |14 |- |2024 |[[Sandra María Jessen]]<ref>{{cite web|title=Besta deild - Sandra María Jessen - Þór/KA 2024 |url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=5527|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |[[Þór/KA]] |20+2 |- |2025 |[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna - Berglind Björg Þorvaldsdóttir - Breiðablik 2025|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=19298|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |[[Breiðablik]] |20+3<ref>{{cite web|title=Besta deild - Efri hluti - Þorvaldsdóttir Breiðablik 2025|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190360&banner-tab=overview&toggle=results&playerId=19298&teamId=5985|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |- |2026 |[[Ída Marín Hermannsdóttir]]<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna - Ída Marín Hermannsdóttir - FH 2026|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=59024|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=28. september 2026}}</ref> |{{Lið FH}} |13 |} == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Íslensk íþróttaverðlaun]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi‎]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi‎]] n4m9mx3tt1bqcx7yhxgxh7wv5p685ls 0 113381 1981260 1955817 2026-09-30T19:13:03Z Comp.arch 32151 Færi West Wing. Kannski sleppa "The Amazing Spider-Man 2" eins og á ensu WP því Uncle Ben (uncredited). Eða bæta við þar end Selma þar líke með uncredited. "Is O.J. Innocent? The Missing Evidence" 1981260 wikitext text/x-wiki {{Leikari | name = Martin Sheen | image = Sheen, Martin (2008).jpg | imagesize = 250px | caption = Martin Sheen árið 2008 | birthdate = {{Fæðingardagur og aldur|1940|8|3}} | location = [[Dayton]], [[Ohio]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] | birthname = Ramón Antonio Gerard Estévez | yearsactive = 1961 – | notable role = Josiah Bartlet í ''[[The West Wing]]''<br>Benjamin L. Willard í ''[[Apocalypse Now]]''<br>Kit í ''[[Badlands]]''<br>Carl Fox í ''[[Wall Street]]''<br>Robert E. Lee í ''[[Gettysburg]]''<br>Queenan í ''[[The Departed]]'' }} '''Martin Sheen''' (fæddur '''Ramón Antonio Gerardo Estévez''' þann [[3. ágúst]] [[1940]]) er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[leikari]] sem er þekktastur fyrir hlutverk sín í ''[[The West Wing]]'', ''[[Apocalypse Now]]'', ''[[Wall Street (kvikmynd frá 1987)|Wall Street]]'', ''[[Badlands]]'' og ''[[The Departed]]''. == Einkalíf == Sheen er fæddur og uppalinn í [[Dayton]], [[Ohio]] en ólst einnig upp í [[Bermúda]] og er af [[Spánn|spænskum]] og [[Írland|írskum]] uppruna en báðir foreldrar hans voru innflytjendur. Martin er sjöundi í röðinni af tíu systkinum.<ref name="imdb_bio">[http://www.imdb.com/name/nm0000640/bio Ævisaga Martin Sheen á IMDB síðunni]</ref> Sheen vildi ungur verða leikari en faðir hans var á móti því og gegn vilja föður síns fékk hann lánaða peninga frá kaþólskum presti og fluttist til [[New York-borg|New York-borgar]] um tvítugt til að gerast leikari.<ref name="guardian">{{vefheimild|url=http://www.guardian.co.uk/lifeandstyle/2011/mar/25/martin-sheen-emilio-estevez-charlie-sheen|titill=Martin Sheen: Being a dad|útgefandi=[[The Guardian]]|dagsetning=25. mars 2011|árskoðað=2012|mánuðurskoðað=21. desember}}</ref> Þann 22. ágúst 1989 var Sheen heiðraður með stjörnu á Hollywood Walk of Fame göngugötunni sem er staðsett við 1500 Vine Street. === Nafnabreyting === Leiklistarnafn hans '''Martin Sheen''' er samsett af tveimur eftinöfnum manna sem höfðu áhrif á hann, Robert Dale Martin, leikaravalsleikstjóra sem gaf honum fyrsta hlutverkið og sjónvarpserkibiskupnum Fulton J. Sheen.<ref>{{cite web|url=http://www.latina.com/entertainment/buzz/true-identity-charlie-sheen-tracing-roots-estevez-family|title=The True Identity of Charlie Sheen: Tracing The Roots of The Estevez Family|author=Erika Ramirez|publisher=''[[Latina (tímarit)]]''}}</ref> Árið [[2003]] í viðtali í sjónvarpsþættinum ''[[Inside the Actors Studio]]'' útskýrði Sheen nafnabreytinguna sína og sagði hann: {{tilvitnun2|Í hvert skipti sem hann hringdi til að panta tíma vegna vinnu eða íbúðar og gaf upp nafn sitt, þá kom alltaf hik og þegar ég kom á staðinn þá var alltaf starfið eða íbúðin farin. Ég hugsaði að ég ætti nógu erfitt með að fá leikarahutverk, svo ég bjó til Martin Sheen. Opinberlega er nafnið enn Estevez. Ég hef aldrei breytt því opinberlega. Ég mun aldrei gera það. Það stendur á ökuskírteininu mínu og vegabréfi og öðru. Ég byrjaði að nota Sheen, ég ákvað að prófa það, og áður en ég vissi af var ég farinn að fá vinnu og þá var það of seint. Staðreyndin er sú að eitt af því sem ég sé eftir er að halda ekki nafninu mínu sem mér var gefið. Ég veit að það angraði föður minn.<ref name="actors">Viðtal í þættinum ''[[Inside the Actors Studio]]'', [[18. maí]] [[2003]]</ref><ref name="guardian" /><ref name="LM">{{vefheimild|url=http://www.latina.com/entertainment/buzz/true-identity-charlie-sheen-tracing-roots-estevez-family|titill=The True Identity of Charlie Sheen: Tracing The Roots of The Estevez Family|efitrnafn=Ramirez|fornafn=Erika|dagsetning=28. febrúar 2011|útgefandi=[[Latina (tímarit)]]|árskoðað=2011|mánuðurskoðað=28. febrúar}}</ref>}} === Fjölskylda === Sheen giftist Janet Templeton árið 1961 og saman eiga þau fjögur börn, þrjá syni og eina dóttur, sem eru öll leikarar: [[Emilio Estevez|Emilio]], [[Ramon Estevez|Ramón]], [[Charlie Sheen|Carlos]] og [[Renée Estevez|Renée]]. Öll ákváðu þeir að nota upprunalegu nöfnin sín, fyrir utan Carlos sem ákvað að nota leiklistarnafn föður síns og er þekktur undir nafninu Charlie Sheen.<ref name="actors"/><ref name="imdb_bio" /> Hefur hann leikið föður sona sinna [[Emilio Estevez]] og [[Charlie Sheen]] í ýmsum verkefnum: lék hann föður Emilios í ''[[The War at Home]]'', ''[[In the Custody of Strangers]]'' og ''[[The Way]],'' og föður Charlies í ''[[Wall Street]],'' ''[[No Code of Conduct]]'' og tveimur þáttum af ''[[Spin City]].'' Kom hann einnig fram sem gestaleikari í þætti af ''[[Two and a Half Men]]'' þar sem hann lék föður nágranna Charlies. Martin lék einnig „framtíðar“ útgáfu Charlie í [[VISA]] sjónvarpsauglýsingu. Martin hefur einnig leikið aðrar persónur með sonum sínum og dóttur. Lék hann í kvikmyndinni ''[[Bobby]]'', sem var leikstýrt af Emilio. Dóttir hans Renée var með aukahlutverk í ''[[The West Wing]],'' sem einn af riturum forsetans. [[Mynd:Emilio Estevez and Martin Sheen.jpg|thumb|right|Sheen (hægri) með syni sínum [[Emilio Estevez]] í Febrúar 2011]] [[Mynd:Charlie Sheen March 2009.JPG|thumb|right|[[Charlie Sheen]] er yngsti sonur Martins.]] === Pólitísk málefni === Þó Sheen hafi ekki stundað nám við háskóla, þá segir hann að [[samfélag Maríanista]] við [[Háskólinn í Dayton|háskólann í Dayton]] hafi haft sterk áhrif á opinberu aðgerðarstefnu hans. Sheen er þekktur fyrir hversu opinskár hann er í stuðningi við frjálslynd málefni, eins og gagnvart [[Bandaríkin|bandaríska]] [[her|hernum]] og eiturefnaúrgangs brennsluofninu í [[East Liverpool]], [[Ohio]]. Sheen er talsmaður hugtaksins „[[consistent life ethic]]“, sem vinnur gegn fóstureyðingum, dauðrefsingum og stríði.<ref>{{cite web|url=http://www.amconmag.com/2005/2005_09_12/article.html|title=Beyond Abortion|publisher=The American Conservative|date=2005-09-12|access-date=2012-12-20|archive-date=2008-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20080605083743/http://www.amconmag.com/2005/2005_09_12/article.html|url-status=dead}}</ref> Styður hann einnig lögin [[Pregnant Women Support Act]] sem innleidd voru af [[Democrats for Life of America]].<ref name="PWSA">{{vefheimild|url=http://www.house.gov/lincolndavis/releaseseptember202006.htm|titill=DAVIS INTRODUCES COMPREHENSIVE PROPOSAL|árskoðað=2007|mánuðurskoðað=24. janúar|ár=2006|höfundur=Rep. Lincoln Davis|archiveurl = https://web.archive.org/web/20070111160710/http://www.house.gov/lincolndavis/releaseseptember202006.htm|archivedate=[[11. janúar]] [[2007]]}}</ref> Árið 2004, ásamt [[Rob Reiner]], studdi Sheen Howard Dean, hugsanlegt forsetaefni [[Demókrataflokkurinn|Demókrataflokksins]], og síðan meir [[John Kerry]]. Þann [[16. maí]] [[1995]], áttu Sheen og [[Paul Watson]] frá umhverfissamtökunum [[Sea Shepherd]], í umræðum við [[Kanada|kanadíska]] selaveiðimenn á hóteli á [[Magdalen-eyjar|Magdalen-eyjum]] vegna fyrri árása Sea Shepherd á selaveiðimenn og hvalveiðiskip. Sheen samdi við veiðmennina á meðan Watson var fylgt út á flugvöll af lögreglunni.<ref>{{vefheimild|url=http://www.seashepherd.org/seals/seals_sscs_history.html#newspaper|útgefandi=Sea Shepherd Conservation Society|titill=Seals SSCS History}}</ref> Í byrjun árs 2003 skrifaði Sheen undir yfirlýsinguna „Not in My Name“ vegna andstöðunnar við innrásina í [[Írak]] (ásamt [[Noam Chomsky]] og [[Susan Sarandon]]). Yfirlýsingin birtist í tímaritinu ''[[The Nation]]''. Þann 28. ágúst 2005 heimsótti hann hernaðarandstæðinginn [[Cindy Sheehan]] við [[Camp Casey]] í [[Crawford]] í [[Texas]]. Bað hann með henni og talaði við stuðningsmenn hennar. Byrjaði hann ummæli sín á því að segja, „að minnsta kosti hafið þið núverandi forseta Bandaríkjanna.“ Átti hann við hlutverk sitt sem forsetinn Josiah Bartlet í sjónvarpsþættinum ''[[The West Wing]].''<ref>{{vefheimild|url=http://www.ctv.ca/servlet/ArticleNews/story/CTVNews/1125317535478_72/?hub=World|titill=Martin Sheen visits Sheehan's anti-war camp|útgefandi=CTV|dagsetning=29. ágúst 2005}}</ref> En Cindy Sheehan hafði beðið um annan fund með [[George W. Bush]] forseta [[Bandaríkin|bandaríkjanna]].<ref>{{fréttaheimild|eftirnafn=Beaucar|fornafn=Kelley|url=http://www.foxnews.com/story/0,2933,239337,00.html|titill=FOXNews.com - Worn Out Welcome? Cindy Sheehan No Longer on Tips of Everyone's Tongues - Politics &#124; Republican Party &#124; Democratic Party &#124; Political Spectrum|útgefandi=Google.com|dagsetning=28. desember 2006|dagsetningskoðað=7. mars 2010}}</ref> Sheen hefur einnig mætt á fundi hjá umhverfissamtökunum [[Earth First!]]<ref>{{vefheimild|url=https://www.looktothestars.org/news/581-martin-sheen-to-receive-two-humanitarian-awards|titill=Martin sheen support to Earth First|tgefandi=Looktothestars.org|dagsetning=5. mars 2008|árskoðað=2010|mánuðurskoðað=7. mars}}</ref> og komið fram á samkomum [[We Day]] fyrir ungt fólk.<ref>{{vefheimild|url=https://www.straight.com/article-353206/vancouver/we-day-rally-vancouver-draws-al-gore-martin-sheen-and-thousands-globally-minded-youth|titill=We Day rally in Vancouver draws Al Gore, Martin Sheen and thousands of globally minded youth|dagsetning=15. október 2010|árskoðað=2012|mánuðurskoðað=21. desember}}</ref> Sheen hefur einnig styrkt samtökin [[Help Darfur Now]] sem eru nemendasamtök sem hjálpa fórnarlömbum þjóðarmorðanna í [[Darfur]] í vesturhluta [[Súdan]]. Í mars 2012 kom Sheen fram ásamt [[George Clooney]] í uppfærslu [[Dustin Lance Black]] á leikritinu ''[[8 (leikrit)|8]]'' sem fjallar um hjónabönd samkynhneigða.<ref name="8 the play">{{vefheimild|titill=Martin Sheen Honored To Be Part Of Prop 8 Play|url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2012/03/05/martin_sheen_honored_to_be_part_of_pro|útgefandi=starpulse.com|árskoðað=2012|mánuðurskoðað=17. mars}}</ref> Sýningin var haldin við [[Wilshire Ebell Theatre]] í [[Los Angeles]] og var sýnd á YouTube til að safna fjárframlögum fyrir samtökin [[American Foundation for Equal Rights]].<ref name="8 play video">{{vefheimild|titill="8": A Play about the Fight for Marriage Equality|url=https://www.youtube.com/watch?v=qlUG8F9uVgM|útgefandi=[[YouTube]]|árskoðað=2012|mánuðurskoðað=17. mars}}</ref><ref>{{fréttaheimild|titill=YouTube to broadcast Proposition 8 play live|url=http://www.pinknews.co.uk/2012/03/01/youtube-to-broadcast-proposition-8-play-live/|útgefandi=pinknews.co.uk|dagsetningskoðað=15. mars 2012}}</ref> == Ferill == === Leikhús === Fyrsta leikhúshlutverk Sheen var árið [[1964]] í leikritinu ''[[Never Live Over a Pretzel Factory]]''. Hefur hann síðan þá komið fram í leikritum á borð við ''[[Death of a Salesman]]'', ''[[The Subject Was Roses]]'', ''[[The Wicked Cooks]]'', ''[[Rómeó og Júlía]]'' og ''[[Júlíus Caesar (leikrit)|Júlíus Caesar]]''. === Sjónvarp === Fyrsta sjónvarpshlutverk Sheen var árið [[1961]] í þættinum ''[[Route 66 (sjónvarpsþáttur)|Route 66]]''. Hefur hann síðan þá komið fram sem gestaleikari í þáttum á borð við ''[[Armstrong Circle Theatre]]'', ''[[The Outer Limits]]'', ''[[The Nurses]]'', ''[[Camera Three]]'', ''[[Hawaii Five-O]]'', ''[[The Mod Squad]]'', [[Columbo]], ''[[Captain Planet and the Planeteers]]'', ''[[Simpsonfjölskyldan]]'', ''[[Spin City]]'' og ''[[Studio 60 on the Sunset Strip]]''. Sheen hefur einnig komið fram í sjónvarpsmyndum á borð við ''[[Ten Blocks on the Camino Real]]'', ''[[Welcome Home, Johnny Bristol]]'', ''[[Pursuit]]'', ''[[Crime Club]]'', ''[[Message to My Daughter]]'', ''[[Choices of the Heart]]'', ''[[Touch and Die]]'', ''[[Guns of Honor]]'', ''[[Hostile Waters]]'' og ''[[Forget Me Never]]''. Árin 1999 – 2006 lék Sheen forseta Bandaríkjanna, Joshiah Bartlet, í bandaríska dramaþættinum ''[[The West Wing]]''. === Kvikmyndir === Fyrsta kvikmyndahlutverk Sheen var árið [[1967]] í ''[[The Incident]]''. Árið eftir endurtók hann hlutverk sitt í ''[[The Subject Was Roses]]'' en hann hafði leikið leikritinu. Lék á móti [[Sissy Spacek]] í glæpamyndinni ''[[Badlands]]'' árið 1973. Árið [[1976]] var honum boðið hlutverk Benjamin L. Willard af [[Francis Ford Coppola]] fyrir kvikmyndina ''[[Apocalypse Now]]''. Fyrir hlutverk sitt í myndinn jókst hróður hans sem leikari. Kvikmyndatökur fóru fram í frumskógum [[Filippseyjar|Filippseyja]]. Sheen hefur sagt að hann hafi ekki verið í sínu besta líkamslegaformi og drakk mikið.<ref name="actors"/> Fyrir opnunarsenuna á hótelinu þurfti Sheen ekkert að leika mikið þar sem hann átti afmæli og var mjög drukkinn.<ref name="T"/> Eftir tólf mánuði við tökur náði Sheen líkamlegum þolmörkum sínum sem endaði með smávægilegu [[hjartaáfall]]i og þurfti hann að skríða út á veg til að fá hjálp.<ref name="actors"/> Eftir hjartaáfallið tók yngri bróðir hans [[Joe Estevez]] við hlutverkinu í víðskotum og talsetningu.<ref>{{vefheimild|titill=Joe Estevez shares an incredible story|url=http://www.youtube.com/watch?v=lR80zXPE5i4}}</ref> Sheen kom aftur til starfa eftir nokkrar vikur.<ref name="T">{{fréttaheimild|url=http://www.telegraph.co.uk/culture/8385806/The-Way-interview-with-Martin-Sheen-and-Emilio-Estevez.html|titill=The Way: interview with Martin Sheen and Emilio Estevez|eftirnafn=McLean|fornafn=Craig|dagsetning=21. mars 2011|útgefandi=[[The Daily Telegraph|The Telegraph]]|dagsetningskoðað=26. mars 2011}}</ref> Hefur hann síðan þá komið fram í kvikmyndum á borð við ''[[Gandhi (kvikmynd)|Gandhi]]'', ''[[The Dead Zone]]'', ''[[Wall Street (kvikmynd)|Wall Street]]'', ''[[Hot Shots! Part Deux]]'', ''[[Trigger Fast]]'', ''[[The American President]]'', ''[[Gunfighter]]'', ''[[Catch Me If You Can]]'', ''[[Bobby]]'', ''[[The Departed]]'' og ''[[The Way]]''. === Heimildamyndir === Sheen hefur talað inn á fjölda heimildamynda (og aðrar myndir), t.d. ''Is O.J. Innocent? The Missing Evidence'' frá 2016.<ref>{{cite web|last=Respers France|first=Lisa|date=January 16, 2017|title='Is OJ Innocent' the latest take on notorious case|url=http://www.cnn.com/2017/01/16/entertainment/is-oj-innocent-tv-show/|access-date=February 14, 2018|website=CNN}}</ref> == Kvikmyndir og sjónvarp == {{Dökkt þema ferill}} {| class="t-ferill"class="wikitable" style="font-size: 90%;" border="2" cellpadding="4" |- align="center" ! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Kvikmyndir |- align="center" ! style="background: #CCCCCC;" | Ár ! style="background: #CCCCCC;" | Kvikmynd ! style="background: #CCCCCC;" | Hlutverk ! style="background: #CCCCCC;" | Athugasemd |- |1967 |The Incident |Artie Connors | |- |1968 |The Subject Was Roses |Timmy Cleary | |- |1970 |Catch-22 |1st Lt. Dobbs | |- |1972 |No Drums, No Bugles |Ashby Gatrell | |- |1972 |Pickup on 101 |Les | |- |1972 |Rage |Maj. Holliford | |- |1973 |When the Line Goes Through |Bluff Jackson | |- |1973 |Conflict |Father Kinsella | |- |1973 |Badlands |Kit | |- |1974 |The Legend of Earl Durand |Luther Sykes | |- |1976 |The Cassandra Crossing |Robby Navarro | |- |1976 |The Little Girl Who Lives Down the Lane |Frank Hallet | |- |1979 |[[Apocalypse Now]] |Kapteinn Benjamin L. Willard | |- |1979 |Eagle´s Wing |Pike | |- |1980 |The Final Countdown |Warren Lasky | |- |1981 |Loophole |Stephen Booker | |- |1982 |No Place to Hide |Kynnir |Talaði inn á |- |1982 |[[Gandhi (kvikmynd)|Gandhi]] |Walker | |- |1982 |That Chamionship Season |Tom Daley | |- |1983 |Nobody´s Heroes |Faðir | |- |1983 |Enigma |Alex Holbeck | |- |1983 |In the King of Prussia |Dómarinn Samuel Salus II | |- |1983 |Man, Woman, and Child |Robert Beckwith | |- |1983 |The Dead Zone |Greg Stillson | |- |1984 |Firestarter |Kapteinn Hollister | |- |1986 |A Life in the Say |Kynnir | |- |1986 |A State of Emergency |Dr. Alex Carmody | |- |1987 |The Believers |Cal Jamison | |- |1987 |Siesta |Del | |- |1987 |[[Wall Street (kvikmynd frá 1987)|Wall Street]] |Carl Fox | |- |1988 |Da |Charlie | |- |1988 |Judgment in Berlin |Herbert J Stern | |- |1989 |Beverly Hills Brats |Dr. Jeffrey Miller | |- |1989 |Beyond the Stars |Paul Andrews | |- |1989 |Cold Front |John Hyde | |- |1990 |Cadence |McKinney | |- |1991 |[[JFK (kvikmynd)|JFK]] |Kynnir |Talaði inn á <br> óskráður á lista |- |1993 |My Home, My Prison |Kynnir |Talaði inn á |- |1993 |Grey Knight |Gen. Haworth | |- |1993 |Hear No Evil |Lt. Brock | |- |1993 |Hot Shots! Part Deux |Kapteinn Benjamin L. Willard |óskráður á lista |- |1993 |Gettysburg |Gen. [[Robert E. Lee]] | |- |1994 |Fortunes of War |Francis Labeck | |- |1994 |When the Bough Breaks |Kapteinn Swaggert | |- |1994 |Trigger Fast |Jackson Baines Hardin/Ole Devil | |- |1994 |Boca |Jesse James Montgomery | |- |1994 |Hits! |Kelly | |- |1995 |Captein Nuke and the Bomber Boys |Jeff Snyder | |- |1995 |Sacred Cargo |Presturinn Andrew Kanvesky | |- |1995 |Les cent et une nuits de Simon Cinéma |ónefnt hlutverk |óskráður á lista |- |1995 |Running Wild |Dan Walker | |- |1995 |Gospa |Presturinn Jozo Zovko | |- |1995 |The Break |Gil Robbins | |- |1995 |Dillinger and Capone |John Dillinger | |- |1995 |Dead Presidents |Dómarinn |óskráður á lista |- |1995 |The American President |A.J. Maclnerney | |- |1996 |The Elevator |Sarge | |- |1996 |The War at Home |Bob Collier | |- |1996 |Entertaining Angels: The Dorothy Day Story |Peter Maurin | |- |1997 |Truth or Consequences, N.M. |Herra | |- |1997 |Spawn |Jason Wynn | |- |1998 |Family Attraction |Forseti | |- |1998 |Snitch |Hanlon | |- |1998 |Shadrach |Kynnir |Talaði inn á |- |1998 |A Letter from Death Row |Faðir Michaels | |- |1998 |Free Money |Nýji fangelsisstjórinn | |- |1998 |No Code of Conduct |Bill Peterson | |- |1999 |Gunfighter |Ókunni maðurinn | |- |1999 |Ninth Street |Presturinn Frank | |- |1999 |Lost & Found |Millstone | |- |1999 |A Texas Funeral |Afinn Sparta | |- |1999 |A Stranger in the Kingdom |Sigurd Moulton | |- |2001 |O |Þjálfarinn Duke Goulding | |- |2002 |We the People |ónefnt hlutverk | |- |2002 |Catch Me If You Can |Roger Strong | |- |2003 |Milost mora |Frederik | |- |2003 |The Commission |Dep. Atty. Gen. Nicholas Katzenbach | |- |2003 |Los reyes magos |Gaspar |Talaði inn á |- |2004 |Jerusalemski sindrom |ónefnt hlutverk | |- |2006 |Bordertown |George Morgan | |- |2006 |[[Bobby]] |Jack | |- |2006 |[[The Departed]] |Queenan | |- |2007 |[[:en:Flatland (2007 Johnson and Travis film)|Flatland: The Movie]] |Arthur Square |Talaði inn á |- |2007 |Talk to Me |E.G. Sonderling | |- |2008 |Hope Not Lost |Kynnir |Talaði inn á |- |2008 |Man in the Mirror |Fallinn hermaður/JC Super Star/Maður í svörtu | |- |2009 |Echelon Conspiracy |Raymond Burke | |- |2009 |Imagine That |Dante D´Enzo | |- |2009 |Love Happens |Tengdafaðir Burkes | |- |2009 |The Bell |Kynnir |Talaði inn á |- |2009 |Chamaco |Dr. Frank Irwin | |- |2010 |[[The Way]] |Tom | |- |2011 |Stella Days |Fr. Daniel Barry | |- |2011 |The Double |Tom Highland | |- |2012 |Walk & Talk: The West Wing Reunion |Forsetinn Josiah „Jed“ Bartlet | |- |2012 |Walk & Talk – The West Wing Reunion: Behind the Scenes |ónefnt hlutverk | |- |2012 |[[The Amazing Spider-Man]] |[[:en:Uncle Ben|Ben frændi]] | |- |2012 |Seeking a Friend for the End of the World |Frank | |- |2013 |Bhopal: A Prayer for Rain |Warren Anderson | <!-- Sennilega villa, sjá 2007 Flatland: The Movie fyrir ofan. Það er líka sequel, Flatland 2: Sphereland, sem hann leikur ekki í og Flatland_(2007_Ehlinger_film) ótengd Flatland (2007 Johnson and Travis film) |- |???? |Flatland |Arthur Square | --> |- |2014 |The Amazing Spider-Man 2 |[[:en:Uncle Ben|Ben frændi]] |óskráður á lista |- | rowspan="4" | 2014 | ''[[Bhopal: A Prayer for Rain]]'' | [[Warren Anderson (American businessman)|Warren Anderson]] | |- | ''[[Selma (film)|Selma]]''<ref>{{cite web|date=August 29, 2014|title=Enterprise actor stars with Oprah, Martin Sheen in "Selma"|url=http://www.dothaneagle.com/news/enterprise-actor-stars-with-oprah-martin-sheen-in-selma/article_7ff597b2-2fad-11e4-aeda-0017a43b2370.html|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20171218042335/https://www.dothaneagle.com/news/local/enterprise-actor-stars-with-oprah-martin-sheen-in-selma/article_7ff597b2-2fad-11e4-aeda-0017a43b2370.html|archive-date=December 18, 2017|work=[[Dothan Eagle]]}}</ref> | [[Frank Minis Johnson]] | óskráður á lista |- | ''[[Ask Me Anything (film)|Ask Me Anything]]'' | Glenn Warburg | |- | ''[[The Boxcar Children (film)|The Boxcar Children]]'' | James Henry Alden | Talaði inn á |- | rowspan="3" | 2015 | ''[[Trash (2014 film)|Trash]]'' | Father Juilliard | |- | ''Badge of Honor'' | Captain Richards | |- | ''[[The Vessel (film)|The Vessel]]'' | Father Douglas | |- | rowspan="2" | 2016 | ''[[Popstar: Never Stop Never Stopping]]'' | hann sjálfur | [[Cameo-hlutverk|Kameo]] |- | ''[[Rules Don't Apply]]'' | [[Noah Dietrich]] | |- | rowspan="2" | 2018 | ''[[Come Sunday (film)|Come Sunday]]'' | [[Oral Roberts]] | |- | ''[[The Boxcar Children: Surprise Island]]'' | James Henry Alden | Talaði inn á |- | rowspan="2" | 2019 | ''[[Princess of the Row]]'' | John Austin | |- | ''[[The Devil Has a Name]]'' | Ralph Wegis | |- | rowspan="2" | 2021 | ''[[Judas and the Black Messiah]]'' | FBI Director [[J. Edgar Hoover]] | |- | ''[[12 Mighty Orphans]]'' | Doc Hall | |- | 2023 | ''[[Spider-Man: Across the Spider-Verse]]'' | [[Uncle Ben|Ben Parker]] | Archival footage from ''[[The Amazing Spider-Man (film)|The Amazing Spider-Man]]'' |- | 2024 | ''[[Lost & Found in Cleveland]]'' | Dr. Austin Raybourne | |- |- align="center" ! colspan=4 style="background:#B0C4DE;" | Sjónvarp |- align="center" ! style="background: #CCCCCC;" | Ár ! style="background: #CCCCCC;" | Titill ! style="background: #CCCCCC;" | Hlutverk ! style="background: #CCCCCC;" | Athugasemd |- |1961 |Route 66 |Packy |Þáttur: …And the Cat Jumped Over the Moon |- |1962 |Naked City |Afgreiðslumaður/Nick/Philip ´Philly´ Kosnik |3 þættir |- |1962–1963 |The United States Steel Hour |Tom/Walt |3 þættir |- |1963 |Armstrong Circle Theatre |Fuller |Þáttur: The Aggressor Force |- |1963 |Arrest and Trial |Dale Beatty |Þáttur: We May Be Better Strangers |- |1963 |The Outer Limits |Óbreytti hermaðurinn Arthur Dix |Þáttur: Nightmare |- |1963–1964 |East Side/West Side |Fyrsti lögreglumaður/Vince Arno |2 þættir |- |1964 |My Three Sons |Randy Griggs |Þáttur: The Guys and the Dolls |- |1963–1964 |The Nurses |Saunders/Carl |3 þættir |- |1961–1964 |The Defenders |Adam Novins/Joye Americus/Dino Locatelli/Arnold McCabe |4 þættir |- |1965 |For the People |Louis Cahane |Þáttur: The Killing of One Human Being |- |1965 |The Trials of O´Brien |Arthur Beckett |Þáttur: Charlie Has All the Luck |- |1965–1970 |As the World Turns |Jack Davis |ónefndir þættir |- |1966 |Hawk |Peter Jannus |Þáttur: Death Comes Full Circle |- |1966 |Ten Blocks on the Camino Real |Kilroy |Sjónvarpsmynd |- |1967 |Flipper |Phil Adams |Þáttur: Flipper and the Seal |- |1967 |The Catholic Hour |Ungur maður |3 þættir |- |1967 |The Edge of Night |Roy Sanders |ónefndir þættir |- |1968 |Camera Three |Hamlet |2 þættir |- |1968 |N.Y.P.D. |Fred Janney |Þáttur: The Peep Freak |- |1969 |Mission: Impossible |Liðþjálfinn Albert Brocke |Þáttur: Live Bait |- |1969 |Lancer |Andy Blake |Þáttur: The Knot |- |1969 |Then Came Bronson |Nick Oresko |Þáttur: Pilot |- |1970 |Bracken´s World |Joey Jason |Þáttur: Papa Never Spanked Me |- |1970 |The Andersonville Trial |Kapteinn Williams |Sjónvarpsmynd |- |1970 |Ironside |Johnny |Þáttur: No Game for Amateurs |- |1970 |Matt Lincoln |Charles |Þáttur: Charles |- |1970 |Hawaii Five-O |Arhur Dixon/Eddie Calhao |2 þættir |- |1970 |The Young Lawyers |Presturinn Jimmy Haines |Þáttur: Are You Running with me, Jimmy? |- |1971 |The Interns |Beau Denning |Þáttur: The Secret |- |1971 |Dan August |Norman Sayles |Þáttur: Dead Witness to a Killing |- |1971 |Sarge |Dan |Þáttur: Ring Out, Ring It |- |1971 |Cade´s County |Freddie |Þáttur: Safe Deposit |- |1971 |Goodbye, Raggedy Ann |Jules Worthman |Sjónvarpsmyn |- |1970–1971 |The Mod Squad |Danny Morgan |2 þættir |- |1971 |Mongo´s Back in Town |Gordon |Sjónvarpsmynd |- |1972 |Welcome Home, Johnny Bristol |Graytak |Sjónvarpsmynd |- |1972 |Mannix |Alex Lachlan |Þáttur: To Kill a Memory |- |1972 |That Certain Summer |Gary McClain |Sjónvarpsmynd |- |1972 |Pursuit |Timothy Drew |Sjónvarpsmynd |- |1973 |The Wide World of Mystery |Tony Parrish |Þáttur: A Prowler in the Heart |- |1973 |Ghost Story |Frank |Þáttur: Dark Vengeance |- |1968–1973 |The F.B.I. |Neil Harland/Steve Chandler/Perry Allan Victor/Norman Gretzler |4 þættir |- |1973 |Owen Marshall: Counselor at Law |ónefnt hlutverk |Þáttur: Seed of Doubt |- |1973 |The Rookies |Country |Þáttur: Snow Job |- |1973 |Crime Club |Deputy Wade Wilson |Sjónvarpsmynd |- |1973 |Harry O |Harlan Garrison |Þáttur: Such Dust as Dreams Are Made On |- |1973 |Love, American Style |Dr. Art Parmel |Þáttur: Love and the Footlight Fiancee/Love and the Plane Fantasy/Love and the Swinging Surgeon/Love and the Teller´s Tale |- |1972–1973 |Cannon |Jerry Warton/Christopher Grant |3 þættir |- |1973 |The Streets of San Francisco |Dean Knox |Þáttur: Betrayed |- |1973 |[[Columbo]] |Karl Lessing |Þáttur: Lovely But Lethal |- |1973 |Letters from Three Lovers |Vincent |Sjónvarpsmynd |- |1973 |Toma |Eddie Siatti |Þáttur: The Oberon Contract |- |1973 |Dr. Simon Locke |Ben Grover |Þáttur: Body Count |- |1970–1973 |Medical Center |Glen/Presturinn Bill Thompson |2 þættir |- |1973 |Love Story |Frank Randolph |Þáttur: Mirabelle´s Summer |- |1973 |ItV Saturday Night Theatre |Presturinn Kinsella |Þáttur: Catholics |- |1973 |Message to My Daughter |John Thatcher |Sjónvarpsmynd |- |1974 |The Execution of Private Slovik |Eddie Slovik |Sjónvarpsmynd |- |1974 |The Story of Pretty Boy Floyd |Charles Arthur ´Pretty Boy´ Floyd |Sjónvarpsmynd |- |1974 |The California Kid |Michael McCord |Sjónvarpsmynd |- |1974 |The Missiles of October |Att. Gen. Robert F. Kennedy |Sjónvarpsmynd |- |1975 |The Last Survivors |Alexander William Holmes |Sjónvarpsmynd |- |1975 |Sweet Hostage |Leonard Hatch |Sjónvarpsmynd |- |1978 |Taxi |Leigubílstjóri |Sjónvarpsmynd |- |1979 |Blind Ambition |John Dean |Sjónvarpsmínisería |- |1970–1980 |Insight |Adam/Jamie Conklin/Vincent |9 þættir |- |1982 |In the Custody of Strangers |Frank Caldwell |Sjónvarpsmynd |- |1983 |Kennedy |John F. Kennedy |Sjónvarpsmínisería |- |1983 |Choices of the Heart |Presturinn Philan |Sjónvarpsmynd |- |1984 |The Guardian |Charlie Hyatt |Sjónvarpsmynd |- |1985 |Consenting Adult |Ken Lynd |Sjónvarpsmynd |- |1985 |The Atlanta Child Murders |Chet Dettlinger |Sjónvarpsmínisería |- |1985 |The Fourth Wise Man |Artaban |Sjónvarpsmynd |- |1985 |Out of the Darkness |Eddie Zigo |Sjónvarpsmynd |- |1985 |Alfred Hitchcock Presents |Paul Dano |Þáttur: Method Actor |- |1986 |Shattered Spirits |Lyle Mollencamp |Sjónvarpsmynd |- |1986 |News at Eleven |Frank Kenley |Sjónvarpsmynd |- |1986 |Samaritan: The Mitch Snyder Story |Mitch Snyder |Sjónvarpsmynd |- |1987 |CBS Schoolbreak Special |Joe sanders |Þáttur: My Dissident Mom |- |1987 |Conspiracy: The Trial of the Chicago 8 |James Marion Hunt |Sjónvarpsmynd |- |1987 |Dear America: Letters Home from Vietnam |Alan |Sjónvarpsmynd <br> Talaði inn á |- |1987 |War of the Stars |ónefnt hlutverk |Sjónvarpssería |- |1989 |Nightbreaker |Dr. Alexander Brown – Forseti |Sjónvarpsmynd |- |1991 |Un amour de banquier |Anthony Wayne |Sjónvarpsmynd |- |1991 |Guilty Until Proven Innocent |Harold Hohne |Sjónvarpsmynd |- |1992 |The Last P.O.W.? The Bobby Garwood Story |William F.(Ike) Eisenbraun |Sjónvarpsmynd |- |1992 |Touch and Die |Frank |Sjónvarpsmynd |- |1992 |The Water Engine |Chain Latter rödd |Sjónvarpsmynd <br> Óskráður á lista <br> Talaði inn á |- |1990–1992 |Captain Planet and the Planeteers |Sly Sludge |12 þættir <br> Talaði inn á |- |1993 |Queen |James Jackson Sr. |Sjónvarpsmínisería |- |1993 |Braving Alaska |Kynnir |Sjónvarpsmynd <br> Talaði inn á |- |1993 |Murphy Brown |Nick Brody |Þáttur: Angst for the Memories |- |1993 |Tales from the Crypt |Kraygen/Thomas Miller/Zorbin the Magnificent |Þáttur: Well Cooked Hams |- |1993 |A Matter of Justice |Jack Brown |Sjónvarpsmynd |- |1994 |Guns of Honor |Jackson Baines Hardin/Ole Devil |Sjónvarpsmynd |- |1994 |One of Her Own |Asst. Dist. Atty. Pete Maresca |Sjónvarpsmynd |- |1994 |Roswell |Townsend |Sjónvarpsmynd |- |1995 |Bah, Humbug!: The Story of Charles Dickens´ ´A Christmas Carol´ |Kynnir/Bob Cratchit/Scrooge´s Nephew/The Two Gentlemen/Marley´s Ghost/Ghosts of Christmases Past and Present/Fezziwig/Mrs. Cratchit/Tiny Tim |Sjónvarpsmynd |- |1995 |Present Tense, Past Perfect |Brian |Sjónvarpsmynd |- |1996 |The Great War and the Shaping of the 20th Century |Frank Golder |Þáttur: Hatred and Hunger <br> Talaði inn á |- |1996 |Crystal Cave |King Arthur |Sjónvarpsmynd |- |1996 |Alchemy |King Arthur |Sjónvarpsmynd |- |1996 |Project: ALF |Col. Gilbert Milfoil |Sjónvarpsmynd |- |1997 |Gun |Van Guinness |Þáttur: Ricochet |- |1997 |Hostile Waters |Aurora Skipper |Sjónvarpsmynd |- |1997 |[[Simpsonfjölskyldan]] |Sgt. Seymour Skinner |Þáttur: The Principal and the Pauper |- |1997 |Medusa´s Child |Forseti |Sjónvarpsmynd |- |1998 |Stories from My Childhood |Antonio |Þáttur: When Wishes Come True <br> Talaði inn á |- |???? |Phenomenon: The Lost Arhives |Talsetning |Þáttur: H.A.A.R.P: Holes in Heaven <br> Talaði inn á |- |1998 |Voyage of Terror |Henry Northcutt |Sjónvarpsmynd |- |1998 |Babylon 5: The River of Souls |Sálar veiðimaður |Sjónvarpsmynd |- |1999 |The Darklings |Ira Everett |Sjónvarpsmynd |- |1999 |Total Recall 2070 |Praxis |Þáttur: Virtual Justice |- |1999 |Chicken Soup for the Soul |ónefnt hlutverk |Sjónvarpssería <br> Ónefndir þættir |- |1999 |D.R.E.A.M. Team |J.W. Garrison |Sjónvarpsmynd |- |1999 |Forget Me Never |Jack |Sjónvarpsmynd |- |1999 |Thrill Seekers (líka nefnd The Time Shifters) |Grifasi |Sjónvarpsmynd |- |1999 |[[:en:LateLine|LateLine]] |hann sjálfur |Guest star, Season 1, Episode 3: "The Seventh Plague" |- |1999–2006 |[[The West Wing]] |Forsetinn Josiah „Jed“ Bartlet |155 þættir |- |2001 |The Apostle Paul: The Man Who Turned the World Upside Down |Kynnir |Sjónvarpsmynd <br> Talaði inn á |- |2002 |Spin City |Ray Crawford / Ray Harris |Þáttur: Rags to Riches |- |2003 |Freedom. A History of Us |Charles Lindberg/John Adams/John Dos Passos/Thaddeus Stevens |4 þættir |- |2005 |[[Two and a Half Men]] |Harvey |Þáttur: Sleep Tight, Puddin´ Pop |- |2007 |[[Studio 60 on the Sunset Strip]] |Útvarpsmaður |Óskráður á lista. Þáttur: K&R: Part 3 |- | 2012–2014 | [[:en:Anger Management (TV series)|Anger Management]] | Martin Goodson | <!-- Þáttur: Charlie´s Dad Visits --> 20 þættir |- | 2013 | ''[[The Whale (2013 film)|The Whale]]'' | [[Thomas Nickerson]] | Sjónvarpsmynd |- | 2015–2022 | ''[[Grace and Frankie]]''<ref>{{cite web|last1=Ng|first1=Philiana|last2=Goldberg|first2=Lesley|date=June 18, 2014|title=Martin Sheen to Star in Netflix's Jane Fonda-Lily Tomlin Comedy|url=http://www.hollywoodreporter.com/live-feed/martin-sheen-star-netflixs-jane-712899|access-date=June 3, 2019|work=The Hollywood Reporter}}</ref> | Robert Hanson | 78 episodes |- | 2016 | ''[[L.M. Montgomery's Anne of Green Gables]]''<ref>{{Cite web|title=L.M. Montgomery's Anne of Green Gables|url=http://www.breakthroughentertainment.com/project/anne-of-green-gables/|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160109111346/http://www.breakthroughentertainment.com/project/anne-of-green-gables/|archive-date=January 9, 2016|access-date=June 3, 2019|website=Breakthrough Entertainment}}</ref> | Matthew Cuthbert | Sjónvarpsmynd |- | rowspan="2" | 2017 | ''Anne of Green Gables: The Good Stars'' | Matthew Cuthbert | Sjónvarpsmynd |- | ''Anne of Green Gables: Fire & Dew'' | Matthew Cuthbert | Sjónvarpsmynd |- | 2020 | ''[[A West Wing Special to Benefit When We All Vote]]'' | Forsetinn Josiah Bartlet | Recreation of "Hartsfield's Landing" |- | 2024 | ''[[Wild Cards (TV series)|Wild Cards]]'' | Joseph Edwards | Recurring character via archival footage |} == Leikhús == {{col-begin}} {{col-break}} *''The Crucible'' (10. desember 1991 – 5. janúar 1992) – John Proctor (Belasco Theatre). *''Julius Caesar'' (16. febrúar 1988 – 3. apríl 1988) – Brutus (Joseph Papp Public Theater/Newman Theater) *''Death of a Salesman'' (5. ágúst 1975 – 24. ágúst 1975) – Happy (Circle in the Square Theatre). *''Hello and Goodbye'' (18. september 1969 – 26. október 1969) – Johnny (Sheridan Square Playhouse) {{col-break}} *''Romeo and Juliet'' (7. ágúst 1968 – 31. ágúst 1968) – Romeo (Delacorte Theater) *''Hamlet'' (26. desember 1967 – 11. febrúar 1968) – Hamlet (Joseph Papp Public Theater/Anspacher Theater) *''The Wicked Cooks'' (23. janúar 1967 – 5. febrúar 1967) – Vasco (Orpheum Theatre) *''The Subject Was Roses'' (25. maí 1964 – 21. maí 1966) – Timmy Cleary (Royale Theatre, Winthrop Ames Theatre, Helen Hayes Theatre, Henry Miller's Theatre og Belasco Theatre). *''Never Live Over a Pretzel Factory'' (28. mars 1964 – 4. apríl 1964) – Mike (Eugene O'Neill Theatre). {{col-end}} == Verðlaun og tilnefningar == ===ALMA-verðlaunin=== * 2012: Tilnefndur sem uppáhalds kvikmyndaleikari fyrir ''The Amazing Spider-Man''. * 2002: Tilnefndur sem besti leikari í sjónvarpsseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Verðlaun sem besti leikari í sjónvarpsseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 1999: Tilnefndur sem besti leikari í kvikmynd í ''crossover'' hlutverki fyrir ''Snitch''. * 1999: Tilnefndur fyrir bestu einstaklingsframmistöðu í sjónvarpsmynd eða míniseríu í ''crossover'' hlutverki fyrir ''Babylon 5: The River of Souls''. * 1998: Tilnefndur fyrir bestu einstaklingsframmistöðu í kvikmynd í ''crossover'' hlutverki fyrir ''The War at Home'' * 1998: Tilnefndur fyrir bestu einstaklingsframmistöðu í sjónvarpmynd eða míniseríu í ''crossover'' hlutverki fyrir ''Medusa´s Child'' og ''Hostile Waters''. ===American Movie-verðlaunin=== * 1980: Tilnefndur sem besti leikari fyrir [[Apocalypse Now]]. ===BAFTA-verðlaunin=== * 1984: Tilnefndur sem besti leikari í sjónvarpi fyrir ''Kennedy''. * 1980: Tilnefndur sem besti leikari fyrir [[Apocalypse Now]]. ===Boston Society of Film Critics-verðlaunin=== * 2006: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir [[The Departed]]. ===Broadcast Film Critics Association-verðlaunin=== * 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir [[Bobby]]. * 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur fyrir [[The Departed]]. ===CableACE-verðlaunin=== * 1990: Tilnefndur fyrir bestu kvikmyndina eða míniseríu fyrir ''Nightbreaker'' ásamt Jeffrey Auerbach og William R. Greenblatt. * 1985: Tilnefndur sem besti leikari í kvikmynd eða míniseríu fyrir ''The Guardian''. ===Central Ohio Film Critics Association-verðlaunin=== * 2007: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir [[The Departed]]. ===Chicago International Film Festival-verðlaunin=== * 2011: Carrer Achievement verðlaunin. ===Daytime Emmy-verðlaunin=== * 1989: Tilnefndur fyrir besta barnasérþáttinn fyrir ''CBS Schoolbreak Special'' ásamt William R. Greenblatt og Robert Stein fyrir þáttinn ''No Means No''. * 1986: Verðlaun sem besti leikstjóri fyrir barnaþátt fyrir ''CBS Schoolbreak Special'' fyrir þáttinn ''Babies Having Babies''. * 1986: Tilnefndur fyrir besta barnasérþáttinn fyrir ''CBS Schoolbreak Special'' ásatm William R. Greenblatt, Jeffrey Auerbach, Alan Belkin og Sascha Schneider fyrir þáttinn ''Babies Having Babies''. * 1981: Verðlaun fyrir bestu frammistöðu í trúarlegumþætti fyrir ''Insight'' fyrir þáttinn ''A Long Road Home''. ===Deauville Film Festival-verðlaunin=== * 1990: Tilnefndur fyrir ''Cadence''. ===Golden Globes-verðlaunin=== * 2004: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2003: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2002: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 1984: Tilnefndur sem besti leikari í míniseríu eða sjónvarpsmynd fyrir ''Kennedy''. * 1980: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir ''Blind Ambition''. * 1969: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverki fyrir ''The Subject Was Roses''. ===Gotham-verðlaunin=== * 2007: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir ''Talk to Me''. ===Hollywood Film Festival-verðlaunin=== * 2006: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir [[Bobby]]. ===Imagen Foundation-verðlaunin=== * 2010: Tilnefndur sem besti leikari í aukahlutverki fyrir ''Chamaco''. * 1998: Lifetime Achievement verðlaunin. ===Irish Film and Television-verðlaunin=== * 2012: Tilnefndur sem besti leikari í kvikmynd fyrir ''Stella Days''. ===MovieGuide-verðlaunin=== * 2012: Tilnefndur fyrir bestu frammistöðu í kvikmynd fyrir [[The Way]]. ===National Board of Review-verðlaunin=== * 2006: Verðlaun sem besti leikhópur fyrir [[The Departed]]. ===Nosotros Golden Eagle-verðlaunin=== * 2001: Lifetime Achievement verðlaunin. * 2000: Lifetime Achievement verðlaunin. ===Primetime Emmy-verðlaunin=== * 2006: Tilnefndur sem besti leikari í gestahlutverki í gamanseríu fyrir [[Two and a Half Men]]. * 2006: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2004: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2003: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2002: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 1994: Verðlaun sem besti leikari í gestahlutverki í gamanseríu fyrir ''Murphy Brown''. * 1978: Tilnefndur sem besti leikari í drama-og gamansérþætti fyrir [[Taxi]]. * 1974: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir ''The Execution of Private Slovik''. ===San Sebastián International Film Festival-verðlaunin=== * 1974: Verðlaun sem besti leikari fyrir [[Badlands]]. ===Satellite-verðlaunin=== * 2006: Verðlaun sem besti leikhópur í kvikmynd fyrir [[The Departed]]. * 2003: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2002: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. ===Screen Actors Guild-verðlaunin=== * 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur í kvikmynd fyrir [[Bobby]]. * 2007: Tilnefndur sem besti leikhópur í kvikmynd fyrir [[The Departed]]. * 2006: Tilnefndur sem besti leikhópur í dramseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2005: Tilnefndur sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2004: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2004: Tilnefndur sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2003: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2003: Tilnefndur sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2002: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2002: Verðlaun sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2001: Verðlaun sem besti leikhópur í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Tilnefndur sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. ===TV Guide-verðlaunin=== * 2001: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. * 2000: Verðlaun sem besti leikari í nýrriseríu fyrir [[The West Wing]]. ===Television Critics Association-verðlaunin=== * 2002: Tilnefndur fyrir einstaklingsafrek í drama fyirr [[The West Wing]]. * 2001: Tilnefndur fyrir einstaklingsafrek í drama fyirr [[The West Wing]]. * 2000: Tilnefndur fyrir einstaklingsafrek í drama fyirr [[The West Wing]]. ===Viewers for Quality Television-verðlaunin=== * 2000: Verðlaun sem besti leikari í dramaseríu fyrir [[The West Wing]]. ===Walk of Fame-verðlaunin=== * 1989: Heiðraður með stjörnu á Hollywood Walk of Fame þann 22. Ágúst 1989, stjarnan er staðsett við 1500 Vine Street. ===WorldFest Houston-verðlaunin=== * 1989: Verðlaun fyrir bestu sjónvarps- og kapalframleiðslu fyrir ''Nightbreaker'' ásamt Jeffrey Auerbach, Peter Markle og William R. Greenblatt. ===Tony-verðlaunin=== * 1965: Tilnefndur sem besti leikari í leikriti fyrir ''The Subject Was Roses''. == Tilvísanir == {{Reflist}} == Heimildir == * {{Wpheimild|tungumál = en|titill = Martin Sheen|mánuðurskoðað = 20. desember|árskoðað = 2012}} * {{imdb name|id= 0000640|name=Martin Sheen}} * [http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=Martin&last=Sheen&middle= Leikhúsferill Martin Sheen á The Internet Off-Broadway Database síðunni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013204808/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=Martin&last=Sheen&middle= |date=2012-10-13 }} * [http://www.ibdb.com/person.php?id=59802 Leikhúsferill Martin Sheen á Internet Broadway Database síðunni] == Tenglar == * {{imdb name|id= 0000640|name=Martin Sheen}} * [http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=Martin&last=Sheen&middle= Leikhúsferill Martin Sheen á The Internet Off-Broadway Database síðunni] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121013204808/http://www.lortel.org/LLA_archive/index.cfm?search_by=people&first=Martin&last=Sheen&middle= |date=2012-10-13 }} * [http://www.ibdb.com/person.php?id=59802 Leikhúsferill Martin Sheen á Internet Broadway Database síðunni] [[Flokkur:Bandarískir leikarar|Sheen, Martin]] {{fe|1940|Sheen, Martin}} h3hmkr6kz7iyygcus0o2qipjiksni0z 14 118981 1981249 1434520 2026-09-30T16:28:26Z TKSnaevarr 53243 1981249 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Norðmenn|Skáld]] [[Flokkur:Skáld eftir löndum]] 1f1g168zd14rxsi025oe5yda8c9tyrj 14 125961 1981250 1474941 2026-09-30T16:28:48Z TKSnaevarr 53243 1981250 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Hagfræðingar eftir löndum]] [[Flokkur:Norðmenn|Hagfræðingar]] ag84kwb0o8cu6554s399pyj92eqv264 0 131394 1981285 1973756 2026-10-01T00:13:29Z Berserkur 10188 1981285 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Tony-Iommi 2009-06-11 Chicago photoby Adam-Bielawski.jpg|thumbnail|Iommi árið 2009]] '''Anthony Frank „Tony“ Iommi''' (fæddur [[19. febrúar]] [[1948]]) er enskur gítarleikari sem er þekktastur fyrir að vera meðlimur [[þungarokk]]ssveitarinnar [[Black Sabbath]]. Tony Iommi er fæddur í [[Birmingham]], Englandi. Á unglingsárum lenti hann í slysi í verksmiðju þar sem hann vann og missti framan af tveimur fingrum. Hann óttaðist að hann ætti aldrei eftir að spila á gítar framar en kunningi hans kynnti honum fyrir [[Django Reinhardt]], [[jazz]]gítarleikara sem hafði einnig skaddast á fingrum. <ref>[http://www.allmusic.com/artist/tony-iommi-mn0000007040/biography Tony Iommi] Allmusic</ref> Iommi varð innblásinn af því og bjó til eins konar stubba til að festa framan á sködduðu fingurna. Árið 1968 æfði Iommi með [[Jethro Tull]] í nokkrar vikur og kom fram með þeim í sjónvarpi ( sem hluti af [[The Rolling Stones]] Rock & Roll Circus). Iommi hélt uppi nafni Black Sabbath á 9. og 10 áratugnum þegar upprunalegir meðlimir hljómsveitarinnar höfðu hætt. Árið 2000 gaf hann út sólóplötu sína, ''Iommi'' þar sem ýmsir gestasöngvarar tóku þátt. 2011 gaf Iommi út sjálfsævisögu sína: ''Iron Man: My Journey through Heaven and Hell with Black Sabbath.'' Iommi var greindur árið 2012 með krabbamein en hann fór í meðferð við því sem hélt því í skefjum.<ref>[https://blabbermouth.net/news/black-sabbaths-tony-iommi-offers-update-on-his-health-im-up-and-down BLACK SABBATH's TONY IOMMI Offers Update On His Health: 'I'm Up And Down'] Blabbermouth.net, júní 2023</ref> [[Rolling Stone]] tímaritið raðaði honum í númer 25 af 100 bestu gítarleikurum sögunnar.<ref>{{cite web |url=http://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-guitarists-20111123/tony-iommi-20111122 |title=Geymd eintak |access-date=2015-10-22 |archive-date=2018-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180122181616/https://www.rollingstone.com/music/lists/100-greatest-guitarists-20111123/tony-iommi-20111122 |url-status=dead }}</ref> ==Sólóskífur== *Seventh Star (1986) (þó gefið undir Black Sabbath nafninu) *Iommi (2000) (með ýmsum) *The 1996 DEP Sessions (2004) (með [[Glenn Hughes]]) *Fused (2005) (með Glenn Hughes) *[[Ian Gillan]] & Tony Iommi: WhoCares (2012) * From the Dark (2026) (með [[Jørn Lande]]) == Tilvísanir == {{DEFAULTSORT:Iommi, Tony }} [[Flokkur:Fólk fætt árið 1948]] [[Flokkur:Enskir gítarleikarar]] 1mmqg60trm5yncah4b366vx7rt7ks73 14 132865 1981252 1524922 2026-09-30T16:29:28Z TKSnaevarr 53243 1981252 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Mannfræðingar eftir löndum]] [[Flokkur:Norðmenn|Mannfræðingar]] prqqnck26s5qjoilu5se1hhlpitid80 0 135774 1981222 1962436 2026-09-30T12:48:11Z Akigka 183 1981222 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Gunnbjørn Fjeld 1400x1320.jpg |thumb|Gunnbjarnarfjall, ljósmynd frá 2011]] [[Mynd:Watkinsmountains.jpg|thumb|Hluti af Watkins fjallgarðinum, Gunnbjarnarfjall til hægri um miðju]] {{Location map |Grænland | label=Gunnbjarnarfjall |alt= Gunnbjarnarfjall á Grænlandi. |mark=<!--dot-->red pog.svg |lat_dir=N|lat_deg=68|lat_min=55 |lon_dir=W |lon_deg=29|lon_min=53 |position=right |width=300 |float=right }} '''Gunnbjarnarfjall''' ([[Danska|danska]]: Gunnbjørn Fjeld) (einnig nefnt '''Gunnbjörnsfjall''') er hæsta fjall Grænlands. Það er hluti af sveitarfélaginu [[Sermersooq]]. Gunnbjarnarfjall er svo kallað [[Jökulsker|jökulsker]] (eða núnatak), klettur eða fjall fjall sem stendur upp úr jökulbreiðunni. Toppur Gunnbjarnarfjalls rís upp úr jökli við austurströndina og er um leið hæsti tindur norðan [[Heimskautsbaugur|heimskautsbaugs]]. Fjallið er kennt við [[Gunnbjörn Úlfsson|Gunnbjörn]], son Úlfs kráku, sem rak vestur um haf á níundu öld frá Islandi, og sagðist hafa séð sker eða eyjur sem síðar voru kölluð [[Gunnbjarnarsker]]. Hann er talinn vera fyrsti evrópumaðurinn sem sá Grænland. Gunnbjarnarfjall er oft talið vera fjallið ''Hvítserkur'' sem norrænir menn á miðöldum tóku mið af þegar þeir sigldu til Grænlands. Gunnbjarnarfjall er hluti af í [[Watkins-fjöll|Watkins-fjallgarðinum]], mikill fjallgarður með jökulskersfjöllum á austurströndinni, um 80 til 100 km frá [[Blosseville-strönd|Blosseville-ströndinni]] á austur Grænlandi. Þar eru einnig fleiri fjöll sem eru yfir 3.500 metra hæð, Qaqqaq Kershaw (3.683 m yfir sjávarmáli, áður kallað Dome <ref> https://web.archive.org/web/20160817115229/http://www.scottisharcticclub.org.uk/wp/content/gatherings/documents/davidmatthewswme1971.pdf The second ascent of Gunnbjorn’s Fjeld, East Greenland.]</ref> og Qaqqaq Johnson (3.669 m yfir sjávarmáli, áður kallað Cone<ref>[ https://www.westcoastpeaks.com/Peaks/g4.html Watkins Mountains, East Greenland]</ref>. Í Grænlands annál [[Björn Jónsson á Skarðsá|Björns Jónssonar á Skarðsá]] er sagt að Gunnbjörn hafi talið sig hafa séð jökla samtímis á Grænlandi og Íslandi. Næsti jökull á Íslandi er [[Snæfellsjökull]] sem er 1446 m hár, og er í 530,2 kílómetra fjarðlægð á Snæfellsnesi. <ref>{{cite web | url=https://www.mountain-forecast.com/peaks/Gunnbjorn-Fjeld | title=Gunnbjørn Fjeld Mountain Information }}</ref> [[Þorvaldur Búason]] eðlisfræðingur komst að þessari niðurstöðu: „Fyrirbærið, sem oftast er álitið vera fjöll á Grænlandi, þegar horft er frá Vestfjörðum, spannar sjóndeildarhringinn frá vestri til norðurs, og er það þá örugglega skýjabólstrar handan hans. “<ref>{{vísindavefurinn| 346 | Er hægt að sjá með berum augum frá Íslandi til Grænlands?|höfundur= Þorvaldur Búason og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags= 22.1.2026}}</ref> Ekki er hægt að sjá Gunnbjörnsfjall og Snæfellsjökul samtímis vegna kúrfu Jarðar. Hins vegar gera ljósbrot að hillingar norðurslóða mögulegt að sjá langar vegalengdir. <ref>Polar Mirages as Aids to Norse Navigation [https://web.archive.org/web/20160527161156/http://home.cc.umanitoba.ca/~lehn/_Papers_for_Download/lehn-PF79.pdf]</ref> Waldemar Lehn (f. 1911 – d. 2005), prófessor emeritus við Manitoba-háskóla og sérfræðingur í ljósbroti í lofthjúpi jarðar og speglunum, hélt því fram að skerin sem Gunnbjörn sá hefðu frekar verið [[Hillingar|hillingar]], af strönd Grænlands fremur en raunverulegar eyjar <ref>Lehn. Waldemar (Jul 2000) Skerrylike mirages and the discovery of Greenland. Applied Optics. 39 árgangur, 21 tölublað, bls 3612–9 |pmid=18349932 |doi=[http://10.1364/ao.39.003612 10.1364/ao.39.003612]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} |bibcode=[http://2000ApOpt..39.3612L 2000ApOpt..39.3612L]</ref> <ref>Seaver. Kirsten A. The Last Vikings: The Epic Story of the Great Norse Voyagers, Bloomsbury Academic. bls 16–17 ISBN 9781784530570 </ref> Vegna þess að fjallið er langt frá ströndinni , hátt upp á jökli og langt frá byggð er fjallið sjaldan klifið og reyndir fjallgöngumenn nota oft þyrlur til að komast með gönguútbúnað til fjallasvæðisins. Fyrsta skiptið sem gengið var á Gunnbjörnsfjallið var 16. ágúst 1935 af fimm manna breskum leiðangri. <ref>Stan Woolley, (1988) [https://aac-publications.s3.amazonaws.com/documents/aaj/1988/PDF/AAJ_1988_30_62_153.pdf Gunnbjørnsfjeld] í American Alpine Journal, 30 árgangur, 62 tölublað</ref> ==Tilvitnanir== {{reflist}} == Tenglar == {{commonscat|Gunnbjørn Fjeld}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1967012 Hæstu fjöll Grænlands, Morgunblaðið, 07.05.2000] [[Flokkur:Fjöll á Grænlandi]] i97qm86aqancehpuc3t2o6elc7fvyn5 0 137879 1981226 1865934 2026-09-30T13:36:38Z TKSnaevarr 53243 1981226 wikitext text/x-wiki '''Robin''' eða '''Glóbrystingur''' er nafn nokkurra ofurhetja sem birtast í bandarískum teiknimyndasögum sem gefin eru út af [[DC Comics]]. Persónan var upphaflega búin til af [[Bob Kane]], [[Bill Finger]], og [[Jerry Robbinson|Jerry Robinson]] til að hjálpa [[Batman]] að stöðva glæpi. [[Flokkur:DC Myndasögur]] j57qlhjl7qf09o531vuem2233zrc3fn 0 140792 1981241 1892898 2026-09-30T15:06:12Z Akigka 183 /* Heilbrigðisráðherra (2013–) */ 1981241 wikitext text/x-wiki '''Heilbrigðisráðherra''' er [[ráðherra]] í [[ríkisstjórn Íslands]] og starfar í dag undir [[Velferðarráðuneyti Íslands|velferðarráðuneytinu]] ásamt [[Félags- og jafnréttismálaráðherra Íslands|félags- og jafnréttismálaráðherra]]. == Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (1970–2007) == {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="2" |Ráðherra !Frá !Til !Flokkur !Ráðuneyti !Annað |- | |[[Eggert G. Þorsteinsson]] |10. júlí 1970 |14. júlí 1971 | |[[Ráðuneyti Jóhanns Hafsteins]] |[[Sjávarútvegsráðherra Íslands|Sjávarútvegsráðherra]], heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |[[Magnús Kjartansson (ráðherra)|Magnús Kjartansson]] |14. júlí 1971 |28. ágúst 1974 | |[[Fyrsta ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra og [[Iðnaðarráðherra Íslands|iðnaðarráðherra]]. |- | |[[Matthías Bjarnason]] |28. ágúst 1974 |1. september 1978 | |[[Ráðuneyti Geirs Hallgrímssonar]] |[[Sjávarútvegsráðherra Íslands|Sjávarútvegsráðherra]], heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[Magnús H. Magnússon (stjórnmálamaður)|Magnús H. Magnússon]] |1. september 1978 |15. október 1979 | rowspan="2" | |[[Annað ráðuneyti Ólafs Jóhannessonar]] |[[Félagsmálaráðherrar á Íslandi|Félagsmálaráðherra]] og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- |15. október 1979 |8. febrúar 1980 |[[Ráðuneyti Benedikts Gröndals]] |[[Félagsmálaráðherrar á Íslandi|Félagsmálaráðherra]], heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra og [[Samgönguráðherra Íslands|samgönguráðherra]]. |- | |[[Svavar Gestsson]] |8. febrúar 1980 |26. maí 1983 | |[[Ráðuneyti Gunnars Thoroddsens]] |[[Félagsmálaráðherrar á Íslandi|Félagsmálaráðherra]] og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |Matthías Bjarnason |26. maí 1983 |16. október 1985 | | rowspan="2" |[[Fyrsta ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamála- og [[Samgönguráðherra Íslands|samgönguráðherra]]. |- | |[[Ragnhildur Helgadóttir]] |16. október 1985 |8. júlí 1987 | |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |[[Guðmundur Bjarnason]] |8. júlí 1987 |30. apríl 1991 | |[[Ráðuneyti Þorsteins Pálssonar]] [[Annað ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]] [[Þriðja ráðuneyti Steingríms Hermannssonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |[[Sighvatur Björgvinsson]] |30. apríl 1991 |14. júní 1993 | | rowspan="3" |[[Fyrsta ráðuneyti Davíðs Oddssonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |[[Guðmundur Árni Stefánsson]] |14. júní 1993 |24. júní 1994. | |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |Sighvatur Björgvinsson |24. júní 1994 |23. apríl 1995 | |[[Viðskiptaráðherra Íslands|Viðskiptaráðherra]], [[Iðnaðarráðherra Íslands|iðnaðarráðherra]], og heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra |- | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[Ingibjörg Pálmadóttir]] | rowspan="2" |23. apríl 1995 | rowspan="2" |23. janúar 2001 (14. apríl 2001) | rowspan="2" | |[[Annað ráðuneyti Davíðs Oddssonar]] | rowspan="2" |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. Vék úr ráðherraembætti um sinn frá 23. janúar 2001 vegna veikinda. Fékk lausn frá embætti 14. apríl 2001. |- | rowspan="3" |[[Þriðja ráðuneyti Davíðs Oddssonar]] |- | |[[Halldór Ásgrímsson]] |23. janúar 2001 |14. apríl 2001 | |[[Utanríkisráðherrar á Íslandi|Utanríkisráðherra]]. Gengdi stöðu heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra í fjarveru Ingibjargar Pálmadóttur |- | rowspan="3" | | rowspan="3" |[[Jón Kristjánsson]] | rowspan="3" |14. apríl 2001 | rowspan="3" |7. mars 2006 | rowspan="3" | |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- |[[Fjórða ráðuneyti Davíðs Oddssonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | rowspan="2" |[[Ráðuneyti Halldórs Ásgrímssonar]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | rowspan="2" | | rowspan="2" |[[Siv Friðleifsdóttir]] | rowspan="2" |7. mars 2006 | rowspan="2" |24. maí 2007 | rowspan="2" | |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- |[[Fyrsta ráðuneyti Geirs H. Haarde]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra. |- | |[[Guðlaugur Þór Þórðarson]] |24. maí 2007 |31. desember 2007 | |[[Annað ráðuneyti Geirs H. Haarde]] |Heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra (heilbrigðisráðherra frá 1. janúar 2008). |} == Heilbrigðisráðherra (2008–2010) == {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="2" |Ráðherra !Frá !Til !Flokkur !Ráðuneyti !Annað |- | |Guðlaugur Þór Þórðarson |1. janúar 2008 |1. febrúar 2009 | |[[Annað ráðuneyti Geirs H. Haarde]] |Var heilbrigðis- og tryggingamálaráðherra áður en nafnið breyttist. |- | |[[Ögmundur Jónasson]] |1. febrúar 2009 |1. október 2009 | |[[Fyrsta ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]] [[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]] | |- | |[[Álfheiður Ingadóttir]] |1. október 2009 |2. september 2010 | | rowspan="2" |[[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]] | |- |[[Mynd:Gudbjartur_Hannesson_jamstalldhetsminister_Island.jpg|75x75dp]] |[[Guðbjartur Hannesson]] |2. september 2010 |31. desember 2010 |[[Samfylkingin]] |Félags- og tryggingamálaráðherra og heilbrigðisráðherra. Velferðarráðherra frá 1. janúar 2011. |} == Velferðarráðherra (2011–2013) == Með sameiningu [[Heilbrigðisráðuneyti Íslands|heilbrigðisráðuneytisins]] og [[Félags- og tryggingamálaráðuneyti Íslands|félags- og tryggingamálaráðuneytisins]] var [[Velferðarráðuneyti Íslands|velferðarráðuneytið]] stofnað. Sérstakur velferðarráðherra var starfandi frá 2011 til 2013 en eftir það var aftur settur sér heilbrigðisráðherra og [[Félags- og jafnréttismálaráðherra Íslands|félagsmálaráðherra]]. {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="3" |Ráðherra !Frá !Til !Flokkur !Ráðuneyti !Annað |- | style="background-color:{{Flokkslitur|Samfylking}}"| |[[Mynd:Gudbjartur_Hannesson_jamstalldhetsminister_Island.jpg|75x75dp]] |[[Guðbjartur Hannesson]] |1. janúar 2011 |[[2013]] |[[Samfylkingin]] |[[Annað ráðuneyti Jóhönnu Sigurðardóttur]] |Var félags- og tryggingamálaráðherra og heilbrigðisráðherra áður en nafninu var breytt. |} == Heilbrigðisráðherra (2013–) == {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! colspan="3" |Ráðherra !Frá !Til !Flokkur !Ráðuneyti !Annað |- | style="background-color:{{Flokkslitur|Sjálfstæðis}}"| |[[Mynd:Kristjan_thor_Juliusson_(Sj.)_Island.jpg|75x75dp]] |[[Kristján Þór Júlíusson]] |[[2013]] |[[2017]] |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Ráðuneyti Sigmundar Davíðs Gunnlaugssonar]] (2013-2016) [[Ráðuneyti Sigurðar Inga Jóhannssonar]] (2016-2017) | |- | style="background-color:{{Flokkslitur|BF}}"| |[[Mynd:Óttarr_Proppé,_ESC2014_Meet_&_Greet_(crop).jpg|70x70dp]] |[[Óttarr Proppé]] |[[2017]] |[[2017]] |[[Björt framtíð]] |[[Ráðuneyti Bjarna Benediktssonar]] | |- | style="background-color:{{Flokkslitur|VG}}"| |[[Mynd:Islands_miljominister_Svandis_Svavarsdottir._Nordiska_radets_session_i_Stockholm_2009.jpg|75x75dp]] |[[Svandís Svavarsdóttir]] |[[2017]] |[[2021]] |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð]] |[[Ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur]] | |- | style="background-color:{{Flokkslitur|Framsókn}}"| |[[Mynd:Willum Þór Þórsson.jpg|75x75dp]] |[[Willum Þór Þórsson]] |[[2021]] |[[2024]] |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Annað ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur|Ráðuneyti Katrínar Jakobsdóttur]] | |- | style="background-color:{{Flokkslitur|Samfylkingin}}"| |[[Mynd:Alma_Möller_2025.jpg|75x75dp]] |[[Alma Möller]] |[[2024]] |Enn í embætti |[[Samfylkingin]] |[[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur]] | |} {{Íslensk stjórnmál}} [[Flokkur:Heilbrigðisráðherrar Íslands| ]] [[Flokkur:Ráðherraembætti Íslands]] l67zo7bf0fxer5t9snk9g4qql1kpktk 0 145943 1981220 1944903 2026-09-30T12:07:45Z Nipas2 54688 Corrections and updates 1981220 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsí deild kvenna 2012 | mynd = [[Mynd:Pepsi-deild.jpg|250px]] | ár = '''2012''' | Meistarar = '''{{Lið Þór/KA}}''' | fallið lið = '''{{Lið Fylkir}}<br />{{Lið KR}}''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 372 (4.13 m/leik) | markahæstur = '''18 mörk'''<br>[[Elín Metta Jensen]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Pepsideild kvenna 2011|2011]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013|2013]] |}} Árið 2012 er [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin í fertugasta skipti. Deildin er haldin undir merkjum styrktaraðilans Pepsi. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari ! | Staðan [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Hans Sævar Sævarsson]], [[Hlynur Svan Eiríksson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] | 1. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011#B riðill|1. d. A riðill]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ásgrímur Helgi Einarsson]], [[Kjartan Stefánsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Þór Brandsson]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Björn Kristinn Björnsson]] | 1. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011#B riðill|1. d. B riðill]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Þorlákur Már Árnason]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Rafn Borgþórsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]] | 4. sæti |} == Staðan í deildinni == ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Þór/KA]]''' ||18||14||3||1||53||16||37||'''45''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||12||2||4||58||22||36||'''38''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||18||12||2||4||53||23||30||'''38''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||18||9||4||5||48||30||18||'''31''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||8||5||5||41||22||19||'''29''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||18||5||4||9||27||47||-20||'''19''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||18||4||4||10||22||42||-20||'''16''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||4||4||10||30||77||-47||'''16''' |-style="background:#FFC0CB;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||18||3||3||12||23||44||-21||'''12''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2013|1. deild]]''' |-style="background:#FFC0CB;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' ||18||1||5||12||17||49||-32||'''8''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''. </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Pepsideild 2012!!Aft!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!ÍBV!!&nbsp;KR&nbsp;!!Sel!!Stj!!Val!!Þ/K |- |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||0-3||1-1||0-1||0-3||1-0||2-2||0-3||4-4||0-4 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||3-0||'''XXX'''||1-1||1-1||1-2||1-1||7-1||2-2||1-0||1-2 |- |align="left"|{{Lið FH}} ||2-2||3-2||'''XXX'''||3-1||4-1||2-1||1-3||1-7||1-7||1-4 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||1-2||0-4||3-0||'''XXX'''||1-6||1-1||2-3||0-2||0-4 ||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||6-1||0-1||0-3||3-0||'''XXX'''||8-0||7-1||2-2||4-2||1-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||0-4||1-5||2-2||3-2||0-2||'''XXX'''||1-1||0-3||1-2||0-1 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||4-3||3-3||2-1||1-5||0-6||3-3||'''XXX'''||1-4||2-5||2-6 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||4-1||3-1||2-0||3-2||1-3||3-1||8-0||'''XXX'''||2-3||1-2 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||0-1||0-4||5-1||2-2||3-0||6-1||4-1||1-2||'''XXX'''||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||1-0||2-0||6-0||4-0||1-4||2-1||9-0||3-1||1-1||'''XXX''' |} == Markahæstu menn == {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! |Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |18||{{Lið Valur}}||'''[[Elín Metta Jensen]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |18||{{Lið Þór/KA}}||'''[[Sandra María Jessen]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |17||{{Lið Stjarnan}}||'''[[Harpa Þorsteinsdóttir]]'''||Bronsskór |- |14||{{Lið ÍBV}}||[[Shaneka Jodian Gordon]]|| |- |12||{{Lið Stjarnan}}||[[Katrín Ásbjörnsdóttir]]|| |- |12||{{Lið ÍBV}}||[[Danka Podovac]]|| |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2012 |- |- |[[Mynd:Þór-KA.png|100px|Þór/KA]]<br/>'''[[Þór/KA]]'''<br/>'''1. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2011|Pepsideild kvenna 2011]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2013|Pepsideild&nbsp;kvenna&nbsp;2013]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist|2}} * [https://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26464 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170905182815/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=26464 |date=2017-09-05 }} KSÍ 2012. {{Knattspyrna á Íslandi 2012}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] btma8oi0jouvm6jngkgokvqwd108n9a 0 150825 1981277 1980887 2026-09-30T23:08:16Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981277 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsímaxdeild kvenna 2019 | mynd = | ár = '''2019''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið Keflavík}}'''<br/>'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 310 (3.44 m/leik) | markahæstur = '''16 mörk'''<br>[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir|Berglind Þorvaldsdóttir]] ([[Breiðablik]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2018|2018]] - [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |}} Árið '''2019''' verður '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 48. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=180| Lið !width=100| Bær !width=220| Leikvangur !width=450| Þjálfari !width=200| Staðan [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2018|2018]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Ólafur Pétursson (f. 1971)|Ólafur Pétursson]], [[Þorsteinn Halldórsson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Kjartan Stefánsson]] | 1. sæti, [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2018|Inkassod.]] |- |style="text-align: left;"|[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Þórhallur Víkingsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Jón Ólafur Daníelsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|Nettóvöllurinn]] | style="text-align: left;" |[[Gunnar Magnús Jónsson]] | 2. sæti, [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2018|Inkassod.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur|Alvogenvöllurinn]] | style="text-align: left;" |[[Ragna Lóa Stefánsdóttir]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | style="text-align: left;" |[[Alfreð Elías Jóhannsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;" |[[Kristján Guðmundsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Valsvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]], [[Eiður Benedikt Eiríksson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Þór/KA]] | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | style="text-align: left;" |[[Halldór Jón Sigurðsson]] | 2. sæti |} == Staðan í deildinni == ===Stigatafla=== ''Staðan eftir 18. umferð, 21. september 2019''.<ref>{{cite web|title=Pepsi Max deild kvenna 2019|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=39256|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=21. september 2019}}</ref> {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !style="max-width:300px"|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||16||2||0||65||12||53||'''50''' |align="center" |'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||15||3||0||54||15||39||'''48''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||11||1||6||24||17||7||'''34''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA]] ||18||8||4||6||29||27||2||'''28''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||18||7||2||9||21||32||-11||'''23''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||18||7||1||10||22||39||-17||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||18||6||1||11||24||35||-11||'''19''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||6||0||12||29||44||-15||'''18''' |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||18||4||1||13||30||41||-11||'''13''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|Lengjudeild]]''' |-class="t-deild-pink" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' ||18||2||1||15||12||48||-36||'''7''' |} == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {{Dökkt þema deild}} {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Bre!!Fyl!!&nbsp;HK&nbsp;!!ÍBV!!Kef!!&nbsp;KR&nbsp;!!Sel!!Stj!!Val!!Þ/K |- |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||5-0||2-1||9-2||5-2||4-2||2-1||2-0||1-1||0-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||1-5||'''XXX'''||1-2||3-2||2-1||2-1||1-1||3-1||1-5||3-0 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||0-1||0-2||'''XXX'''||1-3||1-1||1-0||0-1||2-5||0-4||0-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||0-2||2-0||3-1||'''XXX'''||3-2||2-4||0-1||5-0||1-3||1-3 |- |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||0-3||2-0||4-1||0-2||'''XXX'''||1-2||0-2||5-0||1-5||1-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||1-2||0-2||4-2||2-1||0-4||'''XXX'''||0-2||1-0||0-3||4-0 |- |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-4||1-0||2-0||2-0||3-2||1-0||'''XXX'''||3-0||0-1||0-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||0-1||3-1||1-0||2-1||4-1||3-1||1-0||'''XXX'''||1-5||0-0 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||2-2||6-0||7-0||4-0||3-2||3-0||4-1||1-0||'''XXX'''||5-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||1-4||2-0||6-0||5-1||3-1||2-2||1-2||0-0||0-3||'''XXX''' |} ==Markahæstu leikmenn== ''Staðan eftir 18. umferð, 21. september 2019'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=340| Nafn !width=120| Félag !width=30| Mörk !width=30| Víti !width=30| Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' |'''[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]''' |{{Lið Breiðablik}} |16 |0 |17 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' |'''[[Hlín Eiríksdóttir]]''' |{{Lið Valur}} |16 |0 |18 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' |'''[[Elín Metta Jensen]]''' |{{Lið Valur}} |16 |0 |17 |- | '''4''' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |{{Lið Valur}} |15 |1 |17 |- | '''5''' |[[Agla María Albertsdóttir]] |{{Lið Breiðablik}} |12 |2 |18 |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari PepsiMaxdeildar 2019 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''11. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2018|Pepsi&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2018]] | eftir = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2020]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2019}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] dxbpd8odlpovrh8ncnthba5oq4vid5k 0 152248 1981258 1904493 2026-09-30T18:58:13Z ~2026-51380-21 121046 Leiðrétt innsláttarvilla. 1981258 wikitext text/x-wiki '''Kristín Eysteinsdóttir''' (f. [[2. febrúar]] [[1974]]) er rektor [[Listaháskóli Íslands|Listaháskóla Íslands]]<ref name=":0">{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232404888d/kristin-radin-rektor-listahaskola-islands|titill=Kristín ráðin rektor Listaháskóla Íslands|höfundur=Máni Snær Þorláksson|útgefandi=visir.is|mánuður=apríl|ár=2023|mánuðurskoðað=September|árskoðað=2024|safnár=2023}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20242528937d/listahaskolinn-fellir-nidur-skolagjold|titill=Lista­há­skólinn fellir niður skóla­gjöld|höfundur=Árni Sæberg|útgefandi=Vísir.is|mánuður=febrúar|ár=2024|mánuðurskoðað=Sept|árskoðað=2024|safnár=2024}}</ref>. leikstjóri og fyrrverandi leikhússtjóri [[Borgarleikhúsið|Borgarleikhússins]]. Kristín lauk BA-prófi í dramatúrgíu frá Árósarháskóla í [[Danmörk|Danmörku]] árið 2002 og meistaragráðu í leikstjórn frá Goldsmiths, [[Háskólinn í London|University of London]] árið 2007. <ref>Ruv.is, [https://www.ruv.is/frett/kristin-radin-borgarleikhusstjori „Kristín ráðin borgarleikhússtjóri“], (skoðað 23. júní 2019)</ref> Kristín hefur leikstýrt fjölda verka, m.a. í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]], Borgarleikhúsinu, Hafnarfjarðarleikhúsinu og Nemendaleikhúsinu. Hún var fastráðin leikstjóri við Borgarleikhúsið frá 2008-2014 en var ráðin leikhússtjóri Borgarleikhússins árið 2014.<ref>Visir.is, [https://www.visir.is/g/2014140228803 „Nýr borgarleikhússtjóri er Kristín Eysteinsdóttir“] (skoðað 23. júní 2019)</ref> Kristín hlaut [[Gríman|Grímuna]], sviðslistaverðlaun Leiklistarsambands Íslands sem leikstjóri ársins árið 2008 fyrir leikstjórn sína á sýningunni ''Sá ljóti'' í Þjóðleikhúsinu.<ref>Griman.is, [http://griman.is/index.php?option=com_content&view=article&id=343:handhafar-grnnar-2008&catid=13:vernahafar&Itemid=163 „Handhafar Grímuverðlaunanna árið 2008“], (skoðað 23. júní 2019)</ref> Áður en Kristín snéri sér að leiklistinni starfaði hún á vettvangi tónlistar, m.a. sem söngkona, trúbador og laga- og textasmiður. Árið 1995 gaf hún út eigin breiðskífu, ''Litir'' þar sem hún flutti eigin lög og texta<ref>Árni Matthíasson, [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1841032 „Fjölskrúðugir litir“], ''Morgunblaðið'', 7. nóvember 1995 (skoðað 23. júní 2019)</ref> og frá 1996-2000 var hún söngkona kvennahljómsveitarinnar Ótukt.<ref>Glatkistan.com, [https://glatkistan.com/2017/10/31/otukt/ „Ótukt 1996-2000“] (skoðað 23. júní 2019)</ref> Sambýliskona Kristínar er Signý Scheving aðstoðaryfirljósmóðir á Landspítalanum<ref name=":1">{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232424489d/astin-blomstradi-hja-kristinu-og-signyju-i-rom|titill=Ástin blómstraði hjá Kristínu og Signýju í Róm|höfundur=Svava Marín Óskarsdóttir|útgefandi=visir.is|mánuður=júní|ár=2023|mánuðurskoðað=September|árskoðað=2024|safnár=2023}}</ref> og fyrrverandi eiginkona hennar er [[Katrín Oddsdóttir]] lögfræðingur og eiga þær saman tvö börn. == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Fólk fætt árið 1974]] [[Flokkur:Íslenskir leikstjórar]] [[Flokkur:Íslenskar konur]] [[Flokkur:Íslenskir leikhússtjórar]] f436xqztdp5rrlcacfhq3t5pb4rqro3 0 153988 1981281 1944896 2026-09-30T23:17:50Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981281 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsí deild karla 2018 | mynd = [[Mynd:Pepsi-deild.jpg|250px]] | ár = '''2018''' | Meistarar = [[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] | fallið lið = [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] og [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] | spilaðir leikir = '''72''' | mörk skoruð = 390 (5.42 mörk/l) | markahæstur = '''17 mörk'''<br>[[Patrick Pedersen]] [[Mynd:Valur.png|20px]] | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið Fylkir}} 7-0 {{Lið Fjölnir}} | stærsti útisigur = {{Lið Keflavík}} 0-4 {{Lið KR}}<br> {{Lið Keflavík}} 0 - 4 {{Lið Víkingur}} | tímabil = [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]] - [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]] |}} '''Íslandsmótið í knattspyrnu karla''' var haldið í 107. sinn árið '''2018'''. 12 lið mynduðu deildina og voru [[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] núverandi íslandsmeistarar. <br> [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] og [[Ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] tóku sæti [[Ungmennafélagið Víkingur|Víkings Ó.]] og [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttar R, sem]] að féllu úr deildinni árið [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]]. [[Knattspyrnufélagið Valur|Valsmenn]] unnu sinn 21. Íslandsmeistaratitil. [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] og [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] féllu úr deildinni þetta árið. <br> == Liðin == {| class="wikitable" !Lið ! !Bær !Leikvangur !Þjálfari !Staðan [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]] |- |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |[[Mynd:Valur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Vodafonevöllur|Origovöllurinn]] |Ólafur Jóhannesson |1 |- |[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] |[[Garðabær]] |[[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] |Rúnar Páll Sigmundsson |2 |- |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |[[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] |[[Hafnarfjörður]] |[[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |Ólafur Kristjánsson |3 |- |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |[[Mynd:KR_Reykjavík.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[KR-völlur|Alvogenvöllurinn]] |Rúnar Kristinsson |4 |- |[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] |[[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|20px]] |[[Grindavík]] |[[Grindavíkurvöllur]] |Óli Stefán Flóventsson |5 |- |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |[[Mynd:Breidablik.png|20px]] |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsvöllur]] |Ágúst Gylfason |6 |- |[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |[[Mynd:Knattspyrnufélag_Akureyrar.png|20px]] |[[Akureyri]] |[[Akureyrarvöllur]] |Srdjan Tufegdzic |7 |- |[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] |[[Mynd:Knattspyrnufélagið_Víkingur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Víkingsvöllur]] |Logi Ólafsson |8 |- |[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] |[[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] |[[Vestmannaeyjar]] |[[Hásteinsvöllur]] |Kristján Guðmundsson |9 |- |[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] |[[Mynd:Fjölnir.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Extravöllurinn]] |Ólafur Páll Snorrason |10 |- |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |[[Mynd:Fylkir.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Flórídanavöllurinn]] |Helgi Sigurðsson |Fyrsta sæti 1.deild |- |[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] |[[Mynd:Keflavik_ÍF.gif|20px]] |[[Reykjanesbær]] |[[Keflavíkurvöllur|Nettóvöllurinn]] |Guðlaugur Baldursson |Annað sæti 1.deild |} === Þjálfarabreytingar === {| class="wikitable" !Lið !Þjálfari út !Dagsetning !Þjálfari inn !Dagsetning |- |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |[[Bjarni Jóhannsson|Heimir Guðjónsson]] |6. október 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/heimir-haettur-med-fh|title=Heimir hættur með FH|last=thorkellg|date=2017-10-06|website=RÚV|language=en|access-date=2019-09-09}}</ref> |Ólafur Kristjánsson |14. október 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/olafur-kristjansson-tekur-vid-fh|title=Ólafur Kristjánsson tekur við FH|last=runolfurtt|date=2017-10-14|website=RÚV|language=en|access-date=2019-09-09}}</ref> |- |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |[[Willum Þór Þórsson]] |27. september 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2017/09/27/willum_haettir_med_kr/|title=Willum hættir með KR|website=www.mbl.is|access-date=2019-09-09}}</ref> |Rúnar Kristinsson |3. október 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2017/10/03/runar_kristins_tekinn_vid_kr_a_ny/|title=Rúnar Kristins tekinn við KR á ný|website=www.mbl.is|access-date=2019-09-09}}</ref> |- |[[Breiðablik]] |Milos Milojevic |30. september 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2017/09/30/milos_haettir_med_blikana/|title=Milos hættir með Blikana|website=www.mbl.is|access-date=2019-09-09}}</ref> |Ágúst Gylfason |6. október 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/agust-gylfason-radinn-thjalfari-breidabliks|title=Ágúst Gylfason ráðinn þjálfari Breiðabliks|last=hanssteinar|date=2017-10-06|website=RÚV|language=en|access-date=2019-09-09}}</ref> |- |[[Fjölnir (knattspyrnufélag)|Fjölnir]] |Ágúst Gylfason |6. október 2017 |Ólafur Páll Snorrason |11. október 2017<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/olafur-pall-tekur-vid-fjolni|title=Ólafur Páll tekur við Fjölni|last=kristjana|date=2017-10-11|website=RÚV|language=en|access-date=2019-09-09}}</ref> |- |[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] |Guðlaugur Baldursson |10. júlí 2018<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudlaugur-laetur-af-storfum-hja-keflavik|title=Guðlaugur lætur af störfum hjá Keflavík|last=runolfurtt|date=2018-07-10|website=RÚV|language=en|access-date=2019-09-10}}</ref> |Eysteinn Húni Hauksson |16. júlí 2018<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2018/07/16/eysteinn_huni_tekur_vid_keflavik/|title=Eysteinn Húni tekur við Keflavík|website=www.mbl.is|access-date=2019-09-10}}</ref> |} === Félagabreytingar í upphafi tímabils === ==== Upp í Pepsideild karla ==== * {{Lið Fylkir}} * {{Lið Keflavík}} ==== Niður í 1. deild karla ==== * {{Lið Víkingur Ó.}} * {{Lið Þróttur R.}} == Spá þjálfara, leikmanna og forráðamanna 2018 == ''Árleg spá fyrirliða, þjálfara og forráðamanna liða í Pepsi-deildinni''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2018/04/24/Val-spad-sigri-i-Pepsi-deild-karla-2018/|title=Val spáð sigri í Pepsi deild karla 2018|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2019-09-09|archive-date=2018-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20180427204051/https://www.ksi.is/um-ksi/frettir/frettasafn/frett/2018/04/24/Val-spad-sigri-i-Pepsi-deild-karla-2018/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" !Sæti !Félag !Stig |- |1 |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |359 |- |2 |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |318 |- |3 |[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |302 |- |4 |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |269 |- |5 |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |269 |- |6 |[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |199 |- |7 |[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] |166 |- |8 |[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] |161 |- |9 |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |132 |- |10 |[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] |92 |- |11 |[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] |82 |- |12 |[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] |73 |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan eftir 22. umferðir'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" !Sæti ! !Félag !L !U !J !T !Sk !Fe !Mm !Stig !Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||bgcolor="#FF0000"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' |22||13||7||2||50||24||26||'''46''' |align="center"|'''[[Meistaradeild Evrópu|Meistaradeild Evrópu - 2. umf. forkeppni]]''' |-style="background:#87CEFA;" |2||bgcolor="#008000"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' |22||13||5||4||39||17||22||'''44''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Evrópubikarinn|Evrópudeildin - 1. umf. forkeppni]]''' |-style="background:#87CEFA;" |3||bgcolor="#0000FF"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' |22||11||7||4||45||26||19||'''40''' |- |4||bgcolor="#000000"| |||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |22||10||7||5||36||25||11||'''37''' |- |5||bgcolor="#FFFFFF"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |22||10||7||5||36||28||8||'''37''' |- |6||bgcolor="#FFFFFF"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] |22||8||5||9||29||31||-2||'''29''' |- |7||bgcolor="#FFFF00"| ||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |22|||7||7||8||36||34||2||'''28''' |- |8||bgcolor="#FFA500"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |22||7||5||10||31||37||-6||'''26''' |- |9||bgcolor="#FF0000"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] |22||6||7||9||29||38||-9||'''25''' |- |10||bgcolor="#FFFF00"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|Grindavík]] |22||7||4||11||26||37||-11||'''25''' |-style="background:#FFCCCC;" |11||bgcolor="#FFFF00"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' |22||4||7||11||22||44||-22||'''19''' |align="center" rowspan="2"|'''[[1. deild karla í knattspyrnu|Fall í 1. deild]]''' |-style="background:#FFCCCC;" |12||bgcolor="#00008B"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' |22||0||4||18||11||49||-38||'''4''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Staðan eftir 22. umferðir'' {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width="30" |Sæti ! width="200" |Nafn ! width="100" |Félag ! width="30" |Mörk ! width="30" |Víti ! width="30" |Leikir |- style="background:#FFD700;" |'''1''' |Patrick Pedersen | style="text-align: left;" |{{Lið Valur}} |17 | |21 |- style="background:#C0C0C0;" |'''2''' |Hilmar Árni Halldórsson | style="text-align: left;" |{{Lið Stjarnan}} |16 | |22 |- |- style="background:#CD7F32;" |'''3''' |Pálmi Rafn Pálmason | style="text-align: left;" |{{Lið KR}} |11 | |22 |- |'''4''' |Thomas Mikkelsen | style="text-align: left;" |{{Lið Breiðablik}} |10 | |11 |- |'''5''' |Ásgeir Sigurgeirsson | style="text-align: left;" |{{Lið KA}} |10 | |19 |} == Fróðleikur == {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{röð|listi=[[Pepsideild karla|Úrvalsdeild]]|fyrir=[[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|Pepsideild karla 2017]]|eftir=[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|Pepsimaxdeild&nbsp;karla&nbsp;2019]]}} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2018}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] os9tpftyg3yse8la5savuq1qkrz7ogx 0 154429 1981282 1894073 2026-09-30T23:19:12Z Nipas2 54688 /* Liðin 2020 */ 1981282 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsímaxdeild karla 2020 | mynd = | ár = '''2020''' | Meistarar = <!--'''{{Lið }}'''--> | fallið lið = <!--'''{{Lið }}'''<br/>'''{{Lið }}'''--> | spilaðir leikir = <!--'''..'''--> | mörk skoruð = <!--291 (3.23 m/leik)--> | markahæst = <!--'''.. mörk'''<br>[[]] [[Mynd:|20px]]--> | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|2019]] - [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|2021]] |}} Íslandsmótið í knattspyrnu karla var haldið í 109. sinn árið '''2020.''' [[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] og [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] tóku sæti [[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] og [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavíkur]] sem féllu úr deildinni árið 2019. 12 lið mynduðu deildina og voru [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ríkjandi Íslandsmeistarar. Mótinu var seinkað vegna [[COVID-19]]-faraldurs og hófst í júní. Því var aftur seinkað um haustið og í ljósi stöðunnar var ákveðið að ljúka mótinu þegar nokkrar umferðir voru eftir. Meðaltalsstig voru látin gilda og var Valur krýnt meistari. == Liðin 2020 == {| class="wikitable" !Lið ! !Bær !Leikvangur !Þjálfari !Staðan 2019 |- |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |[[Mynd:KR_Reykjavík.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Meistaravellir (knattspyrnuvöllur)|Meistaravellir]] |[[Rúnar Kristinsson]] |1 |- |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |[[Mynd:Breidablik.png|20px]] |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsvöllur]] | Óskar Hrafn Þorvaldsson |2 |- |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |[[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] |[[Hafnarfjörður]] |[[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |Ólafur Kristjánsson/Logi Ólafsson og Eiður Smári Guðjohnsen |3 |- |[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] |[[Garðabær]] |[[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] |Rúnar Páll Sigmundsson |4 |- |[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |[[Mynd:Knattspyrnufélag_Akureyrar.png|20px]] |[[Akureyri]] |[[Akureyrarvöllur]] |Óli Stefán Flóventsson |5 |- |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |[[Mynd:Valur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Vodafonevöllur|Origovöllurinn]] |Heimir Guðjónsson |6 |- |[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] |[[Mynd:Knattspyrnufélagið_Víkingur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Víkingsvöllur]] |[[Arnar Gunnlaugsson]] |7 |- |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |[[Mynd:Fylkir.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] |Atli Sveinn Þórarinsson og Ólafur Ingi Stígsson |8 |- |[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] |[[Mynd:HK-K.png|20px]] |[[Kópavogur]] |[[Kórinn]] |Brynjar Björn Gunnarsson |9 |- |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] |[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] |[[Akranes]] |[[Norðurálsvöllurinn]] |Jóhannes Karl Guðjónsson |10 |- |[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] |[[Mynd:grótta.png|20px]] |[[Seltjarnarnes]] |[[Vivaldi-völlurinn]] |Ágúst Gylfason |Fyrsta sæti 1.deild |- |[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] |[[Mynd:Fjölnir.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Extra-völlurinn]] |Ásmundur Arnarsson |Annað sæti 1.deild |} === Þjálfarabreytingar === {| class="wikitable" !Lið !Þjálfari út !Dagsetning !Þjálfari inn !Dagsetning |- |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |Ólafur Jóhannesson |28. september 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/olafur-heldur-ekki-afram-med-val|title=Ólafur heldur ekki áfram með Val|date=2019-09-28|website=RÚV|language=en|access-date=2019-10-02}}</ref> |Heimir Guðjónsson |2. október 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/heimir-binn-a-skrifa-undir-hj-val/|title=Heimir búinn að skrifa undir hjá Val|website=www.frettabladid.is|access-date=2019-10-02}}</ref> |- |[[Breiðablik]] |Ágúst Gylfason |23. september 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2019/09/23/agust_haettir_med_breidablik/|title=Ágúst hættir með Breiðablik|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2019-10-02}}</ref> |Óskar Hrafn Þorvaldsson |5. október 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019191009241|title=Óskar Hrafn tekur við Breiðabliki - Vísir|website=visir.is|access-date=2019-10-07}}</ref> |- |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |Helgi Sigurðsson |12. september 2019<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019190919581|title=Helgi hættir með Fylki - Vísir|website=visir.is|access-date=2019-10-07}}</ref> | | |- |[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] |Óskar Hrafn Þorvaldsson |5. október 2019 | | |} <br /> === Félagabreytingar í upphafi tímabils === ==== Upp í Pepsimaxdeild karla ==== * {{Lið Grótta}} * {{Lið Fjölnir}} ==== Niður í 1. deild karla ==== * {{Lið ÍBV}} * {{Lið Grindavík}} == Spá þjálfara, leikmanna og forráðamanna 2020 == ''Árleg spá fyrirliða, þjálfara og forráðamanna liða í Pepsi Max deildinni'' {| class="wikitable" !Sæti !Félag !Stig |- |1 | | |- |2 | | |- |3 | | |- |4 | | |- |5 | | |- |6 | | |- |7 | | |- |8 | | |- |9 | | |- |10 | | |- |11 | | |- |12 | | |} == Markahæstu leikmenn == Staðan eftir 0 umferðir {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width="30" |Sæti ! width="200" |Nafn ! width="100" |Félag ! width="30" |Mörk ! width="30" |Víti ! width="30" |Leikir |- style="background:#FFD700;" |'''1''' | | style="text-align: left;" | | | | |- style="background:#C0C0C0;" |'''2''' | | style="text-align: left;" | | | | |- |- style="background:#CD7F32;" |'''3''' | | style="text-align: left;" | | | | |- |'''4''' | | style="text-align: left;" | | | | |- |'''5''' | | style="text-align: left;" | | | | |} == Fróðleikur == {{röð|listi=[[Pepsideild karla|Úrvalsdeild]]|fyrir=[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2019|Pepsimaxdeild karla 2019]]|eftir=[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2021|Pepsimaxdeild&nbsp;karla&nbsp;2021]]}} {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2020}} [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi]] 2tx3267xh1vrxpr05j8ma69w6p1h61l 0 155799 1981264 1971443 2026-09-30T21:36:56Z Berserkur 10188 /* Tenglar */ 1981264 wikitext text/x-wiki Á Íslandi eru snjóflóð algengasta dánarorsök af völdum náttúruhamfara. Fyrsta heimild um snjóflóð er frá 1118 og þar til ársins 2001 er getið 680 dauðsfalla vegna snjóflóða. <ref>[https://www.vedur.is/gogn/snjoflod/haettumat/sveitarstjornarmal-2001.pdf Slys og tjón af völdum snjóflóða og skriðufalla] Veðurstofan</ref> Talan er 685 árið 2023. Frá um 1350 til 1600 skortir heimildir úr annálum. == Listi yfir mannskæð snjóflóð á Íslandi== {| class="sortable wikitable" style="font-size:100%;" |- ! Dauðsföll ! Staður ! ! Dagsetning ! Athugasemd |- | {{nts|5}} || [[Saurbær í Dölum]] |Óbyggðir|| Laust eftir 1100 || Fyrsta heimild um manntjón af völdum snjóflóðs er að finna í Sturlungu sem greinir frá því að fimm manns létust þegar þeir voru að leita að líki Mög-Snorra sem drukknaði í Sælingsdalsá.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|18}} || Geitadalur | || 1181 || 18 manns fórust eftir snjóflóð í Geitadal.<ref name="dv-1983">{{cite news |title=Menn komu naktir hvaðanæva að, vaðandi gegnum snjó og ís |url=https://timarit.is/page/2471197#page/n1/mode/2up |access-date=8. júlí 2023 |work=[[Dagblaðið Vísir]] |date=8. janúar 1983 |page=2-3}}</ref> |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] |Óbyggðir|| 12. janúar, 1194 || [[Heljardalsheiði]] |- | {{nts|11}} || Fagridalur | || 1293 || 11 manns fórust eftir snjóflóð í Fagradal.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|22}} || Norðurland | || 1334 || 22 farast í snjóflóði á Norðurlandi, ekki vitað hvar.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|3}} || [[Vatnsskarð]] ||| 1403 || Vatnshlíð. |- | {{nts|7}} || [[Lundarreykjadalur]] ||| 1525 || |- | {{nts|3}} || [[Vestfirðir]] ||| 1538 || |- | {{nts|1}} || [[Geitanes]] ||| 1560 || |- | {{nts|3}} || [[Hrafnseyrarheiði]] ||| 1597 || |- |- | {{nts|3}} || [[Svarfaðardalur]] ||| desember 1609 ||[[Urðir]]. |- | {{nts|30-50}} || [[Siglunes]] ||| 1613 || Vegna þess hve gamalt þetta flóð er þá hefur það ekki fengist nákvæmlega staðfest hversu margir fórust í þessu flóði. Sumar heimildir tala um 30 manns í stað 50. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1628 || Við Sporhamar í Mosdal. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1628 || Við Ytri Veðragjá. Fórst einn maður 1628. <br> |- | {{nts|3}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 1696 || Hólshyrna. |- | {{nts|7}} || [[Reynivellir]] ||| 15. janúar 1699 || í Kjós. |- | {{nts|3}} || [[Héðinsfjörður]] ||| maí 1725 || Vatnsendi, <br>heimildum ber ekki saman um það hve margir fórust sumar segja 3 aðrar 6. |- | {{nts|9}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 25. janúar 1732 || [[Brimnes (Seyðisfirði)|Brimnes]]. Níu manns fórust en níu komust af. Fjögurra ára stúlka fannst á lífi eftir níu dægur (fjóran og hálfan sólarhring). |- | {{nts|2}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 4. desember 1740 || Þóroddsstaðafjall/Auðnahyrna. |- | {{nts|8}} || Skagafjörður | || 1752 || 8 manns farast í snjóflóði við Skarð í Skagafirði.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1760 || Við Klofningsheiði. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 18. febrúar 1803 || Selstaðavík. |- | {{nts|1}} || [[Skálavík]] ||| 17. janúar 1804 || |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1814 || Við Nyrðri-Breiðdal. Fórst einn maður. |- | {{nts|3}} || [[Ísafjarðardjúp]] ||| 20. mars 1815 || Annað gil innan Hraunsgils neðan Hrafnakletta. |- | {{nts|4}} || [[Hnífsdalur]] | || 19. eða 20. mars 1818 || Fjórir farast en fimm bjargast er snjóflóð féll á bæinn Augnavelli í Hnífsdal er heimilisfólk var í fastasvefni.<ref>{{cite book |author1=Jón Þ. Þór |title=Saga Ísafjarðar og Eyrahrepps hins forna: Fyrsta bindi fram til 1866 |date=1984 |publisher=Sögufélag Ísfirðinga |location=Ísafjörður |pages=282–284}}</ref> |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 1827 || Herkonugil einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 1833 || Hestskarð einn maður fórst. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1834 || Breiðdalsheiði. Fórst einn maður. |- | {{nts|6}} || [[Súgandafjörður]] | || 1836 || Sex farast í snjóflóði á Norðureyri í Súgandafirði.<ref name="dv-1983"/> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1842 || Við Snæból á Ingjaldsandi. Fórst einn maður. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1843 || Einn maður fórst á Breiðdalsheiði. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 19. nóvember 1848 || Vestdalur. |- | {{nts|3}} || [[Eskifjörður]] ||| 21. nóvember 1849 || Grjótá. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 1855 || Einn maður fórst á Breiðdalsheiði. |- | {{nts|3}} || [[Siglufjörður]] ||| 5. maí 1859 || Hvanneyrarströnd. |- | {{nts|2}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 15. október 1869 || Brimnesfjall. |- | {{nts|1}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 7. nóvember 1869 || Ósbrekkufjall. Einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 26. október 1878 || Ytraholtsdalur. |- | {{nts|1}} || [[Ólafsfjörður]] ||| 5. febrúar 1881 || Hólkotshyrna. Einn maður fórst. |- | {{nts|2}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 13. janúar 1882 || Kálfabotn |- | {{nts|24}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 18. febrúar 1885 || „Varð það stórslys á Seyðisfirði, að snjóflóð tók af 16 íveruhús og varð að bana 24 mönnum (5 börnum), fjöldi manna meiddist; 12 beinbrotnuðu“. <ref>úr Almanaki hins íslenzka Þjóðvinafélags 1887; Islandsannáll 1885, útg. 1886, Kaupmannahöfn</ref> |- | {{nts|3}} || [[Ytri-Saultarbotnsgjá]] ||| 26. febrúar 1885 || |- | {{nts|3}} || [[Önundarfjörður]] ||| 20. desember 1886|| Hærrafjall í Villingadal á Ingjaldssandi. |- | {{nts|1}} || [[Seyðisfjörður]] ||| 29. janúar 1890 || Hánefnstaðafjall. |- | {{nts|2}} || [[Siglufjörður]] ||| 7. maí 1891 || Hvanneyrarströnd. |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 1900 || Þverárdalur. |- | {{nts|20}} || [[Hnífsdalur]] |Byggðarkjarni|| 18. febrúar 1910 || |- | {{nts|4}} || [[Skálavík]] ||| 1. mars 1910 || |- | {{nts|1}} || [[Siglufjörður]] ||| febrúar 1912 || Siglufjarðarskarð. |- | {{nts|9}} |Siglufjörður |Byggðakjarni |12. apríl 1919 |Evangersflóð |- | {{nts|7}}|| [[Siglufjörður]] |Bóndabær|| 12. apríl 1919 ||Engidalsflóð. |- | {{nts|2}} || [[Héðinsfjörður]] |Óbyggðir|| 12. apríl 1919 || |- | {{nts|3}} |Sviðning |Bóndabær |23. desember 1923 | |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 3. mars 1926 || Við Sauðanes. |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 5. nóvember 1926 || Mjógeiri. |- | {{nts|4}} || [[Bolungarvík]] ||| 3. mars 1928 || Óshlíð. |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] ||| 19. janúar 1930 || Grafargil í Valþjófsdal. |- | {{nts|3}} || [[Önundarfjörður]] ||| 27. janúar 1934 || Við Búðanes utan við Flateyri. |- | {{nts|2}} || [[Ísafjarðardjúp]] ||| 2. mars 1941 || "Steiniðjugil". |- | {{nts|6}} |[[Bjarnarfjörður]] |Goðdalur |12. desember 1948 |Flóðið, sem var um 130 metrar á breidd, féll á sunnudegi en uppgötvaðist ekki fyrr en á fimmtudegi. Þrír fundust á lífi í rústunum en tveir þeirra létust stuttu síðar.<ref>{{cite news |title=Snjóflóð fellur á bæinn Goðdal í Bjarnarfirði og verður sex manns að bana |url=https://timarit.is/page/1007352#page/n0/mode/2up |access-date=18 September 2024 |work=[[Morgunblaðið]] |date=19 December 1948 |pages=1, [https://timarit.is/page/1007359#page/n7/mode/2up 8] |language=Icelandic}}</ref> |- | {{nts|2}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 2. mars 1953 || [[Auðnir í Svarfaðardal|Auðnir]] |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] ||| 3. nóvember 1955 || Másstaðir. |- | {{nts|1}} || [[Skíðadalur]] ||| 1955 || |- | {{nts|12}} || [[Neskaupstaður]] |Byggðakjarni|| 20. desember 1974 || Fyrraflóð/Bræðsluflóð: 5 fórust <br>Seinnaflóð/Mánaflóð: 7 fórust. Sjá: [[Snjóflóðin í Neskaupstað 1974]] |- | {{nts|2}} || [[Norðfjörður]] ||| 26. mars 1978 || Gunnólfsskarð. |- | {{nts|2}} || [[Esja]] |óbyggðir|| 6. mars 1979 || Suðvestan til í fjallinu. |- | {{nts|4}} || [[Patreksfjörður]] |Byggðakjarni|| 22. janúar 1983 || Fyrraflóð - Geirseyrargil - fórust 3 <br>Seinnaflóð - Littladalsá - fórst 1 |- | {{nts|2}} || [[Óshlíð]] | || 8. mars 1989 || Tveir fórust, þar af einn lögreglumaður, en einn slapp er snjóflóð féll á veginn á milli Bolungarvíkur og Hnífsdals.<ref>{{cite news |title=Skarphéðinn R. Ólafsson lögregluþjónn |url=https://timarit.is/page/1700094?iabr=on#page/n35/mode/1up/ |access-date=6. júlí 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=18. mars 1989 |page=38}}</ref> |- | {{nts|1}} || [[Önundarfjörður]] |Óbyggðir|| 13. nóvember 1991 || Á veginum um Breiðdalsheiði Suðurkinn. |- | {{nts|1}} || [[Skutulsfjörður]] ||| 5. apríl 1994 || Einn fórst og þrír slösuðust þegar snjóflóð féll á skíðasvæðið á Seljalandsdal og orlofsbyggð í Tungudal. Flest mannvirki skíðasvæðisins í Seljalandsdal eyðilögðust ásamt um 40 sumarbústaðir í Tungudal.<ref>{{cite news |title=Einn maður fórst og eignatjón metið á 130 milljónir. |url=https://timarit.is/page/1804024?iabr=on#page/n0/mode/1up |access-date=6. júlí 2023 |work=[[Morgunblaðið]] |date=6. apríl 1994 |page=1, 26-27, 34-35, 68}}</ref> |- | {{nts|14}} || [[Súðavík]] |Byggðakjarni|| 16. janúar 1995 || Sjá: [[Snjóflóðið í Súðavík]] |- | {{nts|1}} || [[Reykhólar]] ||| 20. janúar 1995 || |- | {{nts|20}} || [[Flateyri]] |Byggðakjarni|| 26. október 1995 || Sjá: [[Snjóflóðið á Flateyri]] |- | {{nts|1}} || [[Lágheiði]] |Bóndabær|| 13. janúar 2004 || Bakkagil |- | {{nts|1}} || [[Fáskrúðsfjörður]] |Óbyggðir|| 10. april 2006 || Hoffellsdalur |- | {{nts|1}} || [[Esja]] |Óbyggðir|| 28. janúar 2017 ||| |- | {{nts|1}} || [[Esja]] |Óbyggðir|| 29. janúar 2020 || Nálægt [[Móskarðahnúkar|Móskarðahnúkum]] |- | {{nts|1}} || [[Svarfaðardalur]] |Óbyggðir|| 7. apríl 2022 || Þrír bandarískir menn lentu í flóði innarlega í dalnum, upp af bænum Skeiði. Einn lést og slösuðust hinir alvarlega.<ref>[https://www.ruv.is/frett/2022/04/08/lest-i-snjoflodinu-i-svarfadardal Lést í snjóflóðinu í Svarfaðadal]Rúv, sótt 8/4 2022</ref> |- |} == Listi yfir önnur snjóflóð á Íslandi== Snjóflóð hafa fallið í byggð þar sem ekki hefur orðið manntjón. Meðal þeirra eru eftirfarandi: #'''Flateyri''': 14. janúar 2020. Táningsstúlka var grafin úr flóðinu sem fór yfir varnargarð vestan megin og á hús. Annað flóð fór meðfram varnargarði austan megin og á höfnina þar sem nokkrir bátar eyðilögðust. <ref>[https://www.visir.is/g/20201678872d/telja-flodid-a-staerd-vid-thad-sem-fell-a-flateyri-1995 Telja flóðið á stærð við það sem féll á Flateyri 1995] Vísir.is, sótt 8. apríl, 2025</ref> #'''Neskaupstaður''': 27. mars 2023. Snjóflóð féll á fjögur hús. Tólf íbúðir skemmdust og tugir bíla. Fólk skarst vegna rúðubrota. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-03-27-ar-sidan-snjoflod-ruddist-inn-i-ibudir-nordfirdinga-408745 Ár síðan snjóflóð ruddist inn í íbúðir Norðfirðinga] Rúv.is, sótt 8. apríl 2025</ref> ==Tengt efni== *[[Snjóflóðið í Súðavík]] *[[Snjóflóðin í Neskaupstað 1974]] *[[Snjóflóð]] == Tenglar == * [https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-09-30-enn-fleiri-heimili-talin-i-haettu-eftir-ad-snjoflod-foru-yfir-varnargarda-488482 Enn fleiri heimili talin í hættu eftir að snjóflóð fóru yfir varnargarða - Rúv, 30. september 2026] * [https://timarit.is/page/1821818?iabr=on#page/n12/mode/1up ''Flekaflóð algengustu snjóflóðin''], Morgunblaðið, 17. janúar 1995, bls. 13 * [https://timarit.is/page/3191717?iabr=on#page/n20/mode/1up ''142 látist í snjóflóðum frá aldamótum''], Helgarpósturinn, 19. janúar 1995, bls. 21–23 * [https://www.vedur.is/ofanflod/saga/ Snjóflóðasaga] Veðurstofa Íslands * [https://www.althingi.is/altext/raeda/?lthing=96&rnr=2011 rannsóknir á snjóflóðum og skriðuföllum] Alþingi ==Tilvísanir== [[Flokkur:Snjóflóð á Íslandi]] [[Flokkur:Hamfarir á Íslandi]] 3tszuxv12es1wukgxb1rdxbg2ibciz5 0 156149 1981246 1957689 2026-09-30T16:23:19Z ~2026-52796-48 121324 /* Plötur */ 1981246 wikitext text/x-wiki {{Tónlistarfólk | mynd = Gdrnatkexpperforminglive.jpg | mynd_texti = GDRN árið 2019 | fæðingarnafn = Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1996|1|8}} | fæðingarstaður = [[Reykjavík]], Ísland | starf = {{Hlist|Söngkona|leikkona}} | ár = 2017–í dag | maki = | stefna = [[Popptónlist|Popp]] | hljóðfæri = | útgefandi = | vefsíða = }} '''Guðrún Ýr Eyfjörð Jóhannesdóttir''' (f. [[8. janúar]] [[1996]]), betur þekkt sem '''GDRN''',{{efn|Nafn hennar án sérstafa og sérhljóða.<ref name=":1" />|name=|group=}} er íslensk [[söngur|söngkona]]. Mikið af [[tónlist]] hennar er [[Popptónlist|popp]] með áhrifum frá [[djass]]i.<ref name=":5" /> Hún hlaut fern verðlaun á [[Íslensku tónlistarverðlaunin|Íslensku tónlistarverðlaununum]] 2018 (þ.m.t. sem poppsöngkona ársins) og var tilnefnd til [[Norrænu tónlistarverðlaunin|Norrænu tónlistarverðlaunanna]] 2018.<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/gdnr-fekk-flest-verlaun/|title=GDRN fékk flest verðlaun|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=17 January 2020}}</ref> == Ævi == Guðrún fæddist í [[Reykjavík]] en flutti fjögurra ára til [[Mosfellsbær|Mosfellsbæjar]].<ref name=":1">{{Cite web|url=https://mosfellingur.is/henti-mer-ut-djupu-laugina/|title=Henti mér út í djúpu laugina|last=Ruth Örnólfs|first=|date=9 April 2019|website=Mosfellingur|language=is|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=10 March 2020}}</ref> Þar spilaði hún fótbolta með [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]].<ref name=":1" /> Hún stundaði klassískt [[Fiðla|fiðlu]]<nowiki/>nám í 11 ár og skipti síðar yfir í djasspíanó og söng í [[Tónlistarskóli FÍH|FÍH]].<ref name=":2">{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/frettir/gdrn-mikilvaegt-i-essum-bransa-a-hlusta-a-sjalfan-sig/|title=GDRN: „Mikilvægt í þessum bransa að hlusta á sjálfan sig“|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=10 March 2020|archive-date=16 nóvember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116115819/https://www.frettabladid.is/frettir/gdrn-mikilvaegt-i-essum-bransa-a-hlusta-a-sjalfan-sig/|url-status=dead}}</ref> Hún fór í [[Menntaskólinn í Reykjavík|MR]] og stefndi á læknisfræðina,<ref name=":1" /><ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gdrn-breytir-strakaklubbnum|title=GDRN breytir strákaklúbbnum|last=Bergsteinn Sigurðsson|first=|date=22 March 2019|website=[[RÚV]]|language=is|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=10 March 2020}}</ref> en hóf að gera tónlist á síðasta ári sínu í menntaskóla<ref name=":2" /> og hefur einbeitt sér að því síðan.<ref name=":1" /> Textana skrifar hún sjálf en lögin af fyrstu plötu hennar voru unnin af Teiti Helga Skúlasyni og Bjarka Sigurðssyni.<ref name=":2" /> Nýleg tónlist hefur verið unnin með Arnari Inga Ingasyni og Magnúsi Jóhanni Ragnarssyni. Fyrsti smellurinn hennar var lagið „Lætur mig“ frá 2018.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/gdrn-er-baejarlistamadur-mosfellsbaejar-2019/|title=GDRN er bæjarlistamaður Mosfellsbæjar 2019|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=10 March 2020|archive-date=27 janúar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127151532/https://www.frettabladid.is/lifid/gdrn-er-baejarlistamadur-mosfellsbaejar-2019/|url-status=dead}}</ref> Hún kom fram á [[Þjóðhátíð]] 2019<ref name=":4">{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/af-unglingalandsmoti-a-stora-svii-i-eyjum/|title=Af unglingalandsmóti á stóra sviðið í Eyjum|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=10 March 2020|archive-date=16 nóvember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211116121341/https://www.frettabladid.is/lifid/af-unglingalandsmoti-a-stora-svii-i-eyjum/|url-status=dead}}</ref> og var valin [[bæjarlistamaður]] Mosfellsbæjar 2019.<ref name=":3" /> == Plötur == * ''Hvað ef'' (2018)<ref name=":5" /> * ''GDRN'' (2020)<ref name=":5">{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/ny-plata-fra-gdrn/|title=Ný plata frá GDRN|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=10 March 2020|archive-date=27 janúar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220127142231/https://www.frettabladid.is/lifid/ny-plata-fra-gdrn/|url-status=dead}}</ref> * ''Frá mér til þín'' (2024) * GDRN & TÓMAS R. (2026) ===Samvinnuplötur=== * ''Tíu íslensk sönglög'' (2022) ásamt Magnúsi Jóhanni * ''Nokkur jólaleg lög'' (2024) ásamt Magnúsi Jóhanni. ==Sjónvarpsþættir== *''[[Katla (sjónvarpsþættir)|Katla]]'', sem Gríma. == Verðlaun == {| class="wikitable" |+ !Ár !Verðlaun !Titill !Til !Niðurstaða |- | rowspan="6" |2018 | rowspan="4" |[[Íslensku tónlistarverðlaunin]]<ref name=":7" /> |Poppsöngvari ársins |Hennar | rowspan="4" {{Vann}} |- |Popplag ársins | rowspan="2" |Lagið „Lætur mig“ |- |Tónlistarmyndband ársins |- |Poppplata ársins | rowspan="3" |''Hvað ef'' |- |[[Norrænu tónlistarverðlaunin]]<ref name=":4" /> |Poppplata ársins | {{Tilnefn|k=d}} |- |Verðlaun [[Reykjavík Grapevine]]<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/olafur-arnalds-valinn-listamaur-arsins-an-blosuthellinga/|title=Ólafur Arnalds listamaður ársins án blóðsúthellinga|website=[[Fréttablaðið]]|access-date=10 March 2020|archive-date=9 febrúar 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210209175806/https://www.frettabladid.is/lifid/olafur-arnalds-valinn-listamaur-arsins-an-blosuthellinga/|url-status=dead}}</ref> |Plata ársins | {{Vann}} |} == Athugasemdir == {{notelist}} == Tilvísanir == {{reflist}} {{f|1996}} [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskar söngkonur]] pl4q8e50m3deog2nyvhe3b1jwzqnomr 0 164071 1981225 1722107 2026-09-30T13:34:52Z TKSnaevarr 53243 1981225 wikitext text/x-wiki [[Mynd:CaptainMarvel17.jpg|thumb|right|Kápa tímaritsins ''Captain Marvel'' frá 1942.]] '''Ofurhetjusaga''' er [[skáldskapur|skáldskapargrein]] sem fæst við sögur um grímuklæddar [[ofurhetja|ofurhetjur]] sem oft búa yfir [[ofurkraftar|ofurkröftum]] og glíma við [[ofurillmenni]]. Ofurhetjusögur eru sérstök grein [[spáskáldskapur|spáskáldskapar]] og sækja fyrirmyndir sínar til [[goðsaga|goðsagna]]. Fyrirrennarar ofurhetjusagna nútímans eru þannig sögur um [[Gilgames]], [[Herkúles]], [[Davíð konungur|Davíð konung]] og [[Hanúman]]. Eldri söguhetjur sem notast við grímubúninga og búa yfir nánast ofurmannlegum kröftum eru til dæmis [[Skuggi]], [[Tarsan]], [[Hvell-Geiri]] og [[Zorró]]. Fyrsta dæmið um orðið „ofurhetja“ er að finna í myndasögum [[Jerry Siegel]] og [[Joe Shuster]] um [[Ofurmennið]] (upphaflega þýtt sem „Kjarnorkumaðurinn“ á íslensku) árið 1938. Ofurmennið kom fyrst fram með margt af því sem síðan hefur einkennt ofurhetjur, eins og leynilegt [[hliðarsjálf]], ofurkrafta og litríkan búning með skikkju. Í kjölfar vinsælda Ofurmennisins gáfu [[DC Comics]] út fjölda myndasagna um ólíkar ofurhetjur næstu árin. Fjöldi annarra fyrirtækja stökk á sama vagn, þar á meðal Timely Comics sem síðar varð [[Marvel]]. Ofurhetjusögur nutu mikilla vinsælda í [[Síðari heimsstyrjöld]]. Á 6. áratugnum tóku ofurhetjusögur breytingum, meðal annars undir áhrifum frá [[vísindaskáldskapur|vísindaskáldskap]] á tímum [[Kalda stríðið|Kalda stríðsins]] og á 8. áratugnum urðu [[andhetja|andhetjur]] vinsælar og meiri áhersla var lögð á tilfinningalega dýpt. Þekktustu ofurhetjurnar koma frá Bandaríkjunum, en nokkrar vinsælar ofurhetjusögur hafa orðið til annars staðar, meðal annars í Bretlandi, Indlandi og Japan. Þótt ofurhetjusögur séu aðallega tengdar myndasögum og myndasögutímaritum, hafa þær verið lagaðar að alls konar miðlum, sem kvikmyndir, sjónvarpsþættir, útvarpsþættir og skáldsögur. Dæmi um frægar ofurhetjur eru [[Ofurmennið]], [[Leðurblökumaðurinn]], [[Kóngulóarmaðurinn]], [[Ofurkonan]], [[Hulk]] og [[Kattarkonan]]. Árið 1960 tók DC Comics upp á þeirri nýjung að setja nokkrar ofurhetjur saman í hópinn [[Justice League]]. Síðan þá hefur fjöldinn allur af ofurhetjuteymum komið fram, eins og [[Avengers]], [[X-men]] og [[Watchmen]]. {{stubbur}} [[Flokkur:Bókmenntagreinar]] [[Flokkur:Bandarískar myndasögur]] [[Flokkur:Spáskáldskapur]] [[Flokkur:Ofurhetjusögur| ]] rpfccwdpiwxig18d0fksv6by71eaeli 0 165292 1981283 1885500 2026-09-30T23:19:55Z Nipas2 54688 /* Liðin 2021 */ 1981283 wikitext text/x-wiki Íslandsmótið í knattspyrnu karla var haldið í 110. sinn árið 2021. [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] og [[Íþróttafélagið Leiknir|Leiknir]] tóku sæti [[Íþróttafélagið Grótta|Gróttu]] og [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnis]] sem féllu úr deildinni árið 2020. [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] vann sinn 6. Íslandsmeistaratitil og varð félagið jafnframt tvöfaldur meistari með sigri í bikarkeppninni. [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] og [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] féllu niður í 1.deild. == Lokastaða deildarinnar == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=130|Athugasemd |- ! style="background:#00FF00;" |1||bgcolor="#FF0000"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]'''||22||14||6||2||38||21||+17||'''48''' | align="center" rowspan="1"| [[Meistaradeild Evrópu]] |- |2||bgcolor="#008000"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]||22||15||2||5||55||21||34||'''47''' | align="center" rowspan="1"| Sambandsdeildin |- |3||bgcolor="#000000"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]||22||12||5||5||35||19||+16||'''41''' |- |4||bgcolor="#FFFF00"| ||[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]||22||12||4||6||36||20||16||'''40''' |- |5||bgcolor="#FF0000"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]||22||12||3||7||37||26||11||'''39''' |- |6||bgcolor="#FFFFFF"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||22||9||6||7||39||26||+13||'''33''' |- |7||bgcolor="#0000FF"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]||22||6||4||12||24||36||-12||'''22''' |- |8||bgcolor="#0000FF"| ||[[Íþróttafélagið Leiknir|Leiknir]]||22||6||4||12||18||32||-14||'''22''' |- |9||bgcolor="#FFFF00"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]||22||6||3||13||28||44||-15||'''21''' |- |10||bgcolor="#00008B"| ||[[Keflavik ÍF|Keflavík]]||22||6||3||14||23||38||-15||'''21''' |- |- ! style="background:red;" |11||bgcolor="#FF0000"| ||[[HK]]||22||5||5||12||21||39||-18||'''20''' |align="center" rowspan="2"|Fall |- |- ! style="background:red;" |12||bgcolor="#FFA500"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]||22||3||7||12||18||51||-33||'''16''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Liðin 2021 == {| class="wikitable" !Lið ! !Bær !Leikvangur !Þjálfari !Staðan [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] |- |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |[[Mynd:Valur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Vodafonevöllur|Origovöllurinn]] |Heimir Guðjónsson |1 |- |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |[[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] |[[Hafnarfjörður]] |[[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |Logi Ólafsson/Ólafur Jóhannesson |2 |- |[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |[[Mynd:Stjarnan.png|20px]] |[[Garðabær]] |[[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] |Rúnar Páll Sigmundsson/Þorvaldur Örlygsson |3 |- |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |[[Mynd:Breidablik.png|20px]] |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsvöllur]] |Óskar Hrafn Þorvaldsson |4 |- |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |[[Mynd:KR_Reykjavík.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[KR-völlur|Alvogenvöllurinn]] |Rúnar Kristinsson |5 |- |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |[[Mynd:Fylkir.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] |Atli Sveinn Þórarinsson og Ólafur Ingi Stígsson/Rúnar Páll Sigmundsson |6 |- |[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |[[Mynd:Knattspyrnufélag_Akureyrar.png|20px]] |[[Akureyri]] |[[Akureyrarvöllur]] |Arnar Grétarsson |7 |- |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] |[[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] |[[Akranes]] |[[Norðurálsvöllurinn]] |Jóhannes Karl Guðjónsson |8 |- |[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] |[[Mynd:HK-K.png|20px]] |[[Kópavogur]] |[[Kórinn]] |Brynjar Björn Gunnarsson |9 |- |[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] |[[Mynd:Knattspyrnufélagið_Víkingur.png|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Víkingsvöllur]] |[[Arnar Gunnlaugsson]] |10 |- |[[Íþróttafélagið Leiknir|Leiknir]] |[[Mynd:Leiknir.svg|20px]] |[[Reykjavík]] |[[Domusnova-völlurinn]] |Sigurður Heiðar Höskuldsson |Annað sæti 1.deild |- |[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] |[[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] |[[Keflavík]] |[[Keflavíkurvöllur]] |Eysteinn Húni Hauksson og Sigurður Ragnar Eyjólfsson |Fyrsta sæti 1.deild |- |} === Félagabreytingar í upphafi tímabils === ==== Upp í Pepsimaxdeild karla ==== * {{Lið Keflavík}} * {{Lið Leiknir R.}} ==== Niður í 1. deild karla ==== * {{Lið Grótta}} * {{Lið Fjölnir}} == Spá þjálfara, leikmanna og forráðamanna 2021 == ''Árleg spá fyrirliða, þjálfara og forráðamanna liða í Pepsi Max deildinni'' {| class="wikitable" !Sæti !Félag |- |1 |[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] |- |2 |[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] |- |3 |[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] |- |4 |[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] |- |5 |[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] |- |6 |[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] |- |7 |[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] |- |8 |[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] |- |9 |[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] |- |10 |[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] |- |11 |[[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] |- |12 |[[Íþróttafélagið Leiknir|Leiknir R.]] |} == Markahæstu leikmenn == Staðan eftir 22 umferðir {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width="30" |Sæti ! width="200" |Nafn ! width="100" |Félag ! width="30" |Mörk ! width="30" |Víti ! width="30" |Leikir |- style="background:#FFD700;" |'''1''' | Nikolaj Hansen | style="text-align: left;" |{{Lið Víkingur}} |16 | |21 |- style="background:#C0C0C0;" |'''2''' | Árni Vilhjálmsson | style="text-align: left;" | {{Lið Breiðablik}} | 11 | | 21 |- |- style="background:#CD7F32;" |'''3''' | Hallgrímur Mar Steingrímsson | style="text-align: left;" | {{Lið KA}} | 11 | | 22 |- |'''4''' | Sævar Atli Mangússon | style="text-align: left;" | {{Lið Leiknir R.}} | 10 | | 13 |- |'''5''' | Joseph Gibbs | style="text-align: left;" | {{Lið Keflavík}} | 10 | | 22 |} == Fróðleikur == {{röð|listi=[[Pepsideild karla|Úrvalsdeild]]|fyrir=[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|Pepsimaxdeild karla 2020]]|eftir=[[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2022|Pepsimaxdeild&nbsp;karla&nbsp;2022]]}} {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir karla í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:2021]] ssfaii8aps99pilewx85m8yka5hjp0e 0 171215 1981230 1829558 2026-09-30T14:13:55Z Akigka 183 1981230 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Malabar_Reykjavik_20120620.JPG|thumb|right|Tollhúsið Geirsgötumegin.]] '''Tollhúsið''' er um 8000 m² stórhýsi við sem stendur milli [[Tryggvagata|Tryggvagötu]] og [[Geirsgata|Geirsgötu]] í [[miðborg Reykjavíkur]]. Húsið var hannað af arkitektinum [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísla Halldórssyni]] og byggt milli 1967 og 1971 þegar það var tekið í notkun. Upphaflega var gert ráð fyrir því að tollafgreiðsla farþega úr [[farþegaskip]]um yrði á neðri hæðinni, en að Geirsgata yrði lögð ofan á afgreiðsluna í 6 metra hæð. Þar fyrir ofan kom skrifstofuhúsnæði fyrir tollstjóraembættið, tollgæsluna og skattstofuna. Tryggvagötumegin er nær 200 m² [[mósaík]]verk eftir [[Gerður Helgadóttir|Gerði Helgadóttur]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.skatturinn.is/um-rsk/saga-tolla-a-islandi/tollhusid/|titill=Tollhúsið|höfundur=Gísli Halldórsson|vefsíða=Skatturinn|skoðað=16.12.2022}}</ref> Eftir að [[Sundahöfn]] var tekin í notkun 1968 og alþjóðlegir farþegaflutningar með skipum höfðu lagst af að mestu, var ljóst að hlutverk hússins hefði breyst. Árið 1986 var formlega hætt við að leggja Geirsgötu ofan á neðri hluta þess um leið og hafnarstæðið var stækkað út í innri höfnina með landfyllingum til að koma götunni fyrir á jarðhæð. Þá var hægt að stækka húsið bæði inn í skemmuna á jarðhæð og ofan á götustæðinu. Árið 1994 flutti [[Kolaportið]] í skemmuna á neðstu hæðinni úr bílastæðakjallara Seðlabankans. Í framhaldi af byggingu [[Hafnartorg]]s á bílastæði austan við Tollhúsið árið 2022, var ráðist í að endurhanna Tryggvagötu út að Grófinni. Bílastæðum framan við Tollhúsið var þá breytt í torg með bekkjum.<ref>{{vefheimild|url=https://reykjavik.is/tryggvagata|titill=Tryggvagata|vefsíða=Reykjavíkurborg|skoðað=16.12.2022}}</ref> Til tals kom að [[Listaháskóli Íslands]] flytji í Tollhúsið,<ref>{{vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2022-05-05-listahaskolinn-sameinast-undir-eitt-thak-i-tollhusinu|titill=Listaháskólinn sameinast undir eitt þak í Tollhúsinu|höfundur=Urður Örlygsdóttir|vefsíða=RÚV|dags=5. maí 2022|skoðað=25.9.2023}}</ref> en árið 2026 var fallið frá þeim áformum um leið og gerður var samningur um að framtíðarhúsnæði LHÍ yrði í gamla [[Kennaraháskólinn|Kennaraháskólanum]] í Stakkahlíð.<ref>{{cite web|url=https://reykjavik.is/frettir/2026/viljayfirlysing-um-framtidarhusnaedi-lhi-i-stakkahlid-undirritud|title=Viljayfirlýsing um framtíðarhúsnæði LHÍ í Stakkahlíð undirrituð|date=9. maí 2026|website=Reykjavík}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Miðborg Reykjavíkur]] [[Flokkur:Reykjavíkurhöfn]] {{s|1971}} i2qw2bvg74zt2a4ndcb8p0adgfejfsi 0 176484 1981276 1978235 2026-09-30T23:06:40Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981276 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Lengjudeild kvenna 2020 | mynd = | ár = '''2020''' | Meistarar = '''{{Lið Tindastóll}}''' | upp um deild = '''{{Lið Tindastóll}}<br>{{Lið Keflavík}}''' | spilaðir leikir = 85 | mörk skoruð = 267 (3.14 m/leik) | markahæstur = '''25 mörk'''<br>[[Murielle Tiernan]] ({{Lið Tindastóll}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Tindastóll 7-0 Fjölnir | stærsti útisigur = Víkingur 1-5 Keflavik | tímabil = [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] - [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|2021]] |}} Árið '''2020''' verður '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 39. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=180| Lið !width=100| Bær !width=220| Leikvangur !width=500| Þjálfari !width=220| Staðan [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Alexander Aron Davorsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Augnablik}} |[[Kopavogur]] | [[Fífan]] |style="text-align: left;"|[[Vilhjálmur Kári Haraldsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Extra völlurinn]] |style="text-align: left;"|[[Axel Örn Sæmundsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grótta}} | [[Seltjarnarnes]] | [[Vivaldivöllurinn]] |style="text-align: left;"|[[Magnús Örn Helgason]] | 2. s. í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2. deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] |style="text-align: left;"|[[Sigmundur Einar Jónsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] |style="text-align: left;"|[[Aron Ýmir Pétursson]] og [[Unnar Þór Garðarsson]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|Nettóvöllurinn]] |style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]] | 9. sæti, [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|Pepsimaxd.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Guðni Þór Einarsson]] og [[Jón Stefán Jónsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] |style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]] |10. s. í [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|Pepsimaxd.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Völsungur}} | [[Húsavík]] | [[Húsavíkurvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Aðalsteinn Jóhann Friðriksson]] | 1. s. í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2019|2. deild]] |} === Staðan í deildinni === Keppni hætt 30. október 2020 vegna [[COVID-19]].<br> Röð liða ræðst af meðalfjölda stiga pr. leik. ==== Stigatafla ==== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=30|S/m !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||17||15||1||1||50||7||43||'''46'''||2,71 |align="center" rowspan="2"|'''[[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2021|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||17||13||3||1||45||16||29||'''42'''||2,47 |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]] ||17||12||0||6||27||18||9||'''32'''||1,88 |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Afturelding]] ||17||8||4||5||26||22||4||'''28'''||1,65 |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Augnablik|1}}"| ||[[Augnablik]] ||17||6||6||5||27||30||-3||'''24'''||1,41 |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] ||17||5||5||7||24||33||-9||'''20'''||1,18 |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||17||5||4||8||22||31||-9||'''19'''||1,12 |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] ||17||3||6||8||24||31||-7||'''15'''||0,88 |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||17||2||1||14||10||35||-25||'''7'''||0,41 | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2021|'''2. deild''']] |-class="t-deild-pink" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Völsungur|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]]''' ||17||1||2||14||12||44||-32||'''5'''||0,29 |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Sm = Stig/meðaltal'' </small>. == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {{Dökkt þema deild}} {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Lengjudeild&nbsp;2020!!Aft!!Aug!!Fjö!!Gró!!Hau!!&nbsp;ÍA&nbsp;!!Kef!!Tin!!Vík!!Völ |- |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||1-1||1-0||3-1||1-2||—||1-1||0-2||2-0||1-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Augnablik}} ||3-3||'''XXX'''||2-0||5-1||0-3||2-1||3-3||0-4||0-0||1-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||3-4||2-1||'''XXX'''||0-2||0-2||1-1||0-4||0-3||—||0-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Grótta}} ||0-0||—||1-0||'''XXX'''||1-0||2-2||2-3||0-2||2-2||4-4 |- |align="left"|{{Lið Haukar}} ||3-2||1-1||1-0||2-1||'''XXX'''||2-2||—||2-0||1-3||3-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍA}} ||1-3||2-3||2-0||1-1||1-4||'''XXX'''||0-1||2-4||1-1||4-0 |- |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||1-0||5-0||2-1||3-1||1-0||3-1||'''XXX'''||1-3||4-1||3-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||4-0||1-0||7-0||4-0||3-0||2-0||1-1||'''XXX'''||3-0||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||0-1||1-3||1-0||1-3||2-0||1-1||1-5||1-3||'''XXX'''||3-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Völsungur}} ||0-3||1-2||0-3||1-2||0-1||1-2||0-4||0-4||1-4||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|Lengjudeild]] | fyrir = [[Inkassodeild kvenna í knattspyrnu 2019|Inkassodeild&nbsp;kvenna&nbsp;2019]] | eftir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2021|Lengjudeild&nbsp;kvenna&nbsp;2021]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=40932|title=Lengjudeild kvenna 2020|work=KSÍ|accessdate=27. september 2023}} {{Knattspyrna á Íslandi 2020}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 7mizngomc1zo86ejin3q6yq2sym3b0w 0 176502 1981271 1981216 2026-09-30T23:02:54Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981271 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Besta deild kvenna 2023 | mynd = | ár = '''2023''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið ÍBV}}'''<br/>'''{{Lið Selfoss}}''' | spilaðir leikir = '''110''' | mörk skoruð = 304 (2.76 m/leik) | markahæstur = '''15 mörk'''<br>[[Bryndís Arna Níelsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Tindastóll 7-2 ÍBV<br>Valur 6-0 Þór/KA | stærsti útisigur = ÍBV 1-7 Valur<br>Keflavík 0-6 Breiðablik | tímabil = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] - [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]] |}} Árið '''2023''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 52. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=80| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=120| Staðan [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ásmundur Arnarsson]] (þ) [[Ana Victoria Cate]], [[Kristófer Sigurgeirsson]] og, [[Ólafur Pétursson (f. 1971)|Ólafur Pétursson]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|3. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðni Eiríksson]] og [[Hlynur Svan Eiríksson]] (þ), [[Dagur Óli Davíðsson]] og [[Hjörtur Hinriksson]] (aðs) | [[Lengjudeild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|1. sæti í Lengjud.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Todor Plamenov Hristov]] (þ), [[Mikkel Vandal Hasling]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|6. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|Nettóvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jonathan Ricardo Glenn]] (þ), [[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] og [[Sigurður Hilmar Guðjónsson]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|8. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Björn Sigurbjörnsson]] (þ), [[Óttar Gunnlaugsson]] og [[Gunnar Geir Gunnlaugsson]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|5. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Kristján Guðmundsson]] (þ), [[Andri Freyr Hafsteinsson]] og [[Rajko Stanisic]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|2. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Halldór Jón Sigurðsson]] (þ), [[Konráð Freyr Sigurðsson]] og [[Dominic Louis Furness]] (aðs) | [[Lengjudeild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|2. sæti í Lengjud.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] og [[Matthías Guðmundsson]] (þ), [[Ásgerður Stefanía Baldursdóttir]], [[Gísli Þór Einarsson]] og [[Jóhann Emil Elíasson]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|1. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur|VÍS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]] (þ), [[Birkir Hermann Björgvinsson]], [[Pétur Heiðar Kristjánsson]] og [[Angela Mary Helgadóttir]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|7. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[AVIS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Nik Anthony Chamberlain]] (þ),[[Ben Chapman]] og [[Edda Garðarsdóttir]] (aðs) | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2022#Stigatafla|4. sæti í Besta d.]] |} === Staðan í deildinni === ====Stigatafla==== ''Staðan eftir 18. umferð, 27. ágúst 2023''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2023|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=46264|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=4. október 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||13||3||2||42||15||27||'''42''' | align="center" rowspan="6"|'''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|efri hluta]]''' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||18||10||4||4||42||20||22||'''34''' |-style="background:#87CEFA;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' ||18||8||5||5||26||19||14||'''29''' |-style="background:#87CEFA;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]''' ||18||8||4||6||31||22||9||'''28''' |-style="background:#87CEFA;" |5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||18||8||4||6||25||20||5||'''28''' |-style="background:#87CEFA;" |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]]''' ||18||8||2||8||25||24||1||'''26''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||18||5||4||9||14||32||-18||'''19''' | align="center" rowspan="4"| '''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Neðri hluti|neðri hluta]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' ||18||5||3||10||15||27||-12||'''18''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||18||4||5||9||11||27||-16||'''17''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]''' ||18||3||2||13||10||35||-25||'''11''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> ====Töfluyfirlit==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Besta deild 2023!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!ÍBV!!Kef!!Sel!!Stj!!Tin!!Val!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-2||0-0||2-0||4-0||1-1||4-0||2-1||4-2||2-2 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||1-1||'''XXX'''||2-1||3-1||2-0||0-1||1-0||2-3||0-1||0-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||0-3||0-2||'''XXX'''||1-0||1-0||1-2||1-2||1-7||0-1||3-0 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Keflavík}} ||0-6||1-1||0-0||'''XXX'''||1-0||1-1||0-1||1-1||0-1||1-0 |- |align="left" |{{Lið Selfoss}} ||0-3||1-3||0-2||1-0||'''XXX'''||2-1||3-1||0-3||1-2||1-2 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||4-2||0-2||1-0||3-0||3-0||'''XXX'''||2-1||2-0||0-1||0-2 |- |align="left" |{{Lið Tindastóll}} ||0-3||1-1||4-1||0-0||0-0||1-0||'''XXX'''||0-3||0-0||1-3 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Valur}} ||1-0||2-0||2-0||4-1||1-1||1-1||5-0||'''XXX'''||1-0||2-1 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||2-0||0-2||0-2||1-2||3-0||3-0||5-0||2-3||'''XXX'''||0-4 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||4-2||4-1||1-1||1-2||3-0||1-1||0-2||1-2||2-1||'''XXX''' |} === Efri hluti === ====Stigatafla==== ''Staðan eftir 22. umferð, 6. október 2023''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2023 - efri hluti|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=44442|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=6. október 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=360|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||23||15||4||4||52||19||33||'''49''' |align="center" |'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |-style="background:#EAFFEA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||23||13||4||6||50||28||22||'''43''' |align="center" |'''Þátttakendur Meistaradeildar Evrópu undankeppni''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||23||11||5||7||40||27||13||'''35''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||23||11||5||7||33||25||8||'''38''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||23||10||3||10||31||35||-4||'''33''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||23||8||5||10||31||32||-1||'''29''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''</small> ====Töfluyfirlit==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Efri hluti 2023!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-1||2-0||—||—||0-4 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||—||'''XXX'''||—||—||0-0||2-3 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||—||3-2||'''XXX'''||1-0||—||0-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Valur}} ||0-1||3-1||—||'''XXX'''||6-0||— |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||3-2||—||1-3||—||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||—||—||—||1-1||0-2||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. === Neðri hluti === ====Stigatafla==== ''Staðan eftir 21. umferð, 27. ágúst 2023''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2023 - neðri hluti|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=44541|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=6. október 2023}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |- |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||21||7||5||9||24||36||-12||'''26''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||21||6||6||9||15||29||-14||'''24''' |- style="background:#FFCCCC;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||'''[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]]''' ||21||6||3||12||20||37||-17||'''21''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[1. deild kvenna í knattspyrnu|'''Lengjudeild''']] |-style="background:#FFCCCC;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]''' ||21||3||2||16||12||40||-28||'''11''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> ====Töfluyfirlit==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Neðri hluti 2023!!ÍBV!!Kef!!Sel!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||'''XXX'''||1-2||2-1||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Keflavík}} ||—||'''XXX'''||1-0||— |- |align="left" |{{Lið Selfoss}} ||—||—||'''XXX'''||1-2 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Tindastóll}} ||7-2||1-1||—||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=60|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! |Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |14+1||Valur ||'''[[Bryndís Arna Níelsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" | 7+3||{{Lið Breiðablik}}||'''[[Agla María Albertsdóttir]]'''||Silfurskór |- ! style="background:#D2B48C;" | 6+2||{{Lið Þór/KA}}||'''[[Sandra María Jessen]]'''|| rowspan="5"|Bronsskór |- ! style="background:#D2B48C;" | 6+2||{{Lið Þróttur R.}}||'''[[Katla Tryggvadóttir]]''' |- ! style="background:#D2B48C;" | 6+2||{{Lið Breiðablik}}||'''[[Katrín Ásbjörnsdóttir]]''' |- ! style="background:#D2B48C;" | 4+4||{{Lið Tindastóll}}||'''[[Murielle Tiernan]]''' |- ! style="background:#D2B48C;" | 4+4||{{Lið Stjarnan}}||'''[[Andrea Mist Pálsdóttir]]''' |- | 6+1||{{Lið Breiðablik}}||[[Birta Georgsdóttir]] |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2023 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''13. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2022|Besta&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] | eftir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024|2024]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2023}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] f78l071zgk10ztfw4eo24ggb6a38ska 0 176894 1981274 1980891 2026-09-30T23:05:23Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981274 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsimaxdeild kvenna 2021 | mynd = | ár = '''2021''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið Tindastóll}}'''<br/>'''{{Lið Fylkir}}''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 301 (3.34 m/leik) | markahæstur = '''13 mörk'''<br>[[Brenna Lovera]] ({{Lið Selfoss}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Breiðablik 9-0 Fylkir<br>Breiðablik 7-2 ÍBV | stærsti útisigur = Valur 3-7 Breiðablik | tímabil = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] - [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2022|2022]] |}} Árið '''2021''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 50. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=80| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=180| Staðan [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|2020]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Vilhjálmur Kári Haraldsson]] og [[Ólafur Pétursson (f. 1971)|Ólafur Pétursson]] | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|1. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Kjartan Stefánsson]] (þ), [[Oddur Ingi Guðmundsson]] | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|3. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Andri Ólafsson]] (þ), [[Birkir Hlynsson]] og [[Þorsteinn Magnússon (f. 1959)|Þorsteinn Magnússon]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|8. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|HS Orku völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]] (þ), [[Hjörtur Fjeldsted]] og [[Örn Sævar Júlíusson]] (aðs) | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|2. sæti í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Alfreð Elías Jóhannsson]] (þ), [[Óttar Guðlaugsson]] og [[Elías Örn Einarsson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|4. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Kristján Guðmundsson]] (þ), [[Andri Freyr Hafsteinsson]] og [[Rajko Stanisic]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|6. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðni Þór Einarsson]] og [[Óskar Smári Haraldsson]] (þ), [[Konráð Freyr Sigurðsson]] (aðs) | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2020|1. sæti í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] og [[Eiður Benedikt Eiríksson]] (þ), [[Jóhann Emil Elíasson]] og [[Kjartan Sturluson]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|2. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"|[[Þór/KA]] | [[Akureyri]] | [[Boginn]] | style="text-align: left;"|[[Andri Hjörvar Albertsson]] (þ) og [[Perry John James Mclachlan]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild_kvenna_í_knattspyrnu_2020|7. sæti í Pepsimaxdeild]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Eimskipsvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Nik Anthony Chamberlain]] (þ), [[Edda Garðarsdóttir]] og [[Jamie Paul Brassington]] (aðs) | [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|5. sæti í Pepsimaxdeild]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan eftir 18. umferð, 12. september 2021''.<ref>{{cite web|title=Pepsimaxdeild kvenna 2021|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=42366|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=6. nóvember 2023}}</ref> {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=80|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||14||3||1||52||17||35||'''45''' |align="center" rowspan=2|'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||18||11||3||4||59||27||32||'''36''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||18||8||5||5||36||34||2||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||18||8||3||7||23||27||-4||'''27''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||7||4||7||31||32||-1||'''25''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||18||5||7||6||18||23||-5||'''22''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||7||1||10||33||40||-7||'''22''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||18||4||6||8||16||26||-10||'''18''' |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||18||4||2||12||15||32||-17||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2022|'''Lengjudeild''']] |-class="t-deild-pink" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||18||3||4||11||18||43||-25||'''13''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Bre!!Fyl!!ÍBV!!Kef!!Sel!!Stj!!Tin!!Val!!Þ/K!!Þró |- | align="left" |{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||9-0||7-2||1-3||2-1||1-2||1-0||0-1||3-1||6-1 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Fylkir}} ||0-4||'''XXX'''||1-2||1-1||3-4||1-2||2-1||1-5||1-2||1-1 |- | align="left" |{{Lið ÍBV}} ||4-2||5-0||'''XXX'''||1-2||2-1||3-1||2-1||2-4||1-2||1-2 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Keflavík}} ||1-1||1-2||1-2||'''XXX'''||0-3||1-2||1-0||1-1||1-2||2-2 |- | align="left" |{{Lið Selfoss}} ||0-4||0-0||6-2||1-0||'''XXX'''||3-1||1-3||1-2||1-1||2-2 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||3-3||1-0||3-0||0-0||2-1||'''XXX'''||0-1||0-2||1-1||1-5 |- | align="left" |{{Lið Tindastóll}} ||1-3||2-1||2-1||0-1||0-0||1-2||'''XXX'''||0-5||1-2||1-1 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" |{{Lið Valur}} ||3-7||1-0||1-0||4-0||5-0||2-1||6-1||'''XXX'''||1-1||6-1 |- | align="left" |{{Lið Þór/KA}} ||2-2||0-0||1-1||0-0||0-2||0-1||1-0||1-3||'''XXX'''||1-3 |- style="background:#F0F0F0;" | align="left" | [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] |2-3||2-4||3-2||3-0||3-4||2-0||2-0||0-0||1-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! |Athugasemd |-style="background:#FFD700;" | 13||{{Lið Selfoss}}||'''[[Brenna Lovera]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" | 12||[[Breiðablik]]||'''[[Agla María Albertsdóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" | 11||{{Lið Valur}}||'''[[Elín Metta Jensen]]'''||Bronsskór |- | 8||{{Lið Valur}}||[[Ólöf Sigríður Kristinsdóttir]]|| |- | 8||{{Lið Stjarnan}}||[[Hildigunnur Ýr Benediktsdóttir]]|| |- | 8||[[Breiðablik]]||[[Tiffany Janea Mc Carty]]|| |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2021 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''12. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2020|Pepsimaxdeild&nbsp;kvenna&nbsp;2020]] | eftir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2022|Besta&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2022]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2021}} [[Flokkur:2021]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] sohm8bmmmy8t9qx2dqmekbixc23ucex 14 182584 1981251 1880591 2026-09-30T16:29:12Z TKSnaevarr 53243 1981251 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Norðmenn|Kaupmenn]] fsvkyuxep74yft1bwj2e540n1t5f3r4 0 183913 1981224 1980008 2026-09-30T13:20:51Z Þorkell T. 93503 1981224 wikitext text/x-wiki {{Þingkosningar |election_name=''Næstu Alþingiskosningar'' |country=Ísland |type=parliamentary |ongoing=yes |previous_election=[[Alþingiskosningar 2024|2024]] |next_election= |outgoing_members=[[Kjörnir alþingismenn 2024|Fráfarandi þingmenn]] |elected_members=|seats_for_election=63 sæti á [[Alþingi]] |majority_seats=32 |turnout= |election_date=Í síðasti lagi 2. desember 2028 |results_sec=Úrslit kosninganna |party1=[[Samfylkingin]] |party_leader1=[[Kristrún Frostadóttir]] |percentage1=20,8 |current_seats1=15 |last_election1=15 |party2= [[Sjálfstæðisflokkurinn]] |party_leader2=[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] |percentage2=19,4 |current_seats2=14 |last_election2=14 |party3=[[Viðreisn]] |party_leader3=[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] |percentage3=15,8 |current_seats3=11 |last_election3=11 |party4=[[Flokkur fólksins]] |party_leader4=[[Inga Sæland]] |percentage4=13,8 |current_seats4=9 |last_election4=10 |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |party_leader5=[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]] |percentage5=12,1 |current_seats5=8 |last_election5=8 |party6=[[Framsóknarflokkurinn]] |party_leader6=[[Lilja Alfreðsdóttir]] |percentage6=7,8 |current_seats6=5 |last_election6=5 |map= |map_size= |map_caption= |title=ríkisstjórn |before_election= [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|Kristrún Frostadóttir I]]<br>{{LB|S}}&nbsp;{{LB|C}}&nbsp;{{LB|F}} |before_image=File:Kristrún Frostadóttir 2021.jpg |posttitle=Ný ríkisstjórn |after_election= |after_image= }} '''Næstu Alþingiskosningar''' fara fram í síðasta lagi [[2. desember]] [[2028]].<ref>{{Cite web|url=https://kosningasaga.wordpress.com/althingiskosningar/|title=Alþingiskosningar|date=2011-05-20|website=kosningasaga|language=is-IS|access-date=2025-09-21}}</ref> Óvíst er hvort þær fari fram að hausti til eins og hefur verið í öllum [[Alþingiskosningar|Alþingiskosningunum]] síðan [[Alþingiskosningar 2016|2016]] eða hvort þær verði aftur að vori til eins og venjan var áður. Núverandi ríkisstjórn [[Ráðuneyti Kristrúnar Frostadóttur|Kristrúnar Frostadóttur]] samanstendur af [[Samfylkingin|Samfylkingunni]], [[Viðreisn]] og [[Flokkur fólksins|Flokki Fólksins]]. == Yfirlit == {| class="wikitable" ! colspan="2" rowspan="2" |Merki og stafur ! rowspan="2" |Flokkur ! colspan="2" rowspan="2" |Formaður ! colspan="2" |Úrslit [[Alþingiskosningar 2024|2024]] ! rowspan="2" |Breytingar á kjörtímabilinu |- !Fylgi !Þingsæti |- | [[Mynd:Samfylkingin.png|frameless|75x75dp]] |'''S''' |[[Samfylkingin]] |[[Mynd:Kristrún_Frostadóttir_2021.jpg|75x75dp]] |[[Kristrún Frostadóttir]] |20,8% |{{Composition bar|15|63|{{Flokkslitur|Samfylkingin}}}} | |- |[[Mynd:Merki sjalfstaedisflokksins.svg|frameless|75x75dp]] |'''D''' |[[Sjálfstæðisflokkurinn]] |[[Mynd:Guðrún Hafsteinsdóttir 2025.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] |19,4% |{{Composition bar|14|63|{{Flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}}}} | |- |[[Mynd:Viðreisn_2024.png|75x75dp]] |'''C''' |[[Viðreisn]] |[[Mynd:Þorgerður_Katrín_Gunnarsdóttir_2021.jpg|75x75dp]] |[[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Þorgerður Katrín]] [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Gunnarsdóttir]] |15,8% |{{Composition bar|11|63|{{Flokkslitur|Viðreisn}}}} | |- style="height:3.9em" |[[Mynd:Flokkur_fólksins_2024.svg|75x75dp]] |'''F''' |[[Flokkur fólksins]] |[[Mynd:Inga Sæland 2025.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Inga Sæland]] |13,8% |{{Composition bar|10|63|{{Flokkslitur|Flokkur fólksins}}}} |{{Lækkun}}[[Guðmundur Ingi Kristinsson|GIK]] verður óháður |- |[[Mynd:Logo-midfl.png|frameless|75x75dp]] |'''M''' |[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] |[[Mynd:Sigmundur Davíð Gunnlaugsson in Denmark 2023 (cropped).jpg|frameless|64x64dp]] |[[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Sigmundur Davíð]] [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Gunnlaugsson]] |12,1% |{{Composition bar|8|63|{{Flokkslitur|Miðflokkurinn (Ísland)}}}} | |- |[[Mynd:Merki_Framsoknar_(2021).svg|75x75dp]] |'''B''' |[[Framsóknarflokkurinn]] |[[Mynd:Lilja Alfreðsdóttir 2021.jpg|frameless|75x75dp]] |[[Lilja Alfreðsdóttir]] |7,8% |{{Composition bar|5|63|{{Flokkslitur|Framsóknarflokkurinn}}}} | |- |[[Mynd:Icelandic_Socialist_Party.svg|75x75dp]] |'''J''' |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur]] [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Íslands]] | colspan="2" |[[Jón Ferdínand Estherarson]] |4,0% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)}}}} ! rowspan="3" | |- |[[Mynd:Píratar.png|75x75dp]] |'''P''' |[[Píratar]] | colspan="2" |[[Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns]] |3,0% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Píratar}}}} |- |[[Mynd:Vinstri_Græn_Logo_(2021).png|frameless|75x75dp]] |'''V''' |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstrihreyfingin -]] [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|grænt framboð]] |[[Mynd:Rósa Björk Brynjólfsdóttir 2017.jpg|75x75dp]] |[[Rósa Björk Brynjólfsdóttir]] |2,3% |{{Composition bar|0|63|{{Flokkslitur|Vinstrihreyfingin – grænt framboð}}}} |} === (B) Framsóknarflokkurinn === [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurði Inga Jóhannssyni]] leiddi [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokkinn]] í síðustu kosningunum í gegnum mikið tap þar sem að flokkurinn missti átta þingmenn og hlaut 7,8% atkvæða. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] gagnrýndi [[Guðni Ágústsson]] fyrrum formaður og ráðherra til margra ára flokkinn harkalega og sagði ekkert markavert koma frá Sigurði Inga.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/438712|title=Guðni segir að forystan þurfi að koma Framsókn af líknardeild - RÚV.is|last=Kristjánsson|first=Alexander|date=2025-03-13|website=RÚV|access-date=2025-09-02}}</ref> Lítil ánægja meðal landsmanna reyndist með málþófi stjórnarandstöðunnar gegn breytinga á veiðigjöldum í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] og reyndist óánægja með stjórnarandstöðuna vera 65% samkvæmt könnunum.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/449448|title=Stjórnarandstaðan aldrei óvinsælli - RÚV.is|last=Eyjólfsson|first=Magnús Geir|date=2025-07-25|website=RÚV|access-date=2025-09-02}}</ref> Umræður voru innan flokksins um að fá nýjan formann, þrátt fyrir að [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurður Ingi]] hafði lýst yfir að hann vilji halda áfram sem formaður í [[desember]] [[2024]], þó fyrir að fylgi flokksins hafi verið í sögulegu lágmarki og mældist oft undir fimm prósentum.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252673857d/sjalf-staedis-menn-raeda-seinkun-en-fram-sokn-skodar-ad-flyta|title=Sjálf­stæðis­menn ræða seinkun en Fram­sókn skoðar að flýta - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2025-11-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242660508d/aetlar-ad-vera-formadur-i-stjornarandstodu|title=Ætlar að vera for­maður í stjórnar­and­stöðu - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2024-06-12|website=visir.is|language=is|access-date=2025-01-11}}</ref> [[Lilja Alfreðsdóttir]] varaformaður flokksins lýsti yfir í [[janúar]] [[2025]] að hún hefði áhuga á formannsframboði, þrátt fyrir að vera ekki þingmaður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252682102d/lilja-uti-lokar-ekki-formannsframbod-og-vill-flyta-flokks-thingi|title=Lilja úti­lokar ekki formannsframboð og vill flýta flokks­þingi - Vísir|last=Pétursson|first=Heimir Már|date=2025-01-30|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] tilkynnti afsögn sína sem formaður flokksins á miðstjórnarfundi flokksins þann [[18. október]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/10/18/sigurdur_ingi_bydur_sig_ekki_aftur_fram/|title=Sigurður Ingi býður sig ekki aftur fram|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-10-18}}</ref> Hann hætti sem formaður eftir tíu ára setu, og á landsfundi flokksins þann [[15. febrúar]] [[2026]] var varaformaðurinn og fyrrum ráðherrann [[Lilja Alfreðsdóttir]] kjörin næsti formaður flokksins, í formannsslag á móti þingflokksformanninum [[Ingibjörg Ólöf Isaksen|Ingibjörgu Isaksen]]. Í formannsbaráttunni var mikil áhersla lögð á að [[Lilja Alfreðsdóttir|Lilja]] væri ekki þingmaður en hún datt út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2026/02/15/lilja_nyr_formadur_framsoknarflokksins/|title=Lilja nýr formaður Framsóknarflokksins|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262832944d/-thetta-er-svo-litid-o-venju-legt-eg-er-ekki-a-thingi-|title=„Þetta er svo­lítið ó­venju­legt, ég er ekki á þingi“ - Vísir|last=Másson|first=Agnar Már|date=2026-01-23|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> === (C) Viðreisn === [[Viðreisn]] hefur setið í ríkisstjórn frá [[Alþingiskosningar 2024|2024]] með [[Samfylkingin|Samfylkingunni]] og [[Flokkur fólksins|Flokki fólksins]]. [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir]] er enn formaður flokksins og gegnir nú embætti [[Utanríkisráðherrar á Íslandi|utanríkisráðherra]]. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] vakti frammistaða [[Hanna Katrín Friðriksson|Hönnu Katrínar Friðriksdóttur]], atvinnuvegaráðherra í [[Kastljós|Kastljósi]] mikla athygli í umræðum um breytingar á fiskveiðistjórnarkerfinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2025/03/27/frammistada-honnu-katrinar-kastljosi-gaerkvoldi-vekur-athygli-annad-eins-hefur-ekki-sest-haa-herrans-tid/|title=Frammistaða Hönnu Katrínar í Kastljósi í gærkvöldi vekur athygli - „Annað eins hefur ekki sést í háa herrans tíð“|date=2025-03-27|website=DV|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> [[Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir|Þorgerður Katrín]] var gagnrýnd í [[júní]] [[2025]] þegar að hún kallaði [[Donald Trump]], Bandaríkjaforseta „heillandi" eftir fund þeirra á leiðtogafundi [[Atlantshafsbandalagið|NATO]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252743566d/tok-i-spadann-a-trump-hann-er-nu-heillandi-karlinn-|title=Tók í spaðann á Trump: „Hann er nú heillandi, karlinn“ - Vísir|last=Jósefsdóttir|first=Sólrún Dögg|date=2025-06-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Sem utanríkisráðherra sagði hún sumarið [[2025]] að Íslendingar vildu fá aðildarviðræður við [[Evrópusambandið|ESB]] í kjölfar stöðunnar í heimsmálununum, þrátt fyrir að ríkisstjórnin hafi planað þjóðaratkvæðagreiðslu.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/17/segir_islendinga_vilja_adildarvidraedur_vid_esb/|title=Segir Íslendinga vilja aðildarviðræður við ESB|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Guðbrandur Einarsson]], þingmaður flokksins í Suðurkjördæmi sagði af sér þingmennsku í [[janúar]] [[2026]] eftir að komst í ljós að hann hafði reynt að kaupa vændi fjórtán árum áður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262829501d/segir-af-ser-thing-mennsku-vegna-til-raunar-til-vaendiskaupa|title=Segir af sér þing­mennsku vegna til­raunar til vændiskaupa - Vísir|last=Daðason|first=Kolbeinn Tumi|date=2026-01-16|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> Fylgi flokksins hefur aðeins lækkað frá síðustu kosningunum. === (D) Sjálfstæðisflokkurinn === [[Sjálfstæðisflokkurinn]] hlaut 19,4% atkvæða í síðustu kosningunum og var ekki með í nýrri ríkisstjórn. [[6. janúar]] [[2025]], einungis mánuði eftir kosningarnar, lýsti [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarni Benediktsson]], fyrrverandi forsætisráðherra og formaður flokksins til sextán ára, því yfir að hann ætlaði að hætta sem formaður flokksins og sem þingmaður og fóru fram [[Formannskosningar Sjálfstæðisflokksins|formannskosningar í byrjun mars 2025]] á landsfundi flokksins þar sem [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] var kjörin formaður í formannsslag gegn [[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir|Áslaugu Örnu Sigurbjörnsdóttur]]. Í febrúar 2025 lenti flokkurinn í uppistöðum um þingflokksherbergi við Samfylkinguna, þar sem að Samfylkingin hafði stærri þingflokk og að þingflokksherbergi Sjálfstæðisflokksins sem að flokkurinn hafði haft í áratugi væri stærra, sem að endaði á að Samfylkingin fékk herbergið.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/02/13/sjalfstaedisflokkurinn_missir_thingflokksherbergid/|title=Sjálfstæðisflokkurinn missir þingflokksherbergið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Það vakti athygli í [[febrúar]] [[2025]] þegar þingmaðurinn [[Jón Pétur Zimsen]] lýsti því yfir að áfastir tappar dragi úr lífsvilja.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691309d/a-fastir-tappar-dragi-ur-lifs-vilja|title=Á­fastir tappar dragi úr lífs­vilja - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Fylgi [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] hækkaði eftir kjör [[Guðrún Hafsteinsdóttir|Guðrúnar Hafsteinsdóttur]] sem formanns en dalaði mikið stuttu eftir það. Í [[apríl]] [[2025]] komu upp kenningar um að Sjálfstæðisflokkurinn væri á bak við umdeildra ''„Exit"'' auglýsinga [[Samtök fyrirtækja í sjávarútvegi|Samtaka fyrirtækja í sjávarútvegi]], sem voru framleiddar af eiginmanni þingflokksformanns flokksins, [[Hildur Sverrisdóttir|Hildar Sverrisdóttur]].<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2025/04/30/eiginmadur-thingflokksformanns-sjalfstaedisflokks-bak-vid-umdeildu-exit-auglysinguna/|title=Eiginmaður þingflokksformanns Sjálfstæðisflokks á bak við umdeildu EXIT-auglýsinguna|date=2025-04-30|website=DV|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] stóð stjórnarandstaðan fyrir málþófi gegn breytingum á veiðigjöldum, sem að frestaði þinglokum um vikur. Samkvæmt könnunum söguðust 65% landsmanna styðja ekki stjórnarandstöðuna.<ref name=":1" /> [[Jón Steinar Gunnlaugsson]] fyrrum hæstaréttardómari og mikilvægur meðlimur í flokknum til margra ára kallaði málþófið skrípalæti og sagði minnihlutann þurfa að sætta sig við að stjórna ekki, því það væri lýðræðið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252747074d/minni-hluti-verdi-ad-saetta-sig-vid-ad-hann-se-ekki-vid-vold|title=Minni­hluti verði að sætta sig við að hann sé ekki við völd - Vísir|last=Sigurðsson|first=Lovísa Arnardóttir,Bjarki|date=2025-03-07|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Í [[ágúst]] [[2025]] sagði þingflokksformaðurinn [[Hildur Sverrisdóttir]] af sér vegna innanflokksátaka þar sem að hún var yfirlýstur stuðningsmaður [[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir|Áslaugar Örnu]], og var [[Ólafur Adolfsson]] valinn til að taka við.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252768837d/olafur-ordinn-nyr-thing-flokks-for-madur-sjalf-staedis-flokksins|title=Ólafur orðinn nýr þing­flokks­for­maður Sjálf­stæðis­flokksins - Vísir|last=Pétursson|first=Vésteinn Örn|date=2025-08-30|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fylgi flokksins hefur lækkað mikið. === (F) Flokkur fólksins === [[Flokkur fólksins]] hefur setið í ríkisstjórn frá [[Alþingiskosningar 2024|2024]] með [[Samfylkingin|Samfylkingunni]] og [[Viðreisn]]. [[Inga Sæland]] er enn formaður flokksins og gegnir nú embætti [[Félags- og húsnæðismálaráðherra Íslands|félagsmálaráðherra]]. Nokkur umdeild mál innan flokksins komu upp á kjörtímabilinu. [[Inga Sæland]] hlaut athygli í [[janúar]] [[2025]] þegar komst upp um að hún hefði hringt reið í skólameistara [[Borgarholtsskóli|Borgarholtsskóla]], skóla barnabarns síns og kvartað um týnd skópör og bent á valdastöðu sína í því samhengi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252680862d/rad-herra-hringdi-i-skola-stjora-vegna-tynds-skopars|title=Ráð­herra hringdi í skóla­stjóra vegna týnds skópars - Vísir|last=Daðason|first=Jakob Bjarnar,Kolbeinn Tumi|date=2025-01-27|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Það hlaut mikla athygli þegar kom í ljós að flokkurinn væri skráður sem félagasamtök í stað stjórnmálaflokks og einnig vakti athygli þegar [[Sigurjón Þórðarson]], þingmaður flokksins, lagði til að endurskoða ætti styrki til [[Morgunblaðið|Morgunblaðsins]] eftir neikvæða umfjöllun blaðsins um flokkinn.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252684641d/vill-endur-skoda-styrki-til-morgun-bladsins-eftir-um-fjollun-um-flokk-folksins|title=Vill endur­skoða styrki til Morgun­blaðsins eftir um­fjöllun um Flokk fólksins - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-05-02|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252677991d/flokkur-folksins-fengid-240-milljonir-thratt-fyrir-ranga-skraningu|title=Flokkur fólksins fengið 240 milljónir þrátt fyrir ranga skráningu - Vísir|last=Gísladóttir|first=Hólmfríður|date=2025-01-21|website=visir.is|language=is|access-date=2025-03-02}}</ref> Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] sagði [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]], [[Mennta- og barnamálaráðherra Íslands|mennta- og barnamálaráðherra]] af sér embætti eftir að í ljós kom að þegar hún var 23 ára gömul átti hún barn með 16 ára dreng, eftir minna en þrjá mánuði í embætti.<ref>{{Cite web|url=https://heimildin.is/grein/24210/|title=Ásthildur Lóa lýsir barnungum barnsföður sínum sem eltihrelli|last=Kjartansson|first=Aðalsteinn|date=2025-03-21|website=Heimildin|access-date=2025-12-29}}</ref> Fréttastofa [[Ríkisútvarpið|Ríkisútvarpsins]] var gagnrýnd mikið fyrir að hafa fyrst upplýst um málið.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252707602d/ruv-leid-rettir-um-fjollun-um-mal-ast-hildar-lou|title=RÚV leið­réttir um­fjöllun um mál Ást­hildar Lóu - Vísir|last=Ragnarsson|first=Rafn Ágúst|date=2025-03-28|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Þá tók þingflokksformaðurinn [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] við ráðuneytinu. Hann vakti mikla athygli á fyrstu dögum hans í embættinu í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] þegar að hann átti í vandræðum með að lesa upp ræðu á ensku á opnunarsamkomu leiðtogafundar um menntamál, og var sakaður um að kunna ekki ensku.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252706454d/-fall-er-farar-heill-|title=„Fall er farar­heill“ - Vísir|last=Jónsdóttir|first=Jón Þór Stefánsson,Hallgerður Kolbrún E.|date=2025-03-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Í [[desember]] [[2025]] ákvað [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmundur Ingi]] að víkja Ársæli Guðmundssyni, skólameistara [[Borgarholtsskóli|Borgarholtsskóla]] úr starfi.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/03/skolameistara_borgarholtsskola_vikid/|title=Skólameistara Borgarholtsskóla vikið|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Margir gagnrýndu þetta og voru kenningar um að ágreiningur Ársæls og Ingu Sæland fyrr á árinu hafi verið uppspretta atviksins, þrátt fyrir að [[Guðmundur Ingi Kristinsson|Guðmundur Ingi]] hafi neitað því.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/04/arsaell_um_simtalid_hun_var_ekki_i_neinu_jafnvaegi/|title=Ársæll um símtalið: „Hún var ekki í neinu jafnvægi“|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/04/sakar_ingu_um_hefndarhug/|title=Sakar Ingu um hefndarhug|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Einnig í [[desember]] [[2025]] var gagnrýnt þegar að [[Eyjólfur Ármannsson]] [[Samgöngu- og sveitarstjórnarráðherra Íslands|samgönguráðherra]] breytti forgangsröðun jarðganga og setti ný göng á Vestfjörðum ofar skipulagi um [[Fjarðarheiðargöng]] á [[Austurland|Austurlandi]]. Bæjarfulltrúar í [[Múlaþing|Múlaþingi]] lýstu því yfir að talað væri um að [[Austurland]] myndi kljúfa sig frá [[Ísland|Íslandi]], vegna málsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252814859d/aetla-ad-berja-i-bordid-austur-riki-er-ansi-oft-buid-ad-heyrast-i-min-eyru-|title=Ætla að berja í borðið: „Austur­ríki er ansi oft búið að heyrast í mín eyru“ - Vísir|last=Þorláksson|first=Tómas Arnar|date=2025-09-12|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Fylgi flokksins hefur dalað mikið frá síðustu kosningum og í [[desember]] [[2025]] mældist flokkurinn utan þings í fyrsta sinn á kjörtímabilinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/22/fylgi_flokks_folksins_maelist_undir_5_prosent/|title=Fylgi Flokks fólksins mælist undir 5%|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> === (J) Sósíalistaflokkur Íslands === [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]] bauð fram í annað sinn í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]]. Þá var [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]] borgarfulltrúi kosin nýr leiðtogi flokksins. Þrátt fyrir gott gengi í könnunum náði flokkurinn ekki manni inn í kosningunum. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, það eru [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkur Íslands]], [[Píratar]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]], hefur verið rædd.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-12-02-margt-vitlausara-en-ad-vinstri-flokkarnir-ihugi-sameiningu-429940|title=„Margt vitlausara“ en að vinstri flokkarnir íhugi sameiningu - RÚV.is|last=Sigurþórsdóttir|first=Sunna Karen|date=2024-12-02|website=RÚV|access-date=2025-01-11}}</ref> Mikil innanflokksátök áttu sér stað í flokknum í upphafi árs [[2025]]. Í [[Mars (mánuður)|mars]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson]], stofnandi, fyrrverandi leiðtogi og formaður framkvæmdastjórnar flokksins, sakaður um ofríki og andlegt ofbeldi af forseta ungra Sósíalista.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700265d/lysir-of-riki-og-and-legu-of-beldi-gunnars-smara|title=Lýsir of­ríki og and­legu of­beldi Gunnars Smára - Vísir|last=Pálsson|first=Magnús Jochum|date=2025-12-03|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> Í [[apríl]] [[2025]] sagði [[Sólveig Anna Jónsdóttir]], formaður [[Efling stéttarfélag|Eflingar]], sig úr flokknum vegna „yfirgengilega bilaðrar stemningar".<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/442134|title=Sólveig Anna segir sig úr Sósíalistaflokknum - RÚV.is|last=Markúsdóttir|first=Erla María|date=2025-04-23|website=RÚV|access-date=2025-05-26}}</ref> Þann [[25. maí]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson|Gunnar Smári]] kosinn úr stjórn flokksins og var [[Sæþór Benjamín Randalsson]] kosinn formaður framkvæmdastjórnar í hans stað.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252731030d/segir-sonnu-ekki-hafa-verid-hafnad|title=Segir Sönnu ekki hafa verið hafnað - Vísir|last=Arnardóttir|first=Lovísa|date=2025-05-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> Daginn eftir sagði [[Sanna Magdalena Mörtudóttir]], leiðtogi flokksins, af sér sem leiðtogi, þrátt fyrir að hafa verið kosinn leiðtogi áfram af nýrri stjórn daginn áður.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/444716|title=Sanna hætt sem pólitískur leiðtogi Sósíalistaflokksins - RÚV.is|last=Sigurðsson|first=Grétar Þór|date=2025-05-26|website=RÚV|access-date=2025-05-26}}</ref> Í [[júní]] [[2025]] var [[Gunnar Smári Egilsson|Gunnar Smári]] sakaður af nýrri stjórn um að hafa tæmt sjóði flokksins og að reka nýja stjórn úr húsnæði flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252744584d/sagdur-hafa-taemt-sjodi-flokksins-og-rekur-nyja-stjorn-ur-hus-naedinu|title=Sagður hafa tæmt sjóði flokksins og rekur nýja stjórn úr hús­næðinu - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-06-27|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> [[Sæþór Benjamín Randalsson|Sæþór Benjamín]] var gagnrýndur í [[desember]] [[2025]] fyrir að hafa sagt [[Xi Jinping]] æðsta leiðtoga [[Kína]] vera „besta leiðtoga jarðar" og fyrir að hafa varið [[Kim Jong-un]] einræðisherra [[Norður-Kórea|Norður-Kóreu]] og [[Vladímír Pútín|Vladímír Putin]] forseta [[Rússland|Rússlands]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252818256d/sosial-istar-lita-til-hardstjornarrikja-sem-fyrir-mynda|title=Sósíal­istar líta til harðstjórnarríkja sem fyrir­mynda - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-12-29|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Hann hafði áður verið sakaður um kynferðisleg samskipti við 16 ára dreng á hinsegin stefnumótamiðlinum Grindr.<ref>{{Cite web|url=https://mannlif.is/greinar/einkalif-saethors/|title=Einkalíf Sæþórs|date=2025-05-29|website=mannlif.is|language=en|access-date=2025-12-29}}</ref> Í [[desember]] [[2025]] sagði [[Sanna Magdalena Mörtudóttir|Sanna Magdalena]] sig úr flokknum og stofnaði framboðið ''Vor til vinstri'' til að bjóða fram í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|borgarstjórnarkosningunum 2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/458088|title=Kristrún nýtur mests trausts en flestir vantreysta Guðmundi Inga - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-05|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> === (M) Miðflokkurinn === [[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] hefur setið í stjórnarandstöðu frá árinu [[2017]] og er [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson]] enn formaður. Í [[apríl]] [[2025]] vakti athygli þegar [[Snorri Másson]], þingmaður flokksins, gangrýndi kennslu um kynjafræði í skólum og kallaði hana pólitíska.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252710606d/-kynjafraedi-er-politisk-i-edli-sinu-|title=„Kynjafræði er pólitísk í eðli sínu“ - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-05-04|website=visir.is|language=is|access-date=2025-06-29}}</ref> Lítil ánægja meðal landsmanna reyndist með málþófi stjórnarandstöðunnar gegn breytinga á veiðigjöldum í [[júní]] og [[júlí]] [[2025]] og reyndist óánægja með stjórnarandstöðuna vera 65% samkvæmt könnunum.<ref name=":1" /> Í [[september]] [[2025]] vakti það athygli þegar að [[Snorri Másson]] lýsti yfir andstöðu yfir hinsegin fólki í [[Kastljós|Kastljósi]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252769972d/sott-ad-snorra-vegna-fram-komu-hans-og-forn-eskju-legra-skodana|title=Sótt að Snorra vegna fram­komu hans og forn­eskju­legra skoðana - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fjölmargir gagnrýndu Snorra þar á meðal [[Guðrún Karls Helgudóttir]] biskup Íslands, [[Hanna Katrín Friðriksson]] atvinnuvegaráðherra Viðreisnar, [[Dagur B. Eggertsson]] þingmaður Samfylkingarinnar og [[Einar Þorsteinsson (f. 1978)|Einar Þorsteinsson]] oddviti [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] og fyrrum [[borgarstjóri Reykjavíkur]], sem að lagði fram tillögu um að Reykjavík myndi formlega harma orð Snorra í yfirlýsingu.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252770409d/-borgar-stjorn-stendur-med-trans-folki-og-hin-segin-sam-fe-laginu-ollu-|title=„Borgar­stjórn stendur með trans fólki og hin­segin sam­fé­laginu öllu“ - Vísir|last=Arnardóttir|first=Lovísa|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252770262d/biskup-laetur-ruv-heyra-thad-vegna-um-raedunnar-i-gaer|title=Biskup lætur Rúv heyra það vegna um­ræðunnar í gær - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2025-02-09|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> [[Snorri Másson|Snorri]] var síðan kjörinn varaformaður flokksins í [[október]] [[2025]] í varaformannsslag við þingkonuna [[Ingibjörg Davíðsdóttir|Ingibjörgu Davíðsdóttur]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/455934|title=Snorri Másson er nýr varaformaður Miðflokksins - RÚV.is|last=Andrésdóttir|first=Iðunn|date=2025-10-12|website=RÚV|access-date=2025-10-18}}</ref> Fylgi flokksins aukst verulega í lok árs [[2025]] og lýsti [[Sigmundur Davíð Gunnlaugsson|Sigmundur Davíð]] stefnu flokksins að fá „gamla góða Ísland, bara betra" í viðtali í [[desember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252822256d/-gamla-goda-is-land-bara-betra-|title=„Gamla góða Ís­land, bara betra“ - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-12-28|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> === (P) Píratar === [[Píratar]] duttu út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]]. Óljóst er því hvort flokkurinn bjóði aftur fram. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, þ.e. [[Píratar|Pírata]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokksins]] og [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænna]], hefur verið rædd.<ref name=":0" /> Á aðalfundi flokksins í [[september]] [[2025]] var samþykkt að flokkurinn skyldi taka upp embætti formanns og varaformanns. Annar aðalfundur verður haldinn seinna um haustið til að kjósa í embættin.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252778092d/piratar-taka-upp-for-mannsem-baetti|title=Píratar taka upp for­mannsem­bætti - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-09-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-09-21}}</ref> Í lok [[nóvember]] [[2025]] var kynsegin varaborgarfulltrúinn [[Oktavía Hrund Guðrúnar Jóns]] kjörið sem fyrsti formaður flokksins, í formannsslag við borgarfulltrúann [[Alexandra Briem|Alexöndru Briem]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/460133|title=Oktavía er fyrsti formaður Pírata - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-29|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> Áður hafði oddviti flokksins í [[Reykjavík]], [[Dóra Björt Guðjónsdóttir]] lýst yfir framboði en dró það til baka tveimur vikum fyrir formannskosningarnar vegna óeiningar innan flokksins um hugmyndir hennar, og gekk svo til liðs við [[Samfylkingin|Samfylkinguna]] í [[desember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252802211d/dora-bjort-haett-vid-formannsframbodid|title=Dóra Björt hætt við formannsframboðið - Vísir|last=Sigurbjörnsdóttir|first=Silja Rún|date=2025-12-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/461707|title=Dóra Björt fer úr Pírötum í Samfylkinguna - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-12-16|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> === (S) Samfylkingin === [[Samfylkingin]] hlaut stórsigur í [[Alþingiskosningar 2024|kosningunum 2024]] og hlaut flest atkvæði allra flokka. Eftir kosningar myndaði flokkurinn ríkisstjórn með [[Flokkur fólksins|Flokki fólksins]] og [[Viðreisn]], þar sem [[Kristrún Frostadóttir]], formaður [[Samfylkingin|Samfylkingarinnar]], tók við embætti [[Forsætisráðherra Íslands|forsætisráðherra]]. Fylgi flokksins hafði eykst mikið og í [[febrúar]] [[2025]] áskotnaðist flokknum borgarstjórastóllinn þegar [[Heiða Björg Hilmisdóttir]] gekk í embættið. Flokkur bætti á sig um tólf til fimmtán prósentum í könnunum frá síðustu kosningunum um sumarið [[2025]] eftir umdeilt málþóf stjórnarandstöðunnar um breytingar um veiðigjöld.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/07/01/fylgi_samfylkingar_ekki_verid_meira_i_16_ar/|title=Fylgi Samfylkingar ekki verið meira í 16 ár|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-09-02}}</ref> Fylgi flokksins mældist áfram hátt um haustið [[2025]] og traust til [[Kristrún Frostadóttir|Kristrúnar]] í embætti [[Forsætisráðherra Íslands|forsætisráðherra]] mældist 60% í könnun í [[nóvember]] [[2025]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/458088|title=Kristrún nýtur mests trausts en flestir vantreysta Guðmundi Inga - RÚV.is|last=Guðmundsson|first=Brynjólfur Þór|date=2025-11-05|website=RÚV|access-date=2025-12-29}}</ref> [[Kristrún Frostadóttir|Kristrún]] hlaut gagnrýni í [[febrúar]] [[2026]] vegna vaxandi verðbólgu, eftir að [[Ásgeir Jónsson]] seðlabankastjóri hafði sagst ekki hika við það að hækka vexti.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2026/02/05/kristrun_grautful_en_aetlar_ekki_ad_breyta_um_kurs/|title=Kristrún grautfúl en ætlar ekki að breyta um kúrs|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> === (V) Vinstri hreyfingin – grænt framboð === [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]] duttu út af þingi í [[Alþingiskosningar 2024|alþingiskosningunum 2024]] eftir sjö ára setu í ríkisstjórn. [[Svandís Svavarsdóttir]] er enn formaður flokksins. Sameining þeirra þriggja vinstri flokka sem ekki náðu manni inn á þing í síðustu kosningunum, það eru [[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri grænir]], [[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] og [[Píratar]], hefur verið rædd.<ref name=":0" /> Í [[maí]] [[2025]] lýsti [[Svandís Svavarsdóttir|Svandís]] því yfir að flokkurinn myndi starfa áfram og að hann byði fram í [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|sveitarstjórnarkosningunum 2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252731091d/-vid-erum-klar-i-batana-og-med-sterka-inn-vidi-|title=„Við erum klár í bátana og með sterka inn­viði“ - Vísir|last=Pálsson|first=Magnús Jochum|date=2025-05-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-05-26}}</ref> [[Svandís Svavarsdóttir|Svandís]] tilkynnti í [[desember]] [[2025]] að hún myndi ekki sækjast eftir endurkjöri sem formaður flokksins á næsta landsfundi flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/12/12/svandis_gefur_ekki_aftur_kost_a_ser/|title=Svandís Svavarsdóttir gefur ekki aftur kost á sér|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Þá hafði frammistaða [[Stefán Pálsson|Stefáns Pálssonar]] varaborgarfulltrúa flokksins í ''[[Silfur Egils|Silfrinu]]'' vakt mikla athygli og var talað um hann sem mögulegan arftaka flokksins.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252817029d/studnings-yfir-lysing-ossurar-eins-og-koss-daudans|title=Stuðnings­yfir­lýsing Össurar eins og koss dauðans - Vísir|last=Ragnarsson|first=Jón Ísak|date=2025-12-13|website=visir.is|language=is|access-date=2025-12-29}}</ref> Nýr formaður flokksins verður kjörinn á landsfundi í upphaf [[Mars (mánuður)|mars]] [[2026]].<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262844515d/i-hugar-al-var-lega-for-manns-fram-bod-hja-vinstri-graenum|title=Í­hugar al­var­lega for­manns­fram­boð hjá Vinstri grænum - Vísir|last=Erlingsdóttir|first=Margrét Helga|date=2026-02-17|website=visir.is|language=is|access-date=2026-02-17}}</ref> Fylgi flokksins hefur aðeins eykst frá síðustu kosningum. == Skoðanakannanir == {| class="wikitable sortable" style="text-align:center;font-size:90%;line-height:14px;" |- style="height:40px;" ! style="width:150px;" rowspan="2"| Fyrirtæki ! style="width:135px;" rowspan="2"| Síðasti dagur framkvæmda ! style="width:35px;" rowspan="2"| Úrtak ! style="width:30px;" rowspan="2"| Svarhlutfall ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Samfylkingin|S]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sjálfstæðisflokkurinn|D]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Viðreisn|C]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Flokkur fólksins|F]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Miðflokkurinn (Ísland)|M]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Framsóknarflokkurinn|B]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|J]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Píratar|P]] ! class="unsortable" style="width:40px;" |[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|V]] ! style="width:30px;" rowspan="2"| Aðrir ! style="width:30px;" rowspan="2"| Forskot |- ! style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Viðreisn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Flokkur fólksins}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Miðflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Framsóknarflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Sósíalistaflokkurinn}};"| ! style="background:{{flokkslitur|Píratar}};"| ! style="background:{{flokkslitur|VG}};"| |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-09-29-forskot-samfylkingarinnar-a-sjalfstaedisflokkinn-eykst-488371 Gallup] |28. september 2026 |10.485 |38,6 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,8''' |24,7 |10,6 |4,0 |15,0 |5,9 |2,4 |2,7 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 6,1 |- |[https://www.visir.is/g/20262938275d/fylgi-haggast-varla-eftir-at-kvaeda-greidslu Maskína] |14. september 2026 |4.544 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,5''' |25,0 |11,9 |4,3 |13,0 |7,5 |3,0 |3,3 |4,5 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-09-01-samfylkingin-staekkar-en-vidreisn-minnkar-485813 Gallup] |31. ágúst 2026 |13.836 |40,2 |style="background:#F6CDCF;"|'''29,6''' |26,8 |9,7 |4,8 |15,6 |5,5 |2,4 |1,9 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,8 |- ! !29. ágúst 2026 ! colspan="13" |[[Þjóðaratkvæðagreiðsla um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla um að hefja aðildarviðræður við Evrópusambandið]] fer fram og er tillögunni naumlega hafnað. |- |[https://www.visir.is/g/20262923931d/sam-fylkingin-aftur-staerst-en-rikis-stjornin-stendur-i-stad Maskína] |11. ágúst 2026 |3.172 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |25,1 |11,5 |5,2 |12,7 |7,8 |3,9 |3,5 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,1 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-08-04-samfylkingin-eykur-forskotid-litillega-482958 Gallup] |3. ágúst 2026 |13.167 |37,2 |style="background:#F6CDCF;"|'''27,9''' |25,4 |11,4 |5,2 |14,6 |5,8 |3,2 |2,2 |3,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,5 |- |[https://www.visir.is/g/20262912056d/sjalfstaedisflokkur-maelist-staerstur-i-fyrsta-sinn-fra-kosningum Maskína] |8. júlí 2026 |963 |– |24,4 |style="background:#C6ECFB;"|'''25,0''' |12,7 |5,9 |13,4 |6,6 |4,0 |3,1 |4,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 0,6 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-01-bilid-minnkar-milli-samfylkingarinnar-og-sjalfstaedisflokksins-480049 Gallup] |30. júní 2026 |12.102 |38,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |24,9 |11,4 |4,6 |15,1 |5,3 |4,3 |3,0 |5,0 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,3 |- |[https://www.visir.is/g/20262901108d/sjalf-staedis-flokkur-a-flugi-og-rikis-stjornin-aldrei-maelst-med-minna-fylgi Maskína] |11. júní 2026 |1.700 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,2''' |22,7 |12,4 |4,1 |14,2 |8,5 |3,9 |3,5 |5,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-06-01-flokkur-folksins-maelist-utan-things-476896 Gallup] |31. maí 2026 |12.979 |40,8 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,4''' |23,5 |10,6 |4,0 |17,6 |6,7 |2,6 |1,9 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,9 |- ! !16. maí 2026 ! colspan="13" |[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitastjórnarkosningar]] fara fram þar sem að [[Sjálfstæðisflokkurinn]] vann sigur og myndaði meirihluta í 27 sveitarfélögum. |- |[https://www.visir.is/g/20262886714d/sjalfstaedisflokkurinn-enn-a-flugi Maskína] |12. maí 2026 |2.810 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,3''' |19,8 |14,4 |4,7 |15,0 |7,8 |3,7 |4,1 |5,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 5,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-01-rikisstjornarmeirihlutinn-fallinn-og-vg-naer-inn-manni-474089 Gallup] |29. apríl 2026 |10.484 |40,4 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,5''' |21,4 |10,6 |5,2 |18,9 |5,4 |2,3 |2,1 |5,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://www.visir.is/g/20262871996d/samfylking-og-sjalfstaedisflokkur-haekka-flugid Maskína] |16. apríl 2026 |1.786 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,7''' |18,1 |12,8 |5,8 |16,4 |7,2 |3,0 |4,7 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,6 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-04-02-framsokn-maelist-ekki-med-mann-a-thingi-471619 Gallup] |31. mars 2026 |10.746 |42,3 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,0''' |19,5 |10,0 |5,8 |20,6 |4,7 |1,9 |2,8 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,4 |- |[https://www.visir.is/g/20262859852d/fylgi-samfylkingar-ekki-verid-minna-i-eitt-ar Maskína] |19. mars 2026 |2.617 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''25,5''' |16,1 |14,0 |5,8 |18,4 |7,1 |3,5 |5,0 |4,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-03-03-studningur-vid-rikisstjornina-minnkar-468519 Gallup] |1. mars 2026 |9.958 |44,3 |style="background:#F6CDCF;"|'''28,5''' |18,1 |10,9 |5,8 |20,3 |6,6 |2,5 |2,7 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-25-piratar-naedu-a-thing-en-flokkur-folksins-dytti-ut-467932 Maskína] |24. febrúar 2026 |1.993 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,2''' |16,2 |13,4 |4,8 |19,0 |7,0 |3,1 |5,2 |4,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,2 |- |[https://www.visir.is/g/20262848925d/tvofalt-fleiri-karlar-en-konur-kjosa-midflokkinn Prósent] |16. febrúar 2026 |3.900 |50 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,1''' |13,7 |13,5 |7,7 |19,6 |5,9 |2,4 |3,6 |3,3 |0,2 | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10.5 |- ! !15. febrúar 2026 ! colspan="13" |[[Lilja Alfreðsdóttir]] tekur við sem formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]] af [[Sigurður Ingi Jóhannsson|Sigurði Inga Jóhannssyni]]. |- |[https://www.visir.is/g/20262838042d/litlar-breytingar-a-fylgi-flokkanna Gallup] |1. febrúar 2026 |9.713 |43,6 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,2''' |17,1 |11,3 |5,3 |20,8 |5,4 |1,9 |3,4 |3,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10,4 |- |[https://www.visir.is/g/20262832055d/midflokkurinn-nalgast-samfylkingu Maskína] |13. janúar 2026 |886 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,0''' |13,5 |14,1 |4,3 |22,2 |7,1 |4,1 |4,1 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-29-midflokkurinn-nalgast-22-fylgi-og-vidreisn-tapar-mestu-462495 Gallup] |28. desember 2025 |9.091 |43,4 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,9''' |16,8 |10,9 |5,5 |21,7 |5,2 |1,6 |3,4 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,2 |- |[https://www.visir.is/g/20252820991d/ny-konnun-maskinu-vaeri-alveg-ny-stada-i-islenskum-stjornmalum- Maskína] |17. desember 2025 |1.892 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''28,9''' |15,1 |13,3 |4,8 |19,2 |6,6 |3,1 |4,7 |4,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,7 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-12-01-midflokkurinn-med-naerri-20-prosenta-fylgi-460314 Gallup] |30. nóvember 2025 |10.332 |41,8 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,1''' |16,5 |12,8 |5,2 |19,5 |5,6 |2,3 |3,3 |3,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,6 |- |[https://www.visir.is/g/20252806182d/midflokkur-skakar-sjalfstaedisflokknum-stormerkileg-nidur-stada- Maskína] |18. nóvember 2025 |1.742 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''29,1''' |15,3 |13,5 |5,6 |17,3 |6,6 |2,8 |4,9 |4,8 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-11-03-midflokkurinn-nartar-i-haela-sjalfstaedisflokks-457964 Gallup] |2. nóvember 2025 |11.225 |46,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''31,9''' |17,6 |13,5 |5,9 |16,3 |5,5 |2,3 |3,9 |2,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,3 |- |[https://www.visir.is/g/20252792336d/mid-flokkurinn-rykur-upp Maskína] |15. október 2025 |1.765 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''29,4''' |15,9 |16,1 |6,3 |13,8 |6,5 |3,0 |4,9 |4,0 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,3 |- |[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/10/10/flestir_myndu_kjosa_samfylkinguna/ Prósent] |30. september 2025 |2.000 |50 |style="background:#F6CDCF;"|'''32,0''' |18,3 |14,4 |7,6 |9,9 |7,1 |2,7 |5,2 |2,1 |0,7<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,7 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-10-01-framsokn-baetir-vid-sig-454987 Gallup] |30. september 2025 |10.887 |43,1 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,0''' |19,5 |12,6 |6,9 |11,8 |5,8 |2,1 |2,9 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,5 |- |[https://www.visir.is/g/20252779350d/fagnar-thvi-ad-sja-pirata-maelast-a-thingi-og-uti-lokar-ekki-formannsframbod Maskína] |23. september 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,9''' |18,6 |14,3 |6,3 |9,1 |6,3 |3,5 |5,8 |4,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,3 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-09-01-fylgi-framsoknarflokksins-naer-enn-nyjum-laegdum-452352 Gallup] |31. ágúst 2025 |10.055 |44,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,6''' |19,7 |12,9 |7,4 |10,7 |4,5 |1,9 |3,5 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 14,9 |- |[https://www.visir.is/g/20252764933d/gjor-o-likt-gengi-fra-kosningum Maskína] |21. ágúst 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,6''' |18,6 |16,1 |6,3 |9,6 |6,3 |2,6 |4,5 |4,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,0 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-08-01-samfylkingin-baetir-enn-vid-sig-og-hefur-ekki-maelst-staerri-450049 Gallup] |31. júlí 2025 | 11.541 | 43,6 |style="background:#F6CDCF;"|'''34,7''' |18,7 |14,6 |6,7 |10,5 |4,9 |2,4 |3,5 |3,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 16,0 |- |[https://www.visir.is/g/20252754650d/stada-sjalfstaedisflokksins-versnar-eftir-thinglok Maskína] |23. júlí 2025 | 1.855 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,2''' |18,0 |16,2 |6,6 |9,9 |6,8 |2,9 |5,0 |3,4 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 13,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-07-01-samfylkingin-ekki-maelst-med-meira-fylgi-sidan-2009-447411 Gallup] |30. júní 2025 |– |– |style="background:#F6CDCF;"|'''31,8''' |20,6 |13,7 |6,5 |10,7 |5,6 |3,3 |4,1 |3,2 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 11,2 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-06-26-samfylkingin-baetir-enn-vid-sig-milli-manada-447033 Maskína] |26. júní 2025 |876 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''28,1''' |17,3 |15,3 |6,6 |13,0 |7,0 |4,4 |4,6 |3,7 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 10,8 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-06-02-samfylkingin-yfir-30-en-framsokn-aldrei-minni-445196 Gallup] |1. júní 2025 |11.521 |44,9 |style="background:#F6CDCF;"|'''30,7''' |21,7 |14,4 |7,5 |9,1 |5,5 |3,5 |3,3 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 9,0 |- |[https://www.visir.is/g/20252730107d/litil-hreyfing-a-fylgi-stjorn-mala-flokkanna Maskína] |22. maí 2025 |1.962 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''27,4''' |18,9 |16,8 |7,2 |9,7 |6,8 |5,0 |4,6 |3,6 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 8,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-05-03-samfylkingin-a-flugi-maelist-med-29-442774 Gallup] |30. apríl 2025 |10.005 |46,7 |style="background:#F6CDCF;"|'''29,4''' |22,3 |13,9 |7,4 |8,9 |6,1 |4,7 |3,2 |3,3 |0,7<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 7,1 |- |[https://maskina.is/fylgi-flokka-a-althingi/ Maskína] |22. apríl 2025 |1.453 |– |style="background:#F6CDCF;"|'''26,2''' |20,9 |15,8 |7,9 |10,3 |7,2 |4,9 |3,9 |2,9 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 5,3 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-04-01-samfylkingin-baetir-vid-sig-og-maelist-staerst-i-ollum-kjordaemum-440481 Gallup] |31. mars 2025 |10.324 |47,5 |style="background:#F6CDCF;"|'''27,0''' |22,4 |14,6 |7,7 |9,3 |5,7 |5,4 |4,0 |3,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,6 |- |[https://www.visir.is/g/20252706568d/sjalf-staedis-flokkur-skakar-sam-fylkingu Maskína] |19. mars 2025 |1.899 |– |23,3 | style="background:#C6ECFB;"| '''24,3''' |14,8 |8,5 |10,9 |6,8 |4,9 |3,1 |3,3 |– | style="background:{{flokkslitur|Sjálfstæðisflokkurinn}};color:#FFFFFF;"| 1,0 |- ! !2. mars 2025 ! colspan="13" |[[Guðrún Hafsteinsdóttir]] tekur við sem formaður [[Sjálfstæðisflokkurinn|Sjálfstæðisflokksins]] af [[Bjarni Benediktsson (f. 1970)|Bjarna Benediktssyni]]. |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-03-03-samfylkingin-tekur-stokk-i-nyjum-thjodarpulsi-437990 Gallup] |2. mars 2025 |9.652 |47,2 | style="background:#F6CDCF;"| '''26,0''' |21,5 |14,1 |8,3 |10,1 |6,3 |6,2 |3,6 |3,1 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 4,5 |- |[https://www.visir.is/g/20252694075d/flokkur-folksins-a-nidurleid Maskína] |26. febrúar 2025 |– |– | style="background:#F6CDCF;"| '''21,9''' |21,4 |14,9 |9,1 |11,5 |7,3 |5,5 |3,2 |2,8 |2,5<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,4% - [[Ábyrg framtíð]] með 1,1%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 0,5 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-02-03-naerri-sjo-af-hverjum-tiu-stydja-rikisstjornina-434962 Gallup] |2. febrúar 2025 |10.908 |48,6 | style="background:#F6CDCF;"| '''21,7''' |20,5 |16,2 |10,6 |12,7 |6,7 |5,2 |3,5 |2,2 |0,8<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 0,7% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,1%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,2 |- |[https://www.visir.is/g/20252681625d/sjalfstaedisflokkur-baetir-mest-vid-sig-i-nyrri-konnun Maskína] |14. janúar 2025 |966 |– | style="background:#F6CDCF;"| '''22,2''' |19,3 |14,0 |12,9 |11,6 |7,2 |4,1 |3,6 |3,1 |1,9<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,4% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,5%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 2,9 |- |[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2025-01-02-litlar-breytingar-a-fylgi-eftir-kosningar-432130 Gallup] |1. janúar 2025 |3.460 |50,1 | style="background:#F6CDCF;"| '''21,4''' |20,1 |13,8 |13,1 |12,4 |6,3 |6,0 |3,1 |2,1 |1,6<ref>[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,6% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,3 |- |[https://www.visir.is/g/20242669675d/flokkur-folksins-dalar-eftir-kosningar Maskína] |19. desember 2024 |2.803 |– | style="background:#F6CDCF;"| '''23,1''' |16,3 |16,5 |10,6 |9,0 |8,4 |6,0 |5,2 |3,8 |– | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 6,6 |- style="background:#E9E9E9;" |[[Alþingiskosningar 2024]] |30. nóv 2024 |– |– | style="background:#F6CDCF;"| '''20,8''' |19,4 |15,8 |13,8 |12,1 |7,8 |4,0 |3,0 |2,3 |1,0<ref name=":7">[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] með 1,0% - [[Ábyrg framtíð]] með 0,0%</ref> | style="background:{{flokkslitur|Samfylkingin}};color:#FFFFFF;"| 1,4 |} {{röð|listi=[[Alþingiskosningar]]|fyrir=[[Alþingiskosningar 2024]]|eftir=''Alþingiskosningar 2032''}} == Tilvísanir == [[Flokkur:2028]] [[Flokkur:Alþingiskosningar]] e9b8dj0jw5rgesqonw565rwiob62e0z 0 184559 1981239 1898150 2026-09-30T14:59:42Z Stephan1000000 67773 fjöldi_þáttaraða = 13 | fjöldi_þátta = 135 1981239 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | mynd = American Horror Story (FX television series) red logo.svg | tegund = [[Hrollvekja]] | skapari = {{Plainlist| * [[Ryan Murphy]] * [[Brad Falchuk]]}} | land = [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | fjöldi_þáttaraða = 13 | fjöldi_þátta = 135 | lengd = 32–73 mínútur | framleiðsla = {{Plainlist| * Brad Falchuk Teley-Vision * {{nowrap|Ryan Murphy Television}} * [[20th Television]] }} | sjónvarpsstöð = [[FX (sjónvarpsstöð)|FX]] | fyrsti_þáttur = {{Start date|2011|10|5}} | síðasti_þáttur = {{End date|í dag}} }} '''''American Horror Story''''' ('''''AHS''''') eru bandarískir [[hrollvekja|hrollvekjuþættir]], búnir til af [[Ryan Murphy]] og [[Brad Falchuk]] fyrir sjónvarpsstöðina [[FX (sjónvarpsstöð)|FX]]. Hver þáttaröð er sjálfstæð smásería með nýjum persónum og söguþráðum, þó sumar fá innblástur frá raunverulegum atburðum.<ref>{{Cite web |last=Pehanick |first=Maggie |date=April 24, 2016 |title=The True Stories Behind 18 American Horror Story Characters |url=http://www.popsugar.com/entertainment/American-Horror-Story-Characters-Based-Real-People-36364636 |access-date=May 8, 2016 |website=Popsugar.com |archive-date=May 13, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160513153010/http://www.popsugar.com/entertainment/American-Horror-Story-Characters-Based-Real-People-36364636 |url-status=live }}</ref> == Þáttaraðir == {{Series overview | auxA = Title | color1 = #9A222A | link1 = | auxA1 = ''Murder House'' | episodes1 = 12 | start1 = {{Start date|2011|10|5}} | end1 = {{End date|2011|12|21}} | color2 = #14131A | link2 = | auxA2 = ''Asylum'' | episodes2 = 13 | start2 = {{Start date|2012|10|17}} | end2 = {{End date|2013|1|23}} | color3 = #662C35 | link3 = | auxA3 = ''Coven'' | episodes3 = 13 | start3 = {{Start date|2013|10|9}} | end3 = {{End date|2014|1|29}} | color4 = #095457 | link4 = | auxA4 = ''Freak Show'' | episodes4 = 13 | start4 = {{Start date|2014|10|8}} | end4 = {{End date|2015|1|21}} | color5 = #453C11 | link5 = | auxA5 = ''Hotel'' | episodes5 = 12 | start5 = {{Start date|2015|10|7}} | end5 = {{End date|2016|1|13}} | color6 = #DCC89F | link6 = | auxA6 = ''Roanoke'' | episodes6 = 10 | start6 = {{Start date|2016|9|14}} | end6 = {{End date|2016|11|16}} | color7 = #F6BB02 | link7 = | auxA7 = ''Cult'' | episodes7 = 11 | start7 = {{Start date|2017|9|5}} | end7 = {{End date|2017|11|14}} | color8 = #FF6048 | link8 = | auxA8 = ''Apocalypse'' | episodes8 = 10 | start8 = {{Start date|2018|9|12}} | end8 = {{End date|2018|11|14}} | color9 = #3C230D | link9 = | auxA9 = ''1984'' | episodes9 = 9 | start9 = {{Start date|2019|9|18}} | end9 = {{End date|2019|11|13}} | color10 = #0F5A90 | link10 = | auxA10A = ''Double{{nbsp}}Feature'' | auxA10Aspan = 2 | episodes10 = 10 | episodes10A = 6 | start10A = {{Start date|2021|8|25}} | end10A = {{End date|2021|9|22}} | episodes10B = 4 | start10B = {{Start date|2021|9|29}} | end10B = {{End date|2021|10|20}} | color11 = #DDEEF5 | link11 = | auxA11 = ''NYC'' | episodes11 = 10 | start11 = {{Start date|2022|10|19}} | end11 = {{End date|2022|11|16}} | color12 = #85BBDD | link12 = | auxA12A = ''Delicate'' | auxA12Aspan = 2 | episodes12 = 9 | episodes12A = 5 | start12A = {{Start date|2023|9|20}} | end12A = {{End date|2023|10|18}} | episodes12B = 4 | start12B = {{Start date|2024|4|3}} | end12B = {{End date|2024|4|24}} }} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{stubbur|sjónvarp}} [[Flokkur:Bandarískir sjónvarpsþættir]] a5fi89wtkm6tcxc9ck7m3tyvhgtimld 0 184989 1981286 1906508 2026-10-01T08:29:13Z Masae 538 1981286 wikitext text/x-wiki [[Mynd:CDP_IMG_4077.JPG|thumb|right|Kúrbítur með kúrbítsblómum á markaði á Ítalíu.]] '''Kúrbítur''' ([[ítalska]]: ''zucchini'') er [[ávöxtur]] [[dvergkúrbítur|dvergkúrbíts]] (''[[Cucurbita pelo]]'') sem er [[klifurjurt]] af [[graskersætt]]. Ávöxturinn er tekinn meðan hann er enn óþroskaður og hýðið er mjúkt. Þegar hann verður eldri líkist hann meira [[grænmergja|grænmergju]].<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/blogs/digin/2010/07/gareth-austin-marrows-and-cour.shtml |title=BBC Dig In blog |last1=Austin |first1=Gareth |date=July 23, 2010 |website=Dig in Blog |publisher=BBC |access-date=April 11, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.thegardenersalmanac.co.uk/Content/M/Marrow/Marrow.htm |title=The Gardener's Almanac, entry at "Marrow"|access-date=June 26, 2023}}</ref><ref>{{cite book|title=The Vegetable and Herb Expert|author=Dr. D.G. Hessayon|author-link = D. G. Hessayon|publisher=Expert Books|year=2009|location=London}}</ref> Hefðbundinn kúrbítur er grænn á lit, en til eru gul og rauðgul afbrigði.<ref name="illinois">{{cite web|url=http://urbanext.illinois.edu/veggies/ssquash.cfm|title=Summer Squash |publisher=[[University of Illinois]] Extension |access-date=September 15, 2013}}</ref> Fullvaxnir geta þeir orðið allt að meter að lengd, en eru yfirleitt teknir þegar þeir eru 15-25 cm.<ref>{{cite book|last=VanderBrug|first=Michael|title=The Timber Press Guide to Vegetable Gardening in the Midwest|year=2016|url=https://archive.org/details/timberpressguide0000vand}}</ref> Kúrbíturinn var fyrst ræktaður í [[Mílanó]] á 19. öld.<ref name="Harry S. Paris-2016">{{cite journal |author1=Teresa A. Lust |author2=Harry S. Paris |title=Italian horticultural and culinary records of summer squash (''Cucurbita pepo'' Cucurbitaceae) and emergence of the zucchini in 19th-century Milan |journal=Annals of Botany |date=2016 |volume=118 |issue=1 |pages=53–69|doi=10.1093/aob/mcw080 |pmid=27343231 |pmc=4934399 }}</ref> Hann er afkomandi nytjajurtar sem fyrst var ræktuð í [[Miðameríkumenningin|Mið-Ameríku]] fyrir 7000 árum.<ref>{{Cite web|title=Cucurbits|url=https://www.hort.purdue.edu/newcrop/1492/cucurbits.html|access-date=January 3, 2021|website=www.hort.purdue.edu}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Grænmeti]] [[Flokkur:Dvergkúrbítur]] [[Flokkur:Graskersætt]] 7du0d48vojqhww1s2ax5r77qwnlguqr 0 192354 1981279 1981208 2026-09-30T23:12:52Z Nipas2 54688 /* Liðin */ 1981279 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2001 | mynd = | ár = '''2001''' | Meistarar = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | upp um deild = '''{{Lið Þróttur_R.}}''' | spilaðir leikir = 47 | mörk skoruð = 255 (5.43 m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] ({{Lið Haukar}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 20. sinn árið '''2001'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] |style="text-align: left;"|[[Brynja Guðjónsdóttir]] | 7. sæti, [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|Landssímad.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] og [[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðs.) | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | [[Sandgerði]], [[Keflavík]], [[Garði]] | [[Sandgerðisvöllur]]<br/>[[Keflavíkurvöllur|Sparisjóðsvöllurinn]] [[Nesfisk-völlurinn]] |style="text-align: left;"|[[Reynir Þór Ragnarsson]], [[Kolbrún Ida Harðardóttir]] (aðs.) | 3. sæti í 1. deild A rið. |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur_R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] |style="text-align: left;"|Rafal Ulatowski | 2. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. d. úrslit]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||12||10||0||2||41||11||30||'''30''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||10||0||2||40||17||23||'''30''' |- |3||| ||[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||12||7||0||5||59||26||33||'''21''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||{{Lið Fjölnir}} ||12||3||0||9||32||46||-14||'''9''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||0||0||12||6||78||-72||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|A riðill 1!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||1-3||9-0||2-7||0-1 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||5-2||'''XXX'''||4-0||2-1||1-2 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} |0-4||0-6||'''XXX'''||1-9||1-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||7-1||1-2||7-1||'''XXX'''||5-1 |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||9-3||1-0||7-1||2-1||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|A riðill 2!!Fjö!!Hau!!HK/V!!RKV!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||'''XXX'''||—||5-1||—||1-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||4-1||'''XXX'''||—||5-1||— |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||—||0-6||'''XXX'''||—||0-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] ||7-3||—||12-1||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Þróttur_R.}} ||—||1-3||—||5-1||'''XXX''' |} |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=200| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Hjalti Heiðar Þorkelsson]] | 3. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] | [[Stöðvarfjörður]] | [[Grænafellsvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Bjarni Guðmundur Bjarnason]] | 2. sæti, C riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] |style="text-align: left;"|[[Nihad Hasecic]] | 3. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] |style="text-align: left;"|[[Alfreð Guðmundsson]] | 4. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000#Úrslitakeppnin|1. deild úrslit]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||6||4||1||1||18||8||10||'''13''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2001#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}''' ||6||4||1||1||15||7||8||'''13''' |- |3|| ||[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||6||3||0||3||18||11||7||'''9''' |- |4|| ||[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||6||0||0||6||3||28||-25||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|B riðill!!H/H!!KVA!!Sin!!Tin |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]]/[[Höttur]] ||'''XXX'''||1-4||0-2||1-6 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]] ||10-1||'''XXX'''||1-2||3-1 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||3-0||4-1||'''XXX'''||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||4-0||2-0||3-2||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð , ''25. ágúst 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. ágúst 2001<br />14:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Þróttur_R.}} |úrslit= 7 – 3 |lið2= {{Lið Tindastóll}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=675649&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Jóna Soffía Baldursdóttir|J.S. Baldursdóttir]] {{mark|25}}<nowiki></nowiki><br>[[Hjálmdís Zoéga|H. Zoéga]] {{mark|34}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|57}}<nowiki></nowiki><br>[[Jakobína Gunnarsdóttir|J. Gunnarsdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki><br>[[Íris Björk Eysteinsdóttir|Í.B. Eysteinsdóttir]] {{mark|84}} |mörk2= [[Birna Eiríksdóttir|B. Eiríksdóttir]] {{mark|28}}<nowiki></nowiki>[[Rannveig Gísladóttir|H.G. Harðardóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Brynhildur Erla Jakobsdóttir|B.E. Jakobsdóttir]] {{mark|81}} |leikvangur= [[Þróttarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 25. ágúst 2001<br />17:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 3 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=644920&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= [[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|27}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|60}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásdís Petra Oddsdóttir|Á.P. Oddsdóttir]] {{mark|86}} |leikvangur= [[Mánavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Jóhann Pétur Jóhannsson]] |}} 2. umferð , ''28. ágúst 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Tindastóll}} |úrslit= 0 – 5 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=653046&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|76}}<nowiki></nowiki><br>[[Björk Einarsdóttir|B. Björk Einarsdóttir]] {{mark|88}} |leikvangur= [[Sauðárkróksvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Helgason (dómari)|Gunnar Helgason]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. ágúst 2001<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 4 – 1 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577564&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|15}}<nowiki></nowiki>[[Eva Sif Jóhannsdóttir|E.S. Jóhannsdóttir]] {{mark|23}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|37}}<nowiki></nowiki><br>[[Bergrún Sigr Benediktsdóttir|B.S. Benediktsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|59}} |mörk2= [[Guðrún Ása Jóhannsdóttir|G.Á. Jóhannsdóttir]] {{mark|45}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Svanlaugur Þorsteinsson]] |}} === Úrslit === Lau ''1. september 2001''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 1. september 2001<br />17:15 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 3 – 4 |lið2= {{Lið Þróttur_R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=577556&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|17}}<nowiki></nowiki>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir|F.D. Friðriksdóttir]] {{mark|108|víti}} |mörk2= [[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|30}}<nowiki></nowiki>[[Anna Björg Björnsdóttir|A.B. Björnsdóttir]] {{mark|80}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|97}}<nowiki></nowiki><br>[[Hildur Dagný Kristjánsdóttir|H.D. Kristjánsdóttir]] {{mark|112}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Sigurður Óli Þórleifsson]] |}} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 15. september 2001''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2001|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=683|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2001<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið FH}} |úrslit= 2 – 1 |lið2= {{Lið Haukar}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8101 Leikskýrsla] |mörk1= [[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki>[[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|26}} |mörk2= [[Ásdís Petra Oddsdóttir|A.P. Oddsdóttir]] {{mark|79}} |leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Gunnar Sverrir Gunnarsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 2001<br />13:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Haukar}} |úrslit= 0 – 3 |lið2= {{Lið FH}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=8102 Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= [[Hanna Guðrún Stefánsdóttir|H.G. Stefánsdóttir]] {{mark|20}}<nowiki></nowiki>[[Olga Steinunn Stefánsdóttir|O.S. Stefánsdóttir]] {{mark|38}}<br>[[Valdís Rögnvaldsdóttir|V. Rögnvaldsdóttir]] {{mark|44}} |leikvangur= [[Ásvellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Hans Kristján Scheving]] |}} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Fjóla Dröfn Friðriksdóttir - Haukar 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=22323|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref> | {{Lið Haukar}} | 22 | | 15 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Lilja Íris Gunnarsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Lilja Íris Gunnarsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=4996|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref> | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 18 | | 10 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Nína Ósk Kristinsdóttir]]'''<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Nína Ósk Kristinsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13296|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref> | | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 16 | | 12 |- | '''4''' | [[Anna Björg Björnsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Anna Björg Björnsdóttir - Þróttur_R. 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=13220|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref> | {{Lið Þróttur_R.}} | 13 | | 9 |- | '''5''' | [[Hildur Dagný Kristjánsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Hildur Dagný Kristjánsdóttir Þróttur R. 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=8855|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=29. september 2026}}</ref> | {{Lið Þróttur_R.}} | 9 | | 13 |- | '''6''' | [[Inga Lára Jónsdóttir]]<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - leikmenn, Inga Lára Jónsdóttir - RKV 2001|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=18569|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=25. ágúst 2026}}</ref> | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 9 | | 16 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|1. deild kvenna 2000]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2002]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187744&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 A riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187750&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 B riðill|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=187756&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2001 úrslit|work=KSÍ|accessdate=8. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2001.html|title=Ladies Competitions 2001 - Women's Second Division (1. deild kvenna)|accessdate=8. ágúst 2026|language=en}} * {{cite web|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom01.html|title=Iceland - Women's Premier League 2001 and 1st division||work=rsssf|accessdate=8. ágúst 2026|language=en}} {{Knattspyrna á Íslandi 2001}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 1oiabbvlkgfy48mwb8t6zlh1ztgz5wu 0 192555 1981268 1980599 2026-09-30T22:02:55Z Torfifagri 33930 Bætti við flokknum Íslenskar barnaplötur. 1981268 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Nú er ég klæddur og kominn á ról | týpa = Breiðskífa | flytjandi = Megas | kápa = | kápa_alt = | kápa_texti = | gefin_út = 1978 | tekin_upp = | vettvangur = | hljóðver = Hljóðriti | stefna = [[Popptónlist|Popp]] | lengd = 42:11 | tungumál = | útgefandi = Iðunn | leikstjóri = | upptökustjóri = Jónas R. Jónsson | samansafn = | tímaröð = | síðasti_titill = ''[[Á bleikum náttkjólum]]'' | síðasta_ár = 1977 | ár = 1978 | næsti_titill = ''[[Drög að sjálfsmorði]]'' | næsta_ár = 1979 | misc = | litakóði = }} '''''Nú er ég klæddur og kominn á ról''''' er fimmta breiðskífa [[Megas]]ar, gefin út árið [[1978]] og á geisladisk [[1996]] og aftur [[2002]] með sjö aukalögum. Á plötunni syngur Megas íslensk barnalög og eru tveir hljóðfæraleikarar honum til halds og trausts, þau Guðný Guðmundsdóttir og Scott Gleckler. Lög og textar eru eftir ýmsa höfunda eða eru þjóðlög / þjóðvísur / þjóðkvæði. == Lagalisti == {{Lagalisti | headline = Hlið A | title1 = I. þáttur - Largetto <br> Morgunþema - Nú er ég klæddur - Vertu Guð faðir - Guð gaf mér eyra | length1 = 06:26 | title2 = II. þáttur - Andante allegro Útgönguþema - Nú tjaldar foldin fríða - Siggi var úti - Pisspiss og pelamál - Guttavísur - Það er leikur að læra - Hann Tumi fer á fætur - Hættu að gráta hringagná - Aravísur - Maðurinn með hattinn - Óli skans | length2 = 15:21 |total_length = 21:47 }} {{Lagalisti | headline = Hlið B | title3 = III. þáttur - Allegro scherzando Þyrnirós - Í grænni lautu - Ugla sat á kvisti - Inn og út um gluggann - Það búa litlir dvergar - Fram fram fylking - Nú skal segja - Bimmbirimmbirimmbamm - Í skóginum - Göngum göngum - Ókíkókí | length3 = 08:20 | title4 = IV. þáttur - Grave horrible/allegro Kvöldþema - Grenjar kenjakrakkinn minn - Karlinn undir klöppunum - Ókindarkvæði - Farðu að sofa blessað barnið smáa - Sofðu nú svínið þitt - Í bólinu - Bíbí og blaka | length4 = 12:04 |total_length = 20:24 }} {{Lagalisti | headline = Aukalög 2002 | title1 = Krummi svaf | lyrics1 = Jón Thoroddsen | music1 = Megas | length1 = 03:26 | title2 = Piss piss og pelamál | lyrics2 = húsgangur | music2 = Megas | length2 = 01:21 | title3 = Presturinn í stólinn sté | lyrics3 = húsgangur | music3 = Megas | length3 = 01:15 | title4 = Bráðum kemur betri tíð | lyrics4 = Halldór Laxness | music4 = Megas | length4 = 02:01 | title5 = Heilræði (ultimatum) | lyrics5 = Megas | music5 = Megas | length5 = 02:16 | title6 = Vöggutrass | music6 = Megas | length6 = 01:22 | title7 = Gælutón | music7 = Megas | length7 = 03:15 |total_length = 14:56 }} == Hljóðfæraleikur == *Megas: Söngur *Guðný Guðmundsdóttir: fiðla og lágfiðla *Scott Gleckler: kontrabassi, hnéfiðla, harmoníum, píanó, gítarar, flauta, ásláttur og trommur, seleste, synthesizer. ==Annað== *Útsetningar: Megas, Guðný og Scott. Sá síðastnefndi á allan heiður af útsetningu fjórða þáttar. *Upptökumaður: Jónas R. Jónsson. *Hljóðblöndun: Jónas, Megas og Scott. *Hönnun umslags: Egill Eðvarðsson. *Ljósmyndir: Ímynd. *Útgefandi: Iðunn [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Íslenskar breiðskífur]] [[Flokkur:Íslenskar barnaplötur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1978]] s4i1laq9c9ftoti9ni5lbu8eqskza7t 0 192722 1981256 1979275 2026-09-30T17:56:17Z Spreyazz 121318 Rammi fyrir OL 1981256 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |nafn=Oskar Lange |mynd=Oskar Lange 20-65.jpg |þjóðerni=[[Póland|Pólskur]] |fæðingardagur=[[27. júlí]] [[1904]] |dauðadagur={{Dánardagur og aldur|1965|10|2|1904|7|27}} |fæðingarstaður=[[Tomaszów Mazowiecki]], [[Pólland|Póllandi]], |dauðastaður=[[Lundúnir|Lundúnum]], [[England]]i |þekktur_fyrir=''[[Lange modelið]]'', ''[[]]'' |foreldrar=[[Artur Juliusz Lange]] [[Sophie Albertine Rosner]] |maki=[[Irene Oderfeld]] |háskóli=[[]]<br>[[]]<br>[[]] |börn = }} '''Oskar Ryszard Lange''' (27. júlí 1904 – 2. október 1965) var pólskur hagfræðingur, stjórnmálamaður og diplómat. Hann er þekktastur fyrir framlag sitt til umræðunnar um sósíalíska hagstjórn og svokallaðan markaðssósíalisma. Lange reyndi að sýna fram á að hægt væri að sameina opinbert eignarhald á helstu framleiðsluþáttum við verðkerfi sem líktist markaði.<ref>J. E. King, „Non-Marxian Socialism,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 191.</ref> == Uppruni og menntun == Oskar Ryszard Lange fæddist 27. júlí 1904 í Tomaszów Mazowiecki, textílbæ nálægt [[Łódź]] í þeim hluta [[Pólland|Póllands]] sem þá laut stjórn [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæmisins]].<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica'', https://www.britannica.com/money/Oskar-Ryszard-Lange.</ref> Faðir hans var textílkaupmaður.<ref>„Oskar R. Lange, 1904–1965,“ ''History of Economic Thought Website'', https://www.hetwebsite.net/het/profiles/lange.htm.</ref> Hann lagði stund á lögfræði og hagfræði við háskólann í Poznań og síðar í [[Kraká]], þar sem hann lauk meistaragráðu í lögfræði árið 1927 og doktorsgráðu árið eftir. Doktorsritgerð hans fjallaði um hagsveiflur í Póllandi.<ref>Stanislaw Wellisz, „Lange, Oskar,“ í ''International Encyclopedia of the Social Sciences'', https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/lange-oskar.</ref> Um hríð starfaði hann hjá vinnumálaráðuneytinu í [[Varsjá]], en var síðan ráðinn til Kraká, fyrst sem rannsóknaraðstoðarmaður og síðar sem lektor.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> == Árin í Bandaríkjunum == Styrkur frá Rockefeller-stofnuninni gerði Lange kleift að fara til Bretlands og Bandaríkjanna á fjórða áratugnum. Þar nam hann á Englandi og heimsótti fjölda bandarískra háskóla.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> Árið 1936 varð hann lektor við Michigan-háskóla og settist alfarið að í Bandaríkjunum árið eftir.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> Frá 1938 kenndi hann hagfræði og tölfræði við [[Chicago-háskóli|Chicago-háskóla]], þar sem hann varð prófessor árið 1943 og starfaði til ársins 1945.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref><ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library, Special Collections Research Center, https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.LANGE.</ref> Þetta voru afkastamestu ár hans sem fræðimanns. Verkið „Marxian Economics and Modern Economic Theory“ kom út árið 1935. Tvískipta greinin þar sem hann setti fram líkan sitt af markaðssósíalisma, „On the Economic Theory of Socialism,“ birtist svo árin 1936–37, og var hún endurútgefin á bókarformi árið 1938 í safnriti sem Benjamin E. Lippincott ritstýrði.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref><ref>Oskar Lange, „On the Economic Theory of Socialism,“ í ''On the Economic Theory of Socialism'', ritstj. Benjamin E. Lippincott (New York: McGraw-Hill, 1938), 57–143.</ref> Árið 1942 ritstýrði Lange, ásamt Francis McIntyre og Theodore O. Yntema, safnritinu ''Studies in Mathematical Economics and Econometrics''.<ref>Oskar Lange, Francis McIntyre og Theodore O. Yntema (ritstj.), ''Studies in Mathematical Economics and Econometrics'' (Chicago: University of Chicago Press, 1942).</ref> Sama áratug, árið 1943, fengu hann og eiginkona hans bandarískan ríkisborgararétt.<ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library.</ref> == Sendiherra og fulltrúi hjá Sameinuðu þjóðunum == Á stríðsárunum hélt Lange áfram þátttöku sinni í pólskum stjórnmálum. Hann sleit tengslin við pólsku útlagastjórnina í [[London]] og studdi þess í stað Lublin-nefndina, sem naut stuðnings [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]], og árið 1944 gegndi hann hlutverki milligöngumanns milli Franklins D. Roosevelt og [[Jósef Stalín|Jósefs Stalín]] um framtíð Póllands að stríði loknu.<ref>„Oskar R. Lange, 1904–1965,“ ''History of Economic Thought Website''.</ref> Árið 1945 afsalaði hann sér bandarískum ríkisborgararétti og tók aftur upp þann pólska. Sama ár varð hann fyrsti sendiherra Póllands í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] eftir stríð, stöðu sem hann gegndi til ársins 1946.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> Í kjölfarið sat hann sem fulltrúi Póllands í [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna|öryggisráði Sameinuðu þjóðanna]] árin 1946–47<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> og gegndi formennsku í ráðinu í ágúst 1946 og aftur í júlí 1947.<ref>''Repertoire of the Practice of the Security Council, 1946–1951'' (New York: Sameinuðu þjóðirnar), yfirlit yfir forsetatíð ráðsins, https://main.un.org/securitycouncil/sites/default/files/repertoire_1946_1951.pdf.</ref> == Störf í Póllandi == Í lok fimmta áratugarins, þegar stalínisminn fór að herða tök sín á menntalífi Póllands, var Lange kallaður heim og gegndi í fyrstu aðeins minniháttar akademískri stöðu.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''The Concise Encyclopedia of Economics'', Econlib, https://www.econlib.org/library/Enc/bios/Lange.html.</ref> Þó leið ekki á löngu þar til hann fór aftur að tvinna saman akademísk störf og háttsett opinber embætti. Árið 1949 tók hann við prófessorsstöðu við Aðalskóla áætlanagerðar og tölfræði (SGPiS) í Varsjá, og árið 1952 var hann skipaður rektor skólans, stöðu sem hann gegndi til 1955.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> Samhliða þessu kenndi hann tölfræði og sögu hagfræðinnar við fræðslustofnun [[Sameinaði pólski verkamannaflokkurinn|Pólska sameinaða verkamannaflokksins]]. Síðar færði hann sig yfir í [[Háskólinn í Varsjá|Háskólann í Varsjá]], þar sem hann gegndi fyrstu prófessorsstöðunni í stjórnmálahagfræði sem stofnuð var í Póllandi.<ref>Edward Łukawer, „Oskar Lange,“ ''Gospodarka Narodowa'', nr. 10 (2005): 78–95.</ref> Eftir pólitísku þíðuna árið 1956 jókst gagnrýni á áætlunarbúskapinn, sem leiddi til þess að efnahagsráð var stofnað með Lange sem formann og Czesław Bobrowski sem varaformann. Ráðið setti saman tvö skjöl sem áttu að leggja grunninn að umbótum á áætlunarbúskapnum, en lítið varð úr framkvæmdum á þeirri stefnu.<ref>Łukawer, „Oskar Lange.“</ref> Á síðustu æviárum sínum var Lange jafnframt varaformaður pólska ríkisráðsins.<ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library.</ref> Lange lést í London 2. október 1965, sextíu og eins árs að aldri.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> == Breit–Lange líkanið == Fyrsta líkan Lange um markaðssósíalisma samdi hann ásamt Marek Breit á pólsku árið 1934, og var það talsvert frábrugðið því líkani sem hann setti fram tveimur árum síðar. Í Breit–Lange líkaninu var framleiðslan í höndum sjálfstýrðra fyrirtækja. Aðild að þeim var öllum opin, og hver starfsmaður hafði skilyrðislausan rétt til að ganga í hvaða fyrirtæki sem var eða yfirgefa það. Þetta frjálsa aðgengi átti sjálfkrafa að brjóta niður einokunarvald, auk þess sem það veitti ríkisbanka sósíalismans tilbúinn mælikvarða á fjárfestingu — því aðstreymi starfsfólks gaf til kynna hversu mikil eftirspurn væri eftir vörum og þjónustu viðkomandi fyrirtækis. Líkanið sótti í hugmyndir sem rekja má aftur til Eugen Dühring og Theodor Hertzka.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 193.</ref> == Markaðssósíalismi og útreikningsdeilan == Umræðan sem Lange tók þátt í hafði meðal annars verið mótuð af Ludwig von Mises og Friedrich Hayek. Mises hélt því fram að án markaða fyrir framleiðslugæði væri ekki hægt að reikna út raunverulegan framleiðslukostnað eða bera saman ólíka nýtingu auðlinda, en að mati Hayeks gætu miðlæg skipulagsyfirvöld aldrei safnað og unnið úr öllum þeim upplýsingum sem markaðurinn miðlaði í gegnum verð.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 190.</ref> Kjarninn í hugmyndafræði Lange var sá að sósíalískt hagkerfi gæti notað markaði og verð án þess að hafna opinberu eignarhaldi á helstu framleiðslutækjum. Í líkani hans hefðu neytendur og launafólk valfrelsi á mörkuðum fyrir neysluvörur og vinnuafl, en framleiðslutæki og náttúruauðlindir væru í eigu ríkisins — þannig reyndi hann að sameina markaðskerfi við sósíalískt eignarhald.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Miðlæg skipulagsnefnd gegndi mikilvægu hlutverki í hugmyndum Lange. Hlutverk hennar var ekki endilega að ákveða alla framleiðslu beint, heldur að setja verð á framleiðslugæði og auðlindir, sem stjórnendur fyrirtækja ættu síðan að haga framleiðslu sinni eftir eins og um gefna stærð væri að ræða. Markmiðið var að lágmarka meðalkostnað og framleiða þar til verð jafnaðist á við jaðarkostnað, og ef skortur eða offramboð kæmi fram ætti skipulagsnefndin að breyta verði þar til jafnvægi næðist.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Þessu ferli var oft lýst sem aðferð reynslu og villu. Að mati Lange þyrfti skipulagsnefndin ekki að leysa gríðarstórt kerfi jafna fyrirfram, heldur gæti hún fylgst með skorti og umframbirgðum og leiðrétt verð smám saman. King lýsir þessu þannig að nefndin hafi gegnt svipuðu hlutverki og uppboðshaldari í walrasísku jafnvægislíkani.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Hugmyndir Lange höfðu mikil áhrif, enda sýndu þær fram á mögulega millileið milli hreinnar miðstýringar og kapítalísks markaðsbúskapar, og urðu hluti af kenningum um markaðssósíalisma þar sem markaðir eru notaðir til að samræma ákvarðanir en eignarhald og fjárfesting eru að miklu leyti samfélagsleg eða ríkisleg. Gagnrýnendur, einkum úr austurríska hagfræðiskólanum, bentu þó síðar á ýmsa veikleika í líkaninu og töldu að það gerði of mikið ráð fyrir að rétt verð og nauðsynleg þekking væru þegar til staðar. Hayek lagði þar sérstaka áherslu á að samkeppni væri ekki aðeins leið til að ná jafnvægi, heldur ferli þar sem þekking skapast og dreifist.<ref>P. J. Boettke og P. T. Leeson, „The Austrian School of Economics: 1950–2000,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 448.</ref> Þrátt fyrir gagnrýnina er Lange enn mikilvægur í sögu hagfræðinnar, enda sýnir framlag hans hvernig hagfræðingar reyndu að beita nýklassískri verðkenningu á spurningar um sósíalisma, skipulagningu og hagkvæma nýtingu auðlinda. Umræða hans við Mises og Hayek er því ekki aðeins hluti af sögu sósíalískrar hagfræði, heldur einnig mikilvægur kafli í þróun kenninga um markaði, upplýsingar og efnahagslega ákvarðanatöku. == Velferðarhagfræði == Lange var einn þeirra hagfræðinga sem færðu [[velferðarhagfræði]] í formlegan stærðfræðilegan búning á fjórða og fimmta áratugnum. Ásamt Abba Lerner og Maurice Allais er honum þakkað fyrir að hafa fyrstur sett fram sannanir fyrir grundvallarsetningunum tveimur í velferðarhagfræði. Sú fyrri segir að hvert samkeppnisjafnvægi sé [[Pareto-hagkvæmni|Pareto-hagkvæmt]], það er að ekki sé hægt að bæta hag neins án þess að skerða hag annars. Sú síðari segir að öllum Pareto-hagkvæmum niðurstöðum megi ná sem samkeppnisjafnvægi, sé upphaflegri eign þátttakenda endurdreift.<ref>S. Abu Turab Rizvi, „Postwar Neoclassical Microeconomics,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 379.</ref> Grein hans „The Foundations of Welfare Economics,“ sem birtist í ''Econometrica'' árið 1942, var meðal þeirra verka sem mörkuðu nauðsynleg skilyrði fyrir hagkvæmustu nýtingu auðlinda, ásamt verkum þeirra Abram Bergson og Gerard Debreu. Þessar niðurstöður voru notaðar til að sýna fram á að ytri áhrif valda frávikum frá samfélagslegu kjörstöðunni, og að skattar, niðurgreiðslur og reglugerðir geti samræmt ákvarðanir einkaaðila við hagsmuni samfélagsins. Verkin byggðu á grunni sem Arthur Cecil Pigou hafði lagt með greiningu sinni á markaðsbresti, en á meðan Pigou studdist einkum við rökfærslu beittu Lange og samtímamenn hans stærðfræðilegum aðferðum til að sanna niðurstöðurnar.<ref>Steven G. Medema, „The Economic Role of Government in the History of Economic Thought,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 440.</ref> Lange og Lerner notuðu setningarnar einnig í pólitískum tilgangi, sem rök fyrir efnahagslegri áætlanagerð og markaðssósíalisma.<ref>Rizvi, „Postwar Neoclassical Microeconomics,“ 379.</ref> == Endurvakning almennrar jafnvægiskenningar == Almenna jafnvægiskenningin eftir [[Léon Walras]] féll að mestu leyti í dvala eftir dauða hans árið 1910, og um 1930 höfðu fáir hagfræðingar lesið verk hans. Mark Blaug telur Lange, ásamt [[John Hicks]], Harold Hotelling og [[Paul Samuelson]], til þeirra sem lyftu kenningunni aftur í fremstu röð hagfræðinnar á fjórða áratugnum. Í höndum þessara talsmanna Walras var almennt jafnvægi meðhöndlað sem nokkuð raunhæf lýsing á markaðshagkerfi, sem mætti beita á hagnýt álitamál á borð við það hvort markaðssósíalismi væri framkvæmanlegur. Þessari nálgun var stillt upp á móti formlegri stærðfræðilegri meðhöndlun stærðfræðinga í Vínarborg. Sú síðarnefnda lagði spurningar um raunhæfni til hliðar og lagði þess í stað grunninn að síðari rannsóknum þeirra Kenneth Arrow og Gerard Debreu.<ref>Mark Blaug, „The Formalist Revolution of the 1950s,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 400.</ref> == Lögmál Says og verðsveigjanleiki == Lange vann einnig að tengslunum á milli hagfræði [[John Maynard Keynes]] og eldri jafnvægiskenninga. Í greininni „Say's Law: A Restatement and Criticism“ (1942) rannsakaði hann hvað fælist í klassísku fullyrðingunni um að framboð skapi sína eigin eftirspurn í hagkerfi sem notar peninga. Þar gerði hann jafnframt greinarmun á þeim tilvikum þar sem lögmálið gildir og þar sem það gildir ekki. Í bókinni ''Price Flexibility and Employment'' (1944) greindi hann síðan hvort lækkandi verðlag og laun gætu ein og sér nægt til að koma aftur á fullri atvinnu.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> == Kennslurit og stýrifræði == Eftir endurkomu sína til Póllands snerust ritstörf Lange meira að kennslu og kerfisbundinni framsetningu. Hann gaf út ''Introduction to Econometrics'' árið 1958, og árið 1959 kom út fyrsta bindið af ''Political Economy''. Það síðarnefnda er almennt talið hans helsta síðara verk og vakti töluverðar umræður meðal pólskra hagfræðinga.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref><ref>Łukawer, „Oskar Lange.“</ref> Hann starfaði einnig við tölfræði, stærðfræðilega bestun og efnahagslega stýrifræði, þar sem litið er á hagkerfið sem kerfi sem stýrir sér sjálft í gegnum endurgjöf. Bók hans ''Introduction to Economic Cybernetics'' kom síðan út á ensku árið 1970, fimm árum eftir dauða hans.<ref>Oskar Lange, ''Introduction to Economic Cybernetics'' (Oxford: Pergamon Press, 1970).</ref> == Tölvur og áætlanagerð == Síðasta verulega framlag Lange sneri aftur að vandanum við efnahagslega útreikninga. Í líkani hans frá fjórða áratugnum þurfti miðlæg skipulagsnefnd að finna rétt verð með aðferð reynslu og villu. Í greininni „The Computer and the Market,“ sem skrifuð var stuttu fyrir dauða hans en gefin út árið 1967, hélt hann því hins vegar fram að rafeindatölvur hefðu gert mögulegt að leysa skipulagsvandann beint, svo ekki væri lengur þörf á hermdum markaði. Á síðustu árum sínum var Lange því ekki lengur markaðssósíalisti, frekar en samlandi hans [[Michał Kalecki]].<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 195.</ref><ref>Oskar Lange, „The Computer and the Market,“ í ''Socialism, Capitalism and Economic Growth: Essays Presented to Maurice Dobb'', ritstj. C. H. Feinstein (Cambridge: Cambridge University Press, 1967).</ref> == Viðurkenningar == Lange var gerður að heiðursfélaga hjá Institute of Social Studies í Haag árið 1962.<ref>„Oskar Lange,“ International Institute of Social Studies, Erasmus University Rotterdam, https://www.iss.nl/en/about-iss/organization/honorary-fellows/oskar-lange{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}.</ref> Hagfræðiakademían í [[Wrocław]] bar nafn hans frá 1974 þar til nafni hennar var breytt árið 2008.<ref>„History of the Wrocław University of Economics and Business,“ Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, https://uew.pl/en/strategy-2030-history-of-wueb/.</ref> == Helstu rit == * „Marxian Economics and Modern Economic Theory“ (1935) * ''On the Economic Theory of Socialism'' (1938; byggt á greinum frá 1936–37) * „Say's Law: A Restatement and Criticism“ (1942) * „The Foundations of Welfare Economics“ (1942) * ''Price Flexibility and Employment'' (1944) * ''Introduction to Econometrics'' (1958) * ''Political Economy'', 1. bindi (1959) * „The Computer and the Market“ (1967) * ''Introduction to Economic Cybernetics'' (1970) == Heimildir == <references /> == Heimildaskrá == * Blaug, Mark. „The Formalist Revolution of the 1950s.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 395–410. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Boettke, Peter J. og Peter T. Leeson. „The Austrian School of Economics: 1950–2000.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 445–453. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * King, J. E. „Non-Marxian Socialism.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 184–200. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Łukawer, Edward. „Oskar Lange.“ ''Gospodarka Narodowa'', nr. 10 (2005): 78–95. * Medema, Steven G. „The Economic Role of Government in the History of Economic Thought.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 428–444. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Rizvi, S. Abu Turab. „Postwar Neoclassical Microeconomics.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 377–394. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Wellisz, Stanislaw. „Lange, Oskar.“ Í ''International Encyclopedia of the Social Sciences''. == Tenglar == * [https://www.hetwebsite.net/het/profiles/lange.htm Oskar Lange á History of Economic Thought Website] * [https://www.britannica.com/money/Oskar-Ryszard-Lange Oskar Ryszard Lange í Encyclopædia Britannica] {{DEFAULTSORT:Lange, Oscar Richard}} {{fd|1904|1965}} [[Flokkur:Pólskir hagfræðingar]] ef8lnmgpnuujt6956mhw0r7k93v2xfy 1981296 1981256 2026-10-01T11:52:45Z Spreyazz 121318 Lagfæring á infobox 1981296 wikitext text/x-wiki {{Infobox person |nafn=Oskar Lange |mynd=Oskar Lange 20-65.jpg |þjóðerni=[[Pólland|Pólskur]] |fæðingardagur=[[27. júlí]] [[1904]] |dauðadagur={{Dánardagur og aldur|1965|10|2|1904|7|27}} |fæðingarstaður=[[Tomaszów Mazowiecki]], [[Pólland|Póllandi]], |dauðastaður=[[Lundúnir|Lundúnum]], [[England]]i |þekktur_fyrir=''[[Lange líkanið]]'', ''[[Markaðssósíalismi]]'', ''[[velferðarhagfræði|velferðarhagfræðinnar]]'' |foreldrar=[[Artur Juliusz Lange]] [[Sophie Albertine Rosner]] |maki=[[Irene Oderfeld]] |háskóli=[[Jagellónski háskólinn í Kraká]] |börn = }} '''Oskar Ryszard Lange''' (27. júlí 1904 – 2. október 1965) var pólskur hagfræðingur, stjórnmálamaður og diplómat. Hann er þekktastur fyrir framlag sitt til umræðunnar um sósíalíska hagstjórn og svokallaðan markaðssósíalisma. Lange reyndi að sýna fram á að hægt væri að sameina opinbert eignarhald á helstu framleiðsluþáttum við verðkerfi sem líktist markaði.<ref>J. E. King, „Non-Marxian Socialism,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 191.</ref> == Uppruni og menntun == Oskar Ryszard Lange fæddist 27. júlí 1904 í Tomaszów Mazowiecki, textílbæ nálægt [[Łódź]] í þeim hluta [[Pólland|Póllands]] sem þá laut stjórn [[Rússneska keisaradæmið|rússneska keisaradæmisins]].<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica'', https://www.britannica.com/money/Oskar-Ryszard-Lange.</ref> Faðir hans var textílkaupmaður.<ref>„Oskar R. Lange, 1904–1965,“ ''History of Economic Thought Website'', https://www.hetwebsite.net/het/profiles/lange.htm.</ref> Hann lagði stund á lögfræði og hagfræði við háskólann í Poznań og síðar í [[Kraká]], þar sem hann lauk meistaragráðu í lögfræði árið 1927 og doktorsgráðu árið eftir. Doktorsritgerð hans fjallaði um hagsveiflur í Póllandi.<ref>Stanislaw Wellisz, „Lange, Oskar,“ í ''International Encyclopedia of the Social Sciences'', https://www.encyclopedia.com/social-sciences/applied-and-social-sciences-magazines/lange-oskar.</ref> Um hríð starfaði hann hjá vinnumálaráðuneytinu í [[Varsjá]], en var síðan ráðinn til Kraká, fyrst sem rannsóknaraðstoðarmaður og síðar sem lektor.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> == Árin í Bandaríkjunum == Styrkur frá Rockefeller-stofnuninni gerði Lange kleift að fara til Bretlands og Bandaríkjanna á fjórða áratugnum. Þar nam hann á Englandi og heimsótti fjölda bandarískra háskóla.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> Árið 1936 varð hann lektor við Michigan-háskóla og settist alfarið að í Bandaríkjunum árið eftir.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> Frá 1938 kenndi hann hagfræði og tölfræði við [[Chicago-háskóli|Chicago-háskóla]], þar sem hann varð prófessor árið 1943 og starfaði til ársins 1945.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref><ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library, Special Collections Research Center, https://www.lib.uchicago.edu/e/scrc/findingaids/view.php?eadid=ICU.SPCL.LANGE.</ref> Þetta voru afkastamestu ár hans sem fræðimanns. Verkið „Marxian Economics and Modern Economic Theory“ kom út árið 1935. Tvískipta greinin þar sem hann setti fram líkan sitt af markaðssósíalisma, „On the Economic Theory of Socialism,“ birtist svo árin 1936–37, og var hún endurútgefin á bókarformi árið 1938 í safnriti sem Benjamin E. Lippincott ritstýrði.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref><ref>Oskar Lange, „On the Economic Theory of Socialism,“ í ''On the Economic Theory of Socialism'', ritstj. Benjamin E. Lippincott (New York: McGraw-Hill, 1938), 57–143.</ref> Árið 1942 ritstýrði Lange, ásamt Francis McIntyre og Theodore O. Yntema, safnritinu ''Studies in Mathematical Economics and Econometrics''.<ref>Oskar Lange, Francis McIntyre og Theodore O. Yntema (ritstj.), ''Studies in Mathematical Economics and Econometrics'' (Chicago: University of Chicago Press, 1942).</ref> Sama áratug, árið 1943, fengu hann og eiginkona hans bandarískan ríkisborgararétt.<ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library.</ref> == Sendiherra og fulltrúi hjá Sameinuðu þjóðunum == Á stríðsárunum hélt Lange áfram þátttöku sinni í pólskum stjórnmálum. Hann sleit tengslin við pólsku útlagastjórnina í [[London]] og studdi þess í stað Lublin-nefndina, sem naut stuðnings [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]], og árið 1944 gegndi hann hlutverki milligöngumanns milli Franklins D. Roosevelt og [[Jósef Stalín|Jósefs Stalín]] um framtíð Póllands að stríði loknu.<ref>„Oskar R. Lange, 1904–1965,“ ''History of Economic Thought Website''.</ref> Árið 1945 afsalaði hann sér bandarískum ríkisborgararétti og tók aftur upp þann pólska. Sama ár varð hann fyrsti sendiherra Póllands í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] eftir stríð, stöðu sem hann gegndi til ársins 1946.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> Í kjölfarið sat hann sem fulltrúi Póllands í [[Öryggisráð Sameinuðu þjóðanna|öryggisráði Sameinuðu þjóðanna]] árin 1946–47<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> og gegndi formennsku í ráðinu í ágúst 1946 og aftur í júlí 1947.<ref>''Repertoire of the Practice of the Security Council, 1946–1951'' (New York: Sameinuðu þjóðirnar), yfirlit yfir forsetatíð ráðsins, https://main.un.org/securitycouncil/sites/default/files/repertoire_1946_1951.pdf.</ref> == Störf í Póllandi == Í lok fimmta áratugarins, þegar stalínisminn fór að herða tök sín á menntalífi Póllands, var Lange kallaður heim og gegndi í fyrstu aðeins minniháttar akademískri stöðu.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''The Concise Encyclopedia of Economics'', Econlib, https://www.econlib.org/library/Enc/bios/Lange.html.</ref> Þó leið ekki á löngu þar til hann fór aftur að tvinna saman akademísk störf og háttsett opinber embætti. Árið 1949 tók hann við prófessorsstöðu við Aðalskóla áætlanagerðar og tölfræði (SGPiS) í Varsjá, og árið 1952 var hann skipaður rektor skólans, stöðu sem hann gegndi til 1955.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> Samhliða þessu kenndi hann tölfræði og sögu hagfræðinnar við fræðslustofnun [[Sameinaði pólski verkamannaflokkurinn|Pólska sameinaða verkamannaflokksins]]. Síðar færði hann sig yfir í [[Háskólinn í Varsjá|Háskólann í Varsjá]], þar sem hann gegndi fyrstu prófessorsstöðunni í stjórnmálahagfræði sem stofnuð var í Póllandi.<ref>Edward Łukawer, „Oskar Lange,“ ''Gospodarka Narodowa'', nr. 10 (2005): 78–95.</ref> Eftir pólitísku þíðuna árið 1956 jókst gagnrýni á áætlunarbúskapinn, sem leiddi til þess að efnahagsráð var stofnað með Lange sem formann og Czesław Bobrowski sem varaformann. Ráðið setti saman tvö skjöl sem áttu að leggja grunninn að umbótum á áætlunarbúskapnum, en lítið varð úr framkvæmdum á þeirri stefnu.<ref>Łukawer, „Oskar Lange.“</ref> Á síðustu æviárum sínum var Lange jafnframt varaformaður pólska ríkisráðsins.<ref>„Guide to the Oskar Lange Papers 1936–1944,“ University of Chicago Library.</ref> Lange lést í London 2. október 1965, sextíu og eins árs að aldri.<ref>„Oskar Ryszard Lange,“ ''Encyclopædia Britannica''.</ref> == Breit–Lange líkanið == Fyrsta líkan Lange um markaðssósíalisma samdi hann ásamt Marek Breit á pólsku árið 1934, og var það talsvert frábrugðið því líkani sem hann setti fram tveimur árum síðar. Í Breit–Lange líkaninu var framleiðslan í höndum sjálfstýrðra fyrirtækja. Aðild að þeim var öllum opin, og hver starfsmaður hafði skilyrðislausan rétt til að ganga í hvaða fyrirtæki sem var eða yfirgefa það. Þetta frjálsa aðgengi átti sjálfkrafa að brjóta niður einokunarvald, auk þess sem það veitti ríkisbanka sósíalismans tilbúinn mælikvarða á fjárfestingu — því aðstreymi starfsfólks gaf til kynna hversu mikil eftirspurn væri eftir vörum og þjónustu viðkomandi fyrirtækis. Líkanið sótti í hugmyndir sem rekja má aftur til Eugen Dühring og Theodor Hertzka.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 193.</ref> == Markaðssósíalismi og útreikningsdeilan == Umræðan sem Lange tók þátt í hafði meðal annars verið mótuð af Ludwig von Mises og Friedrich Hayek. Mises hélt því fram að án markaða fyrir framleiðslugæði væri ekki hægt að reikna út raunverulegan framleiðslukostnað eða bera saman ólíka nýtingu auðlinda, en að mati Hayeks gætu miðlæg skipulagsyfirvöld aldrei safnað og unnið úr öllum þeim upplýsingum sem markaðurinn miðlaði í gegnum verð.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 190.</ref> Kjarninn í hugmyndafræði Lange var sá að sósíalískt hagkerfi gæti notað markaði og verð án þess að hafna opinberu eignarhaldi á helstu framleiðslutækjum. Í líkani hans hefðu neytendur og launafólk valfrelsi á mörkuðum fyrir neysluvörur og vinnuafl, en framleiðslutæki og náttúruauðlindir væru í eigu ríkisins — þannig reyndi hann að sameina markaðskerfi við sósíalískt eignarhald.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Miðlæg skipulagsnefnd gegndi mikilvægu hlutverki í hugmyndum Lange. Hlutverk hennar var ekki endilega að ákveða alla framleiðslu beint, heldur að setja verð á framleiðslugæði og auðlindir, sem stjórnendur fyrirtækja ættu síðan að haga framleiðslu sinni eftir eins og um gefna stærð væri að ræða. Markmiðið var að lágmarka meðalkostnað og framleiða þar til verð jafnaðist á við jaðarkostnað, og ef skortur eða offramboð kæmi fram ætti skipulagsnefndin að breyta verði þar til jafnvægi næðist.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Þessu ferli var oft lýst sem aðferð reynslu og villu. Að mati Lange þyrfti skipulagsnefndin ekki að leysa gríðarstórt kerfi jafna fyrirfram, heldur gæti hún fylgst með skorti og umframbirgðum og leiðrétt verð smám saman. King lýsir þessu þannig að nefndin hafi gegnt svipuðu hlutverki og uppboðshaldari í walrasísku jafnvægislíkani.<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 191.</ref> Hugmyndir Lange höfðu mikil áhrif, enda sýndu þær fram á mögulega millileið milli hreinnar miðstýringar og kapítalísks markaðsbúskapar, og urðu hluti af kenningum um markaðssósíalisma þar sem markaðir eru notaðir til að samræma ákvarðanir en eignarhald og fjárfesting eru að miklu leyti samfélagsleg eða ríkisleg. Gagnrýnendur, einkum úr austurríska hagfræðiskólanum, bentu þó síðar á ýmsa veikleika í líkaninu og töldu að það gerði of mikið ráð fyrir að rétt verð og nauðsynleg þekking væru þegar til staðar. Hayek lagði þar sérstaka áherslu á að samkeppni væri ekki aðeins leið til að ná jafnvægi, heldur ferli þar sem þekking skapast og dreifist.<ref>P. J. Boettke og P. T. Leeson, „The Austrian School of Economics: 1950–2000,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 448.</ref> Þrátt fyrir gagnrýnina er Lange enn mikilvægur í sögu hagfræðinnar, enda sýnir framlag hans hvernig hagfræðingar reyndu að beita nýklassískri verðkenningu á spurningar um sósíalisma, skipulagningu og hagkvæma nýtingu auðlinda. Umræða hans við Mises og Hayek er því ekki aðeins hluti af sögu sósíalískrar hagfræði, heldur einnig mikilvægur kafli í þróun kenninga um markaði, upplýsingar og efnahagslega ákvarðanatöku. == Velferðarhagfræði == Lange var einn þeirra hagfræðinga sem færðu [[velferðarhagfræði]] í formlegan stærðfræðilegan búning á fjórða og fimmta áratugnum. Ásamt Abba Lerner og Maurice Allais er honum þakkað fyrir að hafa fyrstur sett fram sannanir fyrir grundvallarsetningunum tveimur í velferðarhagfræði. Sú fyrri segir að hvert samkeppnisjafnvægi sé [[Pareto-hagkvæmni|Pareto-hagkvæmt]], það er að ekki sé hægt að bæta hag neins án þess að skerða hag annars. Sú síðari segir að öllum Pareto-hagkvæmum niðurstöðum megi ná sem samkeppnisjafnvægi, sé upphaflegri eign þátttakenda endurdreift.<ref>S. Abu Turab Rizvi, „Postwar Neoclassical Microeconomics,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 379.</ref> Grein hans „The Foundations of Welfare Economics,“ sem birtist í ''Econometrica'' árið 1942, var meðal þeirra verka sem mörkuðu nauðsynleg skilyrði fyrir hagkvæmustu nýtingu auðlinda, ásamt verkum þeirra Abram Bergson og Gerard Debreu. Þessar niðurstöður voru notaðar til að sýna fram á að ytri áhrif valda frávikum frá samfélagslegu kjörstöðunni, og að skattar, niðurgreiðslur og reglugerðir geti samræmt ákvarðanir einkaaðila við hagsmuni samfélagsins. Verkin byggðu á grunni sem Arthur Cecil Pigou hafði lagt með greiningu sinni á markaðsbresti, en á meðan Pigou studdist einkum við rökfærslu beittu Lange og samtímamenn hans stærðfræðilegum aðferðum til að sanna niðurstöðurnar.<ref>Steven G. Medema, „The Economic Role of Government in the History of Economic Thought,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 440.</ref> Lange og Lerner notuðu setningarnar einnig í pólitískum tilgangi, sem rök fyrir efnahagslegri áætlanagerð og markaðssósíalisma.<ref>Rizvi, „Postwar Neoclassical Microeconomics,“ 379.</ref> == Endurvakning almennrar jafnvægiskenningar == Almenna jafnvægiskenningin eftir [[Léon Walras]] féll að mestu leyti í dvala eftir dauða hans árið 1910, og um 1930 höfðu fáir hagfræðingar lesið verk hans. Mark Blaug telur Lange, ásamt [[John Hicks]], Harold Hotelling og [[Paul Samuelson]], til þeirra sem lyftu kenningunni aftur í fremstu röð hagfræðinnar á fjórða áratugnum. Í höndum þessara talsmanna Walras var almennt jafnvægi meðhöndlað sem nokkuð raunhæf lýsing á markaðshagkerfi, sem mætti beita á hagnýt álitamál á borð við það hvort markaðssósíalismi væri framkvæmanlegur. Þessari nálgun var stillt upp á móti formlegri stærðfræðilegri meðhöndlun stærðfræðinga í Vínarborg. Sú síðarnefnda lagði spurningar um raunhæfni til hliðar og lagði þess í stað grunninn að síðari rannsóknum þeirra Kenneth Arrow og Gerard Debreu.<ref>Mark Blaug, „The Formalist Revolution of the 1950s,“ í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis (Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003), 400.</ref> == Lögmál Says og verðsveigjanleiki == Lange vann einnig að tengslunum á milli hagfræði [[John Maynard Keynes]] og eldri jafnvægiskenninga. Í greininni „Say's Law: A Restatement and Criticism“ (1942) rannsakaði hann hvað fælist í klassísku fullyrðingunni um að framboð skapi sína eigin eftirspurn í hagkerfi sem notar peninga. Þar gerði hann jafnframt greinarmun á þeim tilvikum þar sem lögmálið gildir og þar sem það gildir ekki. Í bókinni ''Price Flexibility and Employment'' (1944) greindi hann síðan hvort lækkandi verðlag og laun gætu ein og sér nægt til að koma aftur á fullri atvinnu.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref> == Kennslurit og stýrifræði == Eftir endurkomu sína til Póllands snerust ritstörf Lange meira að kennslu og kerfisbundinni framsetningu. Hann gaf út ''Introduction to Econometrics'' árið 1958, og árið 1959 kom út fyrsta bindið af ''Political Economy''. Það síðarnefnda er almennt talið hans helsta síðara verk og vakti töluverðar umræður meðal pólskra hagfræðinga.<ref>Wellisz, „Lange, Oskar.“</ref><ref>Łukawer, „Oskar Lange.“</ref> Hann starfaði einnig við tölfræði, stærðfræðilega bestun og efnahagslega stýrifræði, þar sem litið er á hagkerfið sem kerfi sem stýrir sér sjálft í gegnum endurgjöf. Bók hans ''Introduction to Economic Cybernetics'' kom síðan út á ensku árið 1970, fimm árum eftir dauða hans.<ref>Oskar Lange, ''Introduction to Economic Cybernetics'' (Oxford: Pergamon Press, 1970).</ref> == Tölvur og áætlanagerð == Síðasta verulega framlag Lange sneri aftur að vandanum við efnahagslega útreikninga. Í líkani hans frá fjórða áratugnum þurfti miðlæg skipulagsnefnd að finna rétt verð með aðferð reynslu og villu. Í greininni „The Computer and the Market,“ sem skrifuð var stuttu fyrir dauða hans en gefin út árið 1967, hélt hann því hins vegar fram að rafeindatölvur hefðu gert mögulegt að leysa skipulagsvandann beint, svo ekki væri lengur þörf á hermdum markaði. Á síðustu árum sínum var Lange því ekki lengur markaðssósíalisti, frekar en samlandi hans [[Michał Kalecki]].<ref>King, „Non-Marxian Socialism,“ 195.</ref><ref>Oskar Lange, „The Computer and the Market,“ í ''Socialism, Capitalism and Economic Growth: Essays Presented to Maurice Dobb'', ritstj. C. H. Feinstein (Cambridge: Cambridge University Press, 1967).</ref> == Viðurkenningar == Lange var gerður að heiðursfélaga hjá Institute of Social Studies í Haag árið 1962.<ref>„Oskar Lange,“ International Institute of Social Studies, Erasmus University Rotterdam, https://www.iss.nl/en/about-iss/organization/honorary-fellows/oskar-lange{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}.</ref> Hagfræðiakademían í [[Wrocław]] bar nafn hans frá 1974 þar til nafni hennar var breytt árið 2008.<ref>„History of the Wrocław University of Economics and Business,“ Uniwersytet Ekonomiczny we Wrocławiu, https://uew.pl/en/strategy-2030-history-of-wueb/.</ref> == Helstu rit == * „Marxian Economics and Modern Economic Theory“ (1935) * ''On the Economic Theory of Socialism'' (1938; byggt á greinum frá 1936–37) * „Say's Law: A Restatement and Criticism“ (1942) * „The Foundations of Welfare Economics“ (1942) * ''Price Flexibility and Employment'' (1944) * ''Introduction to Econometrics'' (1958) * ''Political Economy'', 1. bindi (1959) * „The Computer and the Market“ (1967) * ''Introduction to Economic Cybernetics'' (1970) == Heimildir == <references /> == Heimildaskrá == * Blaug, Mark. „The Formalist Revolution of the 1950s.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 395–410. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Boettke, Peter J. og Peter T. Leeson. „The Austrian School of Economics: 1950–2000.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 445–453. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * King, J. E. „Non-Marxian Socialism.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 184–200. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Łukawer, Edward. „Oskar Lange.“ ''Gospodarka Narodowa'', nr. 10 (2005): 78–95. * Medema, Steven G. „The Economic Role of Government in the History of Economic Thought.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 428–444. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Rizvi, S. Abu Turab. „Postwar Neoclassical Microeconomics.“ Í ''A Companion to the History of Economic Thought'', ritstj. Warren J. Samuels, Jeff E. Biddle og John B. Davis, 377–394. Malden, MA: Blackwell Publishing, 2003. * Wellisz, Stanislaw. „Lange, Oskar.“ Í ''International Encyclopedia of the Social Sciences''. == Tenglar == * [https://www.hetwebsite.net/het/profiles/lange.htm Oskar Lange á History of Economic Thought Website] * [https://www.britannica.com/money/Oskar-Ryszard-Lange Oskar Ryszard Lange í Encyclopædia Britannica] {{DEFAULTSORT:Lange, Oscar Richard}} {{fd|1904|1965}} [[Flokkur:Pólskir hagfræðingar]] r47st0jvfg4msu1jjx46ql0frpb6h38 0 192808 1981287 1979508 2026-10-01T08:53:05Z Masae 538 /* Menningarbrot */ 1981287 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Les Micmacs (multilingual).svg|thumb|upright=1.35|Mi'kma'ki: hin sjö umdæmi Mikmak-fólksins. Það sem vantar er ''Taqamgug/Tagamuk'', áttunda svæðið sem nær yfir allt [[Nýfundnaland]]. Taqamgug var talið hluti af Onamag svæðinu fyrir 1800.]] [[Mynd: Birch Bark Canoe Making.jpg|thumb|Mikmak-menn frá Nýfundnalandi að smíða kanóa úr birkiberki.]]'''Mikmak''' þjóðflokkurinn (Mi'kmaq á bæði [[Enska|ensku]] og [[Franska|frönsku]], áður Micmac); eintala: Mi'kmaw, einnig L'nuk og áður Micmac)<ref>[https://www.native-languages.org/mikmaq.htm Native-Languages] Native-Languages.org</ref> eru frumbyggjar norðaustur [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Fyrir utan hluta af [[Maine]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] var heimasvæði þeirra [[Nova Scotia]], austurhluti [[New Brunswick]], [[Eyja Játvarðs prins|Prince Edwardeyja]], [[Nýfundnaland]] og Gaspé-skaginn í [[Québec|Quebec]] í [[Kanada]].<ref> Gallant, David Joseph (2008). [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/micmac-mikmaq "Mi'kmaq".] The Canadian Encyclopedia.</ref> Mikmak-þjóðin nefnir heimasvæði sitt ''Mi'kma'ki'' (eða ''Mi'gma'gi''); og það var en af fimm frumbyggjaþjóðum í Wabanaki-bandalaginu. Árið 2023 töldu 66.748 íbúar á svæðinu sig vera Mikmakka; þar á meðal 25.182 á Nýfundnalandi.<ref> Qalipu First Nation (2025) [ https://qalipu.ca/membership-database-contact-updates-underway/ "Programs and Services"] Qalipu.ca. May 29, 2025</ref> Samkvæmt manntalinu í Kanada árið 2021 höfðu 9.245 einstaklingar Mi'kmawi'simk að móðurmáli.<ref> Government of Canada, Statistics Canada (February 9, 2022). [https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/dp-pd/prof/index.cfm?Lang=E "Profile table, Census Profile, 2021 Census of Population – Canada".] www12.statcan.gc.ca.</ref> Tungumál Mikmakka var áður skrifað með sérstöku Mi'kmaw-myndletri en er nú skrifað með latnesku letri. Ríkisstjórnir bæði Bandaríkjanna og Kanada reyndu áratugum saman að útrýma tungumálum frumbyggja , ekki síst með því að þvinga börn í sérstaka heimavistaskóla. Undir merkjum aðlögunar, neyddu þessir skólar frumbyggjabörn til að hafna menningu sinni og tungumáli.<ref> MacDonald, David B.; Hudson, Graham (2012).[ https://www.jstor.org/stable/23320978 "The Genocide Question and Indian Residential Schools in Canada".] Canadian Journal of Political Science. 45 (2): 427–449. doi:10.1017/S000842391200039X. ISSN 0008-4239. JSTOR 23320978. S2CID 154633673.</ref> ==Menningarbrot == Lífshættir Mikmak stjórnuðust af árstíðum með fremur mildum sumrum og snjóþungum og köldum vetrum. Sumrin voru of svöl til þess að þeir gætu stundað ræktun í miklu mæli á [[Maís|maís]], [[Baun|baunum]] eða [[Kúrbítur|kúrbít]], öfugt við aðrar frumbyggjaþjóðir sem bjuggu sunnar heldur voru þeir [[Veiðimenn og safnarar|veiðimenn og safnarar]] og treystu á auðlindir skóga og sjávar. Hringrás árstíðana hófst þegar árnar lagði að hausti. Á haustin og veturna bjuggu Mikmak í litlum fjölskylduhópum og félagsleg samskipti voru í lágmarki. Í hlýrri mánuðum söfnuðust fjölskylduhóparnir hins vegar saman í stærri hópa. Haust, vetur og snemma vors dvöldu þeir inn í landi til að veiða [[Hreindýr|hreindýr]], [[Elgur|elgi]], [[Dádýr|dádýr]], [[Bjarndýr|birni]] og [[Bjór (nagdýr)|bjóra]]. En vor og sumar bjuggu þeir við stöndina og veiddu [[Lax|lax]] og aðra fiska, söfnuðu [[Skelfiskur|skelfiski]] og villtum jurtum og rótum. Á vorin töppuðu þeir hlynsafa og unnu [[hlynsíróp]] og á haustin tíndu þeir ber. Mikmak notuðu ýmsar aðferðir og tæki til að veiða villibráð og til að fiska. [[Spjót]], [[Bogfimi|bogar]] og [[Ör|örvar]] voru notuð til að veiða stærri dýr, en gildrur voru notaðar til að veiða [[kanínur]] og fugla. Mikmak notuðu öngla og net við fiskveiðar en einnig [[Þríforkur|þríforka]]. Skutlar voru notaðir til að veiða seli. Þegar Mikmak-þjóðin hóf viðskipti við Evrópubúa á 16. öld voru mörg þessara tækja aðlöguð nýrri tækni. Áður voru örvar- og spjótoddar gerðir úr beini eða steini og önglar úr beini en urðu nú gerðir úr járni.<ref>Ralph T. Pastore (1998).[https://www.heritage.nf.ca/articles/indigenous/mikmaq-culture.php Traditional Mi'kmaq (Micmac) Culture]. The Newfoundland and Labrador Heritage Website</ref> En evrópskir innflytjendur tóku einnig upp tækni og lausnir sem frumbyggjarnir höfðu þróað. [[Snjóþrúgur]] voru mjög vel aðlagaðar að vetrarveðurfari með djúpum snjó og einstklega hentugar við veiðar að og til ferðalaga. [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21626319089).jpg|thumb|alt=Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar| Birkikanóar frá Nova Scotia, ljósmynd frá lokum 19. aldar]]Evrópumenn gerðu sér einnig fljótlega grein fyrir yfirburðum [[Kanó|birkikanóana]], sem voru léttir, báru tiltölulega mikið og var auðvelt að gera við. Mikmak-frumbyggjar gerðu margar mismunandi gerðir af kanóum, sumar þeirra til ferða á ám og vötnum, og stærri gerðir sem hægt var að fara lengri leiðir milli eyja og til fiskiróðra. Kanóar sem voru notaðir út á sjó voru um yfirleitt um 6 metrar á lengd eða allt að 9 metrar. Kanóar til nota á ám og vötnum voru minni, frá 2,7 metrum allt að 6 metrum. Þeir minnstu voru einungis fyrir einn einstakling. Trégrind var þakin birkiberki sem var saumaður saman með sinum en voru einnig gerðir úr skinni. Birkibörkur var einnig notaður til að búa til ýmis ílát og hirslur. Berkinum var flett af trénu og skorinn í rétt form og saumuð saman með mjóum grenirótum eða sinum til að búa til bolla, potta og skálar fyrir mat.<ref>Jasen S. Benwah. [https://www.benoitfirstnation.ca/mikmaq_article14_tools.html Mi’kmaq history and people : Tools and gear] </ref> [[Mynd:Mi'kmaq History Month (21813252835).jpg|thumb|alt=Sumar wigwams|Sumar wigwams]] Birkibörkur var einnig notaður til að þekja kúftar eða keilulaga vistarverur som voru kallaðar wigwams.<ref> René R. Gadacz. „Wigwam.” The Canadian Encyclopedia. Síðast uppfært 19. maí 2020. https://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/wigwam.</ref> Mikmak-fólkið smíðaði ýmsar gerðir af bústöðum, algengasta var eins konar keilutjald sem var búið til með því að reisa grindverk úr stöngum sem voru bundnar saman efst og þekja það með skinnum eða birkiberki. Þessi tjöld voru létt og auðvelt að rúlla saman og flytja á nýjan stað. Þessi gerð hafði eitt eldstæði í miðju og rúmaði 10 til 12 manns. Aðrar gerðir gátu verið mun stærri og haft tvö eldstæði í sitt hvorum enda og rúmað 20 til 24 manns. Allur fatnaður Mikmak-frumbyggjanna var gerður úr skinnum. Hreindýra-, hjartar- og elgskinn voru notuð bæði í karla og kvenfatnað og einnig í skófatnað, mokkasínur. Á veturna bættust við yfirhafnir úr loðfeldi. Skinnklæðin voru oft skreytt með máluðu munstri. Skinnin voru saumuð saman með sinum úr hjartar- eða hreindýrum og til þess notað gatajárn og nálar úr beini. ===Tungumál og ritun=== [[Mynd:Mikmaq sample (ave Maria).jpg|thumb|alt=Maríubænin rituð með myndletri Mikmak| Maríubænin rituð með myndletri Mikmak]] [[Mynd:Fortress Louisbourg DSC02464 - Mi’kmaq Hieroglyph Prayer Book (8176694547).jpg|thumb|alt=Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld|Bænabók rituð með myndletri Mikmak frá miðri 18. öld]] Tungumál Mikmak er hluti af [[Algonkínsk tungumál|Algonkísku málaættinni]] og er nefnt ''Mi'kmawi'simk'' af þeim sjálfum. Árið 2022 var tungumálið gert opinbert tungumál á Nova Scotia<ref> Nova Scotia, Premier’s Office, 17. Juli 2022 .[https://news.novascotia.ca/en/2022/07/17/mikmaw-language-legislation-proclaimed , Mi’kmaw Language Act]</ref> ásamt ensku og frönsku. Mikmak tungumálið var náskilt málunum nágrannafólksins [[Wolastoqey]] and [[Passamaquoddy]], en þau mál eru því sem næst útdauð, og er fjarskyld öðrum Algonkískum málum eins og [[Innu]] og mögulega [[Beótúk]]. Mikill munur er á hinum ýmsu Mikmak mállýskum, svo til dæmis eiga Mikmak í Quebec erfitt með að skilja þá sem tala Nova Scotia mállýsku. Mikil áhersla er nú lögð á að efla notkun tungumálsins enda hefur það lykilhlutverk í mótun nútíma sjálfsmyndar þeirra. Áður en Mikmak komust í kynni við Evrópumenn teiknuðu þeir tákn á birkibörk og leður sem skilaboð. Líklegt er að þetta táknkerfi hafi verið svipað því sem notað var af [[Abenaki]]<nowiki/>-þjóðinni í núverandi Maine-fylki.<ref> Thwaites, Ruben G. (1959). The Jesuit Relations and Allied Documents: Travel and Explorations of the Jesuit Missions in New France, 1610–1791 (Vol. 38 ed.). Cleveland: Burrows Bros. bls. 27.</ref> Kaþólski trúboðinn Chrestien Leclercq lærði tungumál Mikmak og 1678 þróaði á árunum 1675 til [[myndletur]] með yfir 5.000 til að auðvelda trúboðið.<ref> Schmidt, David L.; Marshall, Murdena (1995). Mi'kmaq Hieroglyphic Prayers: Readings in North America's First Indigenous Script. Halifax, Nova Scotia: Nimbus. bls. 6–7. ISBN 1-55109-069-4.</ref> Mikmak-fólkið tók mjög vel á móti þessu letri og það var notað í trúarritum og kennslubókum langt fram á 19. öld. Þar að auki í dagblaðinu ''Micmac Messenge'', sem var gefið út á máli Mikmak (og einnig á ensku) frá 1908 til 1942.<ref> Lnoi Patlias (Hrsg.): Sacred history in Micmac. Micmac Messenger, Restigouche, P.Q. 1921 ([https://archive.org/details/sacredhistoryinm00paci/page/n2/mode/1up Textarchiv – Internet Archive]).</ref> Tengsl þessara tákna við [[Bergrista|bergristur]] sem fundist hafa á svæði Mikmak er óljóst. Þessar bergristur eru einkum að finna á Nova Scotia og sumar líkjast myndtáknum, mannlegum verum, dýrum, húsum, tjöldum og kanóum, ristuð í bergið. Það er talið þessar klettaristur hafi verið gerðar af Mikmaki-fólki, enda hefur það búið á svæðinu í þúsundir ára.<ref>Cave, Beverley (2005). [https://memorial.scholaris.ca/items/3de2c06e-f46d-4dd4-bbde-149d8975f52e The Petroglyphs of Kejimkujik National Park, Nova Scotia: A Fresh Perspective on their Physical and Cultural Contexts](PDF) . Memorial University.</ref>  Erfitt er að tímasetja bergristurnar en þær eru taldar hafa verið gerðar á mjög löngum tíma fyrir komu Evrópumanna.<ref>Dawson, Joan (2022). Nova Scotia's Historic Inland Communities. Halifax, NS: Nimbus Publishing. pp. 8–12. ISBN 978-1-77471-062-3.</ref> Frá seinni hluta 19. aldar hefur mál Mikmak verið rituð með latnesku letri. ==Stjórnun== Sögulega séð einkenndust byggðir Mikmak af fjölskyldum sem bjuggu hver fyrir sig eða fleiri saman, allt eftir árstímum inn í landi eða meðfram ströndum og ám. Samfélagið byggðist a1 skyldleika og bandalögum fjölskyldna. Völd leiðtoga byggðust á virðingu fremur en styrk, og leiðtogahæfileikar snerust að mestu leyti um réttláta stjórnun á fiskveiðisvæðum og veiði. Mikmak nefndu það svæði þar sem þeir bjuggu Mi'kma'ki, og skiptu því í sjö byggðir. Hver byggð hafði valinn höfðingja og öldungaráð. Mikmak hafði náin tengsl við nágrannaþjóðir, þar á meðal Maliseet og Passamaquoddy. Ásamt þessu tveim og Penobscot einnig Abenaki þjóðflokkunum mynduðu þeir Wabanaki-bandalagið sem er enn virkt og hefur verið það að minnsta kosti frá komu Evrópubúa. [[Mynd:Wabanaki Confederacy (Anglicised Names).png|thumb|alt=Wabanaki bandalagið| Wabanaki bandalagið]] Sögulega stjórnaði það sem er kallað ''Aðalráð Mikmak'' (''Sante' Mawio'mi'' eða ''Mi'kmawey Mawio'mi'') málefnum þjóðflokksins. Óvíst er hvenær þetta ráð kom til sögunnar en það var löngu fyrir komu Evrópubúa. Á 17. og 18. öld gengdi ráðið mikilvægu hlutverki gagnvart nýlenduveldi Breta. Ráðið, ásamt sambærilegum ráðum Wolastoqiyik- (Maliseet) og Pasamaquoddy-þjóðanna gerðu fleiri samninga við bresku nýlendustjórnina á 18. öld sem kenndir eru við ''frið og vináttu'' (''Peace and Friendship Treaties''); sá fyrsti var undirritaður árið 1725 og sá síðasti árið 1779. Ráðið starfar enn þó að vald þess takmarkaðist mjög með kanadískum alríkislögum frá 1876, svo kölluð ''Indian Act'' (''Indíánalögin'')<ref> Leslie, John F. (2002). [https://canlii.ca/t/skf4 "The Indian Act: An Historical Perspective".] Canadian Parliamentary Review. 25 (2).</ref><ref> Hanson, Erin (2009). [https://indigenousfoundations.arts.ubc.ca/the_indian_act/ "The Indian Act".] Indigenous Foundations. University of British Columbia.</ref> Samkvæmt þessum lögum áttu frumbyggjar að mynda fulltrúakjörnar svæðisstjórnir að kanadískri fyrirmynd en án raunverulegs valds og hlutverk Aðalráðsins var takmarkað við andlega leiðsögn. Markmið laganna var að knýja fram aðlögun frumbyggja og koma á miðstýrðu alríkisvaldi yfir sjálfsmynd, menningu og stjórnarfari frumbyggjaþjóðanna. Löggjöfin takmarkaði grundvallar borgaraleg réttindi frumbyggja, bannaði andlegar og menningarlegar hátíðir og meinaði frumbyggjum að leita til lögfræðinga eða stofna stjórnmálasamtök án leyfis stjórnvalda. Lögin sköpuðu einnig forsendur fyrir því kirkjurekna kerfi heimavistaskóla sem skildi börn með valdi frá fjölskyldum sínum.<ref>Kory Wilson (2018). [https://opentextbc.ca/indigenizationfoundations/chapter/the-indian-act/ The Indian Act] . Pulling Together: Foundations Guide. Bccampus</ref> Hlutverk þessa skólakerfis var “siðmenntun” frumbyggja með því að einangra börn frumbyggja frá áhrifum eigin menningarheima og trúarbragða og samlagast þannig kanadískri og evrópskri menningu. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Nú starfar Aðalráðið einkum að eflingu og varðveislu tungumáls og menningar Mikmak-fólksins. ===Trú og trúarboð=== Mikið er vitað um eldri efnislega menningu Mikmak-fólksins en minna um trúarhugmyndir. Það er vitað að það gerði ekki greinarmun á því sem var áþreifanlegt og náttúrulegt og því sem var yfirnáttúrulegt eða andlegt. Veröldin var öll lifandi, í dýrum, sólinni, árnum, tjám og steinum voru andar eða krafta. Sólin gegndi sérstöku hlutverki, en Mikmak-fólkið trúði því að alheimurinn allur væri gegnsýrður af anda sem nefndist ''mntu'' eða ''manitou''. Það var hin andlega vera ''Glooscap'' (eða ''Klu'skap''), sem kenndi fólkinu hvernig alheimurinn hefði orðið til og hvernig allt tengdist.<ref> Hornborg, A. (2008). Mi’Kmaq Landscapes: From Animism to Sacred Ecology. Burlington, VT: Ashgate Publishing, Ltd.</ref> [[Mynd:Group photo including Father Pacifique and Chief Peter Paul.jpg|thumb|alt=Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905|Kaþólskur prestur og hluti Mikmak safnaðarins í Shubenacadie á Nova Scotia1905]] Óvíst er hversu mikið Mikimak-menn kynntust kristni gegnum evrópska sjómenn á 16. öld. En það hafði mikla þýðingu fyrir frumbyggja Ameríku þegar [[Páll 3.|Páll 3. páfi]] lýsti því yfir 29. maí 1537 að frumbyggjar (sem voru í páfabréfinu kallaðir „Indíánar vesturs og suðurs“ - „''occidentales, et meridionales Indos''“) væru „''sannir menn''“ („''veros homines''“) og ætti því ekki að hneppa þá í þrældóm, heldur snúa þeim til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|rómversk-kaþólskrar trúar]].<ref>Joel S. Panzer: The Popes and Slavery (New York: Alba House, 1996), Textinn á ensku og latínu á bls. 79-81 "Sublimis Deus sic delexit humanum genus" (The exalted God loved the human race so much)</ref> [[Jesúítareglan|Jesúítar]] hófu trúboð meðal Mikmak 1610 og sama ár var fyrsti frumbygginn skírður. Það var höfðinginn (''sagamo'') og leiðtogi Aðalráðsins (Sante' Mawio'mi ), Henri Membertou. Hvað hann hét á sínu máli er óþekkt en hann var skírður í höfuðið á [[Hinrik 4. Frakkakonungur|Hinriki 4. Frakkakonungi]]. Taldi Membertou að með skírninni hefði hann gengið í bandalag við Frakklandskonung og stæði honum jafnfætis. <ref>Prins, Harald E. L. (1996). The Miʼkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Harcourt Brace. pp. 35, 53. ISBN 978-0-03-053427-0.</ref> Samkvæmt söguhefð Mikmak-manna þýddi þessi skírn einnig að þeir urðu þegnar [[Vatíkanið|Vatikansins]] með staðfestingu svo kallaða ''Mikmaw-sáttmála'' (''Mi'kmaw Concordat'').<ref> Henderson, James (Sákéj) Youngblood (1997). The Míkmaw Concordat. Fernwood. ISBN 978-1-895686-80-7.</ref> En þó að engar skriflegar samtíma heimildir séu til um þennan sáttmála hefur þetta haft mikil áhrif á sjálfsmynd Mikmak-fólksins langt fram á 20. öld.<ref> Hornborg, A.-C. (2004). Ritual Practice as Power Play or Redemptive Hegemony: The Mi’kmaq Appropriation of Catholicism. Swedish Missiological Themes, Volume 92, issue 2, Bls. 169-193.</ref> En eins og raunin var með aðra frumbyggja kvörtuðu trúboðar yfir því því að hinir skírðu og afkomendur þeirra héldu fast í hefðir og hugmyndir þrátt fyrir að hafa tekið upp kaþólska trú.<ref> David Bigaouette (2026), Le missionnaire capucin Pacifique de Valigny, la quête d’une identité religieuse et les manifestations du pouvoir politique traditionnel des Mi’gmaq (1894–1943), Université de Montréal, Bls. 54–58.</ref> ==Sögubrot== Fornleifafundir og málsögulegar rannsóknir benda til þess að Mikmak-fólkið hafi komið til austurhluta Kanada úr norðri. Elstu fonleifafundir á svæðinu eru frá Nova Scotia og eru frá því því um það bil 9000 f.Kr.<ref> Christopher Ellis: [https://www.researchgate.net/publication/229022303_Understanding_Clovis_Fluted_Point_Variability_in_the_Northeast_A_Perspective_from_the_Debert_Site_Nova_Scotia Understanding “Clovis” Fluted Point Variability in the Northeast: A Perspective from the Debert Site, Nova Scotia], í: Canadian Journal of Archaeology / Journal Canadien d’Archéologie 28 (2004) 205–253.</ref> Á þessum árþúsundum hafa orðið miklar breytingar og sveiflur í veðurfari og samsvarandi gróður- og dýralífi. Þar að auki hefur verið mikið landsig á svæðinu. En forfeður Mikmak hafa aðlagað lifnaðarhætti að þessum breytingum. Menning þeirra hefur allan þennan tíma byggt á því þeir voru veiðimenn og safnara. En þeir höfðu einnig mikil viðskipti við nágrannaþjóðir, Mikimak stunduðu nánast enga ræktun en keyptu meðal annars maís frá Maliseet nágrönnum í vöruskiptum fyrir skinn. ===Norræn samskipti?=== Í [[Eiríks saga rauða|Eiríks sögu rauða]] og [[Grænlendinga saga|Grænlendinga sögu]] er sagt frá samskiptum norrænna manna og frumbyggja (sem nefndir voru [[Skrælingjar]] í sögunum) í norðaustur Norður-Ameríku. Engin vissa eru um úr hvaða þjóðflokkum þessir frumbyggjar komu en fimm eru taldir mögulegir. Fyrir utan Mikmak eru það [[Beótúk]], [[Innu]] og [[Wolastoqiyik]] og þar að auki [[Inúítar]]. Landlýsingar, en einkum lýsing á landsgæðum, í þessum tveimur sögum bend til þess að það svæði er nefnt [[Vínland]] hafi verið þar sem nú er nefnt New Brunswick, sérstaklega Fundy-flóa og Miramichi.<ref>Jordan Gill (2019). [https://www.cbc.ca/news/canada/new-brunswick/vikings-new-brunswick-butternut-1.5335566 How an endangered tree may link Vikings to New Brunswick]. CBC News October 26, 2019</ref> Ef svo er þá hafa þeir Skrælingjar sem nefndir eru í sögunum annað hvort verið Mikmak- eða Maliseet-menn. ===Nýlendusaga=== Mikmak-fólkið var meðal fyrstu þjóðflokka frumbyggja í Norður-Ameríku til að eiga samskipti við Evrópubúa Mögulega fyrst við norræna landakönnuði og síðar við aðra landkönnuði, sjómenn og kaupmenn. ===Fyrstu kynni=== Nánari kynni við Evrópumenn í kringum aldamótin 1500 varð valdandi miklu félagslegu og menningarlegu umróti í samfélaginu, meðal annars fækkaði íbúum stórlega. Koma Evrópumanna olli miklu mannfalli hjá Mikmak-fólkinu vegna [[Bólusótt|bólusóttar]], [[Spænska veikin|spænsku veikinnar]], [[Berklar|berkla]], [[Sárasótt|sárasóttar]], [[Skarlatssótt|skarlatssóttar]], [[Kíghósti|kíghósta]], [[Mislingar|mislinga]] og annarra sjúkdóma eins og hjá öðrum frumbyggjum Ameríku.<ref> Andrew J Ghio (2018). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6166412/ Particle exposure and the historical loss of Native American lives to infections.] Published in final edited form as: Am J Respir Crit Care Med. 2017 Jun 15;195(12):1673. doi: 10.1164/rccm.201609-1810LE</ref>. Talið er að þessir sjúkdómar frá Evrópu hafi valdið því að allt að helmingur Mikmak-þjóðarinnar hafi fallið á tímabilinu frá því um 1500 til 1600. Tölur um mannfjölda eru afar óáreiðanlegar fram um miðja 19. öld; giskað hefur verið á að árið 1500 hafi að Mikmak-fólkið talið um um 30.000 einstaklinga en að um 1600 hafi þeir í hæsta lagi verið um 15.000 talsins.<ref> Alvin Finkel: Humans. The 300,000-Year Struggle for Equality, James Lorimer & Company, 2024, Bls. 33.</ref><ref>Sharon Malinowski: The Gale Encyclopedia of Native American Tribes, Bd. 1, 1998, Bls. 134.</ref> Í fyrstu voru samskiptin við Evrópumenn stopull, og helst þegar portúgalskir, baskneskir, enskir og franskir sjómenn komu í land til að afla vista. Þessir sjómenn söltuðu aflann úti á sjó og sigldu síðan beint til heimalandsins með hann. En um 1520 fóru þeir að koma sér upp verbúðum í landi til að þurrka [[Þorskur|þorsk]] í [[skreið]]. Á síðari hluta 16. aldar var þurrkun í skreið helsta aðferðin til auka geymsluþol aflans.<ref> Brasser, T.J. (1978). "Early Indian-European Contacts". In Trigger, Bruce G. (ed.). Handbook of North American Indians. Northeast. Vol. 15. Smithsonian Institution Press. Bls. 78–88.</ref>   Fljótlega fóru vöruskipti Evrópsku sjómannana og Mikmak vaxandi þar sem [[Loðskinn|loðskinnum]] var skipt fyrir vörur úr járni og öðrum málmum, hnífa, katla, pönnur, öngla og annað. Þessi vöruskipti breyttu félagslegum viðhorfum frumbyggjanna. Til að komast yfir evrópskar vörur fóru veiðimennirnir að verja stærra hluta ársins fjarri ströndinni við veiðar ä loðýrum. Samkeppni um veiðar á svæðisbundnum dýrum, til dæmis bjórum, vakti hugmyndir um yfirráðarétt andstætt hefðbundnum sameiginlegu nytjum. Þar að auki fækkaði fljótlega í loðdýrastofnunum sem einnig skapaði deilur og samkeppni. Franski landkönnuðurinn [[Jacques Cartier]] lýsti yfir yfirráðum Frakklandskonungs yfir landsvæðinu umhverfis suðurhluta [[Saint Lawrence-flói|Saint Lawrence-flóa]] og árós [[Saint Lawrence-fljót|Saint Lawrence-fljóts]] árið 1534.<ref>Seed, Patricia (1995). Ceremonies of Possession in Europe's Conquest of the New World: 1492–1640. Cambridge University Press. bls. 56.</ref> En franski konungurinn veitti nýlendunni lítinn áhuga næstu 60 árin. Þessi formlegu yfirráð höfðu ekki heldur nein áhrif á líf Mikmak á þessum árum. ===17. og 18. öld=== Árið 1604 var fyrsti nýlendubærinn á austurströnd Norður-Ameríku (norðan við [[Flórída|Flórida]]) stofnaður á Nova Scotia og var nefndur ''Acadia''. Bærinn var stofnaður að undirlagir Franskra yfirvalda og innflytjendur voru allir Frakkar. Gott samband varð milli Mikmak-fólks og íbúa Acadia og allnokkrir innflytjendur kvæntust Mikmak konum. Frönskumælandi íbúar svæðisins voru nefndir ''Acadiens'' (''Akadíumenn''). Árið 1620 lýsti [[Jakob 1. Englandskonungur|Jakob 1., konungur Skotlands, Englands og Írlands]], því yfir að öll strandlengjan frá Acadia til [[Chesapeake|Chesapeake-flóa]] skyldi teljast til Nýja-Englands og væri undir yfirráðum hans. Árið eftir, 1621, ákvað konungur að stofna skoska nýlendu á eyjunni og telja hana hluta af [[Skotland|Skotlandi]] og kalla hana „Nova Scotia“ („Nýja Skotland“). Fyrstu landnemarnir lögðu af stað frá Skotlandi árið 1622. Í meira en öld þar á eftir háðu Englendingar og Frakkar stríð um yfirráð meginlandis Norður-Ameríku. Stríð braust út milli Englands og Frakklands árið 1627, sem varð til þess að Frakkar endurreistu nýlenduna á Nova Scotia; skoskar og enskar hersveitir lögðu hana í eyði sama ár. Með friðasamningum 1631 var svæðinu hins vegar skilað til Frakklands. Næstu sjötíu og fimm árin voru sex styrjaldir háðar á hefðbundnu yfirráðasvæði Mikmak, þar sem þeir börðust ásamt Akadíumenn gegn Bretum um yfirráð yfir svæðinu. Í þessum stríðunum voru Mikmak-menn í bandalagi við þjóðflokka sem bjuggu vestan við þá (Abenaki, Penobscot, Passamaquoddy og Maliseet) og sem var nefnt Wabanaki-bandalagið. Bretland og Frakkland háðu fjögur stór nýlendustríð í norðausturhluta Norður-Ameríku á árunum 1689 til 1763 til að ná yfirráðum yfir landi, verslunarleiðum og sem hluti af baráttunni um heimsveldi. Þessi átök voru að mörgu leiti hluti af valdabaráttu ríkjanna í Evrópu. Fyrir utan herlið nýlendubúa og reglulegar hersveitir Breta og Frakka, börðust einnig bandamenn frumbyggja með báðum fylkingum. Mikmak-menn tóku þátt í þessum stríðum gegn Bretum, bæði sjálfstætt og í samstarfi við Acadia-borgara og her Frakka.<ref>Reid, John G.; Baker, Emerson W. (2008). "Amerindian Power in the Early Modern Northeast: A Reappraisal". Essays on Northeastern North America, Seventeenth and Eighteenth Centuries. University of Toronto Press. Bls. 129–152. doi:10.3138/9781442688032. ISBN 978-0-8020-9137-6. JSTOR 10.3138/9781442688032.12.</ref> Það var ekki fyrr en með Parísarsáttmálanum árið 1763 sem formleg yfirráð Bretlands yfir öllu landisvæði Mikmak var staðfest.<ref>Calloway, Colin G. (2007). The Scratch of a Pen: 1763 and the Transformation of North America. Oxford University Press. ISBN 978-0195331271.</ref> Mikmak-menn studdu einnig heri byltingarmanna í Bresku nýlendunum í Bandaríska frelsistríðinu.<ref>Lepore, Jill (1999). The Name of War: King Philip's War and the Origins of American Identity. Vintage Books. ISBN 978-0-375-70262-4.</ref> ===19. öld=== Fram að lok 18. aldar höfði Mikmak-fólkið að mest haldið áfram að lifa veiðimanna- og safnaralífi til sjálfsþurfta auk loðdýraveiða til sölu. Þeir höfðu fremur vinsamleg samskipti við franskar landnámsbyggðir enda voru innflytjendurnir fáir og bjuggu í þorpum. En þegar Frakkland missti yfirráðin á 18. öld urðu Mikmak-menn fljóttlega undir gagnvart fjölda Breskra (Englendinga, Íra, Skota og Walesbúa) innflytjenda. Þessir nýju innflytjendur tóku stóran hluta landsins eignarnámi án greiðslu og ráku Frakkana á brott með aðstoð Breskra nýlenduyfirvalda. Áhugi bresku innflytjendanna var í fyrstu ä loðskinnaveiði og skinnaviðskiptum en snérist seinna einnig að skógarhöggi og aðgangi að landi til landbúnaðar og annara auðlinda. Þegar landsvæði Mikmak-fólksins dróst saman og loðdýrastofnarnir minnkuðu mjög stóð það frammi fyrir gjörbreyttu efnahagsumhverfi og neyddist það til að finna aðrar leiðir til lífsviðurværis. Konur og börn dvöldu í auknum mæli í þorpunum, á meðan karlmenn unnu fjarri heimili um lengri eða skemmri tíma. Sumir karlanna héldu áfram að veiða með gildrum, en flestir fóru að vinna við skógarhögg – en einnig sem atvinnusjómenn.<ref> Ian M. Drummond, Gord McIntosh (2018). [ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/economic-history-of-atlantic-canada Economic History of Atlantic Canada]. The Canadian Encyclopedia</ref> [[Mynd: Students at Blue Quills Residential School (15873685907).jpg|thumb|alt=Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940 | Nemendur við Blue Quills heimavistarskólann 1940]] Frá lokum 18. aldar hvöttu Kanadamenn af evrópskum uppruna frumbyggjaþjóðirnar til að aðlagast evrópskri menningu – sem nefnd var „kanadísk menning“. Gengið var út frá því að þetta væri hin „rétta“ menning, þar sem Kanadamenn af evrópskum uppruna töldu sig standa frumbyggjum framar hvað varðar tækni, stjórnmál og ekki síst menningu.<ref>[ https://wayback.archive-it.org/all/20080315013149/http://www.ainc-inac.gc.ca:80/ch/rcap/sg/sgm6_e.html "Report of the Royal Commission on Aboriginal Peoples Stage Three: Displacement and Assimilation".] Indian and Northern Affairs Canada. 1 part 1 chapter 6. Government of Canada. 26 August 1991. </ref> Kanadíska kerfið með heimavistarskólum fyrir frumbyggja (''Indian residential school system'') var stofnað á 19. öld og var ætlað að þvinga fram aðlögun frumbyggja að evrópsk-kanadísku samfélagi.<ref>[https://nctr.ca/exhibits/residential-school-timeline/ Residential School Timeline]. The National Centre for Truth and Reconciliation</ref> Skólasókn varð skylda árið 1894 og margir skólar voru byggðir langt frá samfélögum frumbyggja, til að takmarka samskipti við foreldra og samfélög. Síðast skólinn í þessu skólakerfi lokaði 1997. Árið 1857 voru sett ''Lög um hægfara siðmenntun'' (''The Gradual Civilization Act'') sem gerði kröfu til allra frumbyggja af karlkyni eldri en 21 árs að þeir kunni að lesa, skrifa og tala annað hvort ensku eða frönsku og taka upp nafn sem stjórnvöld samþykkja. ===20. og 21. öld=== Eftir lok síðari heimsstyrjaldarinnar tóku lög er vörðuðu frumbyggjaþjóðir Kanada smám saman að breytast. Bann við svo nefndar potlatch-hátíðum og sólardansinum var fellt úr gildi árið 1951. Stjórnvöld í einstökum fylkjum fóru að viðurkenna kosningarétt frumbyggja í fylkiskosningum. Árið 1960 fengu frumbyggjar kosningarétt í alríkiskosningum án þess að þurfa að afsala sér stöðu sinni sem „frumbyggjar“. Frá 1960 fór afstaða til frumbyggja mjög að breytast í Kanada og þá einnig réttindabarátta þeirra. Það hefur leitt til að sjálfsmynd, lagaleg staða og vegsemd þessara þjóðflokka hefur vaxið mjög. Meðal Mikmak-fólks hefur þetta leitt til endurvakningar á menningarhefðum og hátíðum og sérstaklega í sterku átaki við að auka kunnáttu og notkun á tungumáli þjóðarinnar.<ref>Tulk, Janice Esther (2008). [https://memorial.scholaris.ca/items/0c5f3902-74bd-4239-b579-16ac6bfaa09f "Our strength is ourselves" : identity, status, and cultural revitalization among the Mi'kmaq in Newfoundland]. Memorial University of Newfoundland</ref><ref>[ https://www.kinu.ca/programs/indigenous-languages-component Indigenous Languages Component]. Mi'kmaw Kina'matnewey</ref> ==Mikmak og Nýfundnaland== Það er umdeilt hversu lengi Mikmak hafa búið á Nýfundnalandi. Samkvæmt munnlegri hefð Mikmak þá hafa þeir búið þar í þúsundir ára. Flestir sagnfræðingar halda því fram að búseta þeirra á eyjunni hafi ekki orðið varanleg fyrr en á sjöunda áratug 18. aldar. Einstaka atriði í enskum og frönskum heimildum benda til þess að á 17. öld hafi Mikmak-menn stundað veiðar á suðvesturströnd Nýfundnalands. Frakkar, sem höfðu lengi stundað veiðar á miðum undan ströndum Nýfundnalands, áttu í samkeppni og vopnuðum átökum við Breta með hléum frá lokum 17. aldar og fram á þá 19. öld með stuðningi Mikmak og því hefur verið haldið fram að frönsk yfirvöld hafi flutt Mikmak-menn til eyjunnar sér til stuðnings gegn Bretum. Því hefur einnig verið haldið fram að Frakkar hafi greitt Mikmak-mönnum fyrir höfuðleður [[Beótúk]]<nowiki/>-manna. Fræðimenn nú á tímum telja þetta vara einungis þjóðsögu. Engar franskar heimildir gefa vísbendingu um slíkar greiðslur; hins vegar er ljóst að Beótúk forðuðust Mikmak-menn þegar þeim fjölgaði á eyjunni, rétt eins og þeir forðuðust evrópska landnema. Þegar Beótúk-fólkinu fækkaði færðu Mikmak-veiðimenn sig frá suðurhluta eyjunnar og fóru að veiða um alla eyjunna.<ref> Paul, Daniel N. We Were Not the Savages: A Mi'kmaq Perspective on the Collision between European and Native American Civilizations. Halifax: Fernwood Publishing, 2000.</ref> == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * Davis, Stephen A. (1998). Míkmaq: Peoples of the Maritimes. Nimbus Publishing. * Joe, Rita; Choyce, Lesley (2005). The Míkmaq Anthology. Nimbus Publishing. ISBN 1-895900-04-2. * Johnston, A.J.B.; Francis, Jesse (2013). Niꞌn na L'nu: The Miꞌkmaq of Prince Edward Island. Charlottetown: Acorn Press. ISBN 978-1-894838-93-1. * Magocsi, Paul Robert, ed. (1999). Encyclopedia of Canada's Peoples. Toronto: University of Toronto Press. * Prins, Harald E. L. (1996). The Míkmaq: Resistance, Accommodation, and Cultural Survival. Case Studies in Cultural Anthropology. Wadsworth. * Whitehead, Ruth Holmes (2004). The Old Man Told Us: Excerpts from Míkmaq History 1500–1950. Nimbus Publishing. ISBN 0-921054-83-1. * Peter Bakker, « The Mysterious Link Between Basque and Micmac Art », European Review of Native American Studies, vol. 5, no 1,‎ 1991, p. 21-24 [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] mvn8z22dplajjzj7u3uqvqcc2o3vhay 0 193028 1981221 2026-09-30T12:44:38Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Mynd:Greenland,_Kong_Oscar_Fjord_(js)1.jpg|thumb|Borgarísjakar í Óskarsfirði.]] '''Óskarsfjörður''' ([[grænlenska]]: ''Kangerluk Kong Oscar''; [[danska]]: ''Kong Oscar Fjord'') er langur [[fjörður]] á [[Austur-Grænland]]i, norðan við [[Scoresby-land]]. Fjörðurinn er í [[Þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarði Grænlands]]. Aðalfjörðurinn er 10-25 km breiður og 110 km langur. Við austanvert mynni fjarðarins er [[Traill-eyja]] með Simpson...“ 1981221 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Greenland,_Kong_Oscar_Fjord_(js)1.jpg|thumb|Borgarísjakar í Óskarsfirði.]] '''Óskarsfjörður''' ([[grænlenska]]: ''Kangerluk Kong Oscar''; [[danska]]: ''Kong Oscar Fjord'') er langur [[fjörður]] á [[Austur-Grænland]]i, norðan við [[Scoresby-land]]. Fjörðurinn er í [[Þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarði Grænlands]]. Aðalfjörðurinn er 10-25 km breiður og 110 km langur. Við austanvert mynni fjarðarins er [[Traill-eyja]] með [[Simpson-höfði|Simpson-höfða]]. Gegnt Simpson-höfða, hinum megin við [[Davy-sund]] (sem myndar syðsta hluta fjarðarins) er [[Biot-höfði]]. Aðeins innar á suðurströnd fjarðarins á Scoresby-landi er bækistöðin í [[Mestersvig]]. Innar greinist fjörðurinn í fjölda mjórra fjarða og sunda. Suðvestan úr honum ganga [[Siglingafélagsfjörður]] og [[Kempefjörður]]. Innst tengist fjörðurinn [[Frans Jósefsfjörður|Frans Jósefsfirði]] um [[Soffíusund]] og [[Suðurskautssund]] sem liggja sitt hvorum megin við [[Ýmiseyja|Ýmiseyju]]. Sunnan við Ýmiseyju er [[Landfræðifélagseyja]] og Traill-eyja norðaustan við fjörðinn. Við mynni Kempefjarðar, norðan við [[Náhvalssund]], eru þrjár minni eyjar: [[Ellueyja]], [[Maríueyja]] og [[Rutareyja]]. Sænski landkönnuðurinn [[Alfred Gabriel Nathorst]] nefndi fjörðinn eftir [[Óskar 2.]] Svíakonungi árið 1899.<ref>{{cite web|url=https://arktiskinstitut.dk/fileadmin/files/arktiskinstitut/pdf/Oestgroenlandske_stednavne/OEstgroenlandske_Stednavne_Version_15.pdf|title=Østgrønlandske stednavne|author=Jan Løve|publisher=Arktisk Institut|date=15. júlí 2024|page=249}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Firðir á Grænlandi]] [[Flokkur:Austur-Grænland]] nhgcahsp5d7rahgcdfo7zlqshfvptb5 1981223 1981221 2026-09-30T12:59:43Z Berserkur 10188 1981223 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Greenland,_Kong_Oscar_Fjord_(js)1.jpg|thumb|Borgarísjakar í Óskarsfirði.]] '''Óskarsfjörður''' ([[grænlenska]]: ''Kangerluk Kong Oscar''; [[danska]]: ''Kong Oscar Fjord'') er langur [[fjörður]] á [[Austur-Grænland]]i, norðan við [[Scoresby-land]]. Fjörðurinn er í [[Þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarði Grænlands]]. Aðalfjörðurinn er 10-25 km breiður og 110 km langur. Við austanvert mynni fjarðarins er [[Traill-eyja]] með [[Simpson-höfði|Simpson-höfða]]. Gegnt Simpson-höfða, hinum megin við [[Davy-sund]] (sem myndar syðsta hluta fjarðarins) er [[Biot-höfði]]. Aðeins innar á suðurströnd fjarðarins á Scoresby-landi er bækistöðin í [[Mestersvig]]. Innar greinist fjörðurinn í fjölda mjórra fjarða og sunda. Suðvestan úr honum ganga [[Siglingafélagsfjörður]] og [[Kempefjörður]]. Innst tengist fjörðurinn [[Frans Jósefsfjörður|Frans Jósefsfirði]] um [[Soffíusund]] og [[Suðurskautssund]] sem liggja sitt hvorum megin við [[Ýmiseyja|Ýmiseyju]]. Sunnan við Ýmiseyju er [[Landfræðifélagseyja]] og Traill-eyja norðaustan við fjörðinn. Við mynni Kempefjarðar, norðan við [[Náhvalssund]], eru þrjár minni eyjar: [[Ellueyja]], [[Maríueyja]] og [[Rutareyja]]. Sænski landkönnuðurinn [[Alfred Gabriel Nathorst]] nefndi fjörðinn eftir [[Óskar 2.|Óskari 2.]] Svíakonungi árið 1899.<ref>{{cite web|url=https://arktiskinstitut.dk/fileadmin/files/arktiskinstitut/pdf/Oestgroenlandske_stednavne/OEstgroenlandske_Stednavne_Version_15.pdf|title=Østgrønlandske stednavne|author=Jan Løve|publisher=Arktisk Institut|date=15. júlí 2024|page=249}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Firðir á Grænlandi]] [[Flokkur:Austur-Grænland]] mo9zny17ounl88yrobwpbj1m5m1p4ge 1981227 1981223 2026-09-30T13:42:30Z Akigka 183 1981227 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Greenland,_Kong_Oscar_Fjord_(js)1.jpg|thumb|Borgarísjakar í Óskarsfirði.]] '''Óskarsfjörður''' ([[grænlenska]]: ''Kangerluk Kong Oscar''; [[danska]]: ''Kong Oscar Fjord'') er langur [[fjörður]] á [[Austur-Grænland]]i, norðan við [[Scoresby-land]]. Fjörðurinn er í [[Þjóðgarður Grænlands|Þjóðgarði Grænlands]]. Aðalfjörðurinn er 10-25 km breiður og 110 km langur. Við austanvert mynni fjarðarins er [[Traill-eyja]] með [[Simpson-höfði|Simpson-höfða]]. Gegnt Simpson-höfða, hinum megin við [[Davy-sund]] (sem myndar syðsta hluta fjarðarins) er [[Biot-höfði]]. Aðeins innar á suðurströnd fjarðarins á Scoresby-landi er bækistöðin í [[Mestersvig]]. Innar greinist fjörðurinn í fjölda mjórra fjarða og sunda. Suðvestan úr honum ganga [[Siglingafélagsfjörður]] og [[Kempefjörður]]. Innst tengist fjörðurinn [[Frans Jósefsfjörður|Frans Jósefsfirði]] um [[Soffíusund]] og [[Suðurskautssund]] sem liggja sitt hvorum megin við [[Ýmiseyja|Ýmiseyju]]. Sunnan við Ýmiseyju er [[Landfræðifélagseyja]] og Traill-eyja norðaustan við fjörðinn. Við mynni Kempefjarðar, norðan við [[Náhvalssund]], eru þrjár minni eyjar: [[Ellueyja]], [[Maríueyja]] og [[Rutareyja]]. Sænski landkönnuðurinn [[Alfred Gabriel Nathorst]] nefndi fjörðinn eftir [[Óskar 2.|Óskari 2.]] Svíakonungi árið 1899.<ref>{{cite web|url=https://arktiskinstitut.dk/fileadmin/files/arktiskinstitut/pdf/Oestgroenlandske_stednavne/OEstgroenlandske_Stednavne_Version_15.pdf|title=Østgrønlandske stednavne|author=Jan Løve|publisher=Arktisk Institut|date=15. júlí 2024|page=249}}</ref> Hann nefndi líka fjölda annarra landslagsþátta í firðinum. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Firðir á Grænlandi]] [[Flokkur:Austur-Grænland]] hdr5m9nooelrm8jcwb6umm5lpu7xs3d 0 193029 1981233 2026-09-30T14:32:15Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „{{Íþróttadeild | nafn = Besta deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið Keflavík}}'''<br/>'''{{Lið Fylkir}}''' | spilaðir leikir = '''110''' | mörk skoruð = ??? (. m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Sandra María Jessen]]<ref>{{cite web|title=Besta deild 2024 - Sandra María Jessen (Þór/KA)|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=5527|website=www.ksi.is|publish...“ 1981233 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Besta deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið Keflavík}}'''<br/>'''{{Lið Fylkir}}''' | spilaðir leikir = '''110''' | mörk skoruð = ??? (. m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Sandra María Jessen]]<ref>{{cite web|title=Besta deild 2024 - Sandra María Jessen (Þór/KA)|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=5527|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2026}}</ref> ([[Þór/KA]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = <br> | stærsti útisigur = <br> | tímabil = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Árið '''2024''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 53. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=100| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=120| Staðan [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|2. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|9. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|2. sæti í Lengjud.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Nettóvöllurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Neðri hluti|8. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|4. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|7. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|Meistarar]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;"| | Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|1. sæti í Lengjud.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur|VÍS völlurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|5. sæti í Besta d.]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[AVIS völlurinn]] | style="text-align: left;"| | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|3. sæti í Besta d.]] |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan eftir 18. umferð, 25. ágúst 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190133&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||16||1||1||48||16||32||'''49''' | align="center" rowspan="6"|'''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Efri hluti|efri hluta]]''' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||18||16||0||2||46||9||37||'''48''' |-style="background:#87CEFA;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]]''' ||18||9||3||6||40||28||12||'''30''' |-style="background:#87CEFA;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]''' ||18||8||5||5||28||29||-1||'''29''' |-style="background:#87CEFA;" |5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||18||8||1||9||30||36||-6||'''25''' |-style="background:#87CEFA;" |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]''' ||18||7||2||9||23||27||-4||'''23''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' ||18||6||3||9||22||34||-12||'''21''' | align="center" rowspan="4"| '''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Neðri hluti|neðri hluta]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||18||3||4||11||20||41||-21||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||18||2||4||12||17||34||-17||'''10''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||18||3||1||14||16||36||-20||'''10''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Besta deild 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||-||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||-||- |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||-||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Keflavík}} ||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||-||- |- |align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||-||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||-||- |- |align="left" |{{Lið Valur}} ||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||-||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||-||- |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX'''||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||-||-||-||-||-||-||-||-||-||'''XXX''' |} == Efri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 23. umferð, 5. október 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - efri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190137&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||23||20||1||2||64||13||51||'''61''' |align="center" |'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |-style="background:#EAFFEA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||23||19||3||1||54||18||36||'''60''' |align="center" |'''Þátttakendur Meistaradeildar Evrópu undankeppni''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||23||10||6||7||34||36||-2||'''36''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||23||10||4||9||42||36||6||'''34''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||23||8||5||10||29||33||-4||'''29''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||23||8||1||14||32||49||-17||'''25''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Efri hluti 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||—||—||—||—||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||—||'''XXX'''||—||—||—||— |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||—||—||'''XXX'''||—||—||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||—||—||—||'''XXX'''||—||— |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||—||—||—||—||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||—||—||—||—||—||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Neðri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 21. umferð, 14. september 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - neðri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190140&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |- |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||21||7||4||10||29||41||-12||'''25''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||21||5||4||12||26||44||-18||'''19''' |- style="background:#FFCCCC;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||21||4||2||15||25||43||-18||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Lengjudeild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||21||3||4||14||20||42||-22||'''13''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Neðri hluti 2024!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||'''XXX'''||-||-||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||-||'''XXX'''||-||- |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||-||-||'''XXX'''||- |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||-||-||-||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Sandra María Jessen]]''' | [[Þór/KA]] | 20+2 | | 18+5 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jordyn Rhodes]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 10+2 | | 18+3 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Vigdís Lilja Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Breiðablik}} | 10+1 | | 18+5 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Andrea Rut Bjarnadóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 7+4 | | 11+5 |- | '''4''' | [[Jasmín Erla Ingadóttir]] | {{Lið Valur}} | 8 | | 16+5 |- | '''4''' | [[Agla María Albertsdóttir]] | {{Lið Breiðablik}} | 7+1 | | 11+5 |- | '''5''' | [[Amanda Jacobsen Andradóttir]] | {{Lið Valur}} | 7 | | 10 |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Besta deildin 2024 |- |- |[[Mynd:Breidablik.png|100px|Breiðablik]]<br/>'''[[Breiðablik]]'''<br/>'''19. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|Besta&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] 3hxs1geaftwcqhjw09dv61fo42bmrr1 1981262 1981233 2026-09-30T20:35:57Z Nipas2 54688 Completed 1981262 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Besta deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið Keflavík}}'''<br/>'''{{Lið Fylkir}}''' | spilaðir leikir = '''111''' | mörk skoruð = 355 (3.20 m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Sandra María Jessen]]<ref>{{cite web|title=Besta deild 2024 - Sandra María Jessen (Þór/KA)|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=5527|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2026}}</ref> ([[Þór/KA]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Valur 7-2 Víkingur R. | stærsti útisigur = FH 0-4 Þór/KA<br>FH 2-4 Valur | tímabil = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Árið '''2024''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 53. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) ! width=200| Staðan [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Nik Anthony Chamberlain]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|2. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðni Eiríksson]], [[Hlynur Svan Eiríksson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|6. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würthvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]] | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|2. s. í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Nettóvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Neðri hluti|8. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|4. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Halldór Jón Sigurðsson]], [[Konráð Freyr Sigurðsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|7. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Origo völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|Meistarar 2023]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]], [[John Henry Andrews]], [[Kristófer Sigurgeirsson]] | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|1. s. í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur|VÍS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|5. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[AVIS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Helgi Kristjánsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|3. sæti í Besta deild]] |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan eftir 18. umferð, 25. ágúst 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190133&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||16||1||1||48||16||32||'''49''' | align="center" rowspan="6"|'''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Efri hluti|efri hluta]]''' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||18||16||0||2||46||9||37||'''48''' |-style="background:#87CEFA;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]]''' ||18||9||3||6||40||28||12||'''30''' |-style="background:#87CEFA;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]''' ||18||8||5||5||28||29||-1||'''29''' |-style="background:#87CEFA;" |5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||18||8||1||9||30||36||-6||'''25''' |-style="background:#87CEFA;" |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]''' ||18||7||2||9||23||27||-4||'''23''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' ||18||6||3||9||22||34||-12||'''21''' | align="center" rowspan="4"| '''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Neðri hluti|neðri hluta]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||18||3||4||11||20||41||-21||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||18||2||4||12||17||34||-17||'''10''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||18||3||1||14||16||36||-20||'''10''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Besta deild 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-0||1-0||3-0||5-1||3-0||2-1||4-0||4-2||3-0 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-4||'''XXX'''||3-1||1-0||1-2||4-1||2-4||2-2||0-4||1-0 |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-2||0-3||'''XXX'''||4-2||0-1||4-1||1-4||0-0||2-2||1-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Keflavík}} ||0-2||3-4||1-0||'''XXX'''||2-3||0-2||1-2||1-2||0-1||1-0 |- |align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||0-1||4-3||2-1||1-0||'''XXX'''||0-2||1-1||1-2||1-4||1-2 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||0-1||0-1||3-0||1-1||0-0||'''XXX'''||1-4||1-1||3-3||1-2 |- |align="left" |{{Lið Valur}} ||1-0||3-1||2-0||2-1||4-0||3-1||'''XXX'''||7-2||3-1||1-0 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||2-1||3-2||2-2||0-1||3-2||5-1||0-2||'''XXX'''||1-2||0-0 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||0-3||0-1||3-1||4-0||2-2||5-0||1-2||0-2||'''XXX'''||2-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||2-4||2-1||1-0||4-2||1-0||4-2||1-2||0-1||2-4||'''XXX''' |} == Efri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 23. umferð, 5. október 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - efri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190137&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||23||20||1||2||64||13||51||'''61''' |align="center" |'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |-style="background:#EAFFEA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||23||19||3||1||54||18||36||'''60''' |align="center" |'''Þátttakendur Meistaradeildar Evrópu undankeppni''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||23||10||6||7||34||36||-2||'''36''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||23||10||4||9||42||36||6||'''34''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||23||8||5||10||29||33||-4||'''29''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||23||8||1||14||32||49||-17||'''25''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Efri hluti 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||4-2||—||4-0||6-1||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||—||'''XXX'''||—||0-3||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||0-0||2-0||'''XXX'''||—||—||1-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||—||—||1-2||'''XXX'''||—||1-1 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||—||1-0||0-1||0-1||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||1-4||—||—||—||0-0||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Neðri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 21. umferð, 14. september 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - neðri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190140&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |- |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||21||7||4||10||29||41||-12||'''25''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||21||5||4||12||26||44||-18||'''19''' |- style="background:#FFCCCC;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||21||4||2||15||25||43||-18||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Lengjudeild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||21||3||4||14||20||42||-22||'''13''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Neðri hluti 2024!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||'''XXX'''||1-4||—||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||—||'''XXX'''||4-4||— |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-2||—||'''XXX'''||2-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||3-0||2-1||—||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Sandra María Jessen]]''' | [[Þór/KA]] | 20+2 | | 18+5 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jordyn Rhodes]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 10+2 | | 18+3 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Vigdís Lilja Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Breiðablik}} | 10+1 | | 18+5 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Andrea Rut Bjarnadóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 7+4 | | 11+5 |- | '''4''' | [[Jasmín Erla Ingadóttir]] | {{Lið Valur}} | 8 | | 16+5 |- | '''4''' | [[Agla María Albertsdóttir]] | {{Lið Breiðablik}} | 7+1 | | 11+5 |- | '''5''' | [[Amanda Jacobsen Andradóttir]] | {{Lið Valur}} | 7 | | 10 |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Besta deildin 2024 |- |- |[[Mynd:Breidablik.png|100px|Breiðablik]]<br/>'''[[Breiðablik]]'''<br/>'''19. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|Besta&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] oiw5qjruhuzmnepbytx0iakbmdxegam 1981270 1981262 2026-09-30T22:54:20Z Nipas2 54688 1981270 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Besta deild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið Keflavík}}'''<br/>'''{{Lið Fylkir}}''' | spilaðir leikir = '''111''' | mörk skoruð = 355 (3.20 m/leik) | markahæstur = '''22 mörk'''<br>[[Sandra María Jessen]]<ref>{{cite web|title=Besta deild 2024 - Sandra María Jessen (Þór/KA)|url=https://www.ksi.is/leikmenn/leikmadur?id=5527|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2026}}</ref> ([[Þór/KA]]) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = Valur 7-2 Víkingur R. | stærsti útisigur = FH 0-4 Þór/KA<br>FH 2-4 Valur | tímabil = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Árið '''2024''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 53. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) ! width=200| Staðan [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Nik Anthony Chamberlain]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|2. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðni Eiríksson]], [[Hlynur Svan Eiríksson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|6. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Árbær]] | [[Fylkisvöllur|Würth völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]] | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|2. s. í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|HS Orku völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Neðri hluti|8. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|4. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Tindastóll}} | [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Sauðárkróksvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Halldór Jón Sigurðsson]], [[Konráð Freyr Sigurðsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|7. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|N1-Völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|Meistarar 2023]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]], [[John Henry Andrews]], [[Kristófer Sigurgeirsson]] | [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|1. s. í Lengjudeild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur|VÍS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|5. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] | [[Reykjavík]] | [[AVIS völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Helgi Kristjánsson]] | [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023#Efri hluti|3. sæti í Besta deild]] |} == Staðan í deildinni == === Stigatafla === ''Staðan eftir 18. umferð, 25. ágúst 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190133&banner-tab=overview|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=300|Athugasemdir |-style="background:#87CEFA;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||16||1||1||48||16||32||'''49''' | align="center" rowspan="6"|'''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Efri hluti|efri hluta]]''' |-style="background:#87CEFA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||18||16||0||2||46||9||37||'''48''' |-style="background:#87CEFA;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||'''[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]]''' ||18||9||3||6||40||28||12||'''30''' |-style="background:#87CEFA;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]]''' ||18||8||5||5||28||29||-1||'''29''' |-style="background:#87CEFA;" |5||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||18||8||1||9||30||36||-6||'''25''' |-style="background:#87CEFA;" |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]]''' ||18||7||2||9||23||27||-4||'''23''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' ||18||6||3||9||22||34||-12||'''21''' | align="center" rowspan="4"| '''Forkeppni í [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2024#Neðri hluti|neðri hluta]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]]''' ||18||3||4||11||20||41||-21||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||18||2||4||12||17||34||-17||'''10''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||18||3||1||14||16||36||-20||'''10''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Besta deild 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||3-0||1-0||3-0||5-1||3-0||2-1||4-0||4-2||3-0 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-4||'''XXX'''||3-1||1-0||1-2||4-1||2-4||2-2||0-4||1-0 |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-2||0-3||'''XXX'''||4-2||0-1||4-1||1-4||0-0||2-2||1-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Keflavík}} ||0-2||3-4||1-0||'''XXX'''||2-3||0-2||1-2||1-2||0-1||1-0 |- |align="left" |{{Lið Stjarnan}} ||0-1||4-3||2-1||1-0||'''XXX'''||0-2||1-1||1-2||1-4||1-2 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||0-1||0-1||3-0||1-1||0-0||'''XXX'''||1-4||1-1||3-3||1-2 |- |align="left" |{{Lið Valur}} ||1-0||3-1||2-0||2-1||4-0||3-1||'''XXX'''||7-2||3-1||1-0 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||2-1||3-2||2-2||0-1||3-2||5-1||0-2||'''XXX'''||1-2||0-0 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||0-3||0-1||3-1||4-0||2-2||5-0||1-2||0-2||'''XXX'''||2-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||2-4||2-1||1-0||4-2||1-0||4-2||1-2||0-1||2-4||'''XXX''' |} == Efri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 23. umferð, 5. október 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - efri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190137&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||23||20||1||2||64||13||51||'''61''' |align="center" |'''Forkeppni Meistaradeildar Evrópu''' |-style="background:#EAFFEA;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||23||19||3||1||54||18||36||'''60''' |align="center" |'''Þátttakendur Meistaradeildar Evrópu undankeppni''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Víkingur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur R.]] ||23||10||6||7||34||36||-2||'''36''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA|Þór]]/[[Þór/KA|KA]] ||23||10||4||9||42||36||6||'''34''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||23||8||5||10||29||33||-4||'''29''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||23||8||1||14||32||49||-17||'''25''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Efri hluti 2024!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Val!!Vík!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||4-2||—||4-0||6-1||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||—||'''XXX'''||—||0-3||—||0-3 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||0-0||2-0||'''XXX'''||—||—||1-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left" |{{Lið Víkingur R.}} ||—||—||1-2||'''XXX'''||—||1-1 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||—||1-0||0-1||0-1||'''XXX'''||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||1-4||—||—||—||0-0||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Neðri hluti == === Stigatafla === ''Staðan eftir 21. umferð, 14. september 2024''.<ref>{{cite web|title=Besta deild kvenna 2024 - neðri hluti|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190140&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=30. september 2024}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| !width=130|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |- |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] ||21||7||4||10||29||41||-12||'''25''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Tindastóll|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] ||21||5||4||12||26||44||-18||'''19''' |- style="background:#FFCCCC;" |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]''' ||21||4||2||15||25||43||-18||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2024|Lengjudeild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||'''[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]]''' ||21||3||4||14||20||42||-22||'''13''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur, Stig = virkir punktar''.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Neðri hluti 2024!!Fyl!!Kef!!Stj!!Tin |- |list2 = |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||'''XXX'''||1-4||—||— |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||—||'''XXX'''||4-4||— |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-2||—||'''XXX'''||2-1 |- style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Tindastóll}} ||3-0||2-1||—||'''XXX''' |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Sandra María Jessen]]''' | [[Þór/KA]] | 20+2 | | 18+5 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Jordyn Rhodes]]''' | {{Lið Tindastóll}} | 10+2 | | 18+3 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Vigdís Lilja Kristjánsdóttir]]''' | {{Lið Breiðablik}} | 10+1 | | 18+5 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Andrea Rut Bjarnadóttir]]''' | {{Lið Haukar}} | 7+4 | | 11+5 |- | '''4''' | [[Jasmín Erla Ingadóttir]] | {{Lið Valur}} | 8 | | 16+5 |- | '''4''' | [[Agla María Albertsdóttir]] | {{Lið Breiðablik}} | 7+1 | | 11+5 |- | '''5''' | [[Amanda Jacobsen Andradóttir]] | {{Lið Valur}} | 7 | | 10 |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Besta deildin 2024 |- |- |[[Mynd:Breidablik.png|100px|Breiðablik]]<br/>'''[[Breiðablik]]'''<br/>'''19. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2023|Besta&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] hco5vuz96lnk77r92hezhe3mofma8nu 11 193030 1981243 2026-09-30T15:25:33Z Torfifagri 33930 Nýr hluti: /* Týpa: stuttskífa eða smáskífa */ 1981243 wikitext text/x-wiki == Týpa: stuttskífa eða smáskífa == Mig langar að leggja til að listanum yfir týpur verði breytt þannig að á eftir EP kom '''smáskífa''' en ekki stuttskífa. Eins og er vísar hvort tveggja á [[Stuttskífa]], en undir ensku útgáfu síðunnar er þetta annars vegar EP og hins vegar single. [[Notandi:Torfifagri|Torfifagri]] ([[Notandaspjall:Torfifagri|spjall]]) 30. september 2026 kl. 15:25 (UTC) 525pr76ijp82qy7y7wiy85oyqcrp2vk 1981255 1981243 2026-09-30T17:20:35Z Berserkur 10188 1981255 wikitext text/x-wiki == Týpa: stuttskífa eða smáskífa == Mig langar að leggja til að listanum yfir týpur verði breytt þannig að á eftir EP kom '''smáskífa''' en ekki stuttskífa. Eins og er vísar hvort tveggja á [[Stuttskífa]], en undir ensku útgáfu síðunnar er þetta annars vegar EP og hins vegar single. [[Notandi:Torfifagri|Torfifagri]] ([[Notandaspjall:Torfifagri|spjall]]) 30. september 2026 kl. 15:25 (UTC) :Réttmæt ábending. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 30. september 2026 kl. 17:20 (UTC) b24at2nb18fvhvxqzrfijbu66uilavf 1981267 1981255 2026-09-30T21:59:32Z Torfifagri 33930 /* Týpa: stuttskífa eða smáskífa */ Svar 1981267 wikitext text/x-wiki == Týpa: stuttskífa eða smáskífa == Mig langar að leggja til að listanum yfir týpur verði breytt þannig að á eftir EP kom '''smáskífa''' en ekki stuttskífa. Eins og er vísar hvort tveggja á [[Stuttskífa]], en undir ensku útgáfu síðunnar er þetta annars vegar EP og hins vegar single. [[Notandi:Torfifagri|Torfifagri]] ([[Notandaspjall:Torfifagri|spjall]]) 30. september 2026 kl. 15:25 (UTC) :Réttmæt ábending. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 30. september 2026 kl. 17:20 (UTC) ::Er þetta eitthvað sem nýgræðingur eins og ég get gert? Ég sé að hægt er að breyta þessu á <nowiki>https://is.wikipedia.org/wiki/Sni%C3%B0:Plata/doc/t%C3%BDpa</nowiki>, en vil síður hrófla við henni nema vera viss... [[Notandi:Torfifagri|Torfifagri]] ([[Notandaspjall:Torfifagri|spjall]]) 30. september 2026 kl. 21:59 (UTC) 5ug3m4t805ekj4kdmed0ivpvhtxdodc 0 193031 1981244 2026-09-30T15:31:59Z Torfifagri 33930 Bjó til síðu fyrir plötuna með upplýsingaboxi, lagalista og hljóðfæraleikurum. 1981244 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína | týpa = [[Smáskífa]] | flytjandi = Megas | kápa = | kápa_alt = | kápa_texti = | gefin_út = 1975 | tekin_upp = | vettvangur = | hljóðver = | stefna = [[Popptónlist|Popp]], [[Rokktónlist|Rokk]] | lengd = | tungumál = | útgefandi = Demant | leikstjóri = | upptökustjóri = | samansafn = | tímaröð = | síðasti_titill = | síðasta_ár = | ár = | næsti_titill = | næsta_ár = | misc = | litakóði = }} ''''' ''''' er == Lagalisti == {{Lagalisti | all_writing = Megasi | title1 = Spáðu í mig | length1 = 03:51 | title2 = Komdu og skoðaðu í kistuna mína | length2 = 04:54 |total_length = 08:45 }} == Hljóðfæraleikur == *Vignir Bergmann rafmagnsgítar *Kristján Möndull kassagítar *Finnbogi Kjartansson bassi *Hrólfur Gunnarsson trommur *[[Magnús_Eiríksson_(tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]] munnharpa *Óttar Felix Hauksson ritmagítar [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Íslenskar smáskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1975]] 3vriy2uxpaxfpiakgdkvfov6yj2bajb 1981245 1981244 2026-09-30T15:42:07Z Torfifagri 33930 Bætti við smá texta um lögin. 1981245 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína | týpa = [[Smáskífa]] | flytjandi = Megas | kápa = | kápa_alt = | kápa_texti = | gefin_út = 1975 | tekin_upp = | vettvangur = | hljóðver = | stefna = [[Popptónlist|Popp]], [[Rokktónlist|Rokk]] | lengd = 08:45 | tungumál = | útgefandi = Demant | leikstjóri = | upptökustjóri = | samansafn = | tímaröð = | síðasti_titill = | síðasta_ár = | ár = | næsti_titill = | næsta_ár = | misc = | litakóði = }} '''''Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína''''' er smáskífa með [[Megas]]i sem kom út árið [[1975]], stuttu eftir að önnur breiðskífa hans, [[Millilending]], kom út. Á smáskífunni er ný upptaka af "Spáðu í mig" sem kom upphaflega út á fyrstu plötu Megasar, en þá var um að ræða upptöku af tónleikum sem hljómaði ekki vel. Á hinni hliðinni er svo lagið "Komdu og skoðaðu í kistuna mína" sem er innblásið af þýðingu [[Páll Ólafsson|Páls Ólafssonar]] á ljóðinu "Tryggðarpantanir" eftir Erik Bögh. Það lag er þó líklega betur þekkt undir heitinu "Komdu og skoðaðu í kistuna mína". == Lagalisti == {{Lagalisti | all_writing = Megasi | title1 = Spáðu í mig | length1 = 03:51 | title2 = Komdu og skoðaðu í kistuna mína | length2 = 04:54 |total_length = 08:45 }} == Hljóðfæraleikur == *Vignir Bergmann rafmagnsgítar *Kristján Möndull kassagítar *Finnbogi Kjartansson bassi *Hrólfur Gunnarsson trommur *[[Magnús_Eiríksson_(tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]] munnharpa *Óttar Felix Hauksson ritmagítar [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Íslenskar smáskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1975]] a5iepuws2yae738pmsely9nxiav9g85 1981265 1981245 2026-09-30T21:38:01Z Torfifagri 33930 1981265 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína | týpa = Smáskífa | flytjandi = Megas | kápa = | kápa_alt = | kápa_texti = | gefin_út = 1975 | tekin_upp = | vettvangur = | hljóðver = | stefna = [[Popptónlist|Popp]], [[Rokktónlist|Rokk]] | lengd = 08:45 | tungumál = | útgefandi = Demant | leikstjóri = | upptökustjóri = | samansafn = | tímaröð = | síðasti_titill = | síðasta_ár = | ár = | næsti_titill = | næsta_ár = | misc = | litakóði = }} '''''Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína''''' er smáskífa með [[Megas]]i sem kom út árið [[1975]], stuttu eftir að önnur breiðskífa hans, [[Millilending]], kom út. Á smáskífunni er ný upptaka af "Spáðu í mig" sem kom upphaflega út á fyrstu plötu Megasar, en þá var um að ræða upptöku af tónleikum sem hljómaði ekki vel. Á hinni hliðinni er svo lagið "Komdu og skoðaðu í kistuna mína" sem er innblásið af þýðingu [[Páll Ólafsson|Páls Ólafssonar]] á ljóðinu "Tryggðarpantanir" eftir Erik Bögh. Það lag er þó líklega betur þekkt undir heitinu "Komdu og skoðaðu í kistuna mína". == Lagalisti == {{Lagalisti | all_writing = Megasi | title1 = Spáðu í mig | length1 = 03:51 | title2 = Komdu og skoðaðu í kistuna mína | length2 = 04:54 |total_length = 08:45 }} == Hljóðfæraleikur == *Vignir Bergmann rafmagnsgítar *Kristján Möndull kassagítar *Finnbogi Kjartansson bassi *Hrólfur Gunnarsson trommur *[[Magnús_Eiríksson_(tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]] munnharpa *Óttar Felix Hauksson ritmagítar [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Íslenskar smáskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1975]] bmx08yv6jf0g2o18n3nig6fxxoffass 1981266 1981265 2026-09-30T21:38:20Z Torfifagri 33930 1981266 wikitext text/x-wiki {{Plata | nafn = Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína | týpa = smáskífa | flytjandi = Megas | kápa = | kápa_alt = | kápa_texti = | gefin_út = 1975 | tekin_upp = | vettvangur = | hljóðver = | stefna = [[Popptónlist|Popp]], [[Rokktónlist|Rokk]] | lengd = 08:45 | tungumál = | útgefandi = Demant | leikstjóri = | upptökustjóri = | samansafn = | tímaröð = | síðasti_titill = | síðasta_ár = | ár = | næsti_titill = | næsta_ár = | misc = | litakóði = }} '''''Spáðu í mig / Komdu og skoðaðu í kistuna mína''''' er smáskífa með [[Megas]]i sem kom út árið [[1975]], stuttu eftir að önnur breiðskífa hans, [[Millilending]], kom út. Á smáskífunni er ný upptaka af "Spáðu í mig" sem kom upphaflega út á fyrstu plötu Megasar, en þá var um að ræða upptöku af tónleikum sem hljómaði ekki vel. Á hinni hliðinni er svo lagið "Komdu og skoðaðu í kistuna mína" sem er innblásið af þýðingu [[Páll Ólafsson|Páls Ólafssonar]] á ljóðinu "Tryggðarpantanir" eftir Erik Bögh. Það lag er þó líklega betur þekkt undir heitinu "Komdu og skoðaðu í kistuna mína". == Lagalisti == {{Lagalisti | all_writing = Megasi | title1 = Spáðu í mig | length1 = 03:51 | title2 = Komdu og skoðaðu í kistuna mína | length2 = 04:54 |total_length = 08:45 }} == Hljóðfæraleikur == *Vignir Bergmann rafmagnsgítar *Kristján Möndull kassagítar *Finnbogi Kjartansson bassi *Hrólfur Gunnarsson trommur *[[Magnús_Eiríksson_(tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]] munnharpa *Óttar Felix Hauksson ritmagítar [[Flokkur:Megas]] [[Flokkur:Íslenskar smáskífur]] [[Flokkur:Íslenskar hljómplötur]] [[Flokkur:Hljómplötur gefnar út árið 1975]] 7whet70385qos0zueyeqvzk2d4xdwpz 0 193032 1981269 2026-09-30T22:51:49Z Nipas2 54688 Bjó til síðu með „{{Leikvangur | nafn = Keflavíkurvöllur | gælunafn = | mynd = | myndatexti = | fullt_nafn = Keflavíkurvöllur,<br />Sparisjóðs völlurinn<br />Nettóvöllurinn<br />HS-Orku völlurinn | staðsetning = [[Keflavík]], [[Ísland]] | hnit = {{hnit|63|59|52.67|N|22|33|40.19|W|type:landmark}} | byggður = | opnaður = 1967 | endurnýjaður = | stækkaður = |...“ 1981269 wikitext text/x-wiki {{Leikvangur | nafn = Keflavíkurvöllur | gælunafn = | mynd = | myndatexti = | fullt_nafn = Keflavíkurvöllur,<br />Sparisjóðs völlurinn<br />Nettóvöllurinn<br />HS-Orku völlurinn | staðsetning = [[Keflavík]], [[Ísland]] | hnit = {{hnit|63|59|52.67|N|22|33|40.19|W|type:landmark}} | byggður = | opnaður = 1967 | endurnýjaður = | stækkaður = | lokaður = | rifinn = | eigandi = [[Keflavík|Kópavogsbær]] | yfirborð = Gras | byggingakostnaður = | arkitekt = | verktaki = | verkefnisstjóri = | eldri_nöfn = | notendur = [[Keflavík, íþrótta- og ungmennafélag]] | sætafjöldi = 1100 | stæðisfjöldi = 3857 | stærð = 105m x 68m }} '''Keflavíkurvöllur''' er fjölnota íþróttaleikvangur í [[Keflavík]]. Hann er nú aðallega notaður fyrir [[knattspyrna|knattspyrnuleiki]] og er heimavöllur [[Keflavík, íþrótta- og ungmennafélag|Knattspyrnufélags Keflavíkur]]. Leikvangurinn tekur 4.000 áhorfendur í sæti. Hann ber nú nafnið '''HS-Orku völlurinn'''. Í október 2009 þurfti að skipta um grasið vegna þess hve illa ástatt það var; þegar rigndi breyttist grasið í drullu á skömmum tíma. == Tenglar == * {{cite web|url=https://indd.adobe.com/view/publication/61791e61-7978-4a43-beb8-c7f3df62b021/1/publication-web-resources/pdf/Keflav_kurbla__2019.pdf|title=Keflavíkurblað 2019 - sida 22.|work=Knattspyrna.keflavik.is|accessdate=30. september 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/felagslid/knattspyrnuvellir/vollur?id=4294|title=Keflavíkurvöllur|work=KSÍ|accessdate=30. september 2026}} * {{cite web|url=https://www.visir.is/g/20101673246d/keflvikingar-spila-i-njardvik-i-kvold-unnu-thar-sinn-fyrsta-titil-1964#:~:|text=Keflv%C3%ADkingar%20hafa%20unni%C3%B0%2013%20af,%C3%AD%20Pepsi%2Ddeild%20karla%20%C3%AD%20sumar.|title=Keflvíkingar spila í Njarðvík í kvöld: Unnu þar sinn fyrsta titil 1964 - Óskar Ófeigur Jónsson skrifar 20. maí 2010|work=Visir.is|accessdate=30. september 2026}} * {{cite web|url=https://www.nordicstadiums.com/keflavikurvollur|title=Keflavíkurvöllur|work=Nordicstadiums.com|accessdate=30. september 2026|language=en}} * {{cite web|url=https://www.stadionwelt.de/fotos-guides/stadion/fotos?id=1552&venue=keflav%C3%ADkurv%C3%B6llur|title=Keflavíkurvöllur|work=Stadionwelt.de|accessdate=30. september 2026|language=de}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Keflavík]] [[Flokkur:Íslensk íþróttamannvirki]] 3u0yb3wvcrzw02dtnuwo2richcj5sp2 2 193033 1981272 2026-09-30T23:03:04Z Danielbjghmusic 121336 /* */ 1981272 wikitext text/x-wiki # '''Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson''' 2ro83sfk5wmmv05bba4jcxopmokq44s 1981273 1981272 2026-09-30T23:03:34Z Danielbjghmusic 121336 Tæmdi síðuna 1981273 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1981278 1981273 2026-09-30T23:10:34Z Danielbjghmusic 121336 1981278 wikitext text/x-wiki ‘’‘Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson’’’ (fæddur 1985) er íslenskur tónlistarsköpuður frá [[Akranes|Akranesi]] sem gefur út tónlist undir listamannsnafninu ‘’‘Daníel’’’. Hann hefur gefið út tónlist frá árinu 2024.{{vefheimild|url=https://danielbjghmusic.2024.is/|titill=Daníel — Icelandic Music Artist|útgefandi=Daníel|skoðað=30. september 2026}} == Tónlistarferill == Daníel hóf að gefa út tónlist árið 2024. Samkvæmt opinberri vefsíðu hans hefur hann síðan gefið út fjölda laga. Meðal útgáfa hans árið 2024 voru ‘‘Akranes Dreams’’, ‘‘Min Tonlist’’, ‘‘Jingle This Way’’ og ‘‘Christmas in Akranes’’.{{vefheimild|url=https://danielbjghmusic.2024.is/discography|titill=Hljómplötusafn — Daníel|útgefandi=Daníel|skoðað=30. september 2026}} ‘‘Min Tonlist’’ kom út 14. október 2024. Útgáfan inniheldur lagið ‘‘Min Tonlist’’ og 8-bita útgáfu þess.{{vefheimild|url=https://music.amazon.com/albums/B0DK7FJ3J6|titill=Min Tonlist – Daníel|útgefandi=Amazon Music|skoðað=30. september 2026|dagsetning=14. október 2024}} Lagið ‘‘Jingle This Way’’ kom út 17. október 2024 og er skráð sem teknóútgáfa á Apple Music.{{vefheimild|url=https://music.apple.com/us/album/jingle-this-way-single/1775040936|titill=Jingle This Way - Single – Daníel|útgefandi=Apple Music|skoðað=30. september 2026|dagsetning=17. október 2024}} == Persónulegur bakgrunnur == Daníel segist á opinberri vefsíðu sinni vera fatlaður maður, fæddur árið 1985, og lýsir þar áhuga sínum á tónlistarsköpun. Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson hefur einnig skrifað opinberlega um málefni fatlaðs fólks. Árið 2023 birtist grein hans ‘‘Eru vinnuveitendur á móti fötluðum?’’ á Vísi þar sem hann fjallaði um reynslu fatlaðs fólks á vinnumarkaði.{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232485989d/default|titill=Eru vinnuveitendur á móti fötluðum?|höfundur=Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson|útgefandi=Vísir|skoðað=30. september 2026|dagsetning=8. nóvember 2023}} Hann hefur einnig skrifað um málefni fatlaðs fólks og starfsemi Fjöliðjunnar á Akranesi. Grein hans ‘‘Bæjarstjórn sem ekkert veit’’ birtist árið 2022.{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20222350122d/baejarstjorn-sem-ekkert-veit|titill=Bæjarstjórn sem ekkert veit|höfundur=Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson|útgefandi=Vísir|skoðað=30. september 2026|dagsetning=9. desember 2022}} == Valdar útgáfur == * ‘‘Min Tonlist’’ (2024) * ‘‘Jingle This Way’’ (2024) * ‘‘Akranes Dreams’’ (2024) * ‘‘Christmas in Akranes’’ (2024) * ‘‘Lonely Man’’ (2025) * ‘‘Friends or Not’’ (2025) * ‘‘Ævintýri Fluffy’’ (2026) * ‘‘My Forever Home’’ (2026) == Heimildir == {{heimildaskrá}} == Ytri tenglar == * [https://danielbjghmusic.2024.is/ Opinber vefsíða Daníels] ozd5ew0vqnyw0tvnyskbqo7esd32wkn 2 193034 1981275 2026-09-30T23:05:48Z Danielbjghmusic 121336 Bjó til síðu með „‘’‘Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson’’’ (fæddur 1985) er íslenskur tónlistarsköpuður frá [[Akranes|Akranesi]] sem gefur út tónlist undir listamannsnafninu ‘’‘Daníel’’’. Hann hefur gefið út tónlist frá árinu 2024.{{vefheimild|url=https://danielbjghmusic.2024.is/|titill=Daníel — Icelandic Music Artist|útgefandi=Daníel|skoðað=30. september 2026}} == Tónlistarferill == Daníel hóf að gefa út tónlist árið 2024. Samk...“ 1981275 wikitext text/x-wiki ‘’‘Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson’’’ (fæddur 1985) er íslenskur tónlistarsköpuður frá [[Akranes|Akranesi]] sem gefur út tónlist undir listamannsnafninu ‘’‘Daníel’’’. Hann hefur gefið út tónlist frá árinu 2024.{{vefheimild|url=https://danielbjghmusic.2024.is/|titill=Daníel — Icelandic Music Artist|útgefandi=Daníel|skoðað=30. september 2026}} == Tónlistarferill == Daníel hóf að gefa út tónlist árið 2024. Samkvæmt opinberri vefsíðu hans hefur hann síðan gefið út fjölda laga. Meðal útgáfa hans árið 2024 voru ‘‘Akranes Dreams’’, ‘‘Min Tonlist’’, ‘‘Jingle This Way’’ og ‘‘Christmas in Akranes’’.{{vefheimild|url=https://danielbjghmusic.2024.is/discography|titill=Hljómplötusafn — Daníel|útgefandi=Daníel|skoðað=30. september 2026}} ‘‘Min Tonlist’’ kom út 14. október 2024. Útgáfan inniheldur lagið ‘‘Min Tonlist’’ og 8-bita útgáfu þess.{{vefheimild|url=https://music.amazon.com/albums/B0DK7FJ3J6|titill=Min Tonlist – Daníel|útgefandi=Amazon Music|skoðað=30. september 2026|dagsetning=14. október 2024}} Lagið ‘‘Jingle This Way’’ kom út 17. október 2024 og er skráð sem teknóútgáfa á Apple Music.{{vefheimild|url=https://music.apple.com/us/album/jingle-this-way-single/1775040936|titill=Jingle This Way - Single – Daníel|útgefandi=Apple Music|skoðað=30. september 2026|dagsetning=17. október 2024}} == Persónulegur bakgrunnur == Daníel segist á opinberri vefsíðu sinni vera fatlaður maður, fæddur árið 1985, og lýsir þar áhuga sínum á tónlistarsköpun. Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson hefur einnig skrifað opinberlega um málefni fatlaðs fólks. Árið 2023 birtist grein hans ‘‘Eru vinnuveitendur á móti fötluðum?’’ á Vísi þar sem hann fjallaði um reynslu fatlaðs fólks á vinnumarkaði.{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232485989d/default|titill=Eru vinnuveitendur á móti fötluðum?|höfundur=Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson|útgefandi=Vísir|skoðað=30. september 2026|dagsetning=8. nóvember 2023}} Hann hefur einnig skrifað um málefni fatlaðs fólks og starfsemi Fjöliðjunnar á Akranesi. Grein hans ‘‘Bæjarstjórn sem ekkert veit’’ birtist árið 2022.{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20222350122d/baejarstjorn-sem-ekkert-veit|titill=Bæjarstjórn sem ekkert veit|höfundur=Daníel Guðrúnarson Hrafnkelsson|útgefandi=Vísir|skoðað=30. september 2026|dagsetning=9. desember 2022}} == Valdar útgáfur == * ‘‘Min Tonlist’’ (2024) * ‘‘Jingle This Way’’ (2024) * ‘‘Akranes Dreams’’ (2024) * ‘‘Christmas in Akranes’’ (2024) * ‘‘Lonely Man’’ (2025) * ‘‘Friends or Not’’ (2025) * ‘‘Ævintýri Fluffy’’ (2026) * ‘‘My Forever Home’’ (2026) == Heimildir == {{heimildaskrá}} == Ytri tenglar == * [https://danielbjghmusic.2024.is/ Opinber vefsíða Daníels] ozd5ew0vqnyw0tvnyskbqo7esd32wkn 4 193035 1981284 2026-09-30T23:46:42Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „<h2 class="main-header main-box-header">[[Fallbyssa]]</h2> <div style="float:left; margin: 0px 15px 0 0; border: 1px solid #333333">[[Mynd:Cannons at Christiansholm, Kristiansand, Norway, 2004 ubt.jpg||Fallbyssa|200px]]</div> '''Fallbyssa''' er mjög stór [[byssa]], oftast á vagni, fæti eða stalli, sem í eru notuð þung skot. Fallbyssur voru fyrst fundnar upp í Kína um 1150 e.Kr. [[Svart púður|Svartpúður]] var notað sem [[drifefni]]. Þegar svartpúð...“ 1981284 wikitext text/x-wiki <h2 class="main-header main-box-header">[[Fallbyssa]]</h2> <div style="float:left; margin: 0px 15px 0 0; border: 1px solid #333333">[[Mynd:Cannons at Christiansholm, Kristiansand, Norway, 2004 ubt.jpg||Fallbyssa|200px]]</div> '''Fallbyssa''' er mjög stór [[byssa]], oftast á vagni, fæti eða stalli, sem í eru notuð þung skot. Fallbyssur voru fyrst fundnar upp í Kína um 1150 e.Kr. [[Svart púður|Svartpúður]] var notað sem [[drifefni]]. Þegar svartpúður brann myndast gas og það þeytti skotinu úr fallbyssuhlaupinu. Fallbyssur bárust til Evrópu á [[14. öldin|14. öld]]. Útbreiðsla þeirra olli aukinni eftirspurn eftir [[Brennisteinn|brennisteini]] og [[Saltpétur|saltpétri]] sem notuð voru til að framleiða svartpúður. Ísland flutti út brennistein til púðurgerðar frá 14. öld og fram á 19. öld. Fallbyssuhlaup voru framleidd úr bronsi og látúni fram á seinni hluta [[19. öldin|19. aldar]] þegar byrjað var að framleiða fallbyssuhlaup úr stáli. Á 20. öld urðu fallbyssur langdrægari og öflugri. Nýjar tegundir fallbyssna eins og skriðdrekavarnarbyssur, skriðdrekabyssur, loftvarnabyssur og vélfallbyssur komu einnig fram á 20. öld þegar hertækni flaug fram. Eftir seinni heimsstyrjöldina tóku eldflaugar við hlutverki fallbyssna sem meginvopn herskipa og voru hentugri til að granda skriðdrekum. Loftvarnabyssur eru þó enn notaðar í hernaði og stórskotalið er enn eitt af mikilvægustu vopnun nútímavígvallarins <div align=right><small>Fyrri mánuðir: [[Al Capone]] &nbsp;• [[Náhvalur]] &nbsp;• [[Írena frá Aþenu]]</small></div> fzm1r7qxf6u0cqvin5ls5x0i2f78bjp 0 193036 1981290 2026-10-01T10:51:12Z ~2026-52757-79 121345 Bjó til síðu með „'''Kolbrún Sveinsdóttir Kjarval''' (f. 13. janúar 1945) er íslensk myndlistarkona sem vinnur aðallega í leir, hvort sem það er steinleir, rauðleir, jarðleir eða postulín. Hún gerir einnig teikningar og málar með vatnslitum.<ref name="landsbanki" /><ref name="arkiv" /> == Ævi og menntun == Kolbrún er dóttir [[Sveinn Kjarval|Sveins Kjarvals]] og Guðrúnar Kjarval.<ref name="minning" /><!-- Bæta við þegar heimild finnst sem segir það beint: o...“ 1981290 wikitext text/x-wiki '''Kolbrún Sveinsdóttir Kjarval''' (f. 13. janúar 1945) er íslensk myndlistarkona sem vinnur aðallega í leir, hvort sem það er steinleir, rauðleir, jarðleir eða postulín. Hún gerir einnig teikningar og málar með vatnslitum.<ref name="landsbanki" /><ref name="arkiv" /> == Ævi og menntun == Kolbrún er dóttir [[Sveinn Kjarval|Sveins Kjarvals]] og Guðrúnar Kjarval.<ref name="minning" /><!-- Bæta við þegar heimild finnst sem segir það beint: og sonardóttir [[Jóhannes S. Kjarval|Jóhannesar S. Kjarvals]] listmálara. --> Hún hóf leirlistarnám áður en hún varð tvítug og stundaði nám í Danmörku og á Bretlandi um margra ára skeið.<ref name="mbl2017" /> Hún nam við [[Edinburgh College of Art]] á árunum 1966–1968.<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar: Technical College of Oxford --> == Ferill == <!-- Heimild vantar: Á árunum 1969–1971 vann Kolbrún í steinleirsdeild Konunglegu postulínsverksmiðjunnar í Kaupmannahöfn. --> Kolbrún var einn stofnenda Den frie aftenskole í [[Álaborg]] og sat í stjórn hans á árunum 1971–1973.<ref name="arkiv" /> Hún rak keramíkverkstæði og verslun undir nafninu Kjarval keramik ásamt fjölskyldu sinni í bænum Laven við [[Silkeborg]] á [[Jótland]]i.<ref name="minning" /><ref name="silkeborg" /><!-- Heimild vantar: uns hún flutti til Íslands árið 1983. --> Hún kenndi leirlist í Danmörku í þrjá áratugi meðfram eigin listsköpun.<ref name="mbl2017" /> Árið 1984 kenndi Kolbrún við Myndlistaskólann í Reykjavík.<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar: rak og kenndi við keramikdeildina í rúma tvo áratugi, allt til ársins 2000. --> Á árunum 2000–2010 rak hún eigið verkstæði og gallerí, Gallerí KSK, á Skólavörðustíg í Reykjavík.<ref name="arkiv" /> Hún hefur búið og starfað á [[Akranes]]i frá árinu 2008.<ref name="byggdasafn" /> Hún rekur nú gallerí og verslun, KSK keramik, að Baldursgötu 11 í Reykjavík.<ref name="kkjarval" /><!-- Heimild vantar: opnuð árið 2025. --> Kolbrún hefur haldið tíu einkasýningar og tekið þátt í fjölda samsýninga á Íslandi og erlendis.<ref name="mbl2017" /><ref name="arkiv" /> Verk eftir hana eru í safneign [[Listasafn Reykjavíkur|Listasafns Reykjavíkur]]<ref name="lr" /> og í listaverkasafni [[Landsbankinn|Landsbankans]].<ref name="landsbanki" /> Fuglaþemað er áberandi í list hennar og leirfuglarnir eru orðnir nokkurs konar einkennismerki hennar.<ref name="landsbanki" /> == Viðurkenningar == * 1989 – Styrkur úr Menningarsjóði Íslands<ref name="arkiv" /> * 2017 – Bæjarlistamaður Akraness<ref name="mbl2017" /><ref name="byggdasafn" /> == Helstu sýningar == === Einkasýningar === * 2020–2021 – ''HVAÐ EF'', Byggðasafnið í Görðum, Akranesi<ref name="byggdasafn" /> * 2012 – ''Sköpunargleði'', Listasetrið Kirkjuhvoll, Akranesi<ref name="arkiv" /><ref name="akranes2012" /> * 2004 – ''Hljómur skálanna'', [[Listasafn ASÍ]], Reykjavík<ref name="arkiv" /> * 1999 – ''Bikar'', Stöðlakot, Reykjavík<ref name="arkiv" /> * 1968 – Unuhús, Reykjavík<ref name="arkiv" /> === Samsýningar === * 2016 – ''KINGDOM – Flora, Fauna, Fable'', Hafnarhús, Listasafn Reykjavíkur<ref name="lr" /> * 2006 – [[Hafnarborg]], Hafnarfirði<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar fyrir heitið „Líf í leir" --> * ''Íslensk leirlist'', [[Kjarvalsstaðir]], Listasafn Reykjavíkur<ref name="islleirlist" /> * 1968 – Opnunarsýning [[Norræna húsið|Norræna hússins]], Reykjavík<ref name="arkiv" /> <!-- Heimild vantar: Homage to Edinburgh, Edinburgh College of Art, 1986 --> == Heimildir == <references> <ref name="landsbanki">[https://listaverk.landsbankinn.is/listamenn/kolbrun-s-kjarval „Kolbrún S. Kjarval"]. ''Listaverkin í Landsbankanum''. Landsbankinn. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="arkiv">[https://arkiv.is/artist/155 „Kolbrún S. Kjarval"]. ''arkiv.is – gagnagrunnur um íslenska myndlistarmenn''. Samband íslenskra myndlistarmanna. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="mbl2017">[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1644246/ „Kolbrún S. Kjarval bæjarlistamaður"]. ''Morgunblaðið'', 21. júní 2017. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="minning">„Guðrún Kjarval" (minningargreinar). ''Morgunblaðið'', 115. tölublað, 18. maí 2011, bls. 21. [https://timarit.is/page/5369139 Aðgengilegt á Tímarit.is]. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="silkeborg">[https://arkiv.dk/vis/4171114 „Himmelbjergvej 71 Keramikværksted. Keramik Aps"] (ljósmynd, 1978). Ljósmyndari: Preben Baltzer. Silkeborg Arkiv, ''arkiv.dk''. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="byggdasafn">[https://www.museum.is/is/syningar/salurinn/fyrri-syningar/hvad-ef-15052020-15092021-kolbrun-s-kjarval „HVAÐ EF – Kolbrún S. Kjarval"]. Byggðasafnið í Görðum, Akranesi. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="lr">[https://gamli.listasafnreykjavikur.is/en/artist/kolbrun-s-kjarval „Kolbrún S. Kjarval"]. Listasafn Reykjavíkur. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="islleirlist">[https://listasafnreykjavikur.is/syningar/islensk-leirlist „Íslensk leirlist"]. Listasafn Reykjavíkur. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="akranes2012">[https://akranesidag.wordpress.com/2012/05/23/kolbrun-s-kjarval-synir-leirmuni-i-kirkjuhvoli/ „Kolbrún S. Kjarval sýnir leirmuni í Kirkjuhvoli"]. ''Akranes í dag'', 23. maí 2012. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="kkjarval">[https://www.kkjarval.is/ „Kolbrún S. Kjarval – KSK keramik"]. Sótt 1. október 2026.</ref> </references> [[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1945]] gby1bxw5qwesh8p4umv4v0p0q8cnszy 1981294 1981290 2026-10-01T11:20:01Z EFK79 121348 1981294 wikitext text/x-wiki '''Kolbrún Sveinsdóttir Kjarval''' (f. 13. janúar 1945) er íslensk myndlistarkona sem vinnur aðallega í leir, hvort sem það er steinleir, rauðleir, jarðleir eða postulín. Hún gerir einnig teikningar og málar með vatnslitum.<ref name="landsbanki" /><ref name="arkiv" /> == Ævi og menntun == Kolbrún er dóttir [[Sveinn Kjarval|Sveins Kjarvals]] og Guðrúnar Kjarval.<ref name="minning" /><!-- Bæta við þegar heimild finnst sem segir það beint: og sonardóttir [[Jóhannes S. Kjarval|Jóhannesar S. Kjarvals]] listmálara. --> Hún hóf leirlistarnám fyrir tvítugt og stundaði nám í Danmörku og á Bretlandi.<ref name="mbl2017" /> Hún nam við [[Edinburgh College of Art]] á árunum 1966–1968.<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar: Technical College of Oxford --> == Ferill == <!-- Heimild vantar: Á árunum 1969–1971 vann Kolbrún í steinleirsdeild Konunglegu postulínsverksmiðjunnar í Kaupmannahöfn. --> Kolbrún var einn stofnenda Den frie aftenskole í [[Álaborg]] og sat í stjórn hans á árunum 1971–1973.<ref name="arkiv" /> Hún rak keramíkverkstæði og verslun undir nafninu Kjarval keramik ásamt fjölskyldu sinni í bænum Laven við [[Silkeborg]] á [[Jótland]]i.<ref name="minning" /><ref name="silkeborg" /><!-- Heimild vantar: uns hún flutti til Íslands árið 1983. --> Hún kenndi leirlist í Danmörku meðfram eigin listsköpun.<ref name="mbl2017" /> Kolbrún kenndi við Myndlistaskólann í Reykjavík.<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar: rak og kenndi við keramikdeildina í rúma tvo áratugi, allt til ársins 2000. --> Á árunum 2000–2010 rak hún eigið verkstæði og gallerí, Gallerí KSK, á Skólavörðustíg í Reykjavík.<ref name="arkiv" /> Hún bjó og starfaði á [[Akranes]]i frá árinu 2008 - 2024.<ref name="byggdasafn" /> Hún rekur nú gallerí og verslun, KSK keramik, að Baldursgötu 11 í Reykjavík.<ref name="kkjarval" /><!-- Heimild vantar: opnuð árið 2025. --> Kolbrún hefur haldið tíu einkasýningar og tekið þátt í fjölda samsýninga á Íslandi og erlendis.<ref name="mbl2017" /><ref name="arkiv" /> Verk eftir hana eru í safneign [[Listasafn Reykjavíkur|Listasafns Reykjavíkur]]<ref name="lr" /> og í listaverkasafni [[Landsbankinn|Landsbankans]].<ref name="landsbanki" /> Fuglaþemað er áberandi í list hennar og leirfuglarnir eru orðnir nokkurs konar einkennismerki hennar.<ref name="landsbanki" /> == Viðurkenningar == * 1989 – Styrkur úr Menningarsjóði Íslands<ref name="arkiv" /> * 2017 – Bæjarlistamaður Akraness<ref name="mbl2017" /><ref name="byggdasafn" /> == Helstu sýningar == === Einkasýningar === * 2020–2021 – ''HVAÐ EF'', Byggðasafnið í Görðum, Akranesi<ref name="byggdasafn" /> * 2012 – ''Sköpunargleði'', Listasetrið Kirkjuhvoll, Akranesi<ref name="arkiv" /><ref name="akranes2012" /> * 2004 – ''Hljómur skálanna'', [[Listasafn ASÍ]], Reykjavík<ref name="arkiv" /> * 1999 – ''Bikar'', Stöðlakot, Reykjavík<ref name="arkiv" /> * 1968 – Unuhús, Reykjavík<ref name="arkiv" /> === Samsýningar === * 2016 – ''KINGDOM – Flora, Fauna, Fable'', Hafnarhús, Listasafn Reykjavíkur<ref name="lr" /> * 2006 – [[Hafnarborg]], Hafnarfirði<ref name="arkiv" /><!-- Heimild vantar fyrir heitið „Líf í leir" --> * ''Íslensk leirlist'', [[Kjarvalsstaðir]], Listasafn Reykjavíkur<ref name="islleirlist" /> * 1968 – Opnunarsýning [[Norræna húsið|Norræna hússins]], Reykjavík<ref name="arkiv" /> <!-- Heimild vantar: Homage to Edinburgh, Edinburgh College of Art, 1986 --> == Heimildir == <references> <ref name="landsbanki">[https://listaverk.landsbankinn.is/listamenn/kolbrun-s-kjarval „Kolbrún S. Kjarval"]. ''Listaverkin í Landsbankanum''. Landsbankinn. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="arkiv">[https://arkiv.is/artist/155 „Kolbrún S. Kjarval"]. ''arkiv.is – gagnagrunnur um íslenska myndlistarmenn''. Samband íslenskra myndlistarmanna. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="mbl2017">[https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1644246/ „Kolbrún S. Kjarval bæjarlistamaður"]. ''Morgunblaðið'', 21. júní 2017. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="minning">„Guðrún Kjarval" (minningargreinar). ''Morgunblaðið'', 115. tölublað, 18. maí 2011, bls. 21. [https://timarit.is/page/5369139 Aðgengilegt á Tímarit.is]. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="silkeborg">[https://arkiv.dk/vis/4171114 „Himmelbjergvej 71 Keramikværksted. Keramik Aps"] (ljósmynd, 1978). Ljósmyndari: Preben Baltzer. Silkeborg Arkiv, ''arkiv.dk''. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="byggdasafn">[https://www.museum.is/is/syningar/salurinn/fyrri-syningar/hvad-ef-15052020-15092021-kolbrun-s-kjarval „HVAÐ EF – Kolbrún S. Kjarval"]. Byggðasafnið í Görðum, Akranesi. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="lr">[https://gamli.listasafnreykjavikur.is/en/artist/kolbrun-s-kjarval „Kolbrún S. Kjarval"]. Listasafn Reykjavíkur. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="islleirlist">[https://listasafnreykjavikur.is/syningar/islensk-leirlist „Íslensk leirlist"]. Listasafn Reykjavíkur. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="akranes2012">[https://akranesidag.wordpress.com/2012/05/23/kolbrun-s-kjarval-synir-leirmuni-i-kirkjuhvoli/ „Kolbrún S. Kjarval sýnir leirmuni í Kirkjuhvoli"]. ''Akranes í dag'', 23. maí 2012. Sótt 1. október 2026.</ref> <ref name="kkjarval">[https://www.kkjarval.is/ „Kolbrún S. Kjarval – KSK keramik"]. Sótt 1. október 2026.</ref> </references> [[Flokkur:Íslenskir myndlistarmenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1945]] btzqwl0tvzwuc74eowaicj6vnt8l9hs 0 193037 1981295 2026-10-01T11:20:00Z ~2026-52757-79 121345 Tilvísun á [[Kolbrún Kjarval]] 1981295 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Kolbrún Kjarval]] afjpcy1uh5x5osk9sq8js3qmnhh6bj8