Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk 0 671 1981811 1978109 2026-10-05T10:35:21Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 3 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981811 wikitext text/x-wiki {{Háskóli | Nafn = Háskólinn á Akureyri | Merki = Háskólinn á Akureyri (logo).png | Stofnár = 1987 | Gerð = Ríkisháskóli | Rektor = Áslaug Ásgeirsdóttir | Nemendur = 3076 | Staður = Akureyri | Land = Ísland | Vefsíða = https://www.unak.is }} [[Mynd:Háskólinn á Akureyri 0032.jpg|thumb|Háskólinn á Akureyri.]] '''Háskólinn á Akureyri''' er [[háskóli]] í bænum [[Akureyri]] á [[Ísland]]i sem stofnaður var árið [[1987]]. Hann hefur vaxið mikið síðan og í dag eru þar skráðir í kring um 2.800 stúdentar. Skólinn er meðal þeirra fremstu á [[Ísland|Íslandi]] og hefur verið framsækinn þegar kemur að sveigjanlegu námsfyrirkomulagi. Sveigjanlegt nám er stór kostur við Háskólann á Akureyri. Fjölbreyttar og nútímalegar kennslu- og námsaðferðir eru notaðar við miðlun námsefnis. Allt grunnám er í boði sem sveigjanlegt nám. Það þýðir að stúdentar þurfa ekki endilega að vera búsettir á Akureyri heldur koma í háskólann í sérstakar námslotur þar sem megináhersla er lögð á verkefnavinnu og umræður. Allir fylgja sömu námskránni og námskröfur eru þær sömu. Í námslotunum gefst þér tækifæri til að hitta kennara, stúdenta og annað starfsfólk háskólans og tengjast enn betur háskólasamfélaginu. [[Stúdentafélag Háskólans á Akureyri]] er hagsmuna- og viðburðafélag stúdenta háskólans.<ref>{{Cite web|url=https://www.sha.is/|title=Stúdentafélag Háskólans á Akureyri|website=Stúdentafélag Háskólans á Akureyri|language=is|access-date=2026-09-08}}</ref> ==Saga== [[Mynd:Íslandsklukkan við Sólborg.jpeg|thumb|250px|right|[[Íslandsklukkan (myndlistarverk)|Íslandsklukkan]] við Sólborg]] Háskólinn á Akureyri var stofnaður [[5. september]] [[1987]] og starfaði hann fyrst í stað í húsnæði [[Verkmenntaskólinn á Akureyri|Verkmenntaskólans á Akureyri]] að Þingvallastræti 23. Þá var boðið upp á nám í tveimur deildum: Heilbrigðisdeild og Rekstrardeild. Fyrsti rektor skólans var [[Haraldur Bessason]]. Fyrstu útskriftarnemarnir voru 10 [[iðnrekstrarfræði|iðnrekstrarfræðingar]], brautskráðir [[1989]]. Fyrstu framhaldsnemarnir voru brautskráðir með M.Sc. í [[hjúkrunarfræði|hjúkrunarfræðum]] [[26. febrúar]] [[2000]]. ==Nám== Fjölbreytt nám er í boði við Háskólann á Akureyri, bæði á grunn- og framhaldsstigi. Frá og með vormisseri 2019 varð Háskólinn á Akureyri fullvaxta háskóli með nám á öllum þrepum háskólanáms þegar honum var veitt heimild til að bjóða upp á doktorsnám. Kennsla fer fram á tveimur fræðasviðum og þau eru: ===Hug- og félagsvísindasvið=== Hug- og félagsvísindasvið samanstendur af fjórum deildum; Félagsvísindadeild, Lagadeild, Sálfræðideild og Kennaradeild. Þar er boðið upp á fjölbreytt grunnnám bakkalárprófs (B.A. og B.Ed.) og framhaldsnám til meistaraprófs (M.A., M.Ed., M.l. og ll.M). Miðstöð skólaþróunar við Háskólann á Akureyri tilheyrir einnig sviðinu og starfar það í nánum tengslum við Kennaradeild að þróunar- og umbótastarfi í skólum, ásamt ráðgjöf og fræðslu. Námið einkennist af fjölbreyttum áherslum sem koma til móts við ólíkar þarfir og áhuga stúdenta. Hver deild hefur sína sérstöðu: * Í Félagsvísindadeild er boðið upp á fjórar námsleiðir til BA gráðu, þar af eru félagsvísindi, fjölmiðlafræði og lögreglufræði einungis kennd við Háskólann á Akureyri. Að hluta til er boðið upp á sömu námskeið í þessum námsleiðum á fyrsta ári og stúdentar fá fljótlega tækifæri til að sérhæfa sig með því að taka valnámskeið. Til viðbótar eru í boði tvær námsleiðir á meistarastigi. * Við Lagadeild er kennd lögfræði í grunnnámi og framhaldsnámi auk þess sem heimskautaréttur er í boði í framhaldsnámi. Sérstaða lögfræðináms Háskólans á Akureyri felst í alþjóðlegri nálgun og sveigjanlegu námsfyrirkomulagi. * Í Sálfræðideild er boðið upp á 3 ára BA nám í sálfræði þar sem sérstaðan er sveigjanlegt námsfyrirkomulag og námsmat. Auk þess býður Sálfræðideild upp á MA nám í sálfræði sem er rannsóknartengt og er sniðið að áhugasviði hvers og eins. * Við Kennaradeild er kennt fjölbreytt nám á grunn- og framhaldsstigi. Námið miðar að því að stúdentar öðlist þá þekkingu, leikni og hæfni sem kennarastarf krefst á hverjum tíma. Deildin býður upp á fjölbreytt nám með margvíslegri sérhæfingu sem leggur traustan grunn að þeirri færni sem þróun skólastarfs, iðkun rannsókna og frekara nám gerir kröfur um. Grunnám: * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/felagsvisindi Félagsvísindi (BA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/fjolmidlafraedi Fjölmiðlafræði (BA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/kennarafraedi Kennarafræði (BEd)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/logfraedi Lögfræði (BA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/logreglu-og-loggaeslufraedi Löggæslu- og löggæslufræði (BA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/logreglufraedi-starfandi-logreglumenn Lögreglufræði fyrir starfandi lögreglumenn (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/logreglufraedi Lögreglufræði fyrir verðandi lögreglumenn (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/nutimafraedi Nútímafræði (BA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/salfraedi Sálfræði (BA)] Framhaldsnám: * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/felagsvisindi Félagsvísindi (MA)] * [https://web.archive.org/web/20221108134632/https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/fjolmidla-og-bodskiptafraedi Fjölmiðla- og boðskiptafræði (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/diplomanam-forysta-i-laerdomssamfelagi Forysta í lærdómssamfélagi (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/heimskautarettur Heimskautaréttur (LLM/MA/Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntunarfraedi-mt Kennarafræði (MT)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/logfraedi-ml Lögfræði (ML)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntavisindi-serkennslufraedi Mám og margbreytileiki – sérkennslufræði (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntavisindi-almennt-svid Menntavísindi (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntunarfraedi-diploma Menntunarfræði (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntunarfraedi Menntunarfræði (MEd)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/diplomunam-lestrarfraedi Nám og læsi – lestrarfræði (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntavisindi-lestrarfraedi Nám og læsi – lestrarfræði (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/diplomunam-serkennslufraedi Nám og margbreytileiki – sérkennslufræði (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/salfraedi Sálfræði (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/sjavarbyggdafraedi-ma Sjávarbyggðafræði (MA)] * [https://web.archive.org/web/20221108134615/https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/starfstengd-leidsogn Starfstengd leiðsögn (Diplómanám)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/diplomunam-stjornun-og-forysta-i-laerdomssamfelagi Stjórnun og forysta í lærdómssamfélagi (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntavisindi-stjornun-og-forysta Stjórnun og forysta í lærdómssamfélagi (MA)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/diplomunam-upplysingataekni Upplýsingatækni í námi og kennslu (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/menntavisindi-upplysingataekni Upplýsingatækni í námi og kennslu (MA)] ===Heilbrigðis-, viðskipta- og raunvísindasvið=== Inann Heilbrigðis-, viðskipta- og raunvísindasviðs eru fimm deildir: Auðlindadeild, Framhaldsnámsdeild í heilbrigðisvísindum, Hjúkrunarfræðideild, Iðjuþjálfundarfræðideild og Viðskiptadeild. Fræðasviðið býður upp á fjölbreytt grunn- og framhaldsnám og þar er einnig að finna námsleiðir sem einungis eru kenndar við Háskólann á Akureyri og hafa markað sér ákveðna sérstöðu. Hver deild hefur sína sérstöðu: * Í Auðlindadeild er lögð rík áhersla á nám og rannsóknir í tengslum við sjálfbæra og arðbæra nýtingu náttúruauðlinda. Með þetta að leiðarljósi er boðið upp á hagnýtt viðskipta- og raunvísindatengt nám á þremur fræðasviðum; líftækni, sjávarútvegsfræði og náttúru- og auðlindafræði. * Framhaldsnámsdeild í heilbrigðisvísindum hefur það að markiði að mennta fagfólk á heilbrigðissviði til vísindarannsóknastarfa og nýsköpunar. Sérstaða og styrkur námsins felst meðal annars í þverfaglegum stúdentahópi þar sem fagfólk úr hinum ýmsu fagstéttum heilbrigðiskerfisins kemur saman til að taka sínar meistaragráður. * Hjúkrunarfræðideild býður upp á 4 ára BS nám í hjúkrunarfræði og er Háskólinn á Akureyri eini háskólinn á landinu sem býður upp á sveigjanlegt nám í hjúkrunarfræði. * Iðjuþjálfundarfræðideild býður upp á 3 ára BS nám í iðjuþjálfunarfræði og 1 árs viðbótardiplómu til starfsréttinda í iðjuþjálfun en Háskólinn á Akureyri er eini háskólinn á landinu sem býður upp á nám í iðjuþjálfunarfræði. * Viðskiptadeild býður upp á grunn og framhaldsnám sem er fjölbreytt og hagnýtt. Áhersla er lögð á sveigjanlegt námsfyrirkomulag. Þá býður HA upp á nám í tölvunarfræði í samstarfi við Háskólann í Reykjavík. Grunnnám: * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/sjukralidar-oldrunar-og-heimahjukrun Fagnám fyrir sjúkraliða – öldrunar- og heimahjúkrun (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/sjukralidar-samfelagsgedhjukrun Fagnám fyrir sjúkraliða – samfélagsgeðhjúkrun (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/hjukrunarfraedi Hjúkrunarfræði (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/idjuthjalfunarfraedi Iðjuþjálfundarfræði (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/liftaekni Líftækni (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/sjavarutvegsfraedi Sjávarútvegsfræði (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/tolvunarfraedi Tölvunarfræði (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/tolvunarfraedi-diploma Tölvunarfræði (Diplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/vidskiptafraedi_fjarmal Viðskiptafræði – stjórnun og fjármál (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/vidskiptafraedi_markadsfraedi Viðskiptafræði – stjórnun og markaðsfræði (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/vidskiptafraedi_sjavarutvegur Viðskiptafræði með áherslu á sjávarútveg (BS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/grunnnam/sjavarutvegsfraedi_vidskiptafraedi Viðskiptafræði- og sjávarútvegsfræði (BS), tvær háskólagráður á fjórum árum!] Framhaldsnám: * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/audlindafraedi Auðlindafræði (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/haf-og-strandsvaedastjornun-mrm Haf- og strandsvæðastjórnun (MRM)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/heilbrigdisvisindi Heilbrigðisvísindi – Almenn lína (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/endurhaefing Heilbrigðisvísindi – Endurhæfing (MS)] * [https://web.archive.org/web/20221108134552/https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/gedheilbrigdisfraedi Heilbrigðisvísindi – Geðheilbrigðisfræði (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/heilsugaesla-i-heradi-fraedileg Heilbrigðisvísindi – Heilsugæsla í héraði – fræðileg (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/heilsugaesla-i-heradi-klinisk Heilbrigðisvísindi – Heilsugæsla í héraði – klínísk (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/krabbamein-og-liknarmedferd Heilbrigðisvísindi - Krabbamein og líknarmeðferð (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/langvinn-veikindi-og-lifsgliman Heilbrigðisvísindi - Langvinn veikindi og lífsglíman (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/ljosmaedur-heilbrigdi-kvenna Heilbrigðisvísindi – Ljósmæður, heilbrigði kvenna (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/oldrun-og-heilbrigdi Heilbrigðisvísindi – Öldrun og heilbrigði] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/salraen-afoll-og-ofbeldi Heilbrigðisvísindi – Sálræn áföll og ofbeldi] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/hjukrun-diploma Heilbrigðisvísindi – Sérsvið hjúkrunar (Diplóma)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20221108134648/https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/hjukrun-diploma |date=2022-11-08 }} * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/starfsendurhaefing Heilbrigðisvísindi - Starfsendurhæfing (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/stjornun-i-heilbrigdisthjonustu Heilbrigðisvísindi – Stjórnun í heilbrigðisþjónustu (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/verkir-og-verkjamedferd Heilbrigðisvísindi – Verkir og verkjameðferðir (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/idjuthjalfun Iðjuþjálfun (Viðbótardiplóma)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/stjornun-sjavaraudlinda Stjórnun sjávarauðlinda (MS)] * [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/vidskiptafraedi Viðskiptafræði (MS)] ===Doktorsnám=== [https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/framhaldsnam/doktorsnam Doktorsnám við Háskólann á Akureyri] er einstaklingsmiðað nám og rannsóknarverkefni doktorsnemans er lykilþáttur námsins. Doktorsnemar háskólans verða virkir þátttakendur í vísindasamfélagi HA. Námið veitir prófgráðuna Philosophiae Doctor (PhD) á tilteknu fræðasviði. == Stofnanir == Innan vébanda Háskólans á Akureyri eru starfræktar ýmsar stofnanir sem sinna rannsóknum og ýmiss konar þjónustu við fræðasamfélagið. === Rannsóknastofnanir === *[https://www.unak.is/is/rannsoknir/heilbrigdisvisindastofnun Heilbrigðisvísindastofnun Háskólans á Akureyri] *[https://www.rmf.is/ Rannsóknamiðstöð ferðamála] *[https://www.rha.is/ Rannsóknarmiðstöð Háskólans á Akureyri (RHA)] *[https://www.unak.is/is/rannsoknir/rannsoknamidstod-gegn-ofbeldi Rannsóknir gegn ofbeldi] *[https://www.unak.is/is/rannsoknir/sjavarutvegsmidstodin Sjávarútvegsmiðstöð Háskólans á Akureyri] ===Þjónustustofnanir=== *[https://www.unak.is/is/nemandinn/thjonusta/bokasafn Bókasafn Háskólans á Akureyri] *[https://www.festaha.is/ Félagsstofnun stúdenta við Háskólann á Akureyri (FÉSTA)] *[https://www.msha.is/ Miðstöð skólaþróunar við Háskólann á Akureyri (MSHA)] *[https://simenntunha.is/ Símenntun Háskólans á Akureyri] *[https://www.unak.is/is/samfelagid/sjavarutvegsskolinn Sjávarútvegsskólinn] *[https://www.unak.is/is/namid/namsframbod/visindaskolinn Vísindaskóli unga fólksins] == Félagslíf == '''Stúdentafélag Háskólans á Akureyri, SHA''' er félag allra innritaðra stúdenta við Háskólann á Akureyri. Félagið er fyrst og fremst hagsmunafélag stúdenta, bakland og sameiningartákn aðildarfélaga þess og þeirra aðila sem sinna trúnaðarstörfum á vegum félagsins. Félagið stendur vörð um hagsmuni heildarinnar, stuðlar að bættri heilsu og líðan stúdenta og vinnur náið með starfsfólki skólans að hagsmunamálum, kynningarmálum og öðru því sem snertir stúdenta, beint eða óbeint.<ref>Stúdentafélag Háskólans á Akureyri. (e.d.). Um SHA. Sótt af https://www.sha.is/is/um-sha/um-sha {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210727144245/https://www.sha.is/is/um-sha/um-sha|date=2021-07-27}} 27. júlí 2021 [https://www.fsha.is/is/um-fsha] {{Webarchive}}</ref> Sjö aðildarfélög eiga aðild að SHA. Aðildarfélög SHA eru sviðs- og deildarfélög. Starfsemi þeirra og hlutverk hafa þróast gegnum árin og tekið breytingum eins og starfsemi og hlutverk SHA. Félögin eru: * Unit, félag tölvunar- og tæknifræðinema, var stofnað árið 2016. * Eir, félag heilbrigðisnema, var stofnað árið 1990. * Kumpáni, félag félagsvísinda- og sálfræðinema, var stofnað árið 2004. * Magister, félag kennaranema, var stofnað árið 1993. * Reki, félag viðskiptafræðinema, var stofnað árið 1990. * Stafnbúi, félag auðlindafræðinema, var stofnað árið 1990. * Þemis, félag laganema, var stofnað árið 2005.<ref>Félag stúdenta við Háskólann á Akureyri. (e.d.). Aðildarfélög. Sótt af <nowiki>https://www.fsha.is/is/undirfelog</nowiki> 11. desember [[2017]]</ref> {{Reflist}} == Rektorar == Rektor er forseti Háskólaráðs, yfirmaður stjórnsýslu háskólans og æðsti fulltrúi hans gagnvart starfsfólki og stofnunum innan háskólans og utan. Hann hefur frumkvæði að því að háskólaráð marki heildarstefnu í málefnum háskólans. Rektor ber ábyrgð á og hefur eftirlit með allri starfsemi háskólans og á milli funda Háskólaráðs fer hann með ákvörðunarvald í öllum málum háskólans. Núverandi rektor Háskólans á Akureyri er Dr. Áslaug Ásgeirsdóttir sem tók við embætti rektors 1. júlí 2025. {| class="wikitable" |+ !Rektor !Embættistaka !Embættislok |- |Haraldur Bessason |1987 |1994 |- |Þorsteinn Gunnarsson |1994 |2009 |- |Stefán B. Sigurðsson |2009 |2014 |- |Eyjólfur Guðmundsson |2014 |2024 |} == Tilvísanir == {{Háskólasnið}} {{S|1987}} [[Flokkur:Akureyri]] [[Flokkur:Háskólar á Íslandi]] [[Flokkur:Menntastofnanir á Akureyri]] fvm7inojx8iznftgsahao9oajct082c 0 1055 1981804 1981162 2026-10-05T09:57:46Z Tjörvi Einarsson 90595 Bætti við mikilvægum nöfnum 1981804 wikitext text/x-wiki {{Coord|64|07|40|N|21|53|47|W|display=title}} {{Upplýsingar Menntaskóli |nafn = Verzlunarskóli Íslands |mynd = [[Mynd:Versló2023.jpg|220px]] |einkunnarorð = |stofnaður = 1905 |tegund = [[Einkaskóli]] |skólastjóri = Guðrún Inga Sívertsen |nemendur = 900 + |nemendafélag = [[NFVÍ]] |staðsetning = Ofanleiti 1<br />103 [[Reykjavík]] |ID = |önnur nöfn = Verþló, Verzló, Versló |gælunöfn nemenda = Verþlóingar, Verzlingar |heimasíða = [http://www.verslo.is/ verslo.is] }} '''Verzlunarskóli Íslands''' (eða '''Verzló''' eins og hann er oft kallaður) er [[framhaldsskóli]] til þriggja ára, staðsettur í [[Reykjavík]]. Skólinn var fyrst settur þann 12. október 1905 og tók til starfa um haustið sama ár. Á fyrsta starfsári hans voru 66 nemendur, en eru í dag yfir 900 talsins. [[Hermesarstafurinn]] er tákn Verzlunarskóla Íslands en [[Hermes]] er guð verslunar í grískri goðafræði. == Saga == Skólinn var stofnaður af [[Verzlunarmannafélag Reykjavíkur|Verzlunarmannafélagi Reykjavíkur]] og [[Kaupmannafélag Reykjavíkur|Kaupmannafélagi Reykjavíkur]]. Sumarið 1922 tók [[Verslunarráð Íslands]] að sér umsjón skólans, og hefur hann síðan verið undir yfirstjórn þess. Skólinn útskrifaði fyrst [[stúdent]]a árið 1945, en stúdentsnámið tók þá sem lokið höfðu [[verslunarpróf]]i tvö ár. Skólinn var í sex bekkjum árin 1944–1970, en árið 1971 voru tveir neðstu bekkirnir felldir niður og nemendur í staðinn teknir inn í skólann með [[landspróf]] eða [[gagnfræðapróf]], og eftir árið 1974 [[Samræmdu prófin|samræmt grunnskólapróf]]. === Aðstaða skólans === Skólinn hefur starfað á sex stöðum í [[Reykjavík]]: * [[Vinaminni]] ([[Mjóstræti 3]]) fyrsta árið (1905–1906) *[[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]] árið 1906–1907 * Hafnarstræti 19 árin 1907–1912 * Vesturgötu 10 árin 1912–1931 * Grundarstíg 24 árin 1931–1986 * Ofanleiti 1 frá árinu 1986 === Skólastjórar Verzlunarskóla Íslands === * 1905–1915: Ólafur G. Eyjólfsson * 1915–1917: Jón Sívertsen * 1917–1918: Helgi Jónsson * 1918–1931: Jón Sívertsen * 1931–1953: Vilhjálmur Þ. Gíslason * 1953–1979: [[Jón Gíslason]] * 1979–1990: Þorvarður Elíasson * 1990–1991: Valdimar Hergeirsson * 1991–2005: Þorvarður Elíasson * 2005–2007: Sölvi Sveinsson * 2007–2021: Ingi Ólafsson * 2021–: Guðrún Inga Sívertsen == Félagslíf == Nemendafélag Verzlunarskóla Íslands (NFVÍ) starfrækir hátt í 50 nefndir og hundruðir nemenda í ýmsum klúbbum og nefndum við skólann og í stjórn nemendafélagsins. === Útgáfa === NFVÍ gefur meðal annars út skólablaðið ''Viljann'' sem kom fyrst út árið 1908 og árbókina sína, ''Verzlunarskólablaðið,'' einu sinni á ári og telur yfir 85 árganga. Auk þess gefur félagið út blöðin ''Örkina'' og ''Kvasir.'' == Nokkrir þekktir einstaklingar sem gengu í Verzlunarskóla Íslands == {{aðalgrein|Þekktir nemendur Verzlunarskóla Íslands}} * [[Björgólfur Thor Björgólfsson]] * [[Björgólfur Guðmundsson]] * [[Eggert Páll Ólason]] * [[Gísli Marteinn Baldursson]] * [[Hreiðar Már Sigurðsson]] * [[Jóhanna Sigurðardóttir]] * [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] * [[Kolbrún Halldórsdóttir]] * [[Selma Björnsdóttir]] * [[Vilhjálmur Þórmundur Vilhjálmsson]] * [[Ástþór Magnússon]] * [[Helgi Hrafn Gunnarsson]] * [[Þorsteinn Pálsson]] * [[Jón Jónsson (tónlistarmaður)|Jón Jónsson]] * [[Friðrik Dór]] == Heimildir == {{vefheimild|url=http://www.verslo.is/verslo/framhaldsskoli/leidakerfi/nemendur/felagslif/|titill=Félagslíf|mánuðurskoðað=22. desember|árskoðað=2005}} == Tenglar == * [http://www.verslo.is/ Vefsíða Verzlunarskóla Íslands] * [http://www.nfvi.is/ Nemendafélag Verzlunarskóla Íslands] * [http://www.timarit.is/?issueID=406891&pageSelected=3&lang=0 ''Verslunarskólinn 30 ára''; grein í Morgunblaðinu 1935]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{töflubyrjun}} {{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2004 | eftir=[[Borgarholtsskóli]]}} {{töfluendir}} {{framhaldsskólar}} {{S|1905}} [[Flokkur:Íslenskir einkaskólar]] [[Flokkur:Verzlunarskóli Íslands]] 9tq2rqxx1uya26a4frhcd2u4lnqmey0 1981805 1981804 2026-10-05T10:01:29Z TKSnaevarr 53243 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Tjörvi Einarsson|Tjörvi Einarsson]] ([[User talk:Tjörvi Einarsson|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] 1957226 wikitext text/x-wiki {{Coord|64|07|40|N|21|53|47|W|display=title}} {{Upplýsingar Menntaskóli |nafn = Verzlunarskóli Íslands |mynd = [[Mynd:Versló2023.jpg|220px]] |einkunnarorð = |stofnaður = 1905 |tegund = [[Einkaskóli]] |skólastjóri = Guðrún Inga Sívertsen |nemendur = 900 + |nemendafélag = [[NFVÍ]] |staðsetning = Ofanleiti 1<br />103 [[Reykjavík]] |ID = |önnur nöfn = Verzló, Versló |gælunöfn nemenda = Verzlingar |heimasíða = [http://www.verslo.is/ verslo.is] }} '''Verzlunarskóli Íslands''' (eða '''Verzló''' eins og hann er oft kallaður) er [[framhaldsskóli]] til þriggja ára, staðsettur í [[Reykjavík]]. Skólinn var fyrst settur þann 12. október 1905 og tók til starfa um haustið sama ár. Á fyrsta starfsári hans voru 66 nemendur, en eru í dag yfir 900 talsins. [[Hermesarstafurinn]] er tákn Verzlunarskóla Íslands en [[Hermes]] er guð verslunar í grískri goðafræði. == Saga == Skólinn var stofnaður af [[Verzlunarmannafélag Reykjavíkur|Verzlunarmannafélagi Reykjavíkur]] og [[Kaupmannafélag Reykjavíkur|Kaupmannafélagi Reykjavíkur]]. Sumarið 1922 tók [[Verslunarráð Íslands]] að sér umsjón skólans, og hefur hann síðan verið undir yfirstjórn þess. Skólinn útskrifaði fyrst [[stúdent]]a árið 1945, en stúdentsnámið tók þá sem lokið höfðu [[verslunarpróf]]i tvö ár. Skólinn var í sex bekkjum árin 1944–1970, en árið 1971 voru tveir neðstu bekkirnir felldir niður og nemendur í staðinn teknir inn í skólann með [[landspróf]] eða [[gagnfræðapróf]], og eftir árið 1974 [[Samræmdu prófin|samræmt grunnskólapróf]]. === Aðstaða skólans === Skólinn hefur starfað á sex stöðum í [[Reykjavík]]: * [[Vinaminni]] ([[Mjóstræti 3]]) fyrsta árið (1905–1906) *[[Melsteðshús]]i við [[Lækjartorg]] árið 1906–1907 * Hafnarstræti 19 árin 1907–1912 * Vesturgötu 10 árin 1912–1931 * Grundarstíg 24 árin 1931–1986 * Ofanleiti 1 frá árinu 1986 === Skólastjórar Verzlunarskóla Íslands === * 1905–1915: Ólafur G. Eyjólfsson * 1915–1917: Jón Sívertsen * 1917–1918: Helgi Jónsson * 1918–1931: Jón Sívertsen * 1931–1953: Vilhjálmur Þ. Gíslason * 1953–1979: [[Jón Gíslason]] * 1979–1990: Þorvarður Elíasson * 1990–1991: Valdimar Hergeirsson * 1991–2005: Þorvarður Elíasson * 2005–2007: Sölvi Sveinsson * 2007–2021: Ingi Ólafsson * 2021–: Guðrún Inga Sívertsen == Félagslíf == Nemendafélag Verzlunarskóla Íslands (NFVÍ) starfrækir hátt í 50 nefndir og hundruðir nemenda í ýmsum klúbbum og nefndum við skólann og í stjórn nemendafélagsins. === Útgáfa === NFVÍ gefur meðal annars út skólablaðið ''Viljann'' sem kom fyrst út árið 1908 og árbókina sína, ''Verzlunarskólablaðið,'' einu sinni á ári og telur yfir 85 árganga. Auk þess gefur félagið út blöðin ''Örkina'' og ''Kvasir.'' == Nokkrir þekktir einstaklingar sem gengu í Verzlunarskóla Íslands == {{aðalgrein|Þekktir nemendur Verzlunarskóla Íslands}} * [[Björgólfur Thor Björgólfsson]] * [[Björgólfur Guðmundsson]] * [[Eggert Páll Ólason]] * [[Gísli Marteinn Baldursson]] * [[Hreiðar Már Sigurðsson]] * [[Jóhanna Sigurðardóttir]] * [[Jón Ásgeir Jóhannesson]] * [[Kolbrún Halldórsdóttir]] * [[Selma Björnsdóttir]] * [[Vilhjálmur Þórmundur Vilhjálmsson]] * [[Ástþór Magnússon]] * [[Helgi Hrafn Gunnarsson]] * [[Þorsteinn Pálsson]] * [[Jón Jónsson (tónlistarmaður)|Jón Jónsson]] * [[Friðrik Dór]] == Heimildir == {{vefheimild|url=http://www.verslo.is/verslo/framhaldsskoli/leidakerfi/nemendur/felagslif/|titill=Félagslíf|mánuðurskoðað=22. desember|árskoðað=2005}} == Tenglar == * [http://www.verslo.is/ Vefsíða Verzlunarskóla Íslands] * [http://www.nfvi.is/ Nemendafélag Verzlunarskóla Íslands] * [http://www.timarit.is/?issueID=406891&pageSelected=3&lang=0 ''Verslunarskólinn 30 ára''; grein í Morgunblaðinu 1935]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} {{töflubyrjun}} {{Sigurvegari | fyrir=[[Menntaskólinn í Reykjavík]] | titill=[[Sigurvegarar Gettu betur|Sigurvegari Gettu betur]] | ár=2004 | eftir=[[Borgarholtsskóli]]}} {{töfluendir}} {{framhaldsskólar}} {{S|1905}} [[Flokkur:Íslenskir einkaskólar]] [[Flokkur:Verzlunarskóli Íslands]] 6nn8plv1xej38avxo07w4wl5s00fblr 0 1088 1981710 1939173 2026-10-04T18:23:48Z Akigka 183 1981710 wikitext text/x-wiki {{dagatal|maí}} '''16. maí''' er 136. [[Sólarhringur|dagur]] [[ár]]sins (137. á [[hlaupár]]i) samkvæmt [[gregoríska tímatalið|gregoríska tímatalinu]]. 229 dagar eru eftir af árinu. == Atburðir == * [[1457]] - [[Björn Þorleifsson hirðstjóri|Björn ríki Þorleifsson]] á [[Skarð á Skarðsströnd|Skarði á Skarðsströnd]] var aðlaður og gerður að [[hirðstjóri|hirðstjóra]]. * [[1527]] - [[Medici-ættin]] var rekin frá völdum í [[Flórens]] í annað sinn. * [[1605]] - Camillo Borghese varð [[Páll 5.]] páfi. * [[1628]] - [[Þorlákur Skúlason]] var vígður [[Hólabiskup]]. * [[1644]] - [[Orrustan við Lister Dyb]] í Danmörku milli Dana og Svía átti sér stað. * [[1662]] - [[Hlóðaskattur]] var tekinn upp í [[England]]i, [[Wales]] og [[Skotland]]i. * [[1691]] - [[Jacob Leisler]] var hengdur fyrir drottinsvik. * [[1702]] - [[Uppsalabruninn mikli]] átti sér stað í Svíþjóð. * [[1757]] - [[Magnús Gíslason (amtmaður)|Magnús Gíslason]] var skipaður amtmaður yfir Íslandi, fyrstur Íslendinga. * [[1901]] - [[Skip]] á leið undan [[Eyjafjöll]]um til [[Vestmannaeyjar|Vestmannaeyja]] sökk austur af eyjunum og fórust 27 manns, en einum var bjargað. * [[1920]] - [[Benedikt 15.]] páfi tók [[Jóhanna af Örk|Jóhönnu af Örk]] í dýrlinga tölu. * [[1929]] - [[Óskarsverðlaunin]] voru veitt í fyrsta sinn. * [[1942]] - [[Eiðrofsmálið]]: [[Hermann Jónasson]] baðst lausnar fyrir [[Þjóðstjórnin|ráðuneyti sitt]] og [[fyrsta ráðuneyti Ólafs Thors|fyrsta ríkisstjórn Ólafs Thors]] tók við völdum. Sú stjórn sat í sjö mánuði. * [[1952]] - Fimm manns fórust er [[Flugslysið á Eyjafjallajökli (1952)|bandarísk flugvél brotlenti]] í norðanverðum [[Eyjafjallajökull|Eyjafjallajökli]]. Aðeins eitt lík fannst strax, en hin ekki fyrr en á árunum [[1964]] og [[1966]]. * [[1959]] - Fyrsti landsleikur Íslands í [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]]. Leikurinn var gegn [[Danmörk|Dönum]] og fór fram í [[Kaupmannahöfn]]. * [[1966]] - Verslunin [[Karnabær]] var opnuð í [[Reykjavík]] og hafði mikil áhrif á tísku og klæðaburð ungs fólks á [[Ísland]]i. * [[1972]] - Á minningarfundi um [[Jóhannes úr Kötlum]] í Glæsibæ í Reykjavík, var kosin „miðnefnd herstöðvaandstæðinga“ sem var undanfari [[Samtök hernaðarandstæðinga|Samtaka herstöðvaandstæðinga]]. * [[1974]] - [[Helmut Schmidt]] var kjörinn kanslari Vestur-Þýskalands. * [[1975]] - Konungsríkið [[Sikkim]] í [[Himalajafjöll]]um varð 22. fylki [[Indland]]s. * [[1983]] - Vikublaðið [[Andrés önd]] kom út á [[Ísland|íslensku]] í fyrsta sinn. Fram að því höfðu Íslendingar lesið það á [[Danska|dönsku]]. * [[1985]] - Rannsóknarráðið [[British Antarctic Survey]] kynnti rannsóknir sem sýndu fram á gat í [[ósonlagið|ósonlaginu]] yfir Suðurskautslandinu. * [[1986]] - Bandaríska kvikmyndin ''[[Þeir bestu]]'' (''Top Gun'') var frumsýnd. * [[1992]] - Skútan ''[[America³]]'' sigraði áskorandann, ''[[Il Moro di Venezia]]'', í keppninni um [[Ameríkubikarinn]]. * [[1992]] - [[Bosníustríðið]]: Friðargæsluliðar Sameinuðu þjóðanna hörfuðu frá Sarajevó. * [[1993]] - Fyrstu kosningar til [[Samaþingið í Svíþjóð|Samaþingsins í Svíþjóð]] fóru fram. * [[1995]] - [[Shoko Asahara]], leiðtogi [[Aum Shinrikyo]], var handtekinn við [[Fujifjall]]. * [[1997]] - [[Mobutu Sese Seko]] var rekinn í útlegð frá [[Saír]]. * [[2000]] - [[Landspítali]] varð til við samruna Landspítalans og [[Borgarspítalinn|Borgarspítalans]]. * [[2000]] - [[Ahmet Necdet Sezer]] var kjörinn forseti Tyrklands. * [[2002]] - [[Haraldur Örn Ólafsson]] náði á tind [[Everestfjall]]s og hafði þá klifið hæstu tinda allra heimsálfanna og komist á bæði skautin. * [[2003]] - [[Ólafur Ragnar Grímsson]] forseti Íslands kvæntist [[Dorrit Moussaieff]]. <onlyinclude> * [[2003]] - [[Hryðjuverkaárásirnar í Casablanca]]: 45 létust og yfir 100 slösuðust í fjórtán sjálfsmorðssprengjuárásum í Casablanca í Marokkó. * [[2006]] - Fyrstu [[MacBook]]-fartölvurnar komu á markað. * [[2007]] - [[Nicolas Sarkozy]] tók við embætti [[forseti Frakklands|forseta Frakklands]]. * [[2007]] - [[Alex Salmond]] tók við sem æðsti ráðherra Skotlands. * [[2009]] - [[Alexander Rybak]] sigraði [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2009]] með laginu „Fairytale“. [[Jóhanna Guðrún]] náði öðru sæti með laginu „[[Is it true]]“. * [[2011]] - [[Endeavour (geimskutla)|Geimskutlan ''Endeavour'']] hélt af stað í sína hinstu geimferð. * [[2020]] – Rúandíski athafnamaðurinn [[Félicien Kabuga]] var handtekinn í Frakklandi fyrir þátt sinn í [[þjóðarmorðið í Rúanda|þjóðarmorðinu í Rúanda]]. * [[2022]] - [[Magdalena Andersson]] tilkynnti að Svíþjóð hygðist sækja um aðild að [[NATO]].</onlyinclude> == Fædd == * [[1609]] - [[Ferdinand kardináli]], spænskur herforingi (d. [[1641]]). * [[1611]] - [[Innósentíus 11.]] páfi (d. [[1689]]). * [[1845]] - [[Ílja Metsjníkov]], rússneskur líffræðingur og handhafi Nóbelsverðlaunanna í lífeðlisfræði (d. [[1916]]). * [[1883]] - [[Celâl Bayar]], forseti Tyrklands (d. [[1986]]). * [[1905]] - [[Henry Fonda]], bandarískur leikari (d. [[1982]]). * [[1950]] - [[J. Georg Bednorz]], þýskur eðlisfræðingur og handhafi Nóbelsverðlaunanna í eðlisfræði. * [[1953]] - [[Pierce Brosnan]], írskur leikari. * [[1956]] - [[Olga Korbut]], rússnesk fimleikakona * [[1963]] - [[Magnús Ragnarsson]], íslenskur leikari. * [[1966]] - [[Janet Jackson]], bandarísk tónlistarkona. * [[1968]] - [[Pálína Jónsdóttir]], íslensk leikkona. * [[1972]] - [[Andrzej Duda]], forseti Póllands. * [[1976]] - [[Birgir Leifur Hafþórsson]], íslenskur golfkylfingur. * [[1977]] - [[Emilíana Torrini]], íslensk tónlistarkona. * [[1985]] - [[Dóri DNA]], íslenskur rappari og skemmtikraftur. * [[1986]] - [[Megan Fox]], bandarísk leikkona. == Dáin == * [[1669]] - [[Pietro da Cortona]], ítalskur listmálari (f. [[1596]]). * [[1703]] - [[Charles Perrault]], franskur rithöfundur (f. [[1628]]). * [[1826]] - [[Elísabet Alexeievna]] keisaraynja (Louise af Baden), kona [[Alexander 1. Rússakeisari|Alexanders 1.]] Rússakeisara (f, [[1779]]). * [[1830]] - [[Jean Baptiste Joseph Fourier]], franskur stærð- og eðlisfræðingur (f. [[1768]]). * [[1914]] - [[Brynjúlfur Jónsson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1838]]). * [[1942]] - [[Bronisław Malinowski]], pólskur mannfræðingur (f. [[1884]]). * [[1953]] - [[Django Reinhardt]], belgískur gítarleikari (f. [[1910]]). * [[1953]] - [[Thorvald Krabbe]], danskur verkfræðingur (f. [[1876]]). * [[1984]] - [[Andy Kaufman]], bandarískur grínisti (f. [[1949]]). * [[1990]] - [[Sammy Davis yngri]], bandarískur tónlistarmaður (f. [[1925]]). * [[1990]] - [[Jim Henson]], brúðuhönnuður (f. [[1936]]). * [[2010]] - [[Ronnie James Dio]], bandarískur tónlistarmaður (f. [[1942]]). {{Mánuðirnir}} [[Flokkur:Maí]] 1wohfepod2s1vg0fgw53jk8hs4isq94 0 1522 1981650 1965255 2026-10-04T12:52:45Z Akigka 183 1981650 wikitext text/x-wiki {{Sveitarfélagstafla | nafn = Reykjanesbær | nafn_í_eignarfalli = Reykjanesbæjar | mynd = Reykjanesbær 2023 (175814).jpg | mynd_texti = Reykjanesbær úr lofti | skjaldarmerki = Skjaldarmerki Reykjanesbaejar.png | kort = Reykjanesbær kort.png | hnit = {{hnit|64|0|4|N|22|33|7|W|type:city_region:IS|display=inline}} | kjördæmi = [[Suðurkjördæmi]] | þéttbýli = {{Ubl|[[Ásbrú]]|[[Hafnir]]|[[Keflavík]]|[[Njarðvík]]}} | sveitarstjóri_titill = [[Bæjarstjóri]] | sveitarstjóri = [[Vilhjálmur Árnason (stjórnmálamaður)|Viljálmur Árnason]] {{LB|D}} | póstnúmer = 230, 232, 233, 235, 260, 262 | sveitarfélagsnúmer = 2000 | vefsíða = {{Url|reykjanesbaer.is}} }} '''Reykjanesbær''' er [[Sveitarfélög á Íslandi|sveitarfélag]] á utanverðum [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]], hið [[Íslensk sveitarfélög eftir mannfjölda|fjórða fjölmennasta á Íslandi]], með rúmlega 22 þúsund íbúa (2026). Sveitarfélagið var stofnað [[11. júní]] [[1994]] við sameiningu þriggja sveitarfélaga: [[Keflavík]]ur, [[Njarðvík]]ur og [[Hafnir|Hafna]]. Árið 2006 bættist hverfið [[Ásbrú]] við þegar [[Bandaríkjaher]] afhenti íslenskum stjórnvöldum [[Keflavíkurstöðin]]a til afnota. Mörk Reykjanesbæjar liggja frá miðju [[Reykjanes]]i um [[Stapafell (Reykjanesskaga)|Stapafell]] að miðjum [[Vogastapi|Vogastapa]] að austanverðu og frá Ósum norðan Hafna að [[Hólmsberg]]i, norðan Helguvíkur, að norðanverðu. [[Reykjanesviti]] og [[Eldey]] eru innan marka sveitarfélagsins og eru helstu kennileiti þess. [[Súla (fugl)|Súlan]] sem verpir í Eldey er í merki sveitarfélagsins. Ásamt fleiri byggðarlögum á Reykjanesskaga telst Reykjanesbær vera hluti af [[Suðurnes]]jum. Í Reykjanesbæ eru sjö grunnskólar: [[Stapaskóli]] og [[Akurskóli]] í Innri-Njarðvík; [[Njarðvíkurskóli]] í Ytri-Njarðvík; [[Háaleitisskóli (Ásbrú)|Háaleitisskóli]] á Ásbrú (áður McMahon Elementary School); [[Myllubakkaskóli]] (áður Barnaskólinn í Keflavík), [[Holtaskóli]] (áður Gagnfræðaskólinn í Keflavík) og [[Heiðarskóli]] í Keflavík. [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] er í Keflavík og [[Keilir, miðstöð vísinda, fræða og atvinnulífs]] er með nám á bæði háskóla- og framhaldsskólastigi á Ásbrú. Í sveitarfélaginu er Tónlistarskóli Reykjanesbæjar með lúðrasveit. [[Íþróttabandalag Reykjanesbæjar]] er héraðssamband íþróttafélaga í sveitarfélaginu. Bæirnir á Suðurnesjum voru lengi þekktir fyrir góð [[körfubolti|körfuboltalið]] og mikla samkeppni sín á milli. Í Reykjanesbæ eru bæði [[Ungmennafélag Njarðvíkur]] og [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur]] þar sem körfuknattleikur er stundaður, ásamt öðrum íþróttagreinum. [[Sunddeild ÍRB]] keppir undir merkjum sambandsins og er ein stærsta sunddeild landsins. Stærsta sundlaugin í Reykjanesbæ er [[Vatnaveröld]], þar sem er meðal annars 50 metra innilaug. [[Byggðasafn Reykjanesbæjar]] var stofnað 1944. Það er nú með sýningarrými í [[Duus Safnahús]]um í Grófinni í Keflavík, ásamt [[Listasafn Reykjanesbæjar|Listasafni Reykjanesbæjar]] og [[Bátasafn Gríms Karlssonar|Bátasafni Gríms Karlssonar]]. Í Reykjanesbæ eru líka [[Víkingaheimar]] þar sem hægt er að skoða víkingaskipið ''[[Íslendingur (skip)|Íslending]]'', og [[Hljómahöllin]], safn um íslenska dægurtónlist í [[Stapinn|Stapanum]] sem var byggður sem félagsheimili Ytri-Njarðvíkur. Nokkrar kirkjur eru í Reykjanesbæ. Í Keflavík er [[Keflavíkurkirkja]], svo eru [[Ytri-Njarðvíkurkirkja]] og [[Innri-Njarðvíkurkirkja]] í Njarðvík, og [[Kirkjuvogskirkja]] í Höfnum. Auk þeirra eru [[Hvítasunnukirkjan í Keflavík]], [[First Baptist Church]] í Njarðvík og [[Kirkja heilags Jóhannesar Páls II]] á Ásbrú. [[Reykjaneshöfn]] er hlutafélag sem sér um rekstur [[Keflavíkurhöfn|Keflavíkurhafnar]], [[Njarðvíkurhöfn|Njarðvíkurhafnar]], [[Hafnahöfn|Hafnahafnar]], hafnarinnar í [[Helguvík]] og smábátahafnarinnar í [[Grófin (Keflavík)|Grófinni]] í Keflavík. Í Njarðvíkurhöfn er [[Njarðvíkurslippur|stór yfirbyggður slippur]]. [[Siglingafélagið Knörr]] hefur aðsetur í Grófinni. Á [[Ljósanótt]], sem er bæjarhátíð Reykjanesbæjar, er kveikt á ljósum í Berginu (Keflavíkurbergi) norðan við Grófina. Fá sveitarfélög á Íslandi hafa vaxið jafn hratt og Reykjanesbær. Þegar sveitarfélagið var stofnað voru íbúar rúmlega 10 þúsund.<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Ibuar/Ibuar__mannfjoldi__2_byggdir__sveitarfelogeldra/MAN02009.px/table/tableViewLayout2/|titill=Mannfjöldi eftir sveitarfélögum 1. desember 1990-2004 - Endanlegar|vefsíða=Hagstofa Íslands|skoðað=3.7.2023}}</ref> 10 árum síðar var íbúafjöldinn rétt tæp 11 þúsund, en árið 2014 voru íbúar 14 þúsund og yfir 22 þúsund árið 2023.<ref>{{vefheimild|titill=Mannfjöldi eftir kyni, aldri og sveitarfélögum 1998-2023 - Sveitarfélagaskipan hvers árs|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Ibuar/Ibuar__mannfjoldi__2_byggdir__sveitarfelog/MAN02001.px/table/tableViewLayout2/|vefsíða=Hagstofa Íslands|skoðað=3.7.2023}}</ref> Íbúafjöldi Reykjanesbæjar hefur því ríflega tvöfaldast á þeim 30 árum sem liðin eru frá sameiningu. Vöxtur sveitarfélagsins hefur haldist í hendur við aukin umsvif á [[Keflavíkurflugvöllur|Keflavíkurflugvelli]] sem hefur lengi verið stærsti vinnustaðurinn á Suðurnesjum. == Vinabæir == * {{FIN}} [[Kerava]], [[Finnland]]i * {{SWE}} [[Trollhättan]], [[Svíþjóð]] <ref>{{vefheimild|url=https://www.reykjanesbaer.is/is/thjonusta/annad/vinabaeir|titill=Vinabæir|vefsíða=Reykjanesbær.is|skoðað=9/2 2023}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://visitreykjanes.is Ferðavefur] * [https://www.reykjanesbaer.is/gagnatorg Gagnatorg Reykjanesbæjar] {{Sveitarfélög Íslands}} {{SSS}} [[Flokkur:Reykjanesbær| ]] {{s|1994}} n15kpbrgm2ty81d34es8671ejbxx8oj 0 1611 1981812 1980439 2026-10-05T11:14:35Z TKSnaevarr 53243 /* Dáin */ 1981812 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1943]]|[[1944]]|[[1945]]|[[1946]]|[[1947]]|[[1948]]|[[1949]]| [[1931–1940]]|[[1941–1950]]|[[1951–1960]]| [[19. öldin]]|[[20. öldin]]|[[21. öldin]]| }} Árið '''1946''' ('''MCMXLVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[6. janúar]] - [[Ungmennafélag Álftaness]] var stofnað. * [[27. janúar]] - [[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 1946|Sveitarstjórnarkosningar]] fóru fram. * [[30. júní]] - [[Alþingiskosningar 1946|Alþingiskosningar]] voru haldnar. * [[9. júlí]] - [[Tívolí í Reykjavík]] var fyrst starfrækt. * [[17. júlí]] - [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]] spilaði sinn fyrsta keppnisleik við Danmörku á [[Melavöllurinn|Melavellinum]]. * [[1. október]] - [[Þjóðvarnarfélagið]] var stofnað til að mótmæla Keflavíkursamningnum. * [[5. október]] - Kennsla hófst í [[Melaskóli|Melaskóla]] * [[25. október]] - [[Skógræktarfélag Hafnarfjarðar]] var stofnað. * [[8. nóvember]] - Á Ási á Héraði á Austurlandi sprakk sprengja sem breski herinn hafði skilið eftir með þeim afleiðingum að 4 tengdir bænum létust. * [[19. nóvember]] - Ísland gekk í [[Sameinuðu þjóðirnar]]. ===Ódagsett=== * [[Keflavíkursamningurinn]]: Samningur milli Íslands og Bandaríkjanna um að Bandaríkjamenn myndu reka Keflavíkurflugvöll. * [[Samvinnutryggingar]] voru stofnaðar. * [[Tóvinnuskólinn á Svalbarði]] var stofnaður. * [[Pípugerð Reykjavíkur]] var stofnuð. === Fædd === * [[6. nóvember]] - [[Katrín Fjeldsted]], stjórnmálamaður og læknir. * [[10. nóvember]] - [[Gylfi Ægisson]], tónlistarmaður (d. [[2025]]) * [[9. desember]] - [[Hermann Gunnarsson]], íslenskur íþróttafréttamaður, skemmtikraftur, þáttastjórnandi og knattspyrnumaður. (d. [[2013]]) === Dáin === == Erlendis == * [[1. janúar]] - Fyrsti fundur [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðirnar]] var haldinn í London. * [[7. janúar]] - [[Austurríki]] var skipt upp í fjögur svæði sem bandamenn höfðu yfirráð yfir eftir seinni heimssyrjöld. * [[11. janúar]] - [[Enver Hoxha]] lýsti yfir lýðveldinu Albaníu með sig sem forsætisráðherra. * [[12. janúar]] - [[Suður-Ameríkukeppni karla í knattspyrnu 1946]] hófst. * [[20. janúar]] - [[Charles de Gaulle]] sagði af sér sem forseti Frakklands. * [[2. febrúar]] - Norðmaðurinn [[Trygve Lie]] varð fyrsti [[aðalritari Sameinuðu þjóðanna]]. * [[20. febrúar]] - Sprenging í kolanámu í Bergkamen í Þýskalandi varð meira en 400 að bana. * [[24. febrúar]] - [[Juan Perón]] var kosinn forseti Argentínu. * [[2. mars]] - [[Ho Chi Minh]] varð forseti Norður-Víetnam. * [[5. mars]] - [[Winston Churchill]] talaði um [[járntjaldið]] í Austur-Evrópu í ræðu. * [[22. mars]] - [[Jórdanía]] hlaut sjálfstæði frá Bretlandi. * [[1. apríl]] - [[Jarðskjálfti]] í [[Aljútaeyjar|Aljútaeyjum]] olli flóðbylgju sem fór til [[Havaí]]. Um 170 létust þar. * [[10. apríl]] - Konur kusu í fyrsta sinn í [[Japan]]. * [[17. apríl]] - [[Sýrland]] hlaut sjálfstæði frá Frakklandi. * [[20. apríl]] - [[Þjóðabandalagið]] var lagt niður. * [[1. júní]] - [[Ion Antonescu]], fyrrum forsætisráðherra Rúmeníu, var tekinn af lífi fyrir svik gegn þjóð sinni með stuðningi við Þýskaland. * [[2. júní|2.]] - [[13. júní]]- [[Konungsríkið Ítalía]] var lagt niður í kosningum. Lýðveldi var stofnað með [[Alcide De Gasperi]] sem forsætisráðherra. [[Úmbertó II]], konungur, fór til Portúgal. * [[6. júní]] - [[Basketball Association of America]]-körfuboltadeildin var stofnuð í Bandaríkjunum. * [[22. júlí]] - [[Irgun]], hópur róttækra gyðinga sprengdi hótel í [[Jerúsalem]] þar sem breska landstjórnin fundaði. 90 létust. * [[25. júlí]] - [[Filippseyjar]] hlutu sjálfstæði frá Bandaríkjunum eftir 48 ár. Þar áður stjórnaði Spánn landinu í um 400 ár. * [[1. ágúst]] - [[Scandinavian Airlines|SAS]]-flugfélagið var stofnað. * [[16. ágúst]] - [[íslam|Múslimum]] og [[hindúismi|hindúum]] lenti saman í [[Kalkútta]] með þeim afleiðingum að 3.000 létust. * [[8. september]] - [[Búlgaría]] varð lýðveldi. Konungurinn [[Simeon Sachsen-Coburg-Gotha|Simeon II]] fór úr landi. * [[14. september]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan í Færeyjum 1946|Færeyjar kusu um sjálfstæði]]. Meirihluti var fyrir því að eyjarnar yrðu sjálfstæðar. Danska stjórnin lýsti því yfir að kosningarnar hefðu verið ólöglegar. Síðar var þing rofið í Færeyjum og ekkert varð úr sjálfstæðinu. * [[6. október]] - [[Per Albin Hansson]] forsætisráðherra Svíþjóðar fékk hjartaaáfall og lést í embætti. [[Tage Erlander]] tók við. * [[15. október]] - [[Nürnberg-réttarhöldin]]: [[Hermann Göring]], stofnandi [[Gestapo]], svipti sig lífi með eitri tveimur klukkustundum fyrir áætlaða aftöku sína. Daginn eftir voru 10 leiðtogar nasista teknir af lífi. * [[24. október]] - Óeirðir í [[Bihar]] á Indlandi milli hindúa og múslima urðu þúsundum að bana. * [[október]] - Teiknimyndapersónan [[Lukku-Láki]] kom fyrst út á prenti. * [[4. nóvember]] - [[Menningarmálastofnun Sameinuðu þjóðanna]] var stofnuð. * [[10. nóvember]] - 1.400 létust í jarðskjálfta í [[Perú]]. * [[15. nóvember]] - Holland viðurkenndi sjálfstæði [[Indónesía|Indónesíu]] * [[23. nóvember]] - Óeirðir voru í Víetnam. Frakklandsher drap 6.000 manns. * [[2. desember]] - [[Alþjóðahvalveiðiráðið]] var stofnað til að hafa stjórn á [[hvalveiðar|hvalveiðum]]. * [[11. desember]] - [[Barnahjálp Sameinuðu þjóðanna]] var stofnuð. * [[19. desember]] - [[Fyrri Indókínastyrjöldin]] hófst. * [[21. desember]] - Jarðskjálfti í Nankai í Japan banaði um 1.400. * [[Kosningaréttur kvenna|Konur fengu kosningarétt]] í Belgíu, Rúmeníu, Júgóslavíu, Argentínu og Quebec í Kanada. === Fædd === * [[19. janúar]] - [[Dolly Parton]], bandaríks söngkona (d. [[2026]]) * [[16. maí]] - [[Robert Fripp]], enskur tónlistarmaður. * [[22. maí]] - [[George Best]], knattspyrnumaður (d. [[2005]]) * [[14. júní]] - [[Donald Trump]], 45. og 47. forseti Bandaríkjanna. * [[6. júlí]] - [[George W. Bush]], 43. forseti Bandaríkjanna. * [[15. júlí]] - [[Linda Ronstadt]], söngkona. * [[19. ágúst]] - [[Bill Clinton]], 42. forseti Bandarikjanna. * [[29. ágúst]] - [[Dimitris Christofias]], 6. forseti Kýpur. === Dáin === * [[3. febrúar]] - [[Carl Theodor Zahle]], forsætisráðherra Danmerkur (f. [[1866]]) * [[21. apríl]] - [[John Maynard Keynes]], enskur hagfræðingur (f. [[1883]]). * [[6. júní]] - [[Gerhart Hauptmann]], þýskur rithöfundur og Nóbelsverðlaunahafi (f. [[1862]]). * [[15. júní]] - [[Ion Antonescu]], rúmenskur herforingi og stjórnmálamaður (f. 1882). * [[27. júlí]] - [[Gertrude Stein]], bandarískur rithöfundur (f. 1874). * [[5. ágúst]] - [[Wilhelm Marx]], þýskur stjórnmálamaður (f. 1863). * [[13. ágúst]] - [[H. G. Wells]], breskur vísindaskáldsagnahöfundur (f. 1866). * [[15. október]] - [[Hermann Göring]], þýskur nasistaleiðtogi (f. 1893). * [[16. október]] - Sakborningar í [[Nürnberg-réttarhöldin|Nürnberg-réttarhöldunum]]: ** [[Alfred Jodl]], þýskur hershöfðingi (f. 1890). ** [[Ernst Kaltenbrunner]], austurrískur [[SS-sveitirnar|SS-foringi]] (f. 1903). ** [[Wilhelm Keitel]], þýskur hermarskálkur (f. 1882). ** [[Alfred Rosenberg]], eistnesk-þýskur arkitekt og stjórnmálamaður (f. 1893). ** [[Fritz Sauckel]], þýskur stjórnmálamaður (f. 1894). ** [[Arthur Seyss-Inquart]], austurrískur lögmaður og stjórnmálamaður, 16. kanslari Austurríkis (f. 1892). ** [[Julius Streicher]], þýskur blaðamaður og stjórnmálamaður (f. 1887). ** [[Joachim von Ribbentrop]], fyrrum utanríkisráðherra Þýskalands (f. 1893). == [[Nóbelsverðlaunin]] == * [[Nóbelsverðlaun í eðlisfræði|Eðlisfræði]] - [[Percy Williams Bridgman]] * [[Nóbelsverðlaun í efnafræði|Efnafræði]] - [[James Batcheller Sumner]], [[John Howard Northrop]], [[Wendell Meredith Stanley]] * [[Nóbelsverðlaun í læknisfræði|Læknisfræði]] - [[Hermann Joseph Muller]] * [[Nóbelsverðlaun í bókmenntum|Bókmenntir]] - [[Hermann Hesse]] * [[Friðarverðlaun Nóbels|Friðarverðlaun]] - [[Emily Greene Balch]], [[John R. Mott]] [[Flokkur:1946]] cag7agbphm15wj5mvzopnqi2podi9rc 0 4058 1981794 1958402 2026-10-05T08:45:09Z ~2026-53590-69 121487 /* */ 1981794 wikitext text/x-wiki {{Land |nafn = Konungsríkið Spánn | nafn_á_frummáli = Reino de España | nafn_í_eignarfalli = Spánar | fáni = Flag of Spain.svg | skjaldarmerki = Escudo de España.svg | kjörorð = Plus Ultra | kjörorð_tungumál = latína | kjörorð_þýðing = Áfram lengra | staðsetningarkort = EU-Spain_(orthographic_projection).svg | tungumál = [[spænska]] (kastillíska)<br />([[katalónska]], [[baskneska]] og [[galisíska]] eru einnig opinber tungumál í sumum héruðum.) | höfuðborg = [[Madríd]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Spánar|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Spánar|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Filippus 6. Spánarkonungur|Filippus 6.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Pedro Sánchez]] | ESBaðild = 1. janúar 1986 | stærðarsæti = 51 | flatarmál = 505.990 | hlutfall_vatns = 0,89 | mannfjöldaár = 2020 | mannfjöldasæti = 30 | fólksfjöldi = 47.450.795 | íbúar_á_ferkílómetra = 94 | VLF_ár = 2021 | VLF = 1.942 | VLF_sæti = 15 | VLF_á_mann = 41.736 | VLF_á_mann_sæti = 32 | VÞL = {{hækkun}} 0.904 | VÞL_sæti = 25 | VÞL_ár = 2019 | staða = Stofnun | atburður1 = Sameining | atburður2 = í reynd | atburður3 = formleg | dagsetning1 = 1479 | dagsetning2 = 1516 | dagsetning3 = 1715 | gjaldmiðill = [[Evra|evra (€)]] (EUR) | tímabelti = [[UTC]]+1 (+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]]) | þjóðsöngur = [[Marcha Real]] | tld = es | símakóði = 34 }} '''Spánn''' eru heimsmeistarar ([[spænska]]: ''España''; [[katalónska]] ''Espanya''; [[baskneska]] ''Espainia'') er konungsríki á [[Íberíuskagi|Íberíuskaga]] í [[Suðvestur-Evrópa|Suðvestur-Evrópu]]. Hið opinbera heiti landsins er '''Konungsríkið Spánn''' (''Reino de España''). Lönd sem liggja að Spáni eru [[Portúgal]] að vestan og [[Frakkland]] að norðan. Auk þess er örríkið [[Andorra]] í [[Pýreneafjöll]]um á landamærum Spánar og Frakklands. Syðst á Spáni er kletturinn [[Gíbraltar]], sem er lítið landsvæði undir yfirráðum [[Bretland|Breta]]. Að norðaustan liggur [[Biskajaflói]] að Spáni, [[Atlantshaf]]ið að suðvestan og að sunnan er [[Gíbraltarsund]] og svo [[Miðjarðarhaf]]ið að suðaustan og austan. Syðsti oddi Spánar er jafnframt syðsti oddi meginlands Evrópu. Spáni tilheyra [[Baleareyjar]] í Miðjarðarhafi ([[Majorka]], [[Menorka]] og [[Íbísa]]), [[Kanaríeyjar]] í Atlantshafi og [[útlenda|útlendurnar]] [[Ceuta]] og [[Melilla]] í [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]]. Spánn er rúmlega 505 þúsund [[ferkílómetri|ferkílómetrar]] að [[flatarmál]]i eða um það bil fimm sinnum stærra en [[Ísland]]. Á Spáni búa um 46 milljónir manna. Stærstu borgir Spánar eru höfuðborgin, [[Madríd|Madrid]] og [[Barselóna|Barcelona]]. Í Madríd búa um 5,5 milljónir manna og tæpar fimm milljónir í Barselóna. Spánn er fornfrægt menningarríki. [[Arabar]] og [[Berbar]] lögðu hluta af Spáni undir sig á miðöldum og voru þar kallaðir [[Márar]]. Miklar minjar eru um dvöl þeirra á Spáni, meðal annars [[Alhambra]]höllin. Barselóna þykir mjög athyglisverð fyrir [[nútímabyggingarlist]] og ber þar helst að nefna [[Antoni Gaudí]] en byggingar hans eru víða í borginni. Spánn var [[einræði]]sríki undir stjórn [[Francisco Franco|Franciscos Franco]] [[einræðisherra]] frá [[1939]] til [[1975]]. [[Jóhann Karl 1.]] var [[konungur Spánar]] frá 1975 til [[2014]]. Núverandi konungur er [[Filippus_6._Spánarkonungur|Filippus 6.]] == Saga == {{Aðalgrein|Saga Spánar}} Á Spáni hafa fundist elstu merki um [[maðurinn|menn]] frá [[forsögulegur tími|forsögulegum tíma]] í Evrópu frá því fyrir meira en 1,2 milljónum ára síðan. [[Cro Magnon-menn]] komu inn á skagann fyrir 35 þúsund árum síðan. Þekktustu minjar um menn frá þessum tíma eru meðal annars [[hellamálverk]]in í [[Altamira]] í [[Kantabría|Kantabríu]] sem eru um 17 þúsund ára gamlar. Helstu þjóðirnar á Spáni í [[fornöld]] voru [[Íberar]], sem settust að við Miðjarðarhafsströndina í austri, og [[Keltar]], sem settust að við Atlantshafsströndina í vestri. Að auki bjuggu þá [[Baskar]] í vesturhluta Pýreneafjalla. Aðrir þjóðflokkar byggðu svo suðurströndina þar sem nú er [[Andalúsía]]. [[Fönikía|Föníkar]] og [[Grikkland hið forna|Grikkir]] stofnuðu nýlendur á Miðjarðarhafsströndinni og verslun blómstraði með málma úr námum á Spáni. === Rómaveldi === Á [[3. öldin f.Kr.|3. öld f.Kr.]], undir lok [[Annað púnverska stríðið|Annars púnverska stríðsins]], lögðu [[Rómaveldi|Rómverjar]] undir sig nýlendur [[Karþagó]]búa á Spáni og náðu brátt yfirráðum yfir öllum Íberíuskaganum. Rómversk yfirráð stóðu í hálft árþúsund og höfðu varanleg áhrif á tungumál, menningu og siði íbúanna. Meðal þess sem Rómverjar komu á voru [[stórjarðeignir]] undir yfirráðum lends aðals sem framleiddu landbúnaðarvörur fyrir heimsveldið. [[Hispanía]] var [[rómverskt skattland]]. Henni var upphaflega skipt í tvennt; ''Hispania Citerior'' (norðausturhluti skagans) og ''Hispania Ulterior'' (suðvesturhluti skagans). Síðar skipti [[Ágústus]] keisari skaganum í þrjú skattlönd: ''Hispania Baetica'' (höfuðborg [[Córdoba]]), ''Hispania Lusitania'' (höfuðborg [[Mérida]]) og ''Hispania Citerior'' (höfuðborg [[Tarragona]]). === Vesturgotar === Með hnignun [[Vestrómverska keisaradæmið|Vestrómverska keisaradæmisins]] á [[5. öldin|5. öld]] lögðu [[Germanir|germanskir]] þjóðflokkar, [[Svefar]], [[Vandalar]] og að lokum [[Vesturgotar]], Íberíuskagann undir sig. Konungar Vesturgota voru að nafninu til undirkonungar ([[patrisíi|patrisíar]]) sem ríktu í nafni [[Rómarkeisari|Rómarkeisara]]. Þeir gerðu [[Tóledó]] að höfuðborg. Á þeim tíma efldust menningarleg og trúarleg ítök [[kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjunnar]] mikið þótt Vesturgotar væru [[arísk kristni|arískt kristnir]] eða [[germönsk trúarbrögð|heiðnir]] fram til loka [[6. öldin|6. aldar]] þegar konungur þeirra tók upp kaþólska trú. === al-Andalus === [[Íslam|Múslimskir]] [[Márar]] og [[Arabar]] frá [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]] lögðu nánast allan Íberíuskagann undir sig á aðeins sjö árum [[711]] til [[718]] undir stjórn [[Úmajadar|Úmajada]]. Veldi Vesturgota, sem þá var margklofið vegna deilna um ríkiserfðir, kom engum vörnum við og síðasti konungurinn [[Roderic]] lést í bardaga. Innrásarherinn stofnaði ríkið [[al-Andalus]]. Þegar [[Abbasídar]] tóku völdin af Úmajödum árið [[750]] stofnaði einn af prinsum Úmajada í útlegð, [[Abd-ar-Rahman 1.]], sjálfstætt [[emír]]at í [[Córdoba]] og neitaði að beygja sig undir yfirráð Abbasída. Undir yfirráðum [[Abd-al-Rahman 3.]] sem lýsti sig kalífa á [[10. öldin|10. öld]] gengu Córdoba og al-Andalus í gegnum blómaskeið þar sem þau nutu menningarlegra og viðskiptalegra tengsla við Arabaheiminn, en héldu samt sem áður sjálfstæði gagnvart [[kalífi|kalífatinu]] í [[Bagdad]]. === ''Reconquista'' === [[Mynd:Gallegocatholicmonarchs.jpg|thumb|upright|Ferdinand og Ísabella við fótskör Maríu meyjar.]] Í upphafi [[11. öldin|11. aldar]] klofnaði ríkið hins vegar í mörg sjálfstæð ríki eftir [[borgarastyrjöld]]. Kristnu smáríkin í norðaustri, [[León]], [[Kastilía]] og [[Baskaland]] tóku að sækja í sig veðrið við [[endurheimt Spánar]] (''Reconquista'') einkum undir stjórn [[Alfons 6. af León|Alfons 6.]] sem varð konungur bæði Kastilíu og León árið [[1072]]. Múslimsku konungarnir óskuðu þá eftir aðstoð frá [[Almoravídar|Almoravídum]] sem ríktu yfir [[Marokkó]]. Þeir lögðu öll múslimsku ríkin á skaganum, nema [[Saragossa]], undir sig [[1094]]. Áður höfðu kristnu ríkin lagt Tóledó undir sig. [[Almóhadar]] tóku við völdum í Marokkó af Almóravídum á [[12. öldin|12. öld]] en náðu ekki að standast framrás kristnu konunganna sem lögðu meirihluta skagans undir sig í röð átaka á [[13. öldin|13. öld]]. [[Portúgal]] varð til þegar [[Afonsó 1.|Alfonsó 1.]] lýsti sig [[konungur Portúgals|konung Portúgals]] árið [[1139]]. Eina ríkið sem eftir var undir stjórn Múslima var [[Granada]] á syðsta odda skagans. [[Marínídar|Marínídum]] tókst ekki að leggja al-Andalus undir sig með innrásum á [[13. öldin|13.]] og [[14. öldin|14. öld]]. Árið [[1469]] gengu konungsríkin [[Aragón]] og [[Kastilía]] í konungssamband með hjónabandi [[Ísabella 1. af Kastilíu|Ísabellu af Kastilíu]] og [[Ferdinand 2. af Aragón|Ferdinands af Aragón]]. [[Ferdinand og Ísabella]] lögðu Granada undir sig sama ár og [[Kristófer Kólumbus]] kom til [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]] í leiðangri sem þau fjármögnuðu. Þau hófu líka skipulegar ofsóknir á hendur [[Márar|Márum]] og [[Gyðingar|Gyðingum]] á Spáni og stóðu fyrir stofnun [[Spænski rannsóknarrétturinn|Spænska rannsóknarréttarins]]. === Gullöld Spánar === [[Mynd:Invincible_Armada.jpg|thumb|right|Flotinn ósigrandi leggur upp frá Spáni.]] Með sameiningu ríkjanna Aragón, León, Kastilíu og [[Navarra]] var grundvöllur lagður að nútímaríkinu Spáni og [[Spænska heimsveldið|Spænska heimsveldinu]] sem náði hátindi sínum undir stjórn [[Karl 5. keisari|Karls 5.]] sem var samtímis [[konungur Spánar]] og [[keisari hins Heilaga rómverska ríkis]] frá [[1519]] til [[1556]]. Með honum komust [[Habsborgarar]] til valda á Spáni. Árið [[1580]] varð [[Filippus 2. Spánarkonungur]] einnig [[konungur Portúgals]] sem sameinaði þessi tvö heimsveldi í eitt konungssamband til ársins [[1640]]. Spánn og Portúgal lögðu á þessum tíma undir sig [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]], meirihluta [[Karíbahaf]]sins og einokuðu auk þess verslun við [[Afríka|Afríku]] og [[Austur-Indíur]]. [[Gullöld Spánar]] er venjulega talin frá 1492 til [[1659]]. Þegar á 16. öld tók þessu mikla heimsveldi að hnigna. [[England|Englendingar]] og [[Frakkland|Frakkar]] sóttu gegn nýlendum Spánar í Nýja heiminum, bæði með [[sjórán]]um gegn skipum sem fluttu góðmálma til Spánar og eins með [[launverslun]] við nýlendurnar sem Spánn reyndist ófær um að sjá fyrir nauðsynjum. Mikið flæði gulls og silfurs frá Nýja heiminum olli síðan [[óðaverðbólga|óðaverðbólgu]] á Íberíuskaganum sem skaðaði efnahag Spánar enn frekar. Tilraun Filippusar 2. til að sýna Englandi í tvo heimana með [[Flotinn ósigrandi|Flotanum ósigrandi]] [[1588]] mistókst herfilega og [[Holland|Hollendingar]] sögðu sig úr lögum við Spán [[1585]] og rændu hverri höfninni af annarri frá Portúgölum í Austur-Indíum. [[Mynd:El dos de mayo de 1808 en Madrid.jpg|thumb|right|''Dos de mayo'' eftir [[Francisco de Goya]].]] [[Þrjátíu ára stríðið]] [[1618]] til [[1648]], þar sem Spánverjar reyndu að leggja Holland aftur undir sig, hafði slæm áhrif á efnahag landsins. Portúgal sagði sig úr konungssambandinu [[1640]] og Spánn varð að gefa [[Frakkland]]i eftir landsvæði með [[Pýreneasáttmálinn|Pýreneasáttmálanum]] [[1659]] eftir tíu ára styrjöld milli ríkjanna. Eftir [[Spænska erfðastríðið]] [[1701]] – [[1714]] missti Spánn svo öll landsvæði sín í Evrópu utan Íberíuskagans til annarra ríkja og frönsk konungsætt, [[Búrbónar]], tók við völdum. === 19. öldin === Spánn réðist inn í Frakkland í kjölfar [[Franska byltingin|Frönsku byltingarinnar]] en beið ósigur og varð að lokum [[leppríki]] [[Napoléon Bonaparte|Napoléons]] [[1795]]. Sama ár lýsti Spánn yfir stríði á hendur [[Bretland]]i og Portúgal (sem höfðu gert bandalag). Hörmulegt efnahagsástand leiddi til afsagnar [[Karl 4. Spánarkonungur|Karls 4.]] [[1808]] og [[Joseph Bonaparte|Jósep Bonaparte]], bróðir Napoléons, tók við völdum. [[2. maí]] sama ár hófst [[Spænska maíuppreisnin|uppreisn]] gegn hinum erlenda konungi sem markar upphafið að [[Sjálfstæðisstríð Spánar|Sjálfstæðisstríði Spánar]]. Frakkar voru hraktir frá völdum á Spáni [[1814]]. Kreppa Spánar í upphafi [[19. öldin|19. aldar]] leiddi líka til missis nær allra nýlendnanna í [[Ameríka|Ameríku]]. [[1898]] braust [[Spænsk-bandaríska stríðið]] út sem leiddi til missis [[Filippseyjar|Filippseyja]], [[Gvam]] og [[Púertó Ríkó]] í hendur [[BNA|Bandaríkjanna]] og sjálfstæðis [[Kúba|Kúbu]]. [[Mynd:Franco_eisenhower_1959_madrid.jpg|thumb|right|Franco ásamt [[Dwight D. Eisenhower]] Bandaríkjaforseta í Madríd 1959.]] === 20. öldin === Í upphafi [[20. öldin|20. aldar]] tók Spánn stuttlega þátt í [[kapphlaupið um Afríku|kapphlaupinu um Afríku]] og lagði undir sig [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]], [[Vestur-Sahara]] og [[Spænska Marokkó|Spænsku Marokkó]]. Alræðisstjórn [[Miguel Primo de Rivera]] [[1923]]-[[1931]] leiddi til stofnunar [[Annað spænska lýðveldið|Annars spænska lýðveldisins]] sem veitti [[Baskaland]]i, [[Galisía|Galisíu]] og [[Katalónía|Katalóníu]] sjálfsstjórn að hluta og konum kosningarétt. [[1936]] braust [[Spænska borgarastyrjöldin]] út. Hún stóð til [[1939]] og lyktaði með sigri [[Falangistar|Falangista]] undir stjórn [[Francisco Franco]] hershöfðingja. Franco kom á [[flokksræði]] á Spáni sem byggðist á áherslu á hefðbundin þjóðleg gildi, andkommúnisma og kaþólska trú. Spánn var hlutlaus í [[síðari heimsstyrjöldin]]ni og eftir ósigur [[Öxulveldin|Öxulveldanna]] var landið einangrað í efnahagslegu og stjórnmálalegu tilliti. Með tilkomu [[Kalda stríðið|Kalda stríðsins]] varð landið mikilvægt sem bandamaður [[BNA|Bandaríkjamanna]] og efnahagslífið blómstraði á [[1961-1970|7. áratugnum]]. Við lát Francos [[1975]] tók [[Jóhann Karl 1.]] við völdum sem konungur Spánar. [[Lýðræði]] var aftur komið á með nýrri stjórnarskrá [[1978]] þrátt fyrir andstöðu margra gamalla stuðningsmanna Francos sem meðal annars reyndu að gera [[herforingjabylting]]u árið [[1981]]. [[2002]] tók Spánn upp [[evra|evru]] sem gjaldmiðil í stað [[spænskur peseti|peseta]]. Mikill efnahagsuppgangur einkenndi fyrstu ár [[21. öldin|21. aldar]] á Spáni með tilheyrandi verðhækkunum neysluvara og hækkunum á húsnæðisverði. Herskáu [[Baskar|basknesku]] samtökin [[E.T.A.]] voru leyst upp árið 2018 en frá 1968 til 2010 drápu samtökin 829 manns, aðallega á Spáni. == Landafræði == Spánn er 504.782 km² að stærð, 51. stærsta land heims, álíka stórt og [[Frakkland]] og fimm sinnum stærra en [[Ísland]]. Í vestri á landið landamæri að [[Portúgal]] og í suðri að [[Bretland|breska]] yfirráðasvæðinu [[Gíbraltar]] og [[Marokkó]] við spænsku borgirnar [[Ceuta]] og [[Melilla]] á norðurströnd [[Afríka|Afríku]]. Í norðaustri liggja landamæri Spánar og [[Frakkland]]s eftir [[Pýreneafjöll]]unum þar sem einnig er smáríkið [[Andorra]]. Spáni tilheyra eyjaklasarnir [[Kanaríeyjar]] í [[Atlantshaf]]i undan vesturströnd [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]] og [[Baleareyjar]] í [[Miðjarðarhaf]]inu austan við Spán. Að auki ná yfirráð Spánar yfir nokkrar óbyggðar eyjar Miðjarðarhafsmegin við [[Gíbraltarsund]]. Lítil [[útlenda]], [[Llívia]], er innan Frakklands í Pýreneafjöllunum. Stærstur hluti meginlands Spánar er [[háslétta]] og [[fjall]]garðar á borð við [[Sierra Nevada]]. Þaðan renna helstu árnar, [[Tagus]], [[Ebró]], [[Duero]], [[Guadiana]] og [[Guadalquivir]]. [[Flóðslétta|Flóðsléttur]] er að finna meðfram ströndinni, þá stærstu við Guadalquivir í Andalúsíu. Veðurfar á Spáni er mjög mismunandi eftir landsvæðum. Gróflega má skipta því í þrennt: Milt [[meginlandsloftslag]] ríkir inni á skaganum, [[Miðjarðarhafsloftslag]] við austurströndina og [[úthafsloftslag]] í Galisíu og við Biskajaflóa í norðvestri. == Stjórnmál == === Stjórnsýslueiningar === [[Mynd:Autonomous_communities_of_Spain.svg|thumb|sjálfstjórnarsvæði og sjálfstjórnarborgir ]] Spánn skiptist í sautján [[sjálfstjórnarsvæði Spánar|sjálfstjórnarsvæði]] (''comunidades autónomas'') og tvær [[sjálfstjórnarborgir Spánar|sjálfstjórnarborgir]] (''ciudades autónomas'') - [[Ceuta]] og [[Melilla]] á norðurströnd [[Afríka|Afríku]]. Sjálfsstjórnarsvæðin hafa allmikinn rétt til að ráða sínum hag sjálf, en sum svæði hafa mun meiri sjálfsstjórnarrétt en önnur og svipar sambandi þeirra við Spán meira til ríkjasambands. Það eru svæðin [[Andalúsía]], [[Katalónía]], [[Galisía]], [[Navarra]], og [[Baskaland]]. Að auki skiptist Spánn í fimmtíu [[Héruð Spánar|héruð]]. Sjö sjálfstjórnarsvæði eru aðeins eitt hérað: [[Astúrías|Astúría]], [[Baleareyjar]], [[Kantabría]], [[La Rioja]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|Madríd]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Múrsía|Múrsía]] og [[Navarra]] (Sjá: '''[[Héruð Spánar]]'''). Lægsta stjórnsýslustigið eru [[sveitarfélag|sveitarfélögin]] (''municipios''). Sjálfsstjórnarsvæðin eru: {| class="wikitable" |- ! Fáni !! Nafn !! Nafn á spænsku !! Höfuðstaður |- | [[Mynd:Bandera_de_Andaluc%C3%ADa.svg|30px|]] || [[Andalúsía]] || ''Andalucía'' || [[Sevilla]] |- | [[Mynd:Flag_of_Aragon.svg|30px|]] || [[Aragón]] || ''Aragón'' || [[Saragossa]] |- | [[Mynd:Flag_of_Asturias.svg|30px|]] || [[Astúría]] || ''Principado de Asturias'' || [[Oviedo]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Balearic_Islands.svg|30px|]] || [[Baleareyjar]] || ''Islas Baleares'' || [[Palma]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Basque_Country.svg|30px|]] || [[Baskaland]] || ''País Vasco'' || [[Vitoria-Gasteiz|Vitoria]] |- | [[Mynd:Flag_of_Extremadura_with_COA.svg|30px|]] || [[Extremadúra]] || ''Extremadura'' || [[Mérida]] |- | [[Mynd:Flag_of_Galicia.svg|30px|]] || [[Galisía]] || ''Galicia'' || [[Santiago de Compostela]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Canary_Islands.svg|30px|]] || [[Kanaríeyjar]] || ''Islas Canarias'' || [[Santa Cruz de Tenerife]]/[[Las Palmas]] |- | [[Mynd:Flag_of_Cantabria.svg|30px|]] || [[Kantabría]] || ''Cantabria'' || [[Santander]] |- | [[Mynd:Bandera_Castilla-La_Mancha.svg|30px|]] || [[Kastilía-La Mancha]] || ''Castilla-La Mancha'' || [[Toledo]] |- | [[Mynd:Flag_of_Castilla_y_Le%C3%B3n.svg|30px|]] || [[Kastilía og León]] || ''Castilla y León'' || [[Valladolid]] |- | [[Mynd:Flag_of_Catalonia.svg|30px|]] || [[Katalónía]] || ''Cataluña'' || [[Barcelona]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Community_of_Madrid.svg|30px| ]] || [[Sjálfstjórnarsvæðið Madríd|Madríd]] || ''Comunidad de Madrid'' || [[Madríd]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Region_of_Murcia.svg|30px|]] || [[Sjálfstjórnarhéraðið Múrsía|Múrsía]] || ''Región de Murcia'' || [[Múrsía]] |- | [[Mynd:Flag_of_Navarre.svg|30px|]] || [[Navarra]] || ''Comunidad Foral de Navarra'' || [[Pamplóna]] |- | [[Mynd:Flag_of_La_Rioja_%28with_coat_of_arms%29.svg|30px|]] || [[La Rioja]] || ''La Rioja'' || [[Logroño]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Land_of_Valencia_%282x3_ratio%29.svg|30px|]] || [[Sjálfstjórnarhéraðið Valensía|Valensía]] || ''Comunidad Valenciana'' || [[Valensía]] |} == Efnahagslíf == [[Mynd:AZCA_%28Madrid%29_01.jpg|thumb|right|Fjármálahverfið AZCA í Madríd.]] Samkvæmt gögnum [[Alþjóðabankinn|Alþjóðabankans]] er hagkerfi Spánar það níunda stærsta í heimi og það fimmta stærsta í Evrópu. [[Verg landsframleiðsla]] var áætluð 1.362 milljarðar bandaríkjadala árið [[2007]] og VLF á mann miðað við [[kaupmáttarjöfnuður|kaupmáttarjöfnuð]] var áætluð 33.700 bandaríkjadalir sama ár sem er hærra en [[Ítalía]] og svipað og [[Japan]] og [[Frakkland]]. Spænska hagkerfið hefur verið í stöðugum vexti síðustu ár, öfugt við hagkerfi hinna stóru Vestur-Evrópuríkjanna sem hafa nánast staðið í stað. Hagkerfi Spánar er dæmigert [[þjónusta|þjónustuhagkerfi]] þar sem nær 65% vinnuafls vinnur við þjónustu, 30% við [[iðnaður|iðnað]] og rúm 5% við [[landbúnaður|landbúnað]]. Ferðamannaiðnaðurinn er landinu afar mikilvægur. Á Norður-Spáni er [[þungaiðnaður]] og þar eru unnin [[kol]] og [[járn]] úr jörðu. Spáni tókst, undir hægri-ríkisstjórn [[José María Aznar]] að uppfylla skilyrði [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] fyrir upptöku [[evra|evrunnar]] sem kom í stað [[spænskur peseti|pesetans]] í almennum viðskiptum árið [[2002]]. [[Atvinnuleysi]] var 7,6% árið [[2006]] sem telst framför miðað við um 20% atvinnuleysi snemma á [[1991-2000|10. áratugnum]]. Helstu vandamál eru stórt [[neðanjarðarhagkerfi]] og mikil [[verðbólga]]. Spænska hagkerfið óx mikið vegna [[alþjóðleg hækkun húsnæðisverð|alþjóðlegra hækkana á húsnæðisverði]] í byrjun [[21. öldin|21. aldar]] og hlutur [[byggingariðnaður|byggingariðnaðar]] af vergri landsframleiðslu var 16%. Um leið hefur skuldastaða heimilanna versnað. === Ferðamannaiðnaður === {{Aðalgrein|Ferðamannaiðnaður á Spáni}} Á undanförnum fjórum áratugum hefur ferðamannaiðnaðurinn á Spáni vaxið og orðið sá næststærsti í heimi og veltir árlega 40 milljörðum evra en það jafngilti 5% af vergri landsframleiðslu Spánar árið 2006. Í dag gera veðurfar á Spáni, sögulegar minjar og menningarverðmæti og landfræðileg lega landsins að verkum að ferðamannaiðnaðurinn er meðal helstu atvinnugreina á Spáni. Stjörnugjöf spánskra hótela er kröfuharðari en annarra Evrópulanda.<ref>{{cite web|last=Trend |first=Nick |url=http://www.telegraph.co.uk/travel/columnists/nicktrend/5422970/European-hotel-star-ratings-explained.html |title=European hotel star ratings explained |work=The Daily Telegraph |location=London |date = 2. júní 2009 |accessdate=4. september 2010}}</ref> == Íbúar == {{uppfæra|ástæða=úreltar tölur}} [[Mynd:EspDens2.jpg|thumb|Landfræðileg dreifing þéttbýlis á Spáni árið 2008.]] Árið 2008 var íbúafjöldi Spánar orðinn 46 milljónir. Landið er strjálbýlla en flest önnur lönd í Vestur-Evrópu, með 91 íbúa á hver ferkílómetra. Einnig er dreifing byggðar um landið nokkuð ójöfn. Þéttbýlasta svæði landsins er umhverfis höfuðborgina Madríd, sem er inni í miðju landi, en annars eru helstu þéttbýlissvæðin úti við ströndina. Íbúafjöldi Spánar hefur meira en tvöfaldast frá árinu 1900 en þá bjuggu 18,6 milljónir manna í landinu. Árið 2008 veitti Spánn 84.170 einstaklingum spánskan ríkisborgararétt. Flestir þeirra komu frá Suður-Ameríkulöndunum [[Ekvador]] og [[Kólumbía|Kólumbíu]] eða frá [[Marokkó]].<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-06072010-AP/EN/3-06072010-AP-EN.PDF „EU27 Member States granted citizenship to 696 000 persons in 2008“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140906072250/https://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-06072010-AP/EN/3-06072010-AP-EN.PDF |date=2014-09-06 }} (PDF). [[Eurostat]]. 6. júlí 2010.</ref> Þó nokkur hluti aðfluttra kemur frá öðrum Vestur-Evrópuríkjum, svo sem Bretlandi, Frakklandi, Þýskalandi, Hollandi og Noregi. === Innflytjendur === {{Aðalgrein|Málefni innflytjenda á Spáni}} Samkvæmt upplýsingum frá spænskum yfirvöldum voru 4,5 milljónir erlendra ríkisborgara búsettar í landinu árið 2007. Óháðar kannanir benda til þess að talan sé eilítið hærri eða 4,8 milljónir manna eða um 11% heildaríbúafjölda landsins.<ref>{{cite web|url=http://www.ifrc.org/publicat/wdr2006/|title=World Disasters Report 2006|publisher=Red Cross|accessdate=14. ágúst 2008|archive-date=2009-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627025921/http://www.ifrc.org/publicat/wdr2006/|url-status=dead}}</ref> Samkvæmt upplýsingum um veitt landvistarleyfi árið 2005 var um hálf milljón [[Marokkó]]búa á Spáni, önnur hálf milljón frá [[Ekvador]], rúmlega 200 þúsund [[Rúmenía|Rúmenar]] og um 260 þúsund frá [[Kólumbía|Kólumbíu]]. Af öðrum erlendum ríkisborgurum voru [[Bretland|Bretar]] (8%), [[Frakkland|Frakkar]] (8%), [[Argentína|Argentínumenn]] (6%), [[Þýskaland|Þjóðverjar]] (6%) og [[Bólivía|Bólivíumenn]] (3%). Á Spáni eru rúmlega 200 þúsund innflytjendur frá [[Vestur-Afríka|Vestur-]] og [[Mið-Afríka|Mið-Afríku]]. Af Evrópusambandslöndum er hlutfall innflytjenda næsthæst á Spáni á eftir [[Kýpur]] en fjöldi þeirra er langmestur á Spáni. Ástæðurnar eru margar, meðal annars menningarbönd Spánar og Suður-Ameríkuríkja, landfræðileg lega Spánar og öflugur landbúnaður, sem krefst meira af ódýru vinnuafli en vinnumarkaðurinn getur veitt. Einnig setjast margir borgarar annarra Evrópusambandslanda að á Spáni á eftirlaunaárunum. === Menntun === {{aðalgrein|Menntun á Spáni}} Á Spáni er menntun á vegum hins opinbera ókeypis. Skólaskylda er frá sex ára aldri til sextán ára aldurs. Þá tekur við tveggja ára langt valfrjálst nám. Núgildandi lög um menntakerfi landsins voru sett árið 2006.<ref name=LOE_juridicas>[https://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/lo2-2006.html ''La Ley Orgánica 2/2006'']. Skoðað 23. september 2009.</ref> [[Háskóli|Háskólanám]] er venjulega fjögurra ára langt nám, nema í læknisfræði og þar sem nemendur taka tvöfalt aðalfag en þá er námið sex ára langt. Háskólar landsins nota evrópska ECTS-einingakerfið og fullt nám telst vera 60 ECTS-einingar á ári. Venjulegt háskólanám er þá 240 ECTS-einingar. Í framhaldsnámi eru í boði meistaragráður (Máster) og doktorsgráður (Doctorado) en hverjum háskóla er í sjálfvald sett að bjóða upp á annars konar gráður í framhaldsnámi. Á Spáni eru fjölmargir alþjóðlega þekktir háskólar. Meðal þeirra eru: * [[Universidad Carlos III de Madrid|Háskóli Karls III í Madríd]] * [[Háskólinn í Alcalá]] * [[Háskólinn í Barcelona]] * [[Háskólinn í Baskalandi]] * [[Háskólinn í Deusto]] * [[Háskólinn í Granada]] * [[Háskólinn í Jaén]] * [[Háskólinn í Navarra]] * [[Háskólinn í Salamanca]] * [[Háskólinn í Sevilla]] * [[Háskólinn í Valencia|Háskólinn í Valensíu]] * [[Óháði háskólinn í Barcelona|Óháði háskólinn í Barselóna]] * [[Óháði háskólinn í Madríd]] * [[Tækniháskólinn í Katalóníu]] * [[Tækniháskólinn í Madríd]] === Tungumál === [[Mynd:Spain_languages-en.svg|thumb|Tungumál á Spáni. [[Spænska]] er langútbreiddasta tungumálið.]] [[Spænska]] er opinbert tungumál Spánar. Líkt og öll önnur tungumál á [[Íberíuskagi|Íberíuskaganum]] ''(að utanskildri [[Baskneska|baskneskunni]])'' á það rætur sínar að rekja til þeirrar [[Latína|latínu]] sem [[Rómaveldi|Rómverjarnir]] töluðu þegar þeir tóku yfir skagann í [[Annað púnverska stríðið|2. púnverska stríðinu]] árið 210 f.Kr. Eftir það þróaðist tungumálið í mismunandi áttir eftir svæðum. Á miðöldum fór [[konungsríkið Kastilía]] með mikil völd og spilaði konungsríkið stóran þátt í [[endurheimt Spánar]] ''(reconquista)'' frá hinum múslímsku [[Márar|Márum]] kringum 14. öld. Með því breiddist tungumál [[Konungsríkið Kastilía|Kastilíu]] út og varð að lokum opinbert tungumál Spánar. Því kallast spænska ''kastilíska'' innan Spánar til að aðgreina það frá öðrum málum þeirra. Á 20. öldinni lagði einræðisherrann [[Francisco Franco|Frankó]] mikið upp úr því að kastilíska ''(spænska)'' yrði eina tungumál ríkisins. Notkun annarra tungumála á opinberum vettvangi var ýmist bönnuð eða lítilsvirt.<ref>The use Catalan was banned for the on-duty functionaries of the province of Barcelona in 1940. Cf. {{cite book|last=Mariño Paz|first=Ramón|title=Historia da lingua galega|year=1998|publisher=Sotelo Blanco|location=Santiago de Compostela|isbn=84-7824-333-X|pages=353|edition=2.}}</ref> Eftir fráfall Frankós hafa svæðisbundin tungumál Spánar náð ágætri stöðu á ný þó að ríkismálið skyggi oft á þau. * 99% Spánverja tala [[Spænska|spænsku]] ''(kastilísku)'' og hafa 88% hana að [[móðurmál|móðurmáli]]. * 16% tala [[Katalónska|katalónsku]] og hafa 9% hana að móðurmáli. Auk spænsku er katalónska opinbert tungumál í [[Katalónía|Katalóníu]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Valensía|Valensíu]] (valensíska), og [[Baleareyjar|Baleareyjum]] (þar eru eyjarnar [[Majorka]] og [[Íbísa]]). Tungumálið er skylt [[Oksítanska|oksítönsku]] í Suður-Frakklandi. * 7% tala [[Galisíska|galisísku]] og hafa 5% hana að móðurmáli. Tungumálið er náskylt [[Portúgalska|portúgölsku]]. * 1,6% tala [[Baskneska|basknesku]] og hefur 1% hana að móðurmáli. Tungumálið er ekki skylt nokkru öðru máli. == Menning == [[Mynd:Spanish language World Map.svg|thumb|left|Áhrif spænska heimsveldisins: Lönd þar sem spænska er opinbert tungumál.]] Menning Spánar á rætur að rekja til þeirra margvíslegu þjóða sem hafa byggt Íberíuskagann frá örófi alda, frá [[Keltar|Keltum]] og [[Íberar|Íberum]] til [[Rómaveldi|Rómverja]], [[Vesturgotar|Vesturgota]], [[Berbar|Berba]] og [[Arabar|Araba]]. Fyrir utan [[baskneska|basknesku]] eru þau tungumál og mállýskur sem töluð eru á Spáni [[rómönsk mál]], afleiðing af 500 ára yfirráðum Rómverja. Opinbert tungumál alls staðar á spáni er [[kastillíska]] en önnur tungumál, s.s. [[katalónska]], [[baskneska]] og [[galisíska]] hafa opinbera stöðu. Um 60% Spánverja eru [[rómversk-kaþólsk trú|rómversk-kaþólskir]] en 37% telja sig [[trúleysi|trúlausa]].<ref>[https://www.visir.is/g/20222248826d/spanverjar-ganga-af-trunni Spánverjar ganga af trúnni] Vísir, sótt 16/4 2022</ref> Á heimsveldistíma Spánar varð spænsk tunga og spænsk menning, þar með talið kaþólsk trú, ríkjandi menning í nýlendum Spánar um allan heim. Þessa sér enn stað í [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]], [[Filippseyjar|Filippseyjum]] í [[Kyrrahaf]]inu og [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]] í [[Afríka|Afríku]]. Spánn er í þriðja sæti (á eftir [[Ítalía|Ítalíu]] og [[Kína]]) yfir þau lönd sem hafa flestar færslur á [[Heimsminjaskrá UNESCO]]; 44 færslur. [[Mynd:Don Quijote and Sancho Panza.jpg|thumb|upright|''[[Don Kíkóti]]'' eftir [[Miguel de Cervantes]] er oft talin fyrsta [[skáldsaga|nútímaskáldsagan]].]] === Spænskar bókmenntir === {{Aðalgrein|Spænskar bókmenntir}} Hugtakið ''spænskar bókmenntir'' vísar til [[Bókmenntir|bókmennta]] á [[spænska|spænsku]], þar á meðal — en ekki einvörðungu — bókmennta eftir höfunda frá Spáni. Stundum eru aðrar bókmenntir á spænsku aðgreindar og nefndar [[suður-amerískar bókmenntir]]. Frá Spáni eru einnig til [[katalónskar bókmenntir]], [[baskneskar bókmenntir]] og [[galikískar bókmenntir|galisískar bókmenntir]]. Vegna sögulegs og landfræðilegs margbreytileika hafa spænskar bókmenntir orðið fyrir áhrifum víða og eru afar fjölbreyttar. [[Miguel de Cervantes]] er að öllum líkindum frægasti rithöfundur Spánar, víðfrægur fyrir bók sína ''[[Don Kíkóti]]'' frá 1605. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|3521|Hvaða tungumál eru töluð á Spáni?}} * {{Vísindavefurinn|26957|Er virkilega haldinn árlegur tómataslagur á Spáni?}} == Ítarefni == * Beevor, Antony. ''The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936-1939''. Penguin Books, 2006. * Carr, Raymond. ''Spain: A History''. Oxford University Press, 2001. * Gies, David T. (ritstj.). ''The Cambridge Companion to Modern Spanish Culture''. Cambridge University Press, 1999. * Gies, David T. (ritstj.). ''The Cambridge History of Spanish Literature''. Cambridge University Press, 2009. * Graham, Helen. ''The Spanish Civil War: A Very Short Introduction''. Oxford University Press, 2005. * Labanyi, Jo. ''Spanish Literature: A Very Short Introduction''. Oxford University Press, 2010. * Payne, Stanley G. ''Spain: A Unique History''. University of Wisconsin Press, 2011. * Phillips Jr., William D. og Carla Rahn Phillips. ''A Concise History of Spain''. Cambridge University Press, 2010. * Turner, Harriet og Adelaida López de Martínez (ritstj.). ''The Cambridge Companion to the Spanish Novel: From 1600 to the Present''. Cambridge University Press, 2003. * Walters, D. Gareth. ''The Cambridge Introduction to Spanish Poetry: Spain and Spanish America''. Cambridge University Press, 2003. {{Spánn}} {{Evrópa}} {{Evrópusambandið}} {{Evrópuráðið}} {{Efnahags- og framfarastofnunin}} [[Flokkur:Spánn| ]] [[Flokkur:Spænskumælandi lönd]] ibzabkdhu5t6hu0yhuqhl65pn8jnd70 1981797 1981794 2026-10-05T09:06:03Z TKSnaevarr 53243 Afturkallaði útgáfu [[Special:Diff/1981794|1981794]] frá [[Special:Contributions/~2026-53590-69|~2026-53590-69]] ([[User talk:~2026-53590-69|spjall]]) 1981797 wikitext text/x-wiki {{Land |nafn = Konungsríkið Spánn | nafn_á_frummáli = Reino de España | nafn_í_eignarfalli = Spánar | fáni = Flag of Spain.svg | skjaldarmerki = Escudo de España.svg | kjörorð = Plus Ultra | kjörorð_tungumál = latína | kjörorð_þýðing = Áfram lengra | staðsetningarkort = EU-Spain_(orthographic_projection).svg | tungumál = [[spænska]] (kastillíska)<br />([[katalónska]], [[baskneska]] og [[galisíska]] eru einnig opinber tungumál í sumum héruðum.) | höfuðborg = [[Madríd]] | stjórnarfar = [[Þingbundin konungsstjórn]] | titill_leiðtoga1 = [[Konungur Spánar|Konungur]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Spánar|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Filippus 6. Spánarkonungur|Filippus 6.]] | nafn_leiðtoga2 = [[Pedro Sánchez]] | ESBaðild = 1. janúar 1986 | stærðarsæti = 51 | flatarmál = 505.990 | hlutfall_vatns = 0,89 | mannfjöldaár = 2020 | mannfjöldasæti = 30 | fólksfjöldi = 47.450.795 | íbúar_á_ferkílómetra = 94 | VLF_ár = 2021 | VLF = 1.942 | VLF_sæti = 15 | VLF_á_mann = 41.736 | VLF_á_mann_sæti = 32 | VÞL = {{hækkun}} 0.904 | VÞL_sæti = 25 | VÞL_ár = 2019 | staða = Stofnun | atburður1 = Sameining | atburður2 = í reynd | atburður3 = formleg | dagsetning1 = 1479 | dagsetning2 = 1516 | dagsetning3 = 1715 | gjaldmiðill = [[Evra|evra (€)]] (EUR) | tímabelti = [[UTC]]+1 (+2 [[Evrópskur sumartími|á sumrin]]) | þjóðsöngur = [[Marcha Real]] | tld = es | símakóði = 34 }} '''Spánn''' ([[spænska]]: ''España''; [[katalónska]] ''Espanya''; [[baskneska]] ''Espainia'') er konungsríki á [[Íberíuskagi|Íberíuskaga]] í [[Suðvestur-Evrópa|Suðvestur-Evrópu]]. Hið opinbera heiti landsins er '''Konungsríkið Spánn''' (''Reino de España''). Lönd sem liggja að Spáni eru [[Portúgal]] að vestan og [[Frakkland]] að norðan. Auk þess er örríkið [[Andorra]] í [[Pýreneafjöll]]um á landamærum Spánar og Frakklands. Syðst á Spáni er kletturinn [[Gíbraltar]], sem er lítið landsvæði undir yfirráðum [[Bretland|Breta]]. Að norðaustan liggur [[Biskajaflói]] að Spáni, [[Atlantshaf]]ið að suðvestan og að sunnan er [[Gíbraltarsund]] og svo [[Miðjarðarhaf]]ið að suðaustan og austan. Syðsti oddi Spánar er jafnframt syðsti oddi meginlands Evrópu. Spáni tilheyra [[Baleareyjar]] í Miðjarðarhafi ([[Majorka]], [[Menorka]] og [[Íbísa]]), [[Kanaríeyjar]] í Atlantshafi og [[útlenda|útlendurnar]] [[Ceuta]] og [[Melilla]] í [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]]. Spánn er rúmlega 505 þúsund [[ferkílómetri|ferkílómetrar]] að [[flatarmál]]i eða um það bil fimm sinnum stærra en [[Ísland]]. Á Spáni búa um 46 milljónir manna. Stærstu borgir Spánar eru höfuðborgin, [[Madríd|Madrid]] og [[Barselóna|Barcelona]]. Í Madríd búa um 5,5 milljónir manna og tæpar fimm milljónir í Barselóna. Spánn er fornfrægt menningarríki. [[Arabar]] og [[Berbar]] lögðu hluta af Spáni undir sig á miðöldum og voru þar kallaðir [[Márar]]. Miklar minjar eru um dvöl þeirra á Spáni, meðal annars [[Alhambra]]höllin. Barselóna þykir mjög athyglisverð fyrir [[nútímabyggingarlist]] og ber þar helst að nefna [[Antoni Gaudí]] en byggingar hans eru víða í borginni. Spánn var [[einræði]]sríki undir stjórn [[Francisco Franco|Franciscos Franco]] [[einræðisherra]] frá [[1939]] til [[1975]]. [[Jóhann Karl 1.]] var [[konungur Spánar]] frá 1975 til [[2014]]. Núverandi konungur er [[Filippus_6._Spánarkonungur|Filippus 6.]] == Saga == {{Aðalgrein|Saga Spánar}} Á Spáni hafa fundist elstu merki um [[maðurinn|menn]] frá [[forsögulegur tími|forsögulegum tíma]] í Evrópu frá því fyrir meira en 1,2 milljónum ára síðan. [[Cro Magnon-menn]] komu inn á skagann fyrir 35 þúsund árum síðan. Þekktustu minjar um menn frá þessum tíma eru meðal annars [[hellamálverk]]in í [[Altamira]] í [[Kantabría|Kantabríu]] sem eru um 17 þúsund ára gamlar. Helstu þjóðirnar á Spáni í [[fornöld]] voru [[Íberar]], sem settust að við Miðjarðarhafsströndina í austri, og [[Keltar]], sem settust að við Atlantshafsströndina í vestri. Að auki bjuggu þá [[Baskar]] í vesturhluta Pýreneafjalla. Aðrir þjóðflokkar byggðu svo suðurströndina þar sem nú er [[Andalúsía]]. [[Fönikía|Föníkar]] og [[Grikkland hið forna|Grikkir]] stofnuðu nýlendur á Miðjarðarhafsströndinni og verslun blómstraði með málma úr námum á Spáni. === Rómaveldi === Á [[3. öldin f.Kr.|3. öld f.Kr.]], undir lok [[Annað púnverska stríðið|Annars púnverska stríðsins]], lögðu [[Rómaveldi|Rómverjar]] undir sig nýlendur [[Karþagó]]búa á Spáni og náðu brátt yfirráðum yfir öllum Íberíuskaganum. Rómversk yfirráð stóðu í hálft árþúsund og höfðu varanleg áhrif á tungumál, menningu og siði íbúanna. Meðal þess sem Rómverjar komu á voru [[stórjarðeignir]] undir yfirráðum lends aðals sem framleiddu landbúnaðarvörur fyrir heimsveldið. [[Hispanía]] var [[rómverskt skattland]]. Henni var upphaflega skipt í tvennt; ''Hispania Citerior'' (norðausturhluti skagans) og ''Hispania Ulterior'' (suðvesturhluti skagans). Síðar skipti [[Ágústus]] keisari skaganum í þrjú skattlönd: ''Hispania Baetica'' (höfuðborg [[Córdoba]]), ''Hispania Lusitania'' (höfuðborg [[Mérida]]) og ''Hispania Citerior'' (höfuðborg [[Tarragona]]). === Vesturgotar === Með hnignun [[Vestrómverska keisaradæmið|Vestrómverska keisaradæmisins]] á [[5. öldin|5. öld]] lögðu [[Germanir|germanskir]] þjóðflokkar, [[Svefar]], [[Vandalar]] og að lokum [[Vesturgotar]], Íberíuskagann undir sig. Konungar Vesturgota voru að nafninu til undirkonungar ([[patrisíi|patrisíar]]) sem ríktu í nafni [[Rómarkeisari|Rómarkeisara]]. Þeir gerðu [[Tóledó]] að höfuðborg. Á þeim tíma efldust menningarleg og trúarleg ítök [[kaþólska kirkjan|kaþólsku kirkjunnar]] mikið þótt Vesturgotar væru [[arísk kristni|arískt kristnir]] eða [[germönsk trúarbrögð|heiðnir]] fram til loka [[6. öldin|6. aldar]] þegar konungur þeirra tók upp kaþólska trú. === al-Andalus === [[Íslam|Múslimskir]] [[Márar]] og [[Arabar]] frá [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]] lögðu nánast allan Íberíuskagann undir sig á aðeins sjö árum [[711]] til [[718]] undir stjórn [[Úmajadar|Úmajada]]. Veldi Vesturgota, sem þá var margklofið vegna deilna um ríkiserfðir, kom engum vörnum við og síðasti konungurinn [[Roderic]] lést í bardaga. Innrásarherinn stofnaði ríkið [[al-Andalus]]. Þegar [[Abbasídar]] tóku völdin af Úmajödum árið [[750]] stofnaði einn af prinsum Úmajada í útlegð, [[Abd-ar-Rahman 1.]], sjálfstætt [[emír]]at í [[Córdoba]] og neitaði að beygja sig undir yfirráð Abbasída. Undir yfirráðum [[Abd-al-Rahman 3.]] sem lýsti sig kalífa á [[10. öldin|10. öld]] gengu Córdoba og al-Andalus í gegnum blómaskeið þar sem þau nutu menningarlegra og viðskiptalegra tengsla við Arabaheiminn, en héldu samt sem áður sjálfstæði gagnvart [[kalífi|kalífatinu]] í [[Bagdad]]. === ''Reconquista'' === [[Mynd:Gallegocatholicmonarchs.jpg|thumb|upright|Ferdinand og Ísabella við fótskör Maríu meyjar.]] Í upphafi [[11. öldin|11. aldar]] klofnaði ríkið hins vegar í mörg sjálfstæð ríki eftir [[borgarastyrjöld]]. Kristnu smáríkin í norðaustri, [[León]], [[Kastilía]] og [[Baskaland]] tóku að sækja í sig veðrið við [[endurheimt Spánar]] (''Reconquista'') einkum undir stjórn [[Alfons 6. af León|Alfons 6.]] sem varð konungur bæði Kastilíu og León árið [[1072]]. Múslimsku konungarnir óskuðu þá eftir aðstoð frá [[Almoravídar|Almoravídum]] sem ríktu yfir [[Marokkó]]. Þeir lögðu öll múslimsku ríkin á skaganum, nema [[Saragossa]], undir sig [[1094]]. Áður höfðu kristnu ríkin lagt Tóledó undir sig. [[Almóhadar]] tóku við völdum í Marokkó af Almóravídum á [[12. öldin|12. öld]] en náðu ekki að standast framrás kristnu konunganna sem lögðu meirihluta skagans undir sig í röð átaka á [[13. öldin|13. öld]]. [[Portúgal]] varð til þegar [[Afonsó 1.|Alfonsó 1.]] lýsti sig [[konungur Portúgals|konung Portúgals]] árið [[1139]]. Eina ríkið sem eftir var undir stjórn Múslima var [[Granada]] á syðsta odda skagans. [[Marínídar|Marínídum]] tókst ekki að leggja al-Andalus undir sig með innrásum á [[13. öldin|13.]] og [[14. öldin|14. öld]]. Árið [[1469]] gengu konungsríkin [[Aragón]] og [[Kastilía]] í konungssamband með hjónabandi [[Ísabella 1. af Kastilíu|Ísabellu af Kastilíu]] og [[Ferdinand 2. af Aragón|Ferdinands af Aragón]]. [[Ferdinand og Ísabella]] lögðu Granada undir sig sama ár og [[Kristófer Kólumbus]] kom til [[Nýi heimurinn|Nýja heimsins]] í leiðangri sem þau fjármögnuðu. Þau hófu líka skipulegar ofsóknir á hendur [[Márar|Márum]] og [[Gyðingar|Gyðingum]] á Spáni og stóðu fyrir stofnun [[Spænski rannsóknarrétturinn|Spænska rannsóknarréttarins]]. === Gullöld Spánar === [[Mynd:Invincible_Armada.jpg|thumb|right|Flotinn ósigrandi leggur upp frá Spáni.]] Með sameiningu ríkjanna Aragón, León, Kastilíu og [[Navarra]] var grundvöllur lagður að nútímaríkinu Spáni og [[Spænska heimsveldið|Spænska heimsveldinu]] sem náði hátindi sínum undir stjórn [[Karl 5. keisari|Karls 5.]] sem var samtímis [[konungur Spánar]] og [[keisari hins Heilaga rómverska ríkis]] frá [[1519]] til [[1556]]. Með honum komust [[Habsborgarar]] til valda á Spáni. Árið [[1580]] varð [[Filippus 2. Spánarkonungur]] einnig [[konungur Portúgals]] sem sameinaði þessi tvö heimsveldi í eitt konungssamband til ársins [[1640]]. Spánn og Portúgal lögðu á þessum tíma undir sig [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]], meirihluta [[Karíbahaf]]sins og einokuðu auk þess verslun við [[Afríka|Afríku]] og [[Austur-Indíur]]. [[Gullöld Spánar]] er venjulega talin frá 1492 til [[1659]]. Þegar á 16. öld tók þessu mikla heimsveldi að hnigna. [[England|Englendingar]] og [[Frakkland|Frakkar]] sóttu gegn nýlendum Spánar í Nýja heiminum, bæði með [[sjórán]]um gegn skipum sem fluttu góðmálma til Spánar og eins með [[launverslun]] við nýlendurnar sem Spánn reyndist ófær um að sjá fyrir nauðsynjum. Mikið flæði gulls og silfurs frá Nýja heiminum olli síðan [[óðaverðbólga|óðaverðbólgu]] á Íberíuskaganum sem skaðaði efnahag Spánar enn frekar. Tilraun Filippusar 2. til að sýna Englandi í tvo heimana með [[Flotinn ósigrandi|Flotanum ósigrandi]] [[1588]] mistókst herfilega og [[Holland|Hollendingar]] sögðu sig úr lögum við Spán [[1585]] og rændu hverri höfninni af annarri frá Portúgölum í Austur-Indíum. [[Mynd:El dos de mayo de 1808 en Madrid.jpg|thumb|right|''Dos de mayo'' eftir [[Francisco de Goya]].]] [[Þrjátíu ára stríðið]] [[1618]] til [[1648]], þar sem Spánverjar reyndu að leggja Holland aftur undir sig, hafði slæm áhrif á efnahag landsins. Portúgal sagði sig úr konungssambandinu [[1640]] og Spánn varð að gefa [[Frakkland]]i eftir landsvæði með [[Pýreneasáttmálinn|Pýreneasáttmálanum]] [[1659]] eftir tíu ára styrjöld milli ríkjanna. Eftir [[Spænska erfðastríðið]] [[1701]] – [[1714]] missti Spánn svo öll landsvæði sín í Evrópu utan Íberíuskagans til annarra ríkja og frönsk konungsætt, [[Búrbónar]], tók við völdum. === 19. öldin === Spánn réðist inn í Frakkland í kjölfar [[Franska byltingin|Frönsku byltingarinnar]] en beið ósigur og varð að lokum [[leppríki]] [[Napoléon Bonaparte|Napoléons]] [[1795]]. Sama ár lýsti Spánn yfir stríði á hendur [[Bretland]]i og Portúgal (sem höfðu gert bandalag). Hörmulegt efnahagsástand leiddi til afsagnar [[Karl 4. Spánarkonungur|Karls 4.]] [[1808]] og [[Joseph Bonaparte|Jósep Bonaparte]], bróðir Napoléons, tók við völdum. [[2. maí]] sama ár hófst [[Spænska maíuppreisnin|uppreisn]] gegn hinum erlenda konungi sem markar upphafið að [[Sjálfstæðisstríð Spánar|Sjálfstæðisstríði Spánar]]. Frakkar voru hraktir frá völdum á Spáni [[1814]]. Kreppa Spánar í upphafi [[19. öldin|19. aldar]] leiddi líka til missis nær allra nýlendnanna í [[Ameríka|Ameríku]]. [[1898]] braust [[Spænsk-bandaríska stríðið]] út sem leiddi til missis [[Filippseyjar|Filippseyja]], [[Gvam]] og [[Púertó Ríkó]] í hendur [[BNA|Bandaríkjanna]] og sjálfstæðis [[Kúba|Kúbu]]. [[Mynd:Franco_eisenhower_1959_madrid.jpg|thumb|right|Franco ásamt [[Dwight D. Eisenhower]] Bandaríkjaforseta í Madríd 1959.]] === 20. öldin === Í upphafi [[20. öldin|20. aldar]] tók Spánn stuttlega þátt í [[kapphlaupið um Afríku|kapphlaupinu um Afríku]] og lagði undir sig [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]], [[Vestur-Sahara]] og [[Spænska Marokkó|Spænsku Marokkó]]. Alræðisstjórn [[Miguel Primo de Rivera]] [[1923]]-[[1931]] leiddi til stofnunar [[Annað spænska lýðveldið|Annars spænska lýðveldisins]] sem veitti [[Baskaland]]i, [[Galisía|Galisíu]] og [[Katalónía|Katalóníu]] sjálfsstjórn að hluta og konum kosningarétt. [[1936]] braust [[Spænska borgarastyrjöldin]] út. Hún stóð til [[1939]] og lyktaði með sigri [[Falangistar|Falangista]] undir stjórn [[Francisco Franco]] hershöfðingja. Franco kom á [[flokksræði]] á Spáni sem byggðist á áherslu á hefðbundin þjóðleg gildi, andkommúnisma og kaþólska trú. Spánn var hlutlaus í [[síðari heimsstyrjöldin]]ni og eftir ósigur [[Öxulveldin|Öxulveldanna]] var landið einangrað í efnahagslegu og stjórnmálalegu tilliti. Með tilkomu [[Kalda stríðið|Kalda stríðsins]] varð landið mikilvægt sem bandamaður [[BNA|Bandaríkjamanna]] og efnahagslífið blómstraði á [[1961-1970|7. áratugnum]]. Við lát Francos [[1975]] tók [[Jóhann Karl 1.]] við völdum sem konungur Spánar. [[Lýðræði]] var aftur komið á með nýrri stjórnarskrá [[1978]] þrátt fyrir andstöðu margra gamalla stuðningsmanna Francos sem meðal annars reyndu að gera [[herforingjabylting]]u árið [[1981]]. [[2002]] tók Spánn upp [[evra|evru]] sem gjaldmiðil í stað [[spænskur peseti|peseta]]. Mikill efnahagsuppgangur einkenndi fyrstu ár [[21. öldin|21. aldar]] á Spáni með tilheyrandi verðhækkunum neysluvara og hækkunum á húsnæðisverði. Herskáu [[Baskar|basknesku]] samtökin [[E.T.A.]] voru leyst upp árið 2018 en frá 1968 til 2010 drápu samtökin 829 manns, aðallega á Spáni. == Landafræði == Spánn er 504.782 km² að stærð, 51. stærsta land heims, álíka stórt og [[Frakkland]] og fimm sinnum stærra en [[Ísland]]. Í vestri á landið landamæri að [[Portúgal]] og í suðri að [[Bretland|breska]] yfirráðasvæðinu [[Gíbraltar]] og [[Marokkó]] við spænsku borgirnar [[Ceuta]] og [[Melilla]] á norðurströnd [[Afríka|Afríku]]. Í norðaustri liggja landamæri Spánar og [[Frakkland]]s eftir [[Pýreneafjöll]]unum þar sem einnig er smáríkið [[Andorra]]. Spáni tilheyra eyjaklasarnir [[Kanaríeyjar]] í [[Atlantshaf]]i undan vesturströnd [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]] og [[Baleareyjar]] í [[Miðjarðarhaf]]inu austan við Spán. Að auki ná yfirráð Spánar yfir nokkrar óbyggðar eyjar Miðjarðarhafsmegin við [[Gíbraltarsund]]. Lítil [[útlenda]], [[Llívia]], er innan Frakklands í Pýreneafjöllunum. Stærstur hluti meginlands Spánar er [[háslétta]] og [[fjall]]garðar á borð við [[Sierra Nevada]]. Þaðan renna helstu árnar, [[Tagus]], [[Ebró]], [[Duero]], [[Guadiana]] og [[Guadalquivir]]. [[Flóðslétta|Flóðsléttur]] er að finna meðfram ströndinni, þá stærstu við Guadalquivir í Andalúsíu. Veðurfar á Spáni er mjög mismunandi eftir landsvæðum. Gróflega má skipta því í þrennt: Milt [[meginlandsloftslag]] ríkir inni á skaganum, [[Miðjarðarhafsloftslag]] við austurströndina og [[úthafsloftslag]] í Galisíu og við Biskajaflóa í norðvestri. == Stjórnmál == === Stjórnsýslueiningar === [[Mynd:Autonomous_communities_of_Spain.svg|thumb|sjálfstjórnarsvæði og sjálfstjórnarborgir ]] Spánn skiptist í sautján [[sjálfstjórnarsvæði Spánar|sjálfstjórnarsvæði]] (''comunidades autónomas'') og tvær [[sjálfstjórnarborgir Spánar|sjálfstjórnarborgir]] (''ciudades autónomas'') - [[Ceuta]] og [[Melilla]] á norðurströnd [[Afríka|Afríku]]. Sjálfsstjórnarsvæðin hafa allmikinn rétt til að ráða sínum hag sjálf, en sum svæði hafa mun meiri sjálfsstjórnarrétt en önnur og svipar sambandi þeirra við Spán meira til ríkjasambands. Það eru svæðin [[Andalúsía]], [[Katalónía]], [[Galisía]], [[Navarra]], og [[Baskaland]]. Að auki skiptist Spánn í fimmtíu [[Héruð Spánar|héruð]]. Sjö sjálfstjórnarsvæði eru aðeins eitt hérað: [[Astúrías|Astúría]], [[Baleareyjar]], [[Kantabría]], [[La Rioja]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|Madríd]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Múrsía|Múrsía]] og [[Navarra]] (Sjá: '''[[Héruð Spánar]]'''). Lægsta stjórnsýslustigið eru [[sveitarfélag|sveitarfélögin]] (''municipios''). Sjálfsstjórnarsvæðin eru: {| class="wikitable" |- ! Fáni !! Nafn !! Nafn á spænsku !! Höfuðstaður |- | [[Mynd:Bandera_de_Andaluc%C3%ADa.svg|30px|]] || [[Andalúsía]] || ''Andalucía'' || [[Sevilla]] |- | [[Mynd:Flag_of_Aragon.svg|30px|]] || [[Aragón]] || ''Aragón'' || [[Saragossa]] |- | [[Mynd:Flag_of_Asturias.svg|30px|]] || [[Astúría]] || ''Principado de Asturias'' || [[Oviedo]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Balearic_Islands.svg|30px|]] || [[Baleareyjar]] || ''Islas Baleares'' || [[Palma]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Basque_Country.svg|30px|]] || [[Baskaland]] || ''País Vasco'' || [[Vitoria-Gasteiz|Vitoria]] |- | [[Mynd:Flag_of_Extremadura_with_COA.svg|30px|]] || [[Extremadúra]] || ''Extremadura'' || [[Mérida]] |- | [[Mynd:Flag_of_Galicia.svg|30px|]] || [[Galisía]] || ''Galicia'' || [[Santiago de Compostela]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Canary_Islands.svg|30px|]] || [[Kanaríeyjar]] || ''Islas Canarias'' || [[Santa Cruz de Tenerife]]/[[Las Palmas]] |- | [[Mynd:Flag_of_Cantabria.svg|30px|]] || [[Kantabría]] || ''Cantabria'' || [[Santander]] |- | [[Mynd:Bandera_Castilla-La_Mancha.svg|30px|]] || [[Kastilía-La Mancha]] || ''Castilla-La Mancha'' || [[Toledo]] |- | [[Mynd:Flag_of_Castilla_y_Le%C3%B3n.svg|30px|]] || [[Kastilía og León]] || ''Castilla y León'' || [[Valladolid]] |- | [[Mynd:Flag_of_Catalonia.svg|30px|]] || [[Katalónía]] || ''Cataluña'' || [[Barcelona]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Community_of_Madrid.svg|30px| ]] || [[Sjálfstjórnarsvæðið Madríd|Madríd]] || ''Comunidad de Madrid'' || [[Madríd]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Region_of_Murcia.svg|30px|]] || [[Sjálfstjórnarhéraðið Múrsía|Múrsía]] || ''Región de Murcia'' || [[Múrsía]] |- | [[Mynd:Flag_of_Navarre.svg|30px|]] || [[Navarra]] || ''Comunidad Foral de Navarra'' || [[Pamplóna]] |- | [[Mynd:Flag_of_La_Rioja_%28with_coat_of_arms%29.svg|30px|]] || [[La Rioja]] || ''La Rioja'' || [[Logroño]] |- | [[Mynd:Flag_of_the_Land_of_Valencia_%282x3_ratio%29.svg|30px|]] || [[Sjálfstjórnarhéraðið Valensía|Valensía]] || ''Comunidad Valenciana'' || [[Valensía]] |} == Efnahagslíf == [[Mynd:AZCA_%28Madrid%29_01.jpg|thumb|right|Fjármálahverfið AZCA í Madríd.]] Samkvæmt gögnum [[Alþjóðabankinn|Alþjóðabankans]] er hagkerfi Spánar það níunda stærsta í heimi og það fimmta stærsta í Evrópu. [[Verg landsframleiðsla]] var áætluð 1.362 milljarðar bandaríkjadala árið [[2007]] og VLF á mann miðað við [[kaupmáttarjöfnuður|kaupmáttarjöfnuð]] var áætluð 33.700 bandaríkjadalir sama ár sem er hærra en [[Ítalía]] og svipað og [[Japan]] og [[Frakkland]]. Spænska hagkerfið hefur verið í stöðugum vexti síðustu ár, öfugt við hagkerfi hinna stóru Vestur-Evrópuríkjanna sem hafa nánast staðið í stað. Hagkerfi Spánar er dæmigert [[þjónusta|þjónustuhagkerfi]] þar sem nær 65% vinnuafls vinnur við þjónustu, 30% við [[iðnaður|iðnað]] og rúm 5% við [[landbúnaður|landbúnað]]. Ferðamannaiðnaðurinn er landinu afar mikilvægur. Á Norður-Spáni er [[þungaiðnaður]] og þar eru unnin [[kol]] og [[járn]] úr jörðu. Spáni tókst, undir hægri-ríkisstjórn [[José María Aznar]] að uppfylla skilyrði [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] fyrir upptöku [[evra|evrunnar]] sem kom í stað [[spænskur peseti|pesetans]] í almennum viðskiptum árið [[2002]]. [[Atvinnuleysi]] var 7,6% árið [[2006]] sem telst framför miðað við um 20% atvinnuleysi snemma á [[1991-2000|10. áratugnum]]. Helstu vandamál eru stórt [[neðanjarðarhagkerfi]] og mikil [[verðbólga]]. Spænska hagkerfið óx mikið vegna [[alþjóðleg hækkun húsnæðisverð|alþjóðlegra hækkana á húsnæðisverði]] í byrjun [[21. öldin|21. aldar]] og hlutur [[byggingariðnaður|byggingariðnaðar]] af vergri landsframleiðslu var 16%. Um leið hefur skuldastaða heimilanna versnað. === Ferðamannaiðnaður === {{Aðalgrein|Ferðamannaiðnaður á Spáni}} Á undanförnum fjórum áratugum hefur ferðamannaiðnaðurinn á Spáni vaxið og orðið sá næststærsti í heimi og veltir árlega 40 milljörðum evra en það jafngilti 5% af vergri landsframleiðslu Spánar árið 2006. Í dag gera veðurfar á Spáni, sögulegar minjar og menningarverðmæti og landfræðileg lega landsins að verkum að ferðamannaiðnaðurinn er meðal helstu atvinnugreina á Spáni. Stjörnugjöf spánskra hótela er kröfuharðari en annarra Evrópulanda.<ref>{{cite web|last=Trend |first=Nick |url=http://www.telegraph.co.uk/travel/columnists/nicktrend/5422970/European-hotel-star-ratings-explained.html |title=European hotel star ratings explained |work=The Daily Telegraph |location=London |date = 2. júní 2009 |accessdate=4. september 2010}}</ref> == Íbúar == {{uppfæra|ástæða=úreltar tölur}} [[Mynd:EspDens2.jpg|thumb|Landfræðileg dreifing þéttbýlis á Spáni árið 2008.]] Árið 2008 var íbúafjöldi Spánar orðinn 46 milljónir. Landið er strjálbýlla en flest önnur lönd í Vestur-Evrópu, með 91 íbúa á hver ferkílómetra. Einnig er dreifing byggðar um landið nokkuð ójöfn. Þéttbýlasta svæði landsins er umhverfis höfuðborgina Madríd, sem er inni í miðju landi, en annars eru helstu þéttbýlissvæðin úti við ströndina. Íbúafjöldi Spánar hefur meira en tvöfaldast frá árinu 1900 en þá bjuggu 18,6 milljónir manna í landinu. Árið 2008 veitti Spánn 84.170 einstaklingum spánskan ríkisborgararétt. Flestir þeirra komu frá Suður-Ameríkulöndunum [[Ekvador]] og [[Kólumbía|Kólumbíu]] eða frá [[Marokkó]].<ref>[http://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-06072010-AP/EN/3-06072010-AP-EN.PDF „EU27 Member States granted citizenship to 696 000 persons in 2008“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140906072250/https://epp.eurostat.ec.europa.eu/cache/ITY_PUBLIC/3-06072010-AP/EN/3-06072010-AP-EN.PDF |date=2014-09-06 }} (PDF). [[Eurostat]]. 6. júlí 2010.</ref> Þó nokkur hluti aðfluttra kemur frá öðrum Vestur-Evrópuríkjum, svo sem Bretlandi, Frakklandi, Þýskalandi, Hollandi og Noregi. === Innflytjendur === {{Aðalgrein|Málefni innflytjenda á Spáni}} Samkvæmt upplýsingum frá spænskum yfirvöldum voru 4,5 milljónir erlendra ríkisborgara búsettar í landinu árið 2007. Óháðar kannanir benda til þess að talan sé eilítið hærri eða 4,8 milljónir manna eða um 11% heildaríbúafjölda landsins.<ref>{{cite web|url=http://www.ifrc.org/publicat/wdr2006/|title=World Disasters Report 2006|publisher=Red Cross|accessdate=14. ágúst 2008|archive-date=2009-06-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20090627025921/http://www.ifrc.org/publicat/wdr2006/|url-status=dead}}</ref> Samkvæmt upplýsingum um veitt landvistarleyfi árið 2005 var um hálf milljón [[Marokkó]]búa á Spáni, önnur hálf milljón frá [[Ekvador]], rúmlega 200 þúsund [[Rúmenía|Rúmenar]] og um 260 þúsund frá [[Kólumbía|Kólumbíu]]. Af öðrum erlendum ríkisborgurum voru [[Bretland|Bretar]] (8%), [[Frakkland|Frakkar]] (8%), [[Argentína|Argentínumenn]] (6%), [[Þýskaland|Þjóðverjar]] (6%) og [[Bólivía|Bólivíumenn]] (3%). Á Spáni eru rúmlega 200 þúsund innflytjendur frá [[Vestur-Afríka|Vestur-]] og [[Mið-Afríka|Mið-Afríku]]. Af Evrópusambandslöndum er hlutfall innflytjenda næsthæst á Spáni á eftir [[Kýpur]] en fjöldi þeirra er langmestur á Spáni. Ástæðurnar eru margar, meðal annars menningarbönd Spánar og Suður-Ameríkuríkja, landfræðileg lega Spánar og öflugur landbúnaður, sem krefst meira af ódýru vinnuafli en vinnumarkaðurinn getur veitt. Einnig setjast margir borgarar annarra Evrópusambandslanda að á Spáni á eftirlaunaárunum. === Menntun === {{aðalgrein|Menntun á Spáni}} Á Spáni er menntun á vegum hins opinbera ókeypis. Skólaskylda er frá sex ára aldri til sextán ára aldurs. Þá tekur við tveggja ára langt valfrjálst nám. Núgildandi lög um menntakerfi landsins voru sett árið 2006.<ref name=LOE_juridicas>[https://noticias.juridicas.com/base_datos/Admin/lo2-2006.html ''La Ley Orgánica 2/2006'']. Skoðað 23. september 2009.</ref> [[Háskóli|Háskólanám]] er venjulega fjögurra ára langt nám, nema í læknisfræði og þar sem nemendur taka tvöfalt aðalfag en þá er námið sex ára langt. Háskólar landsins nota evrópska ECTS-einingakerfið og fullt nám telst vera 60 ECTS-einingar á ári. Venjulegt háskólanám er þá 240 ECTS-einingar. Í framhaldsnámi eru í boði meistaragráður (Máster) og doktorsgráður (Doctorado) en hverjum háskóla er í sjálfvald sett að bjóða upp á annars konar gráður í framhaldsnámi. Á Spáni eru fjölmargir alþjóðlega þekktir háskólar. Meðal þeirra eru: * [[Universidad Carlos III de Madrid|Háskóli Karls III í Madríd]] * [[Háskólinn í Alcalá]] * [[Háskólinn í Barcelona]] * [[Háskólinn í Baskalandi]] * [[Háskólinn í Deusto]] * [[Háskólinn í Granada]] * [[Háskólinn í Jaén]] * [[Háskólinn í Navarra]] * [[Háskólinn í Salamanca]] * [[Háskólinn í Sevilla]] * [[Háskólinn í Valencia|Háskólinn í Valensíu]] * [[Óháði háskólinn í Barcelona|Óháði háskólinn í Barselóna]] * [[Óháði háskólinn í Madríd]] * [[Tækniháskólinn í Katalóníu]] * [[Tækniháskólinn í Madríd]] === Tungumál === [[Mynd:Spain_languages-en.svg|thumb|Tungumál á Spáni. [[Spænska]] er langútbreiddasta tungumálið.]] [[Spænska]] er opinbert tungumál Spánar. Líkt og öll önnur tungumál á [[Íberíuskagi|Íberíuskaganum]] ''(að utanskildri [[Baskneska|baskneskunni]])'' á það rætur sínar að rekja til þeirrar [[Latína|latínu]] sem [[Rómaveldi|Rómverjarnir]] töluðu þegar þeir tóku yfir skagann í [[Annað púnverska stríðið|2. púnverska stríðinu]] árið 210 f.Kr. Eftir það þróaðist tungumálið í mismunandi áttir eftir svæðum. Á miðöldum fór [[konungsríkið Kastilía]] með mikil völd og spilaði konungsríkið stóran þátt í [[endurheimt Spánar]] ''(reconquista)'' frá hinum múslímsku [[Márar|Márum]] kringum 14. öld. Með því breiddist tungumál [[Konungsríkið Kastilía|Kastilíu]] út og varð að lokum opinbert tungumál Spánar. Því kallast spænska ''kastilíska'' innan Spánar til að aðgreina það frá öðrum málum þeirra. Á 20. öldinni lagði einræðisherrann [[Francisco Franco|Frankó]] mikið upp úr því að kastilíska ''(spænska)'' yrði eina tungumál ríkisins. Notkun annarra tungumála á opinberum vettvangi var ýmist bönnuð eða lítilsvirt.<ref>The use Catalan was banned for the on-duty functionaries of the province of Barcelona in 1940. Cf. {{cite book|last=Mariño Paz|first=Ramón|title=Historia da lingua galega|year=1998|publisher=Sotelo Blanco|location=Santiago de Compostela|isbn=84-7824-333-X|pages=353|edition=2.}}</ref> Eftir fráfall Frankós hafa svæðisbundin tungumál Spánar náð ágætri stöðu á ný þó að ríkismálið skyggi oft á þau. * 99% Spánverja tala [[Spænska|spænsku]] ''(kastilísku)'' og hafa 88% hana að [[móðurmál|móðurmáli]]. * 16% tala [[Katalónska|katalónsku]] og hafa 9% hana að móðurmáli. Auk spænsku er katalónska opinbert tungumál í [[Katalónía|Katalóníu]], [[Sjálfstjórnarhéraðið Valensía|Valensíu]] (valensíska), og [[Baleareyjar|Baleareyjum]] (þar eru eyjarnar [[Majorka]] og [[Íbísa]]). Tungumálið er skylt [[Oksítanska|oksítönsku]] í Suður-Frakklandi. * 7% tala [[Galisíska|galisísku]] og hafa 5% hana að móðurmáli. Tungumálið er náskylt [[Portúgalska|portúgölsku]]. * 1,6% tala [[Baskneska|basknesku]] og hefur 1% hana að móðurmáli. Tungumálið er ekki skylt nokkru öðru máli. == Menning == [[Mynd:Spanish language World Map.svg|thumb|left|Áhrif spænska heimsveldisins: Lönd þar sem spænska er opinbert tungumál.]] Menning Spánar á rætur að rekja til þeirra margvíslegu þjóða sem hafa byggt Íberíuskagann frá örófi alda, frá [[Keltar|Keltum]] og [[Íberar|Íberum]] til [[Rómaveldi|Rómverja]], [[Vesturgotar|Vesturgota]], [[Berbar|Berba]] og [[Arabar|Araba]]. Fyrir utan [[baskneska|basknesku]] eru þau tungumál og mállýskur sem töluð eru á Spáni [[rómönsk mál]], afleiðing af 500 ára yfirráðum Rómverja. Opinbert tungumál alls staðar á spáni er [[kastillíska]] en önnur tungumál, s.s. [[katalónska]], [[baskneska]] og [[galisíska]] hafa opinbera stöðu. Um 60% Spánverja eru [[rómversk-kaþólsk trú|rómversk-kaþólskir]] en 37% telja sig [[trúleysi|trúlausa]].<ref>[https://www.visir.is/g/20222248826d/spanverjar-ganga-af-trunni Spánverjar ganga af trúnni] Vísir, sótt 16/4 2022</ref> Á heimsveldistíma Spánar varð spænsk tunga og spænsk menning, þar með talið kaþólsk trú, ríkjandi menning í nýlendum Spánar um allan heim. Þessa sér enn stað í [[Rómanska Ameríka|Rómönsku Ameríku]], [[Filippseyjar|Filippseyjum]] í [[Kyrrahaf]]inu og [[Miðbaugs-Gínea|Miðbaugs-Gíneu]] í [[Afríka|Afríku]]. Spánn er í þriðja sæti (á eftir [[Ítalía|Ítalíu]] og [[Kína]]) yfir þau lönd sem hafa flestar færslur á [[Heimsminjaskrá UNESCO]]; 44 færslur. [[Mynd:Don Quijote and Sancho Panza.jpg|thumb|upright|''[[Don Kíkóti]]'' eftir [[Miguel de Cervantes]] er oft talin fyrsta [[skáldsaga|nútímaskáldsagan]].]] === Spænskar bókmenntir === {{Aðalgrein|Spænskar bókmenntir}} Hugtakið ''spænskar bókmenntir'' vísar til [[Bókmenntir|bókmennta]] á [[spænska|spænsku]], þar á meðal — en ekki einvörðungu — bókmennta eftir höfunda frá Spáni. Stundum eru aðrar bókmenntir á spænsku aðgreindar og nefndar [[suður-amerískar bókmenntir]]. Frá Spáni eru einnig til [[katalónskar bókmenntir]], [[baskneskar bókmenntir]] og [[galikískar bókmenntir|galisískar bókmenntir]]. Vegna sögulegs og landfræðilegs margbreytileika hafa spænskar bókmenntir orðið fyrir áhrifum víða og eru afar fjölbreyttar. [[Miguel de Cervantes]] er að öllum líkindum frægasti rithöfundur Spánar, víðfrægur fyrir bók sína ''[[Don Kíkóti]]'' frá 1605. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|3521|Hvaða tungumál eru töluð á Spáni?}} * {{Vísindavefurinn|26957|Er virkilega haldinn árlegur tómataslagur á Spáni?}} == Ítarefni == * Beevor, Antony. ''The Battle for Spain: The Spanish Civil War 1936-1939''. Penguin Books, 2006. * Carr, Raymond. ''Spain: A History''. Oxford University Press, 2001. * Gies, David T. (ritstj.). ''The Cambridge Companion to Modern Spanish Culture''. Cambridge University Press, 1999. * Gies, David T. (ritstj.). ''The Cambridge History of Spanish Literature''. Cambridge University Press, 2009. * Graham, Helen. ''The Spanish Civil War: A Very Short Introduction''. Oxford University Press, 2005. * Labanyi, Jo. ''Spanish Literature: A Very Short Introduction''. Oxford University Press, 2010. * Payne, Stanley G. ''Spain: A Unique History''. University of Wisconsin Press, 2011. * Phillips Jr., William D. og Carla Rahn Phillips. ''A Concise History of Spain''. Cambridge University Press, 2010. * Turner, Harriet og Adelaida López de Martínez (ritstj.). ''The Cambridge Companion to the Spanish Novel: From 1600 to the Present''. Cambridge University Press, 2003. * Walters, D. Gareth. ''The Cambridge Introduction to Spanish Poetry: Spain and Spanish America''. Cambridge University Press, 2003. {{Spánn}} {{Evrópa}} {{Evrópusambandið}} {{Evrópuráðið}} {{Efnahags- og framfarastofnunin}} [[Flokkur:Spánn| ]] [[Flokkur:Spænskumælandi lönd]] 79k0rl5zh09hvqycqv6n4e2v8sy6v9t 0 4169 1981697 1673871 2026-10-04T17:10:14Z Death Corridor 115855 lagaði stafsetningavillu 1981697 wikitext text/x-wiki '''Flosi Þórðarson''' ([[10. öld|10.]] og [[11. öld]]), einnig þekktur sem '''''Brennu-Flosi''''', eftir að hann fór að [[Njáll á Bergþórshvoli|Njáli á Bergþórshvoli]] og brenndi hann inni ásamt sonum sínum öllum. Flosi var mikill höfðingi og bjó á [[Svínafell]]i í Öræfum. Kona hans hét Steinvör og var laundóttir [[Síðu-Hallur|Síðu-Halls]]. Flosi var sonur Þórðar Freysgoða Össurarsonar og Ingunnar dóttur Þóris á Espihóli [[Hámundur heljarskinn Hjörsson|Hámundarsonar heljarskinns]]. Hálfbróðir hans samfeðra var Starkaður Þórðarson, sem var faðir [[Hildigunnur Starkaðardóttir|Hildigunnar Starkaðardóttur]], sem fyrr var gift [[Höskuldur Þráinsson|Höskuldi Hvítanessgoða]] og síðar [[Kári Sölmundarson|Kára Sölmundarsyni]]. Eftir að Njálssynir, Kári og [[Mörður Valgarðsson]] (Lyga-Mörður) höfðu drepið Höskuld Hvítanessgoða að áeggjan Marðar, kom Hildigunnur því svo fyrir að Flosi varð að hefna vígsins. Æxluðust málin þannig að Flosi safnaði geysimiklu liði og fór að [[Bergþórshvoll|Bergþórshvoli]] að nóttu til síðsumars árið [[1011]] og bar eld að bænum. Bauð hann útgöngu konum öllum og vinnuhjúum. [[Bergþóra Skarphéðinsdóttir|Bergþóra]], kona [[Njáll Þorgeirsson|Njáls]], vildi ekki þiggja að ganga úr eldinum. Brann þarna inni mikill fjöldi fólks, en [[Kári Sölmundarson]] slapp úr eldinum einn manna og hefndi grimmilega fóstbræðra sinna og [[Þórður Kárason|Þórðar]] sonar síns, sem fórst með afa sínum og ömmu í brennunni. Síðar sættust þeir heilum sáttum, Kári og Flosi og var hápunktur sættanna þegar Kári gekk að eiga Hildigunni Starkaðardóttur. Flosi fór í hárri elli í verslunarferð til [[Noregur|Noregs]] og varð seinn fyrir til baka. Menn sögðu honum að skip hans væri ekki gott til úthafssiglinga, en hann taldi það hæfa sér, því hann væri gamall og fúinn líka. Lét hann svo í haf og fórst skipið í hafi með öllu sem á var. [[Kolbeinn Flosason]] lögsögumaður er oftast talinn sonur Flosa og konu hans, Steinvarar, dóttur [[Síðu-Hallur|Síðu-Halls]]. [[Flokkur:Persónur Íslendingasagna]] [[Flokkur:Brennu-Njáls saga]] 6pwtuz1tvrmeqhs2lx3nf9jgi1f9wsi 0 5167 1981737 1975141 2026-10-04T22:44:55Z ~2026-53448-39 121479 /* Nýöld */ Leiðrétt stafsetningarvilla. 1981737 wikitext text/x-wiki {{Land | nafn = Lýðveldið Slóvenía | nafn_á_frummáli = Republika Slovenija | nafn_í_eignarfalli = Slóveníu | fáni = Flag of Slovenia.svg | skjaldarmerki = Coat of Arms of Slovenia.svg | staðsetningarkort = EU-Slovenia.svg | tungumál = [[slóvenska]] | höfuðborg = [[Ljúbljana]] | stjórnarfar = [[Lýðveldi]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Slóveníu|Forseti]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Slóveníu|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Nataša Pirc Musar]] | nafn_leiðtoga2 = [[Janez Janša]] | ESBaðild = 1. maí 2004 | stærðarsæti = 151 | flatarmál = 20.271 | hlutfall_vatns = 0,7 | mannfjöldaár = 2021 | mannfjöldasæti = 147 | fólksfjöldi = 2.108.977 | íbúar_á_ferkílómetra = 266,8 | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] | atburður1 = Yfirlýst | dagsetning1 = [[25. júní]] [[1991]] | VLF_ár = 2020 | VLF = 83 | VLF_sæti = 93 | VLF_á_mann = 40.343 | VLF_á_mann_sæti = 35 | VÞL = {{hækkun}} 0.917 | VÞL_sæti = 22 | VÞL_ár = 2019 | gjaldmiðill = [[Evra]] | tímabelti = [[UTC]]+1 | þjóðsöngur = [[Zdravljica]] | tld = si | símakóði = +386 }} '''Slóvenía''' ([[slóvenska]]: ''Slovenija''), formlega '''Lýðveldið Slóvenía''' (''Republika Slovenija''), er land í sunnanverðri [[Mið-Evrópa|Mið-Evrópu]]<ref name="cultures">{{cite book |url= https://zgs.zrc-sazu.si/Portals/8/Slo_Geo_Over/23.pdf |title= Gateway to Western, Central, and Southeastern Europe |first= Andrej |last= Černe |page= 127 |series= Slovenia: A Geographical Overview |editor= Orožen Adamič, Milan |publisher= Association of the Geographical Societies of Slovenia |year= 2004 |isbn= 961-6500-49-X}}</ref>, við rætur [[Alparnir|Alpafjalla]]. Slóvenía á landamæri að [[Ítalía|Ítalíu]] í vestri, [[Austurríki]] í norðri, [[Ungverjaland]]i í norðaustri og [[Króatía|Króatíu]] í suðri. Landið á einnig strönd að [[Adríahaf]]i í suðvestri.<ref name="Encyclopedia Britannica 2021">{{cite web | title=Slovenia – History, Geography, & People | website=Encyclopedia Britannica | date=5 June 2021 | url=https://www.britannica.com/place/Slovenia | access-date=16 June 2021}}</ref> Slóvenía er að mestu fjalllent og skógi vaxið.<ref name="perko2008">{{cite journal |url= http://www.theslovenian.com/articles/2008/perko.pdf |title= Slovenia at the Junction of Major European Geographical Units |first= Drago |last= Perko |year= 2008 |newspaper= The Slovenian |publisher= Vse Slovenski Kulturni Odbor [The All Slovenian Cultural Committee] |place= Toronto |access-date= 2022-08-19 |archive-date= 2022-01-28 |archive-url= https://web.archive.org/web/20220128140453/http://theslovenian.com/articles/2008/perko.pdf |url-status= dead }}</ref> Það er 2.017 ferkílómetrar að stærð með rúmlega 2 milljónir íbúa.<ref name="InfoPlease 2017">{{cite web | title=Slovenia | website=InfoPlease | date=3 February 2017 | url=https://www.infoplease.com/world/countries/slovenia | access-date=16 June 2021}}</ref> [[Slóvenar]] eru yfir 80% íbúa landsins.<ref>{{Cite web|url=https://eacea.ec.europa.eu/national-policies/eurydice/content/population-demographic-situation-languages-and-religions-77_en|title = Population: Demographic situation, languages and religions|date = 10 October 2017}}</ref> Opinbert tungumál landsins er [[slóvenska]], sem er [[suðurslavnesk mál|suðurslavneskt mál]].<ref name="Encyclopedia Britannica">{{cite web | title=Slovene language | website=Encyclopedia Britannica | url=https://www.britannica.com/topic/Slovene-language | access-date=16 June 2021}}</ref> Ríkjandi loftslag í Slóveníu er [[meginlandsloftslag]],<ref name="Fallon2007">{{cite book |chapter-url= https://books.google.com/books?id=Pb_eXmEyPvwC&pg=PA40 |title= Slovenia |chapter= Environment |first= Steve |last= Fallon |publisher= Lonely Planet |year= 2007 |edition= 5 |isbn= 978-1-74104-480-5 |page= 40}}</ref> fyrir utan [[Littoral (Slóveníu)|Littoral]]-héraðið og [[Júlísku Alparnir|Júlísku Alpana]]. [[Miðjarðarhafsloftslag]] nær að norðurendum [[Dínarísku Alparnir|Dínarísku Alpanna]] sem liggja í norðvestur-suðaustur eftir landinu. Í Júlísku Ölpunum í norðaustri er [[Alpaloftslag]] ríkjandi.<ref>{{cite book |chapter-url= http://zgds.zrc-sazu.si/glasgow/9.pdf |first= Darko |last= Ogrin |chapter= Modern Climate Change in Slovenia |page= 45 |title= Slovenia: A Geographical Overview |editor= Orožen Adamič, Milan |publisher= Association of the Geographical Societies of Slovenia |year= 2004 |isbn= 961-6500-49-X |url-status=dead |archive-url= https://web.archive.org/web/20130717233733/http://zgds.zrc-sazu.si/glasgow/9.pdf |archive-date= 17 July 2013 |df= dmy-all }}</ref> Við [[Pannóníusléttan|Pannóníusléttuna]] í norðaustri er meginlandsloftslagið meira áberandi. Höfuðborgin og stærsta borg Slóveníu er [[Ljúbljana]]. Hún er staðsett nærri miðju landsins.<ref name="Mestna občina Ljubljana 2017">{{cite web | title=About Ljubljana | website=Mestna občina Ljubljana | date=3 July 2017 | url=https://www.ljubljana.si/en/about-ljubljana/ | access-date=16 June 2021 | archive-date=16 maí 2020 | archive-url=https://web.archive.org/web/20200516212207/https://www.ljubljana.si/en/about-ljubljana/ | url-status=dead }}</ref> Sögulega hefur Slóvenía verið á mörkum [[slavnesk mál|slavnesku]], [[germönsk mál|germönsku]] og [[rómönsk mál|rómönsku]] málsvæðanna.<ref name="cultures"/> Landið var hluti af mörgum ólíkum ríkjum: [[Rómaveldi]], [[Austrómverska ríkið|Austrómverska ríkinu]], [[Karlungaveldið|Karlungaveldinu]], [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkinu]], [[Konungsríkið Ungverjaland|Konungsríkinu Ungverjalandi]], [[Lýðveldið Feneyjar|Lýðveldinu Feneyjum]], [[Illyrísku héruðin|Illyrísku héruðum]] í [[Fyrsta franska keisaradæmið|Fyrsta franska keisaradæminu]], [[Austurríska keisaradæmið|Austurríska keisaradæminu]] og loks [[Austurrísk-Ungverska keisaradæmið|Austurríki-Ungverjalandi]] til [[1918]].<ref name="Encyclopedia Britannica 2021"/> Í október 1918 tóku Slóvenar þátt í að stofna [[Konungsdæmi Serba, Króata og Slóvena]]<ref name="Trgovčević 2016">{{cite web | last=Trgovčević | first=Ljubinka | title=Yugoslavia | website=International Encyclopedia of the First World War (WW1) | date=18 July 2016 | url=https://encyclopedia.1914-1918-online.net/article/yugoslavia | access-date=18 June 2021}}</ref> og í desember 1918 varð landið ásamt [[Konungsríkið Serbía|Konungsríkinu Serbíu]], hluti af [[Konungsríkið Júgóslavía|Konungsríkinu Júgóslavíu]].<ref name="I feel Slovenia 2020">{{cite web | title=History and culture | website=I feel Slovenia | date=4 March 2020 | url=https://www.slovenia.info/en/plan-your-trip/facts-about-slovenia/history-and-culture | access-date=16 June 2021}}</ref> Í [[síðari heimsstyrjöld]] hernámu [[Þriðja ríkið]], [[Ítalía]] og [[Ungverjaland]] Slóveníu, en lítið landsvæði fór til [[Króatía|Króatíu]] sem nasistar höfðu gert að [[leppríki]].<ref name="sečen2005">{{cite news |url= http://www.dnevnik.si/tiskane_izdaje/dnevnik/121558 |title= Mejo so zavarovali z žico in postavili mine |language=sl |trans-title= They Protected the Border with Wire and Set up Mines |newspaper= Dnevnik.si |first= Ernest |last= Sečen |date= 16 April 2005 |access-date= 13 April 2012 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150321045008/http://www.dnevnik.si/tiskane_izdaje/dnevnik/121558 |archive-date= 21 March 2015 |url-status= dead }}</ref> Árið 1945 varð landið hluti af [[Sósíalíska sambandslýðveldið Júgóslavía|Júgóslavíu]]. Eftir stríð varð Júgóslavía fyrst hluti af [[Austurblokkin]]ni, en [[ágreiningur Títós og Stalíns]] 1948 varð til þess að landið stóð utan við [[Varsjárbandalagið]] og árið 1961 varð það einn af stofnendum [[Samtök hlutlausra ríkja|Samtaka hlutlausra ríkja]].<ref>{{cite web|url=https://www.wilsoncenter.org/event/alignment-to-non-alignment-yugoslavia-discovers-the-third-world|title=From Alignment to Non-Alignment: Yugoslavia Discovers the Third World|work=Wilson Center|date=5 June 2019|access-date=9 April 2021}}</ref> Í júní 1991 varð Slóvenía fyrst aðildarríkja Júgóslavíu til að [[tíu daga stríðið|kljúfa sig frá sambandsríkinu]] og lýsa yfir stofnun sjálfstæðs ríkis.<ref name="Škrk1999">{{cite book |chapter-url= https://books.google.com/books?id=AhwHHtwbhioC&pg=PA5 |title= Succession of States |editor-first= Mojmir |editor-last= Mrak |chapter= Recognition of States and Its (Non-)Implication on State Succession: The Case of Successor States to the Former Yugoslavia |page= 5 |first= Mirjam |last= Škrk |publisher= Martinus Nijhoff Publishers |year= 1999|isbn= 9789041111456 }}</ref> Slóvenía er [[þróað land]] og [[hátekjuland]] sem situr hátt á [[vísitala um þróun lífsgæða|vísitölu um þróun lífsgæða]].<ref name="The Heritage Foundation 2021">{{cite web | title=Slovenia Economy: Population, GDP, Inflation, Business, Trade, FDI, Corruption | website=The Heritage Foundation | date=24 January 2021 | url=https://www.heritage.org/index/country/slovenia | access-date=16 June 2021 | archive-date=25 janúar 2022 | archive-url=https://web.archive.org/web/20220125015732/https://www.heritage.org/index/country/slovenia | url-status=dead }}</ref> Samkvæmt [[Gini-vísitalan|Gini-vísitölunni]] er [[tekjujöfnuður]] þar með því mesta sem gerist í heiminum.<ref>{{Cite web|title=Gini index (World Bank estimate) {{!}} Data|url=https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2019&most_recent_value_desc=false&start=2019&view=bar|access-date=21 July 2021|website=data.worldbank.org|archive-date=25 janúar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220125021235/https://data.worldbank.org/indicator/SI.POV.GINI?end=2019&most_recent_value_desc=false&start=2019&view=bar|url-status=dead}}</ref> Slóvenía á aðild að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Evrópusambandið|Evrópusambandinu]] (frá [[1. maí]] [[2004]]), [[evrusvæðið|Evrusvæðinu]] og [[Schengen-svæðið|Schengen-svæðinu]], [[Öryggis- og samvinnustofnun Evrópu]], [[OECD]], [[Evrópuráðið|Evrópuráðinu]] og [[NATO]].<ref name="Portal GOV.SI">{{cite web | title=International organisations and international law | website=Portal GOV.SI | url=https://www.gov.si/en/policies/foreign-affairs/international-organisations-and-international-law/ | access-date=16 June 2021}}</ref> Landið hefur áheyrnarstöðu í [[La Francophonie]]. == Heiti == Slóvenía merkir „land [[Slóvenar|Slóvena]]“ á [[slóvenska|slóvensku]] og öðrum [[suðurslavnesk mál|suðurslavneskum málum]]. Nafnið er skylt heitunum [[Slavónía]], [[Slóvakía]] og [[Slavar]]. Uppruni orðsins Slavar er óviss, en er oftast rakinn til orðsins ''slovo'' „orð“, í merkingunni „fólk sem talar sama mál“. Heiti ríkisins Slóveníu kom upprunalega frá [[Þjóðfrelsisnefnd Slóvena]] 19. febrúar 1944. Nefndin kallaði ríkið „Sambandsríkið Slóveníu“ (''Federalna Slovenija''), sem var eitt fylki innan sambandsríkisins [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]. Þann 20. febrúar var ríkið nefnt „Alþýðulýðveldið Slóvenía“ (''Ljudska republika Slovenija'').<ref>{{cite journal |url=http://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-AFGPZB0W/? |title=Mesto kot upravnoteritorialna enota 1945–1955 |language=sl, en |trans-title=A Town as an Administrative–Territorial Unit |first=Janez |last=Kopač |year=2007 |volume=30 |issue=2 |publisher=Arhivsko društvo Slovenije |id={{COBISS|ID=914293}} |page=83 |journal=Arhivi |issn=0351-2835 |access-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180831002448/http://www.dlib.si/details/URN:NBN:SI:DOC-AFGPZB0W/ |archive-date=31 August 2018 |url-status=dead }}</ref> Það nafn stóð til 9. apríl 1963 þegar því var breytt í „Sósíalíska lýðveldið Slóvenía“ (''Socialistična republika Slovenija'').<ref>{{cite journal |url=http://sistory.si/publikacije/prenos/?urn=SISTORY:ID:9842 |title=Ustava Socialistične republike Slovenije z dne 9. aprila 1963 |language=sl |trans-title=The Constitution of the Socialist Republic of Slovenia from 9 April 1963 |first=Janez |last=Kopač |journal=Arhivi |year=2001 |volume=XXIV |issue=1 |page=1 |access-date=30 August 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303232837/http://sistory.si/publikacije/prenos/?urn=SISTORY:ID:9842 |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead }}</ref> Þann 8. mars 1990 var „sósíalíska“ tekið burt úr nafni ríkisins sem þá hét „Lýðveldið Slóvenía“. Lýðveldið var hluti af Sósíalíska sambandslýðveldinu Júgóslavíu til 25. júní 1991. == Saga == Þar sem Slóvenía stendur hefur verið byggð frá [[forsögulegur tími|forsögulegum tíma]]. Elstu minjar um mannabyggð eru 250.000 ára gamlar.<ref>{{cite web|url=http://www.slovenia.si/slovenia/history/milestones/|title=Milestones&nbsp;-&nbsp;slovenia.si|website=slovenia.si|access-date=18 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180222170919/http://www.slovenia.si/slovenia/history/milestones/|archive-date=22 February 2018|url-status=dead}}</ref> [[Divje Babe-flautan]] er bein úr hellabirni með götum í, talin vera frá um 43100 ± 700 [[f.o.t.]]. Hún fannst í helli nálægt [[Cernko]]. Hún er talin vera [[flauta]] og þar með líklega elsta [[hljóðfæri]] sem fundist hefur í heiminum.<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=G9tDboBJ70EC |title=The Land Between: A History of Slovenia |chapter=From Prehistory to the End of the Ancient World |page=15 |first=Oto |last=Luthar |year=2008 |publisher=Peter Lang |isbn=978-3-631-57011-1}}</ref> Á 3. og 4. áratugnum fann fornleifafræðingurinn [[Srečko Brodar]] gripi frá [[krómagnonmenn|krómagnonmönnum]] í [[Potok-hellirinn|Potok-hellinum]].<ref>{{cite web |url=http://www.parc.si/index.html |title=Potočka zijavka |work=Parc.si |publisher=Palaeolithic Research Centre |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121003053958/http://www.parc.si/index.html |archive-date=3 October 2012}}</ref><ref name="autogenerated2">{{cite encyclopedia |url=http://www.dedi.si/dediscina/323 |title=Potočka zijalka |work=Enciklopedija naravne in kulturne dediščine na Slovenskem – DEDI |first1=Irena |last1=Debeljak |first2=Matija |last2=Turk |editor=Šmid Hribar |editor2=Mateja Torkar |editor3=Gregor Golež |editor4=Mateja Podjed |editor5=Dan. Drago Kladnik |editor6=Drago. Erhartič |editor7=Bojan Pavlin |editor8=Primož. Jerele, Ines. |access-date=12. mars 2012 |language=sl |archive-url=https://web.archive.org/web/20120515062641/http://www.dedi.si/dediscina/323 |archive-date=15. maí 2012 |url-status=dead}}</ref> Árið 2002 fundust yfir 4500 á gamlar leifar af [[stauraþorp]]um í [[Ljúbljanamýri]]. Þær eru nú á [[heimsminjaskrá UNESCO]] ásamt [[hjólið úr Ljúbljanamýri|viðarhjóli]] sem er elsta varðveitta [[hjól]] heims<ref name="The_Oldest_Wooden_Wheel_in_the_World">{{cite web |url=http://www.koliscar.si/en/virtual-exhibition/ |title=The oldest wooden wheel in the world: Virtual exhibition |date=4 January 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123085747/http://www.koliscar.si/en/virtual-exhibition |archive-date=23 January 2013}}</ref> og sannar að hjólið var uppgötvað samtímis í Mesópótamíu og Evrópu.<ref name="Slovenia">{{cite web |title=World's Oldest Wheel Found in Slovenia |url=http://www.ukom.gov.si/en/media_relations/background_information/culture/worlds_oldest_wheel_found_in_slovenia/ |date=March 2003 |publisher=Government Communication Office of the Republic of Slovenia |author=Alexander Gasser |access-date=19 August 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120714033224/http://www.ukom.gov.si/en/media_relations/background_information/culture/worlds_oldest_wheel_found_in_slovenia/ |archive-date=14 July 2012}}</ref> Milli [[bronsöld|bronsaldar]] og [[járnöld|járnaldar]] blómstraði [[grafkerjamenningin]]. Fornleifar frá [[Hallstatt-tímabilið|Hallstatt-tímabilinu]] hafa fundist í Suðaustur-Slóveníu, þar á meðal [[situla]]-leirfötur í „situlabænum“ [[Novo Mesto]].<ref name="google2008">{{cite journal |url=http://www.maribor2012.info/userfiles/File/application-form_2007+supplement_2008_v3.pdf |title=Application for the Title of the European Capital of Culture 2012 |publisher=City Municipality of Maribor |year=2008 |access-date=2022-09-04 |archive-date=2020-04-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200406170532/http://www.maribor2012.info/userfiles/File/application-form_2007+supplement_2008_v3.pdf |url-status = dead }}{{dead link|date=August 2017|bot=medic}}{{cbignore|bot=medic}}</ref> [[File:Emona v Ljubljani (6).jpg|thumb|left|Suðurmúr rómversku [[Emona]] (endurgerð) þar sem Ljúbljana stendur nú.]] Á tímum [[Rómaveldi]]s skiptist landið milli [[Venetía og Histría|Venetíu og Histríu]] (hérað X í [[rómverska Ítalía|rómversku Ítalíu]] samkvæmt flokkun [[Ágústus]]ar, og [[Pannónía|Pannóníu]] og [[Noricum]]. Rómverjar reistu virki í [[Emona]] (Ljúbljana), Poetovio ([[Ptuj]]) og Celeia ([[Celje]]). Þeir byggðu vegi sem lágu um land Slóveníu frá Ítalíu til Pannóníu. Á 5. og 6. öld varð landið fyrir innrásum [[Húnar|Húna]] og [[Germanar|Germana]]. Hluti landsins var varinn með röð varðturna og múra sem nefndist [[Claustria Alpium Iuliarum]]. [[Orrustan um Frigidus]] milli [[Þeódósíus 1.|Þeódósíusar 1.]] og [[Evgeníus]]ar átti sér stað í [[Vipava-dalur|Vipava-dal]] árið 394.<ref>{{cite book |last1=Wolfram |first1=Herwig |title=The Roman Empire and Its Germanic Peoples |url=https://archive.org/details/romanempireitsge0000wolf |date=1997 |publisher=University of California Press |location=Berkeley, CA |page=[https://archive.org/details/romanempireitsge0000wolf/page/92 92]}}</ref><ref>{{cite book |last1=Singleton |first1=Fred |title=A Short History of the Yugoslav Peoples |date=1989 |publisher=Cambridge University Press |location=Cambridge |page=2}}</ref> === Landnám Slava og miðaldir === [[File:Klagenfurt Landhaus Großer Wappensaal Fürstenstein 19072006 6295.jpg|thumb|[[Furstasteinninn]], tákn hertogadæmisins [[Karantanía|Karantaníu]].]] [[Slavar|Slavneskir]] forfeður nútíma Slóvena settust að á þessu svæði á [[6. öld]] eftir að [[Langbarðar]] fluttu sig vestar árið 568 og [[Avarar]] höfðu stofnað slavneskt ríki í Austur-Ölpum. Milli 623 og 624 eða líklega frá 626, sameinaði [[Samó konungur]] slavnesku ættbálkana gegn Avörum og Germönum og stofnaði það sem hefur verið kallað ríki Samós. Eftir upplausn ríkisins við lát Samós árið 658 eða 659, stofnuðu forfeður Slóvena þar sem nú er [[Kärnten]] sjálfstæðu ríkin [[Karantanía|Karantaníu]]<ref>{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=y0MqAQAAMAAJ |title=Na stičišču svetov: slovenska zgodovina od prazgodovinskih kultur do konca 18. stoletja |first=Peter |last=Štih |language=sl |trans-title=At the Junction of the Worlds: Slovene History from the Prehistoric Cultures to the End of the 18th Century |isbn=978-961-241-375-0 |publisher=Modrijan Publishing House |page=33|year=2009 }}</ref> og [[Karníóla|Karníólu]] sem síðar varð hertogadæmi. Aðrir hlutar núverandi Slóveníu voru undir stjórn Avara þar til [[Karlamagnús]] sigraði þá árið 803. [[Karantanar]] voru fyrstu Slavarnir sem tóku upp [[kristni]]. Þeir voru flestir kristnaðir af írskum trúboðum, þar á meðal [[Modestus (trúboði)|Modestusi]] sem er þekktur sem „postuli Karantana“. Ritið ''[[Conversio Bagoariorum et Carantanorum]]'' segir frá kristnun Karantana og [[Bæverjar|Bæverja]] og er talið ýkja hlutverk kirkjunnar í Salzburg en draga úr hlutverki patríarkatsins í [[Aquileia]]. Um miðja 8. öld varð Karantanía hertogadæmi undir stjórn [[Bæjaraland|Bæverja]] sem hófu að kristna landsmenn. Þremur áratugum síðar urðu bæði Karantanar og Bæverjar hluti af [[Frankaríkið|Frankaríkinu]] undir stjórn [[Karlungar|Karlunga]]. [[Karníóla]] varð líka hluti af ríki Franka og var kristnuð af trúboðum frá Aquileiu. Eftir uppreisn gegn Frönkum í [[Liudewit]] í upphafi 9. aldar settu Frankar Karantanísku furstana af og settu frankverska hertoga yfir landið sem við það varð [[lénsveldi|lén]]. Eftir sigur [[Ottó 1. keisari|Ottós 1.]] yfir [[Magýarar|Magýörum]] árið 955 var landi Slóvena skipt í nokkur landamærahéruð innan [[Heilaga rómverska ríkið|Heilaga rómverska ríkisins]]. Karantanía var það mikilvægasta og var gerð að [[Hertogadæmið Karantanía|hertogadæmi]] árið 976. [[Freising-handritin]], elstu varðveittu slóvensku skjölin og fyrstu skjölin á slóvensku sem rituð voru í [[latneskt letur|latnesku letri]] voru rituð um árið 1000. Á 11. öld tók þýsk menning yfir þar sem nú er [[Neðra-Austurríki]] svo Slóvensku löndin einangruðust frá öðrum [[Vestur-Slavar|vesturslavneskum]] svæðum. Við það tóku Karantanar og Karníólar að mynda sjálfstæða þjóð. Á hámiðöldum voru sögulegu héruðin Karníóla, [[Styrja (hérað)|Styrja]], [[Karintía]], [[Gorizia]], [[Tríeste]] og [[Istría]] búin til úr landamærahéruðunum og innlimuð í Heilaga rómverska ríkið. Myndun þessara héraða átti sér stað á löngum tíma milli 11. og 14. aldar og þau heyrðu undir nokkrar mikilvægar aðalsættir eins og [[hertoginn af Spanheim|hertogana af Spanheim]], [[Meinhard-ætt]], [[hertogadæmið Celje|hertogana af Celje]] og [[Habsborgarar|Habsborgara]]. Samtímis breiddist þýskt mál og menning út á svæðinu og slóvenskumælandi löndum fækkaði. Á 15. öld voru lönd Slóvena orðin svipuð að stærð og núverandi Slóvenía.<ref name="culture.si">{{cite web|url=https://www.culture.si/en/Slovenia |title=About Slovenia – Culture of Slovenia |publisher=Culture.si |access-date=2 June 2012}}</ref> Árið 1335 dó [[Hinrik af Bæheimi]], hertogi af Karintíu, landgreifi af Kariniólu og hertogi af Týról, án karlkyns erfingja. Dóttir hans, [[Margrét hertogaynja af Týról|Margrét]] gat haldið [[hertogadæmið Týról|hertogadæminu Týról]], en keisarinn [[Lúðvík 4. keisari|Lúðvík 4.]] lét [[Albert 2. af Austurríki]] af ætt Habsborgara fá Karintíu og Karníólu, en móðir hans var systir Hinriks af Bæheimi. Þannig komust löndin sem nú mynda Slóveníu í hendur Habsborgara. Ásamt öðrum löndum þeirra voru þessi lén hálfsjálfstæð með sitt eigið stjórnkerfi um tíma. Hertogarnir af Celje kepptu við Habsborgara um áhrif, en dóu út árið 1456. Hinar miklu landareignir þeirra féllu í kjölfarið Habsborgurum í skaut sem héldu stjórn svæðisins fram að upphafi 20. aldar. Núverandi vesturhluti Slóveníu var hluti af [[Patria del Friuli]] þar til [[lýðveldið Feneyjar]] tók það yfir árið 1420. [[File:Boj s Turki-Valvasor.jpg|thumb|Bardagi milli Tyrkjaveldis og Habsborgara í núverandi Slóveníu í Tyrkjastríðinu mikla.]] Undir lok miðalda ollu ránsferðir [[Tyrkjaveldi|Tyrkja]] inn í lönd Habsborgara miklu tjóni í löndum Slóvena. Árið 1515 gerðu [[slóvenska bændauppreisnin 1515|slóvenskir bændur uppreisn]] sem breiddist út um allt landið. Árin 1572 og 1573 gerðu [[bændauppreisn Króata og Slóvena|Króatar og Slóvenar aðra bændauppreisn]]. Þessar uppreisnir voru barðar niður af mikilli hörku, en héldu samt áfram á 17. öld.<ref name="culture.si"/> === Nýöld === Eftir að [[lýðveldið Feneyjar]] var leyst upp árið 1797 gekk sá hluti Slóveníu til Austurríska keisaradæmisins. [[Lönd Slóvena]] voru hluti af [[Illyrísku héruðin|Illyrísku héruðunum]] sem [[Napóleon]] stofnaði, [[Austurríska keisaradæmið|Austurríska keisaradæminu]] síðar [[Austurríki-Ungverjaland]]i. Slóvenar bjuggu í stærstum hluta Karníólu, suðurhluta hertogadæmanna Karintíu og Styrju, og norður- og austurhéruðum [[Austurríska ströndin|Austurrísku strandarinnar]], auk [[Prekmurje]] í [[konungsríkið Ungverjaland|konungsríkinu Ungverjalandi]].<ref>{{cite journal |url=https://journals.lib.washington.edu/index.php/ssj/article/download/3797/3208 |title= The Terms Wende-Winde, Wendisch-Windisch in the Historiographic Tradition of the Slovene Lands|first=Rado |last=Lenček |author-link=Rado Lenček |year=1990 |journal= Slovene Studies|volume=12 |issue=1 |page=94 |doi=10.7152/ssj.v12i1.3797|doi-access=free }}</ref> Iðnvæðingu landanna fylgdi gerð járnbrauta til að tengja saman borgir og markaði, en þéttbýlisvæðing var takmörkuð. Á 19. öld hófst líka endurreisn bókmennta á [[slóvenska|slóvensku]] undir áhrifum frá [[rómantísk þjóðernishyggja|rómantískri þjóðernishyggju]]. Árið [[1848]] varð til sterk hreyfing innan [[Austurríki]]s sem barðist fyrir sameinuðu Slóvensku konungsveldi (''Zedinjena Slovenija'') undir stjórn keisaradæmisins, jöfnum rétti [[slóvenska|slóvenska málsins]] á opinberum vettvangi, og var andvíg sameiningu [[Habsborgaraveldið|Habsborgaraveldisins]] við [[þýska ríkjasambandið]]. Hreyfingunni tókst ekki áætlunarverk sitt, en þetta voru baráttumál Slóvena fram að [[fyrri heimsstyrjöld]]. Á sama tíma breiddist [[júgóslavismi]] sem lagði áherslu á sameiningu allra [[Suður-Slavar|Suður-Slava]] út sem viðbragð við [[þýsk þjóðernishyggja|þýskri]] og [[ítölsk þjóðernishyggja|ítalskri þjóðernishyggju]]. Vegna takmarkaðra atvinnutækifæra fluttust um 300.000 Slóvenar til annarra landa milli 1880 og 1910,<ref name="Benderly9">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=rXiCp49NJh8C&pg=PA10 |title=Independent Slovenia: Origins, Movements, Prospects |chapter=In the Beginning: The Slovenes from the Seventh Century to 1945 |first1=Jill |last1=Benderly |first2=Evan |last2=Kraft |publisher=Palgrave Macmillan |year=1996 |isbn=978-0-312-16447-8 |pages=9–11}}</ref> flestir til Bandaríkjanna, en líka til Suður-Ameríku (aðallega Argentínu), Þýskalands, Egyptalands og stærri borga í Austurríki-Ungverjalandi, aðallega [[Vínarborg]]ar og [[Graz]]). Hæst hlutfall Slóvena í Bandaríkjunum er í [[Cleveland]], Ohio, en margir settust líka að í Pittsburgh, Chicago, Pueblo í Colorado, Butte í Montana, norðurhluta Minnesóta og Salt Lake Valley. Karlmennirnir fluttu með sér kunnáttu í námavinnslu. Þrátt fyrir brottflutning fjölgaði íbúum Slóveníu töluvert.<ref name="Benderly9"/> Hlutfall læsi var óvenjuhátt, eða 80-90%.<ref name="Benderly9"/> === Fyrri heimsstyrjöld === [[File:Eingebaute Mannschaftsunterstände am Monte Sabotino.jpg|thumb|[[Orrusturnar við Isonzo]] áttu sér aðallega stað í fjallahéruðum við ána Soča.]] Mikið mannfall var meðal Slóvena í [[fyrri heimsstyrjöld]], sérstaklega í tólf [[orrusturnar við Isonzo|orrustum við Isonzo]] sem áttu sér stað við núverandi landamæri að Ítalíu. Hundruð þúsunda Slóvena voru kvaddir í austurríska herinn og yfir 30.000 féllu. Nokkur hundruð þúsund hröktust í flóttamannabúðir í Austurríki og Ítalíu þar sem farið var með þá sem óvini ríkisins. Nokkur þúsund létust úr hungri og sjúkdómum milli 1915 og 1918.<ref>Petra Svoljšak, ''Slovenski begunci v Italiji med prvo svetovno vojno'' (Ljubljana 1991).</ref> Stórir hlutar [[Littoral-hérað]]s voru lagðir í rúst. Með [[Rapallo-samningurinn|Rapallo-samningnum]] 1920 urðu um 327.000 Slóvenar eftir innan landamæra Ítalíu.<ref name="SacroEgoismo2012">Lipušček, U. (2012) ''Sacro egoismo: Slovenci v krempljih tajnega londonskega pakta 1915'', Cankarjeva založba, Ljubljana. {{ISBN|978-961-231-871-0}}</ref><ref name="Cresciani_ClashOfCivilisations">Cresciani, Gianfranco (2004) [https://docs.google.com/open?id=0B1aAzmXBjZO5eFQySUlrdTBYRkk Clash of civilisations] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200506152156/https://docs.google.com/open?id=0B1aAzmXBjZO5eFQySUlrdTBYRkk |date=6 May 2020 }}, Italian Historical Society Journal, Vol. 12, No. 2, p. 4</ref> Eftir [[Rómargangan|Rómargönguna]] þegar fasistar náðu völdum á Ítalíu voru þessir ítölsku Slóvenar þvingaðir til að taka upp ítalskt mál og menningu. Þetta olli fjöldaflótta Slóvena, sérstaklega millistéttarfólks, frá Littoral og [[Tríeste]], til [[Júgóslavía|Júgóslavíu]] og Suður-Ameríku. Þeir sem urðu eftir skipulögðu andspyrnuhreyfingar. Sú þekktasta var [[TIGR]]-samtökin stofnuð 1927 til að berjast á móti kúgun fasista gegn Slóvenum og Króötum í [[Venezia Giulia]].<ref name="Mira Cencič 1997">Mira Cencič, ''TIGR'' (Ljubljana: Mladinska knjiga, 1997)</ref><ref name="Tatjana Rejec 1995">Tatjana Rejec, ''Pričevanja o TIGR-u'' (Ljubljana: [[Slovene Society]], 1995)</ref> === Konungsríkið Júgóslavía === [[File:KongressfallofAH.jpg|thumb|left|Stofnun ríkis Slóvena, Króata og Serba lýst yfir á þingtorginu í Ljúbljana 20. október 1918.]] [[Alþýðuflokkur Slóveníu]] hóf baráttu fyrir sjálfsákvörðunarrétti og krafðist stofnunar hálfsjálfstæðs suðurslavnesks ríkis innan veldis Habsborgara. Flestir aðrir slóvenskir flokkar tóku tillöguna upp og í kjölfarið fylgdi sameiginleg yfirlýsing, [[Maíyfirlýsingin (1917)|Maíyfirlýsingin]].<ref>{{Cite book |last=Kranjec |first=Silvo |chapter=Korošec Anton |title=Slovenski biografski leksikon |chapter-url=http://nl.ijs.si:8080/fedora/get/sbl:1188/VIEW/ |year=1925–1991 |edition=Online |publisher=[[Slovenian Academy of Sciences and Arts]] |access-date=24 July 2010 |language=sl |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823082222/http://nl.ijs.si:8080/fedora/get/sbl:1188/VIEW/ |archive-date=23 August 2011}}</ref> Austurrískir stjórnmálamenn höfnuðu kröfunni, en eftir upplausn Austurrísk-ungverska keisaradæmisins 1918 tók [[Þjóðarráð Slóvena, Króata og Serba]] við völdum í [[Zagreb]] þann 6. október 1918. Þann 29. október var lýst yfir sjálfstæði í Ljúbljana og á króatíska þinginu, sem leiddi til stofnunar [[Ríki Slóvena, Króata og Serba|Ríkis Slóvena, Króata og Serba]]. [[File:Treaty of Rapallo.png|thumb|upright=1.5|Kort sem sýnir núverandi land Slóveníu með hefðbundnum mörkum héraða. Slóvenskumælandi landsvæði sem Ítalar fengu eftir fyrri heimsstyrjöld eru með röndum.]] Þann 1. desember 1918 rann Ríki Slóvena, Króata og Serba saman við [[Serbía|Serbíu]] og varð hluti af [[Konungsríki Serba, Króata og Slóvena]]. Árið 1929 var þetta ríki nefnt [[Konungsríkið Júgóslavía]]. Slóvenía var iðnvæddasti og vestrænasti hluti ríkisins og varð miðstöð iðnframleiðslu sem var fjórum sinnum meiri en í Serbíu og 22 sinnum meiri en í [[Norður-Makedónía|Norður-Makedóníu]]. Vöxtur iðnframleiðslu var hraður á 3. áratugnum og vel gekk að takast á við afleiðingar [[Heimskreppan mikla|heimskreppunnar miklu]]. Eftir þjóðaratkvæðagreiðslu í Karintíu varð suðurhluti héraðsins hluti af [[Austurríki]]. Á hinn bóginn varð héraðið [[Prekmurje]] hluti Júgóslavíu. Slóvenskumælandi íbúar nærliggjandi héraða í Ítalíu, Austurríki og Ungverjalandi, urðu að þola þvingaða aðlögun að ríkjandi menningu. === Seinni heimsstyrjöld === Í stríðinu var núverandi landsvæði Slóveníu skipt í þrjá hluta sem var skipt milli [[Þriðja ríkið|Þriðja ríkisins]], [[Ítalía|Ítalíu]] og [[Ungverjaland]]s.<ref name="GJK_2013">Gregor Joseph Kranjc (2013). To Walk with the Devil, University of Toronto Press, Scholarly Publishing Division, p. introduction 5</ref> Að auki var héraðið [[Prekmurje]] og nokkur þorp í [[Neðri-Savadalur|Neðri-Savadal]] innlimuð í [[Sjálfstæð Króatía|Sjálfstæða Króatíu]] sem var leppríki nasista. [[Öxulveldin]] gerðu [[innrásin í Júgóslavíu|innrás í Júgóslavíu]] í apríl 1941 og unnu sigur á nokkrum vikum. Suðurhluti hernámssvæðisins, þar á meðal [[Ljúbljana]], varð hluti af Ítalíu, meðan Þjóðverjar hernámu norður- og austurhluta landsins. Nasistar hugðust framkvæma umfangsmiklar [[þjóðernishreinsun|þjóðernishreinsanir]] á þessum svæðum<ref name="HF2006_BerghahnBooks">Haar, I., Fahlbusch, M. (2006): [https://books.google.com/books?id=vBYW0uYved8C&pg=PA115#v=onepage&q=Slovenians%20%22ethnic%20cleansing%22&f=false German Scholars and Ethnic Cleansing, 1919–1945], Berghahn Books, {{ISBN|9781845450489}}, p. 115</ref> og hröktu Slóvena þaðan inn á yfirráðasvæði [[Nedić-stjórnin|Nedić-stjórnarinnar]] í Serbíu (7.500) og leppríkis Króata (10.000). Að auki voru um 46.000 Slóvenar reknir til Þýskalands. Þar á meðal voru börn sem orðið höfðu viðskila við foreldra sína og var komið fyrir hjá þýskum fjölskyldum.<ref name="LM2009_UNC">Lukšič-Hacin, M., Mlekuž J. (2009): [https://books.google.com/books?id=EUWc0Csfp8cC&pg=PA55 Go Girls!: When Slovenian Women Left Home], Založba ZRC SAZU, {{ISBN|9789612541705}}, p. 55</ref><ref>Zdravko Troha (2004). Kočevski Nemci – partizani [fotografije Zdravko Troha, Pokrajinski muzej Kočevje, Arhiv Slovenije]. Ljubljana: Slovensko kočevarsko društvo Peter Kosler. {{ISBN|961-91287-0-2}}</ref> Á sama tíma voru þýskumælandi íbúar útlendunnar [[Gottschee]] á hernámssvæði Ítala fluttir til svæða sem slóvenskir íbúar höfðu verið hraktir frá.<ref name="L1993_UNC">Lumans, V.O. (1993):[https://books.google.com/books?id=TIZSO31iSO4C&pg=PA175&dq=Italian+Gottschee&hl=en&sa=X&ei=Gx8tVNOzHpHcaLWUgNgE&ved=0CDsQ6AEwBQ#v=onepage&q=Italian%20Gottschee&f=false Himmler's Auxiliaries: The Volksdeutsche Mittelstelle and the German National Minorities of Europe, 1933–1945], Univ of North Carolina Press, {{ISBN|9780807820667}}, p. 175</ref> Um 30 til 40.000 Slóvenar voru skráðir í [[þýski herinn|þýska herinn]] og sendir á austurvígstöðvarnar. Notkun slóvensku var bönnuð í skólum og takmörkuð á opinberum vettvangi.<ref name="GJK_2013"/> Ítalar lögðu undir sig suður- og miðhluta Slóveníu og nefndu þá [[Ljúbljanasýsla|Ljúbljanasýslu]]. [[Þjóðfrelsishreyfing Slóvena]] var stofnuð í apríl 1941. Hreyfingin var undir stjórn kommúnista og varð hluti af [[Andspyrnuhreyfingin í Slóveníu|andspyrnuhreyfingunni í Slóveníu]] sem aftur var hluti af [[Andspyrnuhreyfing Júgóslavíu|andspyrnuhreyfingu Júgóslavíu]] undir stjórn [[Josip Broz Tito]].<ref name="JJR2013_OxfordPress">[[Rhodri Jeffreys-Jones|Jeffreys-Jones, R.]] (2013): [https://books.google.com/books?id=3gK7e8LpXvcC&pg=PA87&dq=Europe%27s+most+effective+Anti+Nazi+resistance&hl=en&sa=X&ei=6eydUaOmMsbm4QTrsoCIBQ&ved=0CC4QuwUwAA#v=onepage&q=most%20effective%20Anti%20Nazi%20resistance&f=false In Spies We Trust: The Story of Western Intelligence], Oxford University Press, {{ISBN|9780199580972}}</ref><ref name="AS_2005">Adams, Simon (2005): [https://books.google.com/books?id=Cmm4J2Ug4o8C&pg=PA1981&dq=resistance+Europe&hl=en&sa=X&ei=1u2dUZT5IKam4gSZ3YCwDQ&ved=0CFMQuwUwBg#v=onepage&q=resistance%20Europe&f=false The Balkans], Black Rabbit Books, {{ISBN|9781583406038}}</ref> [[File:Boji za Trst in Slovensko primorje.jpg|thumbnail|left|Andspyrnumenn berjast í héruðunum Tríeste og Primorje 1945.]] Þegar andspyrnan hófst sumarið 1941 jókst ofbeldi ítalskra hersveita gegn slóvenskum borgurum. Ítölsk yfirvöld flutt um 25.000 manns í [[ítalskar fangabúðir]], eða 7,5% íbúa hernámssvæðisins. Alræmdustu búðirnar voru [[Rab-fangabúðirnar]] og [[Gonars-fangabúðirnar]]. Ítalar fjármögnuðu gagnskæruliðahópa sem voru myndaðir af kaþólskum Slóvenum gegn ofbeldi andspyrnunnar. Eftir [[vopnahléð á Ítalíu]] í september 1943 tóku Þjóðverjar við stjórn Ljúbljanasýslu og Littoral-héraðs og gerðu þau hluta af [[Aðgerðasvæði við strönd Adríahafs]]. Þeir skipulögðu [[Slóvenska heimavarnarliðið]] gegn andspyrnuhreyfingum og settu upp leppstjórn í Ljúbljana. Andspyrnan breiddist hins vegar út og kom á sínu eigin stjórnkerfi sem varð grunnurinn að sambandsstjórn Slóvena innan sósíalísku Júgóslavíu.<ref name=Tomasevich_2001>{{cite book|first=Jozo|last=Tomasevich|title=War and Revolution in Yugoslavia, 1941–1945: Occupation and Collaboration|volume=2|publisher=Stanford University Press|year=2001|location=San Francisco|isbn=0-8047-3615-4|url=https://books.google.com/books?id=fqUSGevFe5MC|ref=Tomasevich_2001|pages=96–97}}</ref><ref name="Dennison I. Rusinow 1978, p. 2">{{Cite book|last=Rusinow|first=Dennison I.|title=The Yugoslav experiment 1948–1974|url=https://archive.org/details/yugoslavexperime0000rusi_k1l5|publisher=[[University of California Press]]|year=1978|page=[https://archive.org/details/yugoslavexperime0000rusi_k1l5/page/2 2]|isbn=0-520-03730-8}}</ref> [[File:Bundesarchiv Bild 121-0721, Marburg-Drau, Adolf Hitler.jpg|thumb|left|[[Adolf Hitler]] og [[Martin Bormann]] heimsækja [[Maribor]] í apríl 1941.]] Árið 1945 unnu júgóslavneskir andspyrnumenn sigur á hernámsliðinu og stofnuðu Sambandsríki alþýðunnar [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]. [[Sósíalíska lýðveldið Slóvenía]] varð hluti af sambandsríkinu með kommúnistastjórn. Um 8% af íbúum Slóveníu létu lífið í [[síðari heimsstyrjöld]]. Slóvenskir [[gyðingar]] sem flestir bjuggu í Prekmurje létu lífið í [[helförin]]ni. Þýskumælandi íbúar, sem áður höfðu verið um 2,5% íbúa, voru ýmist hraktir burt eða drepnir í kjölfar stríðsins. Hundruð [[Istríu-Ítalar|Istríu-Ítala]] og Slóvena sem voru andsnúnir kommúnisma voru myrt í [[foibe-fjöldamorðin|foibe-fjöldamorðunum]] og yfir 25.000 flúðu eða voru hrakin á brott frá [[Slóvenska Istría|Slóvensku Istríu]].<ref>{{cite web|url=http://www.kozina.com/premik/indexeng_porocilo.htm|title=Slovene-Italian Relations 1880–1956 – Report of the Slovene-Italian historical and cultural commission|access-date=22 April 2015|archive-date=8 April 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20080408133844/http://www.kozina.com/premik/indexeng_porocilo.htm|url-status=dead}}</ref> Um 130.000 manns, aðallega pólitískir andstæðingar kommúnista, voru teknir af lífi á milli maí og júní árið 1945.<ref>{{Cite web|title=Communist crimes in Slovenia: mass graves and public discussion|url=https://communistcrimes.org/en/communist-crimes-slovenia-mass-graves-and-public-discussion|access-date=15 October 2020|website=Communist crimes in Slovenia: mass graves and public discussion {{!}} Communist Crimes|language=en}}</ref> === Sósíalistaríkið Júgóslavía === [[File:Razgledanje spomenika u Dražgošama.jpg|thumb|[[Josip Broz Tito]] og [[Edvard Kardelj]] (t.v.) í [[Dražgoše]], 1977.]] Þegar Júgóslavía var endurreist í kjölfar stríðsins var [[Sósíalíska lýðveldið Slóvenía]] stofnað og varð eitt af sambandsríkjum [[Júgóslavía|Júgóslavíu]]. Júgóslavía var [[sósíalistaríki]], en vegna [[deilur Títós og Stalíns|deilna Títós og Stalíns]] árið 1948 ríkti mun meira einstaklings- og athafnafrelsi þar en í löndum [[Austurblokkin|Austurblokkarinnar]]. Árið 1947 urðu [[Littoral-hérað]] og [[Innri-Karníóla]], sem Ítalía hafði lagt undir sig eftir fyrri heimsstyrjöld, hlutar af Slóveníu. Milli 1949 og 1953 var rekin stefna um [[samyrkjubú|samyrkjuvæðingu]] landbúnaðarins sem mistókst. Við tók tímabil aukins frjálsræðis undir yfirskriftinni, [[sjálfstjórn verkamanna]]. Nýja stefnan var hugarsmíð slóvenska marxíska hugsuðarins [[Edvard Kardelj]] sem var einn aðalhöfundur [[títóismi|títóismans]]. Meintir andstæðingar þessarar stefnu, innan og utan kommúnistaflokksins, voru ofsóttir og þúsundir voru sendar á fangaeyjuna [[Goli otok]]. Seint á 6. áratugnum jókst menningarlegt frelsi og frjáls för yfir landamærin að vestrænum ríkjum heimiluð. Fram á 9. áratuginn naut Slóvenía mikils sjálfræðis innan sambandsríkisins. Árið 1956 stofnað Tito, ásamt fleiri þjóðarleiðtogum, [[Samtök hlutlausra ríkja]]. Á 6. áratugnum óx slóvenska hagkerfið hratt og iðnvæðing jókst. Með enn frekari valddreifingu í Júgóslavíu á 7. áratugnum varð [[verg landsframleiðsla]] í Slóveníu 2,5 sinnum meiri en meðaltalið í Júgóslavíu. Andstaða við stjórnina var mest meðal menntafólks og varð sérstaklega áberandi eftir lát Títós 1980 þegar bæði efnahagur og stjórnmál í Júgóslavíu urðu erfiðari.<ref name="culture.si"/> Átök um efnahagsaðgerðir birtust í almenningsálitinu þar sem mörgum Slóvenum þótti sem verið væri að arðræna landið til að fjármagna dýran rekstur sambandsstjórnarinnar í Belgrad. === Vorið í Slóveníu === Árið 1987 krafðist hópur menntamanna sjálfstæðis Slóveníu í 57. tölublaði tímaritsins ''[[Nova revija]]''. [[Nefnd um vernd mannréttinda]] hóf baráttu fyrir lýðræðisumbótum. Í september 1989 voru samþykktar nokkrar stjórnarskrárbreytingar til að koma á [[þingræði]] í Slóveníu.<ref>{{cite book |url=http://www.fdv.si/zalozba/pdf-ji/135.pdf |title=Razvoj parlamentarizma: funkcije sodobnih parlamentov |language=sl |trans-title=The Development of Parliamentarism: The Functions of Modern Parliaments |first=Drago |last=Zajc |page=109 |publisher=Publishing House of the Faculty of Social Sciences, University of Ljubljana |year=2004 |isbn=961-235-170-8 |access-date=27 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120426072954/http://www.fdv.si/zalozba/pdf-ji/135.pdf |archive-date=26 April 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.svz.gov.si/si/zakonodaja_in_dokumenti/osamosvojitveni_akti_republike_slovenije/ |title=Osamosvojitveni akti Republike Slovenije |language=sl |publisher=Office for Legislation, Government of the Republic of Slovenia |access-date=27 December 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120117183414/http://www.svz.gov.si/si/zakonodaja_in_dokumenti/osamosvojitveni_akti_republike_slovenije/ |archive-date=17 January 2012 |url-status=dead }}</ref> Þann 7. mars breytti slóvenska þingið nafni landsins í „Lýðveldið Slóvenía“.<ref name="twenty.si">{{cite web |author=Innovatif and ORG.TEND |url=http://www.twenty.si/first-20-years/90/ |title=Year 1990 &#124; Slovenia 20 years |publisher=Twenty.si |date=14 May 1992 |access-date=2 June 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120611063423/http://www.twenty.si/first-20-years/90/ |archive-date=11. júní 2012 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite news |url=http://www.uradni-list.si/dl/vip_akti/1990-02-0402.pdf |title=Odlok o razglasitvi ustavnih amandmajev k ustave<!-- sic! --> Socialistične Republike Slovenije |language=sl |journal=Uradni List Republike Slovenije |date=16 March 1990 |access-date=27 December 2011 |archive-date=27 nóvember 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131127111321/http://www.uradni-list.si/dl/vip_akti/1990-02-0402.pdf |url-status=dead }}</ref> Í apríl 1990 fóru fyrstu lýðræðislegu kosningarnar fram og sameinuð stjórnarandstaða leidd af [[Jože Pučnik]] vann sigur. [[File:Teritorialci so z armbrustom zadeli tank v križišču pred MMP Rožna Dolina..jpg|thumb|left|Slóvenskar varnarsveitir berjast gegn skriðdrekum Júgóslavíuhers í [[Tíu daga stríðið|tíu daga stríðinu]] 1991.]] Upphaf byltingarinnar í Slóveníu var næstum ári á undan [[byltingarárið 1989|byltingunum 1989]] í Austur-Evrópu, en fór að mestu framhjá alþjóðasamfélaginu. Þann 23. desember samþykktu yfir 88% íbúa að lýsa yfir sjálfstæði Slóveníu.<ref name="Felicijan">{{cite conference|url=http://www.pokarh-mb.si/fileadmin/www.pokarh-mb.si/pdf_datoteke/Radenci2007/Felicijan.pdf |title=Prevzem arhivskega gradiva plebiscitnega referenduma o samostojnosti Republike Slovenije |language=sl, en|first=Suzana |last=Felicijan Bratož |conference=6. zbornik referatov dopolnilnega izobraževanja s področja arhivistike, dokumentalistike in informatike v Radencih od 28. do 30. marca 2007 |conference-url=https://www.pokarh-mb.si/index.php?id=126 |pages=453–458 |year=2007 |publisher=Regional Archives Maribor |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20121113023555/http://www.pokarh-mb.si/fileadmin/www.pokarh-mb.si/pdf_datoteke/Radenci2007/Felicijan.pdf |archive-date=13 November 2012 }}</ref><ref name="STAT11">{{cite book |chapter-url=http://www.stat.si/letopis/2011/05_11/05-11-11.htm |title=Statistični letopis 2011 |chapter=Volitve |trans-chapter=Elections |page=108 |publisher=Statistical Office of the Republic of Slovenia |work=Statistical Yearbook 2011 |year=2011 |volume=15 |issn=1318-5403 |access-date=2022-09-07 |archive-date=2013-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130826065022/http://www.stat.si/letopis/2011/05_11/05-11-11.htm |url-status=dead }}</ref> Þann 25. júní 1991 lýsti Slóvenía yfir sjálfstæði.<ref name="Škrk1999"/><ref name="Jonsson">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=OegWny-r8TEC&pg=PA30 |title=Democratic Transition in Slovenia: Value Transformation, Education, And Media |editor1-first=Sabrina |editor1-last=P. Ramet |editor2-first=Danica |editor2-last=Fink-Hafner |chapter=Changing Concepts of Rights |first=Anna |last=Jonsson |page=75 |year=2006 |publisher=Texas A&M University Press |isbn=978-1-58544-525-7 }}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Snemma morguns þann 27. júní sendi [[Alþýðuher Júgóslavíu]] herlið til að koma í veg fyrir stofnun nýs ríkis, sem leiddi til [[Tíu daga stríðið|tíu daga stríðsins]].<ref name="Race">{{cite book |url=http://dk.fdv.uni-lj.si/dela/Race-Helena.PDF |title="Dan prej" – 26. junij 1991: diplomsko delo |language=sl |first=Helena |last=Race |publisher=Faculty of Social Sciences, University of Ljubljana |year=2005 |access-date=3 February 2011}}</ref><ref name="SAF History">{{cite web |url=http://www.slovenskavojska.si/en/about-the-slovenian-armed-forces/history/ |title=About the Slovenian Military Forces: History |publisher=Slovenian Armed Forces, Ministry of Defence |access-date=3 February 2011 |archive-date=19 May 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090519044755/http://www.slovenskavojska.si/en/about-the-slovenian-armed-forces/history/ |url-status=dead }}</ref> Þann 7. júlí var [[Brijuni-samþykktin]] undirrituð og komið á vopnahléi meðan útfærslu sjálfstæðis Slóveníu var frestað í þrjá mánuði.<ref>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=FeiKg3TuNl0C&pg=PA157 |title=Yugoslavia's Bloody Collapse: Causes, Course and Consequences |first=Christopher |last=Bennett |chapter=Slovenia Fights |page=159 |year=1995 |publisher=C. Hurst & Co. Publishers |isbn=978-1-85065-232-8}}</ref> Við lok mánaðarins hurfu síðustu hermennirnir frá Slóveníu. Landið slapp því við þau stríðsátök sem léku aðra hluta Júgóslavíu grátt á tíunda áratugnum. Í desember 1991 var ný [[stjórnarskrá Slóveníu|stjórnarskrá]] tekin upp,<ref name="Jonsson"/> og þar á eftir komu lög um [[einkavæðing]]u fyrirtækja.<ref name="Klemenčič2004">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=ORSMBFwjAKcC&pg=PA298 |title=The Former Yugoslavia's Diverse Peoples: A Reference Sourcebook |first1=Matjaž |last1=Klemenčič |first2=Mitja |last2=Žagar |chapter=Democratization in the Beginning of the 1990s |page=298 |isbn=978-1-57607-294-3 |publisher=ABC-CLIO |year=2004}}</ref> Aðildarríki [[Evrópusambandið|Evrópusambandsins]] viðurkenndu sjálfstæði Slóveníu 15. janúar 1992 og landið fékk inngöngu í [[Sameinuðu þjóðirnar]] 22. maí 1992.<ref name="Borak2004">{{cite book |chapter-url=https://archive.org/details/sloveniafromyugo0000mrak |chapter-url-access=registration |title=Slovenia: From Yugoslavia to the European Union |publisher=World Bank Publications |editor1-first=Mojmir |editor1-last=Mrak |editor2-first=Matija |editor2-last=Rojec |editor3-first=Carlos |editor3-last=Silva-Jáuregui |year=2004 |series=World Bank Publications |isbn=978-0-8213-5718-7 |chapter=Institutional Setting for the New Independent State |first1=Neven |last1=Borak |first2=Bistra |last2=Borak |page=[https://archive.org/details/sloveniafromyugo0000mrak/page/58 58]}}</ref> Slóvenía tók þátt í [[stríðið í Afganistan (2001–2021)|stríðinu í Afganistan]] frá 2001 til 2021. Landið gekk í Evrópusambandið 1. maí 2004.<ref>{{cite web |title=Slovenia |url=https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_en |website=european-union.europa.eu |language=en |access-date=2022-09-07 |archive-date=2022-09-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220902033800/https://european-union.europa.eu/principles-countries-history/country-profiles/slovenia_en |url-status=dead }}</ref> Slóvenía á eitt sæti í [[Evrópuráðið|Evrópuráðinu]] og sjö slóvenskir þingmenn voru kosnir á [[Evrópuþingið]] 13. júní 2004. Sama ár gerðist Slóvenía aðili að [[NATO]].<ref>{{cite web |title=Slovenia's NATO membership {{!}} GOV.SI |url=https://www.gov.si/en/topics/slovenias-nato-membership/ |website=Portal GOV.SI |language=en}}</ref> Í kjölfarið tókst Slóveníu að uppfylla skilyrði [[Maastricht-sáttmálinn|Maastricht-sáttmálans]] og tók upp [[evra|evru]] 1. janúar 2007.<ref>{{Cite web|url=https://ec.europa.eu/economy_finance/articles/euro/slovenia_joins_the_euro_area_en.htm|title = Slovenia joins the euro area – European Commission}}</ref> Landið var fyrsta fyrrum kommúnistaríkið sem fór með [[forsæti Ráðs Evrópusambandsins]] í sex mánuði 2008. Þann 21. júlí 2010 gerðist Slóvenía aðili að [[OECD]].<ref>{{cite web |url=http://www.oecd.org/slovenia/sloveniasaccessiontotheoecd.htm |publisher=[[Organisation for Economic Co-operation and Development|OECD]] |title=Slovenia's accession to the OECD |date=21 July 2010 |access-date=22 July 2016 }}</ref> Vonbrigði með misskiptingu og innlenda auðmenn komu fram í [[mótmælin í Slóveníu 2012-2013|mótmælum 2012-2013]].<ref>[http://www.mladina.si/118056/joachim-becker-nujno-je-treba-zavreti-poglabljanje-neoliberalizma-v-evropski-uniji-saj-je-to-slep/ Joachim Becker: "Nujno je treba zavreti poglabljanje neoliberalizma v Evropski uniji, saj je to slepa ulica"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130507021628/http://www.mladina.si/118056/joachim-becker-nujno-je-treba-zavreti-poglabljanje-neoliberalizma-v-evropski-uniji-saj-je-to-slep/ |date=7 May 2013 }}, viðtal við [[Joachim Becker]], [[Mladina]], 23. nóvember 2012</ref> [[Nefnd til að koma í veg fyrir spillingu í Lýðveldinu Slóveníu]] gagnrýndi embættisfærslu stjórnar og stjórnarandstöðu 2012 til 2013. Í kjölfarið bentu lögfræðingar á þörf fyrir breytingar á lagaumhverfinu til að koma í veg fyrir [[geðþóttastjórn]].<ref>[https://www.dnevnik.si/slovenija/v-ospredju/samovolja-politikov-presega-vse-meje "Posvet pravnikov. Samovolja politikov presega vse meje"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130627174925/https://www.dnevnik.si/slovenija/v-ospredju/samovolja-politikov-presega-vse-meje |date=2013-06-27 }}, Dnevnik, 18. janúar 2013.</ref> == Landfræði == [[Mynd:Triglav.jpg|thumb|250px|[[Triglav]] er hæsta fjall Slóveníu (2.864 m).]] Sagt er að fjögur svæði mætist í Slóveníu: [[Alpafjöllin]], [[Dinarísku alparnir]], [[Pannónía|Pannóníska sléttan]] og [[Miðjarðarhafið]]. Hæsta fjall Slóveníu heitir [[Triglav]] (2.864 m). Meðalhæð yfir sjávarmáli er 557 m. Slóvenía er þriðja mest skógi vaxna land Evrópu, á eftir [[Finnland]]i og [[Svíþjóð]]. Rúmlega helmingur landsins (11.691 km²) er þakinn [[skógur|skógi]], hluti þeirra er ævaforn. Stærst þeirra svæða er [[Kočevje]]. Graslendi þekur 5.593 km², 2.471 km² teljast til garða og engja. Loks eru 363 km² undirlagðir [[aldingarður|aldingörðum]] og 216 km² af [[vínekra|vínekrum]]. Strandlengja Slóveníu er 47 km. Ríkjandi loftslagsbelti eru [[miðjarðarhafsloftslag]] við strendurnar, [[alpaloftslag]] við fjöllin og [[meginlandsloftslag]] í austurhluta landsins. Meðalhitastig er -2&nbsp;°C í Janúar og 21&nbsp;°C í Júlí. Meðal[[úrkoma]] er 1.000 mm við strendurnar en svo 3.500 mm í Ölpunum, 800 mm í suðvestri og 1.400 mm á miðju landi. Fyrstu landfræðilegu svæðisskiptingar Slóveníu voru þróaðar af landfræðingunum [[Anton Melik]] (1935-1936) og [[Svetozar Ilešič]] (1968). Nýrri svæðisskipting sem [[Ivan Gams]] lagði til skiptir Slóveníu upp í eftirfarandi yfirsvæði: * [[Alparnir]] (''visokogorske Alpe'') * Hæðir við rætur Alpanna (''predalpsko hribovje'') * [[Ljúbljanadalurinn]] (''Ljubljanska kotlina'') * Miðjarðarhafsundirlendi Slóveníu (''submediteranska - primorska Slovenija'') * [[Dínarísku Alparnir|Dínaríska]] [[karst]]landslagið í Innri-Slóveníu (''dinarski kras notranje Slovenije'') * Pannóníuundirlendi Slóveníu (''subpanononska Slovenija'') Samkvæmt nýrri landfræðilegum skiptingum skiptist landið í fjögur yfirsvæði. Þau eru Alpasvæðið, Miðjarðarhafssvæðið, Dínaríska svæðið og Pannoníska svæðið. Svæðin eru skilgreind út frá hæð og loftslagi (meginlandsloftslag, alpaloftsslag og miðjarðarhafsloftslag), en ekki eru glögg skil á milli þeirra. Þessum yfirsvæðum er svo skipt í mörg og fjölbreytt undirsvæði. Ríkjandi þáttur í skilgreiningu þeirra er jarðfræðileg samsetning og hæð landsins. == Stjórnmál == [[Mynd:Presidential_Palace._Ljubljana.jpg|thumb|right|Forsetahöllin og aðsetur ríkisstjórnarinnar í Ljúbljana.]] Slóvenía er [[fjölflokkakerfi|fjölflokka]] [[þingræði]]. [[Þjóðhöfðingi]] Slóveníu er [[forseti Slóveníu|forseti landsins]] sem er kjörinn í lýðræðislegum kosningum á fimm ára fresti og gegnir mikilvægu hlutverki sem sameiningartákn.<ref name="Furtlehner">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=uQafEg3TQJUC&pg=PA126 |title=Compliance in the Enlarged European Union: Living Rights Or Dead Letters? |editor1-first=Gerda |editor1-last=Falkner |editor2-first=Oliver |editor2-last=Treib |editor3-first=Elizabeth |editor3-last=Holzleithner |publisher=Ashgate Publishing, Ltd |year=2008 |isbn=978-0-7546-7509-9 |pages=126–127 |chapter=Slovenia |first=Petra |last=Furtlehner}}</ref> Forsetinn er jafnframt æðsti maður [[Slóveníuher|hers Slóveníu]].<ref>{{cite encyclopedia |url=https://books.google.com/books?id=M3A-xgf1yM4C&pg=PA832 |work=Encyclopedia of World Constitutions |editor-first=Gerhard |editor-last=Robbers |article=Slovenia |first=Lovro |last=Šturm |title=The President of the Republic |year=2006 |publisher=Infobase Publishing |isbn=978-0-8160-6078-8 |page=832}}</ref> [[Forsætisráðherra Slóveníu|Forsætisráðherra]] fer fyrir framkvæmdarvaldinu ásamt stjórnarráði ráðherra, sem kjörnir eru af þinginu.<ref name="Borak2004"/> Slóvenska þingið er [[tvískipt þing|tvískipt]]. Það samanstendur af þjóðþinginu (''Državni zbor'') og þjóðarráðinu (''Državni svet''). Þjóðþingið samanstendur af 90 sætum. 88 sæti eru skipuð fulltrúum sem eru kjörnir með [[hlutfallskosning]]u. Tvö sæti eru frátekin fyrir innfæddu ungversku og ítölsku minnihlutahópana.<ref name="Prunk2007">{{cite book |url=https://books.google.com/books?id=dzAWAQAAMAAJ |title=Facts about Slovenia |first1=Janko |last1=Prunk |first2=Jernej |last2=Pikalo |first3=Marko |last3=Milosavljevič |year=2007 |publisher=Government Communication Office, Government of the Republic of Slovenia |isbn=978-961-6435-45-1 |page=23}}</ref> Þjóðarráðið hefur 40 sæti, sem samanstendur af fulltrúum hagsmunahópa á sviði velferðar, hagkerfis, fagmanna og sérhópa. Þingkosningar eru á fjögurra ára fresti, en þjóðarráðskosningar eru haldnar með óbeinum hætti á fimm ára fresti. === Stjórnsýslueiningar === Einu formlegu stjórnsýslueiningar landsins eru sveitarfélögin (''občine'') sem eru 212 talsins. Fyrir hverju sveitarfélagi fer sveitarstjóri (''župan'') sem er kosinn til fjögurra ára í senn, og sveitarstjórnir (''občinski svet''). Í flestum sveitarfélögum er bæjarráðið kosið með hlutfallskosningu, en í nokkrum minni sveitarfélögum er notast við [[meirihlutakosning]]u. Sveitarstjórinn skipar formann bæjarráðs.<ref name="www2.gov.si">{{cite web|url=http://www2.gov.si/zak/Zak_vel.nsf/0/660b7ab7cbd45736c125662d0037c142?OpenDocument |title=Sprejet zakon |publisher=.gov.si |date=13 July 2000 |access-date=2 June 2012}}</ref> [[Celje]], [[Koper]], [[Kranj]], [[Ljubljana]], [[Maribor]], [[Murska Sobota]], [[Nova Gorica]], [[Novo Mesto]], [[Ptuj]], [[Slovenj Gradec]] og [[Velenje]] teljast til bæjarfélaga (þéttbýlis). ==== Söguleg skipting ==== [[Mynd:Slo regions marked3.jpg|thumb|right|250px|Slóvenía er skipt, samkvæmt hefð, í átta svæði.]] Eins og gefið er upp í ''Enciklopedija Slovenije'' (Alfræðirit Slóveníu) eru hefðbundin landsvæði Slóveníu byggð á gamalli skiptingu Slóveníu í fjögur krúnulönd Habsborgara (Carniola, Carinthia, Styria og Littoral), og svæði þeirra eru: * [[Efri-Carniola]] (''Gorenjska'') (Merkt á kortinu sem U.C.) * [[Styria]] (''Štajerska'') (S) * [[Transmuraland]] (''Prekmurje'') (T) * [[Carinthia]] (''Koroška'') (C) * [[Innri-Carniola]] (''Notranjska'') (I.C.) * [[Neðri-Carniola]] (''Dolenjska'') (L.C.) * [[Goriška]] (G) * [[Slóvenska Istría]] (''Slovenska Istra'') (L) Síðustu tvö svæðin eru yfirleitt talin saman sem strandsvæðið (''Littoral'' eða ''Primorska''). Hvíta-Carniola (''Bela krajina''), sem er hluti Neðri-Carniolu, er yfirleitt talið sem hluti sérstaks svæðis. ==== Tölfræðileg skipting ==== [[Mynd:Slovenia Regions.png|thumb|right|400px|Slóveníu skipt í tólf svæði .]] Slóveníu er, frá og með [[maí]] [[2005]] skipt í tólf svæði vegna lagalegra og tölfræðilegra álitaefna. {| |- valign="top" | <!--column 1--> {| | 1 || {{kortaskýring|#C4FFC4|'''Gorenjska'''}} </tr> | 2 || {{kortaskýring|#B9B9FF|'''Goriška'''}} </tr> | 3 || {{kortaskýring|#FFC5C5|'''Jugovzhodna Slovenija'''}} </tr> | 4 || {{kortaskýring|#FFC8FF|'''Koroška'''}} </tr> | 5 || {{kortaskýring|#FFFFC9|'''Notranjsko-kraška'''}} </tr> | 6 || {{kortaskýring|#BDFFFF|'''[[Obalno-kraška]]'''}} </tr> |} | <!--column 2--> {| |align="right"| 7 || {{kortaskýring|#D1A4A4|'''Osrednjeslovenska'''}} </tr> |align="right"| 8 || {{kortaskýring|#AED6AE|'''Podravska'''}} </tr> |align="right"| 9 || {{kortaskýring|#C5C5E2|'''Pomurska'''}} </tr> | 10 || {{kortaskýring|#DBB6DB|'''Savinjska'''}} </tr> | 11 || {{kortaskýring|#DFDFBF|'''Spodnjeposavska'''}} </tr> | 12 || {{kortaskýring|#B3D9D9|'''Zasavska'''}} |} |} Verið er að undirbúa nýja skiptingu landsins í á bilinu 12-14 svæði. Þó getur hugsast að þessi tólf svæði haldi sér. Eftir á að opinbera tillögur þess efnis. Að því loknu verður málið rætt á þingi. == Efnahagslíf == Slóvenía er hátekjuland ($23,250 árið 2006), með hæstu [[verg landsframleiðsla|vergu landsframleiðslu]] af þem löndum sem nýlega gengu inn í ESB eða um 90% af meðaltali innan Evrópu. [[Verðbólga]] hefur minnkað mikið undanfarið og er nú um meðaltal innan Evrópu. [[Hagvöxtur]] hefur verið mikill síðustu ár (5.2% fyrstu 9 mánuði 2006, 4.0% árið 2005, 4.4% árið 2004, áætlaður 4.8% 2007), eftir að hafa verið aðeins 2.7% 2003 áður en landið gekk inn í ESB. Landið var það fyrsta af nýju Evrópusambandslöndunum til að taka upp [[evra|evru]] árið 2007. Það hefur verið hluti af [[Efnahags- og framfarastofnunin]]ni frá 2010..<ref name="VE2012-03-15">{{cite web |url=http://dunaj.veleposlanistvo.si/index.php?id=4035&L=1 |title=Osnovni gospodarski podatki o Sloveniji |language=sl |publisher=Embassy of the Republic of Slovenia Vienna |access-date=15 March 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120618170200/http://dunaj.veleposlanistvo.si/index.php?id=4035&L=1 |archive-date=18 June 2012}}</ref><ref>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=1mwG3haSo_cC&pg=PA27 |chapter=Eastern Europe |title=Nations and Government: Comparative Politics in Regional Perspective |first=Thomas |last=M. Magstadt |edition=6th |year=2010 |isbn=978-0-495-91528-7 |publisher=Cengage Learning |page=27}}</ref> Efnahagsþróun er mjög ólík milli héraða.<ref name="bslo">[http://webcache.googleusercontent.com/search?q=cache:6Y8OGV0Oc5IJ:https://www.bsi.si/library/includes/datoteka.asp%3FDatotekaId%3D4696+&cd=1&hl=de&ct=clnk&gl=de "Regional Disparities in Slovenia 2/12"]; sótt 8. apríl 2015.</ref> Frá síðustu aldamótum hafa bankar, símafyrirtæki og opinber þjónustufyrirtæki verið einkavædd. Höft á erlenda fjárfestingu hafa verið afnumin og gert er ráð fyrir að áhugi á erlendri fjárfestingu muni aukast næstu ár. == Íbúar == [[File:Population density in Slovenia.png|350px|thumb|Íbúaþéttleiki í Slóveníu eftir [[sveitarfélög Slóveníu|sveitarfélögum]] sem sýnir greinilega þéttbýlustu landsvæðin Ljúbljana og Kranj (miðju), Maribor (norðaustri) og Slóvensku Istríu (suðvestri).]] Íbúar Slóveníu eru um 2 milljónir talsins. Þéttleiki byggðar er 101 íbúar á ferkílómetra sem er með því minnsta sem gerist innan Evrópu (samanborið við til dæmis 402 í Hollandi og 195 á Ítalíu). Tölfræðihéraðið Karníóla-Karst er dreifbýlast en Mið-Slóvenía þéttbýlust. <ref>{{cite web |url=http://www.stat.si/letopis/2010/30_10/30-09-10.htm |title=30.9 Gostota naseljenosti 1.7 – Population Density, 1 July |publisher=Stat.si |access-date=25 November 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130826070232/http://www.stat.si/letopis/2010/30_10/30-09-10.htm |archive-date=26 August 2013 |url-status=dead }}</ref> Slóvenía er á meðal þeirra Evrópulanda þar sem þjóðin eldist hvað örast, sem stafar af lágri fæðingartíðni og auknum lífslíkum.<ref>{{cite news |url=https://www.delo.si/zgodbe/delo2020/demografski-preobrat-tiha-revolucija-med-nami.html |title=Demografski preobrat: tiha revolucija med nami |language=sl |date=20 June 2011 |first=Milena |last=Zupanič |newspaper=Delo.si |publisher=Delo, d. d. |issn=1854-6544 |archive-date=12 apríl 2026 |access-date=30 mars 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20260412215338/https://www.delo.si/zgodbe/delo2020/demografski-preobrat-tiha-revolucija-med-nami.html |url-status=dead }}</ref> Næstum allir íbúar Slóveníu yfir 64 ára aldri eru komnir á eftirlaun, bæði karlar og konur.<ref name="Hoff2011">{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=vmAQ_cwR14oC&pg=PA118 |title=Population Ageing in Central and Eastern Europe: Societal and Policy Implications |chapter=Population Ageing in Slovenia and Social Support Networks of Older People |pages=118–119 |editor-first=Andreas |editor-last=Hoff |first1=Valentina |last1=Hlebec |first2=Milivoja |last2=Šircelj |publisher=Ashgate Publishing, Ltd. |date=September 2011 |isbn=978-0-7546-7828-1}}</ref> Hópur vinnandi fólks fer því minnkandi þrátt fyrir aðflutning.<ref>{{cite book |chapter-url=https://books.google.com/books?id=OgBaG-NB9hMC&pg=PA34 |title=Slovenia |chapter=Strong Growth but an Ageing Workforce |page=34 |publisher=OECD Publishing |date=July 2009 |isbn=978-92-64-06894-0}}</ref> Tillaga um að hækka eftirlaunaaldurinn úr því sem nú er (57 ár fyrir konur og 58 ár fyrir karla) var fellt í þjóðaratkvæðagreiðslu í júní 2011.<ref name="CNBC2012-01-23">{{cite news |url=https://www.cnbc.com/id/46010334/Countries_With_Aging_Populations?slide=3 |title=Countries with Aging Populations |work=CNBC |date=23 January 2012 |first=Rajeshni |last=Naidu-Ghelani |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130223035533/http://www.cnbc.com/id/46010334/Countries_With_Aging_Populations?slide=3 |archive-date=23 February 2013}}</ref> Töluverður munur er á lífslíkum karla (78,2 ár) og kvenna (84 ár).<ref>{{Cite web|url=http://data.oecd.org/healthstat/life-expectancy-at-birth.htm|title=Health status – Life expectancy at birth – OECD Data|website=theOECD|access-date=23 September 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190811172303/https://data.oecd.org/healthstat/life-expectancy-at-birth.htm|archive-date=11 August 2019|url-status=dead}}</ref> [[Fæðingartíðni]] árið 2014 var metin á 1,33 börn á konu, sem er nokkuð undir jafnvægishlutfallinu 2,1.<ref>{{cite web| url = https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovenia/| title = The World Factbook| access-date = 2022-08-07| archive-date = 2021-01-09| archive-url = https://web.archive.org/web/20210109194253/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/slovenia/| url-status = dead}}</ref> Meirihluti barna (58,6% árið 2016) fæðist utan hjónabands.<ref>{{cite web|url=http://www.stat.si/StatWeb/en/News/Index/6768|title=Births, Slovenia, 2016|website=Stat.si|access-date=3 August 2017|archive-date=29 desember 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211229090746/https://www.stat.si/StatWeb/en/News/Index/6768|url-status=dead}}</ref> Árið 2009 var [[Listi yfir lönd eftir tíðni sjálfsmorða|tíðni sjálfsmorða]] í Slóveníu 22 á 100.000 íbúa á ári, sem er með því mesta sem gerist í Evrópu.<ref name="stat2009suicide">{{cite web |url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3380 |title=World Suicide Prevention Day 2010 |publisher=Statistical Office of the Republic of Slovenia |date=8 September 2010 |access-date=14 September 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101113165716/http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=3380 |archive-date=13 November 2010 |url-status=dead }}</ref> Frá 2000 til 2010 hafði þessi tíðni samt lækkað um 30%. Töluverður munur er á kynjum og landsvæðum.<ref>{{cite web |url=http://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=4162 |title=World Suicide Prevention Day 2011 |date=8 September 2011 |publisher=Statistical Office of the Republic of Slovenia |access-date=7 ágúst 2022 |archive-date=16 nóvember 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141116001339/https://www.stat.si/eng/novica_prikazi.aspx?id=4162 |url-status=dead }}</ref> == Menning == [[Mynd:Kozolec_Velika_Strmica.jpg|thumb|right|Heyþurrkhjallur í Slóveníu.]] Meðal þekktustu fulltrúa slóvenskrar menningar á heimsvísu eru hljómsveitin [[Laibach]] og heimspekingurinn [[Slavoj Žižek]]. Varðveittar sögulegar byggingar í Slóveníu eru meðal annars 2.500 kirkjur, 1.000 kastalar, rústir og herragarðar, býli og sérstakar byggingar til heyþurrkunar sem nefnast ''kozolci''.<ref>{{Cite book|last1=Planet|first1=Lonely|url=https://books.google.com/books?id=R4RADAAAQBAJ&pg=PT498|title=Lonely Planet Slovenia|last2=Bain|first2=Carolyn|last3=Fallon|first3=Steve|date=1 May 2016|publisher=Lonely Planet|isbn=978-1-76034-148-0|pages=498|language=en}}</ref> Fjórir staðir í Slóveníu eru á [[heimsminjaskrá UNESCO]]. [[Škocjan-hellar]] og [[karst]]landslagið þar í kring eru verndað svæði.<ref>{{Cite web|title=Škocjan Caves mark 30th anniversary of UNESCO listing|url=http://www.sloveniatimes.com/skocjan-caves-mark-30th-anniversary-of-unesco-listing|website=The Slovenia Times|date=26 November 2016|access-date=21 May 2020|archive-date=19 maí 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210519004628/https://sloveniatimes.com/skocjan-caves-mark-30th-anniversary-of-unesco-listing/|url-status=dead}}</ref> Gömlu skógarnir í kringum [[Goteniški Snežnik]] og [[Kočevski Rog]] í suðausturhluta landsins eru líka friðaðir. [[Idrija-kvikasilfursnámurnar]] eru á listanum og líka forsögulegu [[stauraþorp]]in í [[Ljúbljanamerski]].<ref>{{cite journal |last1=Budja |first1=Mihael |last2=Mlekuz |first2=Dimitrij |s2cid=140165952 |title=Lake or Floodplain? Mid-Holocene Settlement Patterns and the Landscape Dynamic of the Izica Floodplain (Ljubljana Marsh, Slovenia) |journal=The Holocene |date=2010 |volume=20 |issue=8 |page=1269 |doi=10.1177/0959683610371998|bibcode=2010Holoc..20.1269B }}</ref> Einn mest ljósmyndaði staður landsins eru byggingarnar á [[Bledeyja|Bledeyju]]. Kastalinn er safn og veitingastaður. Í nágrenni [[Postonja]] er [[Predjamakastali]] hálffalinn í helli. Á söfnum í Ljúbljana og annars staðar má sjá einstakar minjar eins og [[Divje Babe-flautan|Divje Babe-flautuna]] og [[hjólið frá Ljúbljanamerski]] sem er talið elsta varðveitta [[hjól]] heims. Í Ljúbljana er að finna arkitektúr frá tímum [[barokk]]sins og [[Art Nouveau]] auk samtímabyggingarlistar. Nýstárlegar gönguleiðir og brýr í Ljúbljana eftir slóvenska arkitektinn [[Jože Plečnik]] eru eitt af því eftirtektarverðasta við borgina. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.slovenia.si/ Slovenia.si Opinber vefgátt] * [http://www.vlada.si/en/ Vefur ríkisstjórnar Slóveníu] * [http://www.sloveniatimes.com Slovenia Times: slóvenskt dagblað á ensku] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011002229/http://www.sloveniatimes.com/ |date=2007-10-11 }} {{Evrópa}} {{Evrópusambandið}} {{Evrópuráðið}} {{Efnahags- og framfarastofnunin}} [[Flokkur:Slóvenía| ]] dt8y3x2ygjtxebqe2sldyc38lm83qsh 0 5320 1981686 1901736 2026-10-04T16:10:27Z Akigka 183 1981686 wikitext text/x-wiki [[Mynd:17-08-05-Gullfoss-RalfR-DSC_2857.jpg|thumb|right|Bílastæði við Gullfoss árið 2017.]] [[Mynd:NF-48(Iceland).jpg|thumb|right|Lundabúð.]] [[Mynd:South, Iceland - panoramio - Javier G. R. (3).jpg|thumb|right|Göngufólk á Laugaveginum.]] [[Mynd:Grundarfjörður is a popular stop for cruise ships.jpg|thumb|right|Skemmtiferðaskip í Grundarfirði.]] '''Ferðaþjónusta á Íslandi''' er ört vaxandi [[atvinna|atvinnugrein]] sem hefur öðlast aukið mikilvægi undanfarin ár. Árið [[2002]] var [[ferðaþjónusta]] næstmikilvægasta [[útflutningur|útflutningsgreinin]] á [[Ísland]]i á eftir [[sjávarútvegur|sjávarútvegi]] og árið 2017 hafði hún tekið fram úr útflutningi sjávarafurða og var orðin mikilvægasta útflutningsgrein landsins. Heimsóknum erlendra [[ferðamaður|ferðamanna]] til Íslands fjölgaði lengi eftir [[veldisfall]]i. Þótt fáir sæki landið heim í samanburði við önnur [[Evrópa|Evrópulönd]] er hlutfall ferðafólks hátt miðað við íbúafjölda. Árið 2022 var fjöldi erlendra ferðamanna 2,1 milljón. Til samanburðar komu rétt rúmlega 300 þúsund erlendir gestir til landsins um Keflavíkurflugvöll árið 2003. Samkvæmt [[Hagstofa Íslands|Hagstofu Íslands]] var hlutur ferðaþjónustu í vergri landsframleiðslu 7,4% árið 2022<ref>{{vefheimild|url=https://hagstofa.is/talnaefni/atvinnuvegir/ferdathjonusta/ferdathjonustureikningar/|titill=Ferðaþjónustureikningar|vefsíða=hagstofa.is|skoðað=1.7.2023}}</ref> og hlutfall af útflutningstekjum 23%.<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Efnahagur/Efnahagur__utanrikisverslun__3_voruthjonusta__voruthjonusta/UTA05003.px/table/tableViewLayout2/|titill=Valdir liðir útflutnings vöru og þjónustu|vefsíða=hagstofa.is|skoðað=1.7.2023}}</ref> Árið 2020 voru fyrirtæki í einkennandi greinum ferðaþjónustu á Íslandi rúmlega 4 þúsund talsins og hlutfall mannafla starfandi í þessum geira 11%. Árið 2022 var ársvelta ferðaþjónustufyrirtækja 750 milljarðar króna. Ferðaþjónustan átti stóran þátt í endurreisn íslensks efnahagslífs eftir [[Bankahrunið]] 2008. Hún varð að sama skapi fyrir miklu áfalli í [[Kórónaveirufaraldurinn 2019-2021|Kórónaveirufaraldrinum 2019-2021]]. Hinn mikli vöxtur greinarinnar á stuttum tíma hefur leitt til ásakana um neikvæð [[ruðningsáhrif]] á aðrar atvinnugreinar, þar sem aukin eftirspurn eftir mannafla í ferðaþjónustu hafi leitt til [[verðbólga|verðbólgu]] og aukinnar eftirspurnar á fasteignamarkaði.<ref>{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232464949d/f/skodanir|titill=„Á­þreif­an­leg ruðn­ings­á­hrif“ vegna uppgangs í ferð­a­þjón­ust­u|höfundur=Helgi Vífill Júlíusson|dags=20.9.2023|vefsíða=Viðskiptablaðið}}</ref><ref>{{vefheimild|url=https://www.dv.is/eyjan/2023/03/16/johannes-thor-segir-rangt-ad-kenna-ferdathjonustunni-um-verdhaekkanir-husnaedismarkadi/|titill=Jóhannes Þór segir rangt að kenna ferðaþjónustunni um verðhækkanir á húsnæðismarkaði|vefsíða=DV|dags=16.3.2023}}</ref> Bent hefur verið á að hlutfall íbúða í Reykjavík í skammtímaleigu í gegnum veffyrirtæki eins og [[Airbnb]] er margfalt hærra en í öðrum evrópskum höfuðborgum.<ref>{{vefheimild|url=https://samstodin.is/2022/10/tolf-sinnum-fleiri-airbnb-ibudir-i-reykjavik-en-i-stokkholmi/|titill=Tólf sinnum fleiri Airbnb íbúðir í Reykjavík en í Stokkhólmi|höfundur=Guðmundur Hrafn Arngrímsson|dags=31.10.2022|vefsíða=Samstöðin}}</ref> Þessi mikli vöxtur hefur líka valdið áhyggjum af því að uppbygging innviða haldi ekki í við hann, sem geti leitt til [[slys]]ahættu og hættu á að náttúruperlur skemmist vegna of mikils ágangs.<ref>{{cite report|title=Skýrsla ferðamála-, iðnaðar-, og nýsköpunarráðherra um þolmörk ferðamennsku|publisher=Alþingi|series=148. löggjafarþing 2017-2018|url=https://www.althingi.is/altext/pdf/148/s/0717.pdf}}</ref> Helstu greinar ferðaþjónustu á Íslandi eru [[náttúrutengd ferðaþjónusta]], [[ævintýraferðamennska]] og [[menningartengd ferðaþjónusta]] auk ýmissar starfsemi í kringum [[námsferð]]ir, [[viðskiptaferð]]ir, [[ráðstefnuferð]]ir, [[tónleikaferð]]ir, komur [[skemmtiferðaskip]]a, og þar fram eftir götunum. Nýjar greinar ferðaþjónustu sem hafa rutt sér til rúms á 21. öld eru [[kvikmyndaferðamennska]] og [[hinsegin ferðaþjónusta]]. Helstu áfangastaðir ferðafólks á Íslandi eru meðal annars [[Reykjavík]], [[Þingvellir]], [[Gullfoss]], [[Geysir]], [[Jökulsárlón]], [[Bláa lónið]], [[Skógar]], [[Skaftafell]] og [[Ásbyrgi]]. [[Gullni hringurinn]] á Suðurlandi og [[Demantshringurinn]] á Norðurlandi eru þekktar ferðaleiðir sem tengja saman nokkrar náttúruperlur. Aukin umferð til staða eins og [[Kirkjufell]]s, [[Seljalandsfoss]], [[Sólheimasandur|Sólheimasands]] og [[Reynisfjara|Reynisfjöru]] hefur valdið vandræðum þar sem innviði vantar og [[Dauðsföll ferðamanna á Íslandi vegna slysfara|alvarleg slys hafa orðið á ferðafólki á þessum stöðum]]. [[Ferðafélag Íslands]] er elsta [[ferðafélag]] landsins, stofnað árið 1927. Meðal stærstu ferðaþjónustufyrirtækja á Íslandi eru opinbera hlutafélagið [[Isavia]], flugfélagið [[Icelandair]], rútufyrirtækin [[Hópbílar]] og [[Reykjavík Excursions]], [[Bílaleiga Akureyrar]], hótelkeðjan [[Center Hotels]], afþreyingarfyrirtækið [[Bláa lónið]], smásöluverslanir [[Nordic Store]] og [[Icewear]], og fleiri. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://www.ferdamalastofa.is Ferðamálastofa] * [https://visiticeland.com Opinber ferðavefur] [[Flokkur:Ferðaþjónusta á Íslandi| ]] [[Flokkur:Ferðamennska á Íslandi]] cruvb2885qvatal59hgouulihyhxygj 0 6681 1981713 1981433 2026-10-04T18:39:36Z Akigka 183 1981713 wikitext text/x-wiki {{Fyrir|höfuðborg landsins|Brasilía (borg)}} {{Land | nafn = Sambandslýðveldið Brasilía | nafn_á_frummáli = República Federativa do Brasil | nafn_í_eignarfalli = Brasilíu | fáni = Flag of Brazil.svg | skjaldarmerki = Coat of arms of Brazil.svg | kjörorð = Ordem e Progresso | kjörorð_tungumál = portúgalska | kjörorð_þýðing = Regla og framfarir | staðsetningarkort = BRA orthographic.svg | tungumál = [[Portúgalska]] | höfuðborg = [[Brasilía (borg)|Brasilía]]<br /> | stjórnarfar = [[Forsetaræði]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Brasilíu|Forseti]] | nafn_leiðtoga1 = [[Luiz Inácio Lula da Silva]] | titill_leiðtoga2 = [[Varaforseti Brasilía|Varaforseti]] | nafn_leiðtoga2 = [[Geraldo Alckmin]] | staða = Sjálfstæði | staða_athugasemd = frá [[Portúgal]] | atburður1 = Yfirlýst | dagsetning1 = 7. september 1822 | atburður2 = Viðurkennt | dagsetning2 = 29. ágúst 1825 | atburður3 = Lýðveldi | dagsetning3 = 15. nóvember 1889 | flatarmál = 8.510.346 | hlutfall_vatns = 0,65 | stærðarsæti = 5 | fólksfjöldi = 214.211.951 | mannfjöldaár = 2026 | mannfjöldasæti = 7 | íbúar_á_ferkílómetra = 24 | VLF = 5.230 | VLF_sæti = 8 | VLF_ár = 2026 | VLF_á_mann = 24.428 | VLF_á_mann_sæti = 82 | VÞL = {{hækkun}} 0.786 | VÞL_sæti = 84 | VÞL_ár = 2023 | gjaldmiðill = [[brasilískur ríal|ríal]] | tímabelti = [[UTC-2]] til [[UTC-5]] | þjóðsöngur = [[Hino Nacional Brasileiro]] | tld = br | símakóði = 55 }} '''Brasilía''' ([[portúgalska]]: ''Brasil''), opinberlega '''Sambandslýðveldið Brasilía''' (portúgalska: ''República Federativa do Brasil''), er stærsta og fjölmennasta land [[Suður-Ameríka|Suður-Ameríku]] og hið fimmta stærsta í heiminum bæði að flatarmáli og fólksfjölda. Landið er 8.514.877 km² að flatamáli og teygir sig frá ströndum [[Atlantshaf]]sins að rótum [[Andesfjöll|Andesfjalla]] og innan landamæra þess er megnið af [[Amasónfrumskógurinn|Amasónregnskóginum]], stærsta regnskógi heims, en einnig víðáttumikil [[landbúnaður|landbúnaðarsvæði]]. Brasilía er [[sambandsríki]] 26 fylkja og eins alríkisumdæmis þar sem höfuðborgin [[Brasilía (borg)|Brasilía]] er staðsett. Fjölmennasta borg landsins er [[São Paulo]] og sú næstfjölmennasta er [[Rio de Janeiro]]. Brasilía er fjölmennasta [[portúgalska|portúgölskumælandi]] land heims og eina landið í [[Ameríka|Ameríku]] þar sem portúgalska er [[opinbert tungumál]]. Strandlengja Brasilíu við Atlantshaf í austri er 7367 km löng. Landið nær yfir um helming landsvæðis Suður-Ameríku. Brasilía á landamæri að öllum öðrum ríkjum á meginlandi álfunnar, nema [[Ekvador]] og [[Síle]]. Landslag í Brasilíu er mjög fjölbreytt og nær yfir [[hitabelti]] og hlýtempruð belti, með [[votlendi]], [[gresja|gresjum]], [[háslétta|hásléttum]] og [[fjall|fjöllum]]. Megnið af vatnasviði [[Amasónfljót]]s er innan landamæra Brasilíu. Þar er mjög fjölbreytt dýralíf, fjölbreytt [[vistkerfi]], miklar náttúruauðlindir og mörg [[náttúruverndarsvæði]]. Brasilía situr efst á lista yfir lönd eftir [[líffjölbreytni]]. Staða umhverfismála í Brasilíu, þar á meðal hnignun náttúrulegs umhverfis og [[skógeyðing]], er talin hafa miklar afleiðingar fyrir [[loftslagsbreytingar]] og minnkandi líffjölbreytni á heimsvísu. == Heiti == Heitið „Brasilía“ er líklega dregið af portúgalska orðinu yfir [[brasilíutré]] sem einu sinni óx um allt við strönd Brasilíu.<ref name="Fausto1999">{{Cite book |last=Fausto |first=Boris |url=https://archive.org/details/concisehistoryof00faus |title=A Concise History of Brazil |publisher=Cambridge University Press |year=1999 |isbn=978-0-521-56526-4 |page=[https://archive.org/details/concisehistoryof00faus/page/9 9] |url-access=registration}}</ref> Tréð nefnist {{lang|pt|pau-brasil}} á portúgölsku, þar sem orðið {{lang|pt|brasil}} er almennt túlkað sem „rautt eins og glóð“, frá orðinu {{lang|pt|brasa}} „glóð“ og endingunni {{lang|pt|-il}} (frá {{lang|la|-iculum}} eða {{lang|la|-ilium}}).<ref name="Vincent2003">{{Cite book |last=Jon S. Vincent. |url=https://archive.org/details/culturecustomsof0000vinc |title=Culture and Customs of Brazil |publisher=Greenwood Publishing Group |year=2003 |isbn=978-0-313-30495-8 |page=[https://archive.org/details/culturecustomsof0000vinc/page/36 36] |url-access=registration}}</ref> Til eru kenningar um að þetta sé í raun alþýðuskýring á orði yfir rauðvið sem sé upprunnið í arabískum eða asískum málum.<ref>{{Cite web |url=https://www.etymonline.com/word/Brazil#etymonline_v_17075 |title=Brazil &#124; Etymology of the name Brazil by etymonline |access-date=24 March 2024 |archive-date=24 March 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240324183937/https://www.etymonline.com/word/Brazil#etymonline_v_17075 |url-status=live }}</ref> Brasilíutré gefur djúprauðan lit og var því verðmætt í evrópskum klæðaiðnaði. Það var fyrsta afurðin frá Brasiliu sem var hagnýtt í stórum stíl.<ref name="Tucker2007">{{Cite book |last=Richard P. Tucker |url=https://books.google.com/books?id=2V2q30BdEJ8C&pg=PA186 |title=Insatiable Appetite: The Ecological Degradation of the Tropical World |publisher=University of Michigan |year=2007 |isbn=978-0-7425-5365-1 |page=186 |access-date=16 June 2015 |archive-date=29 November 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231129183601/https://books.google.com/books?id=2V2q30BdEJ8C&pg=PA186#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> Alla 16. öldina felldu [[frumbyggjar Brasilíu]] (aðallega [[Túpíar]]) mikið magn af brasilíutré til að selja evrópskum kaupmönnum fyrir neysluvörur.<ref name="Lee2011">{{Cite book |last=Wayne E. Lee |url=https://books.google.com/books?id=xatMrooibacC&pg=PA196 |title=Empires and Indigenes: Intercultural Alliance, Imperial Expansion, and Warfare in the Early Modern World |publisher=NYU Press |year=2011 |isbn=978-0-8147-6527-2 |page=196 |access-date=16 June 2015 |archive-date=15 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215221303/https://books.google.com/books?id=xatMrooibacC&pg=PA196#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> Í portúgölskum skjölum var landið upphaflega nefnt „land hins helga kross“ ({{lang|pt|Terra da Santa Cruz}}),<ref name="Corporation1880">{{Cite magazine |last=Daly |first=Charles P. |year=1880 |title=Maps and Map-making Before Mercator |url=https://books.google.com/books?id=hiQDAAAAMBAJ&pg=PA493 |magazine=[[The Popular Science Monthly]] |publisher=Bonnier Corporation |at=473–495, see page 493 |issn=0161-7370 |access-date=16 June 2015 |archive-date=15 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215221315/https://books.google.com/books?id=hiQDAAAAMBAJ&pg=PA493#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> en evrópskir sjómenn og kaupmenn kölluðu það „land brasilíutrésins“ ({{lang|pt|Terra do Brasil}}) út af versluninni með brasilíuvið.<ref name="Léry1990">{{Cite book |last=Jean de Léry |url=https://books.google.com/books?id=F8qqKoCSWVkC&pg=PA242 |title=History of a Voyage to the Land of Brazil, Otherwise Called America |publisher=University of California Press |year=1990 |isbn=978-0-520-91380-6 |page=242 |access-date=16 June 2015 |archive-date=15 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215221327/https://books.google.com/books?id=F8qqKoCSWVkC&pg=PA242#v=onepage&q&f=false |url-status=live }}</ref> Þetta heiti tók smám saman yfir í stað opinbera heitisins. Sumir sjómenn kölluðu það líka „land páfagauka“.<ref name="Sokolow2003">{{Cite book |last=Jayme A. Sokolow. |url=https://books.google.com/books?id=ytghV9q6v3cC&pg=PA84 |title=The Great Encounter: Native Peoples and European Settlers in the Americas, 1492–1800 |publisher=M.E. Sharpe |year=2003 |isbn=978-0-7656-0982-3 |page=84 |access-date=16 June 2015 |archive-date=15 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215221351/https://books.google.com/books?id=ytghV9q6v3cC&pg=PA84#v=onepage&q&f=false |url-status=live}}</ref> Í [[gvaraní]] heitir Brasilía {{lang|gn|Pindorama}} sem merkir „land pálmatrjáa“.<ref name="Herrera-Sobek2012">{{Cite book |last=Maria Herrera-Sobek |url=https://books.google.com/books?id=lY-tY62V1FIC&pg=PA155 |title=Celebrating Latino Folklore |publisher=ABC-CLIO |year=2012 |isbn=978-0-313-34340-7 |page=155 |access-date=16 June 2015 |archive-date=15 February 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240215221353/https://books.google.com/books?id=lY-tY62V1FIC&pg=PA155 |url-status=live}}</ref> ==Saga== [[Frumbyggjar Ameríku|Frumbyggjar]] hafa búið á svæðinu sem nú er Brasilía í meira en 11.000 ár. Árið 1500 gerði [[Pedro Alvares Cabral]] tilkall til landsins þegar hann kom þangað með flota sínum. Fyrsta fasta búseta [[Portúgal]]a var um 1532 og [[nýlendustefna]] hófst þegar [[Jóhann 3. Portúgalskonungur]] skipti landinu í 15 sjálfstæð [[Nýlenda|nýlendusvæði]]. Þessi skipting skapaði óskipulag og deilur og því lét konungurinn svæðin lúta [[miðstýring|miðstýrðu]] valdi. Fyrstu tvær aldir á nýlendutímanum einkenndust af átökum og stríðum milli frumbyggja og Portúgala. Um miðja 16. öld var [[sykur]] orðinn mikilvægasta útflutningsvara Brasilíu og þrælar frá [[Vestur-Afríka|Vestur-Afríku]] mikilvæg innflutningsvara en þeir unnu á sykurplantekrum. Árið 1808 flutti [[Jóhann 6. Portúgalskonungur]] til Brasilíu tímabundið vegna [[Napóleonsstyrjaldirnar|Napóleonsstyrjaldanna]]. Í byrjun 19. aldar varð spenna á milli brasilískra Portúgala og stjórnvalda í Portúgal sem varð til þess að árið [[1822]] lýsti Brasilía yfir sjálfstæði og síðar var stofnað keisaradæmi með [[Dom Pedro]] sem keisara. Portúgal viðurkenndi sjálfstæði Brasilíu árið 1825. Árið 1888 var [[þrælahald]] afnumið í landinu. Ári síðar var Dom [[Pedro II]] komið frá völdum og lýðveldi stofnað. Í lok 19. aldar átti Brasilía í stríðum við nágrannaríki sín, [[Argentína|Argentínu]], [[Úrúgvæ]] og [[Paragvæ]] um áhrif og landsvæði. Stríðið við Paragvæ (1864-1870) er það mannskæðasta í sögu Suður-Ameríku. Í [[fyrri heimstyrjöld]] var Brasilía hlutlaust ríki þar til þýskir kafbátar sökktu skipum þeirra á [[Atlantshaf]]i árið 1917 en þá lýsti Brasilía yfir stríði við [[Miðveldin]]. Hlutverk Brasilíu var aðallega eftirlitshlutverk á Atlantshafi. Árið 1930 náði [[Getúlio Vargas]] völdum með aðstoð hersins. Stöðug átök og tilraunir til að taka aftur völdin frá Vargas leiddu til þess að Vargas varð einræðisherra og Estado novo tímabilið hófst þar sem stjórnvöld voru annáluð fyrir ofbeldi og kúgun. Í [[seinni heimstyrjöldin|seinni heimstyrjöld]] var Brasilía fyrst um sinn hlutlaust ríki til ársins 1942 þegar landið gekk til liðs við [[Bandamenn (seinni heimsstyrjöldin)|bandamenn]] eftir að hafa slitið diplómatísk tengsl við [[Öxulveldin]]. Eftir heimstyrjöldina vék Vargas vegna þrýstings og lýðræði var komið á. Vargas var kosinn síðar, árið 1951 en eftir stjórnarkreppu framdi hann sjálfsmorð. Lýðræði var viðkvæmt næstu áratugi og árið 1964 [[Valdaránið í Brasilíu 1964|frömdu brasilískir herforingjar valdarán]] gegn stjórn [[João Goulart]] forseta undir því yfirskyni að koma í veg fyrir að Brasilía yrði kommúnismanum að bráð. Í Brasilíu ríkti [[herforingjastjórn]] til ársins 1985 en á 9. áratugnum var lýðræði smám saman komið aftur á. [[Luiz Inácio Lula da Silva]] var forseti frá 2002 til 2010 þegar fyrsta konan, Dilma Rousseff, varð forseti. Rannsókn á peningaþvætti og spillingu í kringum ríkisrekna olíufyrirtækið [[Petrobras]] hefur tekið sinn toll í Brasilísku ríkisstjórninni. Lula da Silva var yfirheyrður vegna málsins og síðar ákærður og fangelsaður. Tugir stjórnmálamanna voru bendlaðir við málið.<ref>[http://www.ruv.is/frett/tugir-sakadir-um-spillingu-i-brasiliu Tugir sakaðir um spillingu í Brasilíu] Rúv, skoðað 12. maí, 2016.</ref> Árið 2016 var [[Dilma Rousseff|Dilmu Rousseff]] vikið úr embætti af öldungadeild þingsins. Samþykkt var að hún sæti ákæru til embættismissis fyrir spillingu. Var hún sökuð um að hafa fegrað efnahagstölur landsins fyrir kosningar. [[Michel Temer]] varaforseti tók við embætti forseta.<ref>[http://www.ruv.is/frett/forseta-brasiliu-vikid-ur-embaetti Forseta Brasilíu vikið úr embætti] Rúv. Skoðað 12. maí, 2016</ref> Árið 2014 var haldin [[Heimsmeistarakeppnin í knattspyrnu]] í Brasilíu og árið 2016 voru [[Sumarólympíuleikarnir 2016|Ólympíuleikarnir]] í Río de Janeiro. Barátta vinstri og hægri afla kristallaðist í [[Árásin á Brasilíuþing 2023|árás á brasilíska þingið árið 2023]] þegar fylgismenn íhaldsforsetans fráfarandi [[Jair Bolsonaro]] réðust þar inn. Árásin minnti á árásina á bandaríkjaþing 2020. Bolsonaro tapaði kosningum fyrir fyrrum forsetanum Lula og flutti til Bandaríkjanna. == Landfræði == === Náttúra === Lífríki Brasilíu er gríðarlega fjölbreytt og það er það ríki sem hefur flestar tegundir lífvera (bæði úr dýra- og plönturíkinu) innan sinna landamæra. Vísindamenn telja að um 9,5% allra tegunda á jörðinni finnist í landinu (T.d. 9,3% þekktra [[spendýr]]a og 16% þekktra [[fugl]]a). Af stórum spendýrum má nefna [[jagúar]] og [[fjallaljón]], [[tapír]]a, [[mauraætur]], [[letidýr]], pekkaríusvín, [[beltisdýr]], fjölmargar tegundir [[hjartardýr]]a og margar tegundir [[prímatar|prímata]]. Tegundaauðgi [[froskdýr]]a er einstæð og líklega er Brasilía líka það land heims þar sem flestar tegundir [[skordýr]]a og [[áttfætlur|áttfætlna]] lifa. Erfitt er að áætla þann fjölda skordýrategunda sem þar er að finna, en sumir fræðimenn telja að þær séu yfir 70 þúsund. <ref>[http://www.visindavefur.is/svar.php?id=5393 Hvaða dýr búa í Brasilíu og hver þeirra eru í útrýmingarhættu?] Vísindavefurinn. Skoðað 13. maí, 2016.</ref> Ein af hverjum fjórum tegundum plantna sem fundist hafa á jörðinni í Brasilíu. Þessari fjölbreytni má þakka regnskógum [[Amasónfrumskógurinn|Amason]], miklum ám og [[votlendi]]ssvæðum. Einnig eru strandskógar við ströndina og [[grasslétta|grassléttur]] í austurhluta landsins.<ref>[http://www.visindavefur.is/svar.php?id=60387 Í hvaða landi lifa flestar dýrategundir?] Vísindavefur. Skoðað 13. maí, 2016.</ref> [[Amasonfljót]]ið í Suður-Ameríku er annað lengsta vatnsfall í heimi á eftir ánni [[Níl]]. Það er vatnsmesta fljót í heimi og [[vatnasvið]] þess er það stærsta í heimi, í kringum 7 milljónir km2. Um 20% alls ferskvatns sem berst í heimshöfin með vatnsföllum kemur með Amasonfljótinu.<ref>[http://www.visindavefur.is/svar.php?id=6633 Hvað veist þú um Amasonfljótið?] Vísindavefurinn. Skoðað 13. maí, 2016.</ref> Hæsti punktur landsins er Pico da Neblina sem er 2994 metra yfir sjávarmáli. == Stjórnmál == === Stjórnsýslueiningar === [[Mynd:Congresso do Brasil.jpg|thumb|Þjóðþingið]] [[Mynd:Mapa do Brasil atualmente.png|thumb|Kort af fylkjunum.]] Brasilía skiptist í 27 fylki sem hér segir: {| class="wikitable" |- ! Nr. !! Nafn !! Lykill !! Höfuðborg |- |1. || [[Acre (fylki)|Acre]] || AC || [[Rio Branco]] |- |2. || [[Alagoas]] || AL || [[Maceió]] |- |3. || [[Amapá]] || AP || [[Macapá]] |- |4. || [[Amazonas]] || AM || [[Manaus]] |- |5. || [[Bahia]] || BA || [[Salvador]] |- |6. || [[Ceará]] || CE || [[Fortaleza]] |- |7. || [[Espírito Santo]] || ES || [[Vitória]] |- | 8. || [[Goiás]] || GO || [[Goiânia]] |- | 9. || [[Maranhão]] || MA || [[São Luís]] |- | 10. || [[Mato Grosso]] || MT || [[Cuiabá]] |- | 11. || [[Mato Grosso do Sul]] || MS || [[Campo Grande]] |- | 12. || [[Minas Gerais]] || MG || [[Belo Horizonte]] |- | 13. || [[Pará]] || PA || [[Belém]] |- | 14. || [[Paraíba]] || PB || [[João Pessoa]] |- | 15. || [[Paraná (fylki)|Paraná]] || PR || [[Curitiba]] |- | 16. || [[Pernambuco]] || PE || [[Recife]] |- | 17. || [[Piauí]] || PI || [[Teresina]] |- | 18. || [[Rio de Janeiro (fylki)|Rio de Janeiro]] || RJ || [[Rio de Janeiro]] |- | 19. || [[Rio Grande do Norte]] || RN || [[Natal]] |- | 20. || [[Rio Grande do Sul]] || RS || [[Porto Alegre]] |- | 21. || [[Rondônia]] || RO || [[Porto Velho]] |- | 22. || [[Roraima]] || RR || [[Boa Vista]] |- | 23. || [[Santa Catarina (fylki)|Santa Catarina]] || SC || [[Florianópolis]] |- | 24. || [[São Paulo (fylki)|São Paulo]] || SP || [[São Paulo]] |- | 25. || [[Sergipe]] || SE || [[Aracaju]] |- | 26. || [[Tocantins]] || TO || [[Palmas]] |- | 27. || [[Distrito Federal]] || DF || [[Brasilía (borg)|Brasilía]] |} ==Íbúar== Brasilía fimmta fjölmennasta ríki heims og hefur rúmlega 213 milljónir (2025). Tæplega helmingur íbúa Brasilíu eru hvítir, 43% eru af blönduðum uppruna hvítra og svartra, rúm 7% eru blökkumenn en 1-2% eru frumbyggjar eða fólk af asískum uppruna. Um 85% Brasilíumanna búa í þéttbýli. Stærsta borg landsins er São Paulo og næst kemur Ríó de Janeiró.<ref>[http://www.visindavefur.is/svar.php?id=18250 Hvað er Brasilía stór og hvað búa margir þar?] Vísindavefurinn. Skoðað 1. október, 2016.</ref> == Menning == [[Mynd:Heitor Villa-Lobos (c. 1922).jpg|thumb|upright|right|[[Heitor Villa-Lobos]] var einn áhrifamesti tónlistarmaður Brasilíu á 20. öldinni.]] {{Aðalgrein|Brasilísk menning}} Kjarni brasilískrar menningar er kominn úr [[Portúgölsk menning|portúgalskri menningu]] vegna sterkra tengsla Brasilíu við móðurríkið á nýlendutímanum. Portúgalar breiddu út tungu sína, portúgölsku, byggingarlist sína og [[Kaþólsk trú|kaþólska trú]]. En menning Brasilíu varð einnig fyrir sterkum áhrifum frá aðfluttu fólki frá öðrum Evrópuríkjum og [[Afríka|Afríku]] auk þess sem eftir leifir af menningu innfæddra [[Frumbyggjar Brasilíu|frumbyggja]]. Meðal annarra má nefna nýbúa frá [[Ítalía|Ítalíu]], [[Þýskaland]]i, [[Japan]] og arabalöndum, sem fluttust í stórum stíl til Suður- og Suðuaustur-Brasilíu. Áhrifa frá brasilískum frumbyggjum gætir á bæði tungu og matarhefðir Brasilíu. Þar gætir einnig áhrifa frá afrískum innflytjendum, sem einnig höfðu áhrif á brasilíska [[tónlist]], [[dans]] og [[trúarbrögð]].<ref>{{cite news |last=Freyre |first=Gilberto |title=The Afro-Brazilian experiment: African influence on Brazilian culture |publisher=UNESCO |year=1986 |url=http://findarticles.com/p/articles/mi_m1310/is_1986_May-June/ai_4375022 |accessdate=8. júní 2008 |archiveurl=https://archive.today/20120530050909/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1310/is_1986_May-June/ai_4375022/ |archivedate=2012-05-30 }}</ref> === Listasaga === [[Brasilísk list]] hefur frá því á 16. öld þróast í ólíkar áttir, meðal annars [[Barokk í Brasilíu|Barokk]], sem var ríkjandi stíll í landinu fram á 19. öldina, [[rómantík]], [[nútímalist]], [[expressjónismi|expressjónisma]], [[kúbismi|kúbisma]], [[súrrealismi|súrrealisma]] og [[abstrakt list]]. Brasilísk kvikmyndasaga á rætur að rekja til upphafs kvikmyndalistar seint á 19. öldinni. === Tónlist === {{Aðalgrein|Brasilísk tónlist}} Innan brasilískrar tónlistar eru ýmis afbrigði og mörg þeirra eru einkennandi fyrir tiltekna landshluta. Áhrifa gætir frá afrískri og evrópskri tónlist en einnig frá frumbyggjum Brasilíu. Meðal tónlistargreina má nefna [[samba]], [[Música Popular Brasileira|MPB]], [[choro]], [[Sertanejo]], [[brega (tónlist)|brega]], [[forró]], [[frevo]], [[maracatu]], [[bossa nova]] og [[Axé-tónlist]]. [[Mynd:Machado de Assis aos 57 anos.jpg|thumb|upright|right|[[Machado de Assis]], skáld og rithöfundur er oft talinn merkasti rithöfundur Brasilíu.]] Meðal þekktra tónlistarmanna má nefna [[Francisco Manuel da Silva]], [[Antônio Carlos Gomes]], [[Elias Álvares Lobo]], [[Brasílio Itiberê da Cunha]], [[Luciano Gallet]], [[Alexandre Levy]], [[Alberto Nepomuceno]], [[Oscar Lorenzo Fernández]], [[Henrique Oswald]], [[Francisco Mignone]], [[Heitor Villa-Lobos]], [[Camargo Guarnieri]], [[Pixinguinha]], [[Hermeto Pascoal]], [[Antônio Carlos Jobim]], [[Edson Zampronha]], [[João Gilberto]], [[Nara Leão]], [[Elis Regina]], [[Caetano Veloso]], [[Maria Bethânia]], [[Chico Buarque]], [[Jorge Ben Jor]], [[Pato Fu]], [[Marisa Monte]], [[Pitty]] og [[Amon Tobin]]. === Bókmenntir === {{Aðalgrein|Brasilískar bókmenntir}} Saga [[Brasilískar bókmenntir|brasilískra bókmennta]] nær aftur til 16. aldar, til skrifa fyrstu portúgölsku landkönnuðanna. Þeirra á meðal var [[Pêro Vaz de Caminha]]. Skrif þeirra voru uppfull af lýsingum á dýraríki og gróðurfari landsins og á háttum innfæddra frumbyggja, sem vöktu mikla furðu meðal evrópskra lesenda og innflytjenda. Í Brasilíu urðu til mikilvægar bókmenntir innan rómantíkurinnar og skáldsagnahöfundar á borð við [[Joaquim Manuel de Macedo]] og [[José de Alencar]] skrifuðu bækur um ástir og sorgir. Alencar gerði einnig á löngum ferli sínum frumbyggja Brasilíu að söguhetjum í skáldsögunum ''[[O Guarany]]'', ''[[Iracema]]'', ''[[Ubirajara]]''.<ref>[https://web.archive.org/web/20110725100730/http://www.brasembottawa.org/en/culture_academic/literature.html „Brazilian Literature: An Introduction“]; afrit af [http://www.brasembottawa.org/en/culture_academic/literature.html upphaflegu eintaki]. Skoðað 2. nóvember 2009.</ref> === Matarmenning === [[Mynd:Feijoada 01.jpg|thumb|left|[[Feijoada]], réttur úr svínakjöti, svörtum baunum og hrísgrjónum]] {{Aðalgrein|Brasilískur matur}} Brasilískur matur er afar fjölbreytilegur og mikill munur eftir landshlutum. [[Feijoada]] er talinn þjóðarréttur en einnig má minnast á [[vatapá]], [[moqueca]], [[polenta]] og [[acarajé]], sem eru allt hefðbundnir brasilískir réttir. Hversdagslega borða Brasilíumenn mikið af hrísgrjónum og baunum, gjarnan með nautakjöti og salati og er oft blandað með kassava-hveiti. Oft eru hafðar steiktar kartöflur, steikt kassava eða steiktir bananar í hádegismatur, jafnvel kjötréttir eða steiktur ostur. Þjóðardrykkir Brasilíu er [[kaffi]] og [[cachaça]], sem er [[áfengur drykkur]] gerður úr [[sykurreyr]] og er megin uppistaðan í þjóðarkokteilnum, [[caipirinha]]. Margvíslegt [[sælgæti]] er til í Brasilíu, svo sem [[brigadeiro]], sem eru [[súkkulaði]]frauðkúlur; [[cocada]] og [[beijinho]] sem er hvort tveggja [[Kókoshneta|kókoshnetusælgæti]]; og sælgæti, sem kallast „romeu e julieta“ (Rómeó og Júlía) og er gert úr [[Ostur|osti]] með guavasultu, sem kallast [[goiabada]]. Úr [[Hneta|hnetum]] er gert [[paçoca]], [[rapadura]] og [[pé-de-moleque]]. Meðal [[ávöxtur|ávaxta]], sem vaxa í Brasilíu, má nefna [[açaí]], [[cupuaçu]], [[mangó]], [[papaja]], [[kókóbaun]]ir, [[Kasjúhneta|kasjúhnetur]], [[guava]], [[appelsína|appelsínur]], [[ástaraldin]] og [[ananas]]. Úr ávöxtum eru gerðir ýmsir blandaðir ávaxtasafar. ==Heimild== Söguágrip var unnið úr ensku Wikipedia: {{wpheimild|tungumál= en|titill= Brazil|mánuðurskoðað= 12. maí|árskoðað= 2016 }} == Tilvísanir == {{reflist}} == Ítarefni == * Bellos, Alex (2003). ''Futebol: The Brazilian Way of Life''. London: Bloomsbury Publishing plc. * Bethell, Leslie (1991). ''Colonial Brazil''. Cambridge: Cambridge University Press. * Fausto, Boris (1999). ''A Concise History of Brazil''. Cambridge: Cambridge University Press. * Skidmore, Thomas E. (1974). ''Black Into White: Race and Nationality in Brazilian Thought''. Oxford: Oxford University Press. * Wagley, Charles (1963). ''An Introduction to Brazil''. New York, New York: Columbia University Press. == Tenglar == * [http://www.brasil.gov.br/ Brasilía Portal] * [http://www.planalto.gov.br/ Formennska Brasilíu] * [http://www.camara.leg.br/ Þing Brasilíu] * [http://www.senado.leg.br/ Öldungadeild Brasilíu] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1489513 „Íslendingar í Brasilíu“; grein í ''Morgunblaðinu'' 1977] {{Fylki Brasilíu}} {{Suður-Ameríka}} {{G-20}} {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Brasilía| ]] silnk5l4b0574hqjsce8la66larqyl0 0 8125 1981731 1968367 2026-10-04T22:04:08Z Akigka 183 1981731 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Iceland Landscape 4443.JPG|thumb|right|Rúllubaggar á túni á Íslandi.]] '''Íslenskur landbúnaður''' er sú grein [[atvinnulíf]]sins sem snýst um að yrkja landið og rækta dýr og/eða jurtir til manneldis eða annarra nytja. [[Bændasamtök Íslands]] halda saman ólíkum greinum samtakanna og öllum búnaðarsamtökum í landinu. Líkt og í öðrum Evrópulöndum er íslenskur landbúnaður styrktur af hinu opinbera, bæði í gegnum beingreiðslur til einstakra greina samkvæmt búvörusamningum<ref>{{vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/samningarnir-tryggja-framtid-fjolskyldubusins|titill=Samningarnir tryggja framtíð fjölskyldubúsins|höfundur=Arnhildur Hálfdánardóttir|dags=22.2.2016|vefsíða=RÚV}}</ref> og með [[tollur|tollvernd]].<ref>{{vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2018180309358/-tollverndin-er-haett-ad-bita-|titill=Tollverndin er hætt að bíta|höfundur=Elín Margrét Böðvarsdóttir|dags=5.3.2018|vefsíða=Vísir.is}}</ref> [[Landbúnaður]] hefur verið stór hluti af lifibrauði [[Ísland|Íslendinga]] allt frá [[landnám|landnámi]] og byggðist landið að mestu leyti upp þar sem góð ræktunar- og búskaparskilyrði voru til staðar. [[Suðurlandsundirlendið]], [[Borgarfjarðarhérað]], [[Fljótsdalshérað]], [[Eyjafjörður]], [[Skagafjörður]] og Húnavatnssýslur hafa því lengst af verið þéttbýlustu svæði landsins, eða allt þar til fólksflutningarnir til [[Reykjavík|höfuðborgarinnar]] breyttu því. Á Íslandi voru bæir í [[ábúð]] 4.638 árið 1994 en þá eru taldar allar jarðir sem voru skráð [[lögheimili]] einhvers, hvort sem þar var stundaður einhver [[búskapur]] eða ekki. Sama ár voru skráðar eyðijarðir 1.836.<ref>{{Vísindavefurinn|461|Hvað eru margir sveitabæir á Íslandi?|höfundur=Haukur Már Helgason|dags=25.5.2000}}</ref> Á 20. öld var langstærstur hluti landbúnaðarframleiðslunnar á Íslandi framleiðsla á [[mjólk]], [[kindakjöt]]i og [[ull]]. Hlutur [[sauðfjárrækt á Íslandi|sauðfjárræktar]] hefur minnkað jafnt og þétt, meðan önnur kjötframleiðsla, einkum [[alifuglarækt]] og [[svínarækt]], hefur aukist. Árið 2021 fór framleiðsla á kjúklingakjöti í fyrsta sinn fram úr framleiðslu á kindakjöti. Árið 2022 var framleiðsla á kindakjöti um 8400 tonn, alifuglakjöti 9700 tonn, svínakjöti 6200 tonn og nautakjöti 4900 tonn.<ref>{{vefheimild|titill=Framleiðsla|url=https://hagstofa.is/talnaefni/atvinnuvegir/landbunadur/landbunadarframleidsla/|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> Jarðrækt á Íslandi felst aðallega í ræktun á [[hey]]i fyrir kvikfjárrækt (2 milljón rúmmetrar). Jarðrækt á matvælum er aðallega ræktun á [[bygg]]i (9000 tonn) og [[kartafla|kartöflum]] (7000 tonn), og í minna mæli í [[ylrækt]] á [[tómatur|tómötum]] (1400 tonn) og [[agúrka|agúrkum]] (2000 tonn), en fjölbreyttar afurðir eru ræktaðar í litlum mæli bæði til manneldis og sem [[fóður]]. Um 150.000 tonn af [[mjólk]] eru framleidd árlega og um 4500 tonn af [[egg]]jum.<ref>{{vefheimild|url=https://hagstofa.is/talnaefni/atvinnuvegir/landbunadur/bufe-og-uppskera/|titill=Búfé og uppskear|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> Framleiðsla á ull er rúmlega 500 tonn árlega.<ref>{{cite web|title=Uppskera og afurðir frá 1977|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Atvinnuvegir/Atvinnuvegir__landbunadur__landbufe/LAN10103.px/|website=Hagstofan|access-date=25.3.2025}}</ref> Hlutur landbúnaðar í vergri landsframleiðslu á Íslandi var 0,8% árið 2022<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Efnahagur/Efnahagur__thjodhagsreikningar__framluppgj_ISAT2008/THJ08401.px/|titill=Hlutur atvinnugreina í landsframleiðslu 1997-2022|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> og hlutfall starfandi í geiranum 1,6%.<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Samfelag/Samfelag__vinnumarkadur__vinnumarkadsrannsokn__3_arstolur/VIN01105.px|titill=Starfandi í aðalstarfi eftir atvinnugreinum (bálkar), kyni og búsetu 1991-2023|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> Ársvelta árið 2022 var um 60 milljarðar króna<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Atvinnuvegir/Atvinnuvegir__fyrirtaeki__veltutolur__velta/FYR04101.px|titill=Velta eftir atvinnugreinum og vsk-tímabilum 2008-|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> og fjöldi fyrirtækja um 1300.<ref>{{vefheimild|url=https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Atvinnuvegir/Atvinnuvegir__fyrirtaeki__fjoldi__fyrirtaeki/FYR01001.px|titill=Fjöldi skráðra fyrirtækja og félaga eftir atvinnugreinum 2008-2023|vefsíða=Hagstofan|skoðað=4.3.2024}}</ref> Stærstu fyrirtækin í íslenskum landbúnaði eru matvælaframleiðendur og afurðastöðvar eins og [[Mjólkursamsalan]], [[Sláturfélag Suðurlands]], [[Sölufélag garðyrkjumanna]], [[Kaupfélag Skagfirðinga]], [[Kjarnafæði/Norðlenska]], [[Stjörnugrís]] og [[Ísfugl]]; eða birgjar bænda eins og [[Fóðurblandan]] og [[Lífland (fyrirtæki)|Lífland]]. Nokkur landbúnaðarfyrirtæki stofnuðu [[Samtök fyrirtækja í landbúnaði]] árið 2022.<ref>{{cite journal|journal=Bændablaðið|number=11|page=1|title=Aðstaða bænda og fyrirtækja í landbúnaði á Íslandi er lakari en í öðrum ríkjum Evrópu|author=VH|date=9. júní 2022}}</ref> == Heimildir == {{reflist}} ==Tengill== *[https://www.bondi.is/ Bændasamtök Íslands] [[Flokkur:Íslenskur landbúnaður| ]] nsigvciw7t19z774zhslyopmutxcj95 0 10427 1981789 1942650 2026-10-05T07:49:35Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981789 wikitext text/x-wiki {{land | nafn = Lýðveldið Gínea-Bissaú | nafn_á_frummáli = República da Guiné-Bissau | nafn_í_eignarfalli = Gíneu-Bissaú | fáni = Flag of Guinea-Bissau.svg | skjaldarmerki =Emblem_of_Guinea-Bissau.svg | staðsetningarkort = Location_Guinea_Bissau_AU_Africa.svg | kjörorð = Unidade, Luta, Progresso | kjörorð_tungumál = portúgalska | kjörorð_þýðing = Eining, barátta, framfarir | tungumál = [[portúgalska]] | höfuðborg = [[Bissaú]] | stjórnarfar = [[Forsetaþingræði]] | titill_leiðtoga1 = [[Forseti Gíneu-Bissaú|Forseti]] | titill_leiðtoga2 = [[Forsætisráðherra Gíneu-Bissaú|Forsætisráðherra]] | nafn_leiðtoga1 = [[Umaro Sissoco Embaló]] | nafn_leiðtoga2 = [[Rui Duarte de Barros]] | stærðarsæti = 134 | flatarmál = 36.125 | hlutfall_vatns = 22,4 | mannfjöldaár = 2023 | mannfjöldasæti = 150 | fólksfjöldi = 2.078.820 | íbúar_á_ferkílómetra = 46,9 | VLF_ár = 2023 | VLF_sæti = 168 | VLF = 6 | VLF_á_mann = 3.088 | VLF_á_mann_sæti = 165 | VÞL = {{stöðugt}} 0.483 | VÞL_ár = 2021 | VÞL_sæti = 175 | staða = [[Sjálfstæði]] | staða_athugasemd = frá [[Portúgal]] | atburður1 = Yfirlýst | atburður2 = Viðurkennt | dagsetning1 = [[24. september]] [[1973]] | dagsetning2 = [[10. september]] [[1974]] | gjaldmiðill = [[CFA-franki]] | tímabelti = [[UTC]] | þjóðsöngur = [[Esta é a Nossa Pátria Bem Amada]] | tld = gw | símakóði = 245 }} '''Gínea-Bissaú''' ([[portúgalska]]: ''Guiné-Bissau''; [[fúlamál]]: 𞤘𞤭𞤲𞤫 𞤄𞤭𞤧𞤢𞥄𞤱𞤮 ''Gine-Bisaawo''; [[mandinkamál]]: ߖߌ߬ߣߍ߫ ߓߌߛߊߥߏ߫ ''Gine-Bisawo''), opinberlega '''Lýðveldið Gínea-Bissaú''' (''República da Guiné-Bissau''), er land í [[Vestur-Afríka|Vestur-Afríku]]. Það á strönd að [[Atlantshaf]]i í vestri og landamæri að [[Senegal]] í norðri og [[Gínea|Gíneu]] í suðri og austri. Það er eitt af minnstu löndum álfunnar og nær yfir rúmlega 36 þúsund ferkílómetra. Íbúar voru um 2 milljónir árið 2023. Gínea-Bissaú var áður hluti af konungsríkinu [[Kaabu]] og síðar [[Malíveldi|Malíveldinu]]. [[Portúgalska heimsveldið]] hóf að leggja landið undir sig á 16. öld, en stjórn þeirra þar var takmörkuð fram á fyrri hluta 20. aldar. Síðasta innfædda konungsríkið á meginlandinu sem gafst upp var ríki [[Papelar|Papela]] sem [[João Teixeira Pinto]] og [[Abdul Injai]] tókst að sigra árið 1915. [[Bissagoseyjar]] undan ströndinni voru lagðar undir portúgölsku nýlenduna árið 1936. Nýlenda Portúgala nefndist [[Portúgalska Gínea]], en við sjálfstæði var nafni höfuðborgarinnar [[Bissaú]] bætt við nafnið til að koma í veg fyrir rugling við [[Gínea|Gíneu]], sem áður hét [[Franska Gínea]]. Eftir sjálfstæði hefur pólitískur óstöðugleiki einkennt sögu landsins. Núverandi forseti er [[Umaro Sissoco Embaló]] sem var kosinn árið 2019.<ref>{{Cite web|date=14 February 2020|title=Guinea-Bissau: Swearing-in of new President unlikely to bring stability, says UN representative|url=https://news.un.org/en/story/2020/02/1057441|access-date=23 September 2020|website=UN News|language=en|archive-date=3 janúar 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20220103024950/https://news.un.org/en/story/2020/02/1057441|url-status=dead}}</ref> Aðeins 2% íbúa tala opinbert tungumál landsins, [[portúgalska|portúgölsku]], sem fyrsta mál og um 33% sem annað mál. Hin eiginlega þjóðtunga landsins er [[crioulo]] sem er [[kreólamál]] byggt á portúgölsku. Um 54% íbúa tala crioulo sem fyrsta mál samkvæmt rannsókn frá 2012, og um 40% sem annað mál. Um helmingur íbúa eru [[íslam|múslimar]], um 20% aðhyllast [[kristni]] og um 15% aðhyllast hefðbundin afrísk trúarbrögð, en engin ein trúarbrögð eru ríkjandi í landinu. Gínea-Bissaú er með [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)|fátækustu ríkjum heims]]. Gínea-Bissaú er aðili að [[Sameinuðu þjóðirnar|Sameinuðu þjóðunum]], [[Afríkusambandið|Afríkusambandinu]], [[Efnahagsbandalag Vestur-Afríkuríkja|Efnahagsbandalagi Vestur-Afríkuríkja]], [[Samtök um íslamska samvinnu|Samtökum um íslamska samvinnu]], [[Samtök portúgölskumælandi ríkja|Samtökum portúgölskumælandi ríkja]], [[Samtök frönskumælandi ríkja|Samtökum frönskumælandi ríkja]], [[Samtök um frið og samvinnu í Suður-Atlantshafi|Samtökum um frið og samvinnu í Suður-Atlantshafi]], og var aðili að [[Rómanska bandalagið|Rómanska bandalaginu]]. == Landfræði == [[File:Lagoa_com_hipopótamos_01.jpg|thumb|right|Sjaldgæfir saltvatns[[Flóðhestur|flóðhestar]] á eyjunni [[Orango]].]] [[File:CaravelaIvybeach1p.jpg|thumb|right|Caravela, Bissagos-eyjum.]] [[File:20130611-DSC 9018 (9290631541) (2).jpg|thumb|right|Dæmigert landslag í Gíneu-Bissaú.]] Gínea-Bissaú á landamæri að [[Senegal]] í norðri og [[Gínea|Gíneu]] í suðri og austri,<ref name="Guinea-Bissau Maps & Facts">{{cite web |title=Guinea-Bissau Maps & Facts |url=https://www.worldatlas.com/maps/guinea-bissau |website=WorldAtlas |access-date=26 January 2021}}</ref> og strönd að [[Atlantshaf]]i í vestri.<ref name="Guinea-Bissau Maps & Facts"/> Landið er að mestu milli 11. og 13. breiddargráðu norður (lítið svæði er sunnan við 11. gráðu) og 11. og 15. lengdargráðu vestur.<ref>{{cite web|date=2021|title=Coordinates of Guinea-Bissau|url=https://www.geodatos.net/en/coordinates/guinea-bissau|url-status=live|access-date=25 February 2021|website=GeoDatos}}</ref> Landið er 36.125 km² að stærð og er því stærra en [[Taívan]] eða [[Belgía]]. Hæsti punktur landsins er 300 metrar yfir sjávarmáli. Landið er að mestu láglend strandslétta með [[fenjaskógur|fenjaskóga]] og blandaða skóglenda gresju í austri.<ref name=cia>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pu.html "Guinea-Bissau"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101228200903/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pu.html# |date=28 December 2010 }}, ''CIA the World Factbook'', Cia.gov. Sótt 5. febrúar 2012.</ref> Veðurfar skiptist í [[regntímabil]] og [[þurrkatímabil]] þegar þurrir [[harmattan]]vindar blása frá [[Sahara]]. [[Bijagos-eyjaklasinn]] liggur undan strönd meginlandsins.<ref>Nossiter, Adam (4. nóvember 2009) [http://travel.nytimes.com/2009/11/08/travel/08Bijagos.html?pagewanted=all&_r=0 "Bijagós, a Tranquil Haven in a Troubled Land"], ''[[The New York Times]]'', 8. nóvember 2009</ref> == Stjórnmál == [[File:Palácio_Presidencial_em_Bissau_(2).jpg|thumb|Forsetahöllin í Gíneu-Bissaú.]] Gínea-Bissaú er [[lýðveldi]] sem býr við [[forsetaþingræði]] og [[fulltrúalýðræði]].<ref name="USDOS">{{cite web |title=Guinea-Bissau (09/03) |url=https://2009-2017.state.gov/outofdate/bgn/guineabissau/31802.htm |website=U.S. Department of State |access-date=26 January 2021}}</ref> Áður fyrr var landið sósíalískt [[flokksræði]] [[Afríski flokkurinn fyrir sjálfstæði Gíneu og Grænhöfða|Afríska flokksins fyrir sjálfstæði Gíneu og Grænhöfða]], en fjölflokkakerfi var komið á árið 1991.<ref name="USDOS"/> [[Forseti Gíneu-Bissaú]] er þjóðhöfðingi, en [[forsætisráðherra Gíneu-Bissaú]] er stjórnarleiðtogi. [[Jose Mario Vaz]] var fyrsti forsetinn sem náði að sitja fullt fimm ára kjörtímabil árið 2019.<ref>{{vefheimild|url=https://www.dw.com/en/opinion-no-rewards-for-endless-infighting-guinea-bissau-votes-out-its-president/a-51455640|titill=Opinion: Guinea-Bissau votes out its president|höfundur=Johannes Beck|dags=28.11.2019|vefsíða=DW|skoðað=9.5.2024}}</ref> [[Þing Gíneu-Bissaú]] kemur saman í einni deild. Þar sitja 102 þingmenn sem eru kjörnir til fjögurra ára í senn. [[Hæstiréttur Gíneu-Bissaú]] er skipaður níu dómurum sem eru tilnefndir af dómstólaráði.<ref>{{vefheimild|titill=Field Listing: Judicial branch|vefsíða=CIA World Factbook|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/field/judicial-branch/|skoðað=9.5.2024}}</ref> Tveir stærstu stjórnmálaflokkarnir eru Afríski flokkurinn fyrir sjálfstæði Gíneu og Grænhöfða (PAIGC) og [[Félagslegi umbótaflokkurinn]] (PRS). Auk þeirra eru yfir 20 smáflokkar.<ref>[http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Guinea-Bissau-POLITICAL-PARTIES.html#b Guinea-Bissau Political Parties] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130509121607/http://www.nationsencyclopedia.com/Africa/Guinea-Bissau-POLITICAL-PARTIES.html#b#b |date=9 May 2013 }}. Nationsencyclopedia.com. Retrieved 22 June 2013.</ref> === Héruð === [[Mynd:Guinea_Bissau_regions_named.png|thumb|right|Héruð Gíneu-Bissaú.]] Gínea-Bissaú skiptist í átta héruð (''regiões'') og eitt sjálfstætt stjórnsýsluumdæmi í höfuðborginni, Bissaú. Héruðin skiptast síðan í 37 umdæmi. * [[Bafatá-hérað|Bafatá]] * [[Biombo-hérað|Biombo]] * [[Bissau-hérað|Bissau]] * [[Bolama-hérað|Bolama]] * [[Cacheu-hérað|Cacheu]] * [[Gabu-hérað|Gabu]] * [[Oio-hérað|Oio]] * [[Quinara-hérað|Quinara]] * [[Tombali-hérað|Tombali]] == Efnahagslíf == [[Mynd:Guinea-Bissau_Product_Exports_(2019).svg|thumb|right|Hlutur helstu útflutningsvara Gíneu-Bissaú árið 2019.]] [[Lönd eftir landsframleiðslu á mann (KMJ)|Verg landsframleiðsla á mann]] í Gíneu-Bissaú og [[vísitala um þróun lífsgæða]], eru með því lægsta sem gerist í heiminum. Yfir tveir þriðju íbúa eru undir [[fátækt]]armörkum.<ref>{{vefheimild|url=http://data.worldbank.org/country/guinea-bissau|titill=World Bank profile|vefsíða=World Bank.org|dags=31. maí 2013|skoðað=22. júní 2013}}{{Cite web |url=http://data.worldbank.org/country/guinea-bissau |title=Geymd eintak |access-date=10 maí 2024 |archive-date=11 nóvember 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121111054424/http://data.worldbank.org/country/guinea-bissau |url-status=bot: unknown }}</ref> Helsta undirstaða efnahagslífsins er landbúnaður. Fiskur, [[kasjúhneta|kasjúhnetur]] og [[bambarajarðhneta|bambarajarðhnetur]] eru helstu útflutningsafurðirnar.<ref>{{cite web |title=Guinea-Bissau country profile |url=https://www.bbc.com/news/world-africa-13443186 |website=BBC News |access-date=26 January 2021 |date=2 March 2020}}</ref> Langt tímabil sem einkennst hefur af pólitískum óstöðugleika hefur valdið niðursveiflu í efnahagslífinu, versnandi samfélagsaðstæðum og auknu ójafnvægi. Það tekur að jafnaði lengur að skrá nýtt fyrirtæki í Gíneu-Bissaú (233 daga, eða 33 vikur) en í nokkru öðru landi heims fyrir utan [[Súrínam]].<ref>{{cite book|title=Pocket World in Figures|url=https://archive.org/details/pocketworldinfig00burg|url-access=registration|author=The Economist|isbn=978-1861978448|edition=2008|location=London|publisher=Profile Books|year=2007}}</ref> Eftir margra ára efnahagskreppu og óstöðugleika, tók landið upp [[CFA-franki|CFA-franka]] árið 1997.<ref>[http://www.uemoa.int/Pages/Home.aspx CFA Franc and Guinea-Bissau] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121026015835/http://www.uemoa.int/Pages/Home.aspx# |date=26 October 2012 }}. Uemoa.int. Retrieved 22 June 2013.</ref> [[Borgarastyrjöldin í Gíneu-Bissaú]] 1998 til 1999 og [[Valdaránið í Gíneu-Bissaú 2003|valdaránið 2003]] höfðu í för með sér efnahagslega niðursveiflu, og mikið af innviðum samfélagsins var í rúst. Eftir að helstu stjórnmálaflokkar landsins undirrituðu stöðugleikasamþykkt, sem var forsenda þess að landið fengi uppbyggingarstyrki frá [[Alþjóðagjaldeyrissjóðurinn|Alþjóðagjaldeyrissjóðnum]], hefur efnahagslífið aðeins tekið við sér.<ref>{{vefheimild|url=http://www.imf.org/external/country/gnb/index.htm|titill=Guinea-Bissau and the IMF|vefsíða=Imf.org|dags=13. maí 2013|skoðað=22. júní 2013}}{{Cite web |url=http://www.imf.org/external/country/GNB/index.htm |title=Geymd eintak |access-date=10 maí 2024 |archive-date=16 október 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121016083143/http://www.imf.org/external/country/GNB/index.htm |url-status=bot: unknown }}</ref> Síðustu ár hefur fjárfesting í innviðum viðhaldið hagvexti, en jafnframt aukið opinberar skuldir, sem eru yfir 70% af landsframleiðslu.<ref>{{vefheimild|url=https://www.afdb.org/en/countries/west-africa/guinea-bissau/guinea-bissau-economic-outlook|titill=Guinea-Bissau Economic Outlook|vefsíða=African Development Bank Group|skoðað=10.5.2024}}</ref> Um 2005 hófu eiturlyfjasmyglarar frá Rómönsku Ameríku að nota Gíneu-Bissaú og nærliggjandi Vestur-Afríkuríki sem umskipunarhöfn fyrir [[kókaín]]sendingar til Evrópu.<ref>{{vefheimild|url=http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1933291,00.html|titill=Guinea-Bissau:A narco-state?|vefsíða=Time|dags=29. október 2009|skoðað=22. júní 2013}}{{Cite web |url=http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1933291,00.html |title=Geymd eintak |access-date=10 maí 2024 |archive-date=29 október 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029230410/http://www.time.com/time/photogallery/0,29307,1933291,00.html |url-status=dead }}</ref> Landið hefur verið nefnt sem dæmi um ríki þar sem stjórnkerfið gæti fallið í hendurnar á eiturlyfjahringum, eða orðið svokallað [[eiturlyfjaríki]].<ref>{{cite web|url=https://hir.harvard.edu/narco-state-an-attempted-coup-and-drug-trafficking-in-guinea-bissau/|website=Harvard International Review|date=13.04.2022|author=Isabelle King|title=Africa’s Narco-State: An Attempted Coup and Drug Trafficking in Guinea-Bissau|access-date=2023-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20230515090201/https://hir.harvard.edu/narco-state-an-attempted-coup-and-drug-trafficking-in-guinea-bissau/|archive-date=2023-05-15|url-status=dead}}</ref> == Íbúar == === Trúarbrögð === Gögn um trúarbrögð í landinu sýna misvísandi tölur. Samkvæmt mati CIA World Factbook frá 2008 eru 45,1% íbúa múslimar, 22,1% kristnir, 14,9% aðhyllast afrísk trúarbrögð, 2% engin, og 15,9% gefa ekkert upp.<ref name="cia-religion">{{cite web |title=Africa: Guinea-Bissau |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_pu.html |website=The World Factbook |publisher=Central Intelligence Agency |access-date=1 January 2020 |archive-date=22 október 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201022205949/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/print_pu.html |url-status=dead }}</ref> Könnun frá Pew Research frá 2010 sýndi að stærsti trúarhópurinn væru múslimar (45,1%), en 19,7% aðhylltust kristni, 30,9% [[alþýðutrú]] og 4,3% annað.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.pewforum.org/2010/04/15/religious-affiliation-islam-and-christianity-in-sub-saharan-africa/ |title=Tolerance and Tension: Islam and Christianity in Sub-Saharan Africa |date=15 April 2010 |publisher=Pew Research Center |chapter=Chapter 1: Religious Affiliation}}</ref><ref name="Pew Africa">{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/files/2010/04/sub-saharan-africa-full-report.pdf |title=Tolerance and Tension: Islam and Christianity in Sub-Saharan Africa |date=April 2010 |publisher=Pew Forum on Religious & Public life |access-date=25 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180430133219/http://www.pewforum.org/files/2010/04/sub-saharan-africa-full-report.pdf |archive-date=30 April 2018 |url-status=dead |page=20}}</ref> Samkvæmt annarri Pew-skýrslu um aðild að trúfélögum múslima er ekkert trúfélag ríkjandi í Gíneu-Bissaú. Samkvæmt skýrslunni gilti það sama um önnur lönd í Afríku sunnan Sahara, eins og Tansaníu, Úganda, Líberíu, Nígeríu og Kamerún. Annars staðar í heiminum var ýmist ríkjandi afstaða „bara íslam“, blanda af súnní og sjía eða aðallega súnní. (s. 30).<ref>{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/Muslim/the-worlds-muslims-full-report.pdf# |title=The World's Muslims: Unity and Diversity |date=9 August 2012 |publisher=Pew Research Center |pages=28–30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024125551/http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/Muslim/the-worlds-muslims-full-report.pdf# |archive-date=24 October 2012}}</ref> Skýrslan staðhæfði líka að löndin sem lýstu því yfir að ekkert trúfélag væri ríkjandi væru aðallega lönd í Afríku sunnan Sahara.<ref>{{Cite web|url=http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/Muslim/the-worlds-muslims-full-report.pdf# |title=The World's Muslims: Unity and Diversity |date=9 August 2012 |publisher=Pew Research Center |page=29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121024125551/http://www.pewforum.org/uploadedFiles/Topics/Religious_Affiliation/Muslim/the-worlds-muslims-full-report.pdf |archive-date=24 October 2012}}</ref> Önnur Pew-skýrsla, ''The Future of World Religions'', spáði því að hlutfall múslima myndi aukast í Gíneu-Bissá milli 2010 og 2050.<ref name="pewtemp-religion">{{Cite web|url=http://www.globalreligiousfutures.org/countries/guinea-bissau/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010|title=Religions in Guinea Bissau|website=Global Religious Futures|publisher=Pew-Templeton|access-date=2021-11-25|archive-date=2018-01-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180129141556/http://www.globalreligiousfutures.org/countries/guinea-bissau/religious_demography#/?affiliations_religion_id=0&affiliations_year=2010|url-status=dead}}</ref> Margir landsmenn stunda [[blendingstrú]] með þáttum úr bæði íslam og kristni ásamt hefðbundnum afrískum trúarbrögðum.<ref name=cia /><ref name=EB>[http://www.britannica.com/EBchecked/topic/248853/Guinea-Bissau/ "Guinea-Bissau"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416213709/http://www.britannica.com/EBchecked/topic/248853/Guinea-Bissau# |date=16 April 2009 }}, ''Encyclopædia Britannica''</ref> Múslimar eru flestir í norðri og austri en kristnir eru flestir í suðri og við ströndina. Flestir kristnir íbúar landsins eru [[rómversk-kaþólsk trú|rómversk-kaþólskir]].<ref>{{cite book|title=Guinea-Bissau: Society & Culture Complete Report an All-Inclusive Profile Combining All of Our Society and Culture Reports.|date=2010|publisher=World Trade Press|location=Petaluma|isbn=978-1607804666|page=7|edition=2nd}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Afríka}} {{Stubbur|afríka}} [[Flokkur:Gínea-Bissaú| ]] dr9yg7ppcyuqgva14g9ajmwb09fczio 0 12764 1981647 1979609 2026-10-04T12:15:36Z Bjarki S 9 /* Þingmenn kjörnir úr kjördæminu */ 1981647 wikitext text/x-wiki {{Kjördæmistafla | nafn = Suðurkjördæmi | kort = Suðurkjördæmi.svg | kort_alt = | kjördæmakjörnir = 9 | jöfnunarmenn = 1 | þingsæti = 10 | mannfjöldi = 66.214 | mannfjöldi_ár = 2026 | sveitarfélög = 19 | viðmiðunarkosningar = 2024 | kjörskrá = 40.994 | kjósendur_á_þingsæti = 4.099 | kjörsókn = 78,8% <!-- Þingmenn --> | þingmaður1 = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur1 = F | þingmaður2 = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur2 = D | þingmaður3 = [[Víðir Reynisson]] | flokkur3 = S | þingmaður4 = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur4 = D | þingmaður5 = [[Halla Hrund Logadóttir]] | flokkur5 = B | þingmaður6 = [[Sandra Sigurðardóttir (f. 1983)|Sandra Sigurðardóttir]] | flokkur6 = C | þingmaður7 = [[Sigurður Helgi Pálmason]] | flokkur7 = F | þingmaður8 = [[Ingveldur Anna Sigurðardóttir]] | flokkur8 = D | þingmaður9 = [[Ása Berglind Hjálmarsdóttir]] | flokkur9 = S | þingmaður10 = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur10 = B }} '''Suðurkjördæmi''' er eitt af [[Kjördæmi Íslands|kjördæmum Íslands]]. Það hefur 10 sæti á [[Alþingi]], þar af eitt [[jöfnunarsæti]]. Kjördæmið er hið gamla [[Suðurlandskjördæmi]] að viðbættum [[Sveitarfélagið Hornafjörður|Hornafirði]] sem áður tilheyrði [[Austurlandskjördæmi]] og [[Suðurnes]]jum sem áður voru í [[Reykjaneskjördæmi]]. Kjördæmið var myndað með nýrri kjördæmaskipan árið [[2000]], en fyrst var kosið samkvæmt þeirri skipan í [[Alþingiskosningar 2003|Alþingiskosningum 2003]]. ==Sveitarfélög== Í Suðurkjördæmi eru [[Sveitarfélög Íslands|sveitarfélögin]]: [[Sveitarfélagið Hornafjörður]], [[Skaftárhreppur]], [[Mýrdalshreppur]], [[Rangárþing eystra]], [[Rangárþing ytra]], [[Ásahreppur]], [[Vestmannaeyjabær]], [[Flóahreppur]], [[Sveitarfélagið Árborg]], [[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]], [[Hrunamannahreppur]], [[Bláskógabyggð]], [[Grímsnes- og Grafningshreppur]], [[Hveragerðisbær]], [[Sveitarfélagið Ölfus]], [[Grindavíkurkaupstaður]], [[Suðurnesjabær]], [[Reykjanesbær]] og [[Sveitarfélagið Vogar]]. ==Kosningatölfræði== {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" |- ! rowspan="2" | Kosningar ! rowspan="2" | Kjósendur á<br >kjörskrá ! rowspan="2" | Breyting ! rowspan="2" | Greidd<br>atkvæði ! rowspan="2" | Kjörsókn ! colspan="2" | Utankjörfundar-<br >atkvæði ! rowspan="2" | Þingsæti ! rowspan="2" | Kjósendur á<br >hvert þingsæti ! rowspan="2" | Vægi^[1] |- ! Fjöldi ! Hlutfall<br >greiddra |- ! [[Alþingiskosningar 2003|2003]] | 28.344 | <small>á ekki við</small> | 25.343 | 89,4% | 2.200 | 8,7% | 10 | 2.834 | 118% |- ! [[Alþingiskosningar 2007|2007]] | 30.592 | {{Hækkun}}2.248 | 25.789 | 84,3% | 2.732 | 10,6% | 10 | 3.059 | 115% |- ! [[Alþingiskosningar 2009|2009]] | 32.482 | {{Hækkun}}1.890 | 27.831 | 85,7% | 3.048 | 11,0% | 10 | 3.248 | 111% |- ! [[Alþingiskosningar 2013|2013]] | 33.619 | {{Hækkun}}1.137 | 27.531 | 81,9% | 3.889 | 14,1% | 10 | 3.362 | 112% |- ! [[Alþingiskosningar 2016|2016]] | 35.436 | {{Hækkun}}1.817 | 27.828 | 78,5% | 4.109 | 14,8% | 10 | 3.544 | 110% |- ! [[Alþingiskosningar 2017|2017]] | 36.143 | {{Hækkun}}707 | 28.914 | 80,0% | 4.690 | 16,2% | 10 | 3.614 | 109% |- ! [[Alþingiskosningar 2021|2021]] | 38.424 | {{Hækkun}}2.281 | 30.381 | 79,1% | 5.881 | 19,4% | 10 | 3.842 | 105% |- ! [[Alþingiskosningar 2024|2024]] | 40.994 | {{hækkun}}2.570 | 32.285 | 78,8% | 6.440 | 19,9% | 10 | 4.099 | 104% |- ! colspan="10" | ^[1] Vægi atkvæða í Suðurkjördæmi miðað við vægi atkvæða á landsvísu. |- ! colspan="10" | Heimild: [https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Ibuar/Ibuar__kosningar__althingi/?rxid=6fcef457-8ff1-4836-84fa-573d0767e140 Hagstofa Íslands] |} ==Kosningaúrslit í kjördæminu== ===[[Alþingiskosningar 2003]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Samfylkingin]] (S) |votes1= 7426 |seats1= 4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7307 |seats2= 3 |sc2= |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 5934 |seats3= 2 |sc3= |party4=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes4= 2188 |seats4= 1 |sc4= |party5=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (U) |votes5= 1167 |seats5= 0 |sc5= |party6=Framboð óháðra (T) |votes6= 844 |seats6= 0 |sc6= |party7=Nýtt afl (N) |votes7= 166 |seats7= 0 |sc7= |invalid= 29 |blank= 282 |electorate= 28344 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Margrét Frímannsdóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Árni Ragnar Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | til = 2004 | lést = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Guðni Ágústsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Lúðvík Bergvinsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Drífa Hjartardóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Hjálmar Árnason]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Guðjón Hjörleifsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Magnús Þór Hafsteinsson]] | flokkur = Frjálslyndi flokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J7)|7. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Jón Gunnarsson (f. 1959)|Jón Gunnarsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tók síðar sæti sem aðalmaður | röð = - | nafn = [[Kjartan Ólafsson (f. 1953)|Kjartan Ólafsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = 2004 | til = loka }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2007]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 9120 |seats1= 4 |sc1= +1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |votes2= 6783 |seats2= 2 |sc2= -2 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 4745 |seats3= 2 |sc3= – |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 2498 |seats4= 1 |sc4= +1 |party5=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes5= 1771 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Íslandshreyfingin]] (I) |votes6= 435 |seats6= 0 |sc6= – |invalid= 62 |blank= 375 |electorate= 30592 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Árni M. Mathiesen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Guðni Ágústsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | til = 2008 }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Kjartan Ólafsson (f. 1953)|Kjartan Ólafsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Lúðvík Bergvinsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Árni Johnsen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Atli Gíslason]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Bjarni Harðarson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | til = 2008 }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Björk Guðjónsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Grétar Mar Jónsson]] | flokkur = Frjálslyndi flokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tóku síðar sæti sem aðalmenn | röð = - | nafn = [[Helga Sigrún Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = 2008 | til = loka }} {{fulltrúalisti | röð = - | nafn = [[Eygló Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = 2008 | til = loka }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2009]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Samfylkingin]] (S) |votes1= 7541 |seats1= 3 |sc1= +1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7073 |seats2= 3 |sc2= -1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 5390 |seats3= 2 |sc3= – |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 4615 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Borgarahreyfingin]] (O) |votes5= 1381 |seats5= 1 |sc5= +1 |party6=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes6= 838 |seats6= 0 |sc6= -1 |party7=[[Lýðræðishreyfingin]] (P) |votes7= 127 |seats7= 0 |sc7= – |invalid= 76 |blank= 790 |electorate= 32482 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Ragnheiður Elín Árnadóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Atli Gíslason]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Eygló Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Róbert Marshall]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Árni Johnsen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Margrét Tryggvadóttir]] | flokkur = Borgarahreyfingin | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2013]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes1= 9265 |seats1= 4 |sc1= +2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7596 |seats2= 4 |sc2= +1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |votes3= 2734 |seats3= 1 |sc3= -2 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 1582 |seats4= 0 |sc4= -1 |party5=[[Píratar]] (Þ) |votes5= 1269 |seats5= 0 |sc5= – |party6=[[Björt framtíð]] (A) |votes6= 1202 |seats6= 1 |sc6= +1 |party7=[[Dögun]] (T) |votes7= 904 |seats7= 0 |sc7= – |party8=Flokkur heimilanna (I) |votes8= 786 |seats8= 0 |sc8= – |party9=Hægri grænir (G) |votes9= 703 |seats9= 0 |sc9= – |party10=Lýðræðisvaktin (L) |votes10= 431 |seats10= 0 |sc10= – |party11=Regnboginn (J) |votes11= 412 |seats11= 0 |sc11= – |invalid= 83 |blank= 564 |electorate= 33619 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Ragnheiður Elín Árnadóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Páll Jóhann Pálsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Haraldur Einarsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J9)|9. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Páll Valur Björnsson]] | flokkur = Björt framtíð | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2016]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 8509 |seats1= 4 |sc1= – |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 5154 |seats2= 2 |sc2= -2 |party3=[[Píratar]] (P) |votes3= 3458 |seats3= 1 |sc3= +1 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 2751 |seats4= 1 |sc4= +1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |votes5= 1983 |seats5= 1 |sc5= +1 |party6=[[Samfylkingin]] (S) |votes6= 1725 |seats6= 1 |sc6= – |party7=[[Björt framtíð]] (A) |votes7= 1565 |seats7= 0 |sc7= -1 |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes8= 973 |seats8= 0 |sc8= – |party9=[[Dögun]] (T) |votes9= 611 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Íslenska þjóðfylkingin]] (E) |votes10= 213 |seats10= 0 |sc10= – |party11=[[Alþýðufylkingin]] (R) |votes11= 74 |seats11= 0 |sc11= – |invalid= 71 |blank= 741 |electorate= 35436 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Páll Magnússon]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Smári McCarthy]] | flokkur = Píratar | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Ari Trausti Guðmundsson]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Jóna Sólveig Elínardóttir]] | flokkur = Viðreisn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2017]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 7058 |seats1= 3 |sc1= -1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 5231 |seats2= 2 |sc2= – |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes3= 4000 |seats3= 1 |sc3= +1 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 3321 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Samfylkingin]] (S) |votes5= 2691 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes6= 2510 |seats6= 1 |sc6= +1 |party7=[[Píratar]] (P) |votes7= 1985 |seats7= 1 |sc7= – |party8=[[Viðreisn]] (C) |votes8= 871 |seats8= 0 |sc8= -1 |party9=[[Björt framtíð]] (A) |votes9= 289 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Dögun]] (T) |votes10= 101 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 103 |blank= 754 |electorate= 36143 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Páll Magnússon]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Birgir Þórarinsson]] | flokkur = Miðflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Ari Trausti Guðmundsson]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur = Flokkur fólksins | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Smári McCarthy]] | flokkur = Píratar | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2021]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 7296 |seats1= 3 |sc1= – |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 7111 |seats2= 3 |sc2= +1 |party3=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes3= 3837 |seats3= 1 |sc3= – |party4=[[Samfylkingin]] (S) |votes4= 2270 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes5= 2207 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes6= 2200 |seats6= 0 |sc6= -1 |party7=[[Viðreisn]] (C) |votes7= 1845 |seats7= 1 |sc7= +1 |party8=[[Píratar]] (P) |votes8= 1660 |seats8= 0 |sc8= -1 |party9=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |votes9= 1094 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Frjálslyndi lýðræðisfl.]] (O) |votes10= 193 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 73 |blank= 595 |electorate= 38424 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur = Flokkur fólksins | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Jóhann Friðrik Friðriksson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Birgir Þórarinsson]] | flokkur = Miðflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J2)|2. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Guðbrandur Einarsson]] | flokkur = Viðreisn | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2024]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes1= 6354 |seats1= 2 |sc1= +1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 6233 |seats2= 2 |sc2= -1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |votes3= 5519 |seats3= 2 |sc3= +1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes4= 4322 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes5= 3806 |seats5= 2 |sc5= -1 |party6=[[Viðreisn]] (C) |votes6= 3571 |seats6= 1 |sc6= – |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |votes7= 773 |seats7= 0 |sc7= – |party8=[[Píratar]] (P) |votes8= 422 |seats8= 0 |sc8= – |party9=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes9= 421 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] (L) |votes10= 406 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 55 |blank= 403 |electorate= 41002 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur = Flokkur fólksins | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Víðir Reynisson]] | flokkur = Samfylkingin | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur = Miðflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Halla Hrund Logadóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Guðbrandur Einarsson]] | flokkur = Viðreisn | frá = upphafi | til = 2026 }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Sigurður Helgi Pálmason]] | flokkur = Flokkur fólksins | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | til = 2026 }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Ása Berglind Hjálmarsdóttir]] | flokkur = Samfylkingin | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J3)|3. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tóku síðar sæti sem aðalmenn | röð = - | nafn = [[Sandra Sigurðardóttir (f. 1983)|Sandra Sigurðardóttir]] | flokkur = Viðreisn | frá = 2026 | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = - | nafn = [[Ingveldur Anna Sigurðardóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = 2026 | í_embætti = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> == Tengill == *[http://www.althingi.is/lagas/nuna/2000024.html Lög um kosningar til Alþingis] {{lög2|2000|24|16. maí}} {{Kjördæmi Íslands}} {{Núverandi alþingismenn}} [[Flokkur:Kjördæmi Íslands]] 1lkbzh8xd51cp8olqf6pkpn4kds7cgd 1981651 1981647 2026-10-04T12:53:22Z Bjarki S 9 /* Alþingiskosningar 2021 */ 1981651 wikitext text/x-wiki {{Kjördæmistafla | nafn = Suðurkjördæmi | kort = Suðurkjördæmi.svg | kort_alt = | kjördæmakjörnir = 9 | jöfnunarmenn = 1 | þingsæti = 10 | mannfjöldi = 66.214 | mannfjöldi_ár = 2026 | sveitarfélög = 19 | viðmiðunarkosningar = 2024 | kjörskrá = 40.994 | kjósendur_á_þingsæti = 4.099 | kjörsókn = 78,8% <!-- Þingmenn --> | þingmaður1 = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur1 = F | þingmaður2 = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur2 = D | þingmaður3 = [[Víðir Reynisson]] | flokkur3 = S | þingmaður4 = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur4 = D | þingmaður5 = [[Halla Hrund Logadóttir]] | flokkur5 = B | þingmaður6 = [[Sandra Sigurðardóttir (f. 1983)|Sandra Sigurðardóttir]] | flokkur6 = C | þingmaður7 = [[Sigurður Helgi Pálmason]] | flokkur7 = F | þingmaður8 = [[Ingveldur Anna Sigurðardóttir]] | flokkur8 = D | þingmaður9 = [[Ása Berglind Hjálmarsdóttir]] | flokkur9 = S | þingmaður10 = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur10 = B }} '''Suðurkjördæmi''' er eitt af [[Kjördæmi Íslands|kjördæmum Íslands]]. Það hefur 10 sæti á [[Alþingi]], þar af eitt [[jöfnunarsæti]]. Kjördæmið er hið gamla [[Suðurlandskjördæmi]] að viðbættum [[Sveitarfélagið Hornafjörður|Hornafirði]] sem áður tilheyrði [[Austurlandskjördæmi]] og [[Suðurnes]]jum sem áður voru í [[Reykjaneskjördæmi]]. Kjördæmið var myndað með nýrri kjördæmaskipan árið [[2000]], en fyrst var kosið samkvæmt þeirri skipan í [[Alþingiskosningar 2003|Alþingiskosningum 2003]]. ==Sveitarfélög== Í Suðurkjördæmi eru [[Sveitarfélög Íslands|sveitarfélögin]]: [[Sveitarfélagið Hornafjörður]], [[Skaftárhreppur]], [[Mýrdalshreppur]], [[Rangárþing eystra]], [[Rangárþing ytra]], [[Ásahreppur]], [[Vestmannaeyjabær]], [[Flóahreppur]], [[Sveitarfélagið Árborg]], [[Skeiða- og Gnúpverjahreppur]], [[Hrunamannahreppur]], [[Bláskógabyggð]], [[Grímsnes- og Grafningshreppur]], [[Hveragerðisbær]], [[Sveitarfélagið Ölfus]], [[Grindavíkurkaupstaður]], [[Suðurnesjabær]], [[Reykjanesbær]] og [[Sveitarfélagið Vogar]]. ==Kosningatölfræði== {| class="wikitable" style="font-size: 85%;" |- ! rowspan="2" | Kosningar ! rowspan="2" | Kjósendur á<br >kjörskrá ! rowspan="2" | Breyting ! rowspan="2" | Greidd<br>atkvæði ! rowspan="2" | Kjörsókn ! colspan="2" | Utankjörfundar-<br >atkvæði ! rowspan="2" | Þingsæti ! rowspan="2" | Kjósendur á<br >hvert þingsæti ! rowspan="2" | Vægi^[1] |- ! Fjöldi ! Hlutfall<br >greiddra |- ! [[Alþingiskosningar 2003|2003]] | 28.344 | <small>á ekki við</small> | 25.343 | 89,4% | 2.200 | 8,7% | 10 | 2.834 | 118% |- ! [[Alþingiskosningar 2007|2007]] | 30.592 | {{Hækkun}}2.248 | 25.789 | 84,3% | 2.732 | 10,6% | 10 | 3.059 | 115% |- ! [[Alþingiskosningar 2009|2009]] | 32.482 | {{Hækkun}}1.890 | 27.831 | 85,7% | 3.048 | 11,0% | 10 | 3.248 | 111% |- ! [[Alþingiskosningar 2013|2013]] | 33.619 | {{Hækkun}}1.137 | 27.531 | 81,9% | 3.889 | 14,1% | 10 | 3.362 | 112% |- ! [[Alþingiskosningar 2016|2016]] | 35.436 | {{Hækkun}}1.817 | 27.828 | 78,5% | 4.109 | 14,8% | 10 | 3.544 | 110% |- ! [[Alþingiskosningar 2017|2017]] | 36.143 | {{Hækkun}}707 | 28.914 | 80,0% | 4.690 | 16,2% | 10 | 3.614 | 109% |- ! [[Alþingiskosningar 2021|2021]] | 38.424 | {{Hækkun}}2.281 | 30.381 | 79,1% | 5.881 | 19,4% | 10 | 3.842 | 105% |- ! [[Alþingiskosningar 2024|2024]] | 40.994 | {{hækkun}}2.570 | 32.285 | 78,8% | 6.440 | 19,9% | 10 | 4.099 | 104% |- ! colspan="10" | ^[1] Vægi atkvæða í Suðurkjördæmi miðað við vægi atkvæða á landsvísu. |- ! colspan="10" | Heimild: [https://px.hagstofa.is/pxis/pxweb/is/Ibuar/Ibuar__kosningar__althingi/?rxid=6fcef457-8ff1-4836-84fa-573d0767e140 Hagstofa Íslands] |} ==Kosningaúrslit í kjördæminu== ===[[Alþingiskosningar 2003]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Samfylkingin]] (S) |votes1= 7426 |seats1= 4 |sc1= |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7307 |seats2= 3 |sc2= |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 5934 |seats3= 2 |sc3= |party4=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes4= 2188 |seats4= 1 |sc4= |party5=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (U) |votes5= 1167 |seats5= 0 |sc5= |party6=Framboð óháðra (T) |votes6= 844 |seats6= 0 |sc6= |party7=Nýtt afl (N) |votes7= 166 |seats7= 0 |sc7= |invalid= 29 |blank= 282 |electorate= 28344 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Margrét Frímannsdóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Árni Ragnar Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | til = 2004 | lést = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Guðni Ágústsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Lúðvík Bergvinsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Drífa Hjartardóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Hjálmar Árnason]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Guðjón Hjörleifsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Magnús Þór Hafsteinsson]] | flokkur = Frjálslyndi flokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J7)|7. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Jón Gunnarsson (f. 1959)|Jón Gunnarsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tók síðar sæti sem aðalmaður | röð = - | nafn = [[Kjartan Ólafsson (f. 1953)|Kjartan Ólafsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = 2004 | til = loka }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2007]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 9120 |seats1= 4 |sc1= +1 |party2=[[Samfylkingin]] (S) |votes2= 6783 |seats2= 2 |sc2= -2 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 4745 |seats3= 2 |sc3= – |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 2498 |seats4= 1 |sc4= +1 |party5=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes5= 1771 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Íslandshreyfingin]] (I) |votes6= 435 |seats6= 0 |sc6= – |invalid= 62 |blank= 375 |electorate= 30592 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Árni M. Mathiesen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Guðni Ágústsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | til = 2008 }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Kjartan Ólafsson (f. 1953)|Kjartan Ólafsson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Lúðvík Bergvinsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Árni Johnsen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Atli Gíslason]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Bjarni Harðarson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | til = 2008 }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Björk Guðjónsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Grétar Mar Jónsson]] | flokkur = Frjálslyndi flokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tóku síðar sæti sem aðalmenn | röð = - | nafn = [[Helga Sigrún Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = 2008 | til = loka }} {{fulltrúalisti | röð = - | nafn = [[Eygló Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = 2008 | til = loka }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2009]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Samfylkingin]] (S) |votes1= 7541 |seats1= 3 |sc1= +1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7073 |seats2= 3 |sc2= -1 |party3=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes3= 5390 |seats3= 2 |sc3= – |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 4615 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Borgarahreyfingin]] (O) |votes5= 1381 |seats5= 1 |sc5= +1 |party6=[[Frjálslyndi flokkurinn (Ísland, 1998–2012)|Frjálslyndi flokkurinn]] (F) |votes6= 838 |seats6= 0 |sc6= -1 |party7=[[Lýðræðishreyfingin]] (P) |votes7= 127 |seats7= 0 |sc7= – |invalid= 76 |blank= 790 |electorate= 32482 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Björgvin G. Sigurðsson]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Ragnheiður Elín Árnadóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Atli Gíslason]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Eygló Harðardóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Róbert Marshall]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Árni Johnsen]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Margrét Tryggvadóttir]] | flokkur = Borgarahreyfingin | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2013]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes1= 9265 |seats1= 4 |sc1= +2 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 7596 |seats2= 4 |sc2= +1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |votes3= 2734 |seats3= 1 |sc3= -2 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 1582 |seats4= 0 |sc4= -1 |party5=[[Píratar]] (Þ) |votes5= 1269 |seats5= 0 |sc5= – |party6=[[Björt framtíð]] (A) |votes6= 1202 |seats6= 1 |sc6= +1 |party7=[[Dögun]] (T) |votes7= 904 |seats7= 0 |sc7= – |party8=Flokkur heimilanna (I) |votes8= 786 |seats8= 0 |sc8= – |party9=Hægri grænir (G) |votes9= 703 |seats9= 0 |sc9= – |party10=Lýðræðisvaktin (L) |votes10= 431 |seats10= 0 |sc10= – |party11=Regnboginn (J) |votes11= 412 |seats11= 0 |sc11= – |invalid= 83 |blank= 564 |electorate= 33619 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Ragnheiður Elín Árnadóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Páll Jóhann Pálsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Haraldur Einarsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J9)|9. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Páll Valur Björnsson]] | flokkur = Björt framtíð | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2016]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 8509 |seats1= 4 |sc1= – |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 5154 |seats2= 2 |sc2= -2 |party3=[[Píratar]] (P) |votes3= 3458 |seats3= 1 |sc3= +1 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 2751 |seats4= 1 |sc4= +1 |party5=[[Viðreisn]] (C) |votes5= 1983 |seats5= 1 |sc5= +1 |party6=[[Samfylkingin]] (S) |votes6= 1725 |seats6= 1 |sc6= – |party7=[[Björt framtíð]] (A) |votes7= 1565 |seats7= 0 |sc7= -1 |party8=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes8= 973 |seats8= 0 |sc8= – |party9=[[Dögun]] (T) |votes9= 611 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Íslenska þjóðfylkingin]] (E) |votes10= 213 |seats10= 0 |sc10= – |party11=[[Alþýðufylkingin]] (R) |votes11= 74 |seats11= 0 |sc11= – |invalid= 71 |blank= 741 |electorate= 35436 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Páll Magnússon]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Smári McCarthy]] | flokkur = Píratar | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Ari Trausti Guðmundsson]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Unnur Brá Konráðsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Jóna Sólveig Elínardóttir]] | flokkur = Viðreisn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2017]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 7058 |seats1= 3 |sc1= -1 |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 5231 |seats2= 2 |sc2= – |party3=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes3= 4000 |seats3= 1 |sc3= +1 |party4=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes4= 3321 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Samfylkingin]] (S) |votes5= 2691 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes6= 2510 |seats6= 1 |sc6= +1 |party7=[[Píratar]] (P) |votes7= 1985 |seats7= 1 |sc7= – |party8=[[Viðreisn]] (C) |votes8= 871 |seats8= 0 |sc8= -1 |party9=[[Björt framtíð]] (A) |votes9= 289 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Dögun]] (T) |votes10= 101 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 103 |blank= 754 |electorate= 36143 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Páll Magnússon]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Birgir Þórarinsson]] | flokkur = Miðflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Ari Trausti Guðmundsson]] | flokkur = Vinstri græn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Silja Dögg Gunnarsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur = Flokkur fólksins | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J1)|1. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Smári McCarthy]] | flokkur = Píratar | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2021]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes1= 7296 |seats1= 3 |sc1= – |party2=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes2= 7111 |seats2= 3 |sc2= +1 |party3=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes3= 3837 |seats3= 1 |sc3= – |party4=[[Samfylkingin]] (S) |votes4= 2270 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes5= 2207 |seats5= 1 |sc5= – |party6=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes6= 2200 |seats6= 0 |sc6= -1 |party7=[[Viðreisn]] (C) |votes7= 1845 |seats7= 1 |sc7= +1 |party8=[[Píratar]] (P) |votes8= 1660 |seats8= 0 |sc8= -1 |party9=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |votes9= 1094 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Frjálslyndi lýðræðisfl.]] (O) |votes10= 193 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 73 |blank= 595 |electorate= 38419 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur = Flokkur fólksins | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Jóhann Friðrik Friðriksson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Ásmundur Friðriksson]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Hafdís Hrönn Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Oddný G. Harðardóttir]] | flokkur = Samfylkingin | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Birgir Þórarinsson]] | flokkur = Miðflokkurinn | allt = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J2)|2. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Guðbrandur Einarsson]] | flokkur = Viðreisn | allt = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> ===[[Alþingiskosningar 2024]]=== <div style="max-width:900px"> <div style="width: 470px;float:left"> {{Kosningaúrslit |party1=[[Flokkur fólksins]] (F) |votes1= 6354 |seats1= 2 |sc1= +1 |party2=[[Sjálfstæðisflokkurinn]] (D) |votes2= 6233 |seats2= 2 |sc2= -1 |party3=[[Samfylkingin]] (S) |votes3= 5519 |seats3= 2 |sc3= +1 |party4=[[Miðflokkurinn (Ísland)|Miðflokkurinn]] (M) |votes4= 4322 |seats4= 1 |sc4= – |party5=[[Framsóknarflokkurinn]] (B) |votes5= 3806 |seats5= 2 |sc5= -1 |party6=[[Viðreisn]] (C) |votes6= 3571 |seats6= 1 |sc6= – |party7=[[Sósíalistaflokkur Íslands (21. öld)|Sósíalistaflokkurinn]] (J) |votes7= 773 |seats7= 0 |sc7= – |party8=[[Píratar]] (P) |votes8= 422 |seats8= 0 |sc8= – |party9=[[Vinstrihreyfingin – grænt framboð|Vinstri græn]] (V) |votes9= 421 |seats9= 0 |sc9= – |party10=[[Lýðræðisflokkurinn (Ísland)|Lýðræðisflokkurinn]] (L) |votes10= 406 |seats10= 0 |sc10= – |invalid= 55 |blank= 403 |electorate= 41002 }} </div><div style="float:left"> {{fulltrúalisti upphaf | titill = Kjörnir alþingismenn | sýna_röð = já | sýna_flokk = já }} {{fulltrúalisti | röð = 1 | nafn = [[Ásthildur Lóa Þórsdóttir]] | flokkur = Flokkur fólksins | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 2 | nafn = [[Guðrún Hafsteinsdóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 3 | nafn = [[Víðir Reynisson]] | flokkur = Samfylkingin | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 4 | nafn = [[Karl Gauti Hjaltason]] | flokkur = Miðflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 5 | nafn = [[Halla Hrund Logadóttir]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 6 | nafn = [[Guðbrandur Einarsson]] | flokkur = Viðreisn | frá = upphafi | til = 2026 }} {{fulltrúalisti | röð = 7 | nafn = [[Sigurður Helgi Pálmason]] | flokkur = Flokkur fólksins | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 8 | nafn = [[Vilhjálmur Árnason]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = upphafi | til = 2026 }} {{fulltrúalisti | röð = 9 | nafn = [[Ása Berglind Hjálmarsdóttir]] | flokkur = Samfylkingin | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = 10 {{abbr|(J3)|3. jöfnunarmaður á landsvísu}} | nafn = [[Sigurður Ingi Jóhannsson]] | flokkur = Framsóknarflokkurinn | frá = upphafi | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | millifyrirsögn = Tóku síðar sæti sem aðalmenn | röð = - | nafn = [[Sandra Sigurðardóttir (f. 1983)|Sandra Sigurðardóttir]] | flokkur = Viðreisn | frá = 2026 | í_embætti = já }} {{fulltrúalisti | röð = - | nafn = [[Ingveldur Anna Sigurðardóttir]] | flokkur = Sjálfstæðisflokkurinn | frá = 2026 | í_embætti = já }} {{Töfluendir}} </div></div> <br clear=all /> == Tengill == *[http://www.althingi.is/lagas/nuna/2000024.html Lög um kosningar til Alþingis] {{lög2|2000|24|16. maí}} {{Kjördæmi Íslands}} {{Núverandi alþingismenn}} [[Flokkur:Kjördæmi Íslands]] ibtggpkktk5el98wb7d16sxdirs1509 0 13213 1981762 1817364 2026-10-05T04:58:08Z Holtseti 46872 1981762 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> [[Mynd:Mauna Kea10.jpg|thumb|280px|[[Mauna Kea]] á [[Hawaii]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], stærsta dyngja [[Jörðin|jarðarinnar]]]] [[Mynd:Skjaldbreidur Herbst 2004.jpg|thumb|280px|[[Skjaldbreiður]], dæmigerð dyngja.]] [[Mynd:Erta Ale-Lac de lave (5).jpg|thumbnail|280px|Hrauntjörn, [[Erta Ale]], Eþíópía]] '''Dyngja''' er breitt, aflíðandi og [[keila|keilulaga]] [[eldfjall]] sem myndast í langvinnu [[eldgos]]i á hringlaga gosopi. Dyngjugos eru svo kölluð [[flæðigos]] þar sem [[hraun]]ið er þunnfljótandi og flæðir langar leiðir. Eldvirkni í dyngjum getur varað í mörg ár eða jafnvel áratugi. </onlyinclude> ==Útlit fjallsins== Dyngjur eru auðþekktar, þær líkjast skál eða skildi á hvolfi ([[Skjaldbreiður]]). Flestar dyngjur á Íslandi eru um það bil 1–3 km í [[þvermál]], rísa 50–100 m yfir næsta umhverfi sitt og eru að [[rúmmál]] í kringum 0,1–2 km3. Sú stærsta er 3–12 km í þvermál og nær upp í 500–600 m yfir umhverfi sitt með 1–9° hlíðhalla. Hér á landi eru dyngjur eingöngu til á rekbeltum landsins.<ref name="Ari Trausti"/> Stundum veldur landslag eða aðrar aðstæður því að dyngja nær ekki að myndast í dyngjugosi. Hraunið rennur burt frá gígnum án þess að hlaða upp dyngjulaga fjalli. Dæmi um þetta er [[Leitin (eldstöð)|Leitin]] og Leitahraun á Reykjanesskaga. Hraunið er dæmigert dyngjuhraun en myndar ekki dyngjulaga hraunskjöld og gígurinn er nánast ósýnilegur. ===Toppgígurinn=== Efst í dyngjunnni er meira eða minna kringlóttur [[eldgígur|gígur]]. Þeir dýpstu eru 50–170 m djúpir og allt að 800–900 m breiðir. Í dyngjugígnum kraumar stór hrauntjörn svo lengi sem virkni er í eldstöðinni – sem getur verið í marga áratugi (sjá [[Kilauea]]-eldstöðin á [[Hawaii]] eða [[Erta Ale]]-dyngjan í [[Etíópía|Etíópíu]]).<ref name="Ari Trausti"/> ==Jarðfræði== ===Hrauntegund=== Lengd og stærð [[Eldgos|eldgosa]] á þurru landi eru háðar efnasamsetningu og gerð [[Jarðlagastafli |jarðlagastaflans]] þar sem kvikan streymir upp úr iðrum jarðar. [[Basalt]] rennur t.d. oft líkt og seigfljótandi vökvi, hratt og greiðlega. Í flestum dyngjum er hrauntegundin [[Ólivínthóleít|ólivínþóleít]]. Hraun af þessu tagi storknar sem [[Helluhraun|helluhraun]] og gosið kallast [[Flæðigos|flæðigos]] (''effusive eruption'' á ensku).<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> ===Kvikustrókar og flæðigos=== Úr eldstöðinni geta staðið kvikustrókar sem innihalda eldfjallagas, eins og sást síðast í [[Holuhraun|Holuhraunsgosi]]. Svoleiðis tröllslegir gosbrunnur úr glóandi efni standa ýmist viðstöðulaust í loft upp eða hækka og lækka í takt við gaslosunina í eldstöðinni og þrýstingsbreytingar í gosrásinni.<ref name="Ari Trausti"/> Flæðigos á Íslandi hefjast venjulega á stuttum eða löngum gossprungum. Síðan, eins og gerðist síðast í Holuhrauni, einangrast virknin með tímanum við eitt eða fá gosop (eins og gerðist við [[Baugur|Baug]]) og þá í flestum tilvikum um miðbik sprungunnar. Þegar gosvirkni sem þessi heldur áfram í mjög langan tíma, mánuðum og árum, kannski áratugum saman, myndast dyngja.<ref name="Ari Trausti"/>Það sást t.d. þegar Surtsey varð til. Dyngjugos á Íslandi eru talin hafa verið mjög róleg gos með lítið hraunflæði á hverjum tíma og er það áætlað út frá upphleðslu dyngjanna í gosunum. Við upphaf dyngjugoss verður upphleðslan mest næst gosopinu og þannig hlaðast upp umfangsmiklar dyngjur. <ref name="vegvisir">Snæbjörn Guðmundsson: Vegvísir um jarðfræði Íslands. Reykjavík, Mál og Menning, 2015</ref> Eins og sjá má í löndum þar sem virkar dyngjur finnast, t.d. á [[Hawaii]] eða [[La Réunion|Réunion]] (eldfjallið [[Piton de la Fournaise]]), rennur líka mikið af hrauni neðanjarðar, síðar í gosinu og kemur upp víðs vegar í hlíðum fjallsins. Margföld lög af hrauntungum byggja þannig upp fjallið og hlaða upp hraunin umhverfis.<ref name="vegvisir"/> ===Dyngjugos=== [[Mynd:Hawaiian Eruption-numbers.svg|thumbnail|right|350px|[[Dyngjugos|Dyngjugos]]]] [[Mynd:Mauna Ulu june 1974.jpg|thumbnail|left|350px|Mauna Ulu, Hawaii, 1974]] <center> :1 = [[Gosmökkur|(gos)mökkur]], gosstrókur, gjóskuský :2 = [[Gosop|gosop]] :3 = [[Eldgígur|gígur]] :4 = [[Hrauntjörn|hrauntjörn]] :5 = (kviku)gösop :6 = [[Hrauná|hrauná]] :7 = hraun- og [[Gjóska|gjóskulög]] :8 = [[Berglög|berglögin]] :9 = [[Silla|sylla]] :10 = [[Gosrás|gosrás]] og gosop :11 = [[Kvikuhólf|kvikuhólf]] :12 = [[Berggang|berggangur]] </center> ==Dyngjur== ===Dyngjur á Íslandi=== Flestar dyngjur hérlendis eru frá lokum ísaldar, sú yngsta frá nútíma, 3000 ára gömul (Lambahraun) eða bara 50 ára ([[Surtsey|Surtsey]]). Dyngjur finnast á Íslandi í öllum landshlutum sem eru nálægt rekbeltum. Á [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] eru til dæmis [[Þráinsskjöldur|Þráinsskjöldur]], [[Heiðin há|Heiðin há]] og [[Selvogsheiði|Selvogsheiði]]. Á [[Langjökull|Langjökulssvæði]] eru [[Skjaldbreiður]], [[Ok]], [[Lambahraun]] og [[Kjalhraun]]. [[Mynd:Skjaldbreidur Panorama.jpg|thumb|left|Toppgígur Skjaldbreiðs]] Og á Norðausturlandi eru til dæmis [[Þeistareykjabunga]] – sem er í rauninni eldstöð samvaxin úr tveimur dyngjum – [[Ketildyngja|Ketildyngja]] og [[Trölladyngja (Ódáðahrauni)|Trölladyngja]] í [[Ódáðahraun]]i.<ref name="Ari Trausti"/> ===Fleiri dyngjur=== Stórar dyngjur finnst á mörgum úthafseyjum, t.d. á [[Hawaii]], [[Galapagos]]eyjum og [[La Réunion|Réunion]] og á meginlöndum nálægt rekbeltum, t.d. í Austur-Afríku. Stærsta fjall [[sólkerfið|sólkerfisins]], [[Ólympusfjall (Mars)|Ólympusfjall]] á [[Mars (reikistjarna)|Mars]], er dyngja. ==Myndasyrpa== <gallery> Mynd:SIR-C-X-SAR Galapagos Alcedo NW.jpg|[[Alcedo]], [[Galapagos]] File:Serra sta barbara2.jpg|[[Serra Santa Barbara]], [[Azores]], [[Portugal]] File:Halemaʻumaʻu crater2.jpg|Hrauntjörn í aðalgíg [[Kīlauea]], [[Hawaii]] File:Bois de rempart.JPG|[[Piton de la Fournaise]], [[La Réunion]] File:Kamchatka Tolbachik.jpg|[[Tolbachik]], [[Kamchatka]], [[Rússland]] File:Looking out over the Hauraki Gulf to Rangitoto Island from Okahu Bay (11003307596).jpg|Rangitoto Island, [[Aukland Volcanic Field]], [[Nýja-Sjáland]] </gallery> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tengt efni == * [[Stapi]] == Tenglar == {{Commons|Shield volcanoes of Iceland|Dyngjum á Íslandi}} {{CommonsCat|Shield volcanoes|Dyngjum}} * [http://www.stjornuskodun.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/dyngjur/ Ítarlegar upplýsingar um dyngjur á Stjörnufræðivefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919104229/http://www.stjornuskodun.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/dyngjur/ |date=2010-09-19 }} [[Flokkur:Dyngjur| ]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund|Dyngja]] [[Flokkur:Jarðfræði| ]] qvhaazc49h33ska2is9wbdjfxoa9f6r 1981766 1981762 2026-10-05T05:03:28Z Holtseti 46872 1981766 wikitext text/x-wiki <onlyinclude> [[Mynd:Mauna Kea10.jpg|thumb|280px|[[Mauna Kea]] á [[Hawaii]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], stærsta dyngja [[Jörðin|jarðarinnar]]]] [[Mynd:Skjaldbreidur Herbst 2004.jpg|thumb|280px|[[Skjaldbreiður]], dæmigerð dyngja.]] [[Mynd:Erta Ale-Lac de lave (5).jpg|thumbnail|280px|Hrauntjörn, [[Erta Ale]], Eþíópía]] '''Dyngja''' er breitt, aflíðandi og [[keila|keilulaga]] [[eldfjall]] sem myndast í langvinnu [[eldgos]]i á hringlaga gosopi. Dyngjugos eru svo kölluð [[flæðigos]] þar sem [[hraun]]ið er þunnfljótandi og flæðir langar leiðir. Eldvirkni í dyngjum getur varað í mörg ár eða jafnvel áratugi. </onlyinclude> ==Útlit fjallsins== Dyngjur eru auðþekktar, þær líkjast skál eða skildi á hvolfi ([[Skjaldbreiður]]). Flestar dyngjur á Íslandi eru um það bil 1–3 km í [[þvermál]], rísa 50–100 m yfir næsta umhverfi sitt og eru að [[rúmmál]] í kringum 0,1–2 km3. Sú stærsta er 3–12 km í þvermál og nær upp í 500–600 m yfir umhverfi sitt með 1–9° hlíðhalla. Hér á landi eru dyngjur eingöngu til á rekbeltum landsins.<ref name="Ari Trausti"/> Stundum veldur landslag eða aðrar aðstæður því að dyngja nær ekki að myndast í dyngjugosi. Hraunið rennur burt frá gígnum án þess að hlaða upp dyngjulaga fjalli. Dæmi um þetta er [[Leitin (eldstöð)|Leitin]] og Leitahraun á Reykjanesskaga. Hraunið er dæmigert dyngjuhraun en myndar ekki dyngjulaga hraunskjöld og gígurinn er nánast ósýnilegur. ===Toppgígurinn=== Efst í dyngjunnni er meira eða minna kringlóttur [[eldgígur|gígur]]. Þeir dýpstu eru 50–170 m djúpir og allt að 800–900 m breiðir. Í dyngjugígnum kraumar stór hrauntjörn svo lengi sem virkni er í eldstöðinni – sem getur verið í marga áratugi (sjá [[Kilauea]]-eldstöðin á [[Hawaii]] eða [[Erta Ale]]-dyngjan í [[Etíópía|Etíópíu]]).<ref name="Ari Trausti"/> ==Jarðfræði== ===Hrauntegund=== Lengd og stærð [[Eldgos|eldgosa]] á þurru landi eru háðar efnasamsetningu og gerð [[Jarðlagastafli |jarðlagastaflans]] þar sem kvikan streymir upp úr iðrum jarðar. [[Basalt]] rennur t.d. oft líkt og seigfljótandi vökvi, hratt og greiðlega. Í flestum dyngjum er hrauntegundin [[Ólivínthóleít|ólivínþóleít]]. Hraun af þessu tagi storknar sem [[Helluhraun|helluhraun]] og gosið kallast [[Flæðigos|flæðigos]] (''effusive eruption'' á ensku).<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> ===Kvikustrókar og flæðigos=== Úr eldstöðinni geta staðið kvikustrókar sem innihalda eldfjallagas, eins og sást síðast í [[Holuhraun|Holuhraunsgosi]]. Svoleiðis tröllslegir gosbrunnur úr glóandi efni standa ýmist viðstöðulaust í loft upp eða hækka og lækka í takt við gaslosunina í eldstöðinni og þrýstingsbreytingar í gosrásinni.<ref name="Ari Trausti"/> Flæðigos á Íslandi hefjast venjulega á stuttum eða löngum gossprungum. Síðan, eins og gerðist síðast í Holuhrauni, einangrast virknin með tímanum við eitt eða fá gosop (eins og gerðist við [[Baugur|Baug]]) og þá í flestum tilvikum um miðbik sprungunnar. Þegar gosvirkni sem þessi heldur áfram í mjög langan tíma, mánuðum og árum, kannski áratugum saman, myndast dyngja.<ref name="Ari Trausti"/>Það sást t.d. þegar Surtsey varð til. Dyngjugos á Íslandi eru talin hafa verið mjög róleg gos með lítið hraunflæði á hverjum tíma og er það áætlað út frá upphleðslu dyngjanna í gosunum. Við upphaf dyngjugoss verður upphleðslan mest næst gosopinu og þannig hlaðast upp umfangsmiklar dyngjur. <ref name="vegvisir">Snæbjörn Guðmundsson: Vegvísir um jarðfræði Íslands. Reykjavík, Mál og Menning, 2015</ref> Eins og sjá má í löndum þar sem virkar dyngjur finnast, t.d. á [[Hawaii]] eða [[La Réunion|Réunion]] (eldfjallið [[Piton de la Fournaise]]), rennur líka mikið af hrauni neðanjarðar, síðar í gosinu og kemur upp víðs vegar í hlíðum fjallsins. Margföld lög af hrauntungum byggja þannig upp fjallið og hlaða upp hraunin umhverfis.<ref name="vegvisir"/> ===Dyngjugos=== [[Mynd:Hawaiian Eruption-numbers.svg|thumbnail|right|350px|[[Dyngjugos|Dyngjugos]]]] [[Mynd:Mauna Ulu june 1974.jpg|thumbnail|left|350px|Mauna Ulu, Hawaii, 1974]] <center> :1 = [[gosmökkur|(gos)mökkur]], gosstrókur, gjóskuský :2 = [[gosop]] :3 = [[eldgígur|gígur]] :4 = [[hrauntjörn]] :5 = (kviku)gösop :6 = [[hrauná]] :7 = hraun- og [[gjóska|gjóskulög]] :8 = [[berglög]] :9 = [[silla|sylla]] :10 = [[gosrás]] og gosop :11 = [[kvikuhólf]] :12 = [[berggangur]] </center> ==Dyngjur== ===Dyngjur á Íslandi=== Flestar dyngjur hérlendis eru frá lokum ísaldar, sú yngsta frá nútíma, 3000 ára gömul (Lambahraun) eða bara 50 ára ([[Surtsey|Surtsey]]). Dyngjur finnast á Íslandi í öllum landshlutum sem eru nálægt rekbeltum. Á [[Reykjanesskagi|Reykjanesskaga]] eru til dæmis [[Þráinsskjöldur|Þráinsskjöldur]], [[Heiðin há|Heiðin há]] og [[Selvogsheiði|Selvogsheiði]]. Á [[Langjökull|Langjökulssvæði]] eru [[Skjaldbreiður]], [[Ok]], [[Lambahraun]] og [[Kjalhraun]]. [[Mynd:Skjaldbreidur Panorama.jpg|thumb|left|Toppgígur Skjaldbreiðs]] Og á Norðausturlandi eru til dæmis [[Þeistareykjabunga]] – sem er í rauninni eldstöð samvaxin úr tveimur dyngjum – [[Ketildyngja|Ketildyngja]] og [[Trölladyngja (Ódáðahrauni)|Trölladyngja]] í [[Ódáðahraun]]i.<ref name="Ari Trausti"/> ===Fleiri dyngjur=== Stórar dyngjur finnst á mörgum úthafseyjum, t.d. á [[Hawaii]], [[Galapagos]]eyjum og [[La Réunion|Réunion]] og á meginlöndum nálægt rekbeltum, t.d. í Austur-Afríku. Stærsta fjall [[sólkerfið|sólkerfisins]], [[Ólympusfjall (Mars)|Ólympusfjall]] á [[Mars (reikistjarna)|Mars]], er dyngja. ==Myndasyrpa== <gallery> Mynd:SIR-C-X-SAR Galapagos Alcedo NW.jpg|[[Alcedo]], [[Galapagos]] File:Serra sta barbara2.jpg|[[Serra Santa Barbara]], [[Azores]], [[Portugal]] File:Halemaʻumaʻu crater2.jpg|Hrauntjörn í aðalgíg [[Kīlauea]], [[Hawaii]] File:Bois de rempart.JPG|[[Piton de la Fournaise]], [[La Réunion]] File:Kamchatka Tolbachik.jpg|[[Tolbachik]], [[Kamchatka]], [[Rússland]] File:Looking out over the Hauraki Gulf to Rangitoto Island from Okahu Bay (11003307596).jpg|Rangitoto Island, [[Aukland Volcanic Field]], [[Nýja-Sjáland]] </gallery> == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Tengt efni == * [[Stapi]] == Tenglar == {{Commons|Shield volcanoes of Iceland|Dyngjum á Íslandi}} {{CommonsCat|Shield volcanoes|Dyngjum}} * [http://www.stjornuskodun.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/dyngjur/ Ítarlegar upplýsingar um dyngjur á Stjörnufræðivefnum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100919104229/http://www.stjornuskodun.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/dyngjur/ |date=2010-09-19 }} [[Flokkur:Dyngjur| ]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund|Dyngja]] [[Flokkur:Jarðfræði| ]] ac15g1c97te9yyfiso3ce8ay1dcezk7 0 17031 1981698 1967071 2026-10-04T17:47:28Z Akigka 183 1981698 wikitext text/x-wiki {{Íslenskt mannanafn | nafn = Hergeir | kyn = kk | nefnifall = Hergeir | þolfall = Hergeir | þágufall = Hergeiri | eignarfall = Hergeirs | eiginnöfn = 5 | millinöfn = 1 | dagsetning = 2025 | gk = 2639 }} '''Hergeir''' er [[íslenskt karlmannsnafn]]. Árið 2025 báru 5 nafnið sem fyrsta eiginnafn og 1 sem millinafn.<ref>{{cite web|url=https://www.hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=4.10.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} [[Flokkur:Íslensk karlmannsnöfn]] svdl0o836ydhffkqkp9bqf1p7n33y66 0 18735 1981691 1820432 2026-10-04T16:50:17Z Akigka 183 1981691 wikitext text/x-wiki {{Íslenskt mannanafn | nafn = Herbjört | kyn = kvk | nefnifall = Herbjört | þolfall = Herbjörtu | þágufall = Herbjörtu | eignarfall = Herbjartar | eiginnöfn = 0 | millinöfn = 0 | dagsetning = 2025 }} '''Herbjört''' er [[íslenskt kvenmannsnafn]]. Það var fyrst tekið í notkun árið 1951 og var þá hugsað sem samsetning á nöfnunum [[Herjólfur (mannsnafn)|Herjólfur]] og [[Guðbjört]]. Árið 2025 bar engin kona nafnið á Íslandi.<ref>{{cite web|url=https://www.hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=4.10.2026}}</ref> == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]] qdo0rfeqnqlq04jn60i7raptzvrgkvc 1981692 1981691 2026-10-04T16:50:37Z Akigka 183 1981692 wikitext text/x-wiki {{Íslenskt mannanafn | nafn = Herbjört | kyn = kvk | nefnifall = Herbjört | þolfall = Herbjörtu | þágufall = Herbjörtu | eignarfall = Herbjartar | eiginnöfn = 0 | millinöfn = 0 | dagsetning = 2025 }} '''Herbjört''' er [[íslenskt kvenmannsnafn]]. Það var fyrst tekið í notkun árið 1951 og var þá hugsað sem samsetning á nöfnunum [[Herjólfur (mannsnafn)|Herjólfur]] og [[Guðbjört]]. Árið 2025 bar engin kona nafnið á Íslandi.<ref>{{cite web|url=https://www.hagstofa.is/talnaefni/ibuar/faeddir-og-danir/nofn/|title=Nöfn|website=Hagstofa Íslands|access-date=4.10.2026}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]] iqy07pj3ikg28l410uj8kydgxx32whj 0 21822 1981703 1537948 2026-10-04T18:02:17Z Akigka 183 1981703 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = Hundaætt | image = Coyote portrait.jpg | image_caption = | regnum = [[Dýraríkið]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | ordo_authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]] (1821) | familia = '''Hundaætt''' (''Canidae'') | familia_authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]] (1817) | subdivision_ranks = [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|Ættkvísl]] | subdivision = * ''[[Alopex]]'' * ''[[Atelocynus]]'' * ''[[Canis]]'' * ''[[Cerdocyon]]'' * ''[[Chrysocyon]]'' * ''[[Dhole|Cuon]]'' * ''[[Dusicyon]]'' * ''[[Fennecus]]'' * ''[[Lycalopex]]'' * ''[[Lycaon pictus|Lycaon]]'' * ''[[Nyctereutes]]'' * ''[[Otocyon]]'' * ''[[Pseudalopex]]'' * ''[[Speothos]]'' * ''[[Urocyon]]'' * ''[[Vulpes]]'' }} '''Hundaætt''' er ætt spendýra, sem eru kjötætur og alætur. Til hennar teljast [[Hundur|hundar]], [[Úlfur (dýrategund)|úlfar]], [[Sléttuúlfur|sléttuúlfar]], [[Sjakali|sjakalar]] og [[Refur|refir]]. Þessi dýr eiga það m.a. sameiginlegt að ganga öll á tánum. == Flokkun hunda == Hafa ber í huga að skipting hundaættarinnar í „refi“ og „eiginlega hunda“ er hugsanlega ekki í samræmi við raunverulegan skyldleika þeirra og að ekki ríkir full sátt meðal fræðimanna um flokkun sumra hundaætta. Nýlegar DNA rannsóknir hafa á hinn bóginn sýnt að skiptingin í undirættir hunda (''canini'') og refa (''vuplini'') sé réttmæt, að tveimur ættkvíslum undanskildum: ''Nyctereutes'' og ''Otocyon''. Þetta eru hópar utangarðs hundadýra sem eru hvorki náskyld hundum né refum. ''Speothos'' og ''Chrysocyon'' eru frumstæðar ættkvíslir hunda-undirtegundarinnar en færa má rök fyrir því að þær megi setja í eigin hóp út af fyrir sig. Vera má að ættkvíslin ''Cuon'' tilheyri í raun undirætt hunda en vísbendingar eru um að ættkvíslirnar ''alopex'' og ''fennecus'' séu ekki réttmætar ættkvíslir, heldur tilheyri þær báðar ættkvísl refa (''vulpes''). Sumir flokka [[Hundur|tamda hunda]] sem tegundina ''Canis familiaris'' en aðrir (þ.á m. [[Smithsonian stofnunin]] [[Samtök bandarískra spendýrafræðinga]]) flokka tamda hunda aftur á móti sem undirtegund úlfa (þ.e. ''Canis lupus familiaris''). [[Rauðúlfar|Rauðúlfurinn]] er ef til vill sérstök tegund. Og ef til vill einnig [[Dingóar]], sem eru ýmist flokkaðir sem ''Canis lupus dingo'', ''Canis dingo'' eða ''Canis familiaris dingo''. * '''Eiginlegir hundar''' (''Canini'') ** Ættkvísl ''[[Canis]]'' *** [[Sléttuúlfur]], ''Canis latrans'' (einnig nefndir norður-amerískir sléttuúlfar) *** [[Úlfur (dýrategund)|Úlfur]], ''Canis lupus'' **** [[Úlfur (dýrategund)|Gráúlfur]], ''Canis lupus lupus'' **** [[Hundur]], ''Canis lupus familiaris'' **** [[Dingó]], ''Canis lupus dingo'' **** margar aðrar undirtegundir hafa verið lagðar til *** [[Rauðúlfur]], ''Canis rufus'' *** [[Eþíópíu-úlfur]], ''Canis simensis'' (einnig nefndir Abyssiníu-úlfar, simískir refir og simískir sjakalar) *** [[Sjakali]] **** [[Gullsjakali]], ''Canis aureus'' **** [[Randsíðusjakali]], ''Canis adustus'' **** [[Svartbakssjakali]], ''Canis mesomelas'' ** Ættkvísl ''Lycaon'' *** [[Afrískur villihundur]], ''Lycaon pictus'' (einnig nefndir afrískur veiðihundur) ** Ættkvísl ''Cuon'' *** ''Cuon alpinus'' ** Ættkvísl ''Nyctereutes'' *** [[Marðarhundur|Marðarhundur]], ''Nyctereutes procyonoides'' ** Ættkvísl ''Atelocynus'' *** ''Atelocynus microtis'' ** Ættkvísl ''Speothos'' *** [[Búskhundur]], ''Speothos venaticus'' ** Ættkvísl ''Chrysocyon'' *** [[Gullinhundur]], ''Chrysocyon brachyurus'' ** (Ættkvísl ''Dusicyon'' útdauð) *** ([[Falklandseyja-refur]], ''Dusicyon australis'' útdauð) ** Ættkvísl ''[[Pseudalopex]]'' *** ''Pseudalopex culpaeus'' *** [[Darwins-refur]], ''Pseudalopex fulvipes'' *** [[Argentínskur grárefur]], ''Pseudalopex griseus'' *** ''Pseudalopex gymnocercus'' *** ''Pseudalopex sechurae'' *** ''Pseudalopex vetulus'' ** Ættkvísl ''Cerdocyon'' *** [[Krabbaæturefur]], ''Cerdocyon thous'' * '''Refir''' (''[[Vulpini]]'') ** Ættkvísl ''[[Vulpes]]'' *** [[Rauðrefur]], ''Vulpes vulpes'' *** ''Vulpes velox'' *** ''Vulpes macrotis'' *** ''Vulpes corsac'' *** ''Vulpes chama'' *** ''Vulpes pallida'' *** [[Bengalrefur]], ''Vulpes bengalensis'' *** [[Tíbetskur refur]], ''Vulpes ferrilata'' *** [[Blanfords-refur]], ''Vulpes cana'' *** [[Rueppels-refur]], ''Vulpes rueppelli'' *** ''Vulpes corsac'' *** [[Eyðimerkurrefur]], ''Vulpes zerda'' (áður ''Fennecus zerda'') ** Ættkvísl ''Alopex'' *** [[Heimskautarefur]], ''Alopex lagopus'' ** Ættkvísl ''Otocyon'' *** ''Otocyon megalotis'' ** Ættkvísl ''[[Urocyon]]'' *** [[Grárefur]], ''Urocyon cinereoargenteus'' *** [[Eyjarefur]], ''Urocyon littoralis'' [[Flokkur:Hundaætt| ]] 3vsrbl75t65ocsx0b6mzs5uw7vl8gy8 1981704 1981703 2026-10-04T18:03:35Z Akigka 183 /* Flokkun hunda */ 1981704 wikitext text/x-wiki {{taxobox | name = Hundaætt | image = Coyote portrait.jpg | image_caption = | regnum = [[Dýraríkið]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | ordo_authority = [[Thomas Edward Bowdich|Bowdich]] (1821) | familia = '''Hundaætt''' (''Canidae'') | familia_authority = [[Johann Fischer von Waldheim|G. Fischer de Waldheim]] (1817) | subdivision_ranks = [[Ættkvísl (flokkunarfræði)|Ættkvísl]] | subdivision = * ''[[Alopex]]'' * ''[[Atelocynus]]'' * ''[[Canis]]'' * ''[[Cerdocyon]]'' * ''[[Chrysocyon]]'' * ''[[Dhole|Cuon]]'' * ''[[Dusicyon]]'' * ''[[Fennecus]]'' * ''[[Lycalopex]]'' * ''[[Lycaon pictus|Lycaon]]'' * ''[[Nyctereutes]]'' * ''[[Otocyon]]'' * ''[[Pseudalopex]]'' * ''[[Speothos]]'' * ''[[Urocyon]]'' * ''[[Vulpes]]'' }} '''Hundaætt''' er ætt spendýra, sem eru kjötætur og alætur. Til hennar teljast [[Hundur|hundar]], [[Úlfur (dýrategund)|úlfar]], [[Sléttuúlfur|sléttuúlfar]], [[Sjakali|sjakalar]] og [[Refur|refir]]. Þessi dýr eiga það m.a. sameiginlegt að ganga öll á tánum. == Flokkun hunda == Hafa ber í huga að skipting hundaættarinnar í „refi“ og „eiginlega hunda“ er hugsanlega ekki í samræmi við raunverulegan skyldleika þeirra og að ekki ríkir full sátt meðal fræðimanna um flokkun sumra hundaætta. Nýlegar DNA rannsóknir hafa á hinn bóginn sýnt að skiptingin í undirættir hunda (''canini'') og refa (''vuplini'') sé réttmæt, að tveimur ættkvíslum undanskildum: ''Nyctereutes'' og ''Otocyon''. Þetta eru hópar utangarðs hundadýra sem eru hvorki náskyld hundum né refum. ''Speothos'' og ''Chrysocyon'' eru frumstæðar ættkvíslir hunda-undirtegundarinnar en færa má rök fyrir því að þær megi setja í eigin hóp út af fyrir sig. Vera má að ættkvíslin ''Cuon'' tilheyri í raun undirætt hunda en vísbendingar eru um að ættkvíslirnar ''alopex'' og ''fennecus'' séu ekki réttmætar ættkvíslir, heldur tilheyri þær báðar ættkvísl refa (''vulpes''). Sumir flokka [[Hundur|tamda hunda]] sem tegundina ''Canis familiaris'' en aðrir (þ.á m. [[Smithsonian stofnunin]] [[Samtök bandarískra spendýrafræðinga]]) flokka tamda hunda aftur á móti sem undirtegund úlfa (þ.e. ''Canis lupus familiaris''). [[Rauðúlfar|Rauðúlfurinn]] er ef til vill sérstök tegund. Og ef til vill einnig [[Dingóar]], sem eru ýmist flokkaðir sem ''Canis lupus dingo'', ''Canis dingo'' eða ''Canis familiaris dingo''. * '''Eiginlegir hundar''' (''Canini'') ** Ættkvísl ''[[Canis]]'' *** [[Sléttuúlfur]], ''Canis latrans'' (einnig nefndir norður-amerískir sléttuúlfar) *** [[Úlfur (dýrategund)|Úlfur]], ''Canis lupus'' **** [[Úlfur (dýrategund)|Gráúlfur]], ''Canis lupus lupus'' **** [[Hundur]], ''Canis lupus familiaris'' **** [[Dingó]], ''Canis lupus dingo'' **** margar aðrar undirtegundir hafa verið lagðar til *** [[Rauðúlfur]], ''Canis rufus'' *** [[Eþíópíu-úlfur]], ''Canis simensis'' (einnig nefndir Abyssiníu-úlfar, simískir refir og simískir sjakalar) *** [[Sjakali]] **** [[Gullsjakali]], ''Canis aureus'' **** [[Randsíðusjakali]], ''Canis adustus'' **** [[Svartbakssjakali]], ''Canis mesomelas'' ** Ættkvísl ''Lycaon'' *** [[Afrískur villihundur]], ''Lycaon pictus'' (einnig nefndir afrískur veiðihundur) ** Ættkvísl ''Cuon'' *** ''Cuon alpinus'' ** Ættkvísl ''Nyctereutes'' *** [[Marðarhundur|Marðarhundur]], ''Nyctereutes procyonoides'' ** Ættkvísl ''Atelocynus'' *** ''Atelocynus microtis'' ** Ættkvísl ''Speothos'' *** [[Búskhundur]], ''Speothos venaticus'' ** Ættkvísl ''Chrysocyon'' *** [[Gullinhundur]], ''Chrysocyon brachyurus'' ** (Ættkvísl ''Dusicyon'' útdauð) *** ([[Falklandseyja-refur]], ''Dusicyon australis'' útdauð) ** Ættkvísl ''[[Pseudalopex]]'' *** ''Pseudalopex culpaeus'' *** [[Darwins-refur]], ''Pseudalopex fulvipes'' *** [[Argentínskur grárefur]], ''Pseudalopex griseus'' *** ''Pseudalopex gymnocercus'' *** ''Pseudalopex sechurae'' *** ''Pseudalopex vetulus'' ** Ættkvísl ''Cerdocyon'' *** [[Krabbaæturefur]], ''Cerdocyon thous'' * '''Refir''' (''[[Vulpini]]'') ** Ættkvísl ''[[Vulpes]]'' *** [[Rauðrefur]], ''Vulpes vulpes'' *** ''Vulpes velox'' *** ''Vulpes macrotis'' *** ''Vulpes corsac'' *** ''Vulpes chama'' *** ''Vulpes pallida'' *** [[Bengalrefur]], ''Vulpes bengalensis'' *** [[Tíbetskur refur]], ''Vulpes ferrilata'' *** [[Blanfords-refur]], ''Vulpes cana'' *** [[Rueppels-refur]], ''Vulpes rueppelli'' *** ''Vulpes corsac'' *** [[Eyðimerkurrefur]], ''Vulpes zerda'' (áður ''Fennecus zerda'') ** Ættkvísl ''Alopex'' *** [[Heimskautarefur]], ''Alopex lagopus'' ** Ættkvísl ''Otocyon'' *** [[Blökurefur]], ''Otocyon megalotis'' ** Ættkvísl ''[[Urocyon]]'' *** [[Grárefur]], ''Urocyon cinereoargenteus'' *** [[Eyjarefur]], ''Urocyon littoralis'' [[Flokkur:Hundaætt| ]] 9r6u7m528ydp2p4lohtweqtwitki1je 0 22973 1981746 1957789 2026-10-04T23:31:38Z Holtseti 46872 /* Helluhraun og apalhraun */ Orðafar. 1981746 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Pele - panoramio (43).jpg|thumb|350px|Þunnfljótandi helluhraun með reipum og táum; [[Kilauea]], [[eldgos]] í 2012, [[Hawaii]]]] [[Mynd:Island 2017 330-0 (26578985639).jpg|thumb|Helluhraun á [[Þingvellir|Þingvöllum]]]] [[Mynd:PahoehoeLava.jpg|thumb|Helluhraun á [[Hawaii]]]] [[Mynd:Pāhoehoe and Aa flows at Hawaii.jpg|thumb|Helluhraun og [[apalhraun]], Hawaii]] '''Helluhraun''' eru nokkuð slétt [[hraun]] sem verða til við [[eldgos]] með þunnfljótandi basalt-[[Kvika|kviku]]. Helluhraun eru að jafnaði auðveld yfirferðar og oft alsett hraunreipum sem myndast þegar efsta lag hraunsins storknar en massinn heldur áfram að hreyfast. ==Myndun== Helluhraun er búið til í eldgosum úr [[Eldborg|eldborgum]], [[Dyngja|dyngjum]]<ref>Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík 2004, bls.104</ref> og [[eldgígur|gígaröðum]]. Hægt er að líkja Helluhraun við seig vökva þar sem það rennur fremur hratt, 5-20 km á klukkustund er algengur hraði. Hitastigið er í kringum 1120-1230°C<ref name="AT">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík 2004, bls.104-105</ref>. A helluhraunum sem hafa náð að haldast þunnfljótandi allt þar til þau stöðvast hefur myndast tiltölulega slétt og samfelld deig skorpa, sem einangrar hraunið og því er útgeislunin ekki næg til að það kólni og verði of seigt. Undir því rennur hraunin heitt uns það nær jaðrinum. Svoleiðis myndast eins konar tær, eða koddar, í jaðri hraunsins þegar hraunið rífur gat á hann og smeygir sér í gegn. „Nýjar tær geta komið fram á milli eldri táa eða í þeim miðjum og þannig skríður hraunið fram, oft í nokkrum óreglulegum áföngum. Sé flæðið hraðara undir yfirborðinu og yfirborðið hálfstorknað geta einnig myndast svokölluð reipi ofan á hrauninu en þau myndast vegna núnings deigrar skorpunnar við fljótandi hraunbráðina.“<ref name="D"> [https://skemman.is/bitstream/1946/11887/3/BS_Daniel_Pall_Jonasson_Landfraedi_Juni_2012.pdf Daníel Páll Jónasson: Hraunflæði á höfuðborgarsvæðinu Saga hraunflæðis á svæðinu á nútíma og kortlagning mögulegra farvega til byggða . BS ritgerð. Leiðbeinandi Ármann Höskuldsson. Líf- og umhverfisvísindadeild Háskóli Íslands 2012]</ref> ==Stærstu helluhraun== Einstakir hraunstraumir geta farið yfir 100 km á lengd. Stærstu helluhraun heims eru á [[Hawaii]] en einnig eru helluhraun á Íslandi; svo sem [[Hallmundarhraun]], [[Leitin (eldstöð)|Leitahraun]], [[Elliðavogshraun]] og Eldhraun við [[Mývatn]]. Það síðastnefnda rann á árunum 1724 til 1729 á meðan [[Mývatnseldar]] stóðu yfir. ==Basalt== Flest helluhraun eru úr basalti (einkum ólívínþóleiíti). <ref name="AT"/> ==Hraunhellar og hrauntraðir== Við mikið hraunrennsli geta ''hraunrásir'' flutt kvikuna undir nýstorknað hraun. Svo geta líka við vissar aðstæður neðanjarðar hraunrásir tæmst og skilið eftir sig [[Hraunhellir|hella]] og [[hrauntraðir|traðir]]<ref>Sigurður Steinþórsson. „Hvernig myndast hraunhellar? “ Vísindavefurinn, 29. september 2003. Sótt 14. ágúst 2020. https://visindavefur.is/svar.php?id=3763. </ref>. Dæmi um slíka hella eru [[Surtshellir]] (lengsti hellir Íslands), [[Víðgelmir]] og [[Raufarhólshellir]]. ==Helluhraun og apalhraun== Helluhraun finnst gjarnan næst gosopi, „þó það kunni að breytast síðar í [[Apalhraun]]“ sem er seigara og úfið, „ áður en það stöðvast.“<ref name="D"/> En svo getur líka farið að eldri kvika sé með breyttri efnasametningu er liður á hraungos. „Því eru til hraunbreiður þar sem hluti hraunsins, venjulega sá eldri, er með apalhraunsáferð en yngra hraunið er helluhraun.“<ref name="AT"/> Þegar [[Holuhraun]] var rannsakað er þar gaus 2014–2015, kom í ljós að hraunið skiptist á milli helluhrauns og apalhrauns, jafnvel mörgum sinnum á meðan á gosinu stóð.<ref>Pedersen, G. B. M., Höskuldsson, A., Dürig, T., Thordarson, T., Jónsdóttir, I.,Riishuus, M. S., Schmith, J. (2017). Lava field evolution and emplacement dynamics of the 2014–2015 basaltic fissure eruption at Holuhraun, Iceland.Journal of Volcanology and Geothermal Research, 340, 155-169. doi:https://doi.org/10.1016/j.jvolgeores.2017.02.027</ref> [[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021]] sýndi einnig sömu hegðun varðandi samsetningu. == Eitt og annað == * Vættir Íslands á [[skjaldarmerki Íslands]] standa á helluhrauni. == Tengt efni == * [[Apalhraun]] * [[Bólstraberg]] * [[Hraunhellir]] {{commonscat|Pahoehoe lava|Helluhraun}} ==Tenglar== *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=67054&fbclid=IwAR2bljnAOGFrp-R4nJNVyTsHy49iKGxVgo41UEy2HmgES6lk4oGtCtnS7Gg Hvernig myndast helluhraun? - Vísindavefurinn] * [https://skemman.is/bitstream/1946/11887/3/BS_Daniel_Pall_Jonasson_Landfraedi_Juni_2012.pdf Daníel Páll Jónasson: Hraunflæði á höfuðborgarsvæðinu Saga hraunflæðis á svæðinu á nútíma og kortlagning mögulegra farvega til byggða . BS ritgerð. Leiðbeinandi Ármann Höskuldsson. Líf- og umhverfisvísindadeild Háskóli Íslands 2012] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Hraun]] [[Flokkur:Eldgos]] [[Flokkur:Flæðigos]] [[Flokkur:Gosefni]] [[en:Lava#Pāhoehoe]] 75vvqbxccb6mibyfbrb4x83qy86sr36 0 24922 1981714 1968299 2026-10-04T18:59:35Z Holtseti 46872 Orðafar 1981714 wikitext text/x-wiki {{hnit dm|65|22.38|N|22|55.57|W|display=title}} [[Mynd:Flatey thorp.jpg|thumb|350px|Plássið við Grýluvog; yst til vinstri Eyjólfshús (gult) og Eyjólfspakkhús (grænt), næst Stórapakkhús (brúnt) og samkomuhúsið áfast því (er í hvarfi við Vog) og fremst Vogur (blár) sem var aðsetur verslunarstjóra og prestsetur.]] [[Mynd:Flatey. - The reef sheltering the harbour. (4558288491).jpg|thumb|Flatey um 1900.]] '''Flatey''' er stærst [[Vestureyjar|Vestureyja]] á [[Breiðafjörður|Breiðafirði]] og tilheyra henni alls 40 eyjar og hólmar. Eyjan er öll gerð úr blágrýti, það er basalthraunlögum frá [[míósen]] skeiðinu á [[tertíer]]. Bergið er um 11-12 milljón ára gamalt. Minjar um forna [[megineldstöð]] í Breiðafirði, [[Flateyjareldstöðin]]a, finnast norðaustur af Flatey og þar er fjölbreyttara berg, t.d. [[líparít]] og margskonar [[innskot]]sberg. Þarna var því eitt sinn fjalllendi. [[Veðrunaröfl]]in, einkum jöklar ísaldar, rufu niður jarðlagastaflann og mynduðu að lokum Breiðafjörð með öllum sínum eyjum. Flatey er um 0.5 km2 að flatarmáli, um 2 km á lengd og um hálfur km þar sem hún er breiðust. Eyjan er flatlend, þó gengur hæðarhryggur eftir henni endilangri. ''Lundaberg'' er hæsti hluti hennar, nærri norðausturenda hennar. Flatey er flokkuð undir [[þjóðjörð]] af ríkinu og er eyjan talin sem náttúruperla og menningarafurð Íslands. Mikið fuglalíf er á eyjunni og er hluti hennar friðaður (sérstaklega á varptíma) síðan [[1975]]. Gjöful fiskimið liggja allt í kringum eyjuna en í undirdjúpunum kringum Flatey er ekki aðeins fiskur heldur einnig merkar fornleifar; tvö skip. Annað sökk á 18. öld og hitt á 19. öld. == Saga == Byggð í Flatey á rætur sínar að rekja allt aftur á [[landnámsöld]] þegar [[Þrándur mjóbeinn]] nam eyjarnar vestan [[Bjarneyjarflói|Bjarneyjarflóa]] og bjó hann í Flatey. Flatey hefur þá yfirburði framyfir aðrar Vestureyjar að hún er stærst og lá vel við - stutt er á fiskimið og í aðrar eyjar. Höfnin, skeifulaga eyja á móts við ''Þýskuvör'', var sjálfgerð frá náttúrunnar hendi og veitir hún var í flestum áttum. Á 12. öld bjó í eyjunni [[Þorsteinn Gyðuson]] sem var ríkur maður og voldugur. Í hans búskapartíð var [[Flateyjarklaustur]] byggt í eynni, það var reist [[1172]] en flutt að [[Helgafellsklaustur|Helgafelli]] [[1184]]. Það stóð þar sem nú kallast ''Klausturhólar'', á háhrygg eyjarinnar, upp af ''Innstabæjarmýri''. Við sáluhliðið stendur jarðfastur steinn sem klappaður hefur verið í bolli, svo fólk gæti signt sig áður en það gekk í gegn. Í [[Sturlunga|Sturlungu]] er Flateyjar getið, en ekkert svo hægt sé að glöggva sig á lífinu og búsháttum þar. [[Flateyjarbók]] getur þess að á eftir [[Sturlungaöld]] hafi sumar ættir í landinu risið hærra en aðrar og hafi Englendingar meðal annars slæðst til landsins og stundað viðskipti og fiskveiðar. Upp úr [[1520]] eignast [[Jón Björnsson]] af ætt [[Skarðverjar|Skarðverja]], sem þá var ein af höfuðættum landsins, Flatey og var eyjan þá búin að vera í fjölskyldunni í að a.m.k. fjóra ættliði. Á sama tíma eignast Jón Flateyjarbók. Hún var geymd í eynni fram til [[15. september]] [[1647]] þegar [[Brynjólfur Sveinsson|Brynjólfur biskup]] fékk hana að gjöf og færði konungi að gjöf. Þá var bókin orðin 250 ára, enda skrifuð á 14. öld. Þegar [[einokunarverslun]]in var lögleidd á Íslandi [[1602]] höfðu Hollendingar og Þjóðverjar stundað verslun í eynni, og halda því greinilega áfram því [[6. október]] [[1659]] sökk hollenskt kaupskip í höfninni. Það er sagt hafa verið vopnað 14 fallbyssum. Það vekur upp ýmsar spurningar að svona stórt verslunarskip skuli hafa verið í Flatey, og sérstaklega vegna þess að það var vopnað. [[1660]] er getið um tvö hollensk skip en síðan heyrist ekkert um kaupskipaferðir næstu 120 árin. Á þessum tíma hefur að líkindum ríkt stöðnun því eyjaskeggjar þurftu að sækja upp á land til að versla. [[Mynd:Flatey-bokasafn.jpg|thumb|right|Bókhlaðan í Flatey]] [[18. júní]] [[1777]] varð Flatey [[kauptún]] og hófst verslun þar sama ár. Verslunarsvæðið náði yfir Vestureyjarnar og sveitirnar á [[Barðaströnd]]. Timburhús var reist hjá Grýluvogsbotni og þar settust að Jens Larsen sem varð faktor og Snjólfur beykir. Seinna var [[Pétur Kúld]] settur yfir verslunina og eftir lát hans eignaðist sonur hans [[Eiríkur Kúld]] hlut í Flateyjarkaupstað og skipum á móti Olsen stórkaupmanni í [[Kaupmannahöfn]], seldi Olsen sinn hlut gegn skuldabréfi en varð áfram verslunarstjóri í Flatey. Árið [[1814]], sama ár og mikið bankahrun varð í Danmörku fór [[Guðmundur Scheving]] til Kaupmannahafnar og keypti hálft Flateyjarkauptún af Olsen án vitundar Eiríks og bolaði Eiríki burt. Guðmundur hafði verið sýslumaður [[Barðastrandarsýsla|Barðastrandasýslu]] til [[1812]] en embætti var tekið af honum því hann hafði gengist [[Jörundur hundadagakonungur|Jörundi hundadagakóngi]] á hönd og fengið fé úr ríkissjóði gegnum Jörund. Hafði Jörundur gert Guðmund að [[Amtmaður|amtmanni]] fyrir norðan en því embætti hélt hann einungis í átta daga. <ref>[https://timarit.is/page/7236144?iabr=on Frá fyrstu kaupmönnum í Flatey á Breiðafirði (handrit Oscars Clausens), Gríma - 14 (01.09.1939)]</ref> Í byrjun 20. aldar gekk vélbátur milli Flateyjar og hreppanna í Barðastrandar- og Dalasýslu. [[Kaupfélag Flateyjar]] var sett á laggirnar [[1920]], lítið í byrjun en stækkaði til muna þegar verslun Guðmundar Bergsteinssonar lagðist af. Kaupfélagið verslaði og stundaði viðskipti fram yfir [[1950]]. Á fimmta áratugnum voru stofnuð útgerðar og hraðfrystingarfélög. Frystihúsið á ''Tröllenda'' var byggt og jafnframt bryggjan, en atvinnureksturinn mætti halla á leið sinni og lognaðist fljótt út af. Í Flatey hafa verið þekktir fræðimenn sem stóðu framarlega í alþýðumenntun á Íslandi og má þar nefna [[Gísli Konráðsson|Gísla Konráðsson]], sem bjó í eynni síðustu áratugi ævinnar. Bókhlaðan í Flatey var önnur í röðinni af bókasöfnum sem reist voru á Íslandi og barnaskóli var snemma reistur þar.<ref>[https://timarit.is/page/1686366?iabr=on Elsta og minnsta bókasafn á Íslandi endurreist. Morgunblaðið, 9. ágúst 1988.]</ref> Árið [[1926]] var síðan reist kirkja á eyjunni - [[Flateyjarkirkja]]. Hún er mjög sérstök að því leyti að innandyra er hún eins og stórt listaverk. Allt loftið og altaristöfluna málaði [[Baltasar Samper|Baltasar listmálari]]. Hafa nú bæði kirkjan og bókasafnið nýlega verið endurgerð. == Fólksfjöldi == Þegar manntal fór fram [[1703]] voru 20 heimili í Flatey með 106 íbúa, en að auki voru nokkrir húsmenn með fjölskyldur sínar. [[1801]] voru heimilin 17 og íbúarnir 81 að tölu. [[1845]] voru í eynni 143. Um aldamótin 1900 stóð byggðin í [[Flateyjarhreppur (A-Barðastrandarsýslu)|Flateyjarhrepp]] í sem mestum blóma og voru íbúarnir allt að 400. Lagðist síðan byggð að mestu af. Enn eru þó tvö lögbýli í Flatey. Húsin eru vel varðveitt og er þetta ein merkasta heild gamalla húsa á Íslandi. Flest húsin eru frá 19. öld og byrjun 20. aldar og bera íbúðarhúsin, verslunarhúsin og pakkhúsin í Flatey vitni um bjartsýni og uppgang um aldamótin 1900. Húsin eru í einkaeigu og eru notuð sem sumarhús og er eyjan því full af lífi á sumrin. Eigendur húsanna eru flestir afkomendur Flateyinga og lítið er um að ný hús séu byggð nema á grunni eldra húsa. Eftirsóknarvert þykir að eiga sumarhús í Flatey vegna góðs veðurfars og kyrrsældar. Breiðafjarðarferjan Baldur siglir frá Stykkishólmi til Brjánslækjar með viðkomu í Flatey. Eyjaskeggjar fá rafmagn sitt frá díselrafstöð sem rekin er á eynni, en lengi hefur verið rætt um að leggja þangað streng. Vatnið er fengið úr brunnum á eynni, en þegar vatnsþörfin er mikil er bætt við með flutningi frá meginlandinu. ==Flatey í kvikmyndum og bókum== Flatey er vinsælt sögusvið í kvikmyndum og bókum. Sakamálasagan [[Flateyjargátan]] eftir [[Viktor Arnar Ingólfsson]] gerist þar og eyjan er sögusviðið í barnabókinni [[Flateyjarbréfin]] eftir [[Kristjana Friðbjörnsdóttir|Kristjönu Friðbjörnsdóttur]]. Bókin [[Síðasta skip suður]] eftir [[Jökull Jakobsson]] og [[Baltasar]] fjalla um Flatey og [[Breiðafjarðareyjar]] í máli og myndum. Kvikmyndin [[Ungfrúin góða og húsið]] og [[Brúðguminn]] eru teknar upp í Flatey. == Nálægir staðir == * [[Helgafell (Snæfellsnesi)|Helgafell]] , [[Drápuhlíðarfjall]]. ==Heimildir== * {{Bókaheimild|höfundur=Ólafur Ásgeir Steinþórsson|titill=Ferð til fortíðar|útgefandi=Þjóðsaga H.F.|ár=1995}} * {{bókaheimild|höfundur=Árni Björnsson, Eysteinn G. Gíslason og Ævar Petersen|titill=Árbók 1989 - Breiðafjarðareyjar|útgefandi=Oddi|ár=1989|ISSN=0256-8470}} * Skýrsla Orkubússtjóra OV 2010 * {{bókaheimild|höfundur=Þorsteinn Jósepsson, Steindór Steindórsson og Páll Líndal|titill=Landið þitt Ísland, A-G|útgefandi=Örn og Örlygur|ár=1982|ISBN=}} ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == {{Commons|Flatey|Flatey á Breiðafirði}} * [http://www.flatey.com Vefur Framfarafélags Flateyjar] * [https://timarit.is/page/3272190 ''Bókasafnið í Flatey 100 ára minning''; grein í Lesbók Morgunblaðið 1936] {{Friðlönd}} [[Flokkur:Breiðafjarðareyjar]] [[Flokkur:Friðlýst svæði á Íslandi]] o08j2bv28ctizbxltv5g4fy1tyvdotn 0 27215 1981652 1948977 2026-10-04T12:58:54Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1981652 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Ísbjörn | status = VU | image = polar-bear.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Dýr]]aríkið (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Bjarndýr]] (''Ursidae'') | genus = [[Bjarnarættkvísl]] (''Ursus'') | species = '''''U. maritimus''''' | binomial = ''Ursus maritimus'' | binomial_authority = [[Constantine John Phipps|Phipps]], [[1774]] | range_map = Polar bear range map.png | range_map_width = 250px }} [[File:Play fight of polar bears edit 1.ogv|thumb|Ísbjörn]] '''Ísbjörn''' eða '''hvítabjörn''' ([[fræðiheiti]]: ''Ursus maritimus'' sem er [[latína]] og þýðir ''sjávarbjörn''), er sérstök tegund af stórum [[bjarndýr]]um sem lifa á hafís umhverfis [[Norðurheimskautið]]. == Útlit == Hvítabjörninn er stærsta núlifandi [[rándýr]] sem fyrirfinnst á landi. Hann er um tvisvar sinnum þyngri en [[Síberíutígur|Síberíutígrar]] og [[ljón]]. Flest karldýrin eru um 400 til 600 [[kíló]] að þyngd, en geta náð allt að 800 kg þyngd. Stærsti hvítabjörn sem vigtaður hefur verið var veiddur í [[Alaska]] árið [[1960]]. Hann var um 880 kg og uppreistur var hann 3,38 [[metri|metrar]]. Kvendýrið (sem kallað er '''birna''') er u.þ.b. helmingi minna en karldýrið eða um 200 til 300 kg. Skrokklengd karldýra er að jafnaði um 2,6 metrar en kvendýra 2,1 metrar. Afkvæmi bjarna nefnast '''húnar''' og vega um 600 til 700 [[gramm|grömm]] við fæðingu. == Lífshættir == === Búsvæði === Ísbirnir hafast við með ströndum og á [[hafís]] á norðurskautssvæðinu. Stundum reika þeir langt inn í land eða fljóta mörg hundruð kílómetra til hafs á ís. Þeir mynda ákveðna stofna, ætíð á sömu slóðum. Dýrin eru mjög víðförul og leggja oft upp í langferðir, að því er virðist án þess að hafa nokkurn sérstakan ákvörðunarstað, og fara þeir í ferðum sínum milli [[Alaska]], [[Svalbarði|Svalbarða]] og norðurstranda [[Síbería|Síberíu]]. Hvítabirni er að finna á eftirfarandi landsvæðum: * Á [[Wrangel eyja|Wrangel-eyju]] og í Vestur-[[Alaska]] * Norður-[[Alaska]] * Heimskautssvæðum [[Kanada]] * [[Grænland]]i * [[Svalbarði|Svalbarða]] * Norður-[[Síbería|Síberíu]] Hvítabirnir lifa frekar óreglulegu lífi. Þeir skipta til dæmis ekki sólarhringnum niður í dag og nótt, stundum sofa þeir ekki í marga daga, en þess á milli liggja birnirnir í leti. Talið er að þetta óreglulega líf ísbjarnanna sé vegna þess að þeir lifa á heimskautasvæðinu, þar sem dagar eru mislangir með miðnætursól á sumrin. [[Mynd:Ursus maritinus.jpg|thumb|250px|Ísbjörn á vappi]] === Fæðuval === Gagnstætt [[Skógarbjörn|skógarbirni]] frænda sínum er ísbjörn algert [[rándýr]]. Hann lifir nær einungis á [[kjöt]]i og hann étur langmest af [[selur|sel]] sem er um 90% af fæðu ísbjarna. Ísbirnir eru ágætlega syndir og synda mjög örugglega en hægt. Ísbjörn getur verið í kafi í u.þ.b. 2 mínútur en selir geta verið í kafi í hálftíma, þannig að ísbjörn getur ekki veitt sel á sundi. Hann veiðir selinn með því að gera skyndiárás og kemur honum þannig á óvart. Ísbirnir eru afar leiknir við að læðast að bráð sinni og fara mjög varlega. Ísbjörninn er líka í góðum felubúningi, alveg snjóhvítur. Hann situr fyrir selnum með því að loka undankomuleiðum til sjávar. Hann veiðir einnig með því að bíða í sjónum og stökkva svo upp á land eftir selnum. Þriðja aðferðin við að ná selnum er að liggja uppi á ísnum hjá loftopi og bíða eftir að selur komi. Þar sýna ísbirnir mikla þolinmæði og geta legið hreyfingarlausir í margar klukkustundir. Ísbirnir éta allar [[Selur|selategundir]], auk þess éta þeir stundum [[rostungur|rostunga]] sem eru erfiðari bráð, enda geta þeir vegið allt 1500 kíló. Ísbirnir éta að auki hræ af öllum gerðum. Á sumrin gæða þeir sér einnig á alls kyns gróðri til að bæta meltinguna og éta jafnvel [[þari|þara]]. Ísbirnir geta hlaupið mjög hratt, en þreytast fljótt og verða stundum svo uppgefnir að þeir standa ekki í lappirnar. Ef þeir eru eltir reyna þeir sem fyrst að forða sér í sjóinn og geta synt jafnvel dögum saman. === Vetrardvali === Einungis birnur sem ganga með húna, og þær sem eiga ársgamla húna, leggjast í [[dvali|dvala]] í [[vetrarhíði|híði]] yfir veturinn. [[Vetrardvali]]nn er einskonar [[svefn]], og er líkamsstarfsemi dýranna þá í lágmarki, til þess að spara orku. Karldýrin eru virk allan [[vetur]]inn, en grafa sig stöku sinnum í [[skafl]] til að hlífa sér við [[óveður|óveðrum]]. Fullorðnir ísbirnir eru miklir einfarar og ef þeir sjá hver annan halda þeir fjarlægð sín á milli sem á helst ekki að vera minni en 100 metrar. Deilur eru sjaldséðar. === Æxlun og meðganga === [[Mynd:Noaa-polar32.jpg|thumb|left|250px|Ungviði ásamt móður sinni.]] Fengitíminn er frá [[mars]] til [[maí]], einkum þó í [[apríl]]. [[Meðganga|Meðgöngutíminn]] er 7-8 mánuðir og eignast ísbirnir yfirleitt tvo húna. Þeir verða [[Kynþroski|kynþroska]] 4-5 ára gamlir og hámarksaldur þeirra er 25-30 ár. Stofninn er talinn vera um 20 þúsund dýr og eru dýrin í útrýmingarhættu og þess vegna [[friðun|alfriðuð]]. Karldýrin koma til birnanna, dveljast hjá þeim í nokkra daga og maka sig. Síðan yfirgefa þeir þær strax aftur. Svo gerist ekkert fyrr en um haustið því að frjóvguð eggin bíða þangað til, en þá byrjar eggið að þroskast. Þegar hafið leggur fara birnurnar í land og gera sér vetrarhíði undir skafli. Síðan snjóar í opið og híðið lokast alveg nema nokkur loftgöt. Raunverulegur þroskatími fóstra er ekki nema um tveir mánuðir og fæðast húnarnir því um áramótin. Þeir eru litlir, vanþroska og hjálparlausir. Þeir liggja marga mánuði í híðinu og lifa á móðurmjólkinni. Birnan er mjög hreinleg, hún gerir stundum gat á híðið til að koma út skít og þvagi frá ungviðinu, sjálf hefur hún enga meltingu né hægðir. Um mánaðamótin mars – apríl fer birnan að fara út með húna sína við og við. Þeir vega þá um 10-12 kíló en skortir úthald og eru ekki færir um að fara langt. Húnarnir eru um 18 mánuði á spena en byrja samt snemma að háma í sig selkjöt. Venjulega eru þeir með móður sinni til tveggja og hálfs árs aldurs, svo verða þeir kynþroska á 4. eða 5. ári. Birnur sjást oft á ráfi í kringum híðin sín á vorin, það eru mæður sem misst hafa húna sína. == Friðun ísbjarna og samlíf með mönnum == Þótt ísbirnir séu alfriðaðir gildir sú undantekning að frumbyggjaþjóðir eins og [[inúítar]] og [[jakútar]] mega veiða þá samkvæmt gömlum hefðum. Þær veiðar eru aðeins leyfðar til eigin neyslu eða til annars brúks. Um miðja [[20. öld]]ina voru þeir réttdræpir hvar sem þeir fundust og voru stundaðar miklar [[veiðar]] á ísbjörnum. Amerískir auðjöfrar stunduðu t.d. það sport að skjóta þá úr [[flugvél]]um og einnig úr [[snjóbíll|snjóbílum]] í Alaska. Þá fór að fækka ört í stofninum og er giskað á að ísbirnir hafi verið á milli 5-20 þúsund, og er seinni talan sú tala sem oftast er talað um núna, áður en Sovétmenn friðuðu ísbirni árið [[1956]]. Fylgdu svo fleiri þjóðir í kjölfarið þangað til hvítabjörninn var loks alfriðaður [[1966]]. Nú er stofninn talinn vera um 20 þúsund dýr. Samkvæmt mati IUCN sérfræðingahóps um ísbirni, þá eru 19 þekktir undirstofnar ísbjarna, fjöldi í einum þeirra er að aukast, þrír eru stöðugir og átta er að hnigna (ekki eru til nægilega góð gögn til að meta hina undirstofnana). Þar sem ísbjarnaveiðar eru stundaðar verða dýrin afar tortryggin gagnvart mönnum, en á afskekktari stöðum þar sem þeir eru látnir í friði eru þeir forvitnir um menn og framandi hluti eins og tjöld og báta. Ekki eru miklar líkur á að vel á sig kominn ísbjörn ráðist á menn, en það getur breyst ef hann er svangur, særður, reittur til reiði eða hræddur. Hann varar þó við með því að gnísta tönnum eða hvæsa áður hann leggur til atlögu. Íbúar í Norður-Síberíu hafa kvartað yfir því að vegna friðunar hræðist birnirnir ekki menn lengur og geti þess vegna orðið mjög hættulegir. Um [[1965]] kom upp vandamál í Churchill við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]], sem er lítill bær með um 2000 íbúum. Ísbirnir komu inn í bæinn á haustin þar sem fóru út um allt og sóttu sérstaklega í [[ruslahaugur|ruslahauga]]. Þetta varð svo mikið vandamál að nokkrir birnir voru drepnir og margir fluttir burt og gefið var leyfi til að handsama alla birni sem voru til vandræða eða drepa þá. Í [[dýragarður|dýragörðum]] eru ísbirnir taldir mjög hættulegir og óáreiðanlegir. Það er aldrei hægt að vita hverju þeir taka upp á. Þeir bindast aldrei vináttuböndum við starfsmenn eins og mörg önnur dýr gera. Þeir rjúka oft upp í ofsa ef þeir eru truflaðir og eru taldir hættulegustu rándýrin í görðunum. Gagnstætt skógarbjörnum er erfitt að ala ísbirni upp í dýragörðum. Það kemur fyrir að móðir afneitar húnum sínum og ræðst á þá, drepur og étur. == Ísbirnir við Ísland == {{Aðalgrein|Hvítabirnir á Íslandi}} Ísbirnir hafa ætíð verið gestir á [[Ísland]]i og borist hingað með [[rekís]] frá [[Svalbarði|Svalbarða]], [[Jan Mayen]] og Austur-Grænlandi. Á seinni tímum hefur þessum heimsóknum farið fækkandi því lítið hefur verið um [[hafís]]. ===Ísbirnir eftir 2000=== * Tveir ísbirnir komu á land árið [[2008]]. Sá fyrri kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]], milli [[Húnaflói|Húnaflóa]] og [[Skagafjörður|Skagafjarðar]], í lok maí [[2008]], og var felldur þann [[3. júní]] við [[Þverárfjallsvegur|Þverárfjallsveg]], miðja vegu milli [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] og [[Skagaströnd|Skagastrandar]]. Nokkrum dögum seinna, eða þann [[16. júní]], sást annar í grennd við bæinn [[Hraun (Skagafirði)|Hraun]] á [[Skagi|Skaga]]. * Þann [[27. janúar]] árið [[2010]] var vart við lítinn hvítabjörn við Sævarland í Þistilfirði. Hann var felldur sama dag. * Þann 2. maí árið [[2011]] sást ísbjörn í Hælavík á Hornströndum.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/05/02/isbjorn_a_hornstrondum/|title=Ísbjörn á Hornströndum|website=www.mbl.is|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2011-05-02| access-date=2024-09-20}}</ref> Hann var felldur sama dag í Rekavík bak Höfn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5152051#page/n1/mode/2up|title=Enn einn ísbjörninn felldur|publisher=[[Fréttablaðið]]|date=2011-05-03|language=is|access-date=2024-09-20|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> * Sumarið [[2016]] kom hvítabjörn á Skaga.<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/18/synti_birnan_til_islands_5/ Synti birnan til Íslands?] Mbl, sótt 20/9 2024</ref> * Haustið [[2024]] kom ísbjörn nálægt sumarhúsi við [[Jökulfirðir|Jökulfirði]].<ref>[https://www.visir.is/g/20242623621d/kona-a-niraedisaldri-sa-bjorninn-i-thriggja-metra-fjarlaegd Kona á níræðisaldri sá björninn í 3 metra fjarlægð] Vísir, sótt 20/9 2024</ref> == Ísbirnir í Íslendingasögunum == Víða er minnst á ísbirni í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], en á þeim gömlu skinnblöðum er alltaf talað um bjarndýr eða hvítabirni. Segir t.d. frá hvítabirni í [[Króka-Refs saga|Króka-Refs sögu]], en í þeirri sögu færir Bárður [[Haraldur harðráði|Haraldi konungi Sigurðssyni]] hvítabjörn að gjöf. Og í [[Landnáma|Landnámu]] segir frá Ingimundi, en... :''Ingimundur fann beru og húna tvo hvíta á Húnavatni. Eftir það fór hann utan og gaf Haraldi konungi dýrin; ekki höfðu menn í Noregi áður séð hvítabjörnu.'' Í [[Flóamanna saga|Flóamanna sögu]] segir af ísbjarnardrápi, og segir svo frá í sögunni: :''Það varð þar um veturinn að bjarndýr lagðist á fé manna og gerði mikinn skaða mörgum manni. Eru þá stefnur að áttar ef það mætti af ráðast og þar kom að fé var lagt til höfuðs dýrinu og gerðu menn úr hvorritveggju byggðinni. Fátt lét Eiríkur sér til finnast. Og um veturinn er á líður komu menn til kaupa við þá Þorgils og Þorstein og eru menn margir í útibúri því er varningurinn var í og þar var sveinninn Þorfinnur. Hann mælti við föður sinn: „Hér er kominn úti rakki fagur faðir minn og sá eg aldrei slíkan fyrr, svo er hann mikill.“ Þorgils segir: „Hirð eigi um það og gakk eigi út.“ Sveinninn hljóp þó út. Bjarndýrið var þar komið og hafði gengið af jöklum og svipti undir sig sveininum. Hann kvað við. Þorgils hljóp út þegar og hafði brugðið sverðið Jarðhússnaut. Dýrið hafði leikið við sveininn. Þorgils höggur milli hlustanna af miklu afli og reiði og klýfur allan hausinn á dýrinu og fellur það dautt niður. Þorgils tekur upp sveininn. Var hann lítt sakaður. Þorgils verður nú ágætur af þessu verki og þótti stór heill til hans falla. Lögðu margir góða þykkju til hans og færa margir honum bjarngjöldin. Ekki fannst Eiríki margt um þetta verk, lét þó gera til dýrið. Sögðu sumir menn Eiríki að Þorgils hefði haft til þessa verks illan átrúnað''. Einnig er minnst á ísbjörn í lok [[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þáttar]], en þar gefur Kolbeinn konungi dýrið og segir svo frá því: :''Þeir komu við Noreg. Kolbeinn hafði haft einn hvítabjörn af Grænlandi og fór með dýrið á fund Haralds konungs gilla og gaf honum og tjáði fyrir konungi hversu þungs hlutar Grænlendingar voru af verðir og færði þá mjög í róg. En konungur spurði annað síðar og þótti honum Kolbeinn hafa fals fyrir sig borðið og komu engi laun fyrir dýrið. Síðan hljóp Kolbeinn í flokk með Sigurði slembidjákn og gekk inn að Haraldi konungi gilla og veitti honum áverka. Og síðan er þeir fóru fyrir Danmörk og sigldu mjög en Kolbeinn var á eftirbáti en veður hvasst þá sleit frá bátinn og drukknaði Kolbeinn''. == Tenglar == {{Wiktionary|ísbjörn}} * {{cite web|url=https://www.ni.is/is/dyr/spendyr/hvitabjorn|title=Hvítabjörn|website=Náttúrufræðistofnun Íslands|access-date=4.10.2026}} * {{Vísindavefurinn|5506|Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=20.9.2024}} * {{Vísindavefurinn|3126|Gæti ísbjörn synt frá Grænlandi til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=11.2.2003}} * {{Vísindavefurinn|48159|Hvað geta ísbirnir verið lengi í kafi?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=3.7.2008}} * {{Vísindavefurinn|52146|Hvað deyja margir á ári eftir árás ísbjarna?}} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3300002 ''Með lipurð kattarins - en heljarafl í hramminum''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1979]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3303426 ''Í umsátri ísbjarna''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1985] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305193437/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3303426 |date=2016-03-05 }} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3270719 ''Dýralíf í norðurhöfum (Bjarndýr)''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1933] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305194752/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3270719 |date=2016-03-05 }} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293062 ''Ísbjörninn''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305201546/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293062 |date=2016-03-05 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3285302 ''Illvígur stórgripur''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959] * [http://www.loftslag.is/?page_id=6320 ''Fer ísbjörnum fækkandi?''; grein á http://www.loftslagi.is/] ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bjarndýr]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] 42d3azyc4peq81au9cdznybc9eadcx6 1981653 1981652 2026-10-04T13:04:17Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1981653 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Ísbjörn | status = VU | image = polar-bear.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Dýr]]aríkið (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Bjarndýr]] (''Ursidae'') | genus = [[Bjarnarættkvísl]] (''Ursus'') | species = '''''U. maritimus''''' | binomial = ''Ursus maritimus'' | binomial_authority = [[Constantine John Phipps|Phipps]], [[1774]] | range_map = Polar bear range map.png | range_map_width = 250px }} [[File:Play fight of polar bears edit 1.ogv|thumb|Ísbjörn]] '''Ísbjörn''' eða '''hvítabjörn''' ([[fræðiheiti]]: ''Ursus maritimus'' sem er [[latína]] og þýðir ''sjávarbjörn''), er sérstök tegund af stórum [[bjarndýr]]um sem lifa á hafís umhverfis [[Norðurheimskautið]]. == Útlit == Hvítabjörninn er stærsta núlifandi [[rándýr]] sem fyrirfinnst á landi. Hann er um tvisvar sinnum þyngri en [[Síberíutígur|Síberíutígrar]] og [[ljón]]. Flest karldýrin eru um 400 til 600 [[kíló]] að þyngd, en geta náð allt að 800 kg þyngd. Stærsti hvítabjörn sem vigtaður hefur verið var veiddur í [[Alaska]] árið [[1960]]. Hann var um 880 kg og uppreistur var hann 3,38 [[metri|metrar]]. Kvendýrið (sem kallað er '''birna''') er u.þ.b. helmingi minna en karldýrið eða um 200 til 300 kg. Skrokklengd karldýra er að jafnaði um 2,6 metrar en kvendýra 2,1 metrar. Afkvæmi bjarna nefnast '''húnar''' og vega um 600 til 700 [[gramm|grömm]] við fæðingu. == Lífshættir == === Búsvæði === Ísbirnir hafast við með ströndum og á [[hafís]] á norðurskautssvæðinu. Stundum reika þeir langt inn í land eða fljóta mörg hundruð kílómetra til hafs á ís. Þeir mynda ákveðna stofna, ætíð á sömu slóðum. Dýrin eru mjög víðförul og leggja oft upp í langferðir, að því er virðist án þess að hafa nokkurn sérstakan ákvörðunarstað, og fara þeir í ferðum sínum milli [[Alaska]], [[Svalbarði|Svalbarða]] og norðurstranda [[Síbería|Síberíu]]. Hvítabirni er að finna á eftirfarandi landsvæðum: * Á [[Wrangel eyja|Wrangel-eyju]] og í Vestur-[[Alaska]] * Norður-[[Alaska]] * Heimskautssvæðum [[Kanada]] * [[Grænland]]i * [[Svalbarði|Svalbarða]] * Norður-[[Síbería|Síberíu]] Hvítabirnir lifa frekar óreglulegu lífi. Þeir skipta til dæmis ekki sólarhringnum niður í dag og nótt, stundum sofa þeir ekki í marga daga, en þess á milli liggja birnirnir í leti. Talið er að þetta óreglulega líf ísbjarnanna sé vegna þess að þeir lifa á heimskautasvæðinu, þar sem dagar eru mislangir með miðnætursól á sumrin. [[Mynd:Ursus maritinus.jpg|thumb|250px|Ísbjörn á vappi]] === Fæðuval === Gagnstætt [[Skógarbjörn|skógarbirni]] frænda sínum er ísbjörn algert [[rándýr]]. Hann lifir nær einungis á [[kjöt]]i og hann étur langmest af [[selur|sel]] sem er um 90% af fæðu ísbjarna. Ísbirnir eru ágætlega syndir og synda mjög örugglega en hægt. Ísbjörn getur verið í kafi í u.þ.b. 2 mínútur en selir geta verið í kafi í hálftíma, þannig að ísbjörn getur ekki veitt sel á sundi. Hann veiðir selinn með því að gera skyndiárás og kemur honum þannig á óvart. Ísbirnir eru afar leiknir við að læðast að bráð sinni og fara mjög varlega. Ísbjörninn er líka í góðum felubúningi, alveg snjóhvítur. Hann situr fyrir selnum með því að loka undankomuleiðum til sjávar. Hann veiðir einnig með því að bíða í sjónum og stökkva svo upp á land eftir selnum. Þriðja aðferðin við að ná selnum er að liggja uppi á ísnum hjá loftopi og bíða eftir að selur komi. Þar sýna ísbirnir mikla þolinmæði og geta legið hreyfingarlausir í margar klukkustundir. Ísbirnir éta allar [[Selur|selategundir]], auk þess éta þeir stundum [[rostungur|rostunga]] sem eru erfiðari bráð, enda geta þeir vegið allt 1500 kíló. Ísbirnir éta að auki hræ af öllum gerðum. Á sumrin gæða þeir sér einnig á alls kyns gróðri til að bæta meltinguna og éta jafnvel [[þari|þara]]. Ísbirnir geta hlaupið mjög hratt, en þreytast fljótt og verða stundum svo uppgefnir að þeir standa ekki í lappirnar. Ef þeir eru eltir reyna þeir sem fyrst að forða sér í sjóinn og geta synt jafnvel dögum saman. === Vetrardvali === Einungis birnur sem ganga með húna, og þær sem eiga ársgamla húna, leggjast í [[dvali|dvala]] í [[vetrarhíði|híði]] yfir veturinn. [[Vetrardvali]]nn er einskonar [[svefn]], og er líkamsstarfsemi dýranna þá í lágmarki, til þess að spara orku. Karldýrin eru virk allan [[vetur]]inn, en grafa sig stöku sinnum í [[skafl]] til að hlífa sér við [[óveður|óveðrum]]. Fullorðnir ísbirnir eru miklir einfarar og ef þeir sjá hver annan halda þeir fjarlægð sín á milli sem á helst ekki að vera minni en 100 metrar. Deilur eru sjaldséðar. === Æxlun og meðganga === [[Mynd:Noaa-polar32.jpg|thumb|left|250px|Ungviði ásamt móður sinni.]] Fengitíminn er frá [[mars]] til [[maí]], einkum þó í [[apríl]]. [[Meðganga|Meðgöngutíminn]] er 7-8 mánuðir og eignast ísbirnir yfirleitt tvo húna. Þeir verða [[Kynþroski|kynþroska]] 4-5 ára gamlir og hámarksaldur þeirra er 25-30 ár. Stofninn er talinn vera um 20 þúsund dýr og eru dýrin í útrýmingarhættu og þess vegna [[friðun|alfriðuð]]. Karldýrin koma til birnanna, dveljast hjá þeim í nokkra daga og maka sig. Síðan yfirgefa þeir þær strax aftur. Svo gerist ekkert fyrr en um haustið því að frjóvguð eggin bíða þangað til, en þá byrjar eggið að þroskast. Þegar hafið leggur fara birnurnar í land og gera sér vetrarhíði undir skafli. Síðan snjóar í opið og híðið lokast alveg nema nokkur loftgöt. Raunverulegur þroskatími fóstra er ekki nema um tveir mánuðir og fæðast húnarnir því um áramótin. Þeir eru litlir, vanþroska og hjálparlausir. Þeir liggja marga mánuði í híðinu og lifa á móðurmjólkinni. Birnan er mjög hreinleg, hún gerir stundum gat á híðið til að koma út skít og þvagi frá ungviðinu, sjálf hefur hún enga meltingu né hægðir. Um mánaðamótin mars – apríl fer birnan að fara út með húna sína við og við. Þeir vega þá um 10-12 kíló en skortir úthald og eru ekki færir um að fara langt. Húnarnir eru um 18 mánuði á spena en byrja samt snemma að háma í sig selkjöt. Venjulega eru þeir með móður sinni til tveggja og hálfs árs aldurs, svo verða þeir kynþroska á 4. eða 5. ári. Birnur sjást oft á ráfi í kringum híðin sín á vorin, það eru mæður sem misst hafa húna sína. == Friðun ísbjarna og samlíf með mönnum == Þótt ísbirnir séu alfriðaðir gildir sú undantekning að frumbyggjaþjóðir eins og [[inúítar]] og [[jakútar]] mega veiða þá samkvæmt gömlum hefðum. Þær veiðar eru aðeins leyfðar til eigin neyslu eða til annars brúks. Um miðja [[20. öld]]ina voru þeir réttdræpir hvar sem þeir fundust og voru stundaðar miklar [[veiðar]] á ísbjörnum. Amerískir auðjöfrar stunduðu t.d. það sport að skjóta þá úr [[flugvél]]um og einnig úr [[snjóbíll|snjóbílum]] í Alaska. Þá fór að fækka ört í stofninum og er giskað á að ísbirnir hafi verið á milli 5-20 þúsund, og er seinni talan sú tala sem oftast er talað um núna, áður en Sovétmenn friðuðu ísbirni árið [[1956]]. Fylgdu svo fleiri þjóðir í kjölfarið þangað til hvítabjörninn var loks alfriðaður [[1966]]. Nú er stofninn talinn vera um 20 þúsund dýr. Samkvæmt mati IUCN sérfræðingahóps um ísbirni, þá eru 19 þekktir undirstofnar ísbjarna, fjöldi í einum þeirra er að aukast, þrír eru stöðugir og átta er að hnigna (ekki eru til nægilega góð gögn til að meta hina undirstofnana). Þar sem ísbjarnaveiðar eru stundaðar verða dýrin afar tortryggin gagnvart mönnum, en á afskekktari stöðum þar sem þeir eru látnir í friði eru þeir forvitnir um menn og framandi hluti eins og tjöld og báta. Ekki eru miklar líkur á að vel á sig kominn ísbjörn ráðist á menn, en það getur breyst ef hann er svangur, særður, reittur til reiði eða hræddur. Hann varar þó við með því að gnísta tönnum eða hvæsa áður hann leggur til atlögu. Íbúar í Norður-Síberíu hafa kvartað yfir því að vegna friðunar hræðist birnirnir ekki menn lengur og geti þess vegna orðið mjög hættulegir. Um [[1965]] kom upp vandamál í Churchill við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]], sem er lítill bær með um 2000 íbúum. Ísbirnir komu inn í bæinn á haustin þar sem fóru út um allt og sóttu sérstaklega í [[ruslahaugur|ruslahauga]]. Þetta varð svo mikið vandamál að nokkrir birnir voru drepnir og margir fluttir burt og gefið var leyfi til að handsama alla birni sem voru til vandræða eða drepa þá. Í [[dýragarður|dýragörðum]] eru ísbirnir taldir mjög hættulegir og óáreiðanlegir. Það er aldrei hægt að vita hverju þeir taka upp á. Þeir bindast aldrei vináttuböndum við starfsmenn eins og mörg önnur dýr gera. Þeir rjúka oft upp í ofsa ef þeir eru truflaðir og eru taldir hættulegustu rándýrin í görðunum. Gagnstætt skógarbjörnum er erfitt að ala ísbirni upp í dýragörðum. Það kemur fyrir að móðir afneitar húnum sínum og ræðst á þá, drepur og étur. == Ísbirnir við Ísland == {{Aðalgrein|Hvítabirnir á Íslandi}} Ísbirnir hafa ætíð verið gestir á [[Ísland]]i og borist hingað með [[rekís]] frá [[Svalbarði|Svalbarða]], [[Jan Mayen]] og Austur-Grænlandi. Á seinni tímum hefur þessum heimsóknum farið fækkandi því lítið hefur verið um [[hafís]]. ===Ísbirnir eftir 2000=== * Tveir ísbirnir komu á land árið [[2008]]. Sá fyrri kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]], milli [[Húnaflói|Húnaflóa]] og [[Skagafjörður|Skagafjarðar]], í lok maí [[2008]], og var felldur þann [[3. júní]] við [[Þverárfjallsvegur|Þverárfjallsveg]], miðja vegu milli [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] og [[Skagaströnd|Skagastrandar]]. Nokkrum dögum seinna, eða þann [[16. júní]], sást annar í grennd við bæinn [[Hraun (Skagafirði)|Hraun]] á [[Skagi|Skaga]]. * Þann [[27. janúar]] árið [[2010]] var vart við lítinn hvítabjörn við Sævarland í Þistilfirði. Hann var felldur sama dag. * Þann 2. maí árið [[2011]] sást ísbjörn í Hælavík á Hornströndum.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/05/02/isbjorn_a_hornstrondum/|title=Ísbjörn á Hornströndum|website=www.mbl.is|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2011-05-02| access-date=2024-09-20}}</ref> Hann var felldur sama dag í Rekavík bak Höfn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5152051#page/n1/mode/2up|title=Enn einn ísbjörninn felldur|publisher=[[Fréttablaðið]]|date=2011-05-03|language=is|access-date=2024-09-20|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> * Sumarið [[2016]] kom hvítabjörn á Skaga.<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/18/synti_birnan_til_islands_5/ Synti birnan til Íslands?] Mbl, sótt 20/9 2024</ref> * Haustið [[2024]] kom ísbjörn nálægt sumarhúsi við [[Jökulfirðir|Jökulfirði]].<ref>[https://www.visir.is/g/20242623621d/kona-a-niraedisaldri-sa-bjorninn-i-thriggja-metra-fjarlaegd Kona á níræðisaldri sá björninn í 3 metra fjarlægð] Vísir, sótt 20/9 2024</ref> == Ísbirnir í Íslendingasögunum == Víða er minnst á ísbirni í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], en á þeim gömlu skinnblöðum er alltaf talað um bjarndýr eða hvítabirni. Segir t.d. frá hvítabirni í [[Króka-Refs saga|Króka-Refs sögu]], en í þeirri sögu færir Bárður [[Haraldur harðráði|Haraldi konungi Sigurðssyni]] hvítabjörn að gjöf. Og í [[Landnáma|Landnámu]] segir frá Ingimundi, en... :''Ingimundur fann beru og húna tvo hvíta á Húnavatni. Eftir það fór hann utan og gaf Haraldi konungi dýrin; ekki höfðu menn í Noregi áður séð hvítabjörnu.'' Í [[Flóamanna saga|Flóamanna sögu]] segir af ísbjarnardrápi, og segir svo frá í sögunni: :''Það varð þar um veturinn að bjarndýr lagðist á fé manna og gerði mikinn skaða mörgum manni. Eru þá stefnur að áttar ef það mætti af ráðast og þar kom að fé var lagt til höfuðs dýrinu og gerðu menn úr hvorritveggju byggðinni. Fátt lét Eiríkur sér til finnast. Og um veturinn er á líður komu menn til kaupa við þá Þorgils og Þorstein og eru menn margir í útibúri því er varningurinn var í og þar var sveinninn Þorfinnur. Hann mælti við föður sinn: „Hér er kominn úti rakki fagur faðir minn og sá eg aldrei slíkan fyrr, svo er hann mikill.“ Þorgils segir: „Hirð eigi um það og gakk eigi út.“ Sveinninn hljóp þó út. Bjarndýrið var þar komið og hafði gengið af jöklum og svipti undir sig sveininum. Hann kvað við. Þorgils hljóp út þegar og hafði brugðið sverðið Jarðhússnaut. Dýrið hafði leikið við sveininn. Þorgils höggur milli hlustanna af miklu afli og reiði og klýfur allan hausinn á dýrinu og fellur það dautt niður. Þorgils tekur upp sveininn. Var hann lítt sakaður. Þorgils verður nú ágætur af þessu verki og þótti stór heill til hans falla. Lögðu margir góða þykkju til hans og færa margir honum bjarngjöldin. Ekki fannst Eiríki margt um þetta verk, lét þó gera til dýrið. Sögðu sumir menn Eiríki að Þorgils hefði haft til þessa verks illan átrúnað''. Einnig er minnst á ísbjörn í lok [[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þáttar]], en þar gefur Kolbeinn konungi dýrið og segir svo frá því: :''Þeir komu við Noreg. Kolbeinn hafði haft einn hvítabjörn af Grænlandi og fór með dýrið á fund Haralds konungs gilla og gaf honum og tjáði fyrir konungi hversu þungs hlutar Grænlendingar voru af verðir og færði þá mjög í róg. En konungur spurði annað síðar og þótti honum Kolbeinn hafa fals fyrir sig borðið og komu engi laun fyrir dýrið. Síðan hljóp Kolbeinn í flokk með Sigurði slembidjákn og gekk inn að Haraldi konungi gilla og veitti honum áverka. Og síðan er þeir fóru fyrir Danmörk og sigldu mjög en Kolbeinn var á eftirbáti en veður hvasst þá sleit frá bátinn og drukknaði Kolbeinn''. == Tenglar == {{Wiktionary|ísbjörn}} * {{cite web|url=https://www.ni.is/is/dyr/spendyr/hvitabjorn|title=Hvítabjörn|website=Náttúrufræðistofnun Íslands|access-date=4.10.2026}} * {{Vísindavefurinn|5506|Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=20.9.2024}} * {{Vísindavefurinn|3126|Gæti ísbjörn synt frá Grænlandi til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=11.2.2003}} * {{Vísindavefurinn|48159|Hvað geta ísbirnir verið lengi í kafi?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=3.7.2008}} * {{Vísindavefurinn|52146|Hvað deyja margir á ári eftir árás ísbjarna?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=18.2.2020}} * {{tímarit.is|3300002|Með lipurð kattarins - en heljarafl í hramminum|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=5. maí 1979|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3303426|Í umsátri ísbjarna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=21. janúar 1984|höfundur=Ivar Silis|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3270719|Dýralíf í norðurhöfum (Bjarndýr)|blað=Lesbók Morgunblaðsins|7. maí 1933|bls=134-135}} * [http://www.timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293062 ''Ísbjörninn''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1970] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305201546/http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3293062 |date=2016-03-05 }} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3285302 ''Illvígur stórgripur''; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1959] * [http://www.loftslag.is/?page_id=6320 ''Fer ísbjörnum fækkandi?''; grein á http://www.loftslagi.is/] ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bjarndýr]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] 3u9il4xoehtb4c1jwyn90tnre28rtza 1981654 1981653 2026-10-04T13:06:50Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1981654 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Ísbjörn | status = VU | image = polar-bear.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Dýr]]aríkið (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Bjarndýr]] (''Ursidae'') | genus = [[Bjarnarættkvísl]] (''Ursus'') | species = '''''U. maritimus''''' | binomial = ''Ursus maritimus'' | binomial_authority = [[Constantine John Phipps|Phipps]], [[1774]] | range_map = Polar bear range map.png | range_map_width = 250px }} [[File:Play fight of polar bears edit 1.ogv|thumb|Ísbjörn]] '''Ísbjörn''' eða '''hvítabjörn''' ([[fræðiheiti]]: ''Ursus maritimus'' sem er [[latína]] og þýðir ''sjávarbjörn''), er sérstök tegund af stórum [[bjarndýr]]um sem lifa á hafís umhverfis [[Norðurheimskautið]]. == Útlit == Hvítabjörninn er stærsta núlifandi [[rándýr]] sem fyrirfinnst á landi. Hann er um tvisvar sinnum þyngri en [[Síberíutígur|Síberíutígrar]] og [[ljón]]. Flest karldýrin eru um 400 til 600 [[kíló]] að þyngd, en geta náð allt að 800 kg þyngd. Stærsti hvítabjörn sem vigtaður hefur verið var veiddur í [[Alaska]] árið [[1960]]. Hann var um 880 kg og uppreistur var hann 3,38 [[metri|metrar]]. Kvendýrið (sem kallað er '''birna''') er u.þ.b. helmingi minna en karldýrið eða um 200 til 300 kg. Skrokklengd karldýra er að jafnaði um 2,6 metrar en kvendýra 2,1 metrar. Afkvæmi bjarna nefnast '''húnar''' og vega um 600 til 700 [[gramm|grömm]] við fæðingu. == Lífshættir == === Búsvæði === Ísbirnir hafast við með ströndum og á [[hafís]] á norðurskautssvæðinu. Stundum reika þeir langt inn í land eða fljóta mörg hundruð kílómetra til hafs á ís. Þeir mynda ákveðna stofna, ætíð á sömu slóðum. Dýrin eru mjög víðförul og leggja oft upp í langferðir, að því er virðist án þess að hafa nokkurn sérstakan ákvörðunarstað, og fara þeir í ferðum sínum milli [[Alaska]], [[Svalbarði|Svalbarða]] og norðurstranda [[Síbería|Síberíu]]. Hvítabirni er að finna á eftirfarandi landsvæðum: * Á [[Wrangel eyja|Wrangel-eyju]] og í Vestur-[[Alaska]] * Norður-[[Alaska]] * Heimskautssvæðum [[Kanada]] * [[Grænland]]i * [[Svalbarði|Svalbarða]] * Norður-[[Síbería|Síberíu]] Hvítabirnir lifa frekar óreglulegu lífi. Þeir skipta til dæmis ekki sólarhringnum niður í dag og nótt, stundum sofa þeir ekki í marga daga, en þess á milli liggja birnirnir í leti. Talið er að þetta óreglulega líf ísbjarnanna sé vegna þess að þeir lifa á heimskautasvæðinu, þar sem dagar eru mislangir með miðnætursól á sumrin. [[Mynd:Ursus maritinus.jpg|thumb|250px|Ísbjörn á vappi]] === Fæðuval === Gagnstætt [[Skógarbjörn|skógarbirni]] frænda sínum er ísbjörn algert [[rándýr]]. Hann lifir nær einungis á [[kjöt]]i og hann étur langmest af [[selur|sel]] sem er um 90% af fæðu ísbjarna. Ísbirnir eru ágætlega syndir og synda mjög örugglega en hægt. Ísbjörn getur verið í kafi í u.þ.b. 2 mínútur en selir geta verið í kafi í hálftíma, þannig að ísbjörn getur ekki veitt sel á sundi. Hann veiðir selinn með því að gera skyndiárás og kemur honum þannig á óvart. Ísbirnir eru afar leiknir við að læðast að bráð sinni og fara mjög varlega. Ísbjörninn er líka í góðum felubúningi, alveg snjóhvítur. Hann situr fyrir selnum með því að loka undankomuleiðum til sjávar. Hann veiðir einnig með því að bíða í sjónum og stökkva svo upp á land eftir selnum. Þriðja aðferðin við að ná selnum er að liggja uppi á ísnum hjá loftopi og bíða eftir að selur komi. Þar sýna ísbirnir mikla þolinmæði og geta legið hreyfingarlausir í margar klukkustundir. Ísbirnir éta allar [[Selur|selategundir]], auk þess éta þeir stundum [[rostungur|rostunga]] sem eru erfiðari bráð, enda geta þeir vegið allt 1500 kíló. Ísbirnir éta að auki hræ af öllum gerðum. Á sumrin gæða þeir sér einnig á alls kyns gróðri til að bæta meltinguna og éta jafnvel [[þari|þara]]. Ísbirnir geta hlaupið mjög hratt, en þreytast fljótt og verða stundum svo uppgefnir að þeir standa ekki í lappirnar. Ef þeir eru eltir reyna þeir sem fyrst að forða sér í sjóinn og geta synt jafnvel dögum saman. === Vetrardvali === Einungis birnur sem ganga með húna, og þær sem eiga ársgamla húna, leggjast í [[dvali|dvala]] í [[vetrarhíði|híði]] yfir veturinn. [[Vetrardvali]]nn er einskonar [[svefn]], og er líkamsstarfsemi dýranna þá í lágmarki, til þess að spara orku. Karldýrin eru virk allan [[vetur]]inn, en grafa sig stöku sinnum í [[skafl]] til að hlífa sér við [[óveður|óveðrum]]. Fullorðnir ísbirnir eru miklir einfarar og ef þeir sjá hver annan halda þeir fjarlægð sín á milli sem á helst ekki að vera minni en 100 metrar. Deilur eru sjaldséðar. === Æxlun og meðganga === [[Mynd:Noaa-polar32.jpg|thumb|left|250px|Ungviði ásamt móður sinni.]] Fengitíminn er frá [[mars]] til [[maí]], einkum þó í [[apríl]]. [[Meðganga|Meðgöngutíminn]] er 7-8 mánuðir og eignast ísbirnir yfirleitt tvo húna. Þeir verða [[Kynþroski|kynþroska]] 4-5 ára gamlir og hámarksaldur þeirra er 25-30 ár. Stofninn er talinn vera um 20 þúsund dýr og eru dýrin í útrýmingarhættu og þess vegna [[friðun|alfriðuð]]. Karldýrin koma til birnanna, dveljast hjá þeim í nokkra daga og maka sig. Síðan yfirgefa þeir þær strax aftur. Svo gerist ekkert fyrr en um haustið því að frjóvguð eggin bíða þangað til, en þá byrjar eggið að þroskast. Þegar hafið leggur fara birnurnar í land og gera sér vetrarhíði undir skafli. Síðan snjóar í opið og híðið lokast alveg nema nokkur loftgöt. Raunverulegur þroskatími fóstra er ekki nema um tveir mánuðir og fæðast húnarnir því um áramótin. Þeir eru litlir, vanþroska og hjálparlausir. Þeir liggja marga mánuði í híðinu og lifa á móðurmjólkinni. Birnan er mjög hreinleg, hún gerir stundum gat á híðið til að koma út skít og þvagi frá ungviðinu, sjálf hefur hún enga meltingu né hægðir. Um mánaðamótin mars – apríl fer birnan að fara út með húna sína við og við. Þeir vega þá um 10-12 kíló en skortir úthald og eru ekki færir um að fara langt. Húnarnir eru um 18 mánuði á spena en byrja samt snemma að háma í sig selkjöt. Venjulega eru þeir með móður sinni til tveggja og hálfs árs aldurs, svo verða þeir kynþroska á 4. eða 5. ári. Birnur sjást oft á ráfi í kringum híðin sín á vorin, það eru mæður sem misst hafa húna sína. == Friðun ísbjarna og samlíf með mönnum == Þótt ísbirnir séu alfriðaðir gildir sú undantekning að frumbyggjaþjóðir eins og [[inúítar]] og [[jakútar]] mega veiða þá samkvæmt gömlum hefðum. Þær veiðar eru aðeins leyfðar til eigin neyslu eða til annars brúks. Um miðja [[20. öld]]ina voru þeir réttdræpir hvar sem þeir fundust og voru stundaðar miklar [[veiðar]] á ísbjörnum. Amerískir auðjöfrar stunduðu t.d. það sport að skjóta þá úr [[flugvél]]um og einnig úr [[snjóbíll|snjóbílum]] í Alaska. Þá fór að fækka ört í stofninum og er giskað á að ísbirnir hafi verið á milli 5-20 þúsund, og er seinni talan sú tala sem oftast er talað um núna, áður en Sovétmenn friðuðu ísbirni árið [[1956]]. Fylgdu svo fleiri þjóðir í kjölfarið þangað til hvítabjörninn var loks alfriðaður [[1966]]. Nú er stofninn talinn vera um 20 þúsund dýr. Samkvæmt mati IUCN sérfræðingahóps um ísbirni, þá eru 19 þekktir undirstofnar ísbjarna, fjöldi í einum þeirra er að aukast, þrír eru stöðugir og átta er að hnigna (ekki eru til nægilega góð gögn til að meta hina undirstofnana). Þar sem ísbjarnaveiðar eru stundaðar verða dýrin afar tortryggin gagnvart mönnum, en á afskekktari stöðum þar sem þeir eru látnir í friði eru þeir forvitnir um menn og framandi hluti eins og tjöld og báta. Ekki eru miklar líkur á að vel á sig kominn ísbjörn ráðist á menn, en það getur breyst ef hann er svangur, særður, reittur til reiði eða hræddur. Hann varar þó við með því að gnísta tönnum eða hvæsa áður hann leggur til atlögu. Íbúar í Norður-Síberíu hafa kvartað yfir því að vegna friðunar hræðist birnirnir ekki menn lengur og geti þess vegna orðið mjög hættulegir. Um [[1965]] kom upp vandamál í Churchill við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]], sem er lítill bær með um 2000 íbúum. Ísbirnir komu inn í bæinn á haustin þar sem fóru út um allt og sóttu sérstaklega í [[ruslahaugur|ruslahauga]]. Þetta varð svo mikið vandamál að nokkrir birnir voru drepnir og margir fluttir burt og gefið var leyfi til að handsama alla birni sem voru til vandræða eða drepa þá. Í [[dýragarður|dýragörðum]] eru ísbirnir taldir mjög hættulegir og óáreiðanlegir. Það er aldrei hægt að vita hverju þeir taka upp á. Þeir bindast aldrei vináttuböndum við starfsmenn eins og mörg önnur dýr gera. Þeir rjúka oft upp í ofsa ef þeir eru truflaðir og eru taldir hættulegustu rándýrin í görðunum. Gagnstætt skógarbjörnum er erfitt að ala ísbirni upp í dýragörðum. Það kemur fyrir að móðir afneitar húnum sínum og ræðst á þá, drepur og étur. == Ísbirnir við Ísland == {{Aðalgrein|Hvítabirnir á Íslandi}} Ísbirnir hafa ætíð verið gestir á [[Ísland]]i og borist hingað með [[rekís]] frá [[Svalbarði|Svalbarða]], [[Jan Mayen]] og Austur-Grænlandi. Á seinni tímum hefur þessum heimsóknum farið fækkandi því lítið hefur verið um [[hafís]]. ===Ísbirnir eftir 2000=== * Tveir ísbirnir komu á land árið [[2008]]. Sá fyrri kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]], milli [[Húnaflói|Húnaflóa]] og [[Skagafjörður|Skagafjarðar]], í lok maí [[2008]], og var felldur þann [[3. júní]] við [[Þverárfjallsvegur|Þverárfjallsveg]], miðja vegu milli [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] og [[Skagaströnd|Skagastrandar]]. Nokkrum dögum seinna, eða þann [[16. júní]], sást annar í grennd við bæinn [[Hraun (Skagafirði)|Hraun]] á [[Skagi|Skaga]]. * Þann [[27. janúar]] árið [[2010]] var vart við lítinn hvítabjörn við Sævarland í Þistilfirði. Hann var felldur sama dag. * Þann 2. maí árið [[2011]] sást ísbjörn í Hælavík á Hornströndum.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/05/02/isbjorn_a_hornstrondum/|title=Ísbjörn á Hornströndum|website=www.mbl.is|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2011-05-02| access-date=2024-09-20}}</ref> Hann var felldur sama dag í Rekavík bak Höfn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5152051#page/n1/mode/2up|title=Enn einn ísbjörninn felldur|publisher=[[Fréttablaðið]]|date=2011-05-03|language=is|access-date=2024-09-20|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> * Sumarið [[2016]] kom hvítabjörn á Skaga.<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/18/synti_birnan_til_islands_5/ Synti birnan til Íslands?] Mbl, sótt 20/9 2024</ref> * Haustið [[2024]] kom ísbjörn nálægt sumarhúsi við [[Jökulfirðir|Jökulfirði]].<ref>[https://www.visir.is/g/20242623621d/kona-a-niraedisaldri-sa-bjorninn-i-thriggja-metra-fjarlaegd Kona á níræðisaldri sá björninn í 3 metra fjarlægð] Vísir, sótt 20/9 2024</ref> == Ísbirnir í Íslendingasögunum == Víða er minnst á ísbirni í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], en á þeim gömlu skinnblöðum er alltaf talað um bjarndýr eða hvítabirni. Segir t.d. frá hvítabirni í [[Króka-Refs saga|Króka-Refs sögu]], en í þeirri sögu færir Bárður [[Haraldur harðráði|Haraldi konungi Sigurðssyni]] hvítabjörn að gjöf. Og í [[Landnáma|Landnámu]] segir frá Ingimundi, en... :''Ingimundur fann beru og húna tvo hvíta á Húnavatni. Eftir það fór hann utan og gaf Haraldi konungi dýrin; ekki höfðu menn í Noregi áður séð hvítabjörnu.'' Í [[Flóamanna saga|Flóamanna sögu]] segir af ísbjarnardrápi, og segir svo frá í sögunni: :''Það varð þar um veturinn að bjarndýr lagðist á fé manna og gerði mikinn skaða mörgum manni. Eru þá stefnur að áttar ef það mætti af ráðast og þar kom að fé var lagt til höfuðs dýrinu og gerðu menn úr hvorritveggju byggðinni. Fátt lét Eiríkur sér til finnast. Og um veturinn er á líður komu menn til kaupa við þá Þorgils og Þorstein og eru menn margir í útibúri því er varningurinn var í og þar var sveinninn Þorfinnur. Hann mælti við föður sinn: „Hér er kominn úti rakki fagur faðir minn og sá eg aldrei slíkan fyrr, svo er hann mikill.“ Þorgils segir: „Hirð eigi um það og gakk eigi út.“ Sveinninn hljóp þó út. Bjarndýrið var þar komið og hafði gengið af jöklum og svipti undir sig sveininum. Hann kvað við. Þorgils hljóp út þegar og hafði brugðið sverðið Jarðhússnaut. Dýrið hafði leikið við sveininn. Þorgils höggur milli hlustanna af miklu afli og reiði og klýfur allan hausinn á dýrinu og fellur það dautt niður. Þorgils tekur upp sveininn. Var hann lítt sakaður. Þorgils verður nú ágætur af þessu verki og þótti stór heill til hans falla. Lögðu margir góða þykkju til hans og færa margir honum bjarngjöldin. Ekki fannst Eiríki margt um þetta verk, lét þó gera til dýrið. Sögðu sumir menn Eiríki að Þorgils hefði haft til þessa verks illan átrúnað''. Einnig er minnst á ísbjörn í lok [[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þáttar]], en þar gefur Kolbeinn konungi dýrið og segir svo frá því: :''Þeir komu við Noreg. Kolbeinn hafði haft einn hvítabjörn af Grænlandi og fór með dýrið á fund Haralds konungs gilla og gaf honum og tjáði fyrir konungi hversu þungs hlutar Grænlendingar voru af verðir og færði þá mjög í róg. En konungur spurði annað síðar og þótti honum Kolbeinn hafa fals fyrir sig borðið og komu engi laun fyrir dýrið. Síðan hljóp Kolbeinn í flokk með Sigurði slembidjákn og gekk inn að Haraldi konungi gilla og veitti honum áverka. Og síðan er þeir fóru fyrir Danmörk og sigldu mjög en Kolbeinn var á eftirbáti en veður hvasst þá sleit frá bátinn og drukknaði Kolbeinn''. == Tenglar == {{Wiktionary|ísbjörn}} * {{cite web|url=https://www.ni.is/is/dyr/spendyr/hvitabjorn|title=Hvítabjörn|website=Náttúrufræðistofnun Íslands|access-date=4.10.2026}} * {{Vísindavefurinn|5506|Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=20.9.2024}} * {{Vísindavefurinn|3126|Gæti ísbjörn synt frá Grænlandi til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=11.2.2003}} * {{Vísindavefurinn|48159|Hvað geta ísbirnir verið lengi í kafi?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=3.7.2008}} * {{Vísindavefurinn|52146|Hvað deyja margir á ári eftir árás ísbjarna?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=18.2.2020}} * {{tímarit.is|3300002|Með lipurð kattarins - en heljarafl í hramminum|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=5. maí 1979|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3303426|Í umsátri ísbjarna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=21. janúar 1984|höfundur=Ivar Silis|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3270719|Dýralíf í norðurhöfum (Bjarndýr)|blað=Lesbók Morgunblaðsins|7. maí 1933|bls=134-135}} * {{tímarit.is|3293062|Ísbjörninn|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=1. mars 1970|bls=12}} * {{tímarit.is|3285302|Illvígur stórgripur|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=22. febrúar 1959|bls=96}} ==Tilvísanir== [[Flokkur:Bjarndýr]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] c8av109tkanxkr5tfwys6hmjseud8rw 1981655 1981654 2026-10-04T13:07:04Z Akigka 183 /* Tilvísanir */ 1981655 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = pink | name = Ísbjörn | status = VU | image = polar-bear.jpg | image_width = 250px | regnum = [[Dýr]]aríkið (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Bjarndýr]] (''Ursidae'') | genus = [[Bjarnarættkvísl]] (''Ursus'') | species = '''''U. maritimus''''' | binomial = ''Ursus maritimus'' | binomial_authority = [[Constantine John Phipps|Phipps]], [[1774]] | range_map = Polar bear range map.png | range_map_width = 250px }} [[File:Play fight of polar bears edit 1.ogv|thumb|Ísbjörn]] '''Ísbjörn''' eða '''hvítabjörn''' ([[fræðiheiti]]: ''Ursus maritimus'' sem er [[latína]] og þýðir ''sjávarbjörn''), er sérstök tegund af stórum [[bjarndýr]]um sem lifa á hafís umhverfis [[Norðurheimskautið]]. == Útlit == Hvítabjörninn er stærsta núlifandi [[rándýr]] sem fyrirfinnst á landi. Hann er um tvisvar sinnum þyngri en [[Síberíutígur|Síberíutígrar]] og [[ljón]]. Flest karldýrin eru um 400 til 600 [[kíló]] að þyngd, en geta náð allt að 800 kg þyngd. Stærsti hvítabjörn sem vigtaður hefur verið var veiddur í [[Alaska]] árið [[1960]]. Hann var um 880 kg og uppreistur var hann 3,38 [[metri|metrar]]. Kvendýrið (sem kallað er '''birna''') er u.þ.b. helmingi minna en karldýrið eða um 200 til 300 kg. Skrokklengd karldýra er að jafnaði um 2,6 metrar en kvendýra 2,1 metrar. Afkvæmi bjarna nefnast '''húnar''' og vega um 600 til 700 [[gramm|grömm]] við fæðingu. == Lífshættir == === Búsvæði === Ísbirnir hafast við með ströndum og á [[hafís]] á norðurskautssvæðinu. Stundum reika þeir langt inn í land eða fljóta mörg hundruð kílómetra til hafs á ís. Þeir mynda ákveðna stofna, ætíð á sömu slóðum. Dýrin eru mjög víðförul og leggja oft upp í langferðir, að því er virðist án þess að hafa nokkurn sérstakan ákvörðunarstað, og fara þeir í ferðum sínum milli [[Alaska]], [[Svalbarði|Svalbarða]] og norðurstranda [[Síbería|Síberíu]]. Hvítabirni er að finna á eftirfarandi landsvæðum: * Á [[Wrangel eyja|Wrangel-eyju]] og í Vestur-[[Alaska]] * Norður-[[Alaska]] * Heimskautssvæðum [[Kanada]] * [[Grænland]]i * [[Svalbarði|Svalbarða]] * Norður-[[Síbería|Síberíu]] Hvítabirnir lifa frekar óreglulegu lífi. Þeir skipta til dæmis ekki sólarhringnum niður í dag og nótt, stundum sofa þeir ekki í marga daga, en þess á milli liggja birnirnir í leti. Talið er að þetta óreglulega líf ísbjarnanna sé vegna þess að þeir lifa á heimskautasvæðinu, þar sem dagar eru mislangir með miðnætursól á sumrin. [[Mynd:Ursus maritinus.jpg|thumb|250px|Ísbjörn á vappi]] === Fæðuval === Gagnstætt [[Skógarbjörn|skógarbirni]] frænda sínum er ísbjörn algert [[rándýr]]. Hann lifir nær einungis á [[kjöt]]i og hann étur langmest af [[selur|sel]] sem er um 90% af fæðu ísbjarna. Ísbirnir eru ágætlega syndir og synda mjög örugglega en hægt. Ísbjörn getur verið í kafi í u.þ.b. 2 mínútur en selir geta verið í kafi í hálftíma, þannig að ísbjörn getur ekki veitt sel á sundi. Hann veiðir selinn með því að gera skyndiárás og kemur honum þannig á óvart. Ísbirnir eru afar leiknir við að læðast að bráð sinni og fara mjög varlega. Ísbjörninn er líka í góðum felubúningi, alveg snjóhvítur. Hann situr fyrir selnum með því að loka undankomuleiðum til sjávar. Hann veiðir einnig með því að bíða í sjónum og stökkva svo upp á land eftir selnum. Þriðja aðferðin við að ná selnum er að liggja uppi á ísnum hjá loftopi og bíða eftir að selur komi. Þar sýna ísbirnir mikla þolinmæði og geta legið hreyfingarlausir í margar klukkustundir. Ísbirnir éta allar [[Selur|selategundir]], auk þess éta þeir stundum [[rostungur|rostunga]] sem eru erfiðari bráð, enda geta þeir vegið allt 1500 kíló. Ísbirnir éta að auki hræ af öllum gerðum. Á sumrin gæða þeir sér einnig á alls kyns gróðri til að bæta meltinguna og éta jafnvel [[þari|þara]]. Ísbirnir geta hlaupið mjög hratt, en þreytast fljótt og verða stundum svo uppgefnir að þeir standa ekki í lappirnar. Ef þeir eru eltir reyna þeir sem fyrst að forða sér í sjóinn og geta synt jafnvel dögum saman. === Vetrardvali === Einungis birnur sem ganga með húna, og þær sem eiga ársgamla húna, leggjast í [[dvali|dvala]] í [[vetrarhíði|híði]] yfir veturinn. [[Vetrardvali]]nn er einskonar [[svefn]], og er líkamsstarfsemi dýranna þá í lágmarki, til þess að spara orku. Karldýrin eru virk allan [[vetur]]inn, en grafa sig stöku sinnum í [[skafl]] til að hlífa sér við [[óveður|óveðrum]]. Fullorðnir ísbirnir eru miklir einfarar og ef þeir sjá hver annan halda þeir fjarlægð sín á milli sem á helst ekki að vera minni en 100 metrar. Deilur eru sjaldséðar. === Æxlun og meðganga === [[Mynd:Noaa-polar32.jpg|thumb|left|250px|Ungviði ásamt móður sinni.]] Fengitíminn er frá [[mars]] til [[maí]], einkum þó í [[apríl]]. [[Meðganga|Meðgöngutíminn]] er 7-8 mánuðir og eignast ísbirnir yfirleitt tvo húna. Þeir verða [[Kynþroski|kynþroska]] 4-5 ára gamlir og hámarksaldur þeirra er 25-30 ár. Stofninn er talinn vera um 20 þúsund dýr og eru dýrin í útrýmingarhættu og þess vegna [[friðun|alfriðuð]]. Karldýrin koma til birnanna, dveljast hjá þeim í nokkra daga og maka sig. Síðan yfirgefa þeir þær strax aftur. Svo gerist ekkert fyrr en um haustið því að frjóvguð eggin bíða þangað til, en þá byrjar eggið að þroskast. Þegar hafið leggur fara birnurnar í land og gera sér vetrarhíði undir skafli. Síðan snjóar í opið og híðið lokast alveg nema nokkur loftgöt. Raunverulegur þroskatími fóstra er ekki nema um tveir mánuðir og fæðast húnarnir því um áramótin. Þeir eru litlir, vanþroska og hjálparlausir. Þeir liggja marga mánuði í híðinu og lifa á móðurmjólkinni. Birnan er mjög hreinleg, hún gerir stundum gat á híðið til að koma út skít og þvagi frá ungviðinu, sjálf hefur hún enga meltingu né hægðir. Um mánaðamótin mars – apríl fer birnan að fara út með húna sína við og við. Þeir vega þá um 10-12 kíló en skortir úthald og eru ekki færir um að fara langt. Húnarnir eru um 18 mánuði á spena en byrja samt snemma að háma í sig selkjöt. Venjulega eru þeir með móður sinni til tveggja og hálfs árs aldurs, svo verða þeir kynþroska á 4. eða 5. ári. Birnur sjást oft á ráfi í kringum híðin sín á vorin, það eru mæður sem misst hafa húna sína. == Friðun ísbjarna og samlíf með mönnum == Þótt ísbirnir séu alfriðaðir gildir sú undantekning að frumbyggjaþjóðir eins og [[inúítar]] og [[jakútar]] mega veiða þá samkvæmt gömlum hefðum. Þær veiðar eru aðeins leyfðar til eigin neyslu eða til annars brúks. Um miðja [[20. öld]]ina voru þeir réttdræpir hvar sem þeir fundust og voru stundaðar miklar [[veiðar]] á ísbjörnum. Amerískir auðjöfrar stunduðu t.d. það sport að skjóta þá úr [[flugvél]]um og einnig úr [[snjóbíll|snjóbílum]] í Alaska. Þá fór að fækka ört í stofninum og er giskað á að ísbirnir hafi verið á milli 5-20 þúsund, og er seinni talan sú tala sem oftast er talað um núna, áður en Sovétmenn friðuðu ísbirni árið [[1956]]. Fylgdu svo fleiri þjóðir í kjölfarið þangað til hvítabjörninn var loks alfriðaður [[1966]]. Nú er stofninn talinn vera um 20 þúsund dýr. Samkvæmt mati IUCN sérfræðingahóps um ísbirni, þá eru 19 þekktir undirstofnar ísbjarna, fjöldi í einum þeirra er að aukast, þrír eru stöðugir og átta er að hnigna (ekki eru til nægilega góð gögn til að meta hina undirstofnana). Þar sem ísbjarnaveiðar eru stundaðar verða dýrin afar tortryggin gagnvart mönnum, en á afskekktari stöðum þar sem þeir eru látnir í friði eru þeir forvitnir um menn og framandi hluti eins og tjöld og báta. Ekki eru miklar líkur á að vel á sig kominn ísbjörn ráðist á menn, en það getur breyst ef hann er svangur, særður, reittur til reiði eða hræddur. Hann varar þó við með því að gnísta tönnum eða hvæsa áður hann leggur til atlögu. Íbúar í Norður-Síberíu hafa kvartað yfir því að vegna friðunar hræðist birnirnir ekki menn lengur og geti þess vegna orðið mjög hættulegir. Um [[1965]] kom upp vandamál í Churchill við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]], sem er lítill bær með um 2000 íbúum. Ísbirnir komu inn í bæinn á haustin þar sem fóru út um allt og sóttu sérstaklega í [[ruslahaugur|ruslahauga]]. Þetta varð svo mikið vandamál að nokkrir birnir voru drepnir og margir fluttir burt og gefið var leyfi til að handsama alla birni sem voru til vandræða eða drepa þá. Í [[dýragarður|dýragörðum]] eru ísbirnir taldir mjög hættulegir og óáreiðanlegir. Það er aldrei hægt að vita hverju þeir taka upp á. Þeir bindast aldrei vináttuböndum við starfsmenn eins og mörg önnur dýr gera. Þeir rjúka oft upp í ofsa ef þeir eru truflaðir og eru taldir hættulegustu rándýrin í görðunum. Gagnstætt skógarbjörnum er erfitt að ala ísbirni upp í dýragörðum. Það kemur fyrir að móðir afneitar húnum sínum og ræðst á þá, drepur og étur. == Ísbirnir við Ísland == {{Aðalgrein|Hvítabirnir á Íslandi}} Ísbirnir hafa ætíð verið gestir á [[Ísland]]i og borist hingað með [[rekís]] frá [[Svalbarði|Svalbarða]], [[Jan Mayen]] og Austur-Grænlandi. Á seinni tímum hefur þessum heimsóknum farið fækkandi því lítið hefur verið um [[hafís]]. ===Ísbirnir eftir 2000=== * Tveir ísbirnir komu á land árið [[2008]]. Sá fyrri kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]], milli [[Húnaflói|Húnaflóa]] og [[Skagafjörður|Skagafjarðar]], í lok maí [[2008]], og var felldur þann [[3. júní]] við [[Þverárfjallsvegur|Þverárfjallsveg]], miðja vegu milli [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] og [[Skagaströnd|Skagastrandar]]. Nokkrum dögum seinna, eða þann [[16. júní]], sást annar í grennd við bæinn [[Hraun (Skagafirði)|Hraun]] á [[Skagi|Skaga]]. * Þann [[27. janúar]] árið [[2010]] var vart við lítinn hvítabjörn við Sævarland í Þistilfirði. Hann var felldur sama dag. * Þann 2. maí árið [[2011]] sást ísbjörn í Hælavík á Hornströndum.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/05/02/isbjorn_a_hornstrondum/|title=Ísbjörn á Hornströndum|website=www.mbl.is|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2011-05-02| access-date=2024-09-20}}</ref> Hann var felldur sama dag í Rekavík bak Höfn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5152051#page/n1/mode/2up|title=Enn einn ísbjörninn felldur|publisher=[[Fréttablaðið]]|date=2011-05-03|language=is|access-date=2024-09-20|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> * Sumarið [[2016]] kom hvítabjörn á Skaga.<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/18/synti_birnan_til_islands_5/ Synti birnan til Íslands?] Mbl, sótt 20/9 2024</ref> * Haustið [[2024]] kom ísbjörn nálægt sumarhúsi við [[Jökulfirðir|Jökulfirði]].<ref>[https://www.visir.is/g/20242623621d/kona-a-niraedisaldri-sa-bjorninn-i-thriggja-metra-fjarlaegd Kona á níræðisaldri sá björninn í 3 metra fjarlægð] Vísir, sótt 20/9 2024</ref> == Ísbirnir í Íslendingasögunum == Víða er minnst á ísbirni í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], en á þeim gömlu skinnblöðum er alltaf talað um bjarndýr eða hvítabirni. Segir t.d. frá hvítabirni í [[Króka-Refs saga|Króka-Refs sögu]], en í þeirri sögu færir Bárður [[Haraldur harðráði|Haraldi konungi Sigurðssyni]] hvítabjörn að gjöf. Og í [[Landnáma|Landnámu]] segir frá Ingimundi, en... :''Ingimundur fann beru og húna tvo hvíta á Húnavatni. Eftir það fór hann utan og gaf Haraldi konungi dýrin; ekki höfðu menn í Noregi áður séð hvítabjörnu.'' Í [[Flóamanna saga|Flóamanna sögu]] segir af ísbjarnardrápi, og segir svo frá í sögunni: :''Það varð þar um veturinn að bjarndýr lagðist á fé manna og gerði mikinn skaða mörgum manni. Eru þá stefnur að áttar ef það mætti af ráðast og þar kom að fé var lagt til höfuðs dýrinu og gerðu menn úr hvorritveggju byggðinni. Fátt lét Eiríkur sér til finnast. Og um veturinn er á líður komu menn til kaupa við þá Þorgils og Þorstein og eru menn margir í útibúri því er varningurinn var í og þar var sveinninn Þorfinnur. Hann mælti við föður sinn: „Hér er kominn úti rakki fagur faðir minn og sá eg aldrei slíkan fyrr, svo er hann mikill.“ Þorgils segir: „Hirð eigi um það og gakk eigi út.“ Sveinninn hljóp þó út. Bjarndýrið var þar komið og hafði gengið af jöklum og svipti undir sig sveininum. Hann kvað við. Þorgils hljóp út þegar og hafði brugðið sverðið Jarðhússnaut. Dýrið hafði leikið við sveininn. Þorgils höggur milli hlustanna af miklu afli og reiði og klýfur allan hausinn á dýrinu og fellur það dautt niður. Þorgils tekur upp sveininn. Var hann lítt sakaður. Þorgils verður nú ágætur af þessu verki og þótti stór heill til hans falla. Lögðu margir góða þykkju til hans og færa margir honum bjarngjöldin. Ekki fannst Eiríki margt um þetta verk, lét þó gera til dýrið. Sögðu sumir menn Eiríki að Þorgils hefði haft til þessa verks illan átrúnað''. Einnig er minnst á ísbjörn í lok [[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þáttar]], en þar gefur Kolbeinn konungi dýrið og segir svo frá því: :''Þeir komu við Noreg. Kolbeinn hafði haft einn hvítabjörn af Grænlandi og fór með dýrið á fund Haralds konungs gilla og gaf honum og tjáði fyrir konungi hversu þungs hlutar Grænlendingar voru af verðir og færði þá mjög í róg. En konungur spurði annað síðar og þótti honum Kolbeinn hafa fals fyrir sig borðið og komu engi laun fyrir dýrið. Síðan hljóp Kolbeinn í flokk með Sigurði slembidjákn og gekk inn að Haraldi konungi gilla og veitti honum áverka. Og síðan er þeir fóru fyrir Danmörk og sigldu mjög en Kolbeinn var á eftirbáti en veður hvasst þá sleit frá bátinn og drukknaði Kolbeinn''. == Tenglar == {{Wiktionary|ísbjörn}} * {{cite web|url=https://www.ni.is/is/dyr/spendyr/hvitabjorn|title=Hvítabjörn|website=Náttúrufræðistofnun Íslands|access-date=4.10.2026}} * {{Vísindavefurinn|5506|Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=20.9.2024}} * {{Vísindavefurinn|3126|Gæti ísbjörn synt frá Grænlandi til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=11.2.2003}} * {{Vísindavefurinn|48159|Hvað geta ísbirnir verið lengi í kafi?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=3.7.2008}} * {{Vísindavefurinn|52146|Hvað deyja margir á ári eftir árás ísbjarna?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=18.2.2020}} * {{tímarit.is|3300002|Með lipurð kattarins - en heljarafl í hramminum|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=5. maí 1979|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3303426|Í umsátri ísbjarna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=21. janúar 1984|höfundur=Ivar Silis|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3270719|Dýralíf í norðurhöfum (Bjarndýr)|blað=Lesbók Morgunblaðsins|7. maí 1933|bls=134-135}} * {{tímarit.is|3293062|Ísbjörninn|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=1. mars 1970|bls=12}} * {{tímarit.is|3285302|Illvígur stórgripur|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=22. febrúar 1959|bls=96}} ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Bjarndýr]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] aaqhi3idajrkxoqqsrchyy8s0z9a7u7 1981656 1981655 2026-10-04T13:23:52Z Akigka 183 u 1981656 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Ísbjörn | status = VU | image = polar-bear.jpg | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Bjarndýr]] (''Ursidae'') | genus = [[Bjarnarættkvísl]] (''Ursus'') | species = '''''U. maritimus''''' | binomial = ''Ursus maritimus'' | binomial_authority = [[Constantine John Phipps|Phipps]], [[1774]] | range_map = Polar bear range map.png | range_map_caption = Útbreiðsla ísbjarna. }} '''Ísbjörn''' eða '''hvítabjörn''' ([[fræðiheiti]]: ''Ursus maritimus'' „sjávarbjörn“) er sérstök tegund af stórum [[bjarndýr]]um sem lifa á hafís umhverfis [[Norðurheimskautið]]. Hvítabjörninn er stærsta núlifandi [[rándýr]] sem fyrirfinnst á landi. Hann er um tvisvar sinnum þyngri en [[Síberíutígur|síberíutígrar]] og [[ljón]]. Flest karldýrin eru um 400 til 600 kíló að þyngd, en geta náð allt að 800 kg þyngd. Stærsti hvítabjörn sem vigtaður hefur verið var veiddur í [[Alaska]] árið [[1960]]. Hann var um 880 kg og uppreistur var hann 3,38 metrar. Kvendýrið („birnan“) er um helmingi minna en karldýrið, eða um 200 til 300 kg. Skrokklengd karldýra er að jafnaði um 2,6 metrar en kvendýra 2,1 metrar. Afkvæmi bjarna nefnast „húnar“ og vega um 600 til 700 grömm við fæðingu. == Lífshættir == === Búsvæði === Ísbirnir hafast við með ströndum og á [[hafís]] á norðurskautssvæðinu. Stundum reika þeir langt inn í land eða fljóta mörg hundruð kílómetra til hafs á ís. Þeir mynda ákveðna stofna, ætíð á sömu slóðum. Dýrin eru mjög víðförul og leggja oft upp í langferðir, að því er virðist án þess að hafa nokkurn sérstakan ákvörðunarstað, og fara þeir í ferðum sínum milli [[Alaska]], [[Svalbarði|Svalbarða]] og norðurstranda [[Síbería|Síberíu]]. Hvítabirni er að finna á eftirfarandi landsvæðum: * Á [[Wrangel eyja|Wrangel-eyju]] og í Vestur-[[Alaska]] * Norður-[[Alaska]] * Heimskautssvæðum [[Kanada]] * [[Grænland]]i * [[Svalbarði|Svalbarða]] * Norður-[[Síbería|Síberíu]] [[Mynd:Ursus maritinus.jpg|thumb|Ísbjörn á vappi.]] Hvítabirnir lifa frekar óreglulegu lífi. Þeir skipta til dæmis ekki sólarhringnum niður í dag og nótt. Stundum sofa þeir ekki í marga daga, en þess á milli liggja birnirnir í leti. Talið er að þetta óreglulega líf ísbjarnanna sé vegna þess að þeir lifa á heimskautasvæðinu, þar sem dagar eru mislangir með miðnætursól á sumrin. === Fæðuval === Gagnstætt [[Skógarbjörn|skógarbirni]] frænda sínum er ísbjörn algert [[rándýr]]. Hann lifir nær einungis á [[kjöt]]i og hann étur langmest af [[selur|sel]] sem er um 90% af fæðu ísbjarna. Ísbirnir eru ágætlega syndir og synda mjög örugglega en hægt. Ísbjörn getur verið í kafi í u.þ.b. 2 mínútur en selir geta verið í kafi í hálftíma, þannig að ísbjörn getur ekki veitt sel á sundi. Hann veiðir selinn með því að gera skyndiárás og kemur honum þannig á óvart. Ísbirnir eru afar leiknir við að læðast að bráð sinni og fara mjög varlega. Ísbjörninn er líka í góðum felubúningi, alveg snjóhvítur. Hann situr fyrir selnum með því að loka undankomuleiðum til sjávar. Hann veiðir einnig með því að bíða í sjónum og stökkva svo upp á land eftir selnum. Þriðja aðferðin við að ná selnum er að liggja uppi á ísnum hjá loftopi og bíða eftir að selur komi. Þar sýna ísbirnir mikla þolinmæði og geta legið hreyfingarlausir í margar klukkustundir. Ísbirnir éta allar selategundir. Auk þess éta þeir stundum [[rostungur|rostunga]] sem eru erfiðari bráð, enda geta þeir vegið allt 1500 kíló. Ísbirnir éta að auki hræ af öllum gerðum. Á sumrin gæða þeir sér einnig á alls kyns gróðri til að bæta meltinguna og éta jafnvel [[þari|þara]]. Ísbirnir geta hlaupið mjög hratt, en þreytast fljótt og verða stundum svo uppgefnir að þeir standa ekki í lappirnar. Ef þeir eru eltir reyna þeir sem fyrst að forða sér í sjóinn og geta synt jafnvel dögum saman. === Vetrardvali === Einungis birnur sem ganga með húna, og þær sem eiga ársgamla húna, leggjast í dvala í [[vetrarhíði|híði]] yfir veturinn. Vetrardvalinn er einskonar [[svefn]], og er líkamsstarfsemi dýranna þá í lágmarki til að spara orku. Karldýrin eru virk allan veturinn, en grafa sig stöku sinnum í skafl til að hlífa sér við óveðrum. Fullorðnir ísbirnir eru miklir einfarar og ef þeir sjá hver annan halda þeir fjarlægð sín á milli sem á helst ekki að vera minni en 100 metrar. Deilur eru sjaldséðar. === Æxlun og meðganga === [[Mynd:Noaa-polar32.jpg|thumb|Ungviði ásamt móður sinni.]] [[File:Play fight of polar bears edit 1.ogv|thumb|Ungir birnir að leik.]] Fengitíminn er frá mars til maí, einkum þó í apríl. Meðgöngutíminn er 7-8 mánuðir og eignast ísbirnir yfirleitt tvo húna. Þeir verða kynþroska 4-5 ára gamlir og hámarksaldur þeirra er 25-30 ár. Stofninn er talinn vera um 20 þúsund dýr og eru dýrin í [[útrýmingarhætta|útrýmingarhættu]] og þess vegna alfriðuð. Karldýrin koma til birnanna, dveljast hjá þeim í nokkra daga og maka sig. Síðan yfirgefa þeir þær strax aftur. Svo gerist ekkert fyrr en um haustið því að frjóvguð eggin bíða þangað til, en þá byrjar eggið að þroskast. Þegar hafið leggur fara birnurnar í land og gera sér vetrarhíði undir skafli. Síðan snjóar í opið og híðið lokast alveg nema nokkur loftgöt. Raunverulegur þroskatími fóstra er ekki nema um tveir mánuðir og fæðast húnarnir því um áramótin. Þeir eru litlir, vanþroska og hjálparlausir. Þeir liggja marga mánuði í híðinu og lifa á móðurmjólkinni. Birnan er mjög hreinleg, hún gerir stundum gat á híðið til að koma út skít og þvagi frá ungviðinu. Sjálf hefur hún enga meltingu né hægðir. Um mánaðamótin mars–apríl fer birnan að fara út með húna sína við og við. Þeir vega þá um 10-12 kíló en skortir úthald og eru ekki færir um að fara langt. Húnarnir eru um 18 mánuði á spena en byrja samt snemma að háma í sig selkjöt. Venjulega eru þeir með móður sinni til tveggja og hálfs árs aldurs, svo verða þeir kynþroska á 4. eða 5. ári. Birnur sjást oft á ráfi í kringum híðin sín á vorin. Það eru mæður sem misst hafa húna sína. == Friðun og samlífi með mönnum == Þótt ísbirnir séu alfriðaðir gildir sú undantekning að frumbyggjaþjóðir eins og [[Inúítar]] og [[Jakútar]] mega veiða þá samkvæmt gömlum hefðum. Þær veiðar eru aðeins leyfðar til eigin neyslu eða til annars brúks. Um miðja 20. öld voru ísbirnir réttdræpir hvar sem þeir fundust og voru stundaðar miklar veiðar á þeim. Amerískir auðjöfrar stunduðu t.d. það sport að skjóta þá úr [[flugvél]]um og einnig úr [[snjóbíll|snjóbílum]] í Alaska. Þá fór að fækka ört í stofninum og er giskað á að ísbirnir hafi verið á milli 5-20 þúsund. Seinni talan er sú tala sem oftast er talað um núna, áður en Sovétmenn friðuðu ísbirni árið [[1956]]. Fleiri þjóðir fylgdu í kjölfarið þar til hvítabjörninn var loks alfriðaður [[1966]]. Nú er stofninn talinn vera um 20 þúsund dýr. Samkvæmt mati sérfræðingahóps [[IUCN]] eru 19 þekktir undirstofnar ísbjarna. Einn þeirra fer stækkandi, þrír eru stöðugir, en átta er að hnigna (ekki eru til nægilega góð gögn til að meta hina undirstofnana). Þar sem ísbjarnaveiðar eru stundaðar verða dýrin afar tortryggin gagnvart mönnum, en á afskekktari stöðum þar sem þeir eru látnir í friði eru þeir forvitnir um menn og framandi hluti eins og tjöld og báta. Ekki eru miklar líkur á að vel á sig kominn ísbjörn ráðist á menn, en það getur breyst ef hann er svangur, særður, reittur til reiði eða hræddur. Hann varar þó við með því að gnísta tönnum eða hvæsa áður hann leggur til atlögu. Íbúar í Norður-Síberíu hafa kvartað yfir því að vegna friðunar hræðist birnirnir ekki menn lengur og geti þess vegna orðið mjög hættulegir. Um 1965 kom upp vandamál í smábænum [[Churchill (Hudsonflóa)|Churchill]] við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]]. Ísbirnir komu inn í bæinn á haustin, fóru um allt og sóttu sérstaklega í [[ruslahaugur|ruslahauga]]. Þetta varð svo mikið vandamál að nokkrir birnir voru drepnir og margir fluttir burt og gefið var leyfi til að handsama alla birni sem voru til vandræða eða drepa þá. Í [[dýragarður|dýragörðum]] eru ísbirnir taldir mjög hættulegir og óáreiðanlegir. Það er aldrei hægt að vita hverju þeir taka upp á. Þeir bindast aldrei vináttuböndum við starfsmenn eins og mörg önnur dýr gera. Þeir rjúka oft upp í ofsa ef þeir eru truflaðir og eru taldir hættulegustu rándýrin í görðunum. Gagnstætt skógarbjörnum er erfitt að ala ísbirni upp í dýragörðum. Það kemur fyrir að móðir afneitar húnum sínum og ræðst á þá, drepur og étur. == Ísbirnir við Ísland == {{Aðalgrein|Hvítabirnir á Íslandi}} Ísbirnir hafa ætíð verið gestir á [[Ísland]]i og borist þangað með [[rekís]] frá [[Svalbarði|Svalbarða]], [[Jan Mayen]] og [[Austur-Grænland]]i. Á seinni árum hefur þessum heimsóknum farið fækkandi því lítið hefur verið um [[hafís]]. ===Eftir 2000=== * Tveir ísbirnir komu á land árið [[2008]]. Sá fyrri kom á land á [[Skagi (Norðurland)|Skaga]], milli [[Húnaflói|Húnaflóa]] og [[Skagafjörður|Skagafjarðar]], í lok maí [[2008]], og var felldur þann [[3. júní]] við [[Þverárfjallsvegur|Þverárfjallsveg]], miðja vegu milli [[Sauðárkrókur|Sauðárkróks]] og [[Skagaströnd|Skagastrandar]]. Nokkrum dögum seinna, eða þann [[16. júní]], sást annar í grennd við bæinn [[Hraun (Skagafirði)|Hraun]] á [[Skagi|Skaga]]. * Þann [[27. janúar]] árið [[2010]] var vart við lítinn hvítabjörn við Sævarland í Þistilfirði. Hann var felldur sama dag. * Þann 2. maí árið [[2011]] sást ísbjörn í Hælavík á Hornströndum.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2011/05/02/isbjorn_a_hornstrondum/|title=Ísbjörn á Hornströndum|website=www.mbl.is|publisher=[[Morgunblaðið]]|language=is|date=2011-05-02| access-date=2024-09-20}}</ref> Hann var felldur sama dag í Rekavík bak Höfn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5152051#page/n1/mode/2up|title=Enn einn ísbjörninn felldur|publisher=[[Fréttablaðið]]|date=2011-05-03|language=is|access-date=2024-09-20|via=[[Tímarit.is]]}}{{open access}}</ref> * Sumarið [[2016]] kom hvítabjörn á Skaga.<ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2016/07/18/synti_birnan_til_islands_5/ Synti birnan til Íslands?] Mbl, sótt 20/9 2024</ref> * Haustið [[2024]] kom ísbjörn nálægt sumarhúsi við [[Jökulfirðir|Jökulfirði]].<ref>[https://www.visir.is/g/20242623621d/kona-a-niraedisaldri-sa-bjorninn-i-thriggja-metra-fjarlaegd Kona á níræðisaldri sá björninn í 3 metra fjarlægð] Vísir, sótt 20/9 2024</ref> === Í Íslendingasögunum === Víða er minnst á ísbirni í [[Íslendingasögur|Íslendingasögum]], en þar er alltaf talað um bjarndýr eða hvítabirni. Segir t.d. frá hvítabirni í ''[[Króka-Refs saga|Króka-Refs sögu]]'', en í þeirri sögu færir Bárður [[Haraldur harðráði|Haraldi konungi Sigurðssyni]] hvítabjörn að gjöf. Í ''[[Landnáma|Landnámu]]'' segir frá Ingimundi: <blockquote>Ingimundur fann beru og húna tvo hvíta á Húnavatni. Eftir það fór hann utan og gaf Haraldi konungi dýrin; ekki höfðu menn í Noregi áður séð hvítabjörnu.</blockquote> Í ''[[Flóamanna saga|Flóamanna sögu]]'' segir af ísbjarnardrápi: <blockquote>Það varð þar um veturinn að bjarndýr lagðist á fé manna og gerði mikinn skaða mörgum manni. Eru þá stefnur að áttar ef það mætti af ráðast og þar kom að fé var lagt til höfuðs dýrinu og gerðu menn úr hvorritveggju byggðinni. Fátt lét Eiríkur sér til finnast. Og um veturinn er á líður komu menn til kaupa við þá Þorgils og Þorstein og eru menn margir í útibúri því er varningurinn var í og þar var sveinninn Þorfinnur. Hann mælti við föður sinn: „Hér er kominn úti rakki fagur faðir minn og sá eg aldrei slíkan fyrr, svo er hann mikill.“ Þorgils segir: „Hirð eigi um það og gakk eigi út.“ Sveinninn hljóp þó út. Bjarndýrið var þar komið og hafði gengið af jöklum og svipti undir sig sveininum. Hann kvað við. Þorgils hljóp út þegar og hafði brugðið sverðið Jarðhússnaut. Dýrið hafði leikið við sveininn. Þorgils höggur milli hlustanna af miklu afli og reiði og klýfur allan hausinn á dýrinu og fellur það dautt niður. Þorgils tekur upp sveininn. Var hann lítt sakaður. Þorgils verður nú ágætur af þessu verki og þótti stór heill til hans falla. Lögðu margir góða þykkju til hans og færa margir honum bjarngjöldin. Ekki fannst Eiríki margt um þetta verk, lét þó gera til dýrið. Sögðu sumir menn Eiríki að Þorgils hefði haft til þessa verks illan átrúnað</blockquote> Einnig er minnst á ísbjörn í lok ''[[Grænlendinga þáttur|Grænlendinga þáttar]]'', en þar gefur Kolbeinn konungi dýrið og segir svo frá því: <blockquote>Þeir komu við Noreg. Kolbeinn hafði haft einn hvítabjörn af Grænlandi og fór með dýrið á fund Haralds konungs gilla og gaf honum og tjáði fyrir konungi hversu þungs hlutar Grænlendingar voru af verðir og færði þá mjög í róg. En konungur spurði annað síðar og þótti honum Kolbeinn hafa fals fyrir sig borðið og komu engi laun fyrir dýrið. Síðan hljóp Kolbeinn í flokk með Sigurði slembidjákn og gekk inn að Haraldi konungi gilla og veitti honum áverka. Og síðan er þeir fóru fyrir Danmörk og sigldu mjög en Kolbeinn var á eftirbáti en veður hvasst þá sleit frá bátinn og drukknaði. Kolbeinn</blockquote> ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == {{Wiktionary|ísbjörn}} * {{cite web|url=https://www.ni.is/is/dyr/spendyr/hvitabjorn|title=Hvítabjörn|website=Náttúrufræðistofnun Íslands|access-date=4.10.2026}} * {{Vísindavefurinn|5506|Hvað hafa margir ísbirnir komið til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=20.9.2024}} * {{Vísindavefurinn|3126|Gæti ísbjörn synt frá Grænlandi til Íslands?|höfundur=Jón Már Halldórsson og Þorsteinn Vilhjálmsson|dags=11.2.2003}} * {{Vísindavefurinn|48159|Hvað geta ísbirnir verið lengi í kafi?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=3.7.2008}} * {{Vísindavefurinn|52146|Hvað deyja margir á ári eftir árás ísbjarna?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=18.2.2020}} * {{tímarit.is|3300002|Með lipurð kattarins - en heljarafl í hramminum|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=5. maí 1979|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3303426|Í umsátri ísbjarna|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=21. janúar 1984|höfundur=Ivar Silis|bls=8-10}} * {{tímarit.is|3270719|Dýralíf í norðurhöfum (Bjarndýr)|blað=Lesbók Morgunblaðsins|7. maí 1933|bls=134-135}} * {{tímarit.is|3293062|Ísbjörninn|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=1. mars 1970|bls=12}} * {{tímarit.is|3285302|Illvígur stórgripur|blað=Lesbók Morgunblaðsins|dags=22. febrúar 1959|bls=96}} [[Flokkur:Bjarndýr]] [[Flokkur:Norðurslóðir]] tpx1byb0bs3q5ee8307wevu1nzfouej 0 27958 1981711 1981558 2026-10-04T18:25:36Z Akigka 183 1981711 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Chris Brazell]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Arnar Þór Sævarsson]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]]. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum of þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. 20. desember 2023 ákvað aðalstjórn Knattspyrnufélagsins Vals að fjarlægja styttuna af lóð félagsins vegna ásakana um kynferðisbrot séra Friðriks. Í yfirlýsingu frá Herði Gunnarssyni, þáverandi formanni Vals, sagði m.a. svo: „Þó séra Friðrik hafi ekki starfað innan félagsins og við höfum engin dæmi þess að brot hafi átt sér stað er tengjast félaginu þá er saga Vals og séra Friðriks samofin og umræðan upp á síðkastið hefur skaðað félagið okkar,“ með ákvörðuninni sagði Hörður félagið vera að senda skýr skilaboð út í samfélagið um að hegðun af þessu tagi sé fordæmd með öllu og Valur vilji ekki tengjast henni með nokkrum hætti.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-20-valur-fjarlaegir-styttu-af-fridriki-400367/|title=Valur fjarlægir styttu af Friðriki - RÚV.is|last=Jóhannsson|first=Róbert|date=2023-12-20|website=RÚV|access-date=2026-08-05}}</ref> [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handknattleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við [[S.L. Benfica]] í Evrópukeppni Meistaraliða. Valur hafði tvívegis áður verið þátttakandi í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrsti leikur Vals í slíkri Evrópukeppni var um Evrópubikarinn og var þá leikið við belgíska liðið [[Standard Liège]]. Lauk þeirri viðureign svo á Laugardalsvellinum að liðin skyldu jöfn 1:1. En á heimavelli Standard í Liege, tapaði Valur 8:1. Önnur keppnin var í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leikurinn fór einnig fram á Laugardalsvellinum gegn Jeuness frá [[Lúxemborg]]. Lauk þeim leik einnig með jafntefli 1:1 og í Lúxemborg urðu úrslitin einnig jafntefli 3:3 sem tryggði Val rétt til framhaldskeppni þar sem Valsmenn skoruðu fleiri mörk á útivelli. Í annarri umferð kepninnar dróst Valur gegn ungverska liðinu Vasas í [[Búdapest]] en þar sem svo langt var liðið á árið varð það að ráði að leika báða leikina í Ungverjalandi. Fyrri leiknum lauk með 6:0 og þeim síðari 5:1. Ungverskur sigur í bæði skiptin. [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] Þegar Valur lék við Benfica árið 1968 var Benfica eitt frægasta knattspyrnulið veraldar og hafði á að skipa mörgum af bestu knattspyrnumönnum heims. Í Valsblaðinu 1968 er vandlega fjallað um þessa viðureign: <blockquote>Vissulega var Valsmönnum þetta ljóst [þ.e. getustig leikmanna Benfica], það var því, í sjálfu sér, engin furða, þó að þeim skyti nokkurn skelk í bringu í fyrstu, er þeir fengu þá "óvæntu" fregn, að kappar þessir, hinir vígdjörfu og fótfimu, sem hin frægustu lið knattspyrnuheimsins hefðu ekki staðið snúning, myndi "finna þá í fjöru" á Laugardalsvellinum 18. september. En hér tjáði ekki um að sakast. Nú dugði ekki annað en bregðast af skörungsskap og karlmennsku við vandanum. Berjast til þrautar og falla þá, ef svo vildi verða, með sæmd.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4659006#page/n41/mode/2up|titill=Valur-Benfica|höfundur=Einar Björnsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=1968|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref></blockquote>Skipaðar voru þrjár nefndir sem skyldu megin veg og vanda hafa af því mikla starfi sem í hönd fór: Móttökunefnd, áróðursnefnd og fjáröflunarnefnd. Nefndir þessar tóku þegar til starfa og unnu hvert á sínu sviði. Mönnum var ljóst að lið eins og Benfica væri vant bestu þjónustu sem unnt er að láta í té í slíkum ferðalögum en samkvæmt umsögn fararstjórnar Benfica lauk hún miklu lofsorði á móttökurnar. Gestum var tryggð gisting á [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]] og létu gestir mjög vel af öllum aðbúnaði þar. Stór plaköt voru gerð og prentuð og dreift um alla borgina, m.a. komið fyrir í ótal verslunargluggum. Þá voru meðal annars gerðir litlir áróðursmiðar sem voru festir á kyrrstæða bíla við bíó og önnur samkomuhús og víðar um borgina. Gerð voru og allstór auglýsingaspjöld með Eusbío þar sem heilmynd af honum trónaði ásamt umsögn um snilli hans. Frásagnir af liði gestanna og auglýsingar dundu dag hvern í útvarpinu með auknum krafti eftir þí sem hin stóra stund nálgaðist og sjónvarpið lét ekki sinn hlut eftir liggja. Auk frétta og mynda í íþróttatímanum skaut veðurfréttamaðurinn, [[Páll Bergþórsson]], áróðri fyrir leiknum inn í veðurfréttirnar um leið og hann spáði góðu veðri leikdaginn. Sala aðgöngumiða hófst 10 dögum fyrir leikinn. Umboðsmenn voru skipaðir víðsvegar um landið, í flestum stærri kaupstöðum, sem tóku á móti pöntunum áður en hin eiginlega forsala hófst. Þegar á fyrsta klukkutímanum seldust öll stúkusæti upp og fengu færri en vildu. Síðan gekk dag hvern, jafnt og þétt, á aðra aðgöngumiða. Áhorfendafjöldi rendist vera 18.243 sem var met. Hinn 16. september renndu svo gestirnir í hlaðið á Gullfaxa Flugfélagsins. Auk stjórnar Vals, undirbúningsnefnda og annarra félaga, kom margt forvitinna áhorfenda. Er liðsmenn gengu niður landganginn brá mönnum nokkuð í brún þar sem Eusebío birtist ekki. Skeyti hafði borist frá stjórn Benfica að allir bestu leikmenn liðsins kæmu og því kom þetta illa við stjórn Vals. Á daginn kom hins vegar að Eusebío kæmi degi síðar en hann hefði þurft að leggja lykkju á leið sína til landsins til að veita viðtöku gullknattspyrnuskó í París en franska blaðið L'Equipé kaus lið hans, Benfica, besta knattspyrnulið Evrópu og Eusebío stjörnu þess. Leikurinn sjálfur endaði með 0:0 jafntefli og vöktu úrslitin mikla athygli. Síðari leiknum lauk svo með öruggum 8-1 sigri Benfica. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn [[Brynjar Níelsson]], síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Citeweb|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Búningur og merki == Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ S Árið 1926 var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður árið 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:1em auto; border: 1px solid #DE1127;" |+ style="background-color:#DE1127; color:#FFFFFF; font-weight:bold; padding:8px; border: 1px solid #DE1127;" | Búningar Knattspyrnufélagsins Vals í gegnum tíðina |- | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _lightbluestripes | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = ADD8E6 | title = 1911–1926 |titill=Frá stofnun 1911 til ársins 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 008000 | body = 008000 | rightarm = 008000 | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = 1926 |titill=Búningur til bráðabirgða 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = 0000FF | title = 1927–nam |titill=1927-dagsins í dag}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = 1927–nam<br />(Vara) |titill=1927-dagsins í dag}} |} == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Chris Brazell]] og honum til aðstoðar eru [[Vignir Snær Stefánsson]] og [[Gareth Owen]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 27 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |- | rowspan="2" |2021-22 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" |2-3 | style="text-align: center;" |2-5 |- |Evrópudeildin |Önnur umferð |[[FK Bodø/Glimt]] | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-6 |- | rowspan="2" |2024-25 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[KF Vllaznia]] | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |4-0 | style="text-align: center;" |6-2 |- |Önnur umferð |[[St. Mirren FC]] | style="text-align: center;" |0-0 | style="text-align: center;" |1-4 | style="text-align: center;" |1-4 |- | rowspan="2" |2025-26 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC Flora Tallinn]] | style="text-align: center;" |3-0 | style="text-align: center;" |2-1 | style="text-align: center;" |5-1 |- |Önnur umferð |[[FK Kauno Žalgiris]] | style="text-align: center;" |1-2 | style="text-align: center;" |1-1 | style="text-align: center;" |2-3 |- | rowspan="2" |2026-27 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Önnur umferð |[[HŠK Zrinjski Mostar]] | style="text-align: center;" |1-0 | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |3-2 |- |Þriðja umferð |[[FC Nordsjælland]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" |5-0 | style="text-align: center;" |0-7 |} <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 18. ágúst 2026.</small> {{Football squad |no1=3|nat1=ISL|pos1=DF|name1=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no2=4|nat2=NOR|pos2=DF|name2=[[Markus Lund Nakkim]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=MF|name3=[[Birkir Heimisson]] |no4=7|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no5=9|nat5=DNK|pos5=FW|name5=[[Patrick Pedersen]] |no6=10|nat6=ISL|pos6=FW|name6=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no7=11|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no8=12|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no9=13|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no10=14|nat10=SWE|pos10=MF|name10=[[Albin Skoglund]] |no11=15|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no12=16|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Loki Kristjánsson]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=GK|name14=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no15=19|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no16=20|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no17=21|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Jakob Franz Pálsson]] |no18=23|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Shkelzen Veseli]] |no19=24|nat19=NED|pos19=DF|name19=[[Myles A. Veldman]] |no20=25|nat20=ISL|pos20=GK|name20=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no21=26|nat21=ISL|pos21=DF|name21=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no22=27|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Pétur Eiríksson]] |no23=28|nat23=ISL|pos23=MF|name23=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no24=30|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no25=66|nat25=ISL|pos25=DF|name25=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no26=95|nat26=ISL|pos26=GK|name26=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no27=97|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Birkir Jakob Jónsson]]}}Hinn 27. júlí 2026 tilkynnti knattspyrnudeild Vals að félagið hefði samið við miðjumanninn Tómas Bjarka Jónsson en hann kemur til félagsins frá Njarðvík eftir tímabilið 2026. <ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/27-07-2026/tomas-bjarki-i-val-stadfest|title=Tómas Bjarki í Val (Staðfest)|date=2026-07-29|website=Fotbolti.net|language=is|access-date=2026-07-29}}</ref> ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=45|nat=ISL|pos=MF|name=[[Þórður Sveinn Einarsson]]|other=lánaður til [[Þróttur Vogum|Þróttar Vogum]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{ISL}} [[Guðbjörn Jónsson]] (1969-70) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) {{col-2}} *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}} [[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}} [[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-júní 2026) *{{ENG}} [[Chris Brazell]] (júlí 2026-nóvember 2026){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir fjórtán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Árið 1977 markar upphaf kvennaknattspyrnu í Val þegar nokkrar ungar stúlkur og leikmenn í handknattleiksliði Vals tóku sig til og kepptu fyrir Vals hönd í knattspyrnu. Aðeins einu ári síðan varð Valur Íslandsmeistari í kvennaknattspyrnu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/13676/valsbladid_2011.pdf|titill=Saga kvennaknattspyrnunnar í Val|höfundur=Soffía Ámundadóttir og Margrét Magnúsdóttir|útgefandi=Valsblaðið|mánuður=desember|ár=2011|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 29. júlí 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=14|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=23|nat19=USA|pos19=FW|name19=[[Emma Hawkins]] |no20=25|nat20=ISL|pos20=MF|name20=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no21=26|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no22=28|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=14|nat=ISL|pos=MF|name=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]]|other=lánuð til [[Grindavíkur/Njarðvík]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 |2026 |9 |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1977-78) *{{ISL}} [[Albert Guðmundsson]] (1977–82) *{{ISL}} [[Jóhann Larsson og Ingi Björn Albertsson]] (1983) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1984-85) *{{ISL}} [[Hörður Hilmarsson]] (1985) *{{ISL}} [[Róbert Jónsson]] (1986) *{{ISL}} [[Logi Ólafsson]] (1987–89) *{{ISL}} [[Sigurjón Elíasson]] (1990) *{{ISL}} [[Sigurbergur Sigsteinsson]] (1991-92) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1993) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1994) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (1994-95) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1996–98) *{{ISL}} [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] (1998–00) {{col-2}} *{{ISL}} [[Ásgeir H. Pálsson]] (2000–01) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (2001-02) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2002-03) *{{ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] (2003-08) *{{ISL}} [[Freyr Alexandersson]] (2008-10) *{{ISL}} [[Gunnar Rafn Borgþórsson]] (2010-12) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2012-14) *{{ISL}} [[Þór Hinriksson]] (2014-15) *{{ISL}} [[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson og Þór Hinriksson]] (2014-16) *{{ISL}} [[Úlfur Blandon]] (2016-17) *{{ISL}} [[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] (2017-24) *{{ISL}} [[Matthías Guðmundsson og Kristján Guðmundsson]] (2025) *{{ISL}} [[Matthías Guðmundsson]] (2025-?){{Col-end}} == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== [[Mynd:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 035.jpg|thumb|Lovísa Thompson í fyrri leik úrslita Evrópubikarsins í handknattleik kvenna gegn BM Porriño tímabilið 2024-25]] Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-23 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-25 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-26 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega |2026- |[[Arnar Þór Sævarsson]] |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir | colspan="2" | |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[Evrópubikarinn í handknattleik 2023-2024|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] i459hgetcbgcrxj2screft2iy7fzthp 1981712 1981711 2026-10-04T18:25:57Z Akigka 183 1981712 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Knattspyrnufélagið Valur | Mynd = [[Mynd:Valur.svg|250x250dp]] | Gælunafn = Valsarar, Hlíðarendapiltar | Stofnað = [[11. maí]] [[1911]] | Knattspyrnustjóri = [[Chris Brazell]] (kk); [[Matthías Guðmundsson]] (kvk) | Leikvöllur = [[N1 völlurinn]] | Stærð = 1201 sæti, 2225 alls | Stjórnarformaður = [[Arnar Þór Sævarsson]] | pattern_la1 = | pattern_b1 = _valur17h | pattern_ra1 = | pattern_sh1 = _levanger17a | pattern_so1 = _valur17h | leftarm1 = FF0100 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = | pattern_b2 = _valur17a | pattern_ra2 = | pattern_sh2 = _levanger17h | pattern_so2 = _valur17a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 | núverandi = Besta deild karla 2026 | Stytt nafn = Valur | Staðsetning = Hlíðarenda, Reykjavík }} '''Valur''' er [[Ísland|íslenskt]] [[íþróttafélag]] sem hefur aðstöðu að [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]]. Valur teflir fram liðum í [[Knattspyrna|knattspyrnu]], [[Handbolti|handknattleik]] og [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]]. Valur er eina íslenska íþróttafélagið sem unnið hefur Evrópukeppni í boltaíþrótt,<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-26}}</ref> en árið 2024 vann karlalið félagsins í handknattleik evrópubikar EHF. Kvennalið félagsins í handbolta lék afrekið svo eftir ári síðar, 2025. <ref>{{Vefheimild|url=https://handbolti.is/valur-er-evropubikarmeistari/|titill=Valur er Evrópubikarmeistari!|útgefandi=handbolti.is|mánuður=17 maí|ár=2025|mánuðurskoðað=21 maí|árskoðað=2025}}</ref> Félagið var stofnað þann [[11. maí]] árið [[1911]] af drengjum í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]], að hluta til fyrir tilstilli séra [[Friðrik Friðriksson (prestur)|Friðriks Friðrikssonar]]. Í fyrstu var Valur aðeins deild innan K.F.U.M. en síðar rofnuðu tengslin við K.F.U.M. Þrátt fyrir það minnast Valsmenn ávallt tengslanna við K.F.U.M. en einkunnarorð félagsins „Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði“ eru fengin úr ræðu séra Friðriks sem hann hélt við vígslu fyrsta knattspyrnuvallar félagsins. Valur tók þátt í [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótinu í knattspyrnu karla]] í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1915|1915]] og varð Íslandsmeistari í fyrsta sinn árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]]. Alls hefur meistaraflokkur karla unnið Íslandsmótið í knattspyrnu karla 23 sinnum, síðast árið 2020. Kvennalið Vals vann Íslandmeistaratitil í fyrsta sinn árið 1978 en alls hefur meistaraflokkur kvenna unnið [[Besta deild kvenna|Íslandsmótið í knattspyrnu]] 14 sinnum, síðast árið 2023. Árið [[Handknattleiksárið 1939-40|1940]] vann Valur fyrsta Íslandsmótið í handknattleik karla en félagið hefur ávallt átt góðu gengi að fagna í handknattleik bæði í karla og kvennaflokki. Valur varð [[Úrvalsdeild kvenna í handknattleik|Íslandsmeistari í handbolta kvenna]] í fyrsta sinn árið 1962. Árið 2024 vann karlalið Vals í handknattleik Evrópubikarinn og varð þar með fyrst íslenskra liða í boltaíþrótt til þess að vinna Evróputitil. Ári síðar vann kvennalið Vals í handknattleik Evrópubikartitil, fyrst íslenskra kvennaliða, með sigri á [[Porrino]] frá Spáni.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2025/05/17/valur_evropubikarmeistari_eftir_haspennu/|title=Valur Evrópubikarmeistari eftir háspennu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> Árið 1970 var körfuknattleiksdeild Vals stofnuð við sameiningu félagsins við K.F.R. Valur varð [[Úrvalsdeild karla í körfuknattleik|Íslandsmeistari í körfuknattleik karla]] í fyrsta sinn tíu árum seinna eða árið 1980. Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. Fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals í körfuknattleik kvenna vannst árið 2019 en sama ár varð liðið einnig bikarmeistari. Valur lék til úrslita í Evrópukeppni meistaraliða í handbolta karla, tímabilið [[Handknattleiksárið 1979-80|1979-80]], og er eina íslenska liðið sem náð hefur þessum áfanga. Enn fremur er Valur sigursælasta boltaíþróttafélag Íslands með 145 Íslands- og bikarmeistaratitla í þremur vinsælustu boltaíþróttum landsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Árið 2019 var ár kvennaflokka Vals, en þá unnu allar kvennadeildir félagsins Íslandsmótið. Meistaraflokkar í handknattleik og körfuknattleik gerðu gott betur og unnu einnig bikarmeistaratitla en ekkert lið hafði áður afrekað að verða Íslandsmeistari í þessum þremur íþróttum á sama tíma, hvorki í karla- né kvennaflokki.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/sport/valur-islandsmeistari-sogulegt-a-hlidarenda/|title=Valur Ís­lands­meistari: Sögu­legt á Hlíðar­enda|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Kvennalið Vals endurtóku afrekið árið 2023.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/462624/valsbla_i__2023_web.pdf|titill=Valsblaðið 2023|höfundur=Guðni Olgeirsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=2023|mánuðurskoðað=mars|árskoðað=2024}}</ref> == Saga félagsins == === 1911-1920: Stofnun og fyrstu árin === ==== Stofnun ==== Árið 1911 var knattspyrnan enn á bernskuskeiði sem íþrótt á Íslandi. Knattspyrnan barst hingað laust fyrir aldamót, og eins og alls staðar hreif hún hugi ungra manna. Árið 1908 var stofnuð unglingadeild innan K.F.U.M. í Reykjavík og var séra Friðrik Friðriksson leiðtogi deildarinnar og naut óskoraðrar virðingar. Drengirnir sóttu ekki einungis fundi í K.F.U.M. hjá séra Friðriki, stofnað var taflfélag, hljómsveit var starfrækt og margt fleira. Á þessum tíma fæddist hugmynd hjá K.F.U.M. drengjunum að stofna knattspyrnufélag en nokkur slík félög höfðu þá verið stofnuð í Reykjavík. Filippus Guðmundsson, einn af stofnendum Vals, skýrði svo frá tildrögum stofnunar félagsins í riti sem gefið var út í tilefni af 25 ára afmæli Vals: <blockquote>„Það var upphaf þessa félagsskapar, að nokkrir drengir úr UD í K.F.U.M. tóku að leika sér að því, að spyrna knetti í portinu bak við hús félagsins við Amtmannsstíg. Voru þeir sí og æ að mölva rúður í gluggum hússins með knettinum og fór mestallur tíminn í að aura saman í nýjar rúður og setja þær í gluggana. [...] Þessir leikir piltanna í UD voru upphaflega einungis óskipuleg dægrastytting. Þar var engin sérstök hlutverkaskipting, enda var lítið svigrúm í portinu bak við félagshúsið. Reyndi því hver og einn að spyrna knettinum af sem mestum ákafa eitthvað út í loftið, og aðalárangurinn voru rúðuspellin, sem áður er getið. En brátt rak að því, að portið varð drengjunum of þröngur leikvangur. Þá var haldið út á Melana, þangað, sem reykvískir knattspyrnumenn hafa jafnan síðan farið til þess að stunda íþrótt sína og sækja sér aukinn dug.“<ref name=":4">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994573|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> </blockquote>Séra Friðrik hafði í upphafi lítið álit á knattspyrnu og var tregur til að gefa samþykki sitt fyrir stofnun félagsins. Virtist honum sem leikur drengjanna í portinu hefði lítinn tilgang annan en hlaup og spörk út í loftið. Hann lét þó undan þar sem hann sá að drengirnir höfðu gott af því að hlaupa úti eftir kyrrstöðu og inniveru. Síðar meir átti honum eftir að snúast hugur og varð hann fljótt helsti hvatamaður félagsins.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658420|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Guðbjörn Guðmundsson, segir þannig frá stofnun félagsins í sama riti: <blockquote>„Um það leyti, sem áhugi fyrir knattspyrnu var að vakna meðal unglinga í Reykjavík og þar með drengja í K.F.U.M., var Ólafur Rosenkranz, leikfimiskennari í Menntaskólanum, en vann jafnframt á skrifstofu Ísafoldarprentsmiðju. Eitt sinn bar það við, að við Ólafur vorum að taka til í herbergi einu í prentsmiðjunni, en í þessu herbergi var þá geymt skrifborð Jóns Sigurðssonar forseta. Þegar við vorum að laga til í kringum borðið og undir því, kom alt í einu fótknöttur veltandi undan borðinu. Átti Ólafur knöttinn, og var hann að vísu allslitinn, en þó sæmilegur. Guðbjörn var nú ekki seinn á sér, en falaði þegar knöttinn af afi [sic]. Varð það úr, að Ólafur seldi honum knöttinn fyrir 2 kr.“<ref name=":4" /></blockquote>Skýrði Guðbjörn þannig frá að utan um þennan knött, sem valt fram undan skrifborði [[Jón Sigurðsson (forseti)|Jóns Sigurðssonar]], hafi fyrstu áhugamenn um knattspyrnu í [[KFUM og KFUK|K.F.U.M.]] safnast og að til hans megi rekja vísinn til þess að Valur varð til.<ref name=":4" /> Það var síðan 11. maí 1911 sem haldinn var fundur á lesstofu KFUM þar sem sex piltar stofnuðu Fótboltafélag KFUM en nafni félagsins var þegar sama ár breytt í Val.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/um-val/saga.aspx|title=Um Val - Saga - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Einn af stofnendum Vals, Filippus Guðmundsson, átti hugmyndina að nafni félagsins. Sagan segir að þegar þessir stofnendur félagins voru að vinna við að laga knattspyrnuvöll sinn á Melunum í Reykjavík hafi fálki sveimað yfir höfðum þeirra og þar fengu þeir þá hugmynd að kalla félagð Val. Nafnið var borið undir séra Friðrik sem samþykkti það strax.<ref name=":2">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659908|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í fyrstu áttu Valsmenn engan leikvang til þess að stunda æfingar á. Æfðu liðsmenn því hvar sem þeir fundu nýtilega bletti. Æfingar fóru ýmist fram á Ráðagerðisflötum, á Kóngsmel uppi á [[Öskjuhlíð]], meðfram Rauðarárlæknum og suður í Fífuhvammi eða hvar sem unnt var að spyrna knetti. Æfingar fóru einkum fram á sunnudögum. Liðsmenn leituðu nú til séra Friðriks sem fór þegar á fund [[Páll Einarsson|Páls Einarssonar]], sem þá var [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. Fundi þeirra lauk með því að Valsmenn fengu úthlutað svæði eitt vestur á Melunum sem þeir ruddu og útbjuggu til knattspyrnuæfinga.<ref name=":5">{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Séra Friðrik vann hörðum höndum að því að moka mold, raka saman möl og aka henni burt í hjólbörum með öðrum félagsmönnum og að lokinni vinnu lauk hann hverjum degi með guðsorði, söng og bæn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994582|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Við vígslu fyrsta Valsvallarins á [[Melarnir|Melunum]] haustið 1911 hélt séra Friðrik ræðu þar sem hann hvatti piltana til að halda áfram á þeirri braut sem þeir höfðu lagt út á og áminnti þá jafnframt um heiðarleika í leik og starfi og að friður, kærleikur, samheldni, fegurð og atorka ætti að ríkja í starfinu og aldrei ætti að þrífast neitt ósæmilegt og ljótt, sbr. m.a. eftirfarandi kafla úr ræðunni: <blockquote>„Þér ungu menn, sem standið nú í röðum reiðubúnir að ganga inn á hið nýja svæði til leiks, sýnið að þér getið leikið með kappi og fjöri og þó sem göfugir, ungir menn, sem fullkomlega hafið vald yfir yður. - Náið þessu valdi, hvað sem það kostar. Náið valdi yfir limum yðar; æfið augun að sjá fljótt, hvað gjöra skal, æfið fæturna, til þess að þeir gefi mátulegt spark eftir því, sem augað reiknar út, að með þurfi; æfið hendurnar til þess að fálma ekki út í bláinn, til þess að gjöra einmitt þær hreyfingar, sem við eiga; látið hendur og handleggi verða svo sjaldan sem unt er fyrir knettinum; æfið tungu yðar, svo að engin óþorfa orð heyrist. Leggið alla stund á að leggja fegurð inn í leik yðar, látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði. [...] Verið þar á svæðinu, sem yður ber að vera, hverjum samkvæmt skyldu sinni og varist blindan ákáfa og fum. Allur þjösnaskapur veri langt frá yður. Kærið yður ekki um að vinna með röngu eða ódrengilegu bragði. Þeir sterkari boli aldrei hinum yngri og linari frá réttum leik. Segið ávallt satt og venjið yður á að segja til, ef yður verður eitthvað á og játa það. Hælist aldrei yfir þeim, sem tapa, og gleðjist líka yfir velleiknu sparki hjá mótleiksmönnum yðar. Látið aldrei ófagurt pex eða þráttanir skemma leikinn. Verið fljótir að hlýða þeim, sem leik stjórna, einnig þó að þeir séu yngri. [...] Munið ávallt eftir því, að leikur vor er ekki aðeins stundargaman, heldur á hann að vera til þess að gjöra oss betri, göfugri, heiðarlegri og karlmannlegri með hverri æfing. Og samlíf vort á leiksviðinu og utan þess á að efla kristindóm vorn og vera guði til dýrðar.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994575|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref></blockquote> ==== Fyrstu árin ==== Í Valsblaðinu 1961 segir frá því að séra Friðrik hafi eitt sinn farið í heimsókn til Valsmanna þar sem þeir voru við æfingar á Melunum. Í fyrstu sýndist honum sem það sem ætti sér stað inn á vellinu svipaði til þess sem gerðist í portinu í K.F.U.M. en hann gekk þá til drengjanna og bað þá að sýna sér hvernig liðið raðaði sér upp á vellinum. Þeir gerðu það nákvæmlega og er séra Friðrik virti fyrir sér þessar tvær fylkingar (sókn og vörn) segist hann hafa séð fyrir sér hinar rómversku herfylkingar skipulegar og markvissar og samstundis skynjað leikinn og þá geysilegu þýðingu íþróttarinnar sem uppeldismeðals ef réttilega væri á haldið.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658421|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-19}}</ref> Valsmenn urðu þó skömmu síðar að hverfa af brott af þessum velli því loftskeytastöð var reist á blettinum. Ruddu Valsmenn sér þá nýjan völl norðar á Melunum en þeir þurftu einnig að yfirgefa hann skömmu seinna þegar járnbraut, sem lögð var vegna grjótflutninga til Reykjavíkurhafnar, sem þá var í smíðum, var lögð yfir hann. Enn fluttu Valsmenn völl sinn norðar á Melana en sá völlur var nokkru síðar tekinn af félaginu og gerður að allsherjar íþróttavelli fyrir Reykjavík, [[Melavöllurinn]]. Áður hafði verið íþróttavöllur norðar á Melunum, en girðingin í kringum hann skemmdist mjög af völdum óveðurs árið 1925 og var þá horfið á það ráð að flytja íþróttavöllinn þangað sem völlur Valsmanna var.<ref name=":5" /> Mikill áhuga var meðal Valsmanna á knattpyrnu strax frá upphafi og oftast mættu of margir á æfingar þrátt fyrir að félagsmenn væru ekki nema 28 talsins og var [[Loftur Guðmundsson]], fyrsti formaður félagsins, „einkar áhugasamur um viðgang þess“. Fjölmargir óskuðu eftir inngöngu í félagið en Valsmenn höfðu gert samþykkt um það að félagsmenn skyldu ekki vera fleiri en 28. Varð þetta til þess að annað knattspyrnufélag var stofnað innan vébanda K.F.U.M. sem fékk nafnið Hvatur en til stóð að þessi félög myndu heyja kappleiki sín á milli í stað þess að keppa við önnur knattspyrnufélög utan K.F.U.M. Félagið Hvatur sameinaðist þó Val fljótlega, þar sem menn töldu ráðlegra að sameina starfskrafta félaganna. Við lok fyrsta starfsárs félagsins gaf séra Friðrik út rit sem hann nefndi „Úti og inni“ og tileinkaði knattspyrnufélögunum í K.F.U.M. Val og Hvata „sem með siðprýði, áhuga og félagslyndi gjörðuð mér gleði og K.F.U.M. sóma á leikvellinum og annarsstaðar“.<ref name=":5" /> Fyrstu þrjú starfsár Vals háði félagið ekki opinbera keppni við önnur félög. Séra Friðrik stjórnaði æfingum þegar hann hafði tök á því og liðið háði mánaðarlega kappleiki við Hvat. Haustið 1914 léku Valsmenn sinn fyrsta opinbera keppnisleik við [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]. Valsmenn voru á þessum tíma bundnir af ákvörðun um að leika ekki við lið utan K.F.U.M. Séra Friðrik var á þessum tíma staddur erlendis og því ekki til taks til þess að veita leyfi, leituðu Valsmenn þá til séra Bjarna Jónssonar, sem tók vel í erindið og veitti leyfi til leiksins. Leiknum lauk með 3-2 sigri Fram, sem þótti nokkuð vel af sér vikið þar sem Framarar höfðu á þessum tíma yfir að ráða öflugu knattspyrnuliði. Árið 1915 tók Valur í fyrsta sinn þátt í Íslandsmótinu í knattspyrnu en auk þeirra kepptu [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]] og [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] í mótinu. Ári síðar, á fimm ára afmæli Vals 1916, fékk Valur inngöngu í [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasamband Íslands]]. 1913 var [[Skátafélagið Væringjar|Væringjafélagið]] stofnað fyrir drengi í K.F.U.M. fram til 15 ára aldurs sem gengju þá í Val. Árið 1919 vann þessi hópur ungra Valsmanna svokallað Haustmót og var það fyrsti mótssigur félagsins. Á þessum árum voru knattspyrnumót í Reykjavík haldin af knattspyrnufélögunum sjálfum og höfðu félögin oft ærnar tekjur af mótshaldinu. Fyrstu árin stóð Valur ekki að slíku móti en breyting varð þar á árið 1917 þegar [[Egill Jacobsen]], kaupmaður gaf félaginu 30. júní verðlaunagripinn Íslandshornið, en til stóð að árlega yrði keppt um þann grip og Valur halda mótið. Framarar voru í upphafi afar mótfallnir nafngiftinni þar sem þeir töldu að nafnið á gripnum væri svo líkt Íslandsbikarnum, sem Fram hafði gefið út og haft tekjur af. Kváðu Framarar nafnið móðgun við sig af hálfu ÍSÍ sem höfðu í samstarfi við Egil ákveðið nafnið á gripnum. Í gerðarbókum Vals sagði m.a. svo um þetta mál: „Út af þessu höfðum vér [...], ákveðið að taka ekki þátt í Knattspyrnumóti Íslands hjá Fram á þessu ári, nema þeir gæfu tryggingu fyrir að þeir tækju þátt í Íslandshornsmótinu þar sem það væri svo mikið fjárhagslegt tjón fyrir okkur.“ Með bréfi til Vals skömmu síðar tilkynntu Framarar um þátttöku sína í mótinu en tóku þó fram að eigi mætti skilja svo að félagið væri nú ánægt með nafnið á horninu eða fyrri framkomu ÍSÍ.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658432|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Fram vann gripinn til eignar árið 1919 en þá gaf Egill félaginu 200 krónur fyrir nýjum verðlaunagrip. Fleiri urðu mótin á vegum Vals þó ekki á þessum árum þar sem meistaraflokkur félagsins hætti keppni um þetta leyti.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994577|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref> === 1920-1930: Óviss framtíð === Í kringum 1920 var félagið við það að leysast upp sökum þess hve fáir sóttu æfingar hjá meistaraflokki. Meistaraflokkur Vals var þá alveg hættur að taka þátt í knattspyrnumótum og enginn 3. flokkur var til í félaginu. Var m.a. um það rætt í félaginu að sameinast [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]] eða leysa félagið alveg upp. [[Axel Gunnarsson]], kaupmaður, var kjörinn formaður Vals og lagðist mjög gegn því. Á þessum tíma var ekkert fé til í sjóðum félagsins og lagði Axel því sjálfur til fé fyrir boltakaupum og öðru því sem félagið þarfnaðist. Var Axel lengi vel helsti fjárhagslegur bakhjarl félagsins og sat í stjórn þess í 10 ár samfleytt lengst af sem formaður.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4994583|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Upp úr 1922 var mikil deyfð yfir starfi Væringjafélagsins<ref>{{cite book |title=Skátafélagið Væringjar 25 ára |date=1938 |publisher=Skátafélagið Væringjar |url=https://timarit.is/page/4804641 |access-date=23. júlí 2022 |page=33}}</ref> og gengu þá fjölmargir Væringjar í Val. Um þetta leyti upphófst mikil liðssöfnun og árið 1922 voru félagsmenn orðnir 350 talsins en þar af hafði Jón Sigurðsson, síðar borgarlæknir, safnað 100 manns. Tók meistaraflokkur félagsins í kjölfarið þátt í knattspyrnumótum að nýju árið 1923. Í Valsblaðinu 1961 eru Axel Gunnarsson og Jón Sigurðsson nefndir forystukempur endurreisnarinnar í Val sem átti sér stað á þessum tíma. Árið 1928 komu til landsins [[Skotland|skoskir]] knattspyrnumenn frá Glasgow University Club á vegum allra félaganna í Reykjavík og léku m.a. við meistaraflokk Vals. Leiknum lauk með 6-1 sigri Skotanna en Skotarnir höfðu mikla yfirburði yfir íslensku liðin. Í skýrslu um heimsókn þessa í skjölum Vals kemur fram að heimsókn þessi hafi einkum verið hugsuð svo liðin gætu lært af Skotunum og séð „hvar við stæðum í íþróttinni“. Jón Sigurðsson, formaður Vals, þakkaði Skotunum kærlega fyrir frábæran leik og glæsilega kennslustund.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658445|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Sama ár léku Valsmenn við [[Færeyjar|færeyskt]] knattspyrnulið sem var statt hér á landi og lauk leiknum með 4-1 sigri Valsmanna. === 1930-1939: Fyrstu titlarnir. Handknattleikur ryður sér rúms === Valur vann sinn fyrsta Íslandsmeistaratitil árið [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|1930]], nítján árum eftir að félagið var stofnað með markatölunni 16:2. Innan Vals þótti mikið liggja við að sigra þetta ár og héldu liðsmenn m.a. fund á [[Hótel Borg]] skömmu fyrir mótið þar sem Jón Sigurðsson og Aðalsteinn Hallsson hvöttu menn til dáða og báðu þá að „duga eða drepast“ eins og það er orðað í fundargerðinni. Tókust menn í hendur og strengdu þess heit að gera allt sem í þeirra valdi stæði til að sigra og það gekk eftir. Langþráður draumur var orðinn að veruleika. Eitt fyrsta verk nýkrýndra Íslandsmeistara var að heimsækja séra Friðrik. Séra Friðrik sagði við nýbakaða meistarana að vissulega væri sigur góður en ekki mætti ofmetnast eða sýna dramblæti, en alla tíð gaf séra Friðrik Valsmönnum ýmis heilræði, m.a. um drengilegan leik og háttprýði. Frá þessum tíma hefur varðveist dagbók Agnars Breiðfjörð þar sem hann rekur æfingasókn veturinn 1930-31. Í dagbókinni getur hann þess að Valssöngurinn hafi oftast verið sunginn í lok æfinga, sbr. t.a.m. eftirfarandi færslu frá 18. janúar 1931: „Þessi sunnudagur rann upp með hörkufrosti og norðannæðingi, og var útlit fyrir fannkomu, þrátt fyrir þessa hryssingslegu framkomu náttúrunnar, mættu á þessa æfingu 10 áhugamenn. - Án efa hefur ekki áður verið leikin knattspyrna í slíku veðri sem þessu (í það minnsta ekki á Íslandi). Æfingin var á velli KR-inga og fór allvel fram. Valssöngurinn var sunginn.“ Ári síðar héldu Valsmenn í sína fyrstu utanlandsför. Kepptu Valsmenn við lið frá [[Færeyjar|Færeyjum]] og [[Danmörk|Danmörku]] alls sex leiki. Aðalfararstjóri var séra Friðrik Friðriksson og auk hans var í fararstjórninni Jón Sigurðsson formaður félagsins. Einar Björnsson segir m.a. svo frá ferðinni í 25 ára afmælisriti Vals: <blockquote>„Þetta var í fyrsta sinn, sem íslenzkt knattspyrnufélag réðist í það, á eigin ábyrgð að senda flokk knattspyrnumanna til meginlands Evrópu og í fyrsta skipti sem íslenzkir knattspyrnumenn tóku þar land. Lagt var af stað héðan 16. júní með e. s. Lýru og leiðin lá um Færeyjar, Noreg og Svíþjóð. Ferðin til Færeyja gekk eins og í sögu, en í Þórshöfn var dvalið í rúma 4 tíma og kappleikur háður við „Havnar Boltfélag“, og lauk með sigri Vals 3:0. Leikurinn var drengilegur og fjörugur og blaðaummæli ágæt. [...] Í Kaupmannahöfn og annarsstaðar í Danmörku voru Valsmenn gestir KFUM. Móttökur hinna dönsku félaga okkar voru með afbrigðum góðar, bæði í Kaupmannahöfn og annarsstaðar sem við fórum um. Var allt gert til þess að gjöra oss ferðina sem ánægjulegasta og gagnlegasta. [...] Fyrsta kappleik sinn í Danmörku léku Valur í Kaupmannahöfn 24. júlí við KFUM Boldklub og sigruðu Danir með 3:1. Rétt er að geta þess að þetta var í fyrsta sinn sem Valsmenn kepptu á grasvelli og munu þau viðbrigði, að koma á grasvöll af malarvelli, ekki hvað sízt hafa átt sinn drýgsta þátt í ósigrinum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658455|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> </blockquote> ==== Dýrkeyptur Íslandsmeistaratitill 1933 ==== Félagið varð næst Íslandsmeistari í knattspyrnu [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1933|1933]] og síðan óslitið fjögur ár í röð 1935-1938. Sigur Vals árið 1933 var dýru verði keyptur því í úrslitaleik Vals gegn KR 15. júní hlaut markvörður Vals, [[Jón Karel Kristbjörnsson]], svo slæma áverka að hann lést tveim dögum síðar 17. júní.<ref>{{Cite web|url=https://lemurinn.is/2013/05/04/valur-kr-upp-a-lif-og-dauda/|title=Valur-KR upp á líf og dauða|date=2013-05-04|website=Lemúrinn|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1358357/|title=Spark í spegli tímans|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-02-06|url-access=subscription}}</ref> Í Valsblaðinu 1961 sagði m.a. svo frá þessum afdrifaríka leik:<blockquote>„Þetta ár verður lengi minnisstætt, fyrir þá sök, að í úrslitaleik milli  Vals og KR skeði það að markmaður liðsins, Jón Karel Kristbjörnsson, slasaðist svo illa að hann lézt af þeim völdum 2 dögum síðar. Mun hann hafa rifnað innvortis og fengið lífhimnubólgu, sem leiddi hann til dauða. Var mikill mannskaði að Jóni, sem var mjög efnilegur maður, góður markvörður og hafði verið meðal þeirra sem haldið höfðu hvað lengst hópinn og leikið í aðalliðinu undanfarin ár, og í yngri flokkunum. Þegar slysið vildi til stóðu leikar þannig, að jafntefli var 2:2, en er Jón féll á völlinn náði framherji KR knettinum og sendi hann í mannlaust markið. 3:2 fyrir KR. Varamarkvörðurinn, Hermann Hermannsson, er tekinn í markið. En við þetta áfall, að markvörðurinn verður að hætta, þjappast liðið svo saman, að sjaldan hefði betur til tekizt, og á næstu 40 mín. skorar Valur 4 mörk, og vann leikinn 6:3.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658463|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Valur sá um útför Jóns og reisti legstein á leiði Jóns í [[Hólavallagarður|Hólavallakirkjugarði]] en minnisvarðinn var afhjúpaður við athöfn sem fram fór 19. desember 1934. Á legsteininum er að finna stórt Valsmerki. Séra [[Bjarni Jónsson (vígslubiskup)|Bjarni Jónsson]] framkvæmdi athöfnina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref> Árlega, fyrir fyrsta leik á Íslandsmótinu í knattspyrnu, leggja leikmenn meistaraflokks Vals í knattspyrnu karla blóm að leiði Jóns Karels.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478079|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658464|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> ==== Nýr völlur við rætur Öskjuhlíðar ==== Þegar æfingavöllur Vals á Melunum var tekinn af félaginu 1926 undu félagsmenn því illa og unnu forystumenn félagsins ötullega að því að félaginu yrði bætt það tjón með nýju landi. Eftir langa mæðu fékk félagið loks úthutað svæði við rætur [[Öskjuhlíð|Öskjuhlíðar]] sem nefndist Haukaland en fram að því hafði félagið ekki átt sér neinn sérstakan leikvöll.<ref name=":5" /> Svæðið var stórgrýtt og illt yfirferðar en með samtakamætti ruddu menn svæðið og athafnasvæði knattspyrnumanna í Val jókst smám saman og haustið 1935 útbjuggu Valsmenn völl á svæðinu í sjálfboðavinnu og var það mikið og erfitt verk. Völlurinn var vígður á 25 ára afmælisári Vals árið 1936 en mikil áhersla var lögð á að klára að ryðja völlinn í tæka fyrir afmæli Vals. Á almennum fundi félagsins kom fram tillaga um að hver starfandi félagsmaður legði fram 5 krónur á mánuði, sem yrðu greiddar til atvinnulausra manna innan félagsins sem störfuðu að vallargerðinni og að félagssjóður myndi leggja jafnháa upphæð á móti. Var tillagan í kjölfarið samþykkt og kom til framkvæmda þó ekki liggi fyrir hve margir nutu þessara atvinnubótarvinnu. Völlurinn var vígður með skrúðgöngu frá húsi K.F.U.M. og voru þar samankomnir um 150 Valsmenn sem gengu þaðan inn Laugaveg og þaðan upp Barónsstíg að vellinum.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658475|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Þetta nýja svæði átti eftir að valda straumhvörfum hjá félaginu, ekki síst meðal yngstu knattspyrnumannanna, en um þessar mundir var farið að efna til keppni milli 3. og 4. flokks og var oftast keppt á Valssvæðinu að frumkvæði Vals. Átti það mikla unglingastarf sem kom í kjölfar hins nýja vallar eftir að bera ríkulegan ávöxt fyrir Val. ==== Upphaf handknattleiks í Val ==== Á vetraræfingum sem knattspyrnumenn í Val stunduðu á árunum eftir 1930 var ýmist æfð leikfimi eða knattleikni með tuskuknöttum. Þessar æfingar þóttu heldur einhæfar og gripu menn til þess ráðs að enda æfingar á handknattleik. Æfingar fóru ýmist fram í [[Austurbæjarskóli|Austurbæjarskóla]] eða ÍR húsinu og voru pústrar tíðir líkt og segir í Valsblaðinu 1961. Þótti sumum hasinn svo mikill að málið var tekið upp á stjórnarfundi Vals. Í fundargerði um þetta segir:<blockquote>„Nokkur ágreiningur hafði komið upp um það, hvort hafa skyldi handknattleiksæfingar á æfingakvöldum félagsins, þar sem allir þeir, er æfingar sæktu gætu ekki tekið þátt í þeim. Urðu um þetta nokkrar umræður. Mæltu tveir stjórnarmenn, fyrir sitt leyti, á móti handknattleiksæfingum. Formaður hélt því fram, að það yrði ekki vel séð af nokkrum félagsmönnum ef þær yrðu lagðar alveg niður. Kom þá fram hjá tvímenningunum tillaga um að handknattleiksæfingar yrðu einu sinni í viku og þá síðasta „kortérið“. Var það samþykkt.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658490|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-06}}</ref></blockquote>Í fyrstu fóru menn eftir samþykkt stjórnar en ekki leið á löngu þar til allar æfingar enduðu með handknattleik. Leiknum óx stöðugt fiskur um hrygg innan félagsins og vildu menn nú reyna sig á öðrum liðum. Léku Valsmenn þá við nemendur í [[Kennaraháskóli Íslands|Kennaraskólanum]], [[Knattspyrnufélagið Haukar|Hauka]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólann]], sem á þessum tíma var nokkurs konar vagga handknattleiks á Íslandi, en þjálfari liðsins var Valdimar Sveinbjörnsson. Í upphafi voru leikir Vals og Menntaskólans ójafnir en fljótlega fór að draga saman með liðunum. Í Valsblaðinu 1961 segir m.a. frá aðstöðunni til hanknattleiksiðkunar á þessum árum. Segir þar m.a. frá leik Vals og Hauka sem fram fór á ísuðu gólfi í fimleikahúsinu við barnaskólann í [[Hafnarfjörður|Hafnarfirði]]. Salurinn hafði verið þveginn seint kvöldið fyrir leikinn í miklu frosti og þegar keppendur komu í salinn um morguninn, var mikill hluti hans með íslagi á gólfinu. Ekki kom til greina að fresta leiknum og því fór hann fram við þessar krefjandi aðstæður. Þar greinir einnig frá æfingaleik Vals við sjóliða af þýska herskipinu Metheor, sem fram fór í Austurbæjarbarnaskólanum, segir m.a. svo frá viðureigninni í Valsblaðinu: <blockquote>„Var Valsmönnum sagt, að á skipi þessu væru mjög góðir handknattleiksmenn, sem hefðu tekið þátt í mótum heima í Þýzkalandi og væru taldir þar góðir leikmenn. Yrði því um að ræða handknattleikssýningu og ekkert annað. Þjóðverjarnir vildu hafa vítateiginn strikaðan þvert yfir salinn og þegar knötturinn fór aftur fyrir það strik átti mark hann. Þeir notuðu líka niðurstungu, og léku oft á Valsmenn með því, því það kunnu þeir ekki. Aftur á móti mun salurinn hafa hamlað þeim nokkuð, enda vanari stærri sölum og leik úti. Þjóðverjar voru þá með beztu handknattleiksþjóðum í heimi. Það kom ekki lítið á óvart að leikurinn varð mjög jafn og mátti vart á milli sjá. Áhorfendur höfðu komið til að horfa á svo að svalir salsins voru þétt skipaðar. Upphófst nú mikill þjóðarmetnaður meðal áhorfenda og tóku þeir að æpa af miklum móð á Valsmenn, og segja má að Aðalsteinn Hallsson, hafi gengið berserksgang á áhorfendapöllunum, hvetjandi með öllum tiltækum orðum móðurmálsins. Leiknum lauk með aðeins eins marks mun eða 21:20 fyrir Þjóðverja. Var ekki laust við að handknattleikur nyti meira álits og viðurkenningar innan félagsins eftir þetta. Þetta var líka fyrsti leikur, sem íslenzkt lið leikur við erlenda handknattleiksmenn.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658493|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> </blockquote>Sá handknattleikur sem leikinn var á þessum fyrstu árum íþróttarinnar hér á landi var nokkuð frábrugðin þeim sem þekkist í dag. Salirnir í Austurbæjarskóla, MR og í ÍR-húsinu voru litlir og gólfflöturinn leyfði ekki útlínur. Var knötturinn því alltaf í leik nema þegar mark var skorað. Heimilt var að taka knöttinn „af batta“ með því að kasta honum í vegg, markteigurinn var aðeins 2 m út frá miðju markinu og markið sjálft ekki nema 1,70 m. Ekki mátti halda knettinum lengur en í tvær sekúndur og ekki mátti stinga niður. Knötturinn var tuskuknöttur sem menn gátu með naumindum haldið á í annarri hendi eða kastað. Almennt léku menn „maður á mann“ og fimm menn voru í hvoru liði.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658494|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-15}}</ref> ==== Tengsl við KFUM rofna ==== Á þessum árum rofnuðu smám saman þau sterku tengsl sem í upphafi höfðu verið milli Vals og KFUM, en enn þann dag í dag eru Valsmenn minnugir uppruna félagsins og minnast með virðingu og hlýju tengsla sinna við KFUM og séra Friðrik Friðriksson. Á níræðisafmæli séra Friðriks árið 1958 tilkynnti Knattspyrnufélagið Valur að félagið myndi reisa brjóstmynd af séra Friðriki Friðrikssyni á Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1316224|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Brjóstmyndin var afhjúpuð á 93. afmælisdegi séra Friðriks þann 25. maí 1961 en séra Friðrik lést 9. mars sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2247303|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-01}}</ref> Á steinsúluna eru rituð þau fleygu orð: Látið aldrei kappið bera fegurðina ofurliði, einkunnarorð sem eiga að vera leiðarljós og takmark allra Valsmanna í leik og starfi. 20. desember 2023 ákvað aðalstjórn Knattspyrnufélagsins Vals að fjarlægja styttuna af lóð félagsins vegna ásakana um kynferðisbrot séra Friðriks. Í yfirlýsingu frá Herði Gunnarssyni, þáverandi formanni Vals, sagði m.a. svo: „Þó séra Friðrik hafi ekki starfað innan félagsins og við höfum engin dæmi þess að brot hafi átt sér stað er tengjast félaginu þá er saga Vals og séra Friðriks samofin og umræðan upp á síðkastið hefur skaðað félagið okkar,“ með ákvörðuninni sagði Hörður félagið vera að senda skýr skilaboð út í samfélagið um að hegðun af þessu tagi sé fordæmd með öllu og Valur vilji ekki tengjast henni með nokkrum hætti.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-20-valur-fjarlaegir-styttu-af-fridriki-400367/|title=Valur fjarlægir styttu af Friðriki - RÚV.is|last=Jóhannsson|first=Róbert|date=2023-12-20|website=RÚV|access-date=2026-08-05}}</ref> [[Friðrikskapella]] að Hlíðarenda var vígð árið 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|titill=Biskup vígði Friðrikskapellu|höfundur=|útgefandi=Morgunblaðið| dags = 28. maí 1993| skoðað-dags = 20. janúar 2021|safnár=}}</ref> === 1939-1960: Flutningur að Hlíðarenda === Árið 1939 markar merk spor í sögu Vals með kaupum á jörðinni [[Hlíðarendi (Reykjavík)|Hlíðarenda]] við Öskjuhlíð. Á gamlársdag 1914 gaf bæjarstjórn [[Reykjavík|Reykjavíkur]] úr erfðafestubréf fyrir 5,5 hekturum lands til [[Jón Kristjánsson|Jóns Kristjánssonar]], lagaprófessors, sem gaf jörðinni nafnið Hlíðarendi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/993637|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Jón lést langt fyrir aldur fram í [[Spænska veikin|spænsku veikinni]] sem gekk yfir landið [[1918]].<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4912342?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/J%C3%B3n%20Kristj%C3%A1nsson%20pr%C3%B3fessor|title=Árbók Háskóla Íslands - Árbók 1918-1919 (01.01.1919) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Skömmu fyrir andlát sitt seldi Jón landið Sveini Pálssyni en síðar sama ár lést Sveinn einnig úr spænsku veikinni. Árið 1919 flutti [[Guðjón Guðlaugsson]] Alþingismaður til Reykjavíkur og keypti Hlíðarenda af dánarbúi Sveins. Guðjón bjó að Hlíðarenda til æviloka, en hann lést 6. mars 1939.<ref>{{Cite web|url=https://www.althingi.is/altext/cv/is/?nfaerslunr=173|title=Guðjón Guðlaugsson|website=Alþingi|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Frú Jóney Guðmundsdóttir, ekkja Guðjóns Guðlaugssonar Alþingismanns, bauð félaginu landið til kaups vorið 1939 og úr varð að félagið undirritaði kaupsamning um landið 10. maí 1939. Það var ósk Jóneyjar að selja landið Knattspyrnufélaginu Val fremur en til „[...] kaupsýslumanna sem sóttust enn fremur eftir því að eignast Hlíðarenda“ en það var hennar trú að Valur myndi hlúa að staðnum, rækta hann og prýða frekar en eigandi er ræki þar bú. Kaupverðið var 30.000 kr. en þar af nam útborgun kr. 5.000. Jörðin var 5,09 ha. að stærð, að mestu ræktað tún. Landinu fylgdi íbúðarhús, stórt fjós og hlaða. Til þess að fjármagna kaupin gaf félagið út 50 króna skuldabréf en fjármögnun stóð svo tæpt að ekki tókst að greiða stimpilgjöldin fyrr en nokkru síðar.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1501141/|title=Hugsað til hundrað ára|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658240?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 12. Tölublað (01.05.1959) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref> Í samtali við Frímann Helgason sem birtist í 30. tbl. Valsblaðsins árið 1972 lýsti Hólmgeir Jónsson kaupunum og skuldabréfaútgáfunni með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Mér er einna minnistæðast þegar Ólafur Sigurðsson skýrði frá því að hann ætlaði að leggja það til að Valur keypti Hlíðarenda. Ég var þá féhirðir í stjórninni og mér var kunnugt um að ekkert fé var til. Hann hafði ráð við því og lét að því liggja að við gæfum bara út 50 kr. skuldabréf. Nú, svo var þetta ákveðið, og farið að selja bréfin og gekk það allt vel, en heildarupphæðin var 5,000 krónur. Síðan varð ég fyrsti gjaldkeri Hlíðarendanefndar, og ég minnist ekki að hafa leyst inn nema tvö eða þrjú bréf. Síðan kom svo stríðið og verðgildi peninga rýrnaði, 50 krónur urðu lítils virði og munu fáir hafa krafizt greiðslu fyrir bréf sín.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659310?iabr=on#page/n41/mode/2up/search/S%C3%AD%C3%B0an%20kom%20svo%20str%C3%AD%C3%B0i%C3%B0%20og%20ver%C3%B0gildi%20peninganna%20r%C3%BDrna%C3%B0i,%2050%20kr%C3%B3nur%20ur%C3%B0u%20l%C3%ADtils%20vir%C3%B0i%20og%20munu%20f%C3%A1ir%20hafa%20krafizt%20grei%C3%B0slu%20fyrir%20br%C3%A9f%20s%C3%ADn|title=Valsblaðið - 30. Tölublað (11.05.1972) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Ólafur Sigurðsson, þáverandi formaður Vals og bróðir Jóns Sigurðssonar, átti mikinn þátt í kaupunum á landinu og skrifaði m.a. svo um kaupin í 3. tbl. Valsblaðsins árið 1941: <blockquote>„Þó að kaupin hafi verið gerð er takmarkinu ekki náð. Þau eru aðeins upphafið. Upphaf þess starfs sem á að tryggja félaginu fagran og fullkominn samastað, þar sem unnt verði að einbeita allri orku félagsins að hinum eiginlegu verkefnum þess, íþróttaiðkunum sakir fullkominna ytri skilyrða og efnahagslegs sjálfstæðis [...] Við verðum að gera til hans meiri kröfur en nokkurn tíma hafa verið gerðar hér á landi í þessum efnum, svo miklar að þær standist kröfur tímans um næstu 100 ár a.m.k.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658049?iabr=on#page/n4/mode/2up/search/%C3%B3%20a%C3%B0%20kaupin%20hafi%20veri%C3%B0%20ger%C3%B0%20er%20takmarkinu%20ekki%20n%C3%A1%C3%B0.%20%C3%9Eau%20eru%20a%C3%B0eins%20upphafi%C3%B0.%20Upphaf%20%C3%BEess%20starfs%20sem%20%C3%A1%20a%C3%B0%20tryggja%20f%C3%A9laginu%20fagran%20og%20fullkominn%20samasta%C3%B0|title=Valsblaðið - 3. Tölublað (01.04.1941) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-23}}</ref></blockquote>Með kaupunum var langþráðu markmiði náð, Valur átti sitt eigið land í alfaraleið skammt frá gamla Valsvellinum og þar með lauk 28 ára hrakningasögu félagsins. Forystumenn félagsins höfðu háleitar hugsjónir um uppbyggingu að Hlíðarenda og horfðu til framtíðar, sáu fyrir sér draumsýnir um íþróttasvæði og íþróttamiðstöð en gerðu sér jafnframt grein fyrir því að langt yrði í land að draumur þeirra um framtíðarsvæði Vals rættist, en þeir höfðu tekið fyrsta skrefið. Ekki var til fé til framkvæmda á jörðinni fyrst um sinn og var landið því leigt út til Geirs í Hlíð til 5 ára til að létta undir með félaginu. Einum hektara var þó haldið eftir til að nýta undir æfingar en [[Reykjavíkurflugvöllur]] var farinn að þrengja mjög að æfingasvæðinu sem þá var í notkun. Miklar deilur áttu sér stað innan félagsins sem utan um kaupin og var áskorun m.a. send til bæjarstjórnar um að taka 1.000 kr. árlega af félaginu "er færi svo gáleysislega með fé sitt". Þessar óánægjuraddir þögnuðu árið 1944 þegar Hlíðarendanefnd skilaði 100.000 kr. hagnaði af bílahappdrætti og hlutaveltu. Arkitektarnemarnir [[Gísli Halldórsson (arkitekt)|Gísli Halldórsson]] og [[Sigvaldi Thordarson]] voru fengnir til þess að skipuleggja Hlíðarenda til framtíðar árið 1943 og skiluðu þeir af sér uppdrátti dagsettan í apríl sama ár. Á uppdrættinum mátti sjá fullburða leikvang með grasi, áhorfendastúkum og hlaupabraut, stóran malarvöll, knattspyrnuvöll drengja, utanhúss handboltavöll á grasi, tennisvelli, íþróttahús, félagsheimili, búningaaðstöðu, íbúð umsjónarmanns og sundlaug. Ekkert varð úr þessum áformum og ári síðar gerðu þeir annan uppdrátt þar sem útihús á svæðinu, fjósi og hlöðu var breytt í félagsaðstöðu, fundarherbergi og búningsklefa. Nýr malarvöllur var vígður 1949 og 1953 var grasvöllur tekinn í notkun að Hlíðarenda.<ref>{{Cite web|url=https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|title=Valsblaðið 2019|last=22911024|website=Issuu|language=en|access-date=2021-01-26|archive-date=2021-05-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210518061423/https://issuu.com/valur/docs/valsbla_i__2019_web|url-status=dead}}</ref> ==== Fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik ==== Haustið 1939 fór stjórn [[Íþrótta- og Ólympíusamband Íslands|Íþróttasambands Íslands]] þess á leit við Val að standa fyrir Íslandsmóti í handknattleik. Beiðnin var samþykkt á stjórnarfundi hjá Val í byrjun desember sama ár og fór svo að Valur og Víkingur önnuðust mótshaldið. Val hafði skömmu áður áskotnast veglegur bikar af Vátryggingafélaginu Nye danske og í tilefni af þessu nýja móti gaf Valur bikarinn til keppni í meistaraflokki. Alls tóku sex lið þátt í [[Handknattleiksárið 1939-40|mótinu]]: Valur, [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]], [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR,]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] og [[Háskóli Íslands|Háskólinn]] en Valsmenn stóðu uppi sem sigurvegarar. Voru Valsmenn þar með orðnir fyrstu Íslandsmeistararnir í handknattleik. Valsblaðið 1961 greinir frá undirbúningi Valsmanna fyrir leikinn gegn Háskólanum, sem þótti afar sterkur andstæðingur. Enginn sérstakur þjálfari stýrði Valsliðinu á þessum tíma og því brugðu menn á það ráð að koma saman á skrifstofu Sveins Zoega, sem þá starfaði hjá Sparisjóði Reykjavíkur, til þess að ræða málin fyrir mikilvægan leik gegn Háskólanum. Var þar samþykkt að hver og einn skyldi gagnrýna aðra liðsmenn og segja þeim hvað það væri sem þeir mættu bæta í sínum leik. Skyldu leikmenn jafnframt hlusta á gagnrýnina og máttu ekki svara fyrir sig. Valsmenn vörðu Íslandsmeistaratitilinn [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]] og [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]] og aftur [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]]. Valsmenn hafa ávallt átt velgengni að fagna í handknattleik þegar á heildina er litið þótt stundum hafi starfið dalað um tíma. ==== Skíðamenn Vals fá þak yfir höfuðið ==== Árið 1941 á 30 ára afmæli félagsins var tekin til notkunar skíðaskáli sem félagið leigði af ÍR. Mikill skíðaáhugi var hér á landi um og eftir 1930 og voru þá fjölmargir skíðaskálar byggðir. Fjölmargir félagsmenn Vals stunduðu skíðaíþróttina af kappi og börðust fyrir því að félagið eignaðist sinn eigin skíðaskála. Var málið mikið rætt innan félagsins en menn höfðu m.a. áhyggjur af því að Valsmenn færu að dreifast með öðrum félögum í skíðaferðir. Ýmsir möguleikar voru kannaðir en hagkvæmasta boðið kom frá ÍR um leigu á „Valgerðarstöðum“, litlu sumarhúsi, rétt við [[Kolviðarhóll|Kolviðarhól]] á [[Hellisheiði]]. Gerður var leigusamningur til fimm ára og hófust sjálboðaliðar þegar handa við að lagfæra og breyta húsinu. Var það von manna að þegar leigutíminn væri á enda yrði búið að reisa nýjan og vandaðan skála fyrir skíðadeildina.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658498|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-03-11}}</ref> Fljótlega kom í ljós að skíðaskálinn væri of lítill. Hófst mikil fjársöfnun og eftir áramótin 1942-43 hafði nægt fé safnast til þess að unnt væri að hefjast handa við að teikna húsið. Andreas Bergmann teiknaði skálann sem var reistur innan um klettaborgir framar í [[Sleggjubeinsdalur|Sleggjubeinsdal]] og var samningur gerður við ÍR um landið. Þegar um vorið hófust framkvæmdir og var öll vinna, nema hellulögn á þaki, framkvæmd af Valsmönnum í sjálfboðavinnu. Vinna fór að mestu fram um helgar og gekk vel því húsið var vígt 11. desember 1943. ==== Íþróttahús að Hlíðarenda ==== Snemma á árinu 1953 var sú ákvörðun tekin, að hefjast handa um byggingu íþróttahúss að Hlíðarenda. Opinberir aðilar vildu ekki fallast á fyrirætlanir Vals um að hafa húsið stærra en 16x32 m auk gangs og búningsherbergja og varð það því raunin. Framkvæmdir hófust 1954 en [[Skarphéðinn Jóhannsson]] teiknaði húsið og hafði eftirlit með byggingu þess. Nokkrar tafir urðu á framkvæmdum þar sem styrkir bárust ekki sem skyldi. Var þá brugðið á það ráð að leigja [[Hitaveitu Reykjavíkur]] húsið sem geymsluhús, þar til félagið gæti hafist handa um innréttingu þess. Árið 1958 gátu framkvæmdir hafist að nýju þar félaginu hafði tekist að safna saman nokkru fé með lántökum, styrkjum, fyrirframgreiðslum upp í leigu o.s.frv. Straumhvörf urðu í starfi félagsins með tilkomu íþróttahúss að Hlíðarenda sem tekið var í notkun 1958 en húsið var fullgert 1960. Þetta íþróttahús var mikil lyftistöng fyrir Val, bæði fyrir íþróttaiðkun og allt félagsstarf. Um framkvæmdirnar að Hlíðarenda sagði m.a. svo í Valsblaðinu árið 1961 sem gefið var út í tilefni af 50 ára afmæli félagsins:<blockquote>„Þeir sem fylgst hafa með framkvæmdum á Hlíðarenda, frá því farið var að vinna að byggingum þar, munu sammála um að þar hafi gerzt kraftaverk. Það verður því ekki hjá því komizt, að geta þeirra sem þar hafa verið í fararbroddi, og tekið á sínar herðar forustustarfið. Margir hafa lagt þar hönd að, og unnið gott starf, en það er hér, eins og yfirleitt vill oftast verða, að meginþunginn hvílir á tiltölulega fáum. Allt frá byrjun, eða frá því að Hlíðarendakaupin voru gerð 1939 hafa aðeins 3 menn gegnt formennsku Hlíðarendanefndar. Fyrst Ólafur Sigurðsson til ársins 1948, en í nefndinni var hann til dauðadags. Var áhugi hans fyrir Hlíðarenda mjög mikill og lagði starfinu þar jafnan það lið, sem aðstaða hans og tími frekast leyfði. Við tók af honum Jóhannes Bergsteinsson, og hefur hann unnið staðnum af geysilegum dugnaði, bæði hvað snertir tillögur um fyrirkomulag og eins sem góður fagmaður að sjálfri vinnunni. Núverandi formaður Hlíðarendanefndar, er Úlfar Þórðarson, og hefur hann fórnað tíma og kröftum að fá dæmi munu um slíkt. Er það mikið lán fyrir Val, að hafa slíka forustumenn í nefnd, sem hafði jafn þýðingarmikil verkefni með höndum.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658507|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref></blockquote>Árið 1971 var hafist handa við undirbúning að nýjum grasvelli í fullri stærð og bættum aðbúnaði áhorfenda. Valur varð fyrsta Reykjavíkurfélagið til þess að ná því marki að leika heimaleiki á eigin grasvelli en hann var vígður 1981.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659885|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-04}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1377779/|title=Vængjum þöndum í heila öld|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26|url-access=subscription}}</ref> Á 9. áratugnum héldu framkvæmdir áfram og árið 1987 var tekið í notkun annað íþróttahús ásamt vallarhúsi og félagsheimili.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1664000|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> Íþróttahúsið sem byggt var árið 1987 vék síðar fyrir nýrri íþróttahöll sem vígð var árið 2007. Samhliða því tóku Valsmenn í notkun nýjan keppnisleikvang, yfirbyggða stúku og félags- og skrifstofuaðstöðu.<ref>{{cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1162089/|title=&quot;Mannvirkin skapa grunn til framtíðar&quot;|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-23|url-access=subscription}}</ref> Þann 3. október 2015 vígðu Valsmenn nýjan keppnisvöll þar sem undirlagið var úr gervigrasi og leikur félagið nú heimaleiki sína á gervigrasi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6478070|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-23}}</ref> ==== Konur í Val ==== Á fyrstu árum félagsins á meðan tengslin voru hvað mest við K.F.U.M. áttu eðli málsins samkvæmt einungis piltar aðild að Val. Á fyrstu starfsáratugum Vals var einnig lítið um að stúlkur stunduðu íþróttir, slíkt þótti jafnvel ekki kvenlegt. Helst var að stúlkur stunduðu [[Fimleikar|fimleika]] eða [[sund]], knattleikir þóttu ekki við þeirra hæfi. Tíðarandinn breyttist mjög á stríðsárunum. Í árskýrslu stjórnar Vals árið 1947 segir m.a. svo: „Helga Helgasyni falið að gera tilraunir að koma upp kvennadeild í handknattleik“ en ekki er þess getið hvernig tilraunin tókst.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658519|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-05-04}}</ref> Aftur á móti hófu stúlkur fljótlega upp frá þessu að æfa handknattleik með Val og að því kom að handknattleiksdeild kvenna var stofnuð hjá félaginu 1948. Um aðdraganda og stofnun kvennadeildarinnar í Val segir Helgi Helgason m.a. svo í 50 ára afmælisriti Valsblaðsins 1961: <blockquote>„Eftir að farið var að efna til reglulegra ferða í hinn nýbyggða skíðaskála félagsins - um hverja helgi -, varð þess ekki langt að bíða, að með í ferðir okkar fóru að koma nokkrar ungar stúlkur, sem þá gjarnan voru þarna, til að byrja með, í fylgd með feðrum sínum, „gömlum“ og góðum félögum Vals. Með tilkomu þessara ungu stúlkna, sem að vísu voru ekki margar fyrst í stað, mátti fljótlega greina það, að í skálanum myndaðist allt annar andi, en þar hafði ríkt á meðan þar var karlkynið eitt ráðandi. Menn urðu tillitssamari hverjir við aðra, hjálpsamari og glaðværin sönn og óþvinguð í nærveru hins kynsins. Já, „stemmningin“ varð öll önnur en verið hafði, á þessu ltila - en oft mannmarga - fjallaheimili okkar. [...] Í samtölum, sem ég átti við „Skála-stúlkurnar“, fóru þær ekki í neinar grafgötur með það, að allar, upp til hópa langaði þær til að geta orðið enn virkari þátttakendur í félagslífi Vals en þær raunverulega voru og um það voru þær einnig sammála, að handknattleikur fyrir þær væri það, sem vantaði.“</blockquote>Skömmu síðar birtust auglýsingar í dagblöðum landsins þar sem stúlkur voru hvattar til að mæta á handknattleiksæfingar á miðvikudagskvöldum á Miðtúnsvelli. Vel var mætt á fyrstu æfinguna og um þær stúlkur sem sóttu fyrstu æfinguna ritaði Helgi Helgason m.a. svo: „Þessi nöfn munu verða skráð óafmáanlegu letri í annála félagsins, til að geta borið um það hverjar þær voru, sem fyrstar urðu til að brjóta þá leið, sem svo margar ungar stúlkur Vals hafa síðan farið, og eiga eftir að fara á ókomnum árum, sjálfum sér og félaginu til velfarnaðar.“ Æ síðan hafa kvennaflokkar í knattspyrnu og handknattleik staðið fyrir sínu, ekki aðeins á íþróttavöllunum, heldur einnig í hinu félagslega starfi og sú ákvörðun að veita konum aðgang að félaginu varð til þess að styrkja Val mikið félagslega. Það var ekki fyrr en eftir stofnun kvennadeilda sem hægt var að tala um Val sem alhliða íþrótta- og æskulýðsfélag. Það var fyrst árið 1962 sem þær hrepptu Íslandsmeistaratitilinn og um langan tíma var kvennalið Vals ósigrandi í handknattleik. [[Sigríður Sigurðardóttir|Sigríður Sigurðardóttir,]] handknattleikskona úr Val, var kjörin [[íþróttamaður ársins]] [[1964]], fyrst kvenna. Á 8. áratugnum náði kvennaknattspyrna að skjóta rótum hjá Val og félagið hampaði sínum fyrsta Íslandsmeistaratitli í kvennaknattspyrnu árið 1978. Á [[1981-1990|9. áratugnum]] átti Valur sigursælasta lið landsins í kvennaknattspyrnu. ==== Deildaskipting ==== Árið 1959 var gerð veigamikil skipulagsbreyting hjá félaginu er tekin var upp deildaskipting. Ákveðið var að skipta Val í þrjár deildir: Handknattleiksdeild, knattspyrnudeild og skíðadeild og kjósa sérstakar stjórnir þessara deilda. Áttu deildirnar að starfa nokkuð sjálfstætt og taka ákvarðanir um eigin mál en aðalstjórn félagsins átti að fara með æðsta vald í félaginu milli aðalfunda. Nokkuð skiptar skoðanir voru innan félagsins um fyrirhugaða deildaskiptingu en í Valsblaðinu 1961 þar sem farið var yfir 50 ára sögu félagsins þótti fyrirkomulagið hafa gefist vel. Það hafi skapað fjölbreytni í starfið og gefið fleiri félögum tækifæri til að láta að sér kveða við félagsstörfin.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658541|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> Í kjölfarið voru kjörnar sérstakar stjórnir fyrir hverja deild en þær skyldu svo lúta stjórn aðalstjórn félagsins sem færi með æðsta vald í málefnum Knattspyrnufélagsins Vals. === 1960-1980: Körfubolti í Val. Badmintondeild. Sprengja í iðkun. Valur - Benfica. === ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar ==== Stofnun körfuknattleiksdeildar Vals má rekja aftur til 25. desember 1951 þegar níu drengir, allir fyrrum nemendur úr [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólanum í Reykjavík]] að einum frátöldum, stofnuðu körfuboltalið sem þeir gáfu nafnið „Gosi“. Um tilgang félagsins sagði m.a. svo í tíu ára afmælisriti þess:<blockquote>„Þá fýsti að halda hópinn, er skólaveru lyki, og í því skyni stofnuðu þeir félagið. Háleitara var markmiðið ekki í fyrstu, enda vart við því að búast, að svo alvörulitlir piltar, sem völdu félagi sínu þetta skrítna heiti, væru upptendraðir hugsjónaeldmóði eða ætluðu að betrumbæta æskuna í heild með því að útbreiða þennan undarlega knattleik.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659162?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Gosi|title=Valsblaðið - 29. Tölublað (24.12.1970) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-20}}</ref> </blockquote>Gosi var eitt stofnliða efstu deildar í körfuknattleik þrátt fyrir að félagið hafi ekki fengið formlega aðild að Íþróttabandalagi Reykjavíkur fyrst um sinn. Félagið keppti engu að síður sem gestalið á fyrsta Íslandsmótinu í körfuknattleik árið 1952. Guðmundur Árnason var einn af stofnendum Gosa en hann telur að Gosi sé fyrsta íþróttafélagið hér á landi sem hefur eingöngu verið stofnað í þeim tilgangi að leika körfuknattleik. Liðsmenn Gosa pöntuðu búninga og körfuknattleiksskó frá Bandaríkjunum og fengu starfsmenn frá bandaríska sendiráðinu til þess að kenna þeim körfubolta. Guðmundur Georgsson var formaður félagsins flestöll fyrstu árin. Þrátt fyrir að félagið hafi í upphafi verið stofnað af drengjum úr MR bauðst almennum iðkendum fljótlega að ganga til liðs við félagið en einn þeirra var Ólafur Thorlacius, sem síðar varð spilandi þjálfari, bæði hjá K.F.R. og síðar hjá Val. 22. desember 1957 breytti Gosi nafni sínu í K.F.R., eða Körfuknattleiksfélag Reykjavíkur. Ólafur Thorlacius minntist þess að stofendur félagsins hafi ekki talið Gosanafnið nægilega virðulegt auk þess sem erfitt hafi verið að afla fjár af þeim sökum. Undir nafni K.F.R. var leikið til ársins 1970. Samhliða nafnabreytingunni var tilkynnt um ráðningu [[Eðvald Hinriksson|Eðvalds Hinrikssonar]] (Mikson) sem aðalþjálfara félagsins, en hann var einn af frumkvöðlum körfuknattleiks á Íslandi. Undir það síðasta gekk örðulega að halda úti starfi yngri flokka hjá K.F.R. þar sem félagið átti í erfiðleikum með æfingaaðstöðu auk þess sem félagið átti ekki félagsaðstöðu. 3. október 1970 rann K.F.R. saman við Knattspyrnufélagið Val og hóf að keppa í körfuknattleik undir merkjum félagsins. Á stofnfundinum var kjörin stjórn sem var svo skipuð: [[Sigurður Már Helgason]] formaður, Rafn Haraldsson varaformaður, Auðunn Ágústsson bréfritari og Örn Harðarson ritari.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.scribd.com/document/489157535/Valsbla%C3%B0i%C3%B0-2020-WEB-pdf|title=Valsblaðið 2020 WEB.pdf|website=Scribd|language=en|access-date=2021-01-26}}</ref> Skömmu eftir stofnfundinn sendi aðalstjórn Vals frá sér fréttatilkynningu þar sem m.a. segir: <blockquote>„Að undanförnu hafa farið fram umræður milli Knattspyrnufélagsins Vals og stjórnar Körfuknattleiksfélags Reykjavíkur, um þá ósk K.F.R. að gerast deild í Val. Mál þetta var ítarlega rætt bæði innan stjórnar Vals, í fulltrúaráðinu og síðan lagt fyrir auka-aðalfund, þar sem það var endanlega samþykkt. Hinn 3. október 1970 var svo stofnfundur körfuknattleiksdeildar Vals haldinn að félagsheimilinu að Hlíðarenda. Þar gerði formaður Vals, Þórður Þorkelsson glögga grein fyrir málinu og gangi þess. Auk Þórðar tóku til máls Sigurður Helgason og Guðmundur Georgsson frá K.F.R. og lýstu ánægju sinni yfir þessum málavöxtum. Ýmsir fleiri töluðu þarna og töldu ræðumenn allir, að vel hefði tekist til í sambandi við mál þetta þar sem fyrr eða síðar myndi þessi íþróttagrein verða tekin á stefnuskrá Vals, hefði því verið mjög misráðið ef lausn máls þessa hefði orðið með öðrum hætti en raun varð á.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1415184|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið ræddi árið 1970 við Sigurð Má Helgason fyrsta formann körfuknattleiksdeildar Vals en þar skýrði hann m.a. svo frá stofnun deildarinnar í Val: <blockquote>„Ýmsar ástæður lágu til þess að við fórum að leita fyrir okkur hjá Val, hvort þar væri hljómgrunnur fyrir því að við kæmum sem félagar og þá deild í Val. Var fyrir ári síðan byrjað að leita hófanna um þetta. Útlitið hjá okkur var ekki sem best. Við höfðum hvergi félagssvæði, til stóð að rífa Hálogaland, en þar höfðum við þó svolítinn geymslukassa fyrir knetti, en það hús var okkar aðalvígi. Það var úr vöndu að ráða, átti að gefast upp, eða að leita að nýjum grunni til að starfa á. Það var almenn skoðun okkar að halda saman áfram, og leita að nýjum leiðum, og þá kom þessi hugmynd upp. Þetta var ekki sárasaklaust, en þetta var stórt félag með mikla félagslega aðstöðu sem okkur hefur alltaf vantað, þó þetta hafi einhvern veginn bjargast. Ég taldi hins vegar að við legðum það mikið með okkur til Vals að við stæðum á svipuðu stigi og Valur, sem sagt, við legðum til fólk, en þeir aðstöðuna. Fyrir okkur vakti að þetta gæti orðið til eflingar íþróttinni, og að við gætum haldið áfram að vera félagar, þó nafnið væri annað. Stofnfundurinn var svo haldinn í Félagsheimili Vals 3. okt. eins og fyrr var getið, og þar sá körfuknattleiksdeild Vals dagsins ljós, en við kvöddum okkar kæra KFR þann sama dag og geymum að sjálfsögðu margar góðar minningar frá því félagi. [...] Við munum gera okkar besta, og takist okkur að nýta aðstöðuna hjá Val vona ég að „Ljóti andarunginn“ geti orðið að fallegum fugli er fram líða stundir.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4659165|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-27}}</ref> </blockquote>Valsblaðið 2020 hafði samband við Sigurð Má Helgason í tilefni af 50 ára afmæli körfuknattleiksdeildar Vals. Þar lýsti hann upphafsárunum í Val m.a. með eftirfarandi hætti: <blockquote>„Við vorum afar sjálfstæð eining hjá félaginu fyrstu árin og lítil sem engin tengsl voru á milli deilda á þeim tíma en ég sat fundi í aðalstjórn. Rekstur körfuknattleiksdeildarinnar var alveg sjálfstæður, við sáum um ráðningu þjálfara yngri flokka, fjáröflun og allt utanumhald. Við vorum með hugsjónafólk í þjálfun sem vann hljóðlaust. Mikil sjálfboðavinna var hjá þjálfurum á þessum árum sem keyrðu af hugsjón um allt land í leiki en foreldrastarf þekktist ekki. Einnig vorum við fyrsta deildin til að flytja inn erlenda körfuboltaþjálfara sem var mikil lyftistöng og hafði góð áhrif á útbreiðslu körfuknattleiks á Íslandi.“<ref name=":3" /> </blockquote> Á [[1961-1970|7. áratugnum]] var stofnuð [[Badminton|badmintondeild]] hjá Val en deildin náði aldrei að eflast verulega. Einnig átti skíðaíþróttin erfitt uppdráttar hjá félaginu, fyrst og fremst vegna þess að önnur íþróttafélög buðu upp á betri aðstöðu, en félagið átti þó stóran skíðaskála sem reistur var 1943 í Sleggjubeinsdal og var mikið notaður í félagsstarfinu. ==== Sprengja í iðkun ==== Gífurleg breyting varð á öllu íþróttalífi Íslendinga á áttunda áratugnum og segja má að íþróttavakning hafi átt sér stað. Valur fór ekki varhluta af þessari íþróttavakningu. Mjög mikil sókn var á öllum vígstöðvum hjá félaginu, enda vel í stakk búið til þess að taka á móti fjölda fólks og búa unglingum æskilega aðstöðu til æfinga og leikja. Allt frá stofnun félagsins árið 1911 hafði Valur verið stórt nafn í íslenskum íþróttaheimi en sennilega hefur stjarna félagsins aldrei risið eins hátt og á [[1971-1980|áttunda átatugnum]]. Valur varð þá að stórveldi í nær öllum íþróttagreinum sem stundaðar voru innan félagsins, bæði í meistaraflokkum og yngri flokkum. Ungilngastarfið hjá félaginu tók stökk fram á við og öll skipulagning félagsstarfsins þótti til mikillar fyrirmyndar. Barna- og unglingastarf hjá Val hefur í gegnum tíðina verið mjög öflugt og hefur þetta öfluga starf orðið til þess að Valur hefur lengst af tvímælalaust verið eitt sterkasta íþróttafélag á Íslandi og markið hefur ávallt verið sett hátt. Af félagsins hálfu hefur jafnan verið lögð áhersla á að fá hæft fólk til þess að leiðbeina hinum ungu og er ekki síður mikilvægt að búa börnum og unglingum góða aðstöðu. Árangur unglingaliða félagsins sýnir hversu starfið hefur verið öflugt en ótaldir eru þeir Íslandsmeistaratitlar og aðrir titlar sem ungt Valsfólk af báðum kynjum hefur fært félagi sínu á undanförnum áratugum og það sem er einkar ánægjulegt fyrir félagið er að flest það fólk sem skarað hefur fram úr í íþróttum hjá Val hefur alist upp hjá félaginu og hefur það verið einkennandi fyrir starfið. Segja má að skipulag unglingastarfsins hafi í stórum dráttum haldist hið sama í áratugi. Aldursflokkaskipting hefur þó verið mismunandi. Lengi vel höfðu þeir yngstu fá verkefni við sitt hæfi, aðeins var keppt í 2. og 3. flokki, síðar bættust 4. -6. flokkur við og á síðustu árum 7. flokkur hjá piltum og 6. flokkur hjá stúlkum. Þegar árið 1938 var stofnað til unglingaleiðtogaembættis innan aðalstjórnar félagsins sem sýnir hversu félagið hefur snemma látið sig unglingastarfið sérstaklega varða enda var félagið upphaflega stofnað sem unglingafélag í tengslum við æskulýðsstarf KFUM. Síðar tóku við unglinganefndir sem önnuðust skipulag unglingamálanna en mesta breytingin varða árið 1959 er deildarskiptingin var tekin upp og hverri deild fyrir sig var valin ákveðin stjórn. ==== Valur - Benfica ==== Árið 1968 lék knattspyrnulið Vals við [[S.L. Benfica]] í Evrópukeppni Meistaraliða. Valur hafði tvívegis áður verið þátttakandi í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrsti leikur Vals í slíkri Evrópukeppni var um Evrópubikarinn og var þá leikið við belgíska liðið [[Standard Liège]]. Lauk þeirri viðureign svo á Laugardalsvellinum að liðin skyldu jöfn 1:1. En á heimavelli Standard í Liege, tapaði Valur 8:1. Önnur keppnin var í Evrópukeppni meistaraliða. Fyrri leikurinn fór einnig fram á Laugardalsvellinum gegn Jeuness frá [[Lúxemborg]]. Lauk þeim leik einnig með jafntefli 1:1 og í Lúxemborg urðu úrslitin einnig jafntefli 3:3 sem tryggði Val rétt til framhaldskeppni þar sem Valsmenn skoruðu fleiri mörk á útivelli. Í annarri umferð kepninnar dróst Valur gegn ungverska liðinu Vasas í [[Búdapest]] en þar sem svo langt var liðið á árið varð það að ráði að leika báða leikina í Ungverjalandi. Fyrri leiknum lauk með 6:0 og þeim síðari 5:1. Ungverskur sigur í bæði skiptin. [[Mynd:Benfica pendant in the Valur display cabinet (14504343571).jpg|thumb|Minjagripur frá leiknum við Benfica 1968.]] Þegar Valur lék við Benfica árið 1968 var Benfica eitt frægasta knattspyrnulið veraldar og hafði á að skipa mörgum af bestu knattspyrnumönnum heims. Í Valsblaðinu 1968 er vandlega fjallað um þessa viðureign: <blockquote>Vissulega var Valsmönnum þetta ljóst [þ.e. getustig leikmanna Benfica], það var því, í sjálfu sér, engin furða, þó að þeim skyti nokkurn skelk í bringu í fyrstu, er þeir fengu þá "óvæntu" fregn, að kappar þessir, hinir vígdjörfu og fótfimu, sem hin frægustu lið knattspyrnuheimsins hefðu ekki staðið snúning, myndi "finna þá í fjöru" á Laugardalsvellinum 18. september. En hér tjáði ekki um að sakast. Nú dugði ekki annað en bregðast af skörungsskap og karlmennsku við vandanum. Berjast til þrautar og falla þá, ef svo vildi verða, með sæmd.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4659006#page/n41/mode/2up|titill=Valur-Benfica|höfundur=Einar Björnsson|útgefandi=Knattspyrnufélagið Valur|mánuður=desember|ár=1968|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref></blockquote>Skipaðar voru þrjár nefndir sem skyldu megin veg og vanda hafa af því mikla starfi sem í hönd fór: Móttökunefnd, áróðursnefnd og fjáröflunarnefnd. Nefndir þessar tóku þegar til starfa og unnu hvert á sínu sviði. Mönnum var ljóst að lið eins og Benfica væri vant bestu þjónustu sem unnt er að láta í té í slíkum ferðalögum en samkvæmt umsögn fararstjórnar Benfica lauk hún miklu lofsorði á móttökurnar. Gestum var tryggð gisting á [[Hótel Loftleiðir|Hótel Loftleiðum]] og létu gestir mjög vel af öllum aðbúnaði þar. Stór plaköt voru gerð og prentuð og dreift um alla borgina, m.a. komið fyrir í ótal verslunargluggum. Þá voru meðal annars gerðir litlir áróðursmiðar sem voru festir á kyrrstæða bíla við bíó og önnur samkomuhús og víðar um borgina. Gerð voru og allstór auglýsingaspjöld með Eusbío þar sem heilmynd af honum trónaði ásamt umsögn um snilli hans. Frásagnir af liði gestanna og auglýsingar dundu dag hvern í útvarpinu með auknum krafti eftir þí sem hin stóra stund nálgaðist og sjónvarpið lét ekki sinn hlut eftir liggja. Auk frétta og mynda í íþróttatímanum skaut veðurfréttamaðurinn, [[Páll Bergþórsson]], áróðri fyrir leiknum inn í veðurfréttirnar um leið og hann spáði góðu veðri leikdaginn. Sala aðgöngumiða hófst 10 dögum fyrir leikinn. Umboðsmenn voru skipaðir víðsvegar um landið, í flestum stærri kaupstöðum, sem tóku á móti pöntunum áður en hin eiginlega forsala hófst. Þegar á fyrsta klukkutímanum seldust öll stúkusæti upp og fengu færri en vildu. Síðan gekk dag hvern, jafnt og þétt, á aðra aðgöngumiða. Áhorfendafjöldi rendist vera 18.243 sem var met. Hinn 16. september renndu svo gestirnir í hlaðið á Gullfaxa Flugfélagsins. Auk stjórnar Vals, undirbúningsnefnda og annarra félaga, kom margt forvitinna áhorfenda. Er liðsmenn gengu niður landganginn brá mönnum nokkuð í brún þar sem Eusebío birtist ekki. Skeyti hafði borist frá stjórn Benfica að allir bestu leikmenn liðsins kæmu og því kom þetta illa við stjórn Vals. Á daginn kom hins vegar að Eusebío kæmi degi síðar en hann hefði þurft að leggja lykkju á leið sína til landsins til að veita viðtöku gullknattspyrnuskó í París en franska blaðið L'Equipé kaus lið hans, Benfica, besta knattspyrnulið Evrópu og Eusebío stjörnu þess. Leikurinn sjálfur endaði með 0:0 jafntefli og vöktu úrslitin mikla athygli. Síðari leiknum lauk svo með öruggum 8-1 sigri Benfica. === 1980-1991: Bygging nýs íþróttahúss. Valur vængjum þöndum. Sumarbúðir í borg. Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross. === ==== Uppbygging að Hlíðarenda ==== Jón G. Zoega, sem var formaður knattspyrnudeildar Vals þegar framkvæmdir við nýtt íþróttahús hófust, lýsti aðdraganda að byggingu þess í Valsblaðinu 1991 svo: <blockquote>„Það var stjórn knattspyrnudeildar Vals árið 1980 átti hugmyndina að því að byggja nýtt íþróttahús. Við vorum í verulegum vandræðum með vetraræfingar knattspyrnumanna innanhúss því þeir voru látnir sitja á hakanum af skiljanlegum ástæðum við nýtingu eina íþróttahúss félagsins. Handboltinn og körfuboltinn eru inniíþróttir og þess vegna áttu þessar greinar flesta tíma í húsinu. Engin áform voru uppi hjá aðalstjórn félagsins og ekkert í gangi sem benti til þess að íþróttahús yrði reist á næstu árum. Við í stjórn knattspyrnudeildar fórum þá að velta fyrir okkur möguleikum á því að koma okkur upp aðstöðu fyrir knattspyrnumenn á þann hátt að þeir gætu sparkað innanhúss þótt ekki væri um glæsilegt íþróttahús að ræða. Fyrst beindust sjónir manna að flugskýlunum sem voru í næsta nágrenni við Hlíðarenda. Eftir frumkönnun kom í ljós að við fengum ekki inni í neinu flugskýli. Þá beindust augu manna að því að kaupa stóran bragga af varnarliðinu og reisa hann á Hlíðarenda. Á sama tíma var ljóst að sýningarskáli, sem hafði verið nokkur ár við Laugardalshöllinni og var í eigu Kaupstefnunnar hf., var til sölu. Við ákváðum að ganga til samstarfs við Kaupstefnuna um kaup á skemmunni sem var óeinangruð og súlulaus. Knattspyrnudeildin keypti skemmuna fyrir sinn eigin reikning - lét rífa hana í Laugardalnum og flytja hana að Hlíðarenda. Í stjórn knattspyrnudeildar á þessum tíma var Þorvaldur Mawby, sem var framkvæmdastjóri eins stærsta byggingafélags landsins, Byggung hf., og hafði hann gríðarlega þekkingu á byggingamálum og góð sambönd sem nýttust knattspyrnudeildinni. [...] Knattspyrnudeildin réðst í það að grafa grunn, steypa sökkulinn og reisa skemmuna ofan á hann. [...] Knattspyrnudeildin seldi þriggja herbergja íbúð til þess að standa undir grunngreftrinum, sökklinum og veggjunum en átti fyrir skemmunni í sjóði sínum. Þegar þessu lauk tók aðalstjórn félagsins við af okkur og lauk byggingu íþróttahússins á nokkrum árum undir styrkri stjórn Péturs Sveinbjarnarsonar, þáverandi formanns Vals.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997821|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref></blockquote>Fyrsta skóflustungan að húsinu var tekin 10. maí 1981 og húsið fullklárað og vígt árið 1987. Skíðaskáli skíðadeildar Vals var endurreistur á árunum 1980-1981 en Sigurður Guðmundsson stýrði þeim framkvæmdum. Þá var félagsheimilið og íbúðarhúsið að Hlíðarenda endurbyggt en ástand húsanna var orðið svo slæmt að þau voru varla hæf til notkunar. Aðalstjórn tók þá ákvörðun að endurbyggja húsin en til skoðunar kom að rífa þau. Árið 1983 lék Valur fyrstu opinberu heimaleikina í knattspyrnu að Hlíðarenda. Valur varð þar með fyrsta reykvíska félagið til þess að leika deildarleik í efstu deild á eigin félagssvæði en á níunda áratugnum var Valur fyrsta liðið í Reykjavík til þess að leika alla sína heimaleiki á eigin heimavelli. Árið 1988 var tréstúka byggð við knattspyrnuvöll félagsins en hún fauk í miklu óveðri sem geysaði í febrúar 1991. Stúkan var endurreist fyrir keppnistímabilið 1991. Árið 1988 gekk félagið einnig til samninga við Reykjavíkurborg vegna lagningar nýs Bústaðavegar. Félagið lét af hendi u.þ.b. hálfan hektara úr erfðafestulandi sínu gegn afhendingu á flugvallarveginum gamla. Hafði félagið í kjölfarið til umráða samfelldu svæði í vesturátt og að loknum samningum við Reykjavíkurborg var landsvæði Vals 85.500 fermetrar. ==== Valur vængjum þöndum. 70 ára afmælisrit Vals ==== Árið 1981 í tilefni 70 ára afmælis Knattspyrnufélagsins Vals gaf félagið út veglegt afmælisrit, Valur vængjum þöndum. Höfundar ritsins voru Jón Birgir Pétursson og Steinar J. Lúðvíksson en ritstjóri Ólafur Gústafsson. Ritið fjallar ítarlega um sögu félagsins allt frá stofnun fram til ársins 1981 en ritið er alls 250 blaðsíður. ==== Sumarbúðir í borg ==== Vorið 1988 bauð Knattspyrnufélagið Valur í fyrsta sinn upp á íþróttanámskeið fyrir börn undir nafninu "Sumarbúðir í borg". Sumarbúðir í borg eru enn starfræktar fyrir börn á aldrinum 6-11 ára. Lögð er áhersla á fjölbreytta íþróttaiðkun þar sem unnið er með skyn- og hreyfiþroska barna í gegnum fjölbreytta leiki en helsta markmið námskeiðsins er að veita börnunum fjölbreytt íþróttauppeldi og byggja upp hjá þeim heilbrigðar og hollar lífsvenjur í öruggu, jákvæðu og skemmtilegu umhverfi. ==== Íslandsmeistarar undir stjórn Ian Ross ==== Í mars 1984 gerði knattspyrnudeild Vals samning við Ian Ross, Skota sem áður hafði m.a. leikið með Aston Villa og Liverpool en hafði einnig mikla reynslu sem þjálfari, þess efnis að Ross myndi taka við þjálfun meistaraflokks karla í knattspyrnu. Ross var fljótur að sanna sig sem þjálfari en liðið hafnaði í öðru sæti á hans fyrsta tímabili. Ross stýrði liðinu til sigurs á Íslandsmótinu í knattspyrnu ári síðar og endurtók leikinn árið 1987. === 1991-2001: Fjárhagsörðugleikar. Friðrikskapella reist. Fall í fyrsta sinn. Frábær árangur í handknattleik karla. === ==== Friðrikskapella ==== Á afmælisdag séra Friðriks 25. maí 1990 var fyrsta skóflustungan tekin að kapellu séra Friðriks, svonefndri [[Friðrikskapella|Friðrikskapellu]]. Fyrstu skólfustunguna að Friðrikskapellu tók [[Davíð Oddsson]], í borgarstjóratíð sinni. Hr. [[Ólafur Skúlason]], þáverandi [[Biskup Íslands|biskup Íslands]], vígði Friðrikskapellu 25. maí 1993 þegar 125 ár voru liðin frá fæðingu Friðriks Friðrikssonar. Kapellan tekur 150 manns í sæti en kostnaður við hana nam 21,3 milljónum króna að frátöldum efnisgjöfum og sjálfboðavinnu. Framkvæmdirnar voru fjármagnaðar með föstum framlögum 80 styrktarmanna og framlögum fyrirtækja og styrkja frá Reykjavíkurborg, ríkissjóði Íslands og jöfnunarsjóði kirkna. Friðrikskapella var reist af samtökum um byggingu Friðrikskapellu sem stofnuð voru árið 1989. Stofnendur samtakanna voru vinir séra Friðriks og félagsmenn í samtökum sem séra Friðrik stofnaði: KFUM og KFUK, knattspyrnufélaginu Val, karlakórnum Fóstbræðrum og skátahreyfingunni (skátafélagið Væringjar). Formaður samtaka um byggingu Friðrikskapellu var [[Gylfi Þ. Gíslason]] og formaður framkvæmdanefndar Pétur Sveinbjarnarson. Arkitekt kapellunnar er Nikulás Úlfar Másson.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/105984/|title=Biskup vígði Friðrikskapellu|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> ==== Valsmenn hf. ==== Hinn 1. desember 1999 var fjárfestingarhlutafélagið Valsmenn hf. stofnað að Hlíðarenda. Rúmlega 200 manns mættu á stofnfundinn en tilgangur félagsins var að vera sjálfstæður fjárhagslegur bakhjarl fyrir Knattspyrnufélagið Val. Markmið félagsins var að gera Val aftur að þeirri fjöldahreyfingu sem félagið var. Í Valsblaðinu 1999 var haft eftir Brynjari Harðarsyni, stjórnarformanni Valsmanna hf. að "Stofnun félagsins [hefði] verið í uppsiglingu í langan tíma og [kæmi] til af gríðarlegum þrengingum íþróttahreyfingarinnar. Hreyfingin [standi] á krossgötum áhugamennsku og atvinnumennsku og þjóðfélagsaðstæður [hafi] gjörbreyst. Starf sem áður byggðist á þróttmiklu starfi áhugasamra félagsmanna byggist nú fyrst og fremst á aðgangi að fjármagni. Íþróttir og viðskipti [væru] alltaf að færast nær hvort öðru." Jafnframt kemur fram að yfir 40 milljónir hafi safnast.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998521#page/n53/mode/2up/|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Í fyrstu stjórn Vals­manna hf. sátu Brynjar Harð­ar­son, fyrr­ver­andi hand­bolta­leik­maður hjá Val og íslenska lands­lið­inu sem var for­mað­ur, Helgi Magn­ús­son, Elías Her­geirs­son, Frið­rik Soph­us­son, fyrr­ver­andi ráð­herra, Stefán Gunn­ars­son, Kjartan G. Gunn­ars­son og Örn Gúst­afs­son. Fyrsti skráði fram­kvæmda­stjór­inn var lög­mað­ur­inn [[Brynjar Níelsson]], síðar þing­maður Sjálf­stæð­is­flokks. Brynjar Harð­ar­son tók þó fljót­lega við öllum rekstri félags­ins sem snérist um að fjár­festa hluta­féð. Það var meðal ann­ars gert með kaupum á stóru aug­lýs­inga­skilti sem sett var upp við Hlíð­ar­enda og kaupum á verð­bréf­um. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fall í fyrsta sinn ==== Á árunum 1990-1992 hafði karla­lið Vals í knatt­spyrnu unnið þrjá bik­ar­meist­aratitla í röð og tekið þátt í Evr­ópu­keppni. Hand­boltalið Vals var líka það besta á Íslandi á tíunda ára­tugnum og vann hvern Íslands­meistar­tit­il­inn á fætur öðr­um. Félagið var hins vegar illa statt fjárhagslega og skuldir söfn­uð­ust upp ár frá ári og voru að sliga allan rekst­ur. Knatt­spyrnu­deildin var í verstum mál­um, enda fjár­frek­ust. Sú staða fór að end­ur­spegl­ast í frammi­stöð­unni á vell­inum og árið 1999 féll Valur úr efstu deild knatt­spyrnu karla í fyrsta sinn í sögu sinni.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.heimildin.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|website=www.kjarninn.heimildin.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Aðspurður að því hvort hann væri búinn að jafna sig eftir fall Vals niður í 1. deild í Valsblaðinu 1999 svaraði Ellert Sölvason (ávallt kallaður Lolli): "Já ég er búinn að því en það tók dálítinn tíma. Ég horfði á beina útsendingu frá leik Fram og Víkings og við vorum rúmar tvær mínútur frá því að bjarga okkur frá falli. Mér leið afskaplega illa. En maður verður að kunna að tapa þótt maður vilji helst alltaf sigra. Núna liggur leiðin bara upp á við hjá okkur. Stelpurnar hafa staðið sig vel, bæði í handbolta og fótbolta og ég hef mikla trú á meistaraflokki karla í báðum greinum. Valshjartað mun koma þeim aftur á toppinn. Það er ekki spurning..."<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998523#page/n55/mode/2up|title=Valsmenn hf.|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Viðræður við Ungmennafélagið Fjölni í Grafarvogi ==== Í skýrslu aðalstjórnar Vals sem birtist í Valsblaðinu 2000 kemur fram að eftir miklar umræður hafi stjórn ákveðið að skoða nýja möguleika, "...m.a. í ljósi þess að hægt gekk að fá borgaryfirvöld til að styrkja verulega uppbyggingu á Hlíðarendasvæðinu." Hafi stjórn því ákveðið að kanna möguleika á samstarfi við Ungmennafélagið Fjölni [[Fjölnir]] sem hugsanlega gæti leitt til sameiningar félaganna síðar. Fram kemur að fjölmargar ástæður hafi legið að baki þessari ákvörðun og að um hana hafi orðið "fjörugar" umræður á aðalfundi félagsins. Fram kemur að viðræður á milli félaganna hafi gengið vel og verið ánægjulegar og komnar það langt að formenn félaganna hafi undirritað viljayfirlýsingu en hins vegar hefði báðum félögum verið ljóst að ekkert yrði úr samstarfi ef ekki kæmi til öflugur stuðningur borgaryfirvalda. Verulega hafi hægt á málinu í kjölfar aðkomu borgaryfirvalda og að lokum hafi félögin ákveðið að falla frá áformunum en leituðu þess í stað að borgaryfirvöld styddu félögin strax, hvort um sig, í þeirri uppbyggingu sem þyrfti að fara fram innan á þeirra svæðum og tryggja hag þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998543#page/n11/mode/2up|title=Skýrsla aðalstjórnar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> ==== Fjárhagasörðugleikar ==== Í viðtali við Reyni Vigni, þáverandi formann Vals, sem birtist í Valsblaðinu 2001, fjallaði hann nokkuð um fjárhagsstöðu félagsins. "Því er ekki að leyna að stór hluti af starfi aðalstjórnar fer í fjármál. Afkoma deildanna á þessum árum hefur ekki verið góð, reyndar talsvert tap öll árin og aðalstjórn hefur þurft að grípa inn í til þess að halda deildunum á floti. Það hefur verið dapurt að sjá ekki hagnað af rekstri deildanna. Á sama tíma hefur eignunum verið stýrt ágætlega og við náð að byggja heilmikið upp á svæðinu." <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998659#page/n59/mode/2up|title=Ný sýn að Hlíðarenda?|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum tíma skuldaði félagið um 200 milljónir króna auk þess sem aðstaða félagsins var afar bágborin og ljóst að ráðast þurfti í umtalsverða fjárfestingu til þess að bæta aðstöðu félagsins á svæðinu. Félaginu hafði að vísu tekist árið 1995 að endurfjármagna skuldir þess en um þá endurfjármögnun fjallaði Reynir Vignir í fyrrnefndu viðtali með svofelldum hætti: "Ég varð reyndar enn glaðari vorið '95 þegar það tókst með góðu átaki og hjálp [[Íslandsbanki|Íslandsbanka]] og [[Landsbankinn|Landsbankans]] að endurfjármagna félagið algjörlega, breyta öllum skuldum í langtímalán. Það gerði okkur kleift að breyta starfseminni strax. Þegar ég stóð með veðbókarvottorð í höndunum, með tveimur veðréttum í staðinn fyrir 30-40 áður og öll vatnaskil gerð upp, þá var ég hvað stoltastur á fyrsta árinu." ==== Frábær árangur í handknattleik karla ==== Á tíunda áratug tuttugustu aldar hélt karlalið Vals í handknattleik uppi heiðri félagsins. Liðið varð Íslandsmeistari árin 1991, 1993, 1994, 1995, 1996 og 1998 auk þess sem liðið varð bikarmeistari árin 1990, 1993 og 1998. Árið 1998 mættust Valur og Fram í sögulegum bikarúrslitaleik í Laugardalshöll. Í stöðunni 19-15 fyrir Fram þegar fimm mínútur lifðu af leiknum, þá reiknuðu flestir með sigri Fram. Valsmönnum tókst hins vegar að snúa taflinu við og urðu lokasekúndur leiksins eftirminnilegar. Þegar þrjár sekúndur voru eftir fengu Valsmenn aukakast í stöðunni 20-19 fyrir Fram. Valsmönnum tókst að koma boltanum inn að vítateig og skora og liðið hafði síðan betur í framlengingunni. Nokkrir eftirmálar urðu eftir bikarúrslitaleik Vals og Fram árið 1998. Framarar kærðu úrslitin og gerðu margvíslegar athugasemdir við aukakast Valsmanna. Í fyrsta lagi byggði kæran á því að Valsmenn hefðu verið með sjö útileikmenn þegar aukakastið var tekið en enginn þeirra í öðrum lit, í öðru lagi á því að Freyr Brynjarsson, sem skoraði jöfnunarmarkið umdeilda, hefði verið fyrir innan punktalínu þegar aukakastið var tekið og loks á því að leiktími væri liðinn þegar markið var skorað samkvæmt klukkunni í húsinu. <ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898141?iabr=on#page/n7/|title=Ekki búið fyrr en...|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Dómstóll HSÍ komst að þeirri niðurstöðu í upphafi að leikurinn skyldi leikinn að nýju. Við þá niðurstöðu sættu Valsmenn sig ekki og að loknum miklum málaferlum var niðurstaðan sú að úrslit leiksins skyldu standa óbreytt en þegar yfir lauk höfðu fallið 8 dómar eða úrskurðir í málinu.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998437#page/n21/mode/2up|title=Sigrar innan vallar og utan. Ársskýrsla handknattleiksdeildar|website=www.timarit.is|language=is|access-date=2026-04-22}}</ref> Á þessum árum léku margir af fremstu handknattleiksmönnum Íslands með Val svo sem [[Ólafur Stefánsson]], [[Dagur Sigurðsson]], [[Guðmundur Hrafnkelsson]], [[Geir Sveinsson]], [[Valdimar Grímsson]] o.fl. === 2002-2007: Mikilvægur samningur í höfn. Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Langþráðir titlar í knattspyrnu karla. Uppbygging að Hlíðarenda === ==== Mikilvægur samningur í höfn ==== Í niðurlagi skýrslu aðalstjórnar í Valsblaðinu 2001 var sett fram sú skoðun að ef samningar næðust við Reykjavíkurborg á árinu 2002, væri stjórnin þess fullviss að þá sköpuðust spennandi tækifæri til mótunar nýrrar framtíðar fyrir Knattspyrnufélagið Val. Með þetta að leiðarljósi fór mestur tími stjórnar Vals í vinnu við samningagerð við fulltrúa Reykjavíkurborgar um framtíðarskipulag Hlíðarendareits og um leið að tryggja stöðu félagsins á því svæði. Fram kemur í skýrslu aðalstjórnar félagsins sem birtist í Valsblaðinu 2002 að fjölmargir fundir hafi verið haldnir bæði innan stjórnar og á milli fulltrúa Vals og borgarinnar um málið og að stjórninni hafi verið það kappsmál að ljúka viðræðum fyrir borgarstjórnarkostningar í lok maí. Samningaviðræðum lauk í byrjun maí og á afmælisdegi Vals, 11. maí 2002, undirritaði þáverandi borgarstjóri Reykjavíkur [[Ingibjörg Sólrún Gísladóttir]] samning við Val.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998721#page/n5/mode/2up|titill=Mikilvægur samningur í höfn. Ársskýrsla aðalstjórnar 2002.|höfundur=Stjórn Knattspyrnufélagsins Vals|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Í Valsblaðinu 2002 er gerð nánari grein fyrir efni samningsins. Vegna flutnings Hringbrautar og breikkunnar Flugvallavegar þurfti að skerða félagssvæði Vals um rúmlega 9.000 m². Því þurfti að endurskipuleggja svæði félagsins. Var því í samningnum kveðið á um heimild til þess að byggja húsnæði fyrir atvinnustarfsemi og íbúðir auk íþróttastarfsemi á svæðinu. Gert var ráð fyrir að allt svæðið, sem afmarkast af Hlíðarfæti og Hringbraut sem og Bústaðavegi og Flugvallarbraut, yrði skipulagt sem ein heild og að tekjur af byggingu mannvirkja myndu fjármagna uppbyggingu nýrra íþróttamannvirkja félagsins. Samkvæmt samningnum skuldbatt Valur sig til þess að ráðstafa því fé sem fengist við sölu byggingarréttar eingöngu til greiðslu skulda og til uppbyggingar íþróttastarfsemi að Hlíðarenda og þeirra mannvirkja sem áætlað var að byggja upp skv. deiliskipulagstillögu. Að því marki sem tekjur af sölu byggingarréttar dygði ekki til að standa straum af framkvæmdakostnaði þeirra mannvirkja sem getið er um í samningnum skuldbatt Reykjavíkurborg sig til að leggja fram fé til uppbyggingar þeirra, sbr. sérstökum samningi þar um.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998727#page/n11/mode/2up|titill=Hlíðarendi. Framtíðarsýn|höfundur=Kristján Ásgeirsson, ALARK arkitektar ehf.|ár=2002|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> 16. desember 2003 var skrifað undir viðaukasamning milli Vals og Reykjavíkurborgar um framkvæmdir á Hlóðarenda. Þetta var í samræmi við ofangreindan rammasamning aðila frá 11. maí 2002. Í viðaukasamningnum var ákveðið að breyta deiliskipulagi á Hlíðarendareit og fjölga íbúðum á svæðinu miðað við það sem áður hafði verið ákveðið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998061#page/n5/mode/2up|titill=Valsmenn stöndum allir saman um mestu framkvæmdir nokkurs íþróttafélags á Íslandi. Ársskýrsla aðalstjórnar 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Sér­stök bygg­inga­nefnd Reykja­vík­ur­borgar og Vals sá um sölu bygg­inga­rétt­ar­ins. Hún gerði samn­ing við kaup­anda af honum hinn 11. maí 2005. Kaup­and­inn var Vals­menn hf. og kaup­verðið var 485 millj­ónir króna ásamt kaup­rétti á bygg­inga- og lóða­rétt­indum fyrir 385 millj­ónir króna. Auk þess átti kaup­and­inn að greiða gatna­gerð­ar­gjöld. Heild­ar­verðið var því um 900 millj­ónir króna. Vals­menn greiddu um 400 millj­ónir króna út til hinnar sam­eig­in­legu bygg­inga­nefndar og restin átti að greið­ast þegar lóða­leigu­samn­ingar væru til­bún­ir. Fjár­mun­irnir nýtt­ust til að greiða niður alla skuldir Vals og sem eig­in­fjár­fram­lag inn í bygg­ingu íþrótta­mann­virkja.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> ==== Frábær árangur í knattspyrnu kvenna undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur ==== Í lok sumars 2003 tilkynnti [[Helena Ólafsdóttir]] að hún myndi ekki gefa kost á sér til áframhaldandi þjálfunar kvennaliðs Vals í knattspyrnu. Í hennar stað var ráðin [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)]] sem var þekkt fyrir góðan árangur í þjálfun hjá yngri flokkum félagsins. Elísabet hóf þjálfaraferil sinn hjá Val árið 1993 sem aðstoðarþjálfari 4. og 5. flokks kvenna. Hún þjálfaði yngri flokka kvenna síðan allt frá 6. flokki til 2. flokks en árið 2001 tók hún að sér þjálfun meistaraflokks kvenna í Vestmannaeyjum hjá ÍBV. Árangur liðsins undir stjórn Elísabetar var frábær strax frá fyrsta ári. Liðið varð Íslandsmeistari undir hennar stjórn strax árið 2004 og komst í úrslitaleik bikarkeppninnar. Var þetta fyrsti Íslandsmeistaratitill Vals frá árinu 1989 í meistaraflokki í knattspyrnu. <ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998083#page/n27/mode/2up|titill=Fyrsti Íslandsmeistaratitill frá 1989 í meistaraflokki og bjart framundan. Skýrsla knattspyrnudeildar 2004|útgefandi=Valsblaðið 2004|ár=2004|mánuðurskoðað=apríl|árskoðað=2026}}</ref> Mikill liðsstyrkur barst liðinu haustið 2004 er [[Margrét Lára Viðarsdóttir]] skrifaði undir samning við félagið. Þrátt fyrir að liðið hafi spilað frábæran sóknarleik árið 2005 varð tímabilið á Íslandi mikil vonbrigði fyrir Valsliðið í baráttunni við Breiðablik. Aftur á móti átti liðið góðu gengi að fagna í Evrópukeppni það árið. Í Valsblaðinu 2005 rakti [[Guðbjörg Gunnarsdóttir]] markvörður liðsins Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu árið 2005. Valsstúlkur komust fyrstar kvenna í 16 liða úrslit Evrópukeppninnar eftir sigur á FC United í Finnlandi. Í næsta riðli mætti liðið sænsku meistörunum í [[Djurgården]], serbnesku meisturunum ZFK Masinac PZP Nis og Kazakstan Alma. Liðið komst upp úr riðlinum eftir sterkan 8-0 sigur á móti Alma. Í 8 liða úrslitum mætti liðið svo Evrópumeisturunum frá [[Potsdam]] en þar mætti Valsliðið loks ofjörlum sínum.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999355#page/n31/mode/2up|titill=Evrópuævintýri meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í hnotskurn|höfundur=Guðbjörg Gunnarsdóttir|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> Liðið varð Íslands- og bikarmeistari árið 2006 og Íslandsmeistarar árin 2007 og 2008 undir stjórn Elísabetar Gunnarsdóttur. Að loknu tímabilinu 2008 kvaddi Elísabet Hlíðarenda og flutti til Kristianstad í Svíþjóð þar sem hún tók að sér þjálfun liðsins.Í viðtali við Valsblaðið 2008 sagði Elísabet Gunnarsdóttir m.a. svo um þá tilfinningu að kveðja Val og taka við Kristinstad í Svíþjóð: <blockquote>Þetta er skrýtin tilfinning og að vissu leyti endir á ákveðnu skeiði. Ég hef nánast leitt nokkra leikmenn í rúman áratug í gegnum yngri flokkana og upp í meistaraflokk. Og þar fyrir utan höfum við náð öllum okkar markmiðum. Þegar ég kem aftur í Val verða án efa breyttar aðstæður, ný sjónarmið og örugglega jafn spennandi að koma til baka eins og að þakka fyrir sig núna. Það er sumpart skrýtið að þessu tímabili sé lokið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4997977#page/n29/mode/2up|titill=Stelpur eru töluvert flóknari tegund en strákar! Elísabet Gunnarsdóttir, "hin sigursæla" yfirgefur Hlíðarenda í bili.|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|ár=2008|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote> ==== Langþráðir titlar í knattspyrnu karla ==== Árið 2004 sigraði Valur 1. deildina og komst þar með aftur upp í efstu deild. Ári síðar tók við Valsliðinu einn sigursælasti þjálfari landsins, [[Willum Þór Þórsson]]. Hann náði strax góðum árangri en liðið lenti í 2. sæti á Íslandsmótinu og vann bikarmeistaratitil eftir 1-0 sigur á Fram í úrslitaleik. Var þetta fyrsti stóri titill Vals í knattspyrnu karla síðan 1992 þegar liðið varð síðast bikarmeistari. [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] var í liðinu í bæði skiptin. Hann sat á bekknum allan tímann þegar Valur vann KA í framlengdum leik árið 1992 en árið 2005 var hann fyrirliði liðsins og lykilmaður í liðinu. Sigurbjörn hóf ferill sinn á Dalvík í yngri flokkum en lék svo með Val frá 15 ára aldri. Sigurbjörn var til viðtals í Valsblaðinu árið 2005 og rakti þar þrautagöngu karlaliðs Vals í knattspyrnu árin 1999-2005. <blockquote>Ef einhverjum gömlum Valsmönnum hefur fundist að himininn hafi verið að hrynja þegar liðið féll 1999 þá get ég lýst því þannig að sólin hafi dottið ofan á mig, mér fannst ég brenna upp til agna, þetta var hræðilegur dagur í Grindavík í síðustu umferðinni sem ég glemy aldre. Það veit enginn sem ekki spilaði þennan falleik hversu hræðileg tilfinningin var. [...] Öll stórveldi í heimssögunni hafa lent í kröppum dansi. Það er styrkur stórveldis að rísa á ný og koma til baka. Við náðum að komast strax árið eftir í úrvalsdeildina, lögðum allt í að komast meðal þeirra bestu á ný. [...] Árið 2001 féllum við aftur, en það sumar vorum við með 17 stig fyrri hluta sumars en í seinni umferðinni gekk allt á afturfótunum og við enduðum með 19 stig. Það var aulaskapur að falla aftur. Þá var klúbburinn að mínu mati nánast dauður, ég man alltaf eftir því að þetta haust var nánast ekki stjórn í knattspyrnudeildinni, það var enginn eftir og maður hugsaði með sér, ætti maður ekki bara að drífa sig núna. Það var ekki hægt að líta á þetta fall sem tækifæri til naflaskoðunar, það var hreinlega áfall. Ég bara gat ekki horfið á braut. Þorlákur Árna kom sem þjálfari, ég var eftir, Guðni Rúnar var líka og við fengum ýmsa stráka til að snúa heim sem höfðu leikið með öðrum liðum, við spiluðum skemmtilegan fótbolta og vorum búnir að tryggjua okkur árið 2002 sæti í úrvalsdeildinni eftir 11 umferðir fyrir verslunarmannahelgi. Við vorum með frábærlega spilandi lið en ekki nægilega reynslumikið til að spila í úrvalsdeild. Það kom berlega í ljós árið eftir 2003 að liðið var ekki tilbúið í úrvalsdeildina, nánast sama liðið með tvo nýja góða leikmenn minnir mig [...] Reyndar var algjör klaufaskapur að falla í þriðja sinn með 20 stig, við gerðum jafntefli við KA í næst síðustu umferð, með sigri þar hefðum við hangið uppi. Við steinlágum í síðustu umferðinni á móti Fylki og fall í þriðja sinn staðreynd. Árið 2004 [...] gerðum við einfaldlega það sem þurfti til að komast upp aftur [...] Síðasta tímabil hefur verið hreint frábært. Á undirbúningstímabilinu gekk allt upp, við fengum marga góða leikmenn sem féllu vel í hópinn, koma Willums sem þjálfara hreinlega setti alveg nýtt hugarfar í liðið. Á þessum tímapunkti hentaði vinnuaðferð og hugmyndafræði hans pottþétt inn í hópinn og hann hefur mikinn sigurvilja. Stjórnin var styrk, umgjörin góð og stuðningsmennirnir, Stuðarar, frábærir.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4999339#page/n15/mode/2up|titill=Það er styrkur stórveldis að rísa á ný|höfundur=Guðni Olgeirsson|ár=2005|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Árið 2007 lék liðið á Laugardalsvelli sökum uppbyggingar að Hlíðarenda. Liðið varð Íslandsmeistari árið 2007 eftir 1-0 sigur á liði HK í lokaleik. === 2008-dagsins í dag: sigur í Hæstarétti. Ný íþróttamannvirki vígð. Gullöld. === ==== Sigur í Hæstarétti ==== Líkt og að framan er rakið greiddu Valsmenn hf. um mörg hundruð milljónir króna fyrir byggingarétt á Valssvæðinu árið 2005. Kaupin voru fjármögnuð með láni frá Frjálsa fjárfestingabankanum hf. Upp­haf­lega stóð til að fram­kvæmdir myndu hefj­ast haustið 2005 en í sept­em­ber það ár bað þáver­andi skipu­lags­ráð Reykja­víkur Vals­menn um að bíða með uppbyggingu þar sem til stæði að útbúa deiliskipulag sem tæki til allrar Vatnsmýri. Vals­menn sam­þykktu að fresta fram­kvæmdum til allt að loka árs 2007 gegn því að fá aukin bygg­inga­rétt á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og gegn lof­orði Reykja­vík­ur­borgar um að félagið yrði ekki fyrir frek­ari fjár­hags­legum skaða vegna seink­unar á fram­kvæmdum og breyt­inga á skipu­lagi. Sam­komu­lagið gerði að lokum ráð fyrir sér­stökum tafa­bót­um, tíu millj­ónum króna á mán­uði, ef tafir yrðu á lúkn­ingu deiliskipu­lags og frá­gangi lóð­ar­leigu­samn­inga umfram 15. júlí 2007.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Pólitískur óstöðugleiki í borginni og svo efnhagshrunið 2008 gerðu það hins vegar að verkum að framkvæmdir töfðust enn frekar. 20. ágúst 2008, gerði borgin nýjan samn­ing við Val og Vals­menn um að taka á sig allskyns kostnað vegna fram­kvæmda á Hlíð­ar­enda­svæð­inu og greiða Vals­mönnum hf. alls 120 milj­ónir króna í tveimur greiðsl­um. Enn fremur var kveðið á um að breyt­ingum á deiliskipu­lagi og útgáfu nýrra lóð­ar­leigu­samn­inga skyldi lokið eigi síðar en 31. októ­ber 2009. Fram til þess að lóð­ar­leigu­samn­ingar hefðu verið gefnir út skyldi Reykja­vík­ur­borg greiða tafa­bætur og Vals­menn hf. skyldu end­ur­greiða Reykja­vík­ur­borg yfir­teknar og útlagðar fjár­hæðir í tveimur greiðsl­um, sex og tólf mán­uðum eftir útgáfu lóð­ar­leigu­samn­inga.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Í árslok 2009 námu skuldir Valsmanna hf. um 2,9 milljörðum króna samkvæmt ársreikningi. Áætlaðar framkvæmdir á svæðinu, sem áttu að standa undir uppgjöri skulda, höfðu tafist verulega. Félagið hélst í rekstri að miklu leyti vegna tafarbóta sem Reykjavíkurborg greiddi, en greiðslu þeirra lauk 2010 þegar nýtt deiliskipulag tók gildi. Með aðkomu hluthafa fékkst 1.125 milljóna króna lán frá Landsbankanum til að ljúka uppgjöri við þrotabú Dróma (sem tók við réttindum og skyldum Frjálsa fjárfestingabankans hf.). Samhliða var veðum létt af lóðum og samningur náðist við Reykjavíkurborg um lokagreiðslur byggingarréttar, sem gerði útgáfu byggingarleyfa mögulega.<ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Ekki voru þó allar hindranir á brott því samkvæmt skipulagi þurfti að loka svonefndri neyðarbraut Reykjavíkurflugvallar til að unnt væri að reisa byggingar á svæðinu. Þrátt fyrir mörg undirrituð samkomulag milli ríkis og borgar um lokun brautarinnar, dróst framkvæmd hennar vegna mikillar pólitískrar mótspyrnu. <ref>{{Cite web|url=https://kjarninn.is/skyring/2019-05-15-sagan-af-thvi-hvernig-valur-vard-rikasta-ithrottafelag-islandi/|title=Sagan af því hvernig Valur varð ríkasta íþróttafélag á Íslandi|date=2019-05-17|website=Kjarninn|language=is|access-date=2026-05-12}}</ref> Vegna tafa ríkisins á að standa við samkomulag um lokun brautarinnar, höfðaði Reykjavíkurborg mál gegn íslenska ríkinu með stuðningi Valsmanna. Í mars 2016 dæmdi Héraðsdómur Reykjavíkur að loka bæri brautinni og staðfesti Hæstiréttur Íslands þá niðurstöðu í júní sama ár. Í kjölfarið var flugbrautinni lokað og Valsmenn hf. hófu sölu á byggingarrétti. Um dóm Hæstaréttar sagði Brynjar Harðarson þáverandi framkvæmdastjóri Valsmanna hf. í Valsblaðinu 2016:<blockquote>Dómurinn breytti algjörlega stöðunni og eftir hann hafa bæði eiginlegar framkvæmdir farið af stað, sem og undirbúningur fyrir framkvæmdir á öllum byggingarreitum Hlíðarendareits. Vinn við hönnum sem og vegaframkvæmdir hafa verið í undirbúningi undanfarin ár og því var allt tilbúið undir eiginlegar framkvæmdir þegar dómurinn féll. Það hafa því orðið gríðarlegar breytingar á reitnum nú á síðustu mánuðum.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/356604/valsbladid_2016.pdf|titill=Gríðarlegar breytingar á Hlíðarendareit|útgefandi=Valsblaðið|ár=2016|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref></blockquote> == Búningur og merki == Á 15 ára afmæli félagsins árið 1926 var ákveðið að gera merki fyrir félagið og var þar um að ræða mynd af skildi og á honum var mynd af val, vængjum þöndum, með knött í klónum. Efst í grunni merkisins var sól sem sendi geisla sína, rauða og bláa yfir félagsmerkið. Félagsmerki Vals var samþykkt á aðalfundi félagsins 1926. Hugmyndina að merkinu átti Ámundi Sigurðsson, en [[Tryggvi Magnússon]] listmálari teiknaði.<ref name=":2" /> Ákvæði um merki félagsins er að finna í 3. gr. samþykkta Knattspyrnufélagsins Vals. Þar segir svo um merki félagsins: „Merki félagsins er skjöldur, en grunnur hans sól, sem sendir frá sér rauða og bláa geisla og í miðjum fleti skjaldarins er fljúgandi valur með knött í klónum. Á knöttinn skal letra nafnið VALUR.“ S Árið 1926 var einnig ákveðið að taka upp nýjan búning, en allt frá því að Valur eignaðist fyrst félagsbúning hafði hann verið hvít peysa með bláum langröndum, hvítar buxur og bláir sokkar. Þessum búningi þótti svipa um of til búnings KR og var þá tekin upp græn peysa og svartar buxur til bráðabirgða en sá búningur var notaður árið 1926.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658439|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-12}}</ref> Nú var ákveðið að búningur félagsins skyldi vera rauð peysa, hvítar buxur og bláir sokkar. Þetta hefur síðan verið búningur félagsins en ekki hefur verið föst regla í sokkalit, en þeir hafa þó yfirleitt verið rauðir eða hvítir. {| class="wikitable" style="text-align:center; margin:1em auto; border: 1px solid #DE1127;" |+ style="background-color:#DE1127; color:#FFFFFF; font-weight:bold; padding:8px; border: 1px solid #DE1127;" | Búningar Knattspyrnufélagsins Vals í gegnum tíðina |- | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _lightbluestripes | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = FFFFFF | body = FFFFFF | rightarm = FFFFFF | shorts = FFFFFF | socks = ADD8E6 | title = 1911–1926 |titill=Frá stofnun 1911 til ársins 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = 008000 | body = 008000 | rightarm = 008000 | shorts = 000000 | socks = 000000 | title = 1926 |titill=Búningur til bráðabirgða 1926}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = 0000FF | title = 1927–nam |titill=1927-dagsins í dag}} | {{Knattspyrnubúningur | pattern_la = | pattern_b = _whitecollar | pattern_ra = | pattern_sh = | pattern_so = | leftarm = DE1127 | body = DE1127 | rightarm = DE1127 | shorts = FFFFFF | socks = FFFFFF | title = 1927–nam<br />(Vara) |titill=1927-dagsins í dag}} |} == Rígar == === Rígurinn við KR === Valur á í langvinnum ríg við Knattspyrnufélag Reykjavíkur. Liðin eru bæði gamalgróin lið frá Reykjavík og ekki langt á milli heimavalla liðanna. Bæði lið eru auk þess sigursæl sögulega séð og byggir rígurinn því á velgengni þeirra beggja. KR hefur unnið Íslandsmeistaratitilinn í knattspyrnu karla 27 sinnum og Valur 23 sinnum og í meistaraflokki kvenna hefur Valur unnið Íslandsmeistaratitilinn 14 sinnum og KR 6 sinnum. Rígurinn nær ekki bara til knattspyrnu í efstu deild karla heldur einnig til körfubolta hjá báðum kynjum. == Knattspyrna == ===Karlar=== ====Á Íslandi==== [[Mynd:Valur-fram.jpeg|thumb|Valur varð Íslandsmeistari í knattspyrnu karla 2007, það tímabil lék liðið heimaleiki sína á Laugardalsvelli, enda stóð endurnýjun yfir á Hlíðarendasvæðinu. Helgi Sigurðsson sést hér í forgrunni og fyrir aftan er Pálmi Rafn Pálmason.]] Karlalið Vals hefur sigrað efstu deild [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmótsins]] 23 sinnum og unnið [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarkeppni KSÍ]] 11 sinnum, aðeins nágrannaliðið [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] hefur borið oftar sigur úr býtum en Valur. Valur á einnig met yfir lengsta veru í efstu deild íslandsmótsins, en félagið var sleitulaust í efstu deild frá 1915-<nowiki/>[[Landssímadeild karla í knattspyrnu 1999|1999]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/frettir/1999/09/18/valur_fallinn_i_fyrsta_sinn/|title=Valur fallinn í fyrsta sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-20}}</ref> og nær því þeim merka áfanga, eitt íslenskra liða, að hafa verið í efstu deild í 75 ár. Önnur stórlið sem hafa afrekað þetta eru [[Mílanó]] liðin [[AC Milan|AC]] og [[F.C. Internazionale Milano|Inter]], [[Juventus FC|Juventus]], [[FC Barcelona|Barcelona]] og [[Real Madrid]], svo fátt eitt sé nefnt. Í gegnum tíðina hefur félagið alið af sér fjöldann allan af atvinnu og landsliðsmönnum í knattspyrnu, þar með talinn fyrsta atvinnumann Íslendinga í knattspyrnu [[Albert Guðmundsson]] auk þess sem margir bestu knattspyrnumenn Íslands hafa leikið með félaginu. Þannig hafa t.a.m. [[Hermann Gunnarsson]], [[Ingi Björn Albertsson]], [[Atli Eðvaldsson]], [[Sigurður Dagsson]], [[Arnór Guðjohnssen]], [[Eiður Smári Guðjohnsen]], [[Guðni Bergsson]], [[Arnór Smárason]], [[Aron Jóhannsson]], [[Gylfi Þór Sigurðsson]], [[Hannes Þór Halldórsson]], [[Hólmar Örn Eyjólfsson]], [[Birkir Már Sævarsson]], [[Bjarni Ólafur Eiríksson]] og [[Sigurbjörn Hreiðarsson]] allir leikið fyrir Val. Núverandi þjálfari liðsins er [[Chris Brazell]] og honum til aðstoðar eru [[Vignir Snær Stefánsson]] og [[Gareth Owen]]. Styrktrarþjálfari liðsins er [[Kirian Elvira Acosta]], markmannsþjálfari er [[Emil Alexander Larsen]], sjúkraþjálfari er [[Einar Óli Þorvarðarson]] og liðsstjórar eru [[Halldór Eyþórsson]] og [[Örn Erlingsson]]. ==== Í Evrópukeppnum ==== Karlalið Vals í knattspyrnu keppti sína fyrstu Evrópuleiki í undankeppni Evrópukeppni Bikarhafa tímabilið 1966-1967, þar mættu þeir [[Standard Liège|Standard Liége]] frá [[Belgía|Belgíu]], eftir jafntefli í heimaleiknum tapaði Valur stórt á útivelli og samanlagt 9-2.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658812?iabr=on#page/n11/mode/2up/search/Valur%20Standard%20Liege|title=Valsblaðið - 25. Tölublað (24.12.1966) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Tveimur árum síðar drógust Valsarar gegn [[Benfica]] frá [[Portúgal]], heimaleikur Vals fór fram á [[Laugardalsvöllur|Laugardalsvellinum]]. Áhorfendamet var slegið þegar 18.243 greiddu sig inn á völlinn.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1396908?iabr=on#page/n25/mode/2up/search/Valur%20Benfica|title=Morgunblaðið - 204. tölublað (19.09.1968) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref> Flestum á óvart gerðu liðin markalaust jafntefli í leiknum, En Benfica hafði í maí, sama ár, leikið til úrslita í Evrópukeppni félagsliða gegn [[Manchester United]].<ref>{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/62445--valur-vs-benfica/|title=Valur-Benfica 1968 History {{!}} UEFA Champions League|last=UEFA.com|website=UEFA.com|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/onthisday/hi/dates/stories/may/29/newsid_4464000/4464446.stm|title=1968: Manchester Utd win European Cup|date=1968-05-29|access-date=2021-01-24|language=en-GB}}</ref> Í liði Benfica í leiknum gegn Val voru nokkrir portúgalskir landsliðsmenn, t.d. Simoes, Torres, Augustino og að ógleymdum svarta pardusinum, [[Eusébio]]. Tveimur árum fyrr höfðu þessir menn hreppt bronsverðlaun með [[Portúgalska karlalandsliðið í knattspyrnu|portúgalska landsliðinu]] á [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 1966|HM í Englandi 1966]], fyrrnefndur Eusébio var markakóngur mótsins.<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/13-01-2018/b-saga-heimsmeistaramotsins-b-hm-a-englandi-1966|title=Saga Heimsmeistaramótsins - HM á Englandi 1966|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-20}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Alls hefur Valur tekið þátt í Evrópukeppnum 27 sinnum, með ágætum árangri. {| class="wikitable" style="text-align: left;" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- | 1966–67 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[Standard Liège]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''2–9'' |- | rowspan="2" | 1967–68 | rowspan="2" |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[Jeunesse Esch]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 3–3 | style="text-align:center;" |''4–4''[[Away goals rule|(ú)]] |- | Önnur umferð |[[Vasas SC|Vasas]] | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" | 1–5 | style="text-align:center;" |''1–11'' |- | 1968–69 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] | Fyrsta umferð |[[S.L. Benfica|Benfica]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–8 | style="text-align:center;" |''1–8'' |- | 1974–75 |[[UEFA bikarinn]] | Fyrsta umferð |[[Portadown F.C.|Portadown]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1975–76 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Glasgow Celtic]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–9'' |- | 1977–78 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Glentoran F.C.|Glentoran]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1978–79 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[1. FC Magdeburg]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1979–80 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð | [[Hamburger SV|Hamburg]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''1–5'' |- | 1981–82 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Aston Villa F.C.|Aston Villa]] | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" | 0–5 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 1985–86 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[FC Nantes|Nantes]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1986–87 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[Juventus F.C.|Juventus]] | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" | 0–7 | style="text-align:center;" |''0–11'' |- | 1987–88 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Wismut Aue]] | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–1''[[Away goals rule|(ú)]] |- | 1988–89 |[[Meistaradeild Evrópu|Evrópukeppni félagsliða]] |Fyrsta umferð |[[AS Monaco FC|Monaco]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1989–90 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Berliner FC Dynamo|Dynamo Berlin]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" |''2–4'' |- | 1991–92 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[FC Sion|Sion]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 1–1 | style="text-align:center;" |''1–2'' |- | 1992–93 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Boavista F.C.|Boavista]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | rowspan="2" | 1993–94 |[[Evrópukeppni bikarhafa]] | Forkeppni |[[MYPA|MyPa]] | style="text-align:center;" | 3–1 | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" |''4–1'' |- |[[Evrópukeppni bikarhafa]] |Fyrsta umferð |[[Aberdeen F.C.|Aberdeen]] | style="text-align:center;" | 0–3 | style="text-align:center;" | 0–4 | style="text-align:center;" |''0–7'' |- | 2006–07 |[[UEFA bikarinn]] |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" | 1–3 | style="text-align:center;" |''1–3'' |- | 2008–09 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC BATE Borisov|BATE Borisov]] | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" | 0–2 | style="text-align:center;" |''0–3'' |- | 2016–17 | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[Brøndby IF]] | style="text-align:center;" | 1–4 | style="text-align:center;" | 0–6 | style="text-align:center;" |''1–10'' |- | rowspan="2" | 2017–18 | rowspan="2" | Evrópudeildin |Fyrsta umferð |[[FK Ventspils|Ventspils]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 0–0 | style="text-align:center;" |''1–0'' |- | Önnur umferð |[[NK Domžale|Domžale]] | style="text-align:center;" | 1–2 | style="text-align:center;" | 2–3 | style="text-align:center;" |''3–5'' |- | rowspan="3" | 2018–19 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[Rosenborg]] | style="text-align:center;" | 1–0 | style="text-align:center;" | 1−3 | style="text-align:center;" |''2–3'' |- | rowspan="2" | Evrópudeildin | Önnur umferð |[[FC Santa Coloma]] | style="text-align:center;" | 3–0 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''3–1''' |- | Þriðja umferð |[[FC Sheriff Tiraspol|Sheriff Tiraspol]] | style="text-align:center;" | 2–1 | style="text-align:center;" | 0–1 | style="text-align:center;" |'''2–2 (ú)''' |- | rowspan="2" | 2019–20 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[NK Maribor|Maribor]] | style="text-align:center;" | 0−3 | style="text-align:center;" | 0−2 | style="text-align:center;" |'''0−5''' |- |[[Evrópudeildin]] | Önnur umferð |[[PFC Ludogorets Razgrad]] | style="text-align:center;" | 1−1 | style="text-align:center;" | 0−4 | style="text-align:center;" |'''1−5''' |- | rowspan="2" |2021-22 |[[Meistaradeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" |2-3 | style="text-align: center;" |2-5 |- |Evrópudeildin |Önnur umferð |[[FK Bodø/Glimt]] | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-3 | style="text-align: center;" |0-6 |- | rowspan="2" |2024-25 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[KF Vllaznia]] | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |4-0 | style="text-align: center;" |6-2 |- |Önnur umferð |[[St. Mirren FC]] | style="text-align: center;" |0-0 | style="text-align: center;" |1-4 | style="text-align: center;" |1-4 |- | rowspan="2" |2025-26 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Fyrsta umferð |[[FC Flora Tallinn]] | style="text-align: center;" |3-0 | style="text-align: center;" |2-1 | style="text-align: center;" |5-1 |- |Önnur umferð |[[FK Kauno Žalgiris]] | style="text-align: center;" |1-2 | style="text-align: center;" |1-1 | style="text-align: center;" |2-3 |- | rowspan="2" |2026-27 | rowspan="2" |[[Sambandsdeild Evrópu]] |Önnur umferð |[[HŠK Zrinjski Mostar]] | style="text-align: center;" |1-0 | style="text-align: center;" |2-2 | style="text-align: center;" |3-2 |- |Þriðja umferð |[[FC Nordsjælland]] | style="text-align: center;" |0-2 | style="text-align: center;" |5-0 | style="text-align: center;" |0-7 |} <br /> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 18. ágúst 2026.</small> {{Football squad |no1=3|nat1=ISL|pos1=DF|name1=[[Hörður Ingi Gunnarsson]] |no2=4|nat2=NOR|pos2=DF|name2=[[Markus Lund Nakkim]] |no3=5|nat3=ISL|pos3=MF|name3=[[Birkir Heimisson]] |no4=7|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Ingimar Torbjörnsson Stöle]] |no5=9|nat5=DNK|pos5=FW|name5=[[Patrick Pedersen]] |no6=10|nat6=ISL|pos6=FW|name6=[[Jónatan Ingi Jónsson]] |no7=11|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Kristófer Dagur Arnarsson]] |no8=12|nat8=ISL|pos8=FW|name8=[[Tryggvi Hrafn Haraldsson]] |no9=13|nat9=ISL|pos9=MF|name9=[[Kristján Oddur Kristjánsson]] |no10=14|nat10=SWE|pos10=MF|name10=[[Albin Skoglund]] |no11=15|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Hólmar Örn Eyjólfsson]] |no12=16|nat12=ISL|pos12=FW|name12=[[Loki Kristjánsson]] |no13=17|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Lúkas Logi Heimisson]] |no14=18|nat14=ISL|pos14=GK|name14=[[Frederik August Albrecht Schram]] |no15=19|nat15=ISL|pos15=FW|name15=[[Dagur Orri Garðarsson]] |no16=20|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Orri Sigurður Ómarsson]] |no17=21|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Jakob Franz Pálsson]] |no18=23|nat18=ISL|pos18=FW|name18=[[Shkelzen Veseli]] |no19=24|nat19=NED|pos19=DF|name19=[[Myles A. Veldman]] |no20=25|nat20=ISL|pos20=GK|name20=[[Stefán Þór Ágústsson]] |no21=26|nat21=ISL|pos21=DF|name21=[[Emil Nönnu Sigurbjörnsson]] |no22=27|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Pétur Eiríksson]] |no23=28|nat23=ISL|pos23=MF|name23=[[Samúel Kári Friðjónsson]] |no24=30|nat24=ISL|pos24=DF|name24=[[Gunnar Karl Heiðdal]] |no25=66|nat25=ISL|pos25=DF|name25=[[Ólafur Flóki Stephensen]] |no26=95|nat26=ISL|pos26=GK|name26=[[Tómas Blöndal-Peterson]] |no27=97|nat27=ISL|pos27=FW|name27=[[Birkir Jakob Jónsson]]}}Hinn 27. júlí 2026 tilkynnti knattspyrnudeild Vals að félagið hefði samið við miðjumanninn Tómas Bjarka Jónsson en hann kemur til félagsins frá Njarðvík eftir tímabilið 2026. <ref>{{Cite web|url=https://fotbolti.net/news/27-07-2026/tomas-bjarki-i-val-stadfest|title=Tómas Bjarki í Val (Staðfest)|date=2026-07-29|website=Fotbolti.net|language=is|access-date=2026-07-29}}</ref> ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=16|nat=ISL|pos=DF|name=[[Stefán Gísli Stefánsson]]|other=lánaður til [[Njarðvík|Njarðvíkur]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=33|nat=ISL|pos=DF|name=[[Andi Hoti]]|other=lánaður til [[Afturelding|Aftureldingar]] út tímabilið 2026}} {{Fs player|no=45|nat=ISL|pos=MF|name=[[Þórður Sveinn Einarsson]]|other=lánaður til [[Þróttur Vogum|Þróttar Vogum]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ''Gengi meistaraflokks karla í knattspyrnu í gegnum tíðina'' ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="22" | ! style="background: red; color: white;" | '''Tímabil''' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |'''1915''' |3 |'''1936''' |'''1''' |'''1957''' |3 |'''1978''' |'''1''' |'''1999''' |9 |'''2020''' |'''1''' |- |'''1916''' |3 |'''1937''' |'''1''' |'''1958''' |3 |'''1979''' |3 |'''2000''' |''2. sæti í 1. deild'' |'''2021''' |5 |- |'''1917''' |3 |'''1938''' |'''1''' |'''1959''' |4 |'''1980''' |'''1''' |'''2001''' |9 |'''2022''' |6 |- |'''1918''' |3 |'''1939''' |'''4''' |'''1960''' |4 |'''1981''' |5 |'''2002''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2023''' |2 |- |'''1919''' |4 |'''1940''' |'''1''' |'''1961''' |3 |'''1982''' |5 |'''2003''' |10 |'''2024''' |3 |- |'''1920''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1941''' |2 |'''1962''' |2 |'''1983''' |5 |'''2004''' |''1. sæti í 1. deild'' |'''2025''' |2 |- |'''1921''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1942''' |'''1''' |'''1963''' |3 |'''1984''' |2 |'''2005''' |2* | | |- |'''1922''' |''Tóku ekki þátt'' |'''1943''' |''1'' |''1964'' |4 |''1985'' |''1'' |''2006'' |3 | | |- |''1923'' |3 |''1944'' |''1'' |''1965'' |5* |''1986'' |2 |''2007'' |''1'' | | |- |''1924'' |4 |''1945'' |''1'' |''1966'' |''1'' |''1987'' |''1'' |''2008'' |5 | | |- |''1925'' |4 |''1946'' |3 |''1967'' |''1'' |''1988'' |2* |'''2009''' |8 | | |- |''1926'' |5 |''1947'' |2 |''1968'' |3 |''1989'' |5 |''2010'' |7 | | |- |''1927'' |2 |''1948'' |3 |''1969'' |5 |''1990'' |4* |''2011'' |5 | | |- |''1928'' |2 |''1949'' |3 |''1970'' |5 |''1991'' |4* |''2012'' |8 | | |- |''1929'' |2 |''1950'' |5 |''1971'' |5 |''1992'' |4* |''2013'' |5 | | |- |''1930'' |''1'' |''1951'' |2 |''1972'' |5 |''1993'' |6 |'''2014''' |5 | | |- |''1931'' |2 |''1952'' |4 |''1973'' |2 |''1994'' |4 |''2015'' |5* | | |- |''1932'' |2 |''1953'' |2 |''1974'' |3* |''1995'' |7 |''2016'' |5* | | |- |''1933'' |''1'' |''1954'' |4 |''1975'' |3 |''1996'' |5 |''2017'' |''1'' | | |- |''1934'' |2 |''1955'' |3 |''1976'' |''1*'' |''1997'' |8 |''2018'' |''1'' | | |- |''1935'' |'''1''' |'''1956''' |'''1''' |'''1977''' |2* |'''1998''' |8 |'''2019''' |6 | | |} ''<small>Stjörnumerkt ár vannst bikarkeppni karla í knattspyrnu.</small>'' <br /> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni efstu deildar í knattspyrnu karla allar götur frá 1917, þess ber þó að geta að engin gögn eru til um markahæstu leikmenn íslandsmótsins frá 1920 og til og með 1934. Eftirtaldir Valsmenn hafa hreppt hnossið:<ref name=":0">{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|title=Markahæstu leikmenn í landsdeildum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21|archive-date=2021-02-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20210213092757/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/markahaestu-leikmenn-i-landsdeildum/|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Timabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1935 |Magnús Bergsteinsson |3 |- |1936 |Óskar Jónsson |5 |- |1937 |Óskar Jónsson |3 |- |1938 |Magnús Bergsteinsson* |3 |- |1940 |Sigurpáll Jónsson* |4 |- |1942 |Ellert Sölvason |6 |- | rowspan="3" |1944 |Sveinn Sveinsson |2 |- |Sveinn Helgason |2 |- |Jóhann Eyjólfsson |2 |- | rowspan="2" |1947 |[[Albert Guðmundsson]] |3 |- |Einar Halldórsson |3 |- |1950 |Halldór Halldórsson |3 |- |1967 |[[Hermann Gunnarsson]] |12 |- |1968 |Reynir Jónsson* |8 |- |1973 |[[Hermann Gunnarsson]] |17 |- |1976 |[[Ingi Björn Albertsson]] |16 |- |1980 |Matthías Hallgrímsson |13 |- |'''1983''' |'''Ingi Björn Albertsson''' |'''14''' |- |1988 |Sigurjón Kristjánsson |13 |- |2015 |Patrick Pedersen |13 |- |2018 |Patrick Pedersen |18 |- |2025 |Patrick Pedersen |18 |} <small>Stjörnumerktir leikmenn deildu titlinum með öðrum. Tímabilið 1983 varð Ingi Björn Albertsson fyrsti leikmaður í efstu deild karla til þess að skora 100 mörk í efstu deild. Hann náði þessum áfanga í leik gegn KR þann 18. júní. Ingi er einn sex leikmanna til að skora yfir 100 mörk í efstu deild og er þriðji markahæsti leikmaðurinn í sögu efstu deildar í knattspyrnu. Patrick Pedersen varð markahæsti leikmaður í sögu efstu deildar í knattspyrnu 5. ágúst 2025 er hann skoraði tvö mörk í jafntefli á móti ÍA.</small><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2025/08/05/pedersen_markahaestur_fra_upphafi/|title=Pedersen markahæstur frá upphafi|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> <small>Patrick Pedersen hefur nú skorað 134 mörk í efstu deild á Íslandi.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks karla í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{ISL}} [[Guðmundur H. Pétursson]] (1930) *{{ISL}} [[Reidar Sörensen]] (1933–35) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1935–37) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] & {{SKO}} [[Robert Jack]] (1937–38) *{{SKO}} [[Murdo MacDougall]] (1938) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1939) *{{SKO}} [[Joe Devine]] (1948) *{{ISL}} [[Hermann Hermannsson]] (1955) *{{ISL}} [[Óli B. Jónsson]] (1967–68) *{{ISL}} [[Guðbjörn Jónsson]] (1969-70) *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1973–74), (1976–77) *{{HUN}} [[Nemes Gyula]] (1978–79) *{{GER}} [[Volker Hofferbert]] (1980) *{{GER}} [[Klaus-Jürgen Hilpert]] (1982) *{{GER}} [[Claus Peter]] (1982–83) *{{SKO}} [[Ian Ross]] (1984–87) *{{ISL}} [[Hörður Helgason]] (1988–89) *{{ISL}} [[Guðmundur Þorbjörnsson]] (1989) *{{ISL}} [[Ingi Björn Albertsson]] (1990–91) {{col-2}} *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1992–93) *{{ISL}} [[Sigurður Dagsson]] (1996) *{{ISL}} [[Sigurður Grétarsson]] (1996) *{{ISL}} [[Kristinn Björnsson]] (1997–99) *{{ISL}} {{BIH}} [[Ejub Purišević]] (2000–01) *{{ISL}} [[Þorlákur Árnason]] (2002–03) *{{ISL}} [[Njáll Eiðsson]] (2004) *{{ISL}} [[Willum Þór Þórsson]] (okt. 2004 – júlí 2009) *{{ISL}} [[Atli Eðvaldsson]] (júli- sept. 2009) *{{ISL}} [[Gunnlaugur Jónsson]] (sept. 2009 – sept. 2010) *{{ISL}} [[Kristján Guðmundsson]] (sept. 2010 – okt. 2012) *{{ISL}} [[Magnús Gylfason]] (okt. 2012 –okt. 2014) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (okt. 2014-okt. 2019) *{{ISL}} [[Heimir Guðjónsson]] (okt. 2019- júlí 2022) *{{ISL}} [[Ólafur Jóhannesson]] (júlí 2022-október 2022) *{{ISL}} [[Arnar Grétarsson]] (nóvember 2022-ágúst 2024) *{{SRB}} [[Srdjan Tufegdzic]] (ágúst 2024-október 2025) *{{ISL}} [[Hermann Hreiðarsson]] (nóvember 2025-júní 2026) *{{ENG}} [[Chris Brazell]] (júlí 2026-nóvember 2026){{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== Sömu sögu er að segja af kvennaliði Vals og karlaliði, þ.e. kvennadeild Vals í knattspyrnu er einnig sú næst sigursælasta á landinu m.t.t. sigra á Íslandsmóti. Fyrsti sigur liðsins í Íslandsmótinu kom [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]] og eru þeir orðnir fjórtán talsins<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/fotbolti/titlar.aspx|title=Fótbolti - Titlar - Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref>, sá síðasti vannst sumarið 2023.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19401/2019/09/21/valur-islandsmeistari-kvenna-i-knattspyrnu.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í knattspyrnu|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/valur-islandsmeistari-kvenna-i-fotbolta|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í fótbolta|date=2019-09-21|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> Fyrsti bikartitillinn kom í hús árið 1984 og hefur ekkert annað lið unnið bikarkeppnina jafn oft og Valskonur, en þær hafa sigrað keppnina alls 15 sinnum.<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> Árið 1977 markar upphaf kvennaknattspyrnu í Val þegar nokkrar ungar stúlkur og leikmenn í handknattleiksliði Vals tóku sig til og kepptu fyrir Vals hönd í knattspyrnu. Aðeins einu ári síðan varð Valur Íslandsmeistari í kvennaknattspyrnu.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.valur.is/media/13676/valsbladid_2011.pdf|titill=Saga kvennaknattspyrnunnar í Val|höfundur=Soffía Ámundadóttir og Margrét Magnúsdóttir|útgefandi=Valsblaðið|mánuður=desember|ár=2011|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2026}}</ref> Frá [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] til [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]], undir stjórn [[Elísabet Gunnarsdóttir|Elísabetar Gunnarsdóttur]] og með [[Margrét Lára Viðarsdóttir|Margréti Láru Viðarsdóttur]] í fararbroddi sigraði liðið [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmótið]] fjórum sinnum af fimm mögulegum skiptum. Árin 2009-2011 þjálfaði [[Freyr Alexandersson]] liðið með góðum árangri, en þegar Freyr hætti þjálfun liðsins tóku mögur ár við - í samanburði við mikinn árangur áranna á undar. [[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] tók við liðinu 2017 og þjálfaði liðið til 2024, en undir stjórn Péturs vann liðið fjóra Íslandsmeistaratitla. Núverandi þjálfari liðsins er Matthías Guðmundsson. ==== Í Evrópukeppnum ==== Valur hefur náð fínum árangri í meistaradeild Evrópu í knattspyrnu, en besti árangur félagsins í meistaradeild kvenna í knattspyrnu náðist tímabilið 2005-06, þegar liðið komst í 8-liða úrslit, þá undir stjórn fyrrnefndar Elísabetar. Tímabilin 2005-06, 2007-08 og 2008-09 var Margrét Lára Viðarsdóttir markahæsti leikmaður keppninnar. {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | '''Úrslit''' |- | rowspan="7" |2005-06 | rowspan="7" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Røa Idrettslag |4-1 |''n/a'' |'''4-1''' |- |United Jakobstad |2-1 |''n/a'' |'''2-1''' |- |Pärnu FC |8-1 |''n/a'' |'''8-1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Djurgården/Älvsjö<br /> |1-2 |''n/a'' |'''1-2''' |- |ZFK Masinac Classic Niš |3-0 |''n/a'' |'''3-0''' |- |Alma KTZH<br /> |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |Átta liða úrslit |Turbine Potsdam |1-8 |11-1 |'''2-19''' |- | rowspan="6" |2007-08 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Honka |2–1<br /> |''n/a'' |'''2–1''' |- |KÍ Klaksvík |6–0<br /> |''n/a'' |'''6–0''' |- |ADO Den Haag |5–1<br /> |''n/a'' |'''5–1''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Frankfurt |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- |Rapide Wezema |4–0<br /> |''n/a'' |'''4-0''' |- |Everton |3–1<br /> |''n/a'' |'''3–1''' |- | rowspan="6" |2008-09 | rowspan="6" |Meistaradeild Evrópu | rowspan="3" |Forkeppni |Cardiff City LFC |8–1 |''n/a'' |'''8–1''' |- |FC FK Slovan Duslo Šaľa |6–2 |''n/a'' |'''6–2''' |- |Maccabi Holon |9-0 |''n/a'' |'''9-0''' |- | rowspan="3" |Riðlakeppni |Umeå IK |1-5 |''n/a'' |'''1-5''' |- |ASD CF Bardolino |2–3 |''n/a'' |'''2–3''' |- |Alma KTZH |8-0 |''n/a'' |'''8-0''' |- |2009-10 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Torres |1-2 |1-4 |''2-6'' |- |2010-11 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Rayo Vallecano |1-1 |0-3 |''1-4'' |- |2011-12 |Meistaradeild Evrópu |32-liða úrslit |Glasgow City |0-3 |1-1 |''1-4'' |} ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== <small>Miðað við 29. júlí 2026.</small> {{Football squad |no1=1|nat1=ISL|pos1=GK|name1=[[Tinna Brá Magnúsdóttir]] |no2=2|nat2=ISL|pos2=DF|name2=[[Sigrún Ísfold Valsdóttir]] |no3=3|nat3=ISL|pos3=DF|name3=[[Sóley Edda Ingadóttir]] |no4=4|nat4=ISL|pos4=DF|name4=[[Helga Rut Einarsdóttir]] |no5=5|nat5=ISL|pos5=DF|name5=[[Bryndís Eiríksdóttir]] |no6=6|nat6=ISL|pos6=MF|name6=[[Kimberley Dóra Hjálmarsdóttir]] |no7=7|nat7=ISL|pos7=MF|name7=[[Ísabella Sara Tryggvadóttir]] |no8=8|nat8=ISL|pos8=MF|name8=[[Arnfríður Auður Arnarsdóttir]] |no9=9|nat9=ISL|pos9=FW|name9=[[Sonja Björg Sigurðardóttir]] |no10=10|nat10=ISL|pos10=DF|name10=[[Berglind Rós Ágústsdóttir]] |no11=11|nat11=ISL|pos11=DF|name11=[[Anna Rakel Pétursdóttir]] |no12=12|nat12=ISL|pos12=GK|name12=[[Esther Júlía Gústavsdóttir]] |no13=13|nat13=ISL|pos13=FW|name13=[[Nadía Atladóttir]] |no14=14|nat14=ISL|pos14=MF|name14=[[Ragnheiður Þórunn Jónsdóttir]] |no15=16|nat15=ISL|pos15=MF|name15=[[Margrét Brynja Kristinsdóttir]] |no16=17|nat16=ISL|pos16=DF|name16=[[Auður Björg Ármannsdóttir]] |no17=18|nat17=ISL|pos17=DF|name17=[[Málfríður Anna Eiríksdóttir]] |no18=21|nat18=ISL|pos18=DF|name18=[[Lillý Rut Hlynsdóttir]] |no19=23|nat19=USA|pos19=FW|name19=[[Emma Hawkins]] |no20=25|nat20=ISL|pos20=MF|name20=[[Glódís María Gunnarsdóttir]] |no21=26|nat21=ISL|pos21=FW|name21=[[Ása Kristrín Tryggvadóttir]] |no22=28|nat22=ISL|pos22=FW|name22=[[Kolbrá Una Kristinsdóttir]] |no23=34|nat23=ISL|pos23=FW|name23=[[Karítas Barkardóttir]] |no24=77|nat24=ISL|pos24=FW|name24=[[Eyrún Vala Harðardóttir]] |no25=|nat25=FIN|pos25=GK|name25=[[Vera Varis]]}} ===Á láni=== {{Fs start}} {{Fs player|no=14|nat=ISL|pos=MF|name=[[Hrafnhildur Salka Pálmadóttir]]|other=lánuð til [[Grindavíkur/Njarðvík]] út tímabilið 2026}} {{Fs end}} ==== Gengi meistaraflokks kvenna í knattspyrnu í gegnum tíðina ==== {| class="wikitable" |+ ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Tímabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti ! rowspan="11" | ! style="background: red; color: white;" | ''Timabil'' ! style="background: red; color: white;" | Sæti |- |''1977'' |3 |''1987'' |2* |''1997'' |3 |''2007'' |''1'' |''2017'' |3 |- |''1978'' |''1'' |''1988'' |''1*'' |''1998'' |2 |''2008'' |''1'' |''2018'' |3 |- |''1979'' |2 |''1989'' |''1'' |''1999'' |3 |''2009'' |'''1*''' |''2019'' |''1'' |- |''1980'' |2 |''1990'' |3* |''2000'' |5 |''2010'' |''1*'' |''2020'' |2 |- |''1981'' |3 |''1991'' |2 |''2001'' |4* |''2011'' |2* |''2021'' |''1'' |- |''1982'' |2 |''1992'' |3 |''2002'' |3 |''2012'' |4 |''2022'' |''1'' |- |''1983'' |2 |''1993'' |4 |''2003'' |3* |''2013'' |2 |''2023'' |'''1''' |- |'''1984''' |''Riðlakeppni*'' |'''1994''' |3 |''2004'' |''1'' |''2014'' |7 |2024 |2 |- |''1985'' |3* |''1995'' |2* |''2005'' |2 |''2015'' |7 |2025 |6 |- |''1986'' |''1*'' |''1996'' |4 |''2006'' |''1*'' |''2016'' |3 |2026 |9 |}<small>Sumarið 2008 skoraði Valsliðið 91 mark á Íslandsmótinu og bætti eigið met frá árinu áður um 3 mörk.</small> ==== Gullskórinn ==== Gullskórinn hefur verið veittur markahæsta leikmanni tímabilsins í efstu deild kvenna frá árinu 1981. Eftirfarandi Valskonur hafa hreppt gullskóinn:<ref name=":0" /> {| class="wikitable" |+Gullskórinn ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Mörk |- |1986 |Kristín Arnþórsdóttir |22 |- |1987 |Ingibjörg Jónsdóttir |16 |- |1988 |Bryndís Valsdóttir |12 |- |1989 |Guðrún Sæmundsdóttir |12 |- |1999 |Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir |20 |- |2005 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |23 |- |2006 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |34 |- |''2007'' |[[Margrét Lára Viðarsdóttir|''Margrét Lára Viðarsdóttir'']] |''38'' |- |2008 |[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] |32 |- |2009 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2010 |[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |23 |- |2012 |[[Elín Metta Jensen]] |18 |- |2023 |Bryndís Arna Níelsdóttir |14+1 |} <br /><small>Tímabilið 2007 skoraði Margrét Lára Viðarsdóttir 38 mörk í aðeins 16 leikjum, eða 2,4 mörk að meðaltali í hverjum leik. Hvorki fyrr né síðar hefur leikmaður í efstu deild karla eða kvenna skorað fleiri mörk á sama tímabili.</small> <small>Tímabilið 2023 skoraði Bryndís Arna Níelsdóttir 14 mörk í fyrri hluta deildarinnar og eitt mark í efri hluta deildarinnar.</small> ==== Þjálfarar meistaraflokks kvenna í knattspyrnu ==== {{col-begin}} {{col-2}} *{{USSR}} [[Yuri Illichev]] (1977-78) *{{ISL}} [[Albert Guðmundsson]] (1977–82) *{{ISL}} [[Jóhann Larsson og Ingi Björn Albertsson]] (1983) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1984-85) *{{ISL}} [[Hörður Hilmarsson]] (1985) *{{ISL}} [[Róbert Jónsson]] (1986) *{{ISL}} [[Logi Ólafsson]] (1987–89) *{{ISL}} [[Sigurjón Elíasson]] (1990) *{{ISL}} [[Sigurbergur Sigsteinsson]] (1991-92) *{{ISL}} [[Hafsteinn Tómasson]] (1993) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1994) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (1994-95) *{{ISL}} [[Helgi Þórðarson]] (1996–98) *{{ISL}} [[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] (1998–00) {{col-2}} *{{ISL}} [[Ásgeir H. Pálsson]] (2000–01) *{{ISL}} [[Ragnheiður Víkingsdóttir]] (2001-02) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2002-03) *{{ISL}} [[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] (2003-08) *{{ISL}} [[Freyr Alexandersson]] (2008-10) *{{ISL}} [[Gunnar Rafn Borgþórsson]] (2010-12) *{{ISL}} [[Helena Ólafsdóttir]] (2012-14) *{{ISL}} [[Þór Hinriksson]] (2014-15) *{{ISL}} [[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson og Þór Hinriksson]] (2014-16) *{{ISL}} [[Úlfur Blandon]] (2016-17) *{{ISL}} [[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] (2017-24) *{{ISL}} [[Matthías Guðmundsson og Kristján Guðmundsson]] (2025) *{{ISL}} [[Matthías Guðmundsson]] (2025-?){{Col-end}} == Handknattleikur == === Karlar === ==== Á Íslandi ==== Handknattleiksdeild Vals á sér langa sögu innan handboltans á Íslandi, félagið hefur skipað sér með þeim sigursælustu í íþróttinni hérlendis og er hefur ekkert lið unnið Íslandsmótið né bikarkeppnina í handbolta jafn oft og Valur karlamegin, Karlalið Vals tók þátt í fyrsta Íslandsmótinu í handbolta, tímabilið [[Handknattleiksárið 1939-40|1939-40]] og stóð uppi sem sigurvegari, eftir að hafa unnið alla leiki sína í riðlinum. Þegar hefðbundnu deildafyrirkomulagi var komið á tímabilið [[Handknattleiksárið 1947-48|1947-1948]] voru Valsarar vitaskuld með og gott betur en allar götur síðan hefur Valur átt lið í efstu deild karla í handknattleik. Með Val hafa margir fræknir handknattleiksmenn leikið, ber þar helst að nefna silfurverðlaunahafa Íslands á [[Sumarólympíuleikarnir 2008|Ólympíuleikunum í Peking]] árið 2008, þá [[Snorri Steinn Guðjónsson|Snorra Stein Guðjónsson]] og [[Ólafur Indriði Stefánsson|Ólaf Stefánsson]]. Að auki má nefna [[Guðmundur Hrafnkelsson|Guðmund Hrafnkelsson]], [[Valdimar Grímsson]], [[Roland Valur Eradze|Roland Val Eradze]] og [[Dagur Sigurðsson|Dag Sigurðsson]]. Núverandi þjálfari liðsins er Ágúst Þór Jóhannsson og honum til aðstoðar er Róbert Gunnarsson. Jóhann Ingi Guðmundsson er markmannsþjálfari liðsins og Aron Óskar Þorleifsson sjúkraþjálfari. ==== Í Evrópukeppnum ==== Í byrjun áttunda áratugar síðasta aldar varð til hin svokallaða „mulningsvél“ en höfundur hennar er talinn vera Reynir Ólafsson sem tók við þjálfun karlaliðs Vals árið 1970. Hann mun strax hafist handa við að bæta varnarleik liðsins sem þótti ekki góður. Reyni tókst vel að gera þær lagfæringar sem þurfti og fljótlega þótti Valsvörnin óárennileg og fékk fyrir vikið fyrrgreint viðurnefni. „Mulningsvélin“ náði þó ekki að skila Íslandsbikarnum heim á Hlíðarenda fyrr en 1973 en það ár varð kvennalið Vals einnig Íslandsmeistari og því um stórt ár að ræða hjá handknattleiksfólki Vals. „Mulningsvélin“ varð síðan Íslandsmeistari þrjú ár í röð 1977, 1978 og 1979, þótt nokkuð hafi verið farið að kvarnast úr hópnum undir það síðasta. Stærsta afrek „Mulningsvélarinnar“ var án efa að komst í úrslit í Evrópukeppni meistaraliða árið 1980. Frækilegir sigrar unnust á leiðinni í úrslit, m.a. voru spænsku meistararnir í Atlético Madrid lagðir að velli í undanúrslitum. Eftir þriggja marka tap ytra í fyrri leiknum, 24:21, vann Valur heimaleikinn sem fram fór í Laugardalshöll snemma árs 1980, 18:15, í einum eftirminnilegasta handboltaleik sem þar hefur farið fram. Stefán Gunnarsson skoraði 18. og síðasta markið og Ólafur Benediktsson fór á kostum í markinu og átti ekki hvað sístan þátt í að Valsliðið náði að tryggja sér þriggja marka sigur sem nægði til að komast í úrslit. Þegar kom að úrslitaleiknum við þýska liðið Grosswallstadt ákvað Valur að selja heimaleikjaréttinn af fjárhagsástæðum. Úrslitaleikurinn var háður í Ólympíuhöllinni í München og tapaðist, 21:12. Valsmenn komust nærri því að leika afrek sitt eftir tímabilið 2016-17 og komast í úrslitaleik í Evrópukeppni, en þá duttu þeir út í undanúrslitum áskorendabikars Evrópu í handknattleik. Árið 2024 sigruðu Valsmenn Evrópubikarkeppni í handknattleik og urðu þar með fyrsta íslenska liðið í boltaíþrótt til þess að sigra Evrópukeppni.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242575099d/upp-gjorid-olympiacos-valur-31-27-4-5-vals-menn-evropu-bikar-meistarar-eftir-sigur-i-vita-keppni|title=Upp­gjörið: Olympiacos-Valur 31-27 [4-5] {{!}} Vals­menn Evrópu­bikar­meistarar eftir sigur í víta­keppni - Vísir|last=Eggertsson|first=Andri Már|date=2024-05-25|website=visir.is|language=is|access-date=2026-04-29}}</ref> {| class="wikitable" |+Árangur Karlaliðs Vals í Evrópukeppnum ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Úrslit |- |[[Handknattleiksárið 1973-74|1973-74]] |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Vfl Gummersbach |10-11 |8-16 |''18-27'' |- | rowspan="2" |1976-77 | rowspan="2" |Evrópukeppni Bikarhafa |32-liða úrslit |HC Red Boys Differdange |25-11 |29-12 |''54-23'' |- |16-liða úrslit |WKS Slask Wroclaw |20-22 |18-22 |''38-44'' |- | rowspan="2" |1977-78 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |Kyndil |23-15 |30-16 |''53-31'' |- |16-liða úrslit |Honvéd Budapest |23-35 |25-22 |''48-57'' |- | rowspan="2" |1978-79 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |IL Refstad |14-12 |14-16 |''28-28(ú)'' |- |16-liða úrslit |Dinamo Bucharest |19-25 |20-20 |''39-45'' |- | rowspan="4" |1979-80 | rowspan="4" |Evrópukeppni Meistaraliða |16-liða úrslit |Brentwood |32-19 |38-14 |''70-33'' |- |8-liða úrslit |IK Drott |18-19 |18-16 |''36-35'' |- |Undanúrslit |[[Atlético Madrid]] |18-15 |21-14 |'''36-32''' |- |Úrslit |Grosswallstadt | colspan="3" | ''12-21'' |- |1984-85 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Ystad |20-17 |19-23 |''39-40'' |- | rowspan="2" |1985-86 | rowspan="2" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Kolbotn |22-20 |18-20 |''40-40(ú)'' |- |16-liða úrslit |Lugi |16-22 |15-15 |''31-37'' |- |1986-87 |IHF-Bikarinn |1. Umferð |Urædd |14-16 |20-25 |''34-41'' |- | rowspan="3" |1988-89 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |27-26 |24-17 |''51-43'' |- |16-liða úrslit |ZMC Amicitia Zurich |16-15 |25-22 |''41-38'' |- |8-liða úrslit |SC Magdeburg |22-16 |15-21 |''37-37(ú)'' |- | rowspan="2" |1989-90 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kyndil |29-14 |26-27 |''55-41'' |- |16-liða úrslit |Rába ETO Györ |21-31 |23-29 |''44-60'' |- |1990-91 |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Sandefjord |22-20 |21-25 |''43-45'' |- | rowspan="3" |1991-92 | rowspan="3" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |IK Drott |27-24 |28-27 |''55-51'' |- |16-liða úrslit |Hapoel Rishon Lezion |25-20 |27-28 |''52-48'' |- |8-liða úrslit |FC Barcelona |19-23 |15-27 |''34-50'' |- | rowspan="3" |1992-93 | rowspan="3" |Evrópukeppni Bikarhafa |1. Umferð |Stavanger |24-22 |34-25 |''58-47'' |- |16-liða úrslit |Klaipeda |28-24 |21-22 |''49-46'' |- |8-liða úrslit |TUSSEM Essen |27-25 |14-23 |''41-48'' |- | rowspan="2" |1993-94 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Tatra Koprivnice |22-18 |23-23 |''45-41'' |- |16-liða úrslit |HK Sandefjord |25-22 |21-24 |''46-46(ú)'' |- |1994-95 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Kolding |22-26 |27-27 |''49-53'' |- | rowspan="2" |1995-96 | rowspan="2" |Evrópukeppni Meistaraliða |32-liða úrslit |CSKA Moskva |23-23 |21-20 |''44-43'' |- |16-liða úrslit |ABC Braga |25-23 |25-29 |''50-52'' |- |1996-97 |Evrópukeppni Meistaraliða |1. Umferð |Shakhtar Donetsk |20-19 |16-27 |''36-46'' |- |2004-05 |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |Grasshopper Zurich |28-28 |21-23 |''49-51'' |- | rowspan="3" |2005-06 | rowspan="3" |Evrópukeppni Félagsliða |1. Umferð |HC Tbilisi |51-15 |47-13 |''98-28'' |- |2. Umferð |Sjunda |28-31 |33-27 |'''61-58''' |- |3. Umferð |Skövde |24-22 |28-35 |'''52-57''' |- | rowspan="7" |2007-08 | rowspan="7" |Meistaradeildin |Forkeppni |Viking Malt |28-19 |33-24 |'''61-43''' |- | rowspan="6" |Riðlakeppni |Celje Lasko | |24-34 | rowspan="6" |4. sæti í riðli |- |Vfl Gummersbach |24-33 | |- |MKB Veszprém | |28-41 |- |Celje Lasko |29-28 | |- |Vfl Gummersbach | |22-34 |- |MKB Veszprém |24-31 | |- | rowspan="4" |2016-17 | rowspan="4" |Áskorendabikar EHF |32-liða úrslit |Haslum Handballklubb |31–24<br /> |25–25<br /> |'''56-49''' |- |16-liða úrslit |RK Partizan 1949 |21–21<br /> |24–24<br /> |'''45-45''' |- |8-liða úrslit |RK Sloga Požega |30–27<br /> |29–26<br /> |'''59-53''' |- |Undanúrslit |AHC Potaissa Turda<br /> |30–22<br /> |23–32<br /> |'''53-54''' |- | rowspan="7" |2023-24 | rowspan="7" |Evrópubikarkeppni EHF |1. umferð |Granytas Karis |27–24<br /> |33–28<br /> |'''60-52''' |- |2. umferð |Pölva Serviti |32–29<br /> |39–28<br /> |'''71-57''' |- |3. umferð |HC Motor Zaporizhzhia |35–31<br /> |33–28<br /> |'''68-59''' |- |16-liða úrslit |HC Metaloplastika Elixir Šabac<br /> |27–26<br /> |30–28<br /> |'''57-54''' |- |8-liða úrslit |CSA Steaua Bucuresti<br /> |36–30<br /> |36–35<br /> |'''72-65''' |- |Undanúrslit |CS Minaur Baia Mare<br /> |30–24<br /> |36–28<br /> |'''66-52''' |- |Úrslit |Olympiacos<br /> |30–26<br /> |27–31<br /> |'''57-57 (5-4 e. vítakastkeppni)''' |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026.'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Björgvin Páll Gústafsson]] *12 [[Jens Sigurðarson]] *31 [[Arnar Þór Fylkisson]] ;Hornamenn *10 [[Daníel Montoro]] *11 [[Daníel Örn Guðmundsson]] *22 [[Dagur Ármannsson]] *25 [[Allan Nordberg]] *88 [[Andri Finnsson]] ;Línumenn *2 [[Þorgils Jón Svölu-Baldursson]] *40 [[Þorvaldur Örn Þorvaldsson]] *17 [[Logi Finnsson]] {{Col-2}} ;Skyttur *5 [[Agnar Smári Jónsson]] *14 [[Bjarki Snorrason]] *14 [[Arnór Snær Óskarsson]] *15 [[Róbert Aron Horstert]] *17 [[Bjarni í Selvindi]] *24 [[Magnús Óli Magnússon]] ;Miðjumenn *13 [[Dagur Árni Heimisson]] *23 [[Gunnar Róbertsson]] *19 [[Dagur Leó Fannarsson]] {{Col-end}} === Konur === ==== Á Íslandi ==== [[Mynd:BM Porriño - Valur, ida da final da Copa de Europa EHF feminina 2024-25 035.jpg|thumb|Lovísa Thompson í fyrri leik úrslita Evrópubikarsins í handknattleik kvenna gegn BM Porriño tímabilið 2024-25]] Árið 1947 voru kvennaflokkar Vals settir á legg og fljótlega eftir það hófust æfingar í handknattleik þeirra á meðal. Það var hinsvegar ekki fyrr en á sjöunda áratug 20. aldar sem félagið hrósaði fyrst sigri á Íslandsmótinu í handknattleik, nánar tiltekið 1962. Þá hófst sannkallað blómaskeið þar sem Valskonur urðu meistarar ellefu sinnum á þrettán árum, þar af sex ár í röð frá 1964 til og með 1969. Þjálfari liðsins á þessum árum var Þórarinn Eyþórsson og meðal leikmanna Vals á þessum árum var ein öflugasta handknattleikskona landsins, fyrr og síðar, [[Sigríður Sigurðardóttir]], fyrirliði íslenska landsliðsins sem varð Norðurlandameistari 1964. Sama ár var Sigríður kjörin [[íþróttamaður ársins]] af Samtökum íþróttafréttamanna, sú fyrsta úr röðum handknattleiksmanna og varð einnig fyrsta konan til að hreppa verðlaunin. Alls hefur kvennalið félagsins unnið Íslandsmótið 17 sinnum nú síðast tímabilið [[Handknattleiksárið 2018|2018-2019.]] Núverandi þjálfari liðsins er Anton Rúnarsson en honum til aðstoðar er Sigurgeir Jónsson. Björg Elín Guðmundsdóttir er liðsstjóri, Sólveig Lóa Höskuldsdóttir sjúkraþjálfari og Hlynur Morthens markmannsþjálfari liðsins. ==== Í Evrópukeppnum ==== Rétt eins og hjá karlaliði Vals í handknattleik er um auðugan garð að gresja þegar litið er á árangur handknattleikskvenna í Val m.t.t. Evrópukeppna, ber þar helst að nefna tímabilið 2005-06, en þá komust Valsstúlkur í undanúrslit Áskorendabikars EHF, eftir sigra gegn grísku og svissnesku liði. {| class="wikitable" ! style="background: red; color: white;" | Tímabil ! style="background: red; color: white;" | Keppni ! style="background: red; color: white;" | Umferð ! style="background: red; color: white;" | Mótherji ! style="background: red; color: white;" | Heima ! style="background: red; color: white;" | Úti ! style="background: red; color: white;" | Samanlagt |- | [[2004–05 Women's EHF Cup|2004–05]] | EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[Önnereds HK]] | style="text-align:center;"| 24–35 | style="text-align:center;"| 26–30 | style="text-align:center;"| '''50–65''' |- | rowspan="3" | [[2005–06 Women's EHF Challenge Cup|2005–06]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[HC Athinaikos Athens]] | style="text-align:center;"| 37–29 | style="text-align:center;"| 24–26 | style="text-align:center;"| '''61–55''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[LC Brühl Handball]] | style="text-align:center;"| 25–21 | style="text-align:center;"| 32–27 | style="text-align:center;"| '''57–48''' |- | style="text-align:center;"|Undanúrslit |[[CSU Neptun Constanța|CSU Tomis Constanța]] | style="text-align:center;"| 35–28 | style="text-align:center;"| 25–37 | style="text-align:center;"| '''60–65''' |- | rowspan="3" | [[2007–08 Women's EHF Challenge Cup|2007–08]] | rowspan="3" |Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[ŽORK Napredak Kruševac]] | style="text-align:center;"| 40–18 | style="text-align:center;"| 34–20 | style="text-align:center;"| '''74–38''' |- | style="text-align:center;"|16-liða úrslit |[[ŽRK Radnički Kragujevac|RK Lasta Radnički Petrol Beograd]] | style="text-align:center;"| 31–30 | style="text-align:center;"| 31–26 | style="text-align:center;"| '''62–56''' |- | style="text-align:center;"|8-liða úrslit |[[Mérignac Handball]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 30–36 | style="text-align:center;"| '''54–58''' |- | rowspan="2" | [[2010–11 Women's EHF Cup|2010–11]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Fyrsta umferð |[[IUVENTA Michalovce]] | style="text-align:center;"| 26–21 | style="text-align:center;"| 30–30 | style="text-align:center;"| '''56–51''' |- | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[VfL Oldenburg (handball)|VfL Oldenburg]] | style="text-align:center;"| 28–26 | style="text-align:center;"| 25–36 | style="text-align:center;"| '''53–62''' |- | rowspan="2" | [[2012–13 Women's EHF Cup|2012–13]] | rowspan="2" |EHF-Bikarinn | style="text-align:center;"|Önnur umferð |[[CE Handbol Marítim|Valencia Aicequip]] | style="text-align:center;"| 37–25 | style="text-align:center;"| 27–22 | style="text-align:center;"| '''64–47''' |- | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HC Zalău]] | style="text-align:center;"| 24–23 | style="text-align:center;"| 21–22 | style="text-align:center;"| '''45–45''' |- | rowspan="2" | [[2018–19 Women's EHF Challenge Cup|2018–19]] | rowspan="2" | Áskorendabikarinn | style="text-align:center;"|Þriðja umferð |[[HV Quintus|Virto / Quintus]] | style="text-align:center;"| 20–21 | style="text-align:center;"| 20–24 | style="text-align:center;"| '''40–45''' |- |} ====Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í handknattleik==== :''Tímabilið 2025-2026'' {{Col-begin}} {{Col-2}} ;Markverðir *1 [[Oddný Mínervudóttir]] *12 [[Hafdís Renötudóttir]] *16 [[Elísabet Millý Elíasardóttir]] ;Hornamenn *18 [[Eva Steinsen Jónsdóttir]] *8 [[Guðrún Ásta Magnúsdóttir]] *5 [[Ásthildur Þórhallsdóttir]] *23 [[Sara Lind Fróðadóttir]] *9 [[Lilja Ágústsdóttir]] *10 [[Þórey Anna Ásgeirsdóttir]] *19 [[Auður Ester Gestsdóttir]] ;Línumenn *6 [[Hildur Björnsdóttir]] *11 [[Ágústa Rún Jónasdóttir]] *14 [[Elísa Elíasdóttir]] *7 [[Sigrún Erla Þórarinsdóttir]] {{Col-2}} ;Skyttur *15 [[Guðrún Hekla Traustadóttir]] *24 [[Mariam Eradze]] *25 [[Thea Imani Sturludóttir]] *35 [[Lovísa Thompson]] *21 [[Ásrún Inga Arnarsdóttir]] ;Miðjumenn *13 [[Arna Karitas Eiríksdóttir]] *13 [[Ásdís Þóra Ágústsdóttir]] *4 [[Laufey Helga Óskarsdóttir]] {{Col-end}} <div class="references-small">4. maí 2026 tilkynnti handknattleiksdeild Vals að Thea Imani Sturludóttir hefði samið við rúmenska félagið Craiova og mun hún ganga til liðsins að tímabilinu 2026 loknu.</div> == Körfuknattleikur == === Karlar === Körfuknattleiksdeild Vals má rekja aftur til ársins 1970 þegar K.F.R. sameinaðist Val. Tíu árum eftir sameininguna komu fyrstu stóru titlarnir í hús þegar Valur vann Íslandsmótið í Körfuknattleik árið 1980. Valsmenn tryggðu sér Íslandsmeistaratitilinn 1979-1980 með sigri á KR 17. mars 1980. Bandaríkjamaðurinn [[Tim Dwyer]] stýrði liðinu til sigurs en hann var þá spilandi þjálfari. Tim Dwyer var jafnframt valinn besti erlendi leikmaðurinn þetta tímabil.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1511653|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Á næstu þremur árum bættust þrír titlar í safnið. Bikarmeistaratitlar árin 1981 og 1983 og Íslandsmeistaratitill 1983. ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks karla í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" | Leikmannahópur Vals í körfuknattleik karla |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |13 |{{ISL}} |[[Kristófer Acox]] |197 cm |13-10-1993 |- |Bakvörður |1 |{{ISL}} |Símon Tómasson |183 cm |29-04-2003 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Jóhannes Ómarsson |196 cm |06-05-2005 |- |Bakvörður |4 |{{ISL}} |Ástþór Atli Svalason |190 cm |01-03-2002 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Benedikt Blöndal |188 cm |05-10-1993 |- |Bakvörður |10 |{{ISL}} |Kári Jónsson |192 cm |27-08-1997 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Egill Jón Agnarsson |190 cm |01-01-2002 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Björgvin Hugi Ragnarsson |190 cm |10-03-2005 |- |Bakvörður |23 |{{ISL}} |Óðinn Þórðarson |190 cm |03-02-2005 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hrannar Davíð Svalason | | |- |Bakvörður |26 |{{ISL}} |Finnur Tómasson |182 cm |10-05-2005 |- |Bakvörður |27 |{{ISL}} |Tómas Davíð Thomasson |180 cm |03-10-2005 |- |Bakvörður |28 |{{ISL}} |Jóhannes Reykdal Einarsson | | |- |Bakvörður |41 |{{ISL}} |Karl Kristján Sigurðarson |192 cm |18-05-2005 |- |Framherji |11 |{{ISL}} |Bóas Jakobsson |200 cm |04-12-2000 |- |Framherji |12 |{{ISL}} |Sveinn Búi Birgisson |203 cm |22-05-2002 |- |Bakvörður | |{{ISL}} |Sófus Máni Bender |192 cm |26-04-2003 |- |Bakvörður |20 |{{ISL}} |Ólafur Heiðar Jónsson | |01-01-2001 |- |Framherji |3 |{{ISL}} |Hjálmar Stefánsson |200 cm |05-01-1996 |- |Bakvörður |7 |{{ISL}} |Frank Aron Booker |192 cm |07-07-1994 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Orri Már Svavarsson |198 cm |20-06-2005 |- |Miðherji |24 |{{USA}} |Antonio Keyshawn Woods |191 cm |28-01-1996 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Veigar Örn Svavarsson |195 cm |20-06-2005 |- |Framherji |5 |{{SRB}} |Lazar Nikolic |203 cm |23-06-1999 |- |Bakvörður |77 |{{CRO}} |Igor Maric |195 cm |23-07-1985 |- |Miðherji |21 |{{UK}} |Callum Reese Lawson |198 cm |27-02-1996 |} | ; Aðalþjálfari * [[Finnur Freyr Stefánsson]] ; ;Aðrir starfsmenn * Jamil Abiad, aðstoðarþjálfari * Kristófer Acox, aðstoðarþjálfari * Bjartmar Birnir, sjúkraþjálfari ---- Tímabilið 2025-26 |} === Konur === Fyrsti Íslandsmeistaratitill kvenna í körfuknattleik vannst í apríl 2019 en liðið varð einnig bikarmeistari sama ár.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19047/2019/04/28/valur-islandsmeistari-kvenna-i-korfubolta-2019.aspx|title=Valur Íslandsmeistari kvenna í körfubolta 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-29}}</ref> Annar Íslandsmeistaratitill félagsins í körfuknattleik kvenna bættist í safnið árið 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/06/02/valur-er-islandsmeistari-i-korfubolta-2021|title=Valur er Íslandsmeistari í körfubolta 2021|date=2021-06-02|website=RÚV|language=is|access-date=2021-06-06}}</ref> ==== Núverandi leikmenn meistaraflokks kvenna í körfuknattleik ==== {| class="wikitable" |+ ! colspan="2" style="background: red; color: white;" |Leikmannahópur Vals í körfuknattleik kvenna |- ! style="background: white; color: black;" | Leikmenn ! style="background: white; color: black;" | Þjálfarar |- | {| class="wikitable sortable" !Staða !<abbr>Nr.</abbr> ! !Nafn !Hæð !Fæðingardagur |- |Framherji |4 |{{ISL}} |Guðbjörg Sverrisdóttir |180 cm |10-10-1992 |- |Bakvörður |6 |{{ISL}} |Þóranna Kika Hodge-Carr |170 cm |18-07-1999 |- |Framherji |8 |{{ITA}} |Alyssa Marie Cerino |183 cm |16-05-1997 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Ásdís Elva Jónsdóttir |166 cm |29-05-2007 |- |Bakvörður |9 |{{ISL}} |Dagbjört Dögg Karlsdóttir |169 cm |26-06-1999 |- |Bakvörður |11 |{{ISL}} |Ísey Ísis Guttorsmdóttir Frost |186 cm |09-12-2009 |- |Bakvörður |12 |{{ISL}} |Elísabet Thelma Róbertsdóttir |172 cm |31-05-2002 |- |Bakvörður |13 |{{ISL}} |Sara Líf Boama |172 cm |18-08-2005 |- |Bakvörður |14 |{{ISL}} |Fatima Rós Joof |167 cm |05-08-2008 |- |Miðherji |15 |{{ISL}} |Ásta Júlía Grímsdóttir |183 cm |22-02-2001 |- |Bakvörður |18 |{{ISL}} |Berta María Þorkelsdóttir |180 cm |03-06-2008 |- |Bakvörður |20 |{{USA}} |Reshawna Rosie Stone |170 cm |30-08-2000 |- |Bakvörður |24 |{{ISL}} |Hanna Gróa Halldórsdóttir |172 cm |02-07-2007 |- |Bakvörður |43 |{{ISL}} |Margrét Ósk Einarsdóttir |173 cm |21-10-1996 |- | |} | ; Aðalþjálfari * Jamil Abiad ; ; Aðstoðarþjálfari * Margrét Ósk Einarsdóttir ---- Tímabilið 2025-26 |} === Þekktir leikmenn === [[Pétur Guðmundsson]] er sennilega þekktasti körfuknattleiksmaðurinn sem Valur hefur alið af sér, en Pétur lék um árabil í NBA deildinni.<ref>{{Cite web|url=https://www.isi.is/um-isi/heidursholl-isi/petur-karl-gudmundsson/|title=Pétur Karl Guðmundsson|website=www.isi.is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Sem dæmi um aðra þekkta leikmenn sem hafa leikið með Val eða leika með Val má nefna [[Helena Sverrisdóttir|Helenu Sverrisdóttur]], [[Jón Arnór Stefánsson]], [[Pavel Ermolinskij|Pavel Ermolinskij,]] [[Kristófer Acox]], Kára Jónsson og Hjálmar Stefánsson.<br /> == Íþróttamaður Vals == Eftirtaldir aðilar hafa hlotið þann heiður að vera valdir íþróttamenn Vals: {{col-begin}} {{col-2}} * 1992 - [[Valdimar Grímsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998191|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1993 - [[Guðmundur Hrafnkelsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/greinasafn/grein/123059/|title=ÍÞRÓTTIR Íþróttamaður Vals árið 1993 uðmundur Hrafnkelsson markmaður Vals og|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1994 - [[Dagur Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998277|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1995 - Guðrún Sæmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998339|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1996 - Jón Kristjánsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998393|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1997 - Ragnar Þór Jónsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998425|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1998 - Guðmundur Hrafnkelsson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998473|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 1999 - Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998561|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2000 - Kristinn Lárusson<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998698|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2001 - Rósa Júlía Steinþórsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998735|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2002 - [[Sigurbjörn Hreiðarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998831|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2003 - Íris Andrésdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998067|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2004 - Berglind Íris Hansdóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999335|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2005 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998889|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2006 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998989|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2007 - [[Margrét Lára Viðarsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997957|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2008 - [[Katrín Jónsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/%7Ccat:%27/fullStory.php?id=70719%27|title=Katrín Jónsdóttir er íþróttamaður Vals 2008|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> {{col-2}} * 2009 - [[Dóra María Lárusdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2009/12/31/dora_maria_ithrottamadur_vals_2009/|title=Dóra María íþróttamaður Vals 2009|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2010 - Hrafnhildur Skúladóttir<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477548|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2011 - Anna Úrsúla Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2011/12/31/anna_ursula_ithrottamadur_vals_2011/|title=Anna Úrsúla íþróttamaður Vals 2011|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2012 - Guðný Jenný Ásmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/gudny-jenny-ithrottamadur-vals-2012|title=Guðný Jenný íþróttamaður Vals 2012|date=2012-12-31|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/2322/2012/12/31/gudny-jenny-asmundsdottir-ithrottamadur-vals-2012.aspx|title=Guðný Jenný Ásmundsdóttir íþróttamaður Vals 2012|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2013 - [[Haukur Páll Sigurðsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/4080/2013/12/31/haukur-pall-sigurdsson-er-ithrottamadur-vals-2013.aspx|title=Haukur Páll Sigurðsson er Íþróttamaður Vals 2013|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2013/12/31/haukur_pall_ithrottamadur_vals_2013/|title=Haukur Páll íþróttamaður Vals 2013|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2014 - Kristín Guðmundsdóttir<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2014/12/31/kristin_ithrottamadur_vals/|title=Kristín íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/9517/2014/12/31/kristin-gudmundsdottir-er-ithrottamadur-vals-2014.aspx|title=Kristín Guðmundsdóttir er íþróttamaður Vals 2014|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2015 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/fotbolti/2015/12/31/bjarni_olafur_ithrottamadur_vals/|title=Bjarni Ólafur íþróttamaður Vals|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2016 - [[Bjarni Ólafur Eiríksson]]*<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/16969/2016/12/31/bjarni-olafur-eiriksson-ithrottamadur-vals-arid-2016.aspx|title=Bjarni Ólafur Eiríksson íþróttamaður Vals árið 2016|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/efstadeild/2016/12/31/bjarni_ithrottamadur_vals_i_thridja_sinn/|title=Bjarni íþróttamaður Vals í þriðja sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2017 - Orri Freyr Gíslason<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/17836/2018/01/03/orri-freyr-gislason-ithrottamadur-vals-2017.aspx|title=Orri Freyr Gíslason íþróttamaður Vals 2017|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/fyrirlidi-vals-haettir|title=Fyrirliði Vals hættir|date=2019-05-13|website=RÚV|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2018 - [[Birkir Már Sævarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18796/2019/01/01/birkir-mar-saevarsson-ithrottamadur-vals-2018.aspx|title=Birkir Már Sævarsson íþróttamaður Vals 2018|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.fotbolti.net/news/31-12-2018/birkir-mar-ithrottamadur-arsins-hja-val|title=Birkir Már íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.fotbolti.net|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2019 - [[Helena Sverrisdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/korfubolti/2019/12/31/helena_ithrottamadur_arsins_hja_val/|title=Helena íþróttamaður ársins hjá Val|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19577/2020/01/01/helena-sverrisdottir-er-ithrottamadur-vals-2019.aspx|title=Helena Sverrisdóttir er íþróttamaður Vals 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> *2020 - Anton Rúnarsson<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2020/12/31/anton_ithrottamadur_vals_2020/|title=Anton íþróttamaður Vals 2020|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20117/2020/12/31/anton-runarsson-ithrottamadur-vals-2020.aspx|title=Anton Rúnarsson íþróttamaður Vals 2020|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> * 2021 - Alexander Örn Júlíusson<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20817/2021/12/31/alexander-orn-juliusson-er-ithrottamadur-vals-2021.aspx/|title=Alexander Örn Júlíusson er íþróttamaður Vals 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2022-01-13}}</ref> * 2022 - [[Pavel Ermolinskij]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/21466/2022/12/31/pavel-ermolinski-er-ithrottamadur-vals-2022.aspx|title=Pavel Ermolinski er íþróttamaður Vals 2022|website=www.valur.is|language=is|access-date=2023-01-06}}</ref> * 2023 - [[Arna Sif Ásgrímsdóttir]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22169/2023/12/31/arna-sif-asgrimsdottir-er-ithrottamadur-vals-2023.aspx|title= Arna Sif Ásgrímsdóttir er íþróttamaður Vals 2023|website=www.valur.is|language=is|access-date=2024-09-03}}</ref> * 2024 - [[Benedikt Gunnar Óskarsson]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/22535/2025/01/08/benedikt-gunnar-er-ithrottamadur-vals-2024.aspx|title= Benedikt Gunnar er Íþróttamaður Vals 2024|website=www.valur.is|language=is|access-date=2025-19-03}}</ref> * 2025 - [[Patrick Pedersen]]<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/23011/2026/01/02/patrick-pedersen-er-ithrottamadur-vals-2025.aspx|title= Patrick Pedersen er Íþróttamaður Vals 2025|website=www.valur.is|language=is|access-date=2026-02-01}}</ref>{{col-end}}<nowiki>*</nowiki>- Knattspyrnumaðurinn Bjarni Ólafur Eiríksson hefur oftast allra verið kjörinn Íþróttamaður Vals, þrisvar talsins. == Formenn Vals == Eftirtaldir aðilar hafa gengt formennsku Knattspyrnufélagsins Vals:<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4997814?iabr=on#page/n6/mode/2up/search/Loftur%20Gu%C3%B0mundsson%201911-1914%20%C3%81rni%20B.%20Bj%C3%B6rnsson,%20J%C3%B3n%20Gu%C3%B0mundsson|title=Valsblaðið - 1. Tölublað (01.05.1991) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998211|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4998721|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-02-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4999095|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477954|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2016470452d|title=Þorgrímur kjörinn formaður Vals - Vísir|website=visir.is|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19248/2019/05/30/adalfundur-vals-breytingar-a-stjornum-felagsins.aspx|title=Aðalfundur Vals - Breytingar á stjórnum félagsins|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-19}}</ref> {| class="wikitable sortable mw-collapsible" |+Formenn Vals ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn ! style="background: red; color: white;" | Ár ! style="background: red; color: white;" | Nafn |- |1911-14 |[[Loftur Guðmundsson]] |1933-34 |Ólafur Sigurðsson |1952-57 |Gunnar Vagnsson |2002-09 |[[Grímur Sæmundsen]] |- |1914-16 |Árni B. Björnsson |1934-38 |Frímann Helgason |1957-62 |Sveinn Zoega |2009-14 |Hörður Gunnarsson |- |1916-18 |Jón Guðmundsson |1938-39 |Ólafur Sigurðsson |1962-67 |Páll Guðnason |2014-15 |[[Björn Zoëga|Björn Zoega]] |- |1918-20 |Magnús Guðbrandsson |1939-41 |Sveinn Zoega |1967-70 |Ægir Ferdinandsson |2015-18 |[[Þorgrímur Þráinsson]] |- |1920-22 |Guðbjörn Guðmundsson |1941-43 |Frímann Helgason |1970-75 |Þórður Þorkelsson |2018-21 |Árni Pétur Jónsson |- |1922-23 |Guðmundur Kr. Guðmundsson |1943-44 |Sveinn Zoega |1975-77 |Ægir Ferdinandsson |2021-23 |Lárus Sigurðsson |- |1923-28 |Axel Gunnarsson |1944-46 |Þorkell Ingvarsson |1977-81 |Bergur Guðnason |2023-25 |Hörður Gunnarsson |- |1928-31 |Jón Sigurðsson |1946-47 |Sigurður Ólafsson |1981-87 |Pétur Sveinbjarnarson |2025-26 |[[Hafrún Kristjánsdóttir]] |- |1931-32 |Jón Eiríksson |1947-50 |Úlfar Þórðarson |1987-94 |Jón Gunnar Zoega |2026- |[[Arnar Þór Sævarsson]] |- |1932-33 |Pétur Kristinsson |1950-52 |Jóhann Eyjólfsson |1994-02 |Reynir Vignir | colspan="2" | |} == Valsblaðið == Valsblaðið, félagsblað Knattspyrnufélagsins Vals, kom fyrst út í janúar 1939 en ritstjóri þess og ábyrgðarmaður var Sigurður Ólafsson.<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/19574/2019/12/31/valsbladid-2019.aspx|title=Valsblaðið 2019|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> Í 1. tölublaði Valsblaðsins sagði m.a. svo um útgáfuna: <blockquote>„Það hefir oft verið um það rætt innan Vals, að nauðsyn bæri til þess, að félagið gæfi út blað, sem út kæmi nokkurn veginn reglulega. Núverandi stjórn hefir hafist handa um þetta mál, og kemur 1. tölublaðið út hér með. Fyrirkomulag blaðsins er enn ekki fyllilega ákveðið, en ætlunin er, að það komi fyrst um sinn út 4-6 sinnum á ári og sé minst 8 síður hvert blað. Blaðinu er ætlað að birta greinar og fréttir frá félagsstarfseminni, og ýmsum áhugamálum íþróttamanna. Það verður kostað kapps um að hafa blaðið sem allra fjölbreyttast, fróðlegast og skemmtilegast, svo að allir, sem það lesa, hafi bæði gagn og gaman af. [...] Væntanlega á Valsblaðið eftir að vinna félaginu ómetanlegt gagn með því að knýta meðlimina fastari böndum við félagið og vekja þá til starfa, ekki aðeins þá, er iðka knattspyrnu, heldur og þá, er fyrir aldurs sakir eða annara [sic] orsaka eru hættir því.“<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4658005|title=Tímarit.is|last=Háskólabókasafn|first=Landsbókasafn Íslands-|website=timarit.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref></blockquote>Árið 2019 fagnaði Valsblaðið 80 ára útgáfuafmæli.<ref name=":1" /> Útgáfa blaðsins var stopul eftir 1940 en blaðið var endurvakið af krafti frá 1958 og hefur komið út árlega frá árinu 1983. Núverandi ritstjóri blaðsins er Guðni Olgeirsson en hann tók við ritstjórn blaðsins af [[Þorgrímur Þráinsson|Þorgrími Þráinssyni]] árið 2003.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/01/29/valsbladid_sameinar/|title=Valsblaðið sameinar|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-01-26}}</ref> == Valskórinn == Valskórinn var stofnaður haustið 1993. Tildrögin að stofnun Valskórsins má rekja til vígslu Friðrikskapellunnar að Hlíðarenda. Dýri Guðmundsson, knattspyrnumaður og gítarleikari fékk í kjölfarið þá hugmynd að stofna kór til að æfa og syngja í kapellunni. Hann bar hugmyndina undir félagsmálaráð Vals þar sem hann var formaður og fékk hún góðar undirtektir. Gylfi Gunnarsson, tónlistarkennari og liðsmaður Þokkabótar var fyrsti kórstjóri kórsins og þá tók Stefán Halldórsson að sér formennsku í kórnum í upphafi. Kórinn heldur vortónleika á eða nálægt afmælisdegi Vals 11. maí ár hvert og í desember eru haldnir jólatónleikar auk þess sem kórinn syngur með Fóstbræðrum á aðventukvöldi og við útnefningnu íþróttamanns Vals á gamlársdag. Gylfi Gunnarsson stjórnaði kórnum fyrstu sex árin til vors 1999 en þá tók Guðjón Steinar Þorláksson tónlistarkennari við og stjórnaði kórnum til 2004, en frá þeim tíma hefur Bára Grímsdóttir tónskald stýrt kórnum. Kórinn er blandaður kór opinn öllum og æfir vikulega í Friðrikskapellu. Ýmsir þekktir gestasöngvarar hafa sungið með kórnum en þar má t.a.m. nefna Ara Jónsson, Rangar Bjarnason, Egil Ólafsson, Stefán Hilmarsson, Guðrúnu Gunnarsdóttur og Kristján Jóhannsson.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6477846?iabr=on#page/n15/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Valsblaðið - 65. árgangur 2013 (01.05.2013) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/7124223?iabr=on#page/n39/mode/2up/search/Valsk%C3%B3rinn|title=Morgunblaðið - 107. tölublað (08.05.2019) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-03-25}}</ref> == Fjósið == Fjósið er félagsheimili Knattspyrnufélagsins Vals. Þegar Valur samdi um kaup á jörðinni Hlíðarenda þann 10. maí 1939 fylgdu þrjár byggingar með í kaupum en mestu munaði þar um fjósið, sem upphaflega var byggt árið 1916 og notað var sem búningsklefi, og hlöðuna, sem fékk hlutverk félagsheimilis og skrifstofu félagsins. Árið 1948 vígði Séra Friðrik Friðriksson fjósið formlega sem félagsheimili. Næstu fjörutíu árin þjónaði þessi húsakostur félaginu og fjölmargir hópar íþróttafólks utan af landi nutu gestrisni Valsmanna þegar þeir fengu inni til gistingar. Undir það síðasta var viðhaldi húsana mjög ábótavant og notkunin var nánast engin. Í árslok 2016 var skipuð nefnd til að halda utan um endurreisn fjóssins. Nefndin fékk Björn G. Björnsson leikmyndahönnuð í lið með sér, í tengslum við uppsetningu sögusýningar, sem búið er að setja upp í Fjósinu. 25. maí 2018, þegar 150 ár voru liðin frá fæðingu séra Friðriks Friðrikssonar var Fjósið formlega opnað.<ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/18289/2018/05/23/formleg-opnun-fjossins-%E2%80%93-knattspyrnufelagid-valur.aspx|title=Formleg opnun Fjóssins – Knattspyrnufélagið Valur|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> Fjósið gegnir hlutverki klúbbhúss og félagsheimilis þar sem yngri flokkar, foreldrar og lið í öllum deildum Vals halda fundi. Stuðningsmenn Vals koma reglulega saman í Fjósinu fyrir heimaleiki Vals en þar er gjarnan boðið upp á léttar veitingar. Leikmenn meistaraflokka félagsins og mótherjar fara einnig reglulega í mat í Fjósinu eftir leiki. Fjósið er að auki leigt út fyrir hvers kyns mannfagnaði eins og afmæli, fermingarveislur, erfidrykkjur, árshátíðir og jólahlaðborð auk þess sem Fjósið er leigt út sem fundaraðstaða fyrir fyrirtæki og rúmar allt frá 10-100 manns í fundaruppsetningu. Salurinn tekur við um 20-80 manns í sitjandi veislur og um 50-180 manns í standandi veislur. Þá er einnig unnt að horfa á útsendingar frá ýmsum knattspyrnuleikjum og öðrum íþróttaviðburðum í beinni útsendingu í Fjósinu. Gunnar Kristjánsson er núverandi Fjósameistari og veitingastjóri.<ref>{{Cite web|url=https://www.frettabladid.is/lifid/felagsheimili-med-sogu-og-sal/|title=Félagsheimili með sögu og sál|website=www.frettabladid.is|language=is|access-date=2021-06-21}}</ref> == Lolli í Val == Ellert Sölvason, fæddur 17. desember 1917 - dáinn 8. mars 2002, eða Lolli í Val eins og hann var ávallt kallaður var einn þeirra manna sem mjög komu við sögu Vals á velgengistímum félagsins 1935-1946. Í Valsblaðinu 1967 var fjallað um Lolla í Val í tilefni af 50 ára afmæli Lolla í Val: <blockquote>Lolli var um margt mjög sérstæður knattspyrnumaður, og vafasamt er að Ísland hafi eignazt betri vinstri útherja en hann var. Honum var knattspyrnan í blóð borin, hún var honum meðfædd listgrein. Tilfinning hans fyrir knetti var ótrúlega næm, og við það bættist að hann stundaði æfingar sínar af miklum áhuga og elju. Hann náði því mjög langt sem knattspyrnumaður. Mýkt hans og fimi var við brugðið, og þurfti hann raunar mjög á því að halda. Hann var heldur lítill vexti, og "léttbyggður," og varð mörgum bakverðinum það á þegar þeir áttu í höggi við Lolla að láta þyngdarmismun ráða, þegar getan til að stöðva hann eftir öðrum leiðum dugði ekki. [...] Lolli var góður félagi, og samherji, svolítið viðkvæmur og ör í lund, en hjartgagæzkan og góðvildin skein allstaðar í gegn. Fyrir þetta eignaðist hann marga vini, sem svo síðar hafa oft staðið með honum þegar í móti hefur blásið.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4658911?iabr=on#page/n30/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert Sölvason, fimmtugur|höfundur=Frímann Helgason|útgefandi=Valsblaðið|ár=1967|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Í minningagrein sem [[Þorgrímur Þráinsson]] ritaði um Lolla í Val í Valsblaðinu sagði meðal annars svo um Lolla í Val: <blockquote>Í brjósti Lolla sló Valshjarta, risastórt og hlýtt Valshjarta. Þótt Lolli hafi átt því láni að fagna að verða margfaldur Íslandsmeistari og heilla knattspyrnuáhugamenn upp úr skónum með leikni sinni og hraða voru það vinirnir í Val, félagsskapurinn að Hlíðarenda og hin glæsilegu ungmenni sem voru honum efst í huga síðustu áratugina. Mér er sá dagur minnisstæður þegar ég ók Lolla heim að Hlíðarenda fyrir nokkrum árum. Hann var þögull og eftirvæntingarfullur enda hafði hann ekki komið niður á Valsvöll um tveggja ára skeið sökum lasleika. Þegar við renndum fram hjá Friðrikskapellu trítluðu nokkrir brosmildir Valsstrákar yfir veginn og spörkuðu bolta á milli sín. Æskufjör lék um andlit þeirra, vorfiðringur í tánum. "Ó, hve þetta er fögur sjón," sagði Lolli og andlit hans ljómaði. Tilfinningaþrungin þögn ríkti á meðan Lolli naut þess að fylgja drengjunum eftir í huganum. Hann hafði augljóslega slegist í hópinn, léttur í lund, til að finna ilminn af grasinu, til að gantast við félagana, til að leika listir sínar, til að njóta augnabliksins en umfram allt - til að vera á þeim stað þar sem hann naut sín best - að Hlíðarenda. Lolli felldi tár, hendur hans titruðu. "Hérna vorum við svo að moka flórinn," sagði hann eftir andartak og leit á gamla fjósið sem var um árabil eina félagsheimili Vals. "Og við bárum skítinn út á völl, so grasið sprytti hraðar." Á meðan Lolli hafði heilsu til sótti hann alla heimaleiki félagsins og við, sem héldum uppi heiðri Vals á knattspyrnuvellinum í lok áttunda áratugarins og á þeim níunda, nutum þess að hafa Lolla í návist okkar. "Er ekki húmorinn í lagi?" voru einkunnarorð Lolla og hann brýndi fyrir okkur að njóta þess að spila knattspyrnu, sagði það lykilinn að velgengni. [...] Lolla þótti aldrei auðvelt að horfa á leiki sökum spennings og þótt han hafi orðið vitni að sigri Vals trúði hann aldrei úrslitunum fyrr en hann var kominn heim og heyrði þau tíunduð í fréttum útvarpsins. Þá gat hann loksins slakað á sæll og glaður. [...] Þegar vinir báðu Lolla guðsblessunar, bætti hann jafnan við, "og Val líka."<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/4998777?iabr=on#page/n61/mode/2up/search/Lolli|titill=Ellert D. Sölvason|höfundur=Þorgrímur Þráinsson|útgefandi=Valsblaðið|ár=2002|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> </blockquote>Við Lolla í Val er kennd Lollastúkan svonefnda sem er á þriðju hæð íþróttahússins og horfir yfir keppnisvellina í knattpyrnu og handbolta/körfuknattleik. Jafnframt er veittur árlega Lollabikar þeim leikmanni í yngri flokkum Vals sem þykir skara fram úr í leikni með boltann en sökum leikni sinnar með knöttinn fékk Lolli viðurnefnið "kötturinn". Lollabikarinn er farandbikar sem gefinn var af Lolla í Val árið 1988.<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/6477743?iabr=on#page/n36/mode/2up/search/Lolli|titill=Skýrsla afreksstjórnar í knattpsyrnu árið 2012|útgefandi=Valsblaðið|ár=2012|mánuðurskoðað=maí|árskoðað=2026}}</ref> == Titlar == === Knattspyrna karla === *'''[[Pepsideild_karla|Íslandsmeistarar]]: 23'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Fotbolti/Titlar/| title=Knattspyrnudeild - Titlar|publisher=valur.is | access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/islandsmeistarar-i-karlaflokkum/|title=Íslandsmeistarar í karlaflokkum - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-21}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> :*[[Úrvalsdeild 1930|1930]], [[Úrvalsdeild 1933|1933]], [[Úrvalsdeild 1935|1935]], [[Úrvalsdeild 1936|1936]], [[Úrvalsdeild 1937|1937]], [[Úrvalsdeild 1938|1938]], [[Úrvalsdeild 1940|1940]], [[Úrvalsdeild 1942|1942]], [[Úrvalsdeild 1943|1943]], [[Úrvalsdeild 1944|1944]], [[Úrvalsdeild 1945|1945]], [[Úrvalsdeild 1956|1956]], [[Úrvalsdeild 1966|1966]], [[Úrvalsdeild 1967|1967]], [[Úrvalsdeild_karla_1976|1976]], [[Úrvalsdeild_karla_1978|1978]], [[Úrvalsdeild_karla_1980|1980]], [[Úrvalsdeild_karla_1985|1985]], [[Úrvalsdeild_karla_1987|1987]], [[Landsbankadeild_karla_2007|2007]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|2017]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2018|2018]], [[Pepsimaxdeild karla í knattspyrnu 2020|2020]] *'''[[Bikarkeppni_karla_í_knattspyrnu|Bikarmeistarar]]: 11'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1965, 1974, 1976, 1977, 1988, 1990, 1991, 1992, [[Úrslitaleikur_VISA-bikar_karla_2005|2005]], [[Úrslitaleikur Borgunarbikars karla 2015|2015]], [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|2016]] *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2008, 2011, 2018, 2023, 2025 *'''[[Meistarakeppni karla í knattspyrnu|Meistarar meistarana]]: 11'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :*1977, 1979, 1988, 1991, 1992, 1993, 2006, 2008, [[Meistarakeppni karla í knattspyrnu 2016|2016]], 2017, 2018. === Knattspyrna kvenna === : *'''[[Pepsideild_kvenna | Íslandsmeistarar]]: 14'''<ref name="Knattspyrnudeild - Titlar"/> :*[[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|1978]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1986|1986]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1988|1988]], [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1989|1989]], [[Landsbankadeild_kvenna_2004|2004]], [[Landsbankadeild_kvenna_2006|2006]], [[Landsbankadeild_kvenna_2007|2007]], [[Landsbankadeild_kvenna_2008|2008]], [[Pepsideild_kvenna_2009|2009]], [[Pepsideild_kvenna_2010|2010]], [[Pepsimaxdeild kvenna í knattspyrnu 2019|2019]], 2021, 2022, 2023 *'''[[VISA-bikar_kvenna|Bikarmeistarar]]: 15'''<ref>{{cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|title=Bikarmeistarar meistaraflokka - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301160443/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/bikarmeistarar-meistaraflokka/|url-status=dead}}</ref> :*1984, 1985, 1986, 1987, 1988, 1990, 1995, 2001, 2003, 2006, 2009, 2010, 2011, 2022, 2024 *'''[[Lengjubikarinn | Deildabikar]]: 6'''<ref>{{Cite web|url=https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|title=Deildabikarinn - Knattspyrnusamband Íslands|website=www.ksi.is|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-03-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210301170813/https://www.ksi.is/mot/fra-upphafi/deildabikarinn/|url-status=dead}}</ref> :* 2003, 2005, 2007, 2010, 2017, 2024 === Handknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 25'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar">{{cite web| url=http://www.valur.is/Handbolti/Titlar/| title=Handknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2021/06/18/valur_islandsmeistari_eftir_oruggan_sigur_i_hafnarf/|title=Valur Íslandsmeistari eftir öruggan sigur í Hafnarfirði|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2021-06-18}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1939-40|1940]], [[Handknattleiksárið 1940-41|1941]], [[Handknattleiksárið 1941-42|1942]], [[Handknattleiksárið 1943-44|1944]], [[Handknattleiksárið 1946-47|1947]], [[Handknattleiksárið 1947-48|1948]], [[Handknattleiksárið 1950-51|1951]], [[Handknattleiksárið 1954-55|1955]], [[Handknattleiksárið 1972-73|1973]], [[Handknattleiksárið 1976-77|1977]], [[Handknattleiksárið 1977-78|1978]], [[Handknattleiksárið 1978-79|1979]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1988-89|1989]], [[Handknattleiksárið 1990-91|1991]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1993-94|1994]], [[Handknattleiksárið 1994-95|1995]], [[Handknattleiksárið 1995-96|1996]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2006-07|2007]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2026 *'''Bikarmeistarar: 13'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 1973-74|1974]], [[Handknattleiksárið 1987-88|1988]], [[Handknattleiksárið 1989-90|1990]], [[Handknattleiksárið 1992-93|1993]], [[Handknattleiksárið 1997-98|1998]], [[Handknattleiksárið 2007-08|2008]], [[Handknattleiksárið 2008-09|2009]], [[Handknattleiksárið 2010-11|2011]], [[Handknattleiksárið 2015-16|2016]], [[Handknattleiksárið 2016-17|2017]], [[Handknattleiksárið 2020-21|2021]], [[Handknattleiksárið 2021-22|2022]], 2024 *'''Meistarar meistarana: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/6370160?iabr=on#page/n16/mode/1up/search/Valsmenn%20meistarar%20meistaranna%20%C3%AD%20handknattleik%20karla|title=Dagblaðið Vísir - DV - 135. tölublað (06.10.2009) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2021-01-26}}</ref> :*[[Handknattleiksárið 2008-09|2009]] *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' **[[Evrópubikarinn í handknattleik 2023-2024|2023-2024]] === Handknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 21'''<ref name="Handknattleiksdeild - Titlar" /> :*1962, 1964, 1965, 1966, 1967, 1968, 1969, 1971, 1972, 1973, 1974, 1983, 2010, 2011, 2012, 2014, 2019, 2023, 2024, 2025, 2026 *'''Bikarmeistarar: 10'''<ref>{{Cite web|url=https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|title=Íslands- og bikarmeistarar í meistaraflokki|website=HSÍ|language=is|access-date=2021-01-19|archive-date=2021-01-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20210120040636/https://www.hsi.is/islands-og-bikarmeistarar-i-meistaraflokki/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/sport/handbolti/2022/03/12/valur_bikarmeistari_i_attunda_sinn/|title=Valur bikarmeistari í áttunda sinn|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-03-14}}</ref> :*1988, 1993, 2000, 2012, 2013, 2014, 2019, 2022, 2024, 2026 *'''Evrópubikarmeistarar: 1''' :*2024-2025 === Körfuknattleikur karla === : *'''Íslandsmeistarar: 4'''<ref>{{cite web| url=http://www.valur.is/Korfubolti/Titlar/| title=Körfuknattleiksdeild - Titlar| publisher=valur.is| access-date=2013-08-24}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-karla/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1983, 2022, 2024 *'''Bikarmeistarar: 5'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-karla/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar karla|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*1980, 1981, 1983, 2023, 2025 === Körfuknattleikur kvenna === : *'''Íslandsmeistarar: 3'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/meistaratitlar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Meistaratitlar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.valur.is/frett/20520/2021/06/02/valur-islandsmeistari-i-korfuknattleik-kvenna-2021.aspx|title=Valur Íslandsmeistari í körfuknattleik kvenna 2021|website=www.valur.is|language=is|access-date=2021-06-07}}</ref> :*2019, 2021, 2023 *'''Bikarmeistarar: 1'''<ref>{{Cite web|url=https://www.kki.is/sagan/allir-titlar/bikarmeistarar-kvenna/|title=KKÍ {{!}} Bikarmeistarar kvenna|website=www.kki.is|language=en|access-date=2021-01-19}}</ref> :*2019 == Heimildir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.valur.is Heimasíða félagsins] * [http://www.timarit.is/?issueID=410260&pageSelected=1&lang=0 ''Knattspyrnufélagið Valur 35 ára''; grein í Morgunblaðinu 1946]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.icelandfootball.net/valur-reykjaviacutek.html IcelandFootball.net] - Valur Reykjavík *https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1379092/ - Handknattleikur í Val *https://www.valur.is/um-val/saga.aspx - Saga félagsins *https://www.valur.is/media/13442/valsbladid_2006.pdf - Evrópuævintýri mfl. kvk. {{Leiktímabil í knattspyrnu karla}} {{Íslandsmeistarar í knattspyrnu karla}} {{N1 deild karla}} {{S|1911}} {{Aðildarfélög ÍBR}} {{gæðagrein}} [[Flokkur:Knattspyrnufélagið Valur| ]] [[Flokkur:Íslensk handknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Valur]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Valur]] [[Flokkur:Hlíðar]] my7kw7qtdf7qyup7mxbtf9ydxtujiln 0 28823 1981734 1375190 2026-10-04T22:17:09Z Raippa-Valli 121187 mynd 1981734 wikitext text/x-wiki [[File:Ken Thompson and Dennis Ritchie.jpg|thumb|Ken Thompson og [[Dennis Ritchie]] (1973)]] '''Dennis MacAlistair Ritchie''' ([[9. september]] [[1941]] – [[12. október]] [[2011]]) var tölvunarfræðingur með háskólagráður í eðlisfræði og stærðfræði, sem átti mikinn þátt í þróun ýmissa hugbúnaðarkerfa, forritunarmála og stýrikerfa. Meðal þeirra verkefna sem hann vann að voru [[ALTRAN]], [[B (forritunarmál)|forritunarmálið B]], [[BCPL]], [[C (forritunarmál)|forritunarmálið C]], [[Multics]], og [[Unix]]. {{stubbur|æviágrip}} {{fde|1941|2011|Ritchie, Dennis}} [[Flokkur:Frumkvöðlar í tölvunarfræði|Ritchie, Dennis]] kh8bheiwr30aoows3rejzoa1lkrd46x 1981735 1981734 2026-10-04T22:18:15Z Raippa-Valli 121187 1981735 wikitext text/x-wiki [[File:Ken Thompson and Dennis Ritchie.jpg|thumb|[[Ken Thompson]] og Dennis Ritchie (1973)]] '''Dennis MacAlistair Ritchie''' ([[9. september]] [[1941]] – [[12. október]] [[2011]]) var tölvunarfræðingur með háskólagráður í eðlisfræði og stærðfræði, sem átti mikinn þátt í þróun ýmissa hugbúnaðarkerfa, forritunarmála og stýrikerfa. Meðal þeirra verkefna sem hann vann að voru [[ALTRAN]], [[B (forritunarmál)|forritunarmálið B]], [[BCPL]], [[C (forritunarmál)|forritunarmálið C]], [[Multics]], og [[Unix]]. {{stubbur|æviágrip}} {{fde|1941|2011|Ritchie, Dennis}} [[Flokkur:Frumkvöðlar í tölvunarfræði|Ritchie, Dennis]] rlz80l8b11723exnenraacj7ae5gj6r 0 28854 1981683 1497387 2026-10-04T16:03:56Z Akigka 183 1981683 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''76''' (LXXVI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 76. ár 1. aldar og [[hlaupár]] sem hófst á [[mánudagur|mánudegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]]. Í [[Rómaveldi]] var það þekkt sem „ræðismannsár Títusar og Vespasíanusar“ eða sem árið 829 ''[[ab urbe condita]]''. == Atburðir == * [[Kletus]] varð páfi. == Fædd == * [[24. janúar]] - [[Hadríanus]] keisari Rómaveldis (d. [[138]]). == Dáin == * [[23. september]] - [[Línus]] páfi. [[Flokkur:76]] [[Flokkur:71-80]] lp2gyc4uvdlty6bndzbh5lgt4ehpkvm 0 31082 1981785 1841394 2026-10-05T06:57:19Z Holtseti 46872 /* 1975-1984 */ 1981785 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Krafla usgs.jpg|thumb|right|Kröflusvæðið.]] [[Mynd:Lava flow at Krafla, 1984.jpg|thumb|1984,]] '''Kröflueldar''' voru hrina [[eldgos]]a og [[kvikuhlaup]]a sem áttu sér stað við [[Krafla|Kröflu]] frá [[20. desember]] [[1975]] til [[18. september]] [[1984]]. Á þessum tíma var verið að reisa [[Kröflustöð|Kröfluvirkjun]]. Á sama tíma og framkvæmdir voru að hefjast um mitt ár 1975 varð mikil aukning í [[Jarðskjálfti|skjálftavirkni]] á Kröflusvæðinu sem náði hámarki 20. desember 1975 þegar eldgos hófst við Leirhnjúk. Þetta litla hraungos var upphafið að [[Kröflueldar|Kröflueldum]] þar sem [[kvika]] streymdi inn í [[kvikuhólf]] undir [[Sigketill|Kröfluöskjunni]]. Þegar þrýstingur varð nógu mikill í kvikuhólfinu varð kvikuhlaup þar sem hluti kvikunnar hljóp í [[sprungurein]]ar sem opnuðust. Þetta gerðist um 24 sinnum næstu níu árin og þar af rann [[hraun]] ofanjarðar níu sinnum. Á meðan á þessu stóð varð landris og landsig áberandi með tilheyrandi jarðhræringum bæði í Kröfluöskjunni og í kringum hana.<ref>Guðbjartur Kristófersson, ''Jarðfræði''. (Reykjavík: Leturprent 2005).</ref><ref>[http://www.nat.is/travelguide/eldgos_saga_krafla.htm „Krafla - Leirhnjúkur - Gjástykki“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313074924/http://www.nat.is/travelguide/eldgos_saga_krafla.htm |date=2016-03-13 }}. Nordic Adventure Travel.</ref> Hraunin sem upp komu í þessum gosum heita [[Leirhnjúkshraun]] og þekja 33 km². ==1975–1984== *Desember 1975.   *27. apríl 1977. *8.–9. september 1977. *Mars 1980. *10.–18.júlí 1980. *18.–23. október 1980. *30. janúar–4. febrúar 1981. *18. nóvember 1981. *4.–18. september 1984. (Heimild: Eldgos 1913-2004. Ari Trausti Guðmundsson og Ragnar Th. Sigurðsson. Bls 10-55) ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tengt efni== [[Mývatnseldar]] ==Tenglar == * {{Vísindavefurinn|56022|Hversu oft hefur Krafla gosið síðan land byggðist og hvenær varð stærsta gosið í henni?}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000562560 „Um Kröfluelda“; grein í Náttúrufræðingnum 1989] *[https://www.ruv.is/frett/2021/04/17/kroflueldar-fyrir-tha-sem-thurfa-ad-rifja-upp RUV.is - Kröflueldar, fyrir þá sem þurfa að rifja upp] {{Stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] [[Flokkur:Eldstöðvakerfi Kröflu]] 6yn57oaitpa1nc63hr8quokn9kvdaa3 1981786 1981785 2026-10-05T06:57:43Z Holtseti 46872 1981786 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Krafla usgs.jpg|thumb|right|Kröflusvæðið.]] [[Mynd:Lava flow at Krafla, 1984.jpg|thumb|1984,]] '''Kröflueldar''' voru hrina [[eldgos]]a og [[kvikuhlaup]]a sem áttu sér stað við [[Krafla|Kröflu]] frá [[20. desember]] [[1975]] til [[18. september]] [[1984]]. Á þessum tíma var verið að reisa [[Kröflustöð|Kröfluvirkjun]]. Á sama tíma og framkvæmdir voru að hefjast um mitt ár 1975 varð mikil aukning í [[Jarðskjálfti|skjálftavirkni]] á Kröflusvæðinu sem náði hámarki 20. desember 1975 þegar eldgos hófst við Leirhnjúk. Þetta litla hraungos var upphafið að Kröflueldum þar sem [[kvika]] streymdi inn í [[kvikuhólf]] undir [[Sigketill|Kröfluöskjunni]]. Þegar þrýstingur varð nógu mikill í kvikuhólfinu varð kvikuhlaup þar sem hluti kvikunnar hljóp í [[sprungurein]]ar sem opnuðust. Þetta gerðist um 24 sinnum næstu níu árin og þar af rann [[hraun]] ofanjarðar níu sinnum. Á meðan á þessu stóð varð landris og landsig áberandi með tilheyrandi jarðhræringum bæði í Kröfluöskjunni og í kringum hana.<ref>Guðbjartur Kristófersson, ''Jarðfræði''. (Reykjavík: Leturprent 2005).</ref><ref>[http://www.nat.is/travelguide/eldgos_saga_krafla.htm „Krafla - Leirhnjúkur - Gjástykki“] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160313074924/http://www.nat.is/travelguide/eldgos_saga_krafla.htm |date=2016-03-13 }}. Nordic Adventure Travel.</ref> Hraunin sem upp komu í þessum gosum heita [[Leirhnjúkshraun]] og þekja 33 km². ==1975–1984== *Desember 1975.   *27. apríl 1977. *8.–9. september 1977. *Mars 1980. *10.–18.júlí 1980. *18.–23. október 1980. *30. janúar–4. febrúar 1981. *18. nóvember 1981. *4.–18. september 1984. (Heimild: Eldgos 1913-2004. Ari Trausti Guðmundsson og Ragnar Th. Sigurðsson. Bls 10-55) ==Tilvísanir== {{reflist}} ==Tengt efni== [[Mývatnseldar]] ==Tenglar == * {{Vísindavefurinn|56022|Hversu oft hefur Krafla gosið síðan land byggðist og hvenær varð stærsta gosið í henni?}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000562560 „Um Kröfluelda“; grein í Náttúrufræðingnum 1989] *[https://www.ruv.is/frett/2021/04/17/kroflueldar-fyrir-tha-sem-thurfa-ad-rifja-upp RUV.is - Kröflueldar, fyrir þá sem þurfa að rifja upp] {{Stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] [[Flokkur:Eldstöðvakerfi Kröflu]] n584v1rx8d1jrp9esaacfrj3jcxf7x0 0 33868 1981693 1953092 2026-10-04T16:55:41Z Akigka 183 1981693 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Settler Chicken.jpg|alt=Landnámshænsn|thumb|Landnámshanar og landnámshænur]] '''Landnámshænsn''' er afbrigði [[Nytjahænsni|nytjahænsna]]. Nytjahænsn flokkast sem [[deilitegund]] frá ''Gallus gallus'' í ''Gallus gallus domesticus'' og þaðan í fjölmörg [[ræktunarafbrigði]], en landnámshænsn hafa ekkert sérstakt [[fræðilegt flokkunarheiti]].{{ref|flokkunarheiti}} Landnámshænsn komu til [[Ísland]]s með [[landnámsmenn|landnámsmönnum]] á [[10. öld|tíundu öld]] og rannsóknir á vefjaflokkagerð hennar sýnir skyldleika með gömlum norskum hænsnum. Landnámshænan er litskrúðug, fremur stór og harðger og hefur sterka hvöt til að unga sjálf út og liggja á eggjunum, en hænan verpir um einu eggi á dag um [[varptími|varptímann]]. Stofninn telur nokkur hundruð fugla, sem m.a. má finna á [[Hvanneyri]] og í [[Húsdýragarðurinn|Húsdýragarðinum]] í [[Laugardal]]. == Heimildir: == *{{Vísindavefurinn|4410|Hefur íslenska hænan sérstakt fræðiheiti?}} {{note|flokkunarheiti}} *[https://www.haena.is/ Eigenda og ræktunarfélag landnámshænsna] sótt 26. nóvember 2006 *[http://www.bjartey.is/default.asp?sid_id=12899&tre_rod=001%7C008%7C003%7C&tId=1 Bjarteyjarsandur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070228011454/http://www.bjartey.is/default.asp?sid_id=12899&tre_rod=001%7C008%7C003%7C&tId=1 |date=2007-02-28 }} Sótt 26. nóvember 2006 *[http://www.islenskarhaenur.is Íslenskar hænur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120416022938/http://www.islenskarhaenur.is/ |date=2012-04-16 }} [[Flokkur:Hænsnfuglar]] [[Flokkur:Húsdýr]] mvkgmq3e9ekbencrv5o8jr65emksik2 1981694 1981693 2026-10-04T16:56:47Z Akigka 183 1981694 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Icelandic Settler Chicken.jpg|alt=Landnámshænsn|thumb|Landnámshanar og landnámshænur]] '''Landnámshænsn''' er afbrigði [[Nytjahænsni|nytjahænsna]]. Nytjahænsn flokkast sem [[deilitegund]] frá ''Gallus gallus'' í ''Gallus gallus domesticus'' og þaðan í fjölmörg [[ræktunarafbrigði]], en landnámshænsn hafa ekkert sérstakt [[fræðilegt flokkunarheiti]].<ref>{{Vísindavefurinn|4410|Hefur íslenska hænan sérstakt fræðiheiti?|höfundur=Jón Már Halldórsson|dags=16.7.2007}}</ref> Landnámshænsn komu til [[Ísland]]s með [[landnámsmenn|landnámsmönnum]] á [[10. öld|tíundu öld]] og rannsóknir á vefjaflokkagerð hennar sýnir skyldleika með gömlum norskum hænsnum. Landnámshænan er litskrúðug, fremur stór og harðger og hefur sterka hvöt til að unga sjálf út og liggja á eggjunum, en hænan verpir um einu eggi á dag um [[varptími|varptímann]]. Stofninn telur nokkur hundruð fugla, sem m.a. má finna á [[Hvanneyri]] og í [[Húsdýragarðurinn|Húsdýragarðinum]] í [[Laugardal]]. == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir: == *[https://www.haena.is/ Eigenda og ræktunarfélag landnámshænsna] sótt 26. nóvember 2006 *[http://www.bjartey.is/default.asp?sid_id=12899&tre_rod=001%7C008%7C003%7C&tId=1 Bjarteyjarsandur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070228011454/http://www.bjartey.is/default.asp?sid_id=12899&tre_rod=001%7C008%7C003%7C&tId=1 |date=2007-02-28 }} Sótt 26. nóvember 2006 *[http://www.islenskarhaenur.is Íslenskar hænur] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120416022938/http://www.islenskarhaenur.is/ |date=2012-04-16 }} [[Flokkur:Hænsnfuglar]] [[Flokkur:Húsdýr]] 9ndzkxuu5lcuqs5n582wm3xe7mz5r2y 0 39183 1981751 1971916 2026-10-05T02:08:55Z Holtseti 46872 Orðafar, tiltekt 1981751 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Skaftafell Aerial 2023.jpg|thumbnail|Loftmynd af tjaldsvæðinu í Skaftafelli.]] [[Mynd:SvartifossWinter.jpg|thumb|[[Svartifoss]] í Skaftafelli]] '''Skaftafell''' er verndað svæði í [[Öræfasveit|Öræfum]] á Suðausturlandi. Þar vex gróskumikill gróður milli sands og jökla. Þjóðgarður var stofnaður í Skaftafelli þann 15. september 1967 og var 4.807 km² að stærð. Þjóðgarðurinn var stækkaður árið 1984 og aftur 2004. Við stofnun [[Vatnajökulsþjóðgarður|Vatnajökulsþjóðgarðs]] 8. júní 2008 varð Skaftafell hluti hans. Skaftafell er fyrsta friðlýsta svæðið á Íslandi sem var friðað vegna náttúrufegurðar. Áhugaverðir staðir innan svæðis Skaftafells eru t.d. [[Svartifoss]], [[Kristínartindar]], [[Skaftafellsjökull]], [[Morsárdalur]] og [[Bæjarstaðarskógur]]. == Búseta == Til forna var Skaftafell stórbýli og þingstaður, enda óvenju gott veður á þessum slóðum. Snemma varð staðurinn kirkjujörð og seinna konungsjörð. Áður fyrr stóðu bæjarhúsin á sléttlendinu fyrir neðan fellið og má enn sjá tóftir austan við Eystragil sem heita Gömlutún. Skeiðará hinsvegar gerðist ágeng og smám saman fóru tún undir sand. Milli 1830-1850 fluttist bústaðurinn um 100 metrum upp í brekkuna og þar voru reistir 3 bæir; Hæðir er nú í eign Vatnajökulsþjóðgarðs og þar er búið. Bölta var breytt í gistiheimili og var það rekið til ársins 2012, nú er unnið að því að fá húsið verndað. Sel fór í eyði árið 1946 en enn má skoða torfhúsin sem þar eru varðveitt. == Náttúruhamfarir == === Öræfajökull === Árið 1362 gaus [[Öræfajökull]] sem er jafnframt hæsti jökull Íslands. Var þetta mesta vikurgos sem hefur orðið á Íslandi frá því sögur hófust og eyddi það allri byggð í Öræfasveit. Gosmökkurinn er talinn afa náð 30 km hæð og þeyttust upp alls 10 km3 af gjósku. Þessi vikur er ljós að lit og sést enn í dag frá þjóðveginum. Eftir gosið fékk sveitin nafnið Öræfi en áður hét hún [[Litla-Hérað]]. Það hafði verið blómleg byggð í Litla-Héraði. Frá Morsárdal og að Breiðumörk eru taldir hafa verið að minnsta kosti 30 bæir. Gosið og jökulhlaupin sem komu í kjölfarið gjöreyddu byggð og olli vikurregnið einnig tjóni allt austur að [[Hornafjörður|Hornafirði]]. Öræfajökull gaus aftur árið 1727 og urðu þá mikil jökulhlaup undan Falljökli, Kotárjökli, Virkisjökli og úr Sigárgljúfri. Enn má sjá ummerki eftir hlaupin enda liggur þjóðvegur 1 þar í gegn. Drápust þá kindur og hestar en einnig fórust 3 manneskjur, 2 stúlkur og einn unglingspiltur. === Skeiðarárhlaup === Vegna gossins í [[Gjálp]] árið 1996 varð í kjölfar þess stórt og mikið [[jökulhlaup]] á Skeiðarársandi. Áætlað er að um 180 milljónir tonna af seti fluttist með hlaupinu og nam heildarrennslið allt að 50.000 m3/s. Hlaupið er í margra minnum enda olli það gríðarmiklu eignartjóni og eru til sýnis brúarbita sem skemmdust í hlaupinu við þjóðveg 1 rétt áður en beygt er inn að Skaftafelli. == Náttúra == === Flóra === Oft er gott veður í Skaftafelli og betra en í nágrenninu þar sem það er í skjóli Öræfajökuls. Þar er fjölbreytt gróðurfar og má þar nefna [[birki]]skóg sem prýðir neðanverðar hlíðar Skaftafell og innan um hann vex sums staðar [[ilmreynir|reyniviður]]. Botngróður er gróskumikill og má nefna [[bláber]]ja- og [[krækiber]]jarunna. Í Bæjarstaðaskógi er birki hávaxnara en annars staðar á landinu og getur það náð 12 metra hæð. Margar af einkennisplöntum Austurlands finnast líka í Skaftafelli líkt og [[bláklukka]], [[gullsteinbrjótur]], og [[klettafrú]]. Eftir að svæðið var friðað hefur gróðurfar breyst mikið enda ekki lengur kindur á beit. === Fána === Það eru ýmsar fuglategundir í gróðurmiklum hlíðunum og má nefna [[skógarþröstur|skógarþröst]], [[hrossagaukur|hrossagauk]], [[þúfutittlingur|þúfutittling]] og [[músarrindill|músarrindil]]. Einnig eru mikilvægustu varpstöðvar [[skúmur|skúms]] við norðanvert Atlantshaf í Öræfum. Af dýrum finnast aðeins [[heimskautarefur]], [[minkur]] og [[hagamús]]. == Tengt efni == * [[Bæjarstaðarskógur]] * [[Kristínartindar]] * [[Morsárdalur]] * [[Morsárjökull]] * [[Skaftafellsfjöll]] * [[Skaftafellsjökull]] * [[Svartifoss]] * [[Þumall (Skaftafellsfjöllum)]] == Tengill == * [https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/ Heimasíða þjóðgarðsins] * [http://www.loftmyndir.is/k/kortasja.asp?client=vatnajokull# Vefsjá þjóðgarðsins] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100619050925/http://www.loftmyndir.is/k/kortasja.asp?client=vatnajokull |date=2010-06-19 }} *https://www.stjornufraedi.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/oraefajokull/eldgosid-i-oraefajokli-1362/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220107193210/https://www.stjornufraedi.is/solkerfid/jordin/eldgos-og-eldfjoll/oraefajokull/eldgosid-i-oraefajokli-1362/ |date=2022-01-07 }} *https://www.stjornufraedi.is/solkerfid/jordin/joklar/jokulhlaup/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210907074337/https://www.stjornufraedi.is/solkerfid/jordin/joklar/jokulhlaup/ |date=2021-09-07 }} {{Commons|Category:Skaftafell_National_Park|Skaftafellsþjóðgarðinum}} {{Þjóðgarðar á Íslandi}} {{Stubbur|ísland|landafræði}} [[Flokkur:Sveitarfélagið Hornafjörður]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] [[Flokkur:Íslenskar sveitir]] [[en:Skaftafell#Skaftafell National Park]] pxuaft00nevrt0t74372g1cbnz0sc4e 0 40884 1981717 1939736 2026-10-04T19:03:47Z Berserkur 10188 1981717 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Brazil State Acre.svg|thumb|right|250px|Kort af Brasilíu]] [[File:Trevo BR-364.2.jpg|thumb|left|200px|Acre]] '''Acre''' er fylki í [[Brasilía|Brasilíu]], staðsett í norð-vestur hluta landsins. Stærð þess er 164.000 ferkílómetrar og eru íbúar eru 830.000 (2022). Í norðri er [[Amazonas]]-fylki, í austri er [[Rondônia]]-fylki, í suðri er [[Bólivía]] og í vestri er [[Perú]]. [[Amasónfrumskógurinn]] spannar allt fylkið. {{Stubbur|landafræði}} {{Fylki Brasilíu}} [[Flokkur:Fylki Brasilíu]] i6ofmx8oj1ezmn8i37kuwg0078kjfnz 0 49426 1981756 1379384 2026-10-05T04:07:02Z Holtseti 46872 Tengt efni 1981756 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Kerið.jpg|thumb|right|[[Kerið]] í [[Grímsnes]]i er talið vera leifar hrunins [[gjallgígur|gjallgígs]].]] '''Eldgígur''' er hringlaga dæld í [[eldstöð]] með [[aðfærslugöng]] þaðan sem bráðið [[hraun]] og [[gas]] getur borist upp á yfirborðið í [[eldgos]]i. ==Tengt efni== * [[Eldvarp]] * [[Sigketill]] {{Stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos]] 5j64ugfzs9w6btix9fvpoqqa1sad3np 1981773 1981756 2026-10-05T05:14:13Z Holtseti 46872 /* Tengt efni */ 1981773 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Kerið.jpg|thumb|right|[[Kerið]] í [[Grímsnes]]i er talið vera leifar hrunins [[gjallgígur|gjallgígs]].]] '''Eldgígur''' er hringlaga dæld í [[eldstöð]] með [[aðfærslugöng]] þaðan sem bráðið [[hraun]] og [[gas]] getur borist upp á yfirborðið í [[eldgos]]i. ==Tengt efni== * [[Eldvarp]]; hóll eða hæð úr [[Gosefni|gosefnum]] sem hlaðist hefur upp umhverfis [[gosop]], stundum nefnt ''gígur'' eða ''eldgígur''. * [[Sigketill]] {{Stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos]] hplgdixnec78ikak7fwlo4y12tlm7kc 0 58965 1981657 1948657 2026-10-04T13:36:04Z Berserkur 10188 /* Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði */ 1981657 wikitext text/x-wiki {{Fjall}} {{aðgreiningartengill}} '''Esja''' (oft með [[Viðskeyttur greinir|greini]], '''Esjan''') er [[fjall]] á [[Kjalarnes]]i, sem nú er innan borgarmarka [[Reykjavík]]ur, og er eitt af einkennum höfuðborgarsvæðisins. Hæsti tindur Esju er 914 [[Metri|metrar]]. Nokkrar gönguleiðir eru upp á fjallið og þar eru vinsæl útivistarsvæði, til að mynda við skógræktina við [[Mógilsá]]. Vinsælt er að ganga upp að ''Steini'' í 597 metrum og þaðan upp á Þverfellshorn í um 780 metrum. Esja er syðsta [[blágrýti]]sfjall á Íslandi. Hæsti kambur á Esju miðri, séð úr Reykjavík, heitir ''Kerhólakambur''. Hætta er á [[snjóflóð]]um í fjallinu á ákveðnum stöðum. Hafa 4 látist í snjóflóðum frá 1979, síðast árið 2020<ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frett/madurinn-lest-i-snjoflodinu-i-moskardshnukum|titill=Frétt á Rúv|mánuður=Janúar|ár=2020}}</ref>. == Nafn == Nafnið er líklega tengt [[norræna]] orðinu ''esja'' sem þýðir „flögusteinn“.<ref>{{cite book|url=https://malid.is/leit/Esja|title=Íslensk orðsifjabók|author=Ásgeir Blöndal Magnússon|year=1989}}</ref> Í [[Kjalnesinga saga|Kjalnesinga sögu]] er talað um bæinn ''Esjuberg'' þar sem [[landnámsmaður]]inn [[Örlygur gamli Hrappsson|Örlygur Hrappsson]] bjó þegar hann kom til [[Ísland]]s frá [[Suðureyjar|Suðureyjum]] í [[Skotland]]i. Í sögunni er sagt frá því að [[Írland|írsk]] kona að nafni ''Esja'' hafi komið í [[Kollafjörður (Faxaflóa)|Kollafjörð]]. [[Mynd:Esja Þverfellshorn panoramic view of Reykjavík.jpg|thumb|800px|center|Útsýni frá Þverfellshorni.]] == Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði == [[Mynd:Gunnlaugsskarð (4574738007).jpg|thumb|Glittir í Gunnlaugsskarð milli tveggja tinda Esju.]] Snjóskaflinn í Gunnlaugsskarði í Esju þykir vera ábending um tíðarfar og loftslagsbreytingar <ref>[https://heimildin.is/grein/27280/hjarnskaflinn-i-gunnlaugsskardi-horfinn-en-sagan-situr-eftir/ Hjarnskaflinn í Gunnlaugsskarði horfinn en sagan situr eftir] Heimildin,sótt 4. október 2026</ref>. [[Páll Bergþórsson]] fyrrum veðurstofustjóri fylgdist með fönninni um langt skeið.<ref>{{cite web|url=https://www.vedur.is/vedur/frodleikur/greinar/nr/2068|title=Fannir í Esju mæla lofthita|website=Vedur.is|author=Páll Bergþórsson|date=10.12.2010}}</ref> {| class="wikitable sortable" !Ár !Ástand |- |2023-2026 |Skaflinn hvarf <ref>[https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/09/24/enn_er_snjor_i_esjuhlidum/ Enn er snjór í Esjuhlíðum] Mbl.is, 25/9 2024</ref> <ref>[https://www.visir.is/g/20252759901d/esjan-snjo-laus-og-thad-o-venju-snemma Esjan snjó­laus og það ó­venju snemma] Vísir, sótt 8. ágúst, 2025</ref> |- | |2022|| Skaflinn hélt |- | | 2019|| Skaflinn hvarf |- | | 2013-2018|| Snjófönn hélt <ref>[https://www.ruv.is/frett/skaflinn-i-esju-horfinn-i-fyrsta-sinn-i-sjo-ar Skaflinn í Esju horfinn í fyrsta sinn í sjö ár] Rúv, skoðað 18. nóvember.</ref> |- | | 2012 || Horfinn í byrjun september. |- | | 2011|| Skaflinn hélt: Minnstur 4 metra á breidd og 10-20 cm þykkur. <ref>[https://www.vedur.is/vedur/frodleikur/greinar/nr/2356 Skaflinn í Gunnlaugsskarði í Esju]Veður.is, skoðað 18. nóvember 2019.</ref> |- | | 2001-2010|| Skaflinn hvarf. <ref>[https://www.visir.is/g/2010591562647 Snjórinn horfinn úr Gunnlaugsskarði] Vísir, skoðað 18. nóv, 2019.</ref> |- | | 1999-2000|| Fannir halda. |- | | 1998|| Horfnar fannir 6. ágúst. <ref>[https://www.vedur.is/vedur/frodleikur/greinar/nr/2068 Fannir í Esju mæla lofthita]Vedur.is, skoðað 18. nóv, 2019.</ref> |- | | 1965-1997 || ''33ja ára skeið þegar fannir hverfa ekki.'' |- | | 1932|| ''Esja snjólaus með öllu í byrjun ágústmánaðar'' |- | |1929-1964|| ''...leysti fannirnar 19 sinnum, oftast á 4. áratugnum.'' ( Hurfu 1929, 1932, 1933, 1934, 1935, 1936, 1939, 1941, 1942, 1945, 1946, 1947, 1950, 1953, 1957, 1959, 1960, 1961, 1964 ) |- ||1928|| Lítil fönn eftir í Esju. |- ||1847/1852- 1929|| Fannir í suðurhlíðum Esju héldu. |- |} ===Svipmyndir=== <gallery> Esja 2020.jpg|Kistufell og Gunnlaugsskarð, hægra megin á mynd. Esja 2020 2.jpg|Kistufell. Steinn On Mt. Esja.JPG|Steinn. Across faxafloi 2.jpg|Esja að vetri. </gallery> ==Tengt efni== *[[Móskarðahnúkar]] *[[Snjóflóð á Íslandi]] ==Tilvísanir== {{reflist}} == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3677728 ''Örnefni Esju''; grein í Morgunblaðinu 2005] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=1608226 ''Kalknáman í Esjunni''; hluti af stærri grein í Morgunblaðinu 1985] * [https://heidmork.is/wp-content/uploads/2023/06/Esja-Gongukort_176-x105_georef.pdf Kort af gönguleið í Esjuhlíðum (Skógræktarfélag Íslands)] [[Flokkur:Fjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Esja]] sa817tttzm4o115ldw5y9i5x6khl4x4 0 59532 1981814 1495249 2026-10-05T11:36:12Z Akigka 183 1981814 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Toppledominos.jpg|thumb|Fall dóminókubba ræðst [[nauðhyggja|nauðsynlega]] af náttúrulögmálunum.]] '''Frjáls vilji''' er sú hugmynd að (sumar) lífverur stjórni eigin hegðun og geti valið milli ólíkra athafna og beri því [[siðferðileg ábyrgð|siðferðilega ábyrgð]] á gerðum sínum.<ref>{{cite book|author1=Michael McKenna|author2=Derk Pereboom|title=Free Will: A Contemporary Introduction|publisher=Routledge|year=2016}}</ref><ref>{{cite book|author1=Timothy O’Connor|author2=Christopher Franklin|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2022/entries/freewill/|chapter=Free Will|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2022 Edition)}}</ref><ref>{{cite book|author1=Kadri Vihvelin|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/incompatibilism-arguments/|chapter=Arguments for Incompatibilism|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2022 Edition)}}</ref> Til eru ólíkar kenningar innan ólíkra heimspekistefna um hvað felist í frjálsum vilja og hvort hugmyndin um [[frelsi (heimspeki)|frelsi]] geti farið saman við [[nauðhyggja|nauðhyggju]], [[guðleg forsjón|guðlega forsjón]] eða aðrar takmarkanir. Stundum er átt við að að ákvarðanataka fólks sé ekki nauðsynlega háð [[náttúrulögmál|lögmálum náttúrunnar]] heldur ráði fólk hvernig það bregst við ytra [[áreiti]].<ref>{{vísindavefurinn|2670|Er hægt að tala um frjálsan vilja?|höfundur=Atli Harðarson|dags=31.8.2002}}</ref> Áhangendur þessarar hugmyndar kenna sig við [[frjálshyggja (frumspeki)|frjálshyggju]] en þeir sem álíta að öll hegðun sé háð áreiti og kringumstæðum aðhyllast [[löghyggja|löghyggju]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Heimspeki]] [[Flokkur:Guðfræði]] kt5pav659zh8ube2foyyqmhvzh5tocz 1981815 1981814 2026-10-05T11:48:02Z Akigka 183 1981815 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Toppledominos.jpg|thumb|Fall dóminókubba ræðst [[nauðhyggja|nauðsynlega]] af náttúrulögmálunum.]] '''Frjáls vilji''' er sú hugmynd að (sumar) lífverur stjórni eigin hegðun og geti valið milli ólíkra athafna og beri því [[siðferðileg ábyrgð|siðferðilega ábyrgð]] á gerðum sínum.<ref>{{cite book|author1=Michael McKenna|author2=Derk Pereboom|title=Free Will: A Contemporary Introduction|publisher=Routledge|year=2016}}</ref><ref>{{cite book|author1=Timothy O’Connor|author2=Christopher Franklin|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2022/entries/freewill/|chapter=Free Will|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2022 Edition)}}</ref><ref>{{cite book|author1=Kadri Vihvelin|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/incompatibilism-arguments/|chapter=Arguments for Incompatibilism|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2022 Edition)}}</ref> Til eru ólíkar kenningar innan ólíkra heimspekistefna um hvað felist í frjálsum vilja og hvort hugmyndin um [[frelsi (heimspeki)|frelsi]] geti farið saman við [[nauðhyggja|nauðhyggju]], [[guðleg forsjón|guðlega forsjón]] eða aðrar takmarkanir. Stundum er átt við að að ákvarðanataka fólks sé ekki nauðsynlega háð [[náttúrulögmál|lögmálum náttúrunnar]] heldur ráði fólk hvernig það bregst við ytra [[áreiti]].<ref>{{vísindavefurinn|2670|Er hægt að tala um frjálsan vilja?|höfundur=Atli Harðarson|dags=31.8.2002}}</ref> Áhangendur þessarar hugmyndar kenna sig við [[frjálshyggja (frumspeki)|frjálshyggju]] en þeir sem álíta að öll hegðun sé háð áreiti og kringumstæðum aðhyllast [[löghyggja|löghyggju]].<ref>{{vísindavefurinn|68933|Hæ, hæ, mig vantar smá hjálp, ég þarf að vita hvað frjáls vilji og löghyggja er?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=13.1.2015}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Heimspeki]] [[Flokkur:Guðfræði]] ogh3juiwtyostaoctyncpnl78zkjr6u 1981816 1981815 2026-10-05T11:48:43Z Akigka 183 1981816 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Toppledominos.jpg|thumb|Fall dóminókubba ræðst [[nauðhyggja|nauðsynlega]] af náttúrulögmálunum.]] '''Frjáls vilji''' er sú hugmynd að (sumar) lífverur stjórni eigin hegðun, geti valið milli ólíkra athafna og beri því [[siðferðileg ábyrgð|siðferðilega ábyrgð]] á gerðum sínum.<ref>{{cite book|author1=Michael McKenna|author2=Derk Pereboom|title=Free Will: A Contemporary Introduction|publisher=Routledge|year=2016}}</ref><ref>{{cite book|author1=Timothy O’Connor|author2=Christopher Franklin|url=https://plato.stanford.edu/archives/win2022/entries/freewill/|chapter=Free Will|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Winter 2022 Edition)}}</ref><ref>{{cite book|author1=Kadri Vihvelin|url=https://plato.stanford.edu/archives/fall2022/entries/incompatibilism-arguments/|chapter=Arguments for Incompatibilism|editor1=Edward N. Zalta|editor2=Uri Nodelman|title=The Stanford Encyclopedia of Philosophy (Fall 2022 Edition)}}</ref> Til eru ólíkar kenningar innan ólíkra heimspekistefna um hvað felist í frjálsum vilja og hvort hugmyndin um [[frelsi (heimspeki)|frelsi]] geti farið saman við [[nauðhyggja|nauðhyggju]], [[guðleg forsjón|guðlega forsjón]] eða aðrar takmarkanir. Stundum er átt við að að ákvarðanataka fólks sé ekki nauðsynlega háð [[náttúrulögmál|lögmálum náttúrunnar]] heldur ráði fólk hvernig það bregst við ytra [[áreiti]].<ref>{{vísindavefurinn|2670|Er hægt að tala um frjálsan vilja?|höfundur=Atli Harðarson|dags=31.8.2002}}</ref> Áhangendur þessarar hugmyndar kenna sig við [[frjálshyggja (frumspeki)|frjálshyggju]] en þeir sem álíta að öll hegðun sé háð áreiti og kringumstæðum aðhyllast [[löghyggja|löghyggju]].<ref>{{vísindavefurinn|68933|Hæ, hæ, mig vantar smá hjálp, ég þarf að vita hvað frjáls vilji og löghyggja er?|höfundur=Jón Gunnar Þorsteinsson|dags=13.1.2015}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Heimspeki]] [[Flokkur:Guðfræði]] ii5a2gjchqj8sdpbqmdcnb0kkdquote 0 61558 1981687 1394958 2026-10-04T16:23:40Z Akigka 183 /* Tenglar */ 1981687 wikitext text/x-wiki '''Fyrirbærafræði''' er [[heimspeki]]stefna og -hefð sem átti vinsældum að fagna á meginlandi Evrópu um miðja [[20. öld]]. Fyrirbærafræðin var einkum mótuð af þýsku hugsuðunum [[Edmund Husserl]] og [[Martin Heidegger]]. Husserl skilgreindi fyrirbærafræðina sem „huglæga rannsókn á [[eðli]] [[vitund]]arinnar eins og hún birtist í upplifun 1. persónu“. Heidegger taldi að Husserl hefði sést yfir grundvallaratriði bæði frumlags og viðfangs reynslunnar (sem hann kallaði „veru“ þeirra) og víkkaði fyrirbærafræðina út þannig að hún fengist einnig við skilning og upplifun manna á Verunni sjálfri og gerði fyrirbærafræðina þannig að aðferðafræði í [[verufræði]]. Fyrirbærafræðin hafði áhrif á þróun [[tilvistarspeki]]nnar í [[Frakkland]]i, til að mynda hjá höfundum á borð við [[Jean-Paul Sartre]] og [[Simone de Beauvoir]]. == Tenglar == * {{cite web|url=https://plato.stanford.edu/entries/phenomenology/|title=Phenomenology|date=16.12.2013|author=David Woodruff Smith|website=Stanford Encyclopedia of Philosophy}} * {{Vísindavefurinn|7104|Hvað er fyrirbærafræði?|höfundur=Björn Þorsteinsson|dags=12.1.2022}} * {{Vísindavefurinn|5228|Hver er meginmunurinn á hugtökunum verund og engu?|höfundur=Valur Brynjar Antonsson|dags=29.8.2005}} * {{cite web|url=http://heimspeki.hi.is/?page_id=930|title=Fyrirbærafræði og raunhyggja|author=Arnór Hannibalsson|website=Heimspekivefurinn|access-date=4.10.2026}} [[Flokkur:Heimspekistefnur]] [[Flokkur:Heimspeki 20. aldar]] [[Flokkur:Meginlandsheimspeki]] [[Flokkur:Verufræði]] 1nwpzepzg033bgcdu886jdkwwoswdd4 0 62423 1981764 1714110 2026-10-05T05:00:59Z Holtseti 46872 1981764 wikitext text/x-wiki '''Dyngjugos''' er [[eldgos]] í [[Dyngja|dyngju]]. Á [[Ísland]]i hefur ekki orðið slíkt gos frá því skömmu eftir síðustu [[ísöld]], nema að hluta til í [[Surtsey|Surtseyjagoshrínunni]]. Dæmi um dyngju er [[Skjaldbreiður]]. [[Mynd:Hawaiian Eruption-numbers.svg|thumbnail|right|400px|[[Dyngjugos|Dyngjugos]]]] <center> :1 = [[Gosmökkur|(gos)mökkur]], gosstrókur, gjóskuský :2 = [[Gosop|gosop]] :3 = [[Eldgígur|gígur]] :4 = [[Hrauntjörn|hrauntjörn]] :5 = (kviku)gösop :6 = [[Hrauná|hrauná]] :7 = hraun- og [[Gjóska|gjóskulög]] :8 = [[Berglög|berglögin]] :9 = [[Silla|silla]] :10 = [[Gosrás|gosrás]] og gosop :11 = [[Kvikuhólf|kvikuhólf]] :12 = [[Berggangur]] </center> ==Tenglar== * [https://timarit.is/page/4272535#page/n35/mode/2up ''Fallgígar''; grein í Náttúrufræðingnum, 1989] {{Stubbur|Jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos]] [[Flokkur:Dyngjur]] [[Flokkur:Flæðigos]] 0whxb571jy2iyfg1voojg84xlsak0pa 1981765 1981764 2026-10-05T05:02:00Z Holtseti 46872 1981765 wikitext text/x-wiki '''Dyngjugos''' er [[eldgos]] í [[Dyngja|dyngju]]. Á [[Ísland]]i hefur ekki orðið slíkt gos frá því skömmu eftir síðustu [[ísöld]], nema að hluta til í [[Surtsey|Surtseyjagoshrínunni]]. Dæmi um dyngju er [[Skjaldbreiður]]. [[Mynd:Hawaiian Eruption-numbers.svg|thumbnail|right|400px|[[Dyngjugos|Dyngjugos]]]] <center> :1 = [[gosmökkur|(gos)mökkur]], gosstrókur, gjóskuský :2 = [[gosop]] :3 = [[eldgígur|gígur]] :4 = [[hrauntjörn]] :5 = (kviku)gösop :6 = [[hrauná]] :7 = hraun- og [[gjóska|gjóskulög]] :8 = [[berglög]] :9 = [[silla]] :10 = [[gosrás]] og gosop :11 = [[kvikuhólf]] :12 = [[berggangur]] </center> ==Tenglar== * [https://timarit.is/page/4272535#page/n35/mode/2up ''Fallgígar''; grein í Náttúrufræðingnum, 1989] {{Stubbur|Jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos]] [[Flokkur:Dyngjur]] [[Flokkur:Flæðigos]] 36e8btyhuj9s15tggvg5s9r0amq6xh1 2 65348 1981761 1675961 2026-10-05T04:54:56Z Holtseti 46872 /* Hugtök í jarðfræði og tengdum greinum */ Bæti við "[[Eldvarp]]". 1981761 wikitext text/x-wiki Þetta er flokkaður listi yfir hugtök og nöfn tengd '''[[jarðfræði]]''' og öðrum '''[[Jarðvísindi|jarðvísindum]]'''. Listinn er ekki hugsaður sem endanlegt yfirlit yfir hugtök, sem þurfa sérgrein, heldur frekar sem listi yfir hugmyndir, sem þyrfti að fjalla um, hvort sem er í sérgrein eða sem hugtök í öðrum greinum. Listinn er ekki settur saman á skipulegan hátt nema að litlu leyti svo það vantar að öllum líkindum töluvert af nauðsynlegum hugtökum, sérstaklega utan jarð- og jarðeðlisfræði. Flokkun hugtaka er ekki aðalatriði heldur aðeins til leiðbeiningar, mörg hugtakanna eiga hugsanlega betur heima undir annarri undirgrein eða eru sameiginleg mörgum greinum. Grundvallarhugtök, sem þarf að gera góð skil, eru '''feitletruð''' í hugtakalistanum og séryfirlit yfir þau er neðst á síðunni. Endilega bætið við og endurskoðið þennan lista eins og þurfa þykir. ==Jarðvísindagreinar== {|border="0" width="90%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" colspan="2" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Undirgreinar jarðfræði=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px; -moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarðvísindagreinar=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Tengdar vísindagreinar=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Jarðfræði]] *[[Bergfræði]] *[[Eldfjallafræði]] *[[Hagnýt jarðfræði]] *[[Ísaldarjarðfræði]] *[[Jarðlagafræði]] *[[Jarðsaga]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Jarðvegsfræði]] *[[Jöklafræði]] *[[Setlagafræði]] *[[Sjávarjarðfræði]] *[[Steindafræði]] *[[Steingervingafræði]] *[[Umhverfisjarðfræði]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Haffræði]] *[[Jarðeðlisfræði]] *[[Jarðefnafræði]] *[[Landafræði]] *[[Loftslagsfræði]] *[[Vatnafræði]] *[[Veðurfræði]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Fornleifafræði]] *[[Jarðverkfræði]] *[[Reikistjörnufræði]] *[[Stjarneðlisfræði]] *[[Stjarnvísindi]] |} ==Hugtök í jarðfræði og tengdum greinum== {|border="0" width="90%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Bergfræði=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Haffræði=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px; -moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarð- og setlagafræði=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jöklafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Baggalútur]] *[[Basalt]] *'''[[Berg]]''' *[[Bergröð]] *[[Blágrýti]] - [[Blágrýtismyndunin]] *[[Bólstraberg]] *[[Díll]] *[[Djúpberg]] *[[Dólerít]] *[[Framandsteinn]] - [[Hnyðlingur]] *[[Grágrýti]] - [[Grágrýtismyndunin]] *[[Hrafntinna]] *[[Líparít]] *[[Marmari]] *[[Móberg (jarðfræði)|Móberg]] *[[Myndbreitt berg]] *[[Myndbreyting]] *[[Seguljárnsteinn]] *'''[[Storkuberg]]''' *[[Stuðlaberg]] *[[Ummyndun]] *[[Þunnsneið]] {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Eldfjallafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Apalhraun]] *[[Askja]] *[[Basalteldstöð]] ? *[[Dyngja]] *[[Eldborg]] *[[Eldgos]] *[[Eldhryggur]] *[[Eldkeila]] *[[Eldský]] *'''[[Eldstöð]]''' *[[Eldstöðvakerfi]] *[[Eldvarp]] *[[Flikruberg]] *[[Flæðibasalt]] *[[Flæðigos]] *[[Gervigígur]] *[[Gígur]] *[[Gjallgígur]] *[[Gjóska]] *[[Helluhraun]] *[[Hlutbráðnun]] *'''[[Hraun]]''' *[[Hraundrýli]] *[[Hraunhellir]] *[[Hrauntröð]] *[[Innskot]] *[[Klepragígur]] *[[Kvika]] *[[Kvikuhólf]] *[[Kvikuþró]] *[[Megineldstöð]] *[[Móbergsfjöll]] *[[Rekbelti]] *[[Sprungusveimur]] *[[Stapi]] *[[Troðgos]] *[[Vikur]] *[[Þeytigos]] |} !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Hringrif]] (Atoll) *[[Landgrunn]] *[[Selta sjávar]] *[[Sjávarstöðubreytingar]] *[[Úthafsbotn]] {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarðeðlisfræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *'''[[Aldursgreining]]''' *[[Berghvolf]] *[[Deighvolf]] *[[Deuterium]] – [[Tvívetni]] *[[Fellingahreyfingar]] *[[Flekaskil]] *'''[[Jarðskorpufleki]]''' *[[Fornsegulpóll]] *[[Geislavirk efni]] *[[Geoíða]] *[[Heitur reitur]] – [[Möttulstrókur]] *[[Jarðskjálftabylgjur]] *'''[[Jarðskjálfti]]''' *'''[[Jarðskorpa]]''' *[[Kjarni jarðar]] *[[Mercallikvarði]] *[[Misgengi]] *[[Moholagið]] *[[Möttull]] *[[Richterskvarði]] *[[Segulpóll]] *'''[[Segulsvið jarðar]]''' *[[Segultímatal]] *[[Sigdalur]] *[[Tektóník]] – [[Höggun]] *[[Úthafshryggur]] |} {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarðefnafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Gastegundir á jarðhitasvæðum]] *[[Goshver]] *[[Gufuhver]] *[[Háhitasvæði]] *[[Hitastigull]] *'''[[Hver]]''' *[[Hverastrýta]] *[[Jarðgas]] *[[Jarðhitasvæði]] *'''[[Jarðhiti]]''' *[[Kalksteinshellir]] *[[Karst]] *[[Kol]] *[[Laug]] *[[Lághitasvæði]] *[[Leirhver]] *[[Mór]] *[[Mýrarrauði]] *[[Olía]] *[[Surtarbrandur]] *[[Ölkelda (uppspretta)|Ölkelda]] |} !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Aurkeila]] *[[Djúpsjávarset]] *[[Eðjustraumur]] *[[Efnaset]] *[[Fallsteinn]] *[[Fjara]] *[[Gjóskulag]] - [[Öskulag]] *'''[[Jarðlag]]''' *[[Jökulberg]] *[[Kalksteinn]] *[[Leiðarlag]] *[[Leirsteinn]] *[[Öskulagatímatal]] *'''[[Rof]]''' *[[Rofmörk]] *[[Sandsteinn]] *'''[[Set]]''' *[[Setberg]] *[[Setlag]] *[[Setmyndunarumhverfi]] *[[Skessuketill]] *[[Uppgufunarset]] *'''[[Veðrun]]''' *[[Vefta]] – [[Textúr]] *[[Völuberg]] *[[Þursaberg]] {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarðsaga=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Aldur jarðar]] *[[Alleröd]] *[[Blágrænþörungar]] *[[Bølling]] *[[BP]] – [[Fyrir nútíma]] *[[Dryas]] *[[Flekakenningin]] *[[Hlýskeið]] *'''[[Ísöld]]''' *'''[[Jarðsaga Íslands]]''' *'''[[Jarðsaga jarðar]]''' *'''[[Jarðsögutímatal]]''' **Mismunandi tímabil jarðsögunnar *[[Járnmyndun]] *[[KT-mörkin]] *[[Kuldaskeið]] – [[Jökulskeið]] *[[Landnámslagið]] *[[Landrekskenningin]] *[[Milankovitchsveiflur]] *[[Upphaf lífs]] *[[Útdauði]] |} {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Jarðvegsfræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Gropa]] *[[Freðmýri]] *'''[[Jarðvegur]]''' *[[Uppblástur]] |} !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Daljökull]] *[[Framhlaup jökuls]] *[[Gaddjökull]] *[[Grettistak]] *[[Hvilftarjökull]] *[[Jökulgarður]] *[[Jökulhlaup]] *[[Jökulhvel]] *[[Jökulker]] *'''[[Jökull]]''' *[[Jökullón]] *[[Jökulrákir]] *[[Meginlandsjökull]] *[[Skriðjökull]] *[[Snælína]] *[[Urðarrani]] *[[Þíðjökull]] {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Steindafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Blandkristall]] *[[Harka steinda]] *[[Kleyfni]] *[[Kristalkerfi]] *[[Listi yfir steindir]] **Steindalisti *'''[[Steind]]''' |} {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Steingervingafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Einkennissteingervingur]] *[[Götungur]] *[[Graptólíti]] *[[Kórall]] *[[Raf]] *'''[[Steingervingur]]''' *[[Strómatólíti]] *[[Þríbroti]] |} {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Vatnafræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Dragá]] *[[Grunnstingull]] *'''[[Grunnvatn]]''' *[[Hamfarahlaup]] *[[Jökulá]] *[[Kaldavermsl]] *[[Lindá]] *[[Óshólmar]] - [[Delta]] *'''[[Vatnsfall]]''' |} {|border="0" width="100%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Veðurfræði=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| |} |} ==Örnefni tengd jarðfræði== {|border="0" width="90%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" colspan="2" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Íslensk=== !width="20%" align="center" valign="top" colspan="2" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px; -moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Erlend=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| '''Megineldstöðvar''' *[[Askja (fjall)|Askja]] *[[Bárðarbunga]] *[[Eyjafjallajökull]] *[[Grímsvötn]] *[[Hekla]] *[[Hengill]] *[[Katla]] *[[Krafla]] *[[Kverkfjöll]] *[[Snæfellsjökull]] *[[Öræfajökull]] '''Aðrar eldstöðvar''' *[[Brennisteinsfjöll]] *[[Búrfell]] *[[Eldborg]] *[[Eldfell]] *[[Eldgjá]] *[[Grábrók]] *[[Heljargjá]] *[[Hverfell]] *[[Lakagígar]] *[[Skjaldbreiður]] *[[Surtsey]] *[[Trölladyngja]] *[[Vatnaöldur]] '''Stakir hverir''' *[[Blesi]] *[[Deildartunguhver]] *[[Fata]] *[[Geysir]] *[[Grýla]] *[[Gunnuhver]] *[[Konungshver]] *[[Strokkur (hver)|Strokkur]] *[[Ystihver]] *[[Öskurhóll]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| '''Hraunbreiður''' *[[Búðahraun]] *[[Hallmundarhraun]] *[[Kjalhraun]] *[[Ódáðahraun]] *[[Skaftáreldahraun]] *[[Tungnárhraun]] *[[Þjórsárhraunið mikla|Þjórsárhraun]] '''Jarðhitasvæði''' *[[Haukadalur (Tungum)|Haukadalur]] *[[Hengill]] *[[Hrafntinnusker]] *[[Hveragerði]] *[[Hveravellir|Hveravellir (Kili)]] *[[Hveravellir (Reykjahverfi)|Hveravellir (Reykjahverfi)]] *[[Kerlingafjöll]] *[[Krýsuvík]] *[[Námafjall]] *[[Reykjanes]] *[[Vonarskarð]] *[[Þeistareykir]] '''Jöklar''' *[[Drangajökull]] *[[Eiríksjökull]] *[[Eyjafjallajökull]] *[[Hofsjökull]] *[[Langjökull]] *[[Mýrdalsjökull]] *[[Snæfellsjökull]] *[[Tindfjallajökull]] *[[Torfajökull]] *[[Tungnafellsjökull]] *[[Vatnajökull]] *[[Þórisjökull]] '''Annað''' *[[Hreppaflekinn]] *[[Suðurlandsbrotabeltið]] *[[Tjörneslögin]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| '''Eldfjöll''' *[[Agung]] *[[Ararat]] *[[Aso]] *[[Beerenberg]] *[[Chaitén]] *[[Chimborazo]] *[[Cotopaxi]] *[[El Chichón]] *[[Elbrus]] *[[Erebus]] *[[Etna]] *[[Fuji]] *[[Kilauea]] *[[Kilimanjaro]] *[[Krakatoa]] *[[La Palma]] *[[Mauna Kea]] *[[Mauna Loa]] *[[Mount Pelée]] *[[Nyiragongo]] *[[Osorno]] *[[Pinatubo]] *[[Santoríní]] *[[St. Helena]] *[[Stromboli]] *[[Tambora]] *[[Unzen]] *[[Vesúvíus]] '''Jöklar''' *[[Aletschjökull]] *[[Austfonnajökull]] *[[Grænlandsjökull]] *[[Hubbardjökull]] *[[Jostedalsjökull]] '''Flæðibasaltsvæði''' *[[Dekkantröppurnar]] *[[Eþíópíuhálendið]] *[[Kólumbíuárflæðibasöltin]] *[[Norður-Atlantshafsbasaltið]] *[[Síberíutröppurnar]] '''Sund''' *[[Beringssund]] *[[Gíbraltarsund]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| '''Fjallgarðar''' *[[Alpafjöll]] *[[Andesfjöll]] *[[Appalachiafjöll]] *[[Atlasfjöll]] *[[Fossafjöll]] *[[Himalajafjöll]] *[[Karpatafjöll]] *[[Kákasusfjöll]] *[[Klettafjöll]] *[[Sagrosfjöll]] *[[Snæfjöll]] *[[Úralfjöll]] '''Jarðhitasvæði''' *[[El Tatio]] *[[Kamchatka]] *[[Tauposvæðið]] *[[Yellowstone]] '''Flekar''' *[[Afríkuflekinn]] *[[Arabíuflekinn]] *[[Evrasíuflekinn]] *[[Filippseyjaflekinn]] *[[Indlandsflekinn]] *[[Indó-Ástralíuflekinn]] *[[Juan de Fucaflekinn]] *[[Karabískiflekinn]] *[[Kókosflekinn]] *[[Kyrrahafsflekinn]] *[[Nazcaflekinn]] *[[Norður-Ameríkuflekinn]] *[[Skótíaflekinn]] *[[Suður-Ameríkuflekinn]] *[[Suðurskautsflekinn]] '''Forn meginlönd''' *[[Gondvanaland]] *[[Lárasía]] *[[Pangea]] *[[Ródinía]] '''Annað''' *[[Panamaeiðið]] *[[San Andreasmisgengið]] |} ==Þekktir jarðvísindamenn== {|border="0" width="90%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" colspan="2" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Íslenskir=== !width="20%" align="center" valign="top" colspan="2" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px; -moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===Erlendir=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff;"| *[[Guðmundur G. Bárðarson]] *[[Gunnar Böðvarsson]] *[[Haraldur Sigurðsson]] *[[Helgi Pjetursson]] *[[Jón Jónsson (jarðfræðingur)|Jón Jónsson]] *[[Kristján Sæmundsson]] *[[Sigurður Þórarinsson]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Steinþór Sigurðsson]] *[[Sveinn Jakobsson]] *[[Sveinn Pálsson]] *[[Trausti Einarsson]] *[[Þorleifur Einarsson]] *[[Þorvaldur Thoroddsen]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Louis Agassiz]] *[[Georg Agricola]] *[[Victor Goldschmidt]] *[[Harry Hammond Hess]] *[[James Hutton]] *[[Charles Lyell]] *[[Andrija Mohorovičić]] *[[Charles Francis Richter]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Adam Sedgwick]] *[[William Smith]] *[[Nicolas Steno]] *[[Eduard Suess]] *[[George Patrick Leonard Walker|George P. L. Walker]] *[[Alfred Wegener]] *[[John Tuzo Wilson]] |} ==Mikilvæg hugtök== {|border="0" width="90%" align="center" cellspacing="2" !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===[[Mynd:100 percent.svg|20px|]] Ítarlegar=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===[[Mynd:75%.svg|20px|]] Með innihaldi=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px; -moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===[[Mynd:50%.svg|20px|]] Stubbar=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===[[Mynd:25%.svg|20px|]] Örverpi=== !width="20%" align="center" valign="top" style="font-weight:bold; background-color:#f8fcff; border:solid #658185 1px;-moz-border-radius:15px;-moz-border-radius-bottomleft: 0px;-moz-border-radius-bottomright: 0px;"| ===[[Mynd:00%.svg|20px|]] Vantar=== |- !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Jarðsaga Íslands]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Hraun]] *[[Jarðhiti]] *[[Jarðskjálfti]] *[[Jarðvegur]] *[[Vatnsfall]] *[[Veðrun]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Aldursgreining]] *[[Eldstöð]] *[[Grunnvatn]] *[[Ísöld]] *[[Jarðskorpa]] *[[Jökull]] *[[Rof]] *[[Set]] *[[Steind]] *[[Storkuberg]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Berg]] *[[Hver]] *[[Jarðsögutímatal]] !width="20%" align="left" valign="top" rowspan="5" style="font-weight:normal; background-color:#f8fcff; "| *[[Jarðlag]] *[[Jarðsaga jarðar]] *[[Jarðskorpufleki]] *[[Segulsvið jarðar]] *[[Steingervingur]] |} 68jnngvlxol5ywx1a7w9cc1nw49o02b 0 65996 1981690 1611257 2026-10-04T16:47:06Z Akigka 183 1981690 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Spittal vom Goldeck aus gesehen 2.JPG|thumb|Spittal an der Drau.]] '''Spittal an der Drau''' er borg í fylkinu [[Kärnten]] í [[Austurríki]]. Áætlaður íbúafjöldi árið 2016 var 16 þúsund. {{stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Borgir í Austurríki]] j4fsxueb35ktiigxnf39gmfgeyaocln 0 66037 1981739 1931595 2026-10-04T22:59:11Z Holtseti 46872 1981739 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Laki fissure (2).jpg|thumbnail|280px|Lakagígar]] [[Mynd:Bárðarbunga Volcano, September 4 2014 - 15145866372.jpg|thumbnail|Holuhraun 2014, sambærilegt, en mikið minna gos]] '''Skaftáreldar''' voru [[eldgos]] sem hófst á [[Hvítasunna|hvítasunnudag]], [[8. júní]] árið [[1783]], í [[Lakagígar|Lakagígum]] í [[Vestur-Skaftafellssýsla|Vestur-Skaftafellssýslu]], og stóð fram í febrúar [[1784]]. Í Skaftáreldum varð mesta [[hraun]]rennsli í einu gosi á jörðinni á síðasta árþúsundi. Heildarrúmál hraunsins er um 12–14 km³ og flatarmál þess 580 km². Gosinu fylgdu [[Eldfjallaaska|aska]] og eiturefni sem barst um landið. Mikil [[gosmóða]], rík af [[brennisteinn|brennisteinssamböndum]], barst út í [[gufuhvolf]]ið og varð hennar vart um allt [[norðurhvel]] [[jörðin|jarðar]]. Veturinn á eftir var harður um alla Evrópu en einkum þó á Íslandi. [[Búfé]] féll og hungursneyð ríkti. Hörmungarnar sem fylgdu Skaftáreldum eru kallaðar [[Móðuharðindin]] eftir gosmóðunni. Þær stóðu yfir til ársins [[1785]]. Talið að sauðfé hafi fækkað um allt að 80%, hrossum um 60% og nautgripum um 50%. Þessar hörmungar kostuðu meira en 10.000 manns (rúmlega 20% þjóðarinnar) lífið. Í ''[[Eldrit]]i'' sínu lýsir [[Jón Steingrímsson]] (kallaður ''eldklerkur'') eldgosinu og eftirmálum þess á landinu. Skaftáreldar höfðu áhrif annars staðar en á Íslandi. Þeir ollu kólnun um hálft stig á norðurhveli í eitt ár eða svo. == Heimildir == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041023041810/www.islandia.is/hamfarir/jardfraedilegt/eldgos/skaftareldar.html Skaftáreldar 1783] * {{Vísindavefurinn|7136|Hvort voru Skaftáreldar flæðigos eða blandað gos?}} * {{Vísindavefurinn|6530|Hvenær geisuðu Skaftáreldarnir?}} * {{Vísindavefurinn|271| Hvað gerist hér á landi og annars staðar ef eldgos hefjast á Yellowstone-svæðinu?}} * {{Vísindavefurinn|22048|Hvernig nákvæmlega voru Skaftáreldarnir? Hvernig var aðdragandinn og hvernig fór þetta allt fram?}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041116154953/www.skjalasafn.is/Syningar/skolavefur/skaft_i_0000.html Þjóðskjalasafn: Skaftáreldar] {{stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] gtq6fr272p8vf9e3xrny7a74i07lsnt 1981778 1981739 2026-10-05T05:32:37Z Holtseti 46872 1981778 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Laki fissure (2).jpg|thumbnail|280px|Lakagígar]] [[Mynd:Bárðarbunga Volcano, September 4 2014 - 15145866372.jpg|thumbnail|Holuhraun 2014, sambærilegt, en mikið minna gos]] '''Skaftáreldar''', einnig nefndir '''Síðueldar''' voru [[eldgos]] sem hófst á [[Hvítasunna|hvítasunnudag]], [[8. júní]] árið [[1783]], í [[Lakagígar|Lakagígum]] í [[Vestur-Skaftafellssýsla|Vestur-Skaftafellssýslu]], og stóð fram í febrúar [[1784]]. Í Skaftáreldum varð mesta [[hraun]]rennsli í einu gosi á jörðinni á síðasta árþúsundi. Heildarrúmál hraunsins er um 12–14 km³ og flatarmál þess 580 km². Gosinu fylgdu [[Eldfjallaaska|aska]] og eiturefni sem barst um landið. Mikil [[gosmóða]], rík af [[brennisteinn|brennisteinssamböndum]], barst út í [[gufuhvolf]]ið og varð hennar vart um allt [[norðurhvel]] [[jörðin|jarðar]]. Veturinn á eftir var harður um alla Evrópu en einkum þó á Íslandi. [[Búfé]] féll og hungursneyð ríkti. Hörmungarnar sem fylgdu Skaftáreldum eru kallaðar [[Móðuharðindin]] eftir gosmóðunni. Þær stóðu yfir til ársins [[1785]]. Talið að sauðfé hafi fækkað um allt að 80%, hrossum um 60% og nautgripum um 50%. Þessar hörmungar kostuðu meira en 10.000 manns (rúmlega 20% þjóðarinnar) lífið. Í ''[[Eldrit]]i'' sínu lýsir [[Jón Steingrímsson]] (kallaður ''eldklerkur'') eldgosinu og eftirmálum þess á landinu. Skaftáreldar höfðu áhrif annars staðar en á Íslandi. Þeir ollu kólnun um hálft stig á norðurhveli í eitt ár eða svo. == Heimildir == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041023041810/www.islandia.is/hamfarir/jardfraedilegt/eldgos/skaftareldar.html Skaftáreldar 1783] * {{Vísindavefurinn|7136|Hvort voru Skaftáreldar flæðigos eða blandað gos?}} * {{Vísindavefurinn|6530|Hvenær geisuðu Skaftáreldarnir?}} * {{Vísindavefurinn|271| Hvað gerist hér á landi og annars staðar ef eldgos hefjast á Yellowstone-svæðinu?}} * {{Vísindavefurinn|22048|Hvernig nákvæmlega voru Skaftáreldarnir? Hvernig var aðdragandinn og hvernig fór þetta allt fram?}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041116154953/www.skjalasafn.is/Syningar/skolavefur/skaft_i_0000.html Þjóðskjalasafn: Skaftáreldar] {{stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] ak14udp5sjf1iakdpmz06a7nve842cd 1981781 1981778 2026-10-05T05:54:19Z Holtseti 46872 1981781 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Laki fissure (2).jpg|thumbnail|280px|Lakagígar]] [[Mynd:Bárðarbunga Volcano, September 4 2014 - 15145866372.jpg|thumbnail|Holuhraun 2014, sambærilegt, en mikið minna gos]] '''Skaftáreldar''', einnig nefndir '''Síðueldar''', voru [[eldgos]] sem hófst á [[Hvítasunna|hvítasunnudag]], [[8. júní]] árið [[1783]], í [[Lakagígar|Lakagígum]] í [[Vestur-Skaftafellssýsla|Vestur-Skaftafellssýslu]], og stóð fram í febrúar [[1784]]. Í Skaftáreldum varð mesta [[hraun]]rennsli í einu gosi á jörðinni á síðasta árþúsundi. Heildarrúmál hraunsins er um 12–14 km³ og flatarmál þess 580 km². Gosinu fylgdu [[Eldfjallaaska|aska]] og eiturefni sem barst um landið. Mikil [[gosmóða]], rík af [[brennisteinn|brennisteinssamböndum]], barst út í [[gufuhvolf]]ið og varð hennar vart um allt [[norðurhvel]] [[jörðin|jarðar]]. Veturinn á eftir var harður um alla Evrópu en einkum þó á Íslandi. [[Búfé]] féll og hungursneyð ríkti. Hörmungarnar sem fylgdu Skaftáreldum eru kallaðar [[Móðuharðindin]] eftir gosmóðunni. Þær stóðu yfir til ársins [[1785]]. Talið að sauðfé hafi fækkað um allt að 80%, hrossum um 60% og nautgripum um 50%. Þessar hörmungar kostuðu meira en 10.000 manns (rúmlega 20% þjóðarinnar) lífið. Í ''[[Eldrit]]i'' sínu lýsir [[Jón Steingrímsson]] (kallaður ''eldklerkur'') eldgosinu og eftirmálum þess á landinu. Skaftáreldar höfðu áhrif annars staðar en á Íslandi. Þeir ollu kólnun um hálft stig á norðurhveli í eitt ár eða svo. == Heimildir == * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041023041810/www.islandia.is/hamfarir/jardfraedilegt/eldgos/skaftareldar.html Skaftáreldar 1783] * {{Vísindavefurinn|7136|Hvort voru Skaftáreldar flæðigos eða blandað gos?}} * {{Vísindavefurinn|6530|Hvenær geisuðu Skaftáreldarnir?}} * {{Vísindavefurinn|271| Hvað gerist hér á landi og annars staðar ef eldgos hefjast á Yellowstone-svæðinu?}} * {{Vísindavefurinn|22048|Hvernig nákvæmlega voru Skaftáreldarnir? Hvernig var aðdragandinn og hvernig fór þetta allt fram?}} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041116154953/www.skjalasafn.is/Syningar/skolavefur/skaft_i_0000.html Þjóðskjalasafn: Skaftáreldar] {{stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Eldgos á Íslandi]] mb249bss8toh5cyrkaa83vj5hcww6pv 0 66038 1981780 1938065 2026-10-05T05:53:53Z Holtseti 46872 1981780 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Lakagigar Iceland 2004-07-01.jpg|thumb|300 px|Lakagígar]] [[File:Grímsvötn_eldstöðvakerfi_kort.png|thumb|300 px|Eldstöðvarkerfi Grímsvatna]] '''Lakagígar''' er röð [[eldgígur|eldgíga]] og [[eldvarp|eldvarpa]] á Síðumannaafrétti á sunnanverðu [[miðhálendi Íslands]], milli [[Vatnajökull|Vatnajökuls]] og [[Mýrdalsjökull|Mýrdalsjökuls]]. Gígarnir eru taldir vera allt að 140 talsins og mynda þeir um 27–29 km langa röð.<ref> {{Vefheimild |url=http://visindavefur.is/svar.php?id=22048 |titill=Hvernig nákvæmlega voru Skaftáreldarnir? Hvernig var aðdragandinn og hvernig fór þetta allt fram? |höfundur=Þorvaldur Þórðarson |útgefandi=[[Vísindavefurinn]] |tilvitnun=Lakagígar eru 27 kílómetra löng sprunguþyrping [...] röð af 140 klepra- og gjallkeilum/gígum. |dags=1. júlí 2014 |vefsíða= |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags=}}</ref><ref> {{Vefheimild |url=https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/heimsokn/svaedi/lakagigar |titill=Um Lakagíga – ''komdu í heimsókn'' |höfundur= |útgefandi= [[Vatnajökulsþjóðgarður]] |tilvitnun=Lakagígar eru rúmlega 29 km löng gígaröð [...] Gígarnir eru yfir 130 talsins. |dags= |vefsíða= |skoðað=5. október 2026 |safnslóð=https://web.archive.org/web/20260608051632/https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/heimsokn/svaedi/lakagigar |safndags=8. júní 2026}}</ref> Gígaröðin rís úr jörðu við móbergsfjallið [[Hnúta (Síðumannaafrétti)|Hnútu]],<ref> {{Vefheimild |url=https://nafnid.arnastofnun.is/ornefnaskra/22633/pdf |titill=Síðumannaafréttur I |dags=1989 |höfundur=Þórður Tómasson |vefsíða=www.nafnid.arnastofnun.is |útgefandi=[[Örnefnastofnun]] |tilvitnun=Hnúta, stórt fell, gróðurlítið. Í því byrja Lakagígar |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags= }}</ref> skammt frá [[Eldgjá]], í suðvestri og liggur meðfram [[Skaftá]] að Vatnajökli í norðaustri, við mót [[Skaftárjökull|Skaftárjökuls]] og [[Síðujökull|Síðujökuls]]. Gígaröðin heitir eftir gömlu móbergsfjalli sem Laki nefnist og stendur í miðri gígaröðinni. Sagt er að norski jarðfræðingurinn [[Amund Helland]] hafi fyrst nefnt gígana eftir Laka er hann rannsakaði svæðið árið 1881. Á máli heimamanna nefnast gígarnir '''Eldborgarraðir'''.<ref> {{Vefheimild |url=https://nafnid.is/ornefnaskra/22637/pdf |titill=Síðumannaafréttur. Athugasemdir og viðbætur I |dags=1989 |höfundur=Jón Jónsson |vefsíða=www.nafnid.arnastofnun.is |útgefandi= [[Örnefnastofnun]] |tilvitnun=Nafn þetta gaf norski jarðfræðingurinn Amund Helland 1881 [...] Í héraði heitir gígaröðin í heild Eldborgarraðir |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags= }}</ref> Lakagígar tilheyra eldstöðvarkerfi [[Grímsvötn|Grímsvatna]], og eru þeir eini hluti kerfisins sem gosið hefur utan jökuls á sögulegum tíma.<ref> {{Vefheimild |url=https://www.visindavefur.is/svar.php?id=82855 |titill=Hvað er vitað um gos í Grímsvötnum sem verða utan Grímsvatnaöskjunnar? |höfundur1=Magnús Tumi Guðmundsson |höfundur2=Guðrún Larsen |höfundur3=Þorvaldur Þórðarson |útgefandi=[[Vísindavefurinn]] |tilvitnun= |dags=1. desember 2021 |vefsíða= |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags=}}</ref> Lakagígar voru friðlýstir árið 1971, urðu hluti af [[Skaftafellsþjóðgarður|Skaftafellsþjóðgarði]] við stækkun hans árið 2004, og hafa verið hluti af [[Vatnajökulsþjóðgarður|Vatnajökulsþjóðgarði]] frá stofnun hans árið 2008.<ref> {{Vefheimild |url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/08/09/eitt_spor_getur_drepid_mosann/ |titill=Eitt spor getur drepið mosann |dags=9. ágúst 2015 |höfundur=Baldur Arnarson |vefsíða=ww.mbl.is |útgefandi= [[Morgunblaðið]] |tilvitnun=Lakagígar voru friðlýstir 1971. Þeir urðu hluti af Skaftafellsþjóðgarði árið 2004, við seinni stækkun þjóðgarðsins, og svo hluti af Vatnajökulsþjóðgarði við stofnun hans 2008. |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags= }}</ref> == Skaftáreldar == {{aðalgrein|Skaftáreldar}} Lakagígar urðu til í Skaftáreldum á árunum 1783–1784, en þeir voru eitt mesta [[eldgos]] á Íslandi á sögulegum tíma, og mesta [[flæðigos]] á jörðu síðan [[Eldgjá]] gaus á 10. öld. Eldarnir hófust á [[hvítasunnudagur|hvítasunnudag]] [[8. júní]] [[1783]] að undangenginni jarðskjálftahrinu. Lakagígar liggja á tíu samhliða sprungum sem hver er 2–5 km löng. Við suðurenda gígaraðarinnar, við fjallið Hnútu, opnaðist fyrsta sprungan. Gosið kom svo í hrinum sem hófust með jarðskjálftum. Hrinurnar í gosinu hafa sennilega verið tíu eins og sprungurnar sjálfar. Í gosinu mynduðust um 135 gígar og 200–500 metra breiður [[sigdalur]] frá rótum Laka og tvo kílómetra suðvestur fyrir hann. Aska og gosgufur ollu miklu mistri og móðu yfir Íslandi sem barst síðan yfir [[Evrópa|Evrópu]], [[Asía|Asíu]] og [[Ameríka|Ameríku]]. Mikil mengun fylgdi móðunni sem olli eitrun í gróðri svo búpeningur féll unnvörpum á Íslandi sem aftur leiddi af sér hungursneyð meðal landsmanna. Móðan og gosaskan ollu líka köldu veðurfari vegna þess að þau drógu úr inngeislun sólar og deyfðu sólskinið. Þetta voru [[móðuharðindin]] svokölluðu, mestu harðindi sem dunið hafa yfir Íslendinga. Eldgosið er eitt mannskæðasta eldgos í mannkynssögunni. [[Skaftáreldahraun]] þekur um 600 km² og kaffærði marga bæi. Eldhraun nefnist vestari farvegur hraunsins sem rann í [[Skaftá]], en Brunahraun austari kvísl hraunsins sem rann í farveg [[Hverfisfljót]]s. ==Tengt efni== * [[Jón Steingrímsson]] == Heimildir == * [[Þorvaldur Þórðarson]]. ''„Hvernig nákvæmlega voru Skaftáreldarnir? Hvernig var aðdragandinn og hvernig fór þetta allt fram?“'' Vísindavefurinn, 1. júlí 2014. Sótt 18. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=22048 * Þorvaldur Þórðarson. ''„Höfðu Skaftáreldar einhver áhrif á veðurfar?“'' Vísindavefurinn, 10. júní 2013. Sótt 18. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=65369. * Þorvaldur Þórðarson. ''„Hver voru helstu umhverfisáhrif Skaftárelda?“'' Vísindavefurinn, 22. apríl 2014. Sótt 18. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=67315. * Snæbjörn Guðmundsson. ''„Eru Lakagígar enn virkir og gætu önnur móðuharðindi dunið yfir okkur?“''' Vísindavefurinn, 4. september 2014. Sótt 18. nóvember 2015. http://visindavefur.is/svar.php?id=55722. * [https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/laki-eldgja-langisjor/natturutulkun-og-fraedsla/um-laka Vatnajökulsþjóðgarður - um Laka] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201024083704/https://www.vatnajokulsthjodgardur.is/is/svaedin/laki-eldgja-langisjor/natturutulkun-og-fraedsla/um-laka |date=2020-10-24 }} * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041129153805/www.ust.is/Frodleikur/Fridlystsvaedi//nr/1129 Umhverfisstofnun:Lakagígar, Þjóðgarðurinn Skaftafell] * [http://www.agu.org/meetings/cc02babstracts/Grattan-p.pdf John Grattan: ''A Sulphurous Stench: Illness and Death in Europe Following the Eruption of the Laki Fissure.'' (Abstrakt)] * [http://www.dur.ac.uk/g.r.foulger/Teaching/EELect2VolcHaz_PPP.pdf Powerpoint of Lecture from Durham University, Slides 96-100] ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Náttúruvætti}} [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] [[Flokkur:Gígar á Íslandi]] [[Flokkur:Skaftárhreppur]] 5qqxl5xamq4t27apjikezp1y2by54v6 0 67849 1981759 1436695 2026-10-05T04:52:24Z Holtseti 46872 Sameina við greinina [[Gjallgígur]] og færi efni hennar hingað, ásamt einhverjum lagfæringum, fjarlægi stuttan kafla um Kerið í Grímsnesi. 1981759 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Puu Oo cropped.jpg|thumb|250px|right| Eldvarp á [[Kīlauea]], [[Hawaii|Hawaii]]]] [[Mynd:Fimmvörðuháls.jpg|thumbnail|300px|[[Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010]]]] '''Eldvarp''' er hóll eða hæð úr [[Gosefni|gosefnum]] sem hlaðist hefur upp umhverfis [[gosop]]. Eldvörp hafa einnig verið nefnd ''rauðakúlur'', ''kerhólar'', ''gíghólar'' og ''eldgígar'' og eru gjarnan kölluð ''gígar'' í daglegu máli. Á Wikipediu má finna grein um [[eldgígur|eldgíga]], en hefur hér þrengri skilgreiningu og vísar eingöngu til dældarinnar sem getur myndast í kringum gosop. Eldvörp eru mismunandi að gerð, allt eftir því hvers eðlis [[gos]]ið er og hversu kraftmikið. Nefna má gjallgíga, klepragíga, og [[gjóskugígur|gjóskugígur]]. == Gjallgígar og klepragígar == Gjallgíguar og klepragígar eru algengastir eldstöðva á Íslandi.<ref name="Ari Trausti"/> Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).<ref name="ismennt">http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071616/http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm |date=2016-03-05 }} Ismennt; skoðað: 30.10.2015</ref> Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á [[Lakagígar|Lakasvæðinu]].<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> === Lögun === Hver gígur er frá því að vera 5–10 metrar á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100–200 metra yfir umhverfi sitt (t.d. [[Eldfell]] á [[Heimaey]]). Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.<ref name="Ari Trausti"/> Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. [[Rauðamelskúlur]]). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við [[Leirhnjúkur|Leirhnjúk]] á [[Krafla|Kröflusvæði]]). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. [[Stóra-Grábrók]]).<ref name="Ari Trausti"/> Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.<ref name="Ari Trausti"/> === Myndun === Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er [[basalt]]. En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar [[Eldborg|eldborga]] eða [[Dyngja|dyngja]].<ref name="Ari Trausti"/> Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir [[Kvikustrókur|kvikustrókar]] standa þá upp úr [[Gossprunga|gossprungunum]]. Algeng hæð kvikustrókanna er 50–100 metrar, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 metra háir. Því aflmeiri sem strókurinn er, og hér er ekki síst átt við [[Gas|gas]]innihald, þeim mun meira af [[Gjóska|gjósku]] sáldrast úr honum.<ref name="Ari Trausti"/> Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni.<ref name="Ari Trausti"/> *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem [[Hraun|hraunið]] rennur út um.<ref name="ismennt"/> == Tengt efni == * [[Eldstöð]] * [[Eldgos]] * [[Eldkeila]] * [[Dyngja]] * [[Stapi]] * [[Eldgígur]] * [[Gjóskugígur]] * [[Sprengigígur]] * [[Gervigígur]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eldfjallafræði]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund]] {{Commonscat|Volcanic cones}} 2aao0bjrzb003r55huaog5ta2vr6rbt 1981763 1981759 2026-10-05T04:59:50Z Holtseti 46872 1981763 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Puu Oo cropped.jpg|thumb|250px|right| Eldvarp á [[Kīlauea]], [[Hawaii|Hawaii]]]] [[Mynd:Fimmvörðuháls.jpg|thumbnail|300px|[[Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010]]]] '''Eldvarp''' er hóll eða hæð úr [[Gosefni|gosefnum]] sem hlaðist hefur upp umhverfis [[gosop]]. Eldvörp hafa einnig verið nefnd ''rauðakúlur'', ''kerhólar'', ''gíghólar'' og ''eldgígar'' og eru gjarnan kölluð ''gígar'' í daglegu máli. Á Wikipediu má finna grein um [[eldgígur|eldgíga]], en hefur hér þrengri skilgreiningu og vísar eingöngu til dældarinnar sem myndast getur í kringum gosop. Eldvörp eru mismunandi að gerð, allt eftir því hvers eðlis [[gos]]ið er og hversu kraftmikið. Nefna má gjallgíga, klepragíga, og [[gjóskugígur|gjóskugígur]]. == Gjallgígar og klepragígar == Gjallgíguar og klepragígar eru algengastir eldstöðva á Íslandi.<ref name="Ari Trausti"/> Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).<ref name="ismennt">http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071616/http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm |date=2016-03-05 }} Ismennt; skoðað: 30.10.2015</ref> Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á [[Lakagígar|Lakasvæðinu]].<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> === Lögun === Hver gígur er frá því að vera 5–10 metrar á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100–200 metra yfir umhverfi sitt (t.d. [[Eldfell]] á [[Heimaey]]). Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.<ref name="Ari Trausti"/> Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. [[Rauðamelskúlur]]). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við [[Leirhnjúkur|Leirhnjúk]] á [[Krafla|Kröflusvæði]]). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. [[Stóra-Grábrók]]).<ref name="Ari Trausti"/> Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.<ref name="Ari Trausti"/> === Myndun === Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er [[basalt]]. En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar [[Eldborg|eldborga]] eða [[Dyngja|dyngja]].<ref name="Ari Trausti"/> Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir [[Kvikustrókur|kvikustrókar]] standa þá upp úr [[Gossprunga|gossprungunum]]. Algeng hæð kvikustrókanna er 50–100 metrar, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 metra háir. Því aflmeiri sem strókurinn er, og hér er ekki síst átt við [[Gas|gas]]innihald, þeim mun meira af [[Gjóska|gjósku]] sáldrast úr honum.<ref name="Ari Trausti"/> Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni.<ref name="Ari Trausti"/> *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem [[Hraun|hraunið]] rennur út um.<ref name="ismennt"/> == Tengt efni == * [[Eldstöð]] * [[Eldgos]] * [[Eldkeila]] * [[Dyngja]] * [[Stapi]] * [[Eldgígur]] * [[Gjóskugígur]] * [[Sprengigígur]] * [[Gervigígur]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eldfjallafræði]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund]] {{Commonscat|Volcanic cones}} 6foq4i6uildm4avuh9o63qe80km2ffa 1981768 1981763 2026-10-05T05:07:33Z Holtseti 46872 1981768 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Puu Oo cropped.jpg|thumb|250px|right| Eldvarp á [[Kīlauea]], [[Hawaii|Hawaii]]]] [[Mynd:Fimmvörðuháls.jpg|thumbnail|300px|[[Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010]]]] '''Eldvarp''' er hóll eða hæð úr [[Gosefni|gosefnum]] sem hlaðist hefur upp umhverfis [[gosop]]. Eldvörp hafa einnig verið nefnd ''rauðakúlur'', ''kerhólar'', ''gíghólar'' og ''eldgígar'' og eru gjarnan kölluð ''gígar'' í daglegu máli. Á Wikipediu má finna grein um [[eldgígur|eldgíga]], en hefur hér þrengri skilgreiningu og vísar eingöngu til sjálfrar dældarinnar sem myndast getur í kringum gosop. Eldvörp eru mismunandi að gerð, allt eftir því hvers eðlis [[gos]]ið er og hversu kraftmikið. Nefna má gjallgíga, klepragíga, og [[gjóskugígur|gjóskugígur]]. == Gjallgígar og klepragígar == Gjallgíguar og klepragígar eru algengastir eldstöðva á Íslandi.<ref name="Ari Trausti"/> Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).<ref name="ismennt">http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071616/http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm |date=2016-03-05 }} Ismennt; skoðað: 30.10.2015</ref> Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á [[Lakagígar|Lakasvæðinu]].<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> === Lögun === Hver gígur er frá því að vera 5–10 metrar á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100–200 metra yfir umhverfi sitt (t.d. [[Eldfell]] á [[Heimaey]]). Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.<ref name="Ari Trausti"/> Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. [[Rauðamelskúlur]]). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við [[Leirhnjúkur|Leirhnjúk]] á [[Krafla|Kröflusvæði]]). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. [[Stóra-Grábrók]]).<ref name="Ari Trausti"/> Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.<ref name="Ari Trausti"/> === Myndun === Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er [[basalt]]. En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar [[Eldborg|eldborga]] eða [[Dyngja|dyngja]].<ref name="Ari Trausti"/> Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir [[Kvikustrókur|kvikustrókar]] standa þá upp úr [[Gossprunga|gossprungunum]]. Algeng hæð kvikustrókanna er 50–100 metrar, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 metra háir. Því aflmeiri sem strókurinn er, og hér er ekki síst átt við [[Gas|gas]]innihald, þeim mun meira af [[Gjóska|gjósku]] sáldrast úr honum.<ref name="Ari Trausti"/> Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni.<ref name="Ari Trausti"/> *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem [[Hraun|hraunið]] rennur út um.<ref name="ismennt"/> == Tengt efni == * [[Eldstöð]] * [[Eldgos]] * [[Eldkeila]] * [[Dyngja]] * [[Stapi]] * [[Eldgígur]] * [[Gjóskugígur]] * [[Sprengigígur]] * [[Gervigígur]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eldfjallafræði]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund]] {{Commonscat|Volcanic cones}} nfm4bme0o4kjd0h2w7sr3xwjjibff22 1981774 1981768 2026-10-05T05:14:48Z Holtseti 46872 /* Gjallgígar og klepragígar */ 1981774 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Puu Oo cropped.jpg|thumb|250px|right| Eldvarp á [[Kīlauea]], [[Hawaii|Hawaii]]]] [[Mynd:Fimmvörðuháls.jpg|thumbnail|300px|[[Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010]]]] '''Eldvarp''' er hóll eða hæð úr [[Gosefni|gosefnum]] sem hlaðist hefur upp umhverfis [[gosop]]. Eldvörp hafa einnig verið nefnd ''rauðakúlur'', ''kerhólar'', ''gíghólar'' og ''eldgígar'' og eru gjarnan kölluð ''gígar'' í daglegu máli. Á Wikipediu má finna grein um [[eldgígur|eldgíga]], en hefur hér þrengri skilgreiningu og vísar eingöngu til sjálfrar dældarinnar sem myndast getur í kringum gosop. Eldvörp eru mismunandi að gerð, allt eftir því hvers eðlis [[gos]]ið er og hversu kraftmikið. Nefna má gjallgíga, klepragíga, og [[gjóskugígur|gjóskugígur]]. == Gjallgígar og klepragígar == Gjallgígar og klepragígar eru algengastir eldstöðva á Íslandi.<ref name="Ari Trausti"/> Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).<ref name="ismennt">http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071616/http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm |date=2016-03-05 }} Ismennt; skoðað: 30.10.2015</ref> Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á [[Lakagígar|Lakasvæðinu]].<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> === Lögun === Hver gígur er frá því að vera 5–10 metrar á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100–200 metra yfir umhverfi sitt (t.d. [[Eldfell]] á [[Heimaey]]). Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.<ref name="Ari Trausti"/> Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. [[Rauðamelskúlur]]). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við [[Leirhnjúkur|Leirhnjúk]] á [[Krafla|Kröflusvæði]]). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. [[Stóra-Grábrók]]).<ref name="Ari Trausti"/> Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.<ref name="Ari Trausti"/> === Myndun === Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er [[basalt]]. En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar [[Eldborg|eldborga]] eða [[Dyngja|dyngja]].<ref name="Ari Trausti"/> Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir [[Kvikustrókur|kvikustrókar]] standa þá upp úr [[Gossprunga|gossprungunum]]. Algeng hæð kvikustrókanna er 50–100 metrar, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 metra háir. Því aflmeiri sem strókurinn er, og hér er ekki síst átt við [[Gas|gas]]innihald, þeim mun meira af [[Gjóska|gjósku]] sáldrast úr honum.<ref name="Ari Trausti"/> Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni.<ref name="Ari Trausti"/> *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem [[Hraun|hraunið]] rennur út um.<ref name="ismennt"/> == Tengt efni == * [[Eldstöð]] * [[Eldgos]] * [[Eldkeila]] * [[Dyngja]] * [[Stapi]] * [[Eldgígur]] * [[Gjóskugígur]] * [[Sprengigígur]] * [[Gervigígur]] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eldfjallafræði]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund]] {{Commonscat|Volcanic cones}} 1jzsxz5bwcv182uvoev4ppwh9zwgegr 0 69102 1981670 1716435 2026-10-04T14:47:25Z Akigka 183 1981670 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' er [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið [[2007]]. Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppni sjónvarpsins|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] mlip994mui2u79x30qmyqzkjkwd6spj 1981671 1981670 2026-10-04T14:47:56Z Akigka 183 1981671 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' er [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið 2007. Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppni sjónvarpsins|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] k2rre9ulu7zzop3eahyo5b0445jkui2 1981672 1981671 2026-10-04T14:48:20Z Akigka 183 1981672 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' er [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið 2007. Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppnin 2018|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] ccc767jkz6mqdnrofw6bw6b2amutgf1 1981673 1981672 2026-10-04T14:51:23Z Akigka 183 1981673 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' er [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið 2007.<ref>{{tímarit.is|6311421|Fimm kankvísar karríer-drottningar|höfundur=Erla Gunnarsdóttir|blað=Ský|dags=1.8.2007|bls=38-41}}</ref> Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppnin 2018|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] nwgwm8bp6q3pz8sq0z1s4oom8k6lh94 1981674 1981673 2026-10-04T14:57:20Z Akigka 183 1981674 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' er [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið 2007.<ref>{{tímarit.is|6311421|Fimm kankvísar karríer-drottningar|höfundur=Erla Gunnarsdóttir|blað=Ský|dags=1.8.2007|bls=38-41}}</ref> Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppnin 2018|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar (sem hljómsveitin „Hústónar“) í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] tb2go6tvdetj8kvvv51tyfcv2ra11ip 1981676 1981674 2026-10-04T15:03:22Z Akigka 183 1981676 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' eru [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''[[Herra ég get tjúttað]]'' árið 2007.<ref>{{tímarit.is|6311421|Fimm kankvísar karríer-drottningar|höfundur=Erla Gunnarsdóttir|blað=Ský|dags=1.8.2007|bls=38-41}}</ref> Árið [[2018]] tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppnin 2018|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar (sem hljómsveitin „Hústónar“) í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] 87gwfrk87z8xfeg4dkywdbvs362iyz6 1981677 1981676 2026-10-04T15:04:02Z Akigka 183 1981677 wikitext text/x-wiki '''Heimilistónar''' eru [[Ísland|íslensk]] kvennahljómsveit stofnuð af nokkrum leikkonum 1997 til að troða upp í [[Þjóðleikhúskjallarinn|Þjóðleikhúskjallaranum]]. Hún er skipuð [[Vigdís Gunnarsdóttir|Vigdísi Gunnarsdóttur]], [[Elva Ósk Ólafsdóttir|Elvu Ósk Ólafsdóttur]], [[Katla Margrét Þorgeirsdóttir|Kötlu Margréti Þorgeirsdóttur]] og [[Ólafía Hrönn Jónsdóttir|Ólafíu Hrönn Jónsdóttur]]. Áður var [[Halldóra Björnsdóttir]] í hljómsveitinni en hún hætti árið 2003 og komu í hennar stað Katla Margrét og [[Ragnhildur Gísladóttir]], en Ragnhildur hætti 2015.<ref>{{tímarit.is|6250332|Andskotans nóg að gera þetta einu sinni á ári|höfundur=Hannes Friðbjarnarson|blað=Fréttatíminn|dags=8. maí 2015|bls=62}}</ref> Hljómsveitin gaf út breiðskífuna ''Herra ég get tjúttað'' árið 2007.<ref>{{tímarit.is|6311421|Fimm kankvísar karríer-drottningar|höfundur=Erla Gunnarsdóttir|blað=Ský|dags=1.8.2007|bls=38-41}}</ref> Árið 2018 tók hljómsveitin þátt í [[Söngvakeppnin 2018|Söngvakeppninni]], komst í úrslit og lenti þar í þriðja sæti með lagið „Kúst og fæjó“.<ref>{{tímarit.is|6967752|Ari fulltrúi í Portúgal|blað=Morgunblaðið|dags=5. mars 2018|bls=29}}</ref> Þær léku sig sjálfar (sem hljómsveitin „Hústónar“) í fyrstu sjónvarpsþáttaröð [[IceGuys]] árið 2023. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|tónlist}} [[Flokkur:Íslenskar hljómsveitir]] [[Flokkur:Stofnað 1997]] 3rwr2pz2pggapn7z5619erj5hbh2g17 1 72199 1981792 1865074 2026-10-05T08:14:47Z ~2026-53374-35 121486 Nýr hluti: /* Rangfærslur um samtökin "Nýjar raddir" */ 1981792 wikitext text/x-wiki {{Æviágrip lifandi fólks}} Þarf ekki fleiri heimildir hér? Textinn af forsetakosningar.is er væntanlega frá Ástþóri sjálfum - hann er allavega langt í frá hlutlaus. [[Notandi:Tharfagreinir|Tharfagreinir]] 19. desember 2008 kl. 22:07 (UTC) : Þetta er almennt illa unnin grein, það þarf annað hvort að taka til í henni eða eyða stórum hluta hennar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 20. desember 2008 kl. 10:08 (UTC) ==Frjálslega farið með staðreyndir?== Ástþór er ekki listaður sem handhafi Ghandi verðlaunanna (sjá: http://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) -- [[Notandi:Logihuldar|Logihuldar]] 17. janúar 2009 kl. 17:03 (UTC) : Ef maður leitar á Google að "Ástþór Magnúgsson" og "Ghandi" þá finnur maður bara íslenskar síður, mætti ekki taka þetta út þangað til alvöru heimildir finnast? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 17. janúar 2009 kl. 18:41 (UTC) == Efnisgrein fjarlægð == Ég fjarlægði eftirfarandi texta: „Þrátt fyrir að hafa verið nær lagður í einelti með rógburði í fjölmiðlum, fjáröflunarstarfi lokað með ólögmætum hætti, handtekinn og settur í fangelsi fyrir það eitt að vara við augljósri hættu á hryðjuverkum gegn Íslenskum flugfélögum ef þau yrðu notuð til vopnaflutninga til Mið-Austurlanda eins ríkisstjórnin ætlaði að gera þar til Ástþór flautaði á málið, hefur Ástþór verið trúr sinni hugsjón og haldið ótrauður áfram.“ Ég sé ekki að þetta geti með góðu móti talist hlutlaus frásögn. Ef einhver vill vinna hlutlausari texta upp úr efnisgreininni, þá er hún hérna. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 17. janúar 2009 kl. 18:51 (UTC) : Ég var að velta því fyrir mér að fjarlægja svona 80% af greininni, og gera hana að stubbi sem inniheldur bara grunnupplýsingar. Flest af þessu er bara rugl sem var copy-pastað hingað. Eru einhver mótmæli? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 18. janúar 2009 kl. 08:14 (UTC) ::Algjörlega sammála Baldri, það fer ekki mikið fyrir hlutleysi í þessari lofrullu. --[[Notandi:Moi|Mói]] 18. janúar 2009 kl. 14:39 (UTC) == Verðlaun Ástþórs == Ég er að reyna að átta mig aðeins á Gandhi-verðlaununum sem Ástþór er sagður hafa fengið. Í frétt frá 1996 (https://www.mbl.is/greinasafn/grein/265306/) eru þetta sögð hafa verið „Gandhi-mannúðarverðlaunin“, sem Bill Clinton á líka að hafa fengið sama ár. Í ljósi þess eru þetta líklega verðlaun sem þessi stofnun veitti (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Memorial_International_Foundation). Miðað við lýsinguna virðast þetta hafa verið hálfgerð svindl-verðlaun sem veitt voru af manni sem laug því að hann væri skyldur Mahatma Gandhi. Ég veit hins vegar ekki hvort það væri alveg sanngjarnt gagnvart Ástþóri að taka þetta fram í greininni. Á hinn bóginn finnst mér líka óheiðarlegt að viðhalda núverandi orðalagi, því með því virðist gefið í skyn að Ástþór hafi unnið þessi verðlaun (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) sem eru mjög virt. Ætti að skýra betur hvaða verðlaun þetta voru í textanum? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 00:50 (UTC) :Ég bætti við aukalegum upplýsingum um þessi verðlaun á síðuna. Það væri gott að fá álit á því hvort núverandi umfjöllun er í lagi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 23:48 (UTC) ::Hef svosem lítið við þetta að athuga, bara gott að bæta við síðuna og varpa ljósi á vafasöm verðlaun.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 27. apríl 2022 kl. 18:39 (UTC) == Rangfærslur um samtökin "Nýjar raddir" == Vinsamlegast fjarlægið eftirfarandi texta úr greininni þar sem hann er rangur og á sér enga stoð í raunveruleikanum: "Nýjar raddir voru samtök mótmælenda sem Ástþór Magnússon stóð fyrir í kringum Búsáhaldabyltinguna, til höfuðs samtökunum Röddum fólksins. Nýjar raddir efndu til samkomu við Austurvöll þann 17. janúar 2009 klukkan 15:15..." Rökstuðningur: Ástþór Magnússon tengdist samtökunum "Nýjar raddir" aldrei með neinum hætti. Þetta er ranghermi og ruglingur við önnur samtök eða einstaklinga. Samkvæmt reglunum um æviágrip lifandi fólks (BLP / Ævisögur lifandi fólks) ber að fjarlægja allar rangar eða ótengdar staðhæfingar sem ekki eru studdar áreiðanlegum heimildum. [[Kerfissíða:Framlög/~2026-53374-35|~2026-53374-35]] ([[Notandaspjall:~2026-53374-35|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:14 (UTC) ktrymirhj0oxle10a3st500vxz3l8zf 1981793 1981792 2026-10-05T08:16:33Z ~2026-53374-35 121486 Nýr hluti: /* Edit Request: BLP & NPOV Violation - Neutralizing political labeling */ 1981793 wikitext text/x-wiki {{Æviágrip lifandi fólks}} Þarf ekki fleiri heimildir hér? Textinn af forsetakosningar.is er væntanlega frá Ástþóri sjálfum - hann er allavega langt í frá hlutlaus. [[Notandi:Tharfagreinir|Tharfagreinir]] 19. desember 2008 kl. 22:07 (UTC) : Þetta er almennt illa unnin grein, það þarf annað hvort að taka til í henni eða eyða stórum hluta hennar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 20. desember 2008 kl. 10:08 (UTC) ==Frjálslega farið með staðreyndir?== Ástþór er ekki listaður sem handhafi Ghandi verðlaunanna (sjá: http://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) -- [[Notandi:Logihuldar|Logihuldar]] 17. janúar 2009 kl. 17:03 (UTC) : Ef maður leitar á Google að "Ástþór Magnúgsson" og "Ghandi" þá finnur maður bara íslenskar síður, mætti ekki taka þetta út þangað til alvöru heimildir finnast? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 17. janúar 2009 kl. 18:41 (UTC) == Efnisgrein fjarlægð == Ég fjarlægði eftirfarandi texta: „Þrátt fyrir að hafa verið nær lagður í einelti með rógburði í fjölmiðlum, fjáröflunarstarfi lokað með ólögmætum hætti, handtekinn og settur í fangelsi fyrir það eitt að vara við augljósri hættu á hryðjuverkum gegn Íslenskum flugfélögum ef þau yrðu notuð til vopnaflutninga til Mið-Austurlanda eins ríkisstjórnin ætlaði að gera þar til Ástþór flautaði á málið, hefur Ástþór verið trúr sinni hugsjón og haldið ótrauður áfram.“ Ég sé ekki að þetta geti með góðu móti talist hlutlaus frásögn. Ef einhver vill vinna hlutlausari texta upp úr efnisgreininni, þá er hún hérna. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 17. janúar 2009 kl. 18:51 (UTC) : Ég var að velta því fyrir mér að fjarlægja svona 80% af greininni, og gera hana að stubbi sem inniheldur bara grunnupplýsingar. Flest af þessu er bara rugl sem var copy-pastað hingað. Eru einhver mótmæli? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 18. janúar 2009 kl. 08:14 (UTC) ::Algjörlega sammála Baldri, það fer ekki mikið fyrir hlutleysi í þessari lofrullu. --[[Notandi:Moi|Mói]] 18. janúar 2009 kl. 14:39 (UTC) == Verðlaun Ástþórs == Ég er að reyna að átta mig aðeins á Gandhi-verðlaununum sem Ástþór er sagður hafa fengið. Í frétt frá 1996 (https://www.mbl.is/greinasafn/grein/265306/) eru þetta sögð hafa verið „Gandhi-mannúðarverðlaunin“, sem Bill Clinton á líka að hafa fengið sama ár. Í ljósi þess eru þetta líklega verðlaun sem þessi stofnun veitti (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Memorial_International_Foundation). Miðað við lýsinguna virðast þetta hafa verið hálfgerð svindl-verðlaun sem veitt voru af manni sem laug því að hann væri skyldur Mahatma Gandhi. Ég veit hins vegar ekki hvort það væri alveg sanngjarnt gagnvart Ástþóri að taka þetta fram í greininni. Á hinn bóginn finnst mér líka óheiðarlegt að viðhalda núverandi orðalagi, því með því virðist gefið í skyn að Ástþór hafi unnið þessi verðlaun (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) sem eru mjög virt. Ætti að skýra betur hvaða verðlaun þetta voru í textanum? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 00:50 (UTC) :Ég bætti við aukalegum upplýsingum um þessi verðlaun á síðuna. Það væri gott að fá álit á því hvort núverandi umfjöllun er í lagi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 23:48 (UTC) ::Hef svosem lítið við þetta að athuga, bara gott að bæta við síðuna og varpa ljósi á vafasöm verðlaun.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 27. apríl 2022 kl. 18:39 (UTC) == Rangfærslur um samtökin "Nýjar raddir" == Vinsamlegast fjarlægið eftirfarandi texta úr greininni þar sem hann er rangur og á sér enga stoð í raunveruleikanum: "Nýjar raddir voru samtök mótmælenda sem Ástþór Magnússon stóð fyrir í kringum Búsáhaldabyltinguna, til höfuðs samtökunum Röddum fólksins. Nýjar raddir efndu til samkomu við Austurvöll þann 17. janúar 2009 klukkan 15:15..." Rökstuðningur: Ástþór Magnússon tengdist samtökunum "Nýjar raddir" aldrei með neinum hætti. Þetta er ranghermi og ruglingur við önnur samtök eða einstaklinga. Samkvæmt reglunum um æviágrip lifandi fólks (BLP / Ævisögur lifandi fólks) ber að fjarlægja allar rangar eða ótengdar staðhæfingar sem ekki eru studdar áreiðanlegum heimildum. [[Kerfissíða:Framlög/~2026-53374-35|~2026-53374-35]] ([[Notandaspjall:~2026-53374-35|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:14 (UTC) == Edit Request: BLP & NPOV Violation - Neutralizing political labeling == {{edit request}} == BLP & NPOV Violation: Non-Neutral Political Labeling == '''Current Text:''' > "In later years, Ástþór has frequently taken a pro-Russia stance in various disputes between Russia and the Western world." '''Requested Change:''' Replace the evaluative editorial label with a neutral, objective summary of the subject's peace initiatives: > "Ástþór has advocated for negotiated diplomatic resolutions and mutual security frameworks in Eastern European regional disputes, submitting peace proposals to both Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy and Russian President Vladimir Putin." '''Rationale & Primary Sources:''' 1. '''Violation of BLP & NPOV:''' Characterizing a living person and peace activist with a broad evaluative label ("pro-Russia stance") violates Wikipedia's core policy on [[WP:BLP]] (Biographies of Living Persons) and [[WP:NPOV]] (Neutral Point of View). Editorial summaries should describe actions neutrally rather than applying broad political labels. 2. '''Documented Bilateral Diplomacy:''' Primary records demonstrate that the subject's outreach has been non-partisan and bilateral, sending peace proposals and security frameworks concurrently to leadership in both Kyiv and Moscow. 3. '''Verification Link:''' The official documented diplomatic history, including pre-invasion communications sent to President Zelenskyy and President Putin, is published by the Peace 2000 Institute: https://peace2000.org/non-partisan-record/ [[Kerfissíða:Framlög/~2026-53374-35|~2026-53374-35]] ([[Notandaspjall:~2026-53374-35|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:16 (UTC) su5m9emd070cg8spuvhxfevtqtnws1r 1981795 1981793 2026-10-05T08:48:40Z Bjarki S 9 /* Rangfærslur um samtökin "Nýjar raddir" */ Svar 1981795 wikitext text/x-wiki {{Æviágrip lifandi fólks}} Þarf ekki fleiri heimildir hér? Textinn af forsetakosningar.is er væntanlega frá Ástþóri sjálfum - hann er allavega langt í frá hlutlaus. [[Notandi:Tharfagreinir|Tharfagreinir]] 19. desember 2008 kl. 22:07 (UTC) : Þetta er almennt illa unnin grein, það þarf annað hvort að taka til í henni eða eyða stórum hluta hennar. --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 20. desember 2008 kl. 10:08 (UTC) ==Frjálslega farið með staðreyndir?== Ástþór er ekki listaður sem handhafi Ghandi verðlaunanna (sjá: http://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) -- [[Notandi:Logihuldar|Logihuldar]] 17. janúar 2009 kl. 17:03 (UTC) : Ef maður leitar á Google að "Ástþór Magnúgsson" og "Ghandi" þá finnur maður bara íslenskar síður, mætti ekki taka þetta út þangað til alvöru heimildir finnast? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 17. janúar 2009 kl. 18:41 (UTC) == Efnisgrein fjarlægð == Ég fjarlægði eftirfarandi texta: „Þrátt fyrir að hafa verið nær lagður í einelti með rógburði í fjölmiðlum, fjáröflunarstarfi lokað með ólögmætum hætti, handtekinn og settur í fangelsi fyrir það eitt að vara við augljósri hættu á hryðjuverkum gegn Íslenskum flugfélögum ef þau yrðu notuð til vopnaflutninga til Mið-Austurlanda eins ríkisstjórnin ætlaði að gera þar til Ástþór flautaði á málið, hefur Ástþór verið trúr sinni hugsjón og haldið ótrauður áfram.“ Ég sé ekki að þetta geti með góðu móti talist hlutlaus frásögn. Ef einhver vill vinna hlutlausari texta upp úr efnisgreininni, þá er hún hérna. --[[Notandi:Cessator|Cessator]] 17. janúar 2009 kl. 18:51 (UTC) : Ég var að velta því fyrir mér að fjarlægja svona 80% af greininni, og gera hana að stubbi sem inniheldur bara grunnupplýsingar. Flest af þessu er bara rugl sem var copy-pastað hingað. Eru einhver mótmæli? --[[Notandi:BiT|Baldur Blöndal]] 18. janúar 2009 kl. 08:14 (UTC) ::Algjörlega sammála Baldri, það fer ekki mikið fyrir hlutleysi í þessari lofrullu. --[[Notandi:Moi|Mói]] 18. janúar 2009 kl. 14:39 (UTC) == Verðlaun Ástþórs == Ég er að reyna að átta mig aðeins á Gandhi-verðlaununum sem Ástþór er sagður hafa fengið. Í frétt frá 1996 (https://www.mbl.is/greinasafn/grein/265306/) eru þetta sögð hafa verið „Gandhi-mannúðarverðlaunin“, sem Bill Clinton á líka að hafa fengið sama ár. Í ljósi þess eru þetta líklega verðlaun sem þessi stofnun veitti (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Memorial_International_Foundation). Miðað við lýsinguna virðast þetta hafa verið hálfgerð svindl-verðlaun sem veitt voru af manni sem laug því að hann væri skyldur Mahatma Gandhi. Ég veit hins vegar ekki hvort það væri alveg sanngjarnt gagnvart Ástþóri að taka þetta fram í greininni. Á hinn bóginn finnst mér líka óheiðarlegt að viðhalda núverandi orðalagi, því með því virðist gefið í skyn að Ástþór hafi unnið þessi verðlaun (https://en.wikipedia.org/wiki/Gandhi_Peace_Award) sem eru mjög virt. Ætti að skýra betur hvaða verðlaun þetta voru í textanum? [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 00:50 (UTC) :Ég bætti við aukalegum upplýsingum um þessi verðlaun á síðuna. Það væri gott að fá álit á því hvort núverandi umfjöllun er í lagi. [[Notandi:TKSnaevarr|TKSnaevarr]] ([[Notandaspjall:TKSnaevarr|spjall]]) 26. apríl 2022 kl. 23:48 (UTC) ::Hef svosem lítið við þetta að athuga, bara gott að bæta við síðuna og varpa ljósi á vafasöm verðlaun.--[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 27. apríl 2022 kl. 18:39 (UTC) == Rangfærslur um samtökin "Nýjar raddir" == Vinsamlegast fjarlægið eftirfarandi texta úr greininni þar sem hann er rangur og á sér enga stoð í raunveruleikanum: "Nýjar raddir voru samtök mótmælenda sem Ástþór Magnússon stóð fyrir í kringum Búsáhaldabyltinguna, til höfuðs samtökunum Röddum fólksins. Nýjar raddir efndu til samkomu við Austurvöll þann 17. janúar 2009 klukkan 15:15..." Rökstuðningur: Ástþór Magnússon tengdist samtökunum "Nýjar raddir" aldrei með neinum hætti. Þetta er ranghermi og ruglingur við önnur samtök eða einstaklinga. Samkvæmt reglunum um æviágrip lifandi fólks (BLP / Ævisögur lifandi fólks) ber að fjarlægja allar rangar eða ótengdar staðhæfingar sem ekki eru studdar áreiðanlegum heimildum. [[Kerfissíða:Framlög/~2026-53374-35|~2026-53374-35]] ([[Notandaspjall:~2026-53374-35|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:14 (UTC) :Í allri fjölmiðlaumfjöllun frá þessum tíma voru Nýjar raddir kenndar við Ástþór. Greinin vitnar í hans eigin bloggsíðu þar sem hann er kæra lögregluna fyrir hönd Nýrra radda. [[Notandi:Bjarki S|Bjarki]] ([[Notandaspjall:Bjarki S|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:48 (UTC) == Edit Request: BLP & NPOV Violation - Neutralizing political labeling == {{edit request}} == BLP & NPOV Violation: Non-Neutral Political Labeling == '''Current Text:''' > "In later years, Ástþór has frequently taken a pro-Russia stance in various disputes between Russia and the Western world." '''Requested Change:''' Replace the evaluative editorial label with a neutral, objective summary of the subject's peace initiatives: > "Ástþór has advocated for negotiated diplomatic resolutions and mutual security frameworks in Eastern European regional disputes, submitting peace proposals to both Ukrainian President Volodymyr Zelenskyy and Russian President Vladimir Putin." '''Rationale & Primary Sources:''' 1. '''Violation of BLP & NPOV:''' Characterizing a living person and peace activist with a broad evaluative label ("pro-Russia stance") violates Wikipedia's core policy on [[WP:BLP]] (Biographies of Living Persons) and [[WP:NPOV]] (Neutral Point of View). Editorial summaries should describe actions neutrally rather than applying broad political labels. 2. '''Documented Bilateral Diplomacy:''' Primary records demonstrate that the subject's outreach has been non-partisan and bilateral, sending peace proposals and security frameworks concurrently to leadership in both Kyiv and Moscow. 3. '''Verification Link:''' The official documented diplomatic history, including pre-invasion communications sent to President Zelenskyy and President Putin, is published by the Peace 2000 Institute: https://peace2000.org/non-partisan-record/ [[Kerfissíða:Framlög/~2026-53374-35|~2026-53374-35]] ([[Notandaspjall:~2026-53374-35|spjall]]) 5. október 2026 kl. 08:16 (UTC) ipr455fbjv427fgep4xsuguisdt5ktc 0 73089 1981806 1959577 2026-10-05T10:02:52Z ~2026-53707-28 121489 1981806 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Úrslit <i>Gettu betur</i>}} Þetta er listi yfir úrslit í keppninni ''[[Gettu betur]]''. == 2021-2030 == === [[2026]] === 27 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason, Sigurlaugur Ingólfsson og Arnar Gunnarsson. Helga Margrét Höskuldsdóttir var nýr spyrill. Sigurlið skipuðu: Dagbjörg Birna Sigurðardóttir, Katla Margrét Jónsdóttir og Ísak Trausti Ingólfsson Lehmann. Þjálfarar sigurliðs voru: Viktor Kolbeinn Sigurðarson, Eiríkur Kúldsson og Kjartan Leifur Sigurðsson. Liðstjórar sigurliðsins voru: Erlendur Funi Haraldsson, Auður Freyja Árnadóttir, Elín Vitalija Þorbjarnardóttir. Þau einfaldlega sigruðu * Úrslit ([[10. apríl]]) # [[Verzlunarskóli Íslands]] 35 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 * Undanúrslit ([[26. mars]] & [[3. apríl|2. apríl]]) # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * 8-liða úrslit # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 39 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 14 * 2. umferð ([[19. janúar]] & [[21. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 11 - [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 18 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Borgarholtsskóli 13 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 40 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 26 * 1. umferð ([[5. janúar]] - [[7. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 16 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 # Menntaskólinn við Sund 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Menntaskólinn á Akureyri 19 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - Kvennaskólinn í Reykjavík 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Borgarholtsskóli 22 - [[Tækniskólinn]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 17 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra|Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - Menntaskólinn í Kópavogi 25 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 11 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn að Laugarvatni - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] (VMA gaf) # Framhaldsskólinn í A-Skaftafellssýslu 15 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Verkmenntaskólinn á Akureyri náði ekki að finna lið í tíma og þurfti að draga sig úr keppninni. Menntaskólinn að Laugarvatni fór sjálfkrafa áfram í 2. umferð. ** Menntaskólinn í Kópavogi og Kvennaskólinn í Reykjavík voru tvö stigahæstu tapliðin og fóru áfram í 2. umferð. === [[2025]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar eru líkt og fyrra ár þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson er áfram spyrill. Sigurlið skipuðu: Atli Ársælsson, Valgerður Birna Magnúsdóttir og Flóki Dagsson. * [[27. mars]]) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 30 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 * Undanúrslit ([[6. mars]] & [[13. mars]]) # Menntaskólinn á Akureyri 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit ([[6. febrúar]] & [[27. febrúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 34 # Menntaskólinn á Akureyri 38 - [[Menntaskólinn við Sund]] 21 * 2. umferð ([[21. janúar]] & [[23. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 - [[Borgarholtsskóli]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 33 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 21 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 32 - [[Tækniskólinn]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 11 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 9 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn við Sund 24 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 14 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 18 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 18 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 24 # Borgarholtsskóli 10 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 4 # Menntaskólinn á Akureyri 23 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Þrjú stigahæstu tapliðin fóru áfram í næstu umferð, draga þurfti á milli Fjölbrautaskólans í Garðabæ og Framhaldsskólans á Laugum um hvort liðið fengið þriðja sætið og urðu Garðbæingar fyrir valinu. === [[2024]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson var nýr spyrill. Sigurliðið skipuðu: Atli Ársælsson, Una Ragnarsdóttir og Hálfdan Árni Jónsson. * Úrslit (21. mars) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit (7. & 14. mars) # Menntaskólinn í Reykjavík 42 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit (8. til 29. febrúar) # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 - [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 41 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti ]] 18 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Menntaskólinn á Ísafirði 18 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Menntaskólinn við Sund 17 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[10. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 23 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 35 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 - [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 6 # Menntaskólinn í Kópavogi 15 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 12 # Menntaskólinn við Sund 26 - Tækniskólinn 21 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 23 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 18 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem meistari fyrra árs === [[2023]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Jóhann Alfreð Kristinsson, Laufey Haraldsdóttir og Helga Margrét Höskuldsdóttir. Kristjana Arnarsdóttir var spyrill í 2. umferð og sjónvarpi en Oddur Þórðarson í fyrstu umferð. Úrslitaviðureignin fór fram í Hljómahöllinni í Reykjanesbæ. Var það í fyrsta sinn í a.m.k. áratug sem að sjónvarpsviðureign var haldin utan Reykjavíkur. Sigurliðið skipuðu: Davíð Birgisson, Katla Ólafsdóttir og Steinþór Snær Hálfdánarson * Úrslit ([[17. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * Undanúrslit ([[3. mars]] - [[10. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 26 * Fjórðungsúrslit ([[3. febrúar]] - [[24. febrúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 29 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 33 - [[Tækniskólinn]] 23 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 - [[Flensborgarskóli]] 14 * 2. umferð ([[16. janúar]] & [[18. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 21 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Tækniskólinn 26 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Verkmenntaskóli Austurlands 27 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 * 1. umferð ([[9. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 - [https://www.keilir.net/menntaskolinn Menntaskólinn á Ásbrú] 9 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 - Verkmenntaskóli Austurlands 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands Vestra 21 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 29 - [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn við Sund 23 - Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 20 # Menntaskólinn á Akureyri 21 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 - [[Borgarholtsskóli]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 22 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Tækniskólinn 32 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 ** Menntaskólinn í Reykjavík situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2022]] === 29 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir eru sem fyrr spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason þeim til aðstoðar. Kristjana Arnarsdóttir er spyrill. Sigurlið skipuðu: Oddur Sigurðarson, Ingibjörg Steinunn Einarsdóttir og Katla Ólafsdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 31 -[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) *# Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 28 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 *# Menntaskólinn í Reykjavík 35 -[[Verzlunarskóli Íslands]] 33 e. Bráðabana * 8-liða úrslit ([[4. febrúar]] - [[25. febrúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 7 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 28 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 - [[Tækniskólinn]] 25 # Kvennaskólinn Reykjavík 25 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 - [[Borgarholtsskóli]] 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 9 * 1. umferð ([[10. janúar]] - [[13. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 10 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 16 # Tækniskólinn 23 : Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn á Tröllaskaga 11 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 7 # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Borgarholtsskóli 13 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 2 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 ** Verzlunarskóli Íslands situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2021]] === 26 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir voru nýir spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason er áfram til aðstoðar, auk þess sem að Kristjana Arnarsdóttir er áfram spyrill. Laufey var fyrst kvenna til að sigra í Gettu betur, árið 2011. Sigurlið skipuðu: Eiríkur Kúld Viktorsson, Sigurbjörg Guðmundsdóttir og Gabríel Máni Ómarsson. * Úrslit ([[19. mars]]) [[Verzlunarskólinn]] 31 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 17 *Undanúrslit ([[5. mars]] - [[12. mars]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Tækniskólinn]] 29 # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 42: [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Tækniskólinn 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 2. umferð ([[12. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 25 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Tækniskólinn 28 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 9 * 1. umferð ([[4. janúar]] - [[7. janúar]]) # Tækniskólinn 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 3 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 : Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : Menntaskólinn á Ísafirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 # Borgarholtsskóli 10 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 22 # Verzlunarskóli Íslands 26: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 14 == 2011-2020 == === [[2020]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Í aðra umferð fóru sigurliðin og tvö stigahæstu tapliðin, 16 lið alls. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni. Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir Sigurlið skipuðu: Birta Líf Breiðfjörð Jónasdóttir, Ármann Leifsson og Víkingur Hjörleifsson Úrslit Menntaskólinn í Reykjavík 24 - [[Borgarholtsskóli]] 12 * Undanúrslit # Borgarholtsskóli 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Verzlunarskólinn]] 22 * 8-liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 26 : [[Tækniskólinn]] 24 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskólinn 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 25 * 2. umferð ([[14. janúar]] og [[16. janúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 19 (23) : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 21 (12) * # Verzlunarskólinn 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 27 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 23 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Borgarholtsskóli 21 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Tækniskólinn 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 * Úrslitin í viðureign Verkmenntaskóla Austurlands og Menntaskólans á Ísafirði voru ógilt vegna mistaka við framkvæmd keppninnar og liðin látin mætast að nýju. * 1. umferð ([[6. janúar]] - [[8. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : Menntaskólinn í Kópavogi 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 19 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 25 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 7 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 10 # Tækniskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Verzlunarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Borgarholtsskóli 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 22 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 21 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 16 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : Menntaskólinn á Ísafirði 20 === [[2019]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð ásamt 2 stigahæstu tapliðum. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir * Sigurliðið skipuðu: Berglind Bjarnadóttir, Fjóla Ósk Guðmannsdóttir og Hlynur Ólason * Úrslit ([[15. mars]]) #[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 30 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 Kvennó varð sigurvegari keppninnar í 3. sinn. *Undanúrslit ([[1. mars]] - [[8. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 *8-liða úrslit ([[1. febrúar]] - [[22. febrúar|22. febrúar )]] # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 29 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Borgarholtsskóli]] 24 * 2. umferð ([[14. janúar]] - [[16. janúar|15. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 #Borgarholtsskóli 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 #Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Flensborgarskóli]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 6 #Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar]] - [[9. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 19 : Framhaldsskólinn á Laugum 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Menntaskólinn við Sund]] 9 # Borgarholtsskóli 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Flensborgarskóli 18 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : Tækniskólinn 18 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 26 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 9 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskóli Borgarfjarðar 21 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 15 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Framhaldsskólinn á Laugum komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. === [[2018]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Kvennó sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 13 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs Kvennó, MS og stigahæsta tapliðiðs. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Fjölbrautaskólans í Garðabæ: Guðrún Kristín Kristinsdóttir, Gunnlaugur Hans Stephensen og Jóel Ísak Jóelsson. * Úrslit ([[23. mars]]) # [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit ([[16. mars]] - [[17. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 40 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 * 8-liða úrslit ([[16. febrúar]] - [[9. mars]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 41 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 26 * 2. umferð ([[15. janúar]] - [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Borgarholtsskóli]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 34 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 35 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 28 # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 28 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Flensborgarskóli]] 23 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 37 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 30 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 22 # Verkmenntaskóli Austurlands 31 : Menntaskólinn á Ísafirði 29 # Tækniskólinn 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Flensborgarskóli 39 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 45 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 38 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 28 # Borgarholtsskóli 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 16 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 === [[2017]] === 25 skólar tóku þátt í keppninni. MR sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 12 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs MR og þriggja stigahæstu tapliðanna. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Kvennaskólans í Reykjavík: Fjóla Ósk Guðmannsdóttir, Hlöðver Skúli Hákonarson og Óskar Örn Bragason * Úrslit ([[31. mars]]) # [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 35 : 31 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * Undanúrslit ([[23. mars]] - [[25. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 39 : 28 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 : 27 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 8-liða úrslit ([[24. febrúar]] - [[17. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : 30 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 32 : 21 [[Flensborgarskóli]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : 19 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * 2. umferð ([[6. febrúar]] - [[7. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 23 : 22 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : 15 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : 9 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : 16 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Flensborgarskóli 26 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 35 : 21 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 37 : 21 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] * 1. umferð ([[30. janúar]] - [[2. febrúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : 18 Verkmenntaskóli Austurlands # Framhaldsskólinn á Laugum 22 : 16 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 31 : 14 [[Menntaskólinn við Sund]] # Borgarholtsskóli 23 : 13 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 23 : 20 Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 : 17 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 36 : 8 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 15 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Kvennaskólinn 42 : 14 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : 8 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Flensborgarskóli 23 : 21 Fjölbrautaskólinn í Garðabæ === [[2016]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. MR situr hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MR. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: Andri Magnús Eysteinsson, Jón Kristinn Einarsson og Katrín Agla Tómasdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 40 : 13 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] MR varð sigurvegari keppninnar í 20. sinn. * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 22 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : 22 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 20 [[Menntaskólinn við Sund]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 26 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 25 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] * 2.umferð ([[18. janúar]] - [[19. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : 15 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : 13 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Ísafirði 22 : 21 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Menntaskólinn á Akureyri 33 : 21 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 12 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn við Sund 23: 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : 26 [[Borgarholtsskóli]] * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[14. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 37 : 23 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 29 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild (LbhÍ gaf keppnina) # Framhaldsskólinn á Laugum 25 : 21 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn við Sund 24 : 23 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 15 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Flensborgarskóli 26 : 25 Verzlunarskóli Íslands # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 25 : 16 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 32 : 23 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Menntaskólinn á Ísafirði 26 : 17 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 27 : 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27 : 14 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 23 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] === [[2015]] === 29 skólar tóku þátt í keppninni. MH sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MH. Dómarar og höfundar spurninga: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Atli Freyr Þorvaldsson]], [[Jón Kristinn Einarsson]] og [[Kristín Káradóttir]] * Úrslit # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 41 : 18 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : 25 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] * 8-liða úrslit ([[28. janúar]] - [[18. febrúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : 23 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : 18 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : 25 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 44 : 20 [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 2.umferð ([[19. janúar]] - [[20. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : 16 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : 18 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn á Akureyri 29 : 15 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 23 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Flensborgarskólinn 22 : 20 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 13 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Kvennaskólinn 27 : 9 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] * 1.umferð ([[12. janúar]] - [[15. janúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : 16 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 31 : 6 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : 16 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 17 : 14 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 20 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands 18 : 10 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Akureyri 24: 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 10 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 25 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 15 : 10 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : 16 [[Tækniskólinn]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : 16 [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn 26 : 18 Fjölbrautaskóli Suðurnesja === [[2014]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Þórgnýr Albertsson]], [[Leifur Geir Stefánsson]] og [[Kristinn Már Bjarnason]] *Úrslit ([[15. mars]]) # Borgarholtsskóli 18 : 27 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] *Undanúrslit ([[28. febrúar]] & [[7. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 27 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 21 : 14 [[Menntaskólinn á Akureyri]] *8 liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : 18 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 18 : 16 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 22 [[Verzlunarskóli Íslands]] Meðalskor í 8 liða úrslitum var 22 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,3 <br>Meðalskor tapliða: 18,8 * 2.umferð ([[25. janúar]] - [[26. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 17 : 13 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 13 : 8 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Borgarholtsskóli 20 : 19 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (e. bráðabana) # Kvennaskólinn í Reykjavík 20 : 12 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 : 13 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : 12 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 16 : 4 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn í Reykjavík 24 : 7 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] Meðalskor í 2. umferð var 14,9 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 18,9 <br>Meðalskor tapliða: 10,9 * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 20 : 18 [[Menntaskólinn við Sund]] # Verzlunarskóli Íslands 21 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 12 : 8 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Fjölbrautaskóli Norðurlands-vestra 7 : 5 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 23 : 16 [[Flensborgarskóli]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : 11 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 : 10 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn á Ísafirði 12 : 4 [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : 11 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : 7 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : 14 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : 6 [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] # Menntaskóli Borgarfjarðar 19 : 10 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 19 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : 24 Fjölbrautaskóli Vesturlands Meðalskor í 1. umferð var 14,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 19,1 <br>Meðalskor tapliða: 9,7 === [[2013]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Þórhildur Ólafsdóttir]] og Atli Freyr Steinþórsson sem var í sigurliði MR árin 2002 og 2003.<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Grétar Guðmundur Sæmundsson]], [[Þorsteinn Gunnar Jónsson]] og [[Grétar Þór Sigurðsson]]<br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 *Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 *Fjórðungsúrslit: Fjögur stigahæstu liðin úr 2. umferð voru dregin á móti stigalægri liðum. # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 25 # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Verzlunarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 eftir bráðabana Meðalskor í 3. umferð var 23,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,5 <br>Meðalskor tapliða: 21,3 * 2.umferð Átta stigahæstu liðin úr 1. umferð voru dregin á móti átta stigalægri liðunum. # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 4 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 4 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 16 # Borgarholtsskóli 25 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Verzlunarskólinn 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 8 Meðalskor í 2. umferð var 14,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,8 <br>Meðalskor tapliða: 8,8 * 1.umferð ([[7. janúar]] - [[14. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Menntaskólinn í Kópavogi 10 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 15 # Fjölbrautaskóli Garðabæjar 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 13 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 5 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 9 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Borgarholtsskóli 18 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 1 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 3 # Fjölbrautaskóli Snæfellinga 10 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Kvennaskólinn í Reykjavík 14 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Menntaskólinn við Sund]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 8 : [[Tækniskólinn]] 5 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], starfsmenntabraut - LHÍ gaf. Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 16 <br>Meðalskor tapliða: 7,6 === [[2012]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram úr fyrstu umferð, eitt lið situr hjá og stigahæsta tapliðið fær einnig sæti í annarri umferð. Dómarar: Þórhildur Ólafsdóttir <ref>[http://www.visir.is/embaetti-stigavardarins-lagt-nidur-i-gettu-betur/article/2011710179965 Embætti Stigavarðarins lagt niður í Gettu betur]</ref> og Örn Úlfar Sævarsson<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Ólafur Kjaran Árnason]], [[Jón Áskell Þorbjarnarson]] og [[Stefán Kristinsson]] <br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 *Undanúrslit: # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 *8 liða úrslit í sjónvarpi dagana [[24. febrúar]], [[2. mars|2.]], [[9. mars|9.]] og [[16. mars]] # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 25 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 Meðalskor í 8 liða úrslitum var 23,6 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 28 <br>Meðalskor tapliða: 19,3 * 2. umferð ([[23. janúar|23.]], [[26. janúar|26.]] og [[30. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 11: [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 21: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 19: [[Menntaskólinn á Laugarvatni]] 12 # Borgarholtsskóli 20: [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23: [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 23: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 16: [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 Meðalskor í 2. umferð var 14,5 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,4 <br>Meðalskor tapliða: 8,6 * 1.umferð ([[9. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 21: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 15: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 3 # Menntaskólinn í Reykjavík 28: [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 10: [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 5 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 8: [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 5 # Menntaskólinn á Ísafirði 8: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 4 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17: [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 1 # Menntaskólinn í Kópavogi 10: [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26: [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 3 # Verkmenntaskóli Austurlands 10 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21: [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 23: [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Borgarholtsskóli 22: [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25: Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 * Starfsmenntabraut Hvanneyri situr hjá Meðalskor í 1. umferð var 12,3 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 17,4 <br>Meðalskor tapliða: 7,1 === [[2011]] === 30 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram ásamt stigahæsta tapliðinu. Tími á hraðaspurningar var 90 sekúndur og síðan komu 12 bjölluspurningar og eitt tóndæmi í fyrstu umferð en tvö í annarri umferð. Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]] Spyrill: Edda Hermannsdóttir Stigavörður: Marteinn Sindri Jónsson * Úrslit 2. apríl * [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 21 * Sigurvegari: Kvennaskólinn í Reykjavík * Sigurliðið skipuðu: Bjarki Freyr Magnússon, Bjarni Lúðvíksson og Laufey Haraldsdóttir en hún er fyrsta stúlkan sem á sæti í sigurliði.<br><br> * Undanúrslit [[19. mars]] og [[26. mars]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 15<br><br><br> * 8 liða úrslit [[19. febrúar|19.]] og [[26. febrúar]] og [[5. mars|5.]] og [[12. mars]]: # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Borgarholtsskóli]] 17 Meðalskor í 8 liða úrslitum var stig. 22,6 <br>Meðalskor vinningsliða: 26,8 <br>Meðalskor tapliða: 18,5 * 2. umferð ([[9. febrúar]] til [[11. febrúar]]) * Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahæsta tapliðið # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 Meðalskor í 2. umferð var 17,1 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 21,5 <br>Meðalskor tapliða: 12,6 <br> * 1.umferð ([[31. janúar]] - [[4. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 13 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 7 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 6 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 12 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 6 # Framhaldsskólinn á Húsavík 5 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 2 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 2 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 2 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 19 : [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 13 # Menntaskólinn á Ísafirði 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 15,9 <br>Meðalskor tapliða: 7,7 == 2001-2010 == === [[2010]] === Þátttökuskólar eru 31 og hafa aldrei verið fleiri. Í 2. umferð var dregið í hverja keppni úr tveimur pottum. Í þeim voru annars vegar 8 stigahæstu sigurliðin úr 1. umferð og hins vegar 7 stigalægstu sigurliðin og Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra (sem sat hjá í 1. umferð). Þannig var þess gætt að stigahæstu liðin úr 1. umferð drægjust ekki hvert gegn öðru í 2. umferð. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[27. mars]] og kepptu þar [[Verzlunarskóli Íslands]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Lokatölur: 30 : 28 * Sigurliðið skipuðu: [[Elías Karl Guðmundsson]], [[Halldór Kristján Þorsteinsson]] og [[Ólafur Hafstein Pjetursson]] <br> * 4 liða úrslit [[13. mars|13.]] og [[20. mars]]. # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14<br><br> * 8 liða úrslit [[13. febrúar|13.]], [[20. febrúar|20.]] og [[27. febrúar]] og [[6. mars]]. # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 28 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík : 37 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 <br> Meðalskor í 8 liða úrslitum: 25,9 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 28,5<br> Meðalskor tapliða: 23,3<br><br> * 2. umferð ([[20. janúar]] til [[27. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 Meðalskor í 2. umferð: 20,1 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 27,0<br> Meðalskor tapliða: 13,1<br> * 1. umferð ([[11. janúar|11.]] til [[18. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 # Borgarholtsskóli 20 : [[Flensborgarskóli]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 19 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 13 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 11 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskóli Borgarfjarðar 20 : [[Tækniskólinn]] 12 # Verkmenntaskóli Austurlands 14 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 14 # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 * Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra sat hjá í fyrstu umferð. <br> Meðalskor í 1. umferð: 17,8 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 22,9<br> Meðalskor tapliða: 12,6<br> Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2009]] === Þátttökuskólar eru 29. Keppnin hófst mánudaginn 12. janúar og var útvarpað beint á Rás2. Fjölbrautaskóli Suðurnesja dróst ekki og sat því hjá í fyrstu umferð. Í útvarpshluta keppninnar voru hraðaspurningar lengdar í 100 sekúndur aftur en voru 90 sekúndur árið 2008. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[4. apríl]] og kepptu þar [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: Menntaskólinn í Reykjavík * Lokatölur: 28-25 MR í vil. * Sigurliðið skipuðu Björn Reynir Halldórsson, Vignir Már Lýðsson og [[Elías Karl Guðmundsson]]. * Undanúrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. mars|21.]] og [[28. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. febrúar|21.]] og [[28. febrúar]], [[7. mars|7.]] og [[14. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 28 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 2. umferð ([[21. janúar]] til [[26. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Starfsmenntabraut Hvanneyrar]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 17 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn í Kópavogi 26 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 (23) : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 (22) (eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Borgarholtsskóli 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 * 1. umferð ([[12. janúar|12.]] til [[19. janúar]]) # Starfsmenntabraut Hvanneyrar 8 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 3 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 15 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn í Kópavogi 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 5 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Borgarholtsskóli 23 (25) : Menntaskólinn á Ísafirði 23 (e. bráðabana) stigahæsta taplið # Verkmenntaskólinn á Akureyri 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Flensborgarskóli]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 8 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2008]] === Sú breyting var gerð á fyrirkomulagi keppninnar í útvarpi að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 80 og víxlspurningar felldar niður en í staðinn komu hefðbundnar bjölluspurningar. Í sjónvarpshlutanum varð sú breyting á frá fyrra ári að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 90. 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[7. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[8. febrúar]] en úrslitin þann [[14. mars]] en þá kepptu [[Menntaskólinn í Reykjavík]] og [[Menntaskólinn á Akureyri]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Magnús Þorlákur Lúðvíksson og [[Vignir Már Lýðsson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 28:26 (e. bráðabana) * Undanúrslit (6. og 7. mars) # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu föstudagana [[8. febrúar|8.]], [[15. febrúar|15.]], [[22. febrúar|22.]] og [[29. febrúar|29.]] [[febrúar]] [[2008]] # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 28 eftir bráðabanann # Borgarholtsskóli 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 * 2. umferð ([[14. janúar]] til [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 5 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar|7.]] til [[10. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Menntaskólinn á Ísafirði 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 4 # Verzlunarskóli Íslands 16 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 6 # Menntaskólinn Hraðbraut 21 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : Menntaskóli Borgarfjarðar 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Borgarholtsskóli 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Menntaskólinn við Sund 25 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 ** Menntaskóli Borgarfjarðar komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. Dómari: [[Páll Ásgeir Ásgeirsson]]<br> Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2007]]=== 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[8. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[23. febrúar]] en úrslitin þann [[30. mars]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Hilmar Þorsteinsson og [[Magnús Þorlákur Lúðvíksson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn í Kópavogi]], lokatölur 29:27 (e. bráðabana) * Undanúrslit ([[22. mars|22.]] og [[23. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 27 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 31 (e. bráðabana) * 8 liða úrslit ([[23. febrúar]] - [[16. mars]]): # Menntaskólinn í Kópavogi 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 * 2. umferð ([[16. janúar|16.]] - [[18. janúar|18.]] [[janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 19 * 1. umferð ([[8. janúar|8.]] til [[12. janúar]]) # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 15 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 20 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 2 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 8 # Borgarholtsskóli 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 # Menntaskólinn Hraðbraut 13 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 19 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] (Búfræðibraut) 6 * Verzlunarskóli Íslands, Menntaskólinn á Akureyri og Menntaskólinn í Reykjavík sátu hjá í fyrstu umferð. Verzlunarskólinn og MA sátu hjá sem liðin sem komust í úrslit árið áður en MR sat hjá eftir drátt milli hinna liðanna í keppninni. * Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2006]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] * Sigurlið skipuðu Magni Þór Óskarsson, Ásgeir Berg Matthíasson og Tryggvi Páll Tryggvason. * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 34:22. * Úrslit fóru fram þann [[6. apríl]] að Fiskislóð 45 í Reykjavík. * Undanúrslit ([[23. mars|23.03]] og [[30. mars|30.03]]) # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Borgarholtsskóli]] 18 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 8-liða úrslit ([[23. febrúar|23.02]] - [[16. mars|16.03]]): # Borgarholtsskóli 24 : [[Flensborgarskóli]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 * 2. umferð ([[23. janúar|23.01]] - [[25. janúar|25.01]]) # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 11 # Borgarholtsskóli 20 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 13 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Flensborgarskólinn 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 * 1.umferð ([[13. janúar|13.01.]] - [[19. janúar|19.01.]]): # Menntaskólinn við Sund 26 : [[Starfsmenntabrautin Hvanneyri]] 6 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 21 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 16 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 12 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 12 (13-12 e. bráðabana) # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : Flensborgarskólinn 17 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 16 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 ** Flensborgarskóli komst áfram sem stigahæsta taplið eftir að hafa unnið hlutkesti gegn Hraðbraut. * Dómari: [[Anna Kristín Jónsdóttir]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2005]]=== Sigurvegari: [[Borgarholtsskóli]] * Sigurlið skipuðu Björgólfur Guðni Guðbjörnsson, Steinþór Helgi Arnsteinsson og Baldvin Már Baldvinsson. * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 26:23 * Undanúrslit: # Borgarholtsskóli 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 18 * 8-liða úrslit # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Flensborgarskóli]] 14 # Borgarholtsskóli 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 # Menntaskólinn við Sund 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 21 * 1.umferð: # Iðnskólinn í Reykjavík 18 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 17 # Borgarholtsskóli 28 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 12 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 15 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 14 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 : [[Stýrimannaskólinn]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 12 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 # Menntaskólinn við Sund 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn Hraðbraut 15 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 12 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 10 (e. bráðabana) # Flensborgarskólinn 19 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 ** [[Menntaskólinn á Akureyri]] komst áfram sem stigahæsta taplið * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2004]]=== Sigurvegari: [[Verzlunarskóli Íslands]] *Sigurlið skipuðu Hafsteinn Viðar Hafsteinsson, Steinar Örn Jónsson og Björn Bragi Arnarsson. *Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 23:21 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 31 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 28 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn Hraðbraut 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 20 # Borgarholtsskóli 32 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Menntaskólinn í Kópavogi 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Borgarholtsskóli 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn Hraðbraut 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 25 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð komst áfram sem stigahæsta taplið (með fleiri stig úr fyrri umferð en ME) * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 # Menntaskólinn Hraðbraut 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 17 # Flensborgarskólinn 28 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 17 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 9 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2003]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 35:22 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Sund 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 29 *8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskóli]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 24 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn við Sund 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 26 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 29 ** Fjölbrautaskólinn við Ármúla komst áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Borgarholtsskóli]] 30 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 23 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 10 # Flensborgarskólinn 38 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 30 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 26 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 ** 1.umferð: Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá * Dómari: [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2002]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 22:18 * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 38: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]19 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 18 * 8-liða úrslit # Verkmenntaskóli Austurlands 26 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 27 (e. bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 *2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 26 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Flensborgarskóli]] * Menntaskólinn á Akureyri fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Borgarholtsskóli]] 24 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 17 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Flensborgarskóli]] 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 33 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 19 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] ** Flensborgarskólinn fór áfram sem stigahæsta taplið ** Menntaskólinn í Reykjavík og Fjölbrautaskólinn í Breiðholti sátu hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Eggert Þór Bernharðsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2001]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 36:35 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 27 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Sund 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Borgarholtsskóli 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Borgarholtsskóli 33 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 24 # Verzlunarskóli Íslands 28 : Kvennaskólinn 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 47 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 10 # Menntaskólinn við Sund : Laugar/FG ** Fjölbrautaskóli Suðurlands & Kvennaskólinn komust áfram sem stigahæstu taplið * 1.umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 26 # Kvennaskólinn 14 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 13 # Borgarholtsskóli 32 : [[Fjölbrautaskólinn i Breiðholti]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 24 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] eða [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] : ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Ármann Jakobsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] == 1991-2000 == ===[[2000]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Borgarholtsskóli]] 27 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28: [[Menntaskólinn við Sund]] 15 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 29 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 27 # Borgarholtsskóli 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 22 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Borgarholtsskóli 30 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 29 # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 14 ** Fjölbrautaskóli Vesturlands fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 11 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 27 : [[Flensborgarskóli]] 9 # Kvennaskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 20 (22:20 eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Menntaskólinn við Sund]] 25 # Menntaskólinn að Laugarvatni 34 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 : [[Verkmenntaskóli Akureyrar]] 17 ** Menntaskólinn í Reykjavík og Menntaskólinn í Kópavogi sátu hjá ** Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ólína Þorvarðardóttir]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1999]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], [[Hjalti Snær Ægisson]] og Sverrir Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 26:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 31 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Menntaskólinn við Sund 23 : [[Flensborgarskóli]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 * Fjölbrautaskóli Suðurlands fór áfram sem stigahæsta taplið. * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 2 # Borgarholtsskóli 17 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Ármúla]] 13 # Flensborgarskóli 15 : [[Framhaldsskólinn á Skógum]] 4 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 (e. bráðabana) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] (Hvanneyri gaf keppnina) * Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem sigurvegari fyrra árs. * Dómari: [[Illugi Jökulsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1998]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : Bænda<nowiki/>skólinn á Hvanneyri 22 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 22 # Bændaskólinn á Hvanneyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 * 2. umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 # Bændaskólinn á Hvanneyri 21 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: Menntaskólinn við Sund 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27: Verzlunarskóli Íslands 20 ** Tvö stigahæstu tapliðin komust áfram úr 2. umferð. * 1. umferð: # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (FS gaf keppnina) # Bændaskólinn á Hvanneyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 8 : [[Borgarholtsskóli]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Menntaskólinn við Sund 33: [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. * Dómari: [[Gunnsteinn Ólafsson]] *Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1997]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 37:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 (e. framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Flensborgarskóli]] 18 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : Menntaskólinn á Akureyri # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 ** Menntaskólinn á Akureyri komst áfram sem stigahátt taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Flensborgarskólinn : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Skógaskóli]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1996]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Guðmundur Björnsson og Kjartan Bjarni Björgvinsson *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 34:17 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 (e.framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 18 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Flensborgarskólinn 30 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 29 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 11 # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] ** Sex stigahæstu sigurliðin í 2.umferð komust í sjónvarpið, ásamt stigahæsta tapliði úr 1. umferð, [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum|Framhaldsskólanum í Vestmannaeyjum]] og stigahæsta tapliði úr 2. umferð, Menntaskólanum við Hamrahlíð. * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Bændaskólinn á Hvanneyri : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Flensborgarskólinn : Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 24 ** [[Menntaskólinn í Reykjavík]] & [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] sátu hjá * Dómari: [[Helgi Ólafsson]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1995]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Birgir Andri Briem, Guðmundur Björnsson og [[Stefán Pálsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:32 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 49 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 48 : [[Flensborgarskóli]] 21 * 8-liða úrslit: # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 28 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 30 (eftir bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 53 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Flensborgarskólinn 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 17 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : Kvennaskólinn 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 17 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 (eftir bráðabana) # Flensborgarskólinn : Fjölbrautaskólinn í Garðabæ # Verzlunarskóli Íslands : Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu ** Kvennaskólinn, Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu og Fjölbrautaskólinn í Garðabæ komust áfram sem stigahá taplið * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Menntaskólinn við Sund 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 17 # Kvennaskólinn : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Flensborgarskólinn 27 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] (Iðnskólinn gaf) ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] * Spyrill: [[Ómar Ragnarsson]] ===[[1994]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 36:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 31 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 26 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 24 # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 17 # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 1.umferð: # Framhaldsskólinn á Húsavík 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Framhaldsskólinn í Reykholti]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Kvennaskólinn 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 (17:13 eftir bráðabana) # Bændaskólinn á Hvanneyri 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 : [[Alþýðuskólinn að Eiðum]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Flensborgarskóli]] 27 # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið (með jafnmörg stig og [[Flensborgarskóli]] sem sat eftir) ** Menntaskólinn í Reykjavík og Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu sátu hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] ===[[1993]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[2. apríl|02.04]]): [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 30:26 * Undanúrslit ([[25. mars|25.03]] & [[26. mars|26.03]]): # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 32 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 * 8-liða úrslit ([[26. febrúar|26.02]] - [[19. mars|19.03]]): # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 18 # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 23 # Menntaskólinn á Akureyri 31 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 1.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 11 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 15 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Alþýðuskólinn á Eiðum]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 20 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 ** Verkmenntaskólinn á Akureyri og Framhaldsskólinn á Laugum komust áfram sem stigahæstu taplið. ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð ** Hraðaspurningar í 1. umferð voru 80 sek. vegna mistaka en 2 mín. það sem eftir var *Dómari: [[Álfheiður Ingadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður G. Tómasson]] ===[[1992]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 29:21 * Undanúrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 32 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 (e. bráðabana) * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 23 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 32 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 :Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 27 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 18 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Flensborgarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 21 # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 28 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 23 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð sem sigurvegari fyrra árs ** Framhaldsskólinn á Laugum sat hjá í 1. umferð vegna mistaka RÚV ** Tvö stigahá taplið komust áfram, Menntaskólinn við Hamrahlíð var annað stigahæsta tapliðið *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður Þór Salvarsson]] ===[[1991]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 29:15 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 (e.bráðabana) * 8-liða úrslit ([[22. febrúar|22.02]] - [[15. mars|15.03]]):: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 20 # Flensborgarskólinn 31 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 19 * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 33 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 15 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 12 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 19 # Flensborgarskólinn 26 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 # [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 18 # [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 21 *Átta stigahæstu keppnislið komust í 8-liða úrslit *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] == 1986-1990 == ===[[1990]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn við Sund]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Jakobsson]], [[Sverrir Jakobsson]] og [[Hrafnkell Kárason]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:18 * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 # Menntaskólinn við Sund 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 18 * 8-liða úrslit: # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 33 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 24 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 23 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 9 # [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] (?) * Átta stigahæstu sigurliðin komust áfram í 8-liða úrslit. *Dómarar: [[Sonja B. Jónsdóttir]] og [[Magdalena Schram]] *Spyrill: (í útvarpi og sjónvarpi) [[Steinunn Sigurðardóttir]] ===[[1989]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] *Sigurlið skipuðu [[Flosi Eiríksson]], Gunnar Freysteinsson og Ólafur Ólafsson *Mótherjar í úrslitum: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]], lokatölur 32: 24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Kópavogi 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 33 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 12 * 8-liða úrslit ([[3. febrúar|03.02]] - [[24. febrúar|24.02]]): # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * MS, sem áttunda stigahæsta sigurlið í 1. umferð, mætti MA í viðureign um lokasætið í sjónvarpi * 1.umferð ([[9. janúar|09.01]] - [[30. janúar|30.01]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 8 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 21 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 #[[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 : Kvennaskólinn 3 # Menntaskólinn að Laugarvatni 32 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Flensborgarskólinn 34 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 *Átta stigahæstu sigurliðin fóru áfram *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrill: [[Vernharður Linnet]] ===[[1988]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu [[Birgir Ármannsson]], [[Björn Friðgeir Björnsson]] og [[Þorsteinn Davíðsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 37:28 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 12 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Flensborgarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Menntaskólinn að Laugarvatni 31 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 28 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 # Flensborgarskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 1.umferð: # Flensborgarskólinn 14 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 8 # Menntaskólinn í Kópavogi 14 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 10 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 10 (FG sigraði í bráðabana) # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Menntaskólinn við Sund 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 20 : [[Íþróttakennaraskóli Íslands]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 20 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 17 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 11 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrlar: [[Kristín Pálsdóttir]] og [[Vernharður Linnet]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 2 í þættinum Ekkert mál! ===[[1987]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Harri Þorvaldsson]], [[Bjarki Diego]], [[Kjartan Ólafsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[4. apríl|04.04]]) : [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 54:53 * Undanúrslit ([[21. mars|21.03]] & [[28. mars|28.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 47 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 36 * 8-liða úrslit ([[21. febrúar|21.02]] - [[14. mars|14.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 50 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 46 # Menntaskólinn við Sund 52 : [[Flensborgarskóli]] 33 # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 42 # Menntaskólinn að Laugarvatni 45 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 31 * 1.umferð (á Rás 1) ([[18. janúar|18.01]] - [[15. febrúar|15.02]]): # Menntaskólinn við Sund 44 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Flensborgarskólinn 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 42 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 37 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 43 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] * Átta stigahæstu sigurliðin í 1.umferð fóru áfram í sjónvarpið *Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] *Spyrlar (í sjónvarpi): [[Hermann Gunnarsson]] og [[Elísabet Sveinsdóttir]] *Spyrill (í útvarpi) : [[Vernharður Linnet]] ===[[1986]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * Sigurlið skipuðu [[Sveinn Helgason]], [[Lýður Pálsson]] og [[Sigurður Eyþórsson]]. * Mótherjar í úrslitum ([[12. apríl|12.04]]): [[Flensborgarskóli]], lokatölur 43:41 * Undanúrslit ([[29. mars|29.03]] & [[5. apríl|05.03]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 1 *8-liða úrslit ([[2. mars|02.03]] & [[9. mars|09.04]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Flensborgarskólinn : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 1.umferð ([[26. janúar|26.01]] - [[16. febrúar|16.02]]): # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Samvinnuskólinn]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] * Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] * Spyrlar í sjónvarpi: [[Jón Gústafsson]] og [[Þorgeir Ástvaldsson]] * Spyrill í útvarpi: Jón Gústafsson == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Gettu betur]] [[Flokkur:Keppnir íslenskra framhaldsskóla]] 94xb4i0xmknkwphxtv1hyvkenzz825z 1981807 1981806 2026-10-05T10:06:49Z ~2026-53707-28 121489 1981807 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Úrslit <i>Gettu betur</i>}} Þetta er listi yfir úrslit í keppninni ''[[Gettu betur]]''. == 2021-2030 == === [[2026]] === 27 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason, Sigurlaugur Ingólfsson og Arnar Gunnarsson. Helga Margrét Höskuldsdóttir var nýr spyrill. Sigurlið skipuðu: Dagbjörg Birna Sigurðardóttir, Katla Margrét Jónsdóttir og Ísak Trausti Ingólfsson Lehmann. Þjálfarar sigurliðs voru: Viktor Kolbeinn Sigurðarson, Eiríkur Kúldsson og Kjartan Leifur Sigurðsson. Liðstjórar sigurliðsins voru: Erlendur Funi Haraldsson, Auður Freyja Árnadóttir, Elín Vitalija Þorbjarnardóttir. Darri Martin Þau einfaldlega sigruðu * Úrslit ([[10. apríl]]) # [[Verzlunarskóli Íslands]] 35 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 * Undanúrslit ([[26. mars]] & [[3. apríl|2. apríl]]) # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * 8-liða úrslit # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 39 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 14 * 2. umferð ([[19. janúar]] & [[21. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 11 - [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 18 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Borgarholtsskóli 13 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 40 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 26 * 1. umferð ([[5. janúar]] - [[7. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 16 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 # Menntaskólinn við Sund 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Menntaskólinn á Akureyri 19 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - Kvennaskólinn í Reykjavík 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Borgarholtsskóli 22 - [[Tækniskólinn]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 17 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra|Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - Menntaskólinn í Kópavogi 25 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 11 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn að Laugarvatni - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] (VMA gaf) # Framhaldsskólinn í A-Skaftafellssýslu 15 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Verkmenntaskólinn á Akureyri náði ekki að finna lið í tíma og þurfti að draga sig úr keppninni. Menntaskólinn að Laugarvatni fór sjálfkrafa áfram í 2. umferð. ** Menntaskólinn í Kópavogi og Kvennaskólinn í Reykjavík voru tvö stigahæstu tapliðin og fóru áfram í 2. umferð. === [[2025]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar eru líkt og fyrra ár þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson er áfram spyrill. Sigurlið skipuðu: Atli Ársælsson, Valgerður Birna Magnúsdóttir og Flóki Dagsson. * [[27. mars]]) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 30 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 * Undanúrslit ([[6. mars]] & [[13. mars]]) # Menntaskólinn á Akureyri 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit ([[6. febrúar]] & [[27. febrúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 34 # Menntaskólinn á Akureyri 38 - [[Menntaskólinn við Sund]] 21 * 2. umferð ([[21. janúar]] & [[23. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 - [[Borgarholtsskóli]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 33 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 21 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 32 - [[Tækniskólinn]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 11 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 9 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn við Sund 24 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 14 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 18 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 18 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 24 # Borgarholtsskóli 10 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 4 # Menntaskólinn á Akureyri 23 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Þrjú stigahæstu tapliðin fóru áfram í næstu umferð, draga þurfti á milli Fjölbrautaskólans í Garðabæ og Framhaldsskólans á Laugum um hvort liðið fengið þriðja sætið og urðu Garðbæingar fyrir valinu. === [[2024]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson var nýr spyrill. Sigurliðið skipuðu: Atli Ársælsson, Una Ragnarsdóttir og Hálfdan Árni Jónsson. * Úrslit (21. mars) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit (7. & 14. mars) # Menntaskólinn í Reykjavík 42 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit (8. til 29. febrúar) # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 - [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 41 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti ]] 18 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Menntaskólinn á Ísafirði 18 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Menntaskólinn við Sund 17 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[10. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 23 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 35 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 - [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 6 # Menntaskólinn í Kópavogi 15 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 12 # Menntaskólinn við Sund 26 - Tækniskólinn 21 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 23 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 18 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem meistari fyrra árs === [[2023]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Jóhann Alfreð Kristinsson, Laufey Haraldsdóttir og Helga Margrét Höskuldsdóttir. Kristjana Arnarsdóttir var spyrill í 2. umferð og sjónvarpi en Oddur Þórðarson í fyrstu umferð. Úrslitaviðureignin fór fram í Hljómahöllinni í Reykjanesbæ. Var það í fyrsta sinn í a.m.k. áratug sem að sjónvarpsviðureign var haldin utan Reykjavíkur. Sigurliðið skipuðu: Davíð Birgisson, Katla Ólafsdóttir og Steinþór Snær Hálfdánarson * Úrslit ([[17. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * Undanúrslit ([[3. mars]] - [[10. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 26 * Fjórðungsúrslit ([[3. febrúar]] - [[24. febrúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 29 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 33 - [[Tækniskólinn]] 23 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 - [[Flensborgarskóli]] 14 * 2. umferð ([[16. janúar]] & [[18. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 21 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Tækniskólinn 26 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Verkmenntaskóli Austurlands 27 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 * 1. umferð ([[9. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 - [https://www.keilir.net/menntaskolinn Menntaskólinn á Ásbrú] 9 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 - Verkmenntaskóli Austurlands 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands Vestra 21 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 29 - [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn við Sund 23 - Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 20 # Menntaskólinn á Akureyri 21 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 - [[Borgarholtsskóli]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 22 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Tækniskólinn 32 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 ** Menntaskólinn í Reykjavík situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2022]] === 29 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir eru sem fyrr spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason þeim til aðstoðar. Kristjana Arnarsdóttir er spyrill. Sigurlið skipuðu: Oddur Sigurðarson, Ingibjörg Steinunn Einarsdóttir og Katla Ólafsdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 31 -[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) *# Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 28 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 *# Menntaskólinn í Reykjavík 35 -[[Verzlunarskóli Íslands]] 33 e. Bráðabana * 8-liða úrslit ([[4. febrúar]] - [[25. febrúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 7 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 28 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 - [[Tækniskólinn]] 25 # Kvennaskólinn Reykjavík 25 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 - [[Borgarholtsskóli]] 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 9 * 1. umferð ([[10. janúar]] - [[13. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 10 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 16 # Tækniskólinn 23 : Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn á Tröllaskaga 11 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 7 # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Borgarholtsskóli 13 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 2 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 ** Verzlunarskóli Íslands situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2021]] === 26 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir voru nýir spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason er áfram til aðstoðar, auk þess sem að Kristjana Arnarsdóttir er áfram spyrill. Laufey var fyrst kvenna til að sigra í Gettu betur, árið 2011. Sigurlið skipuðu: Eiríkur Kúld Viktorsson, Sigurbjörg Guðmundsdóttir og Gabríel Máni Ómarsson. * Úrslit ([[19. mars]]) [[Verzlunarskólinn]] 31 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 17 *Undanúrslit ([[5. mars]] - [[12. mars]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Tækniskólinn]] 29 # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 42: [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Tækniskólinn 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 2. umferð ([[12. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 25 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Tækniskólinn 28 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 9 * 1. umferð ([[4. janúar]] - [[7. janúar]]) # Tækniskólinn 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 3 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 : Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : Menntaskólinn á Ísafirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 # Borgarholtsskóli 10 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 22 # Verzlunarskóli Íslands 26: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 14 == 2011-2020 == === [[2020]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Í aðra umferð fóru sigurliðin og tvö stigahæstu tapliðin, 16 lið alls. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni. Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir Sigurlið skipuðu: Birta Líf Breiðfjörð Jónasdóttir, Ármann Leifsson og Víkingur Hjörleifsson Úrslit Menntaskólinn í Reykjavík 24 - [[Borgarholtsskóli]] 12 * Undanúrslit # Borgarholtsskóli 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Verzlunarskólinn]] 22 * 8-liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 26 : [[Tækniskólinn]] 24 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskólinn 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 25 * 2. umferð ([[14. janúar]] og [[16. janúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 19 (23) : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 21 (12) * # Verzlunarskólinn 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 27 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 23 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Borgarholtsskóli 21 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Tækniskólinn 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 * Úrslitin í viðureign Verkmenntaskóla Austurlands og Menntaskólans á Ísafirði voru ógilt vegna mistaka við framkvæmd keppninnar og liðin látin mætast að nýju. * 1. umferð ([[6. janúar]] - [[8. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : Menntaskólinn í Kópavogi 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 19 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 25 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 7 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 10 # Tækniskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Verzlunarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Borgarholtsskóli 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 22 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 21 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 16 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : Menntaskólinn á Ísafirði 20 === [[2019]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð ásamt 2 stigahæstu tapliðum. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir * Sigurliðið skipuðu: Berglind Bjarnadóttir, Fjóla Ósk Guðmannsdóttir og Hlynur Ólason * Úrslit ([[15. mars]]) #[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 30 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 Kvennó varð sigurvegari keppninnar í 3. sinn. *Undanúrslit ([[1. mars]] - [[8. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 *8-liða úrslit ([[1. febrúar]] - [[22. febrúar|22. febrúar )]] # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 29 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Borgarholtsskóli]] 24 * 2. umferð ([[14. janúar]] - [[16. janúar|15. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 #Borgarholtsskóli 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 #Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Flensborgarskóli]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 6 #Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar]] - [[9. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 19 : Framhaldsskólinn á Laugum 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Menntaskólinn við Sund]] 9 # Borgarholtsskóli 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Flensborgarskóli 18 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : Tækniskólinn 18 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 26 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 9 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskóli Borgarfjarðar 21 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 15 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Framhaldsskólinn á Laugum komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. === [[2018]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Kvennó sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 13 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs Kvennó, MS og stigahæsta tapliðiðs. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Fjölbrautaskólans í Garðabæ: Guðrún Kristín Kristinsdóttir, Gunnlaugur Hans Stephensen og Jóel Ísak Jóelsson. * Úrslit ([[23. mars]]) # [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit ([[16. mars]] - [[17. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 40 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 * 8-liða úrslit ([[16. febrúar]] - [[9. mars]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 41 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 26 * 2. umferð ([[15. janúar]] - [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Borgarholtsskóli]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 34 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 35 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 28 # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 28 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Flensborgarskóli]] 23 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 37 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 30 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 22 # Verkmenntaskóli Austurlands 31 : Menntaskólinn á Ísafirði 29 # Tækniskólinn 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Flensborgarskóli 39 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 45 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 38 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 28 # Borgarholtsskóli 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 16 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 === [[2017]] === 25 skólar tóku þátt í keppninni. MR sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 12 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs MR og þriggja stigahæstu tapliðanna. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Kvennaskólans í Reykjavík: Fjóla Ósk Guðmannsdóttir, Hlöðver Skúli Hákonarson og Óskar Örn Bragason * Úrslit ([[31. mars]]) # [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 35 : 31 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * Undanúrslit ([[23. mars]] - [[25. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 39 : 28 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 : 27 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 8-liða úrslit ([[24. febrúar]] - [[17. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : 30 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 32 : 21 [[Flensborgarskóli]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : 19 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * 2. umferð ([[6. febrúar]] - [[7. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 23 : 22 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : 15 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : 9 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : 16 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Flensborgarskóli 26 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 35 : 21 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 37 : 21 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] * 1. umferð ([[30. janúar]] - [[2. febrúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : 18 Verkmenntaskóli Austurlands # Framhaldsskólinn á Laugum 22 : 16 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 31 : 14 [[Menntaskólinn við Sund]] # Borgarholtsskóli 23 : 13 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 23 : 20 Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 : 17 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 36 : 8 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 15 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Kvennaskólinn 42 : 14 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : 8 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Flensborgarskóli 23 : 21 Fjölbrautaskólinn í Garðabæ === [[2016]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. MR situr hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MR. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: Andri Magnús Eysteinsson, Jón Kristinn Einarsson og Katrín Agla Tómasdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 40 : 13 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] MR varð sigurvegari keppninnar í 20. sinn. * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 22 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : 22 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 20 [[Menntaskólinn við Sund]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 26 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 25 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] * 2.umferð ([[18. janúar]] - [[19. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : 15 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : 13 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Ísafirði 22 : 21 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Menntaskólinn á Akureyri 33 : 21 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 12 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn við Sund 23: 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : 26 [[Borgarholtsskóli]] * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[14. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 37 : 23 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 29 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild (LbhÍ gaf keppnina) # Framhaldsskólinn á Laugum 25 : 21 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn við Sund 24 : 23 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 15 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Flensborgarskóli 26 : 25 Verzlunarskóli Íslands # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 25 : 16 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 32 : 23 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Menntaskólinn á Ísafirði 26 : 17 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 27 : 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27 : 14 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 23 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] === [[2015]] === 29 skólar tóku þátt í keppninni. MH sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MH. Dómarar og höfundar spurninga: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Atli Freyr Þorvaldsson]], [[Jón Kristinn Einarsson]] og [[Kristín Káradóttir]] * Úrslit # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 41 : 18 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : 25 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] * 8-liða úrslit ([[28. janúar]] - [[18. febrúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : 23 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : 18 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : 25 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 44 : 20 [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 2.umferð ([[19. janúar]] - [[20. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : 16 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : 18 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn á Akureyri 29 : 15 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 23 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Flensborgarskólinn 22 : 20 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 13 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Kvennaskólinn 27 : 9 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] * 1.umferð ([[12. janúar]] - [[15. janúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : 16 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 31 : 6 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : 16 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 17 : 14 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 20 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands 18 : 10 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Akureyri 24: 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 10 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 25 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 15 : 10 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : 16 [[Tækniskólinn]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : 16 [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn 26 : 18 Fjölbrautaskóli Suðurnesja === [[2014]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Þórgnýr Albertsson]], [[Leifur Geir Stefánsson]] og [[Kristinn Már Bjarnason]] *Úrslit ([[15. mars]]) # Borgarholtsskóli 18 : 27 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] *Undanúrslit ([[28. febrúar]] & [[7. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 27 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 21 : 14 [[Menntaskólinn á Akureyri]] *8 liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : 18 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 18 : 16 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 22 [[Verzlunarskóli Íslands]] Meðalskor í 8 liða úrslitum var 22 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,3 <br>Meðalskor tapliða: 18,8 * 2.umferð ([[25. janúar]] - [[26. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 17 : 13 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 13 : 8 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Borgarholtsskóli 20 : 19 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (e. bráðabana) # Kvennaskólinn í Reykjavík 20 : 12 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 : 13 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : 12 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 16 : 4 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn í Reykjavík 24 : 7 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] Meðalskor í 2. umferð var 14,9 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 18,9 <br>Meðalskor tapliða: 10,9 * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 20 : 18 [[Menntaskólinn við Sund]] # Verzlunarskóli Íslands 21 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 12 : 8 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Fjölbrautaskóli Norðurlands-vestra 7 : 5 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 23 : 16 [[Flensborgarskóli]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : 11 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 : 10 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn á Ísafirði 12 : 4 [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : 11 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : 7 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : 14 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : 6 [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] # Menntaskóli Borgarfjarðar 19 : 10 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 19 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : 24 Fjölbrautaskóli Vesturlands Meðalskor í 1. umferð var 14,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 19,1 <br>Meðalskor tapliða: 9,7 === [[2013]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Þórhildur Ólafsdóttir]] og Atli Freyr Steinþórsson sem var í sigurliði MR árin 2002 og 2003.<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Grétar Guðmundur Sæmundsson]], [[Þorsteinn Gunnar Jónsson]] og [[Grétar Þór Sigurðsson]]<br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 *Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 *Fjórðungsúrslit: Fjögur stigahæstu liðin úr 2. umferð voru dregin á móti stigalægri liðum. # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 25 # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Verzlunarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 eftir bráðabana Meðalskor í 3. umferð var 23,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,5 <br>Meðalskor tapliða: 21,3 * 2.umferð Átta stigahæstu liðin úr 1. umferð voru dregin á móti átta stigalægri liðunum. # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 4 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 4 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 16 # Borgarholtsskóli 25 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Verzlunarskólinn 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 8 Meðalskor í 2. umferð var 14,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,8 <br>Meðalskor tapliða: 8,8 * 1.umferð ([[7. janúar]] - [[14. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Menntaskólinn í Kópavogi 10 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 15 # Fjölbrautaskóli Garðabæjar 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 13 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 5 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 9 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Borgarholtsskóli 18 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 1 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 3 # Fjölbrautaskóli Snæfellinga 10 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Kvennaskólinn í Reykjavík 14 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Menntaskólinn við Sund]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 8 : [[Tækniskólinn]] 5 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], starfsmenntabraut - LHÍ gaf. Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 16 <br>Meðalskor tapliða: 7,6 === [[2012]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram úr fyrstu umferð, eitt lið situr hjá og stigahæsta tapliðið fær einnig sæti í annarri umferð. Dómarar: Þórhildur Ólafsdóttir <ref>[http://www.visir.is/embaetti-stigavardarins-lagt-nidur-i-gettu-betur/article/2011710179965 Embætti Stigavarðarins lagt niður í Gettu betur]</ref> og Örn Úlfar Sævarsson<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Ólafur Kjaran Árnason]], [[Jón Áskell Þorbjarnarson]] og [[Stefán Kristinsson]] <br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 *Undanúrslit: # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 *8 liða úrslit í sjónvarpi dagana [[24. febrúar]], [[2. mars|2.]], [[9. mars|9.]] og [[16. mars]] # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 25 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 Meðalskor í 8 liða úrslitum var 23,6 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 28 <br>Meðalskor tapliða: 19,3 * 2. umferð ([[23. janúar|23.]], [[26. janúar|26.]] og [[30. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 11: [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 21: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 19: [[Menntaskólinn á Laugarvatni]] 12 # Borgarholtsskóli 20: [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23: [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 23: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 16: [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 Meðalskor í 2. umferð var 14,5 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,4 <br>Meðalskor tapliða: 8,6 * 1.umferð ([[9. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 21: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 15: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 3 # Menntaskólinn í Reykjavík 28: [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 10: [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 5 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 8: [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 5 # Menntaskólinn á Ísafirði 8: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 4 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17: [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 1 # Menntaskólinn í Kópavogi 10: [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26: [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 3 # Verkmenntaskóli Austurlands 10 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21: [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 23: [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Borgarholtsskóli 22: [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25: Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 * Starfsmenntabraut Hvanneyri situr hjá Meðalskor í 1. umferð var 12,3 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 17,4 <br>Meðalskor tapliða: 7,1 === [[2011]] === 30 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram ásamt stigahæsta tapliðinu. Tími á hraðaspurningar var 90 sekúndur og síðan komu 12 bjölluspurningar og eitt tóndæmi í fyrstu umferð en tvö í annarri umferð. Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]] Spyrill: Edda Hermannsdóttir Stigavörður: Marteinn Sindri Jónsson * Úrslit 2. apríl * [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 21 * Sigurvegari: Kvennaskólinn í Reykjavík * Sigurliðið skipuðu: Bjarki Freyr Magnússon, Bjarni Lúðvíksson og Laufey Haraldsdóttir en hún er fyrsta stúlkan sem á sæti í sigurliði.<br><br> * Undanúrslit [[19. mars]] og [[26. mars]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 15<br><br><br> * 8 liða úrslit [[19. febrúar|19.]] og [[26. febrúar]] og [[5. mars|5.]] og [[12. mars]]: # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Borgarholtsskóli]] 17 Meðalskor í 8 liða úrslitum var stig. 22,6 <br>Meðalskor vinningsliða: 26,8 <br>Meðalskor tapliða: 18,5 * 2. umferð ([[9. febrúar]] til [[11. febrúar]]) * Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahæsta tapliðið # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 Meðalskor í 2. umferð var 17,1 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 21,5 <br>Meðalskor tapliða: 12,6 <br> * 1.umferð ([[31. janúar]] - [[4. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 13 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 7 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 6 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 12 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 6 # Framhaldsskólinn á Húsavík 5 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 2 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 2 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 2 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 19 : [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 13 # Menntaskólinn á Ísafirði 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 15,9 <br>Meðalskor tapliða: 7,7 == 2001-2010 == === [[2010]] === Þátttökuskólar eru 31 og hafa aldrei verið fleiri. Í 2. umferð var dregið í hverja keppni úr tveimur pottum. Í þeim voru annars vegar 8 stigahæstu sigurliðin úr 1. umferð og hins vegar 7 stigalægstu sigurliðin og Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra (sem sat hjá í 1. umferð). Þannig var þess gætt að stigahæstu liðin úr 1. umferð drægjust ekki hvert gegn öðru í 2. umferð. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[27. mars]] og kepptu þar [[Verzlunarskóli Íslands]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Lokatölur: 30 : 28 * Sigurliðið skipuðu: [[Elías Karl Guðmundsson]], [[Halldór Kristján Þorsteinsson]] og [[Ólafur Hafstein Pjetursson]] <br> * 4 liða úrslit [[13. mars|13.]] og [[20. mars]]. # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14<br><br> * 8 liða úrslit [[13. febrúar|13.]], [[20. febrúar|20.]] og [[27. febrúar]] og [[6. mars]]. # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 28 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík : 37 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 <br> Meðalskor í 8 liða úrslitum: 25,9 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 28,5<br> Meðalskor tapliða: 23,3<br><br> * 2. umferð ([[20. janúar]] til [[27. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 Meðalskor í 2. umferð: 20,1 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 27,0<br> Meðalskor tapliða: 13,1<br> * 1. umferð ([[11. janúar|11.]] til [[18. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 # Borgarholtsskóli 20 : [[Flensborgarskóli]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 19 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 13 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 11 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskóli Borgarfjarðar 20 : [[Tækniskólinn]] 12 # Verkmenntaskóli Austurlands 14 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 14 # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 * Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra sat hjá í fyrstu umferð. <br> Meðalskor í 1. umferð: 17,8 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 22,9<br> Meðalskor tapliða: 12,6<br> Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2009]] === Þátttökuskólar eru 29. Keppnin hófst mánudaginn 12. janúar og var útvarpað beint á Rás2. Fjölbrautaskóli Suðurnesja dróst ekki og sat því hjá í fyrstu umferð. Í útvarpshluta keppninnar voru hraðaspurningar lengdar í 100 sekúndur aftur en voru 90 sekúndur árið 2008. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[4. apríl]] og kepptu þar [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: Menntaskólinn í Reykjavík * Lokatölur: 28-25 MR í vil. * Sigurliðið skipuðu Björn Reynir Halldórsson, Vignir Már Lýðsson og [[Elías Karl Guðmundsson]]. * Undanúrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. mars|21.]] og [[28. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. febrúar|21.]] og [[28. febrúar]], [[7. mars|7.]] og [[14. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 28 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 2. umferð ([[21. janúar]] til [[26. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Starfsmenntabraut Hvanneyrar]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 17 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn í Kópavogi 26 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 (23) : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 (22) (eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Borgarholtsskóli 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 * 1. umferð ([[12. janúar|12.]] til [[19. janúar]]) # Starfsmenntabraut Hvanneyrar 8 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 3 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 15 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn í Kópavogi 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 5 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Borgarholtsskóli 23 (25) : Menntaskólinn á Ísafirði 23 (e. bráðabana) stigahæsta taplið # Verkmenntaskólinn á Akureyri 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Flensborgarskóli]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 8 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2008]] === Sú breyting var gerð á fyrirkomulagi keppninnar í útvarpi að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 80 og víxlspurningar felldar niður en í staðinn komu hefðbundnar bjölluspurningar. Í sjónvarpshlutanum varð sú breyting á frá fyrra ári að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 90. 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[7. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[8. febrúar]] en úrslitin þann [[14. mars]] en þá kepptu [[Menntaskólinn í Reykjavík]] og [[Menntaskólinn á Akureyri]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Magnús Þorlákur Lúðvíksson og [[Vignir Már Lýðsson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 28:26 (e. bráðabana) * Undanúrslit (6. og 7. mars) # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu föstudagana [[8. febrúar|8.]], [[15. febrúar|15.]], [[22. febrúar|22.]] og [[29. febrúar|29.]] [[febrúar]] [[2008]] # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 28 eftir bráðabanann # Borgarholtsskóli 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 * 2. umferð ([[14. janúar]] til [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 5 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar|7.]] til [[10. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Menntaskólinn á Ísafirði 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 4 # Verzlunarskóli Íslands 16 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 6 # Menntaskólinn Hraðbraut 21 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : Menntaskóli Borgarfjarðar 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Borgarholtsskóli 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Menntaskólinn við Sund 25 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 ** Menntaskóli Borgarfjarðar komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. Dómari: [[Páll Ásgeir Ásgeirsson]]<br> Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2007]]=== 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[8. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[23. febrúar]] en úrslitin þann [[30. mars]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Hilmar Þorsteinsson og [[Magnús Þorlákur Lúðvíksson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn í Kópavogi]], lokatölur 29:27 (e. bráðabana) * Undanúrslit ([[22. mars|22.]] og [[23. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 27 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 31 (e. bráðabana) * 8 liða úrslit ([[23. febrúar]] - [[16. mars]]): # Menntaskólinn í Kópavogi 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 * 2. umferð ([[16. janúar|16.]] - [[18. janúar|18.]] [[janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 19 * 1. umferð ([[8. janúar|8.]] til [[12. janúar]]) # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 15 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 20 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 2 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 8 # Borgarholtsskóli 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 # Menntaskólinn Hraðbraut 13 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 19 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] (Búfræðibraut) 6 * Verzlunarskóli Íslands, Menntaskólinn á Akureyri og Menntaskólinn í Reykjavík sátu hjá í fyrstu umferð. Verzlunarskólinn og MA sátu hjá sem liðin sem komust í úrslit árið áður en MR sat hjá eftir drátt milli hinna liðanna í keppninni. * Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2006]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] * Sigurlið skipuðu Magni Þór Óskarsson, Ásgeir Berg Matthíasson og Tryggvi Páll Tryggvason. * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 34:22. * Úrslit fóru fram þann [[6. apríl]] að Fiskislóð 45 í Reykjavík. * Undanúrslit ([[23. mars|23.03]] og [[30. mars|30.03]]) # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Borgarholtsskóli]] 18 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 8-liða úrslit ([[23. febrúar|23.02]] - [[16. mars|16.03]]): # Borgarholtsskóli 24 : [[Flensborgarskóli]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 * 2. umferð ([[23. janúar|23.01]] - [[25. janúar|25.01]]) # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 11 # Borgarholtsskóli 20 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 13 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Flensborgarskólinn 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 * 1.umferð ([[13. janúar|13.01.]] - [[19. janúar|19.01.]]): # Menntaskólinn við Sund 26 : [[Starfsmenntabrautin Hvanneyri]] 6 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 21 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 16 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 12 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 12 (13-12 e. bráðabana) # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : Flensborgarskólinn 17 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 16 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 ** Flensborgarskóli komst áfram sem stigahæsta taplið eftir að hafa unnið hlutkesti gegn Hraðbraut. * Dómari: [[Anna Kristín Jónsdóttir]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2005]]=== Sigurvegari: [[Borgarholtsskóli]] * Sigurlið skipuðu Björgólfur Guðni Guðbjörnsson, Steinþór Helgi Arnsteinsson og Baldvin Már Baldvinsson. * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 26:23 * Undanúrslit: # Borgarholtsskóli 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 18 * 8-liða úrslit # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Flensborgarskóli]] 14 # Borgarholtsskóli 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 # Menntaskólinn við Sund 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 21 * 1.umferð: # Iðnskólinn í Reykjavík 18 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 17 # Borgarholtsskóli 28 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 12 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 15 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 14 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 : [[Stýrimannaskólinn]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 12 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 # Menntaskólinn við Sund 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn Hraðbraut 15 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 12 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 10 (e. bráðabana) # Flensborgarskólinn 19 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 ** [[Menntaskólinn á Akureyri]] komst áfram sem stigahæsta taplið * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2004]]=== Sigurvegari: [[Verzlunarskóli Íslands]] *Sigurlið skipuðu Hafsteinn Viðar Hafsteinsson, Steinar Örn Jónsson og Björn Bragi Arnarsson. *Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 23:21 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 31 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 28 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn Hraðbraut 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 20 # Borgarholtsskóli 32 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Menntaskólinn í Kópavogi 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Borgarholtsskóli 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn Hraðbraut 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 25 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð komst áfram sem stigahæsta taplið (með fleiri stig úr fyrri umferð en ME) * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 # Menntaskólinn Hraðbraut 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 17 # Flensborgarskólinn 28 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 17 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 9 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2003]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 35:22 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Sund 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 29 *8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskóli]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 24 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn við Sund 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 26 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 29 ** Fjölbrautaskólinn við Ármúla komst áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Borgarholtsskóli]] 30 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 23 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 10 # Flensborgarskólinn 38 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 30 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 26 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 ** 1.umferð: Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá * Dómari: [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2002]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 22:18 * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 38: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]19 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 18 * 8-liða úrslit # Verkmenntaskóli Austurlands 26 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 27 (e. bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 *2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 26 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Flensborgarskóli]] * Menntaskólinn á Akureyri fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Borgarholtsskóli]] 24 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 17 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Flensborgarskóli]] 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 33 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 19 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] ** Flensborgarskólinn fór áfram sem stigahæsta taplið ** Menntaskólinn í Reykjavík og Fjölbrautaskólinn í Breiðholti sátu hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Eggert Þór Bernharðsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2001]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 36:35 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 27 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Sund 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Borgarholtsskóli 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Borgarholtsskóli 33 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 24 # Verzlunarskóli Íslands 28 : Kvennaskólinn 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 47 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 10 # Menntaskólinn við Sund : Laugar/FG ** Fjölbrautaskóli Suðurlands & Kvennaskólinn komust áfram sem stigahæstu taplið * 1.umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 26 # Kvennaskólinn 14 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 13 # Borgarholtsskóli 32 : [[Fjölbrautaskólinn i Breiðholti]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 24 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] eða [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] : ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Ármann Jakobsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] == 1991-2000 == ===[[2000]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Borgarholtsskóli]] 27 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28: [[Menntaskólinn við Sund]] 15 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 29 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 27 # Borgarholtsskóli 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 22 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Borgarholtsskóli 30 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 29 # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 14 ** Fjölbrautaskóli Vesturlands fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 11 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 27 : [[Flensborgarskóli]] 9 # Kvennaskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 20 (22:20 eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Menntaskólinn við Sund]] 25 # Menntaskólinn að Laugarvatni 34 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 : [[Verkmenntaskóli Akureyrar]] 17 ** Menntaskólinn í Reykjavík og Menntaskólinn í Kópavogi sátu hjá ** Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ólína Þorvarðardóttir]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1999]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], [[Hjalti Snær Ægisson]] og Sverrir Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 26:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 31 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Menntaskólinn við Sund 23 : [[Flensborgarskóli]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 * Fjölbrautaskóli Suðurlands fór áfram sem stigahæsta taplið. * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 2 # Borgarholtsskóli 17 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Ármúla]] 13 # Flensborgarskóli 15 : [[Framhaldsskólinn á Skógum]] 4 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 (e. bráðabana) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] (Hvanneyri gaf keppnina) * Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem sigurvegari fyrra árs. * Dómari: [[Illugi Jökulsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1998]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : Bænda<nowiki/>skólinn á Hvanneyri 22 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 22 # Bændaskólinn á Hvanneyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 * 2. umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 # Bændaskólinn á Hvanneyri 21 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: Menntaskólinn við Sund 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27: Verzlunarskóli Íslands 20 ** Tvö stigahæstu tapliðin komust áfram úr 2. umferð. * 1. umferð: # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (FS gaf keppnina) # Bændaskólinn á Hvanneyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 8 : [[Borgarholtsskóli]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Menntaskólinn við Sund 33: [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. * Dómari: [[Gunnsteinn Ólafsson]] *Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1997]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 37:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 (e. framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Flensborgarskóli]] 18 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : Menntaskólinn á Akureyri # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 ** Menntaskólinn á Akureyri komst áfram sem stigahátt taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Flensborgarskólinn : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Skógaskóli]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1996]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Guðmundur Björnsson og Kjartan Bjarni Björgvinsson *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 34:17 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 (e.framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 18 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Flensborgarskólinn 30 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 29 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 11 # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] ** Sex stigahæstu sigurliðin í 2.umferð komust í sjónvarpið, ásamt stigahæsta tapliði úr 1. umferð, [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum|Framhaldsskólanum í Vestmannaeyjum]] og stigahæsta tapliði úr 2. umferð, Menntaskólanum við Hamrahlíð. * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Bændaskólinn á Hvanneyri : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Flensborgarskólinn : Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 24 ** [[Menntaskólinn í Reykjavík]] & [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] sátu hjá * Dómari: [[Helgi Ólafsson]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1995]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Birgir Andri Briem, Guðmundur Björnsson og [[Stefán Pálsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:32 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 49 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 48 : [[Flensborgarskóli]] 21 * 8-liða úrslit: # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 28 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 30 (eftir bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 53 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Flensborgarskólinn 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 17 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : Kvennaskólinn 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 17 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 (eftir bráðabana) # Flensborgarskólinn : Fjölbrautaskólinn í Garðabæ # Verzlunarskóli Íslands : Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu ** Kvennaskólinn, Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu og Fjölbrautaskólinn í Garðabæ komust áfram sem stigahá taplið * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Menntaskólinn við Sund 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 17 # Kvennaskólinn : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Flensborgarskólinn 27 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] (Iðnskólinn gaf) ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] * Spyrill: [[Ómar Ragnarsson]] ===[[1994]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 36:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 31 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 26 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 24 # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 17 # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 1.umferð: # Framhaldsskólinn á Húsavík 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Framhaldsskólinn í Reykholti]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Kvennaskólinn 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 (17:13 eftir bráðabana) # Bændaskólinn á Hvanneyri 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 : [[Alþýðuskólinn að Eiðum]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Flensborgarskóli]] 27 # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið (með jafnmörg stig og [[Flensborgarskóli]] sem sat eftir) ** Menntaskólinn í Reykjavík og Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu sátu hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] ===[[1993]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[2. apríl|02.04]]): [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 30:26 * Undanúrslit ([[25. mars|25.03]] & [[26. mars|26.03]]): # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 32 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 * 8-liða úrslit ([[26. febrúar|26.02]] - [[19. mars|19.03]]): # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 18 # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 23 # Menntaskólinn á Akureyri 31 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 1.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 11 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 15 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Alþýðuskólinn á Eiðum]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 20 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 ** Verkmenntaskólinn á Akureyri og Framhaldsskólinn á Laugum komust áfram sem stigahæstu taplið. ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð ** Hraðaspurningar í 1. umferð voru 80 sek. vegna mistaka en 2 mín. það sem eftir var *Dómari: [[Álfheiður Ingadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður G. Tómasson]] ===[[1992]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 29:21 * Undanúrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 32 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 (e. bráðabana) * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 23 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 32 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 :Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 27 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 18 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Flensborgarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 21 # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 28 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 23 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð sem sigurvegari fyrra árs ** Framhaldsskólinn á Laugum sat hjá í 1. umferð vegna mistaka RÚV ** Tvö stigahá taplið komust áfram, Menntaskólinn við Hamrahlíð var annað stigahæsta tapliðið *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður Þór Salvarsson]] ===[[1991]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 29:15 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 (e.bráðabana) * 8-liða úrslit ([[22. febrúar|22.02]] - [[15. mars|15.03]]):: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 20 # Flensborgarskólinn 31 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 19 * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 33 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 15 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 12 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 19 # Flensborgarskólinn 26 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 # [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 18 # [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 21 *Átta stigahæstu keppnislið komust í 8-liða úrslit *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] == 1986-1990 == ===[[1990]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn við Sund]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Jakobsson]], [[Sverrir Jakobsson]] og [[Hrafnkell Kárason]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:18 * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 # Menntaskólinn við Sund 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 18 * 8-liða úrslit: # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 33 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 24 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 23 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 9 # [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] (?) * Átta stigahæstu sigurliðin komust áfram í 8-liða úrslit. *Dómarar: [[Sonja B. Jónsdóttir]] og [[Magdalena Schram]] *Spyrill: (í útvarpi og sjónvarpi) [[Steinunn Sigurðardóttir]] ===[[1989]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] *Sigurlið skipuðu [[Flosi Eiríksson]], Gunnar Freysteinsson og Ólafur Ólafsson *Mótherjar í úrslitum: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]], lokatölur 32: 24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Kópavogi 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 33 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 12 * 8-liða úrslit ([[3. febrúar|03.02]] - [[24. febrúar|24.02]]): # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * MS, sem áttunda stigahæsta sigurlið í 1. umferð, mætti MA í viðureign um lokasætið í sjónvarpi * 1.umferð ([[9. janúar|09.01]] - [[30. janúar|30.01]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 8 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 21 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 #[[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 : Kvennaskólinn 3 # Menntaskólinn að Laugarvatni 32 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Flensborgarskólinn 34 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 *Átta stigahæstu sigurliðin fóru áfram *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrill: [[Vernharður Linnet]] ===[[1988]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu [[Birgir Ármannsson]], [[Björn Friðgeir Björnsson]] og [[Þorsteinn Davíðsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 37:28 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 12 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Flensborgarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Menntaskólinn að Laugarvatni 31 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 28 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 # Flensborgarskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 1.umferð: # Flensborgarskólinn 14 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 8 # Menntaskólinn í Kópavogi 14 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 10 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 10 (FG sigraði í bráðabana) # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Menntaskólinn við Sund 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 20 : [[Íþróttakennaraskóli Íslands]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 20 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 17 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 11 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrlar: [[Kristín Pálsdóttir]] og [[Vernharður Linnet]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 2 í þættinum Ekkert mál! ===[[1987]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Harri Þorvaldsson]], [[Bjarki Diego]], [[Kjartan Ólafsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[4. apríl|04.04]]) : [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 54:53 * Undanúrslit ([[21. mars|21.03]] & [[28. mars|28.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 47 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 36 * 8-liða úrslit ([[21. febrúar|21.02]] - [[14. mars|14.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 50 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 46 # Menntaskólinn við Sund 52 : [[Flensborgarskóli]] 33 # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 42 # Menntaskólinn að Laugarvatni 45 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 31 * 1.umferð (á Rás 1) ([[18. janúar|18.01]] - [[15. febrúar|15.02]]): # Menntaskólinn við Sund 44 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Flensborgarskólinn 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 42 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 37 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 43 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] * Átta stigahæstu sigurliðin í 1.umferð fóru áfram í sjónvarpið *Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] *Spyrlar (í sjónvarpi): [[Hermann Gunnarsson]] og [[Elísabet Sveinsdóttir]] *Spyrill (í útvarpi) : [[Vernharður Linnet]] ===[[1986]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * Sigurlið skipuðu [[Sveinn Helgason]], [[Lýður Pálsson]] og [[Sigurður Eyþórsson]]. * Mótherjar í úrslitum ([[12. apríl|12.04]]): [[Flensborgarskóli]], lokatölur 43:41 * Undanúrslit ([[29. mars|29.03]] & [[5. apríl|05.03]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 1 *8-liða úrslit ([[2. mars|02.03]] & [[9. mars|09.04]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Flensborgarskólinn : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 1.umferð ([[26. janúar|26.01]] - [[16. febrúar|16.02]]): # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Samvinnuskólinn]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] * Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] * Spyrlar í sjónvarpi: [[Jón Gústafsson]] og [[Þorgeir Ástvaldsson]] * Spyrill í útvarpi: Jón Gústafsson == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Gettu betur]] [[Flokkur:Keppnir íslenskra framhaldsskóla]] 9ha101jmoqua291w0g61o0on3hl040d 1981808 1981807 2026-10-05T10:13:20Z ~2026-53527-24 121490 1981808 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:Úrslit <i>Gettu betur</i>}} Þetta er listi yfir úrslit í keppninni ''[[Gettu betur]]''. == 2021-2030 == === [[2026]] === 27 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason, Sigurlaugur Ingólfsson og Arnar Gunnarsson. Helga Margrét Höskuldsdóttir var nýr spyrill. Sigurlið skipuðu: Dagbjörg Birna Sigurðardóttir, Katla Margrét Jónsdóttir og Ísak Trausti Ingólfsson Lehmann. Þjálfarar sigurliðs voru: Viktor Kolbeinn Sigurðarson, Eiríkur Kúldsson og Kjartan Leifur Sigurðsson. Liðstjórar sigurliðsins voru: Erlendur Funi Haraldsson, Auður Freyja Árnadóttir, Elín Vitalija Þorbjarnardóttir og Ásgeir Hrafn Gunnarsson Þau einfaldlega sigruðu * Úrslit ([[10. apríl]]) # [[Verzlunarskóli Íslands]] 35 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 * Undanúrslit ([[26. mars]] & [[3. apríl|2. apríl]]) # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * 8-liða úrslit # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 39 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 14 * 2. umferð ([[19. janúar]] & [[21. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 11 - [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 18 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Borgarholtsskóli 13 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 40 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 26 * 1. umferð ([[5. janúar]] - [[7. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 16 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 # Menntaskólinn við Sund 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Menntaskólinn á Akureyri 19 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - Kvennaskólinn í Reykjavík 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Borgarholtsskóli 22 - [[Tækniskólinn]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 17 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra|Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - Menntaskólinn í Kópavogi 25 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 11 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn að Laugarvatni - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] (VMA gaf) # Framhaldsskólinn í A-Skaftafellssýslu 15 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Verkmenntaskólinn á Akureyri náði ekki að finna lið í tíma og þurfti að draga sig úr keppninni. Menntaskólinn að Laugarvatni fór sjálfkrafa áfram í 2. umferð. ** Menntaskólinn í Kópavogi og Kvennaskólinn í Reykjavík voru tvö stigahæstu tapliðin og fóru áfram í 2. umferð. === [[2025]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar eru líkt og fyrra ár þau Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson er áfram spyrill. Sigurlið skipuðu: Atli Ársælsson, Valgerður Birna Magnúsdóttir og Flóki Dagsson. * [[27. mars]]) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 30 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 * Undanúrslit ([[6. mars]] & [[13. mars]]) # Menntaskólinn á Akureyri 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit ([[6. febrúar]] & [[27. febrúar]]) # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 34 # Menntaskólinn á Akureyri 38 - [[Menntaskólinn við Sund]] 21 * 2. umferð ([[21. janúar]] & [[23. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 - [[Borgarholtsskóli]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 33 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 21 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 32 - [[Tækniskólinn]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 11 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 9 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 20 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn við Sund 24 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 14 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 18 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 18 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 24 # Borgarholtsskóli 10 - [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 4 # Menntaskólinn á Akureyri 23 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð sat hjá sem meistari fyrra árs. ** Þrjú stigahæstu tapliðin fóru áfram í næstu umferð, draga þurfti á milli Fjölbrautaskólans í Garðabæ og Framhaldsskólans á Laugum um hvort liðið fengið þriðja sætið og urðu Garðbæingar fyrir valinu. === [[2024]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Helga Margrét Höskuldsdóttir, Vilhjálmur B. Bragason og Sigurlaugur Ingólfsson. Kristinn Óli Haraldsson var nýr spyrill. Sigurliðið skipuðu: Atli Ársælsson, Una Ragnarsdóttir og Hálfdan Árni Jónsson. * Úrslit (21. mars) # [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 32 - [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit (7. & 14. mars) # Menntaskólinn í Reykjavík 42 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 25 * Fjórðungsúrslit (8. til 29. febrúar) # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 - [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 # Verzlunarskóli Íslands 46 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 41 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti ]] 18 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 - [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Menntaskólinn á Ísafirði 18 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Menntaskólinn við Sund 17 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[10. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 23 - Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 35 - [[Borgarholtsskóli]] 15 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 - [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 6 # Menntaskólinn í Kópavogi 15 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 12 # Menntaskólinn við Sund 26 - Tækniskólinn 21 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 23 - [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 18 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem meistari fyrra árs === [[2023]] === 25 lið skráðu sig til keppni. Dómarar og spurningahöfundar voru Jóhann Alfreð Kristinsson, Laufey Haraldsdóttir og Helga Margrét Höskuldsdóttir. Kristjana Arnarsdóttir var spyrill í 2. umferð og sjónvarpi en Oddur Þórðarson í fyrstu umferð. Úrslitaviðureignin fór fram í Hljómahöllinni í Reykjanesbæ. Var það í fyrsta sinn í a.m.k. áratug sem að sjónvarpsviðureign var haldin utan Reykjavíkur. Sigurliðið skipuðu: Davíð Birgisson, Katla Ólafsdóttir og Steinþór Snær Hálfdánarson * Úrslit ([[17. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 36 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 * Undanúrslit ([[3. mars]] - [[10. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 36 - [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 26 * Fjórðungsúrslit ([[3. febrúar]] - [[24. febrúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 29 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 - [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 33 - [[Tækniskólinn]] 23 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 - [[Flensborgarskóli]] 14 * 2. umferð ([[16. janúar]] & [[18. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 29 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 21 - [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Tækniskólinn 26 - [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Verkmenntaskóli Austurlands 27 - [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 * 1. umferð ([[9. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 - [https://www.keilir.net/menntaskolinn Menntaskólinn á Ásbrú] 9 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 - Verkmenntaskóli Austurlands 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 - [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands Vestra 21 - [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 29 - [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 - [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn við Sund 23 - Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 20 # Menntaskólinn á Akureyri 21 - Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 - [[Borgarholtsskóli]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 22 - [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Tækniskólinn 32 - [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 ** Menntaskólinn í Reykjavík situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2022]] === 29 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir eru sem fyrr spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason þeim til aðstoðar. Kristjana Arnarsdóttir er spyrill. Sigurlið skipuðu: Oddur Sigurðarson, Ingibjörg Steinunn Einarsdóttir og Katla Ólafsdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 31 -[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 26 * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) *# Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 28 - [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 *# Menntaskólinn í Reykjavík 35 -[[Verzlunarskóli Íslands]] 33 e. Bráðabana * 8-liða úrslit ([[4. febrúar]] - [[25. febrúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 - [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 7 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 - [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 - [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 * 2. umferð ([[17. janúar]] & [[19. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 28 - [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 - [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 - [[Tækniskólinn]] 25 # Kvennaskólinn Reykjavík 25 - [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 30 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 - [[Borgarholtsskóli]] 21 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 - [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 9 * 1. umferð ([[10. janúar]] - [[13. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 10 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ásbrú]] 16 # Tækniskólinn 23 : Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands Akranesi 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn á Tröllaskaga 11 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 7 # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 14 # Borgarholtsskóli 13 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 2 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 ** Verzlunarskóli Íslands situr hjá sem meistarar fyrra árs === [[2021]] === 26 lið voru skráð til keppni. Jóhann Alfreð Kristinsson og Laufey Haraldsdóttir voru nýir spurningahöfundar og dómarar, en Sævar Helgi Bragason er áfram til aðstoðar, auk þess sem að Kristjana Arnarsdóttir er áfram spyrill. Laufey var fyrst kvenna til að sigra í Gettu betur, árið 2011. Sigurlið skipuðu: Eiríkur Kúld Viktorsson, Sigurbjörg Guðmundsdóttir og Gabríel Máni Ómarsson. * Úrslit ([[19. mars]]) [[Verzlunarskólinn]] 31 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 17 *Undanúrslit ([[5. mars]] - [[12. mars]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Tækniskólinn]] 29 # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 42: [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Tækniskólinn 28 - [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 2. umferð ([[12. janúar]] - [[13. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 25 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Tækniskólinn 28 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 9 * 1. umferð ([[4. janúar]] - [[7. janúar]]) # Tækniskólinn 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 11 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 3 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 21 : Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : Menntaskólinn á Ísafirði 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 # Borgarholtsskóli 10 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 22 # Verzlunarskóli Íslands 26: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 14 == 2011-2020 == === [[2020]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Í aðra umferð fóru sigurliðin og tvö stigahæstu tapliðin, 16 lið alls. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni. Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir Sigurlið skipuðu: Birta Líf Breiðfjörð Jónasdóttir, Ármann Leifsson og Víkingur Hjörleifsson Úrslit Menntaskólinn í Reykjavík 24 - [[Borgarholtsskóli]] 12 * Undanúrslit # Borgarholtsskóli 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Verzlunarskólinn]] 22 * 8-liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 26 : [[Tækniskólinn]] 24 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskólinn 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 25 * 2. umferð ([[14. janúar]] og [[16. janúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 19 (23) : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 21 (12) * # Verzlunarskólinn 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 27 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 23 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Borgarholtsskóli 21 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 18 # Tækniskólinn 19 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 15 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 11 * Úrslitin í viðureign Verkmenntaskóla Austurlands og Menntaskólans á Ísafirði voru ógilt vegna mistaka við framkvæmd keppninnar og liðin látin mætast að nýju. * 1. umferð ([[6. janúar]] - [[8. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : Menntaskólinn í Kópavogi 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 19 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 25 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 7 # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 10 # Tækniskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Verzlunarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Borgarholtsskóli 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 22 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 21 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 16 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : Menntaskólinn á Ísafirði 20 === [[2019]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð ásamt 2 stigahæstu tapliðum. Dómarar og höfundar spurninga: Ingileif Friðriksdóttir og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: Kristjana Arnarsdóttir * Sigurliðið skipuðu: Berglind Bjarnadóttir, Fjóla Ósk Guðmannsdóttir og Hlynur Ólason * Úrslit ([[15. mars]]) #[[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 30 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 Kvennó varð sigurvegari keppninnar í 3. sinn. *Undanúrslit ([[1. mars]] - [[8. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 19 *8-liða úrslit ([[1. febrúar]] - [[22. febrúar|22. febrúar )]] # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 29 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Borgarholtsskóli]] 24 * 2. umferð ([[14. janúar]] - [[16. janúar|15. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 #Borgarholtsskóli 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 #Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Flensborgarskóli]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 6 #Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar]] - [[9. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 19 : Framhaldsskólinn á Laugum 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 12 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Menntaskólinn við Sund]] 9 # Borgarholtsskóli 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Flensborgarskóli 18 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : Tækniskólinn 18 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 26 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 9 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 13 # Menntaskóli Borgarfjarðar 21 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 15 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 11 ** Framhaldsskólinn á Laugum komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. === [[2018]] === 28 skólar tóku þátt í keppninni. Kvennó sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 13 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs Kvennó, MS og stigahæsta tapliðiðs. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og Vilhelm Anton Jónsson ásamt Sævari Helga Bragasyni.<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Fjölbrautaskólans í Garðabæ: Guðrún Kristín Kristinsdóttir, Gunnlaugur Hans Stephensen og Jóel Ísak Jóelsson. * Úrslit ([[23. mars]]) # [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 * Undanúrslit ([[16. mars]] - [[17. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 40 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 * 8-liða úrslit ([[16. febrúar]] - [[9. mars]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 39 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 32 # Kvennaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn í Reykjavík 43 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 41 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 26 * 2. umferð ([[15. janúar]] - [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Borgarholtsskóli]] 17 # Kvennaskólinn í Reykjavík 34 : [[Tækniskólinn]] 21 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 35 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 28 # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 28 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 25 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Flensborgarskóli]] 23 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 37 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 * 1. umferð ([[8. janúar]] - [[11. janúar]]) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 30 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 22 # Verkmenntaskóli Austurlands 31 : Menntaskólinn á Ísafirði 29 # Tækniskólinn 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Flensborgarskóli 39 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 45 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 38 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 28 # Borgarholtsskóli 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 46 : [[Menntaskólinn í tónlist]] 16 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 === [[2017]] === 25 skólar tóku þátt í keppninni. MR sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 12 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk liðs MR og þriggja stigahæstu tapliðanna. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] Sigurliðið, lið Kvennaskólans í Reykjavík: Fjóla Ósk Guðmannsdóttir, Hlöðver Skúli Hákonarson og Óskar Örn Bragason * Úrslit ([[31. mars]]) # [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 35 : 31 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * Undanúrslit ([[23. mars]] - [[25. mars]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 39 : 28 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 40 : 27 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 8-liða úrslit ([[24. febrúar]] - [[17. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : 30 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 32 : 21 [[Flensborgarskóli]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : 19 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * 2. umferð ([[6. febrúar]] - [[7. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 23 : 22 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : 15 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : 9 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : 16 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Flensborgarskóli 26 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 35 : 21 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 37 : 21 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] * 1. umferð ([[30. janúar]] - [[2. febrúar]]) # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : 18 Verkmenntaskóli Austurlands # Framhaldsskólinn á Laugum 22 : 16 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 31 : 14 [[Menntaskólinn við Sund]] # Borgarholtsskóli 23 : 13 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 23 : 20 Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu # Fjölbrautaskóli Suðurlands 31 : 17 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 36 : 8 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 15 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Kvennaskólinn 42 : 14 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : 8 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Flensborgarskóli 23 : 21 Fjölbrautaskólinn í Garðabæ === [[2016]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. MR situr hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MR. Dómarar og höfundar spurninga: [[Bryndís Björgvinsdóttir]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: Andri Magnús Eysteinsson, Jón Kristinn Einarsson og Katrín Agla Tómasdóttir * Úrslit ([[18. mars]]) # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 40 : 13 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] MR varð sigurvegari keppninnar í 20. sinn. * Undanúrslit ([[4. mars]] - [[11. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 22 [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 29 : 22 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 8-liða úrslit ([[5. febrúar]] - [[26. febrúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 20 [[Menntaskólinn við Sund]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : 26 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn á Akureyri 26 : 25 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] * 2.umferð ([[18. janúar]] - [[19. janúar]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : 15 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : 13 [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn á Ísafirði 22 : 21 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : 15 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Menntaskólinn á Akureyri 33 : 21 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 12 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn við Sund 23: 19 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : 26 [[Borgarholtsskóli]] * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[14. janúar]]) # Kvennaskólinn í Reykjavík 37 : 23 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 29 : 23 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild (LbhÍ gaf keppnina) # Framhaldsskólinn á Laugum 25 : 21 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn við Sund 24 : 23 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 15 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Flensborgarskóli 26 : 25 Verzlunarskóli Íslands # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 25 : 16 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 32 : 23 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] # Menntaskólinn á Ísafirði 26 : 17 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 27 : 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27 : 14 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 23 : 9 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] === [[2015]] === 29 skólar tóku þátt í keppninni. MH sat hjá í fyrstu umferð sem sigurlið fyrra árs. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs og liðs MH. Dómarar og höfundar spurninga: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Atli Freyr Þorvaldsson]], [[Jón Kristinn Einarsson]] og [[Kristín Káradóttir]] * Úrslit # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 41 : 18 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : 25 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] * 8-liða úrslit ([[28. janúar]] - [[18. febrúar]]) # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 24 : 23 [[Flensborgarskóli]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25 : 18 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : 25 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 44 : 20 [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 2.umferð ([[19. janúar]] - [[20. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 : 16 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : 18 [[Borgarholtsskóli]] # Menntaskólinn á Akureyri 29 : 15 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 23 : 16 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Flensborgarskólinn 22 : 20 [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 13 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Kvennaskólinn 27 : 9 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] * 1.umferð ([[12. janúar]] - [[15. janúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : 16 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Kvennaskólinn 31 : 6 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : 16 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ 17 : 14 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 34 : 9 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 20 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands 18 : 10 [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Akureyri 24: 15 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : 10 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 25 : 14 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 15 : 10 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : 16 [[Tækniskólinn]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : 16 [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn 26 : 18 Fjölbrautaskóli Suðurnesja === [[2014]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komast áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Margrét Erla Maack]] og [[Steinþór Helgi Arnsteinsson]].<br> Spyrill: [[Björn Bragi Arnarsson]] * Sigurliðið skipuðu: [[Þórgnýr Albertsson]], [[Leifur Geir Stefánsson]] og [[Kristinn Már Bjarnason]] *Úrslit ([[15. mars]]) # Borgarholtsskóli 18 : 27 [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] *Undanúrslit ([[28. febrúar]] & [[7. mars]]) # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : 27 [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 21 : 14 [[Menntaskólinn á Akureyri]] *8 liða úrslit ([[31. janúar]] - [[21. febrúar]]) # Menntaskólinn á Akureyri 22 : 19 [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : 18 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Borgarholtsskóli 18 : 16 [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : 22 [[Verzlunarskóli Íslands]] Meðalskor í 8 liða úrslitum var 22 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,3 <br>Meðalskor tapliða: 18,8 * 2.umferð ([[25. janúar]] - [[26. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 17 : 13 [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 13 : 8 [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Borgarholtsskóli 20 : 19 [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (e. bráðabana) # Kvennaskólinn í Reykjavík 20 : 12 [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi 16 : 13 [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : 12 [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] # Menntaskólinn á Akureyri 16 : 4 [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn í Reykjavík 24 : 7 [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] Meðalskor í 2. umferð var 14,9 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 18,9 <br>Meðalskor tapliða: 10,9 * 1.umferð ([[11. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verkmenntaskóli Austurlands 20 : 18 [[Menntaskólinn við Sund]] # Verzlunarskóli Íslands 21 : 10 [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskóli Snæfellinga 12 : 8 [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], búfræðideild # Fjölbrautaskóli Norðurlands-vestra 7 : 5 [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] # Borgarholtsskóli 23 : 16 [[Flensborgarskóli]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : 11 [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21 : 10 [[Tækniskólinn]] # Menntaskólinn á Ísafirði 12 : 4 [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : 11 [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : 7 [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : 14 [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : 6 [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] # Menntaskóli Borgarfjarðar 19 : 10 [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 19 : 16 [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 25 : 24 Fjölbrautaskóli Vesturlands Meðalskor í 1. umferð var 14,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 19,1 <br>Meðalskor tapliða: 9,7 === [[2013]] === 30 skólar tóku þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram í 2. umferð auk stigahæsta tapliðs. Dómarar: [[Þórhildur Ólafsdóttir]] og Atli Freyr Steinþórsson sem var í sigurliði MR árin 2002 og 2003.<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Grétar Guðmundur Sæmundsson]], [[Þorsteinn Gunnar Jónsson]] og [[Grétar Þór Sigurðsson]]<br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 *Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 *Fjórðungsúrslit: Fjögur stigahæstu liðin úr 2. umferð voru dregin á móti stigalægri liðum. # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 25 # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Verzlunarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 eftir bráðabana Meðalskor í 3. umferð var 23,4 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 25,5 <br>Meðalskor tapliða: 21,3 * 2.umferð Átta stigahæstu liðin úr 1. umferð voru dregin á móti átta stigalægri liðunum. # Kvennaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 4 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 4 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 16 # Borgarholtsskóli 25 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Verzlunarskólinn 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 8 Meðalskor í 2. umferð var 14,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,8 <br>Meðalskor tapliða: 8,8 * 1.umferð ([[7. janúar]] - [[14. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Menntaskólinn í Kópavogi 10 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 15 # Fjölbrautaskóli Garðabæjar 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 13 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 5 # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 9 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 7 # Borgarholtsskóli 18 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 1 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 9 # Framhaldsskólinn á Húsavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 3 # Fjölbrautaskóli Snæfellinga 10 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Kvennaskólinn í Reykjavík 14 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Menntaskólinn við Sund]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 8 : [[Tækniskólinn]] 5 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]], starfsmenntabraut - LHÍ gaf. Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 16 <br>Meðalskor tapliða: 7,6 === [[2012]] === 29 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 14 úr fyrstu umferð komast áfram úr fyrstu umferð, eitt lið situr hjá og stigahæsta tapliðið fær einnig sæti í annarri umferð. Dómarar: Þórhildur Ólafsdóttir <ref>[http://www.visir.is/embaetti-stigavardarins-lagt-nidur-i-gettu-betur/article/2011710179965 Embætti Stigavarðarins lagt niður í Gettu betur]</ref> og Örn Úlfar Sævarsson<br> Spyrill: Edda Hermannsdóttir<br> * Sigurliðið skipuðu: [[Ólafur Kjaran Árnason]], [[Jón Áskell Þorbjarnarson]] og [[Stefán Kristinsson]] <br> *Úrslit: # [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 *Undanúrslit: # Kvennaskólinn í Reykjavík 24 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 *8 liða úrslit í sjónvarpi dagana [[24. febrúar]], [[2. mars|2.]], [[9. mars|9.]] og [[16. mars]] # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 25 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Borgarholtsskóli]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 Meðalskor í 8 liða úrslitum var 23,6 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 28 <br>Meðalskor tapliða: 19,3 * 2. umferð ([[23. janúar|23.]], [[26. janúar|26.]] og [[30. janúar]]) # Fjölbrautaskóli Suðurlands 11: [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 6 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 21: [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 19: [[Menntaskólinn á Laugarvatni]] 12 # Borgarholtsskóli 20: [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23: [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 23: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 7 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 16: [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 Meðalskor í 2. umferð var 14,5 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 20,4 <br>Meðalskor tapliða: 8,6 * 1.umferð ([[9. janúar]] - [[19. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 21: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 15: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 3 # Menntaskólinn í Reykjavík 28: [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 10: [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 5 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 8: [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 5 # Menntaskólinn á Ísafirði 8: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 4 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17: [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 1 # Menntaskólinn í Kópavogi 10: [[Menntaskólinn við Sund]] 8 # Kvennaskólinn í Reykjavík 26: [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 3 # Verkmenntaskóli Austurlands 10 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 21: [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 23: [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Borgarholtsskóli 22: [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 25: Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 * Starfsmenntabraut Hvanneyri situr hjá Meðalskor í 1. umferð var 12,3 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 17,4 <br>Meðalskor tapliða: 7,1 === [[2011]] === 30 skólar taka þátt í keppninni. Sigurliðin 15 úr fyrstu umferð komust áfram ásamt stigahæsta tapliðinu. Tími á hraðaspurningar var 90 sekúndur og síðan komu 12 bjölluspurningar og eitt tóndæmi í fyrstu umferð en tvö í annarri umferð. Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]] Spyrill: Edda Hermannsdóttir Stigavörður: Marteinn Sindri Jónsson * Úrslit 2. apríl * [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 21 * Sigurvegari: Kvennaskólinn í Reykjavík * Sigurliðið skipuðu: Bjarki Freyr Magnússon, Bjarni Lúðvíksson og Laufey Haraldsdóttir en hún er fyrsta stúlkan sem á sæti í sigurliði.<br><br> * Undanúrslit [[19. mars]] og [[26. mars]] # Kvennaskólinn í Reykjavík 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 15<br><br><br> * 8 liða úrslit [[19. febrúar|19.]] og [[26. febrúar]] og [[5. mars|5.]] og [[12. mars]]: # Kvennaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Borgarholtsskóli]] 17 Meðalskor í 8 liða úrslitum var stig. 22,6 <br>Meðalskor vinningsliða: 26,8 <br>Meðalskor tapliða: 18,5 * 2. umferð ([[9. febrúar]] til [[11. febrúar]]) * Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahæsta tapliðið # Kvennaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 Meðalskor í 2. umferð var 17,1 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 21,5 <br>Meðalskor tapliða: 12,6 <br> * 1.umferð ([[31. janúar]] - [[4. febrúar]]) # Borgarholtsskóli 21 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 13 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 7 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 6 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 12 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 6 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 19 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 6 # Framhaldsskólinn á Húsavík 5 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 2 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 10 : [[Menntaskólinn á Tröllaskaga]] 2 # Kvennaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 2 # Menntaskólinn í Reykjavík 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 19 : [[Starfsmenntabraut Hvanneyri]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 13 # Menntaskólinn á Ísafirði 17 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 Meðalskor í 1. umferð var 11,8 stig. <br>Meðalskor vinningsliða: 15,9 <br>Meðalskor tapliða: 7,7 == 2001-2010 == === [[2010]] === Þátttökuskólar eru 31 og hafa aldrei verið fleiri. Í 2. umferð var dregið í hverja keppni úr tveimur pottum. Í þeim voru annars vegar 8 stigahæstu sigurliðin úr 1. umferð og hins vegar 7 stigalægstu sigurliðin og Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra (sem sat hjá í 1. umferð). Þannig var þess gætt að stigahæstu liðin úr 1. umferð drægjust ekki hvert gegn öðru í 2. umferð. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[27. mars]] og kepptu þar [[Verzlunarskóli Íslands]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Lokatölur: 30 : 28 * Sigurliðið skipuðu: [[Elías Karl Guðmundsson]], [[Halldór Kristján Þorsteinsson]] og [[Ólafur Hafstein Pjetursson]] <br> * 4 liða úrslit [[13. mars|13.]] og [[20. mars]]. # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14<br><br> * 8 liða úrslit [[13. febrúar|13.]], [[20. febrúar|20.]] og [[27. febrúar]] og [[6. mars]]. # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 28 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík : 37 [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 22 <br> Meðalskor í 8 liða úrslitum: 25,9 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 28,5<br> Meðalskor tapliða: 23,3<br><br> * 2. umferð ([[20. janúar]] til [[27. janúar]]) # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 17 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 14 Meðalskor í 2. umferð: 20,1 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 27,0<br> Meðalskor tapliða: 13,1<br> * 1. umferð ([[11. janúar|11.]] til [[18. janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 # Borgarholtsskóli 20 : [[Flensborgarskóli]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 19 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 13 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 12 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 9 : [[Framhaldsskólinn í Mosfellsbæ]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 11 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskóli Borgarfjarðar 20 : [[Tækniskólinn]] 12 # Verkmenntaskóli Austurlands 14 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 14 # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 * Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra sat hjá í fyrstu umferð. <br> Meðalskor í 1. umferð: 17,8 stig<br> Meðalskor vinningsliða: 22,9<br> Meðalskor tapliða: 12,6<br> Dómari: [[Örn Úlfar Sævarsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2009]] === Þátttökuskólar eru 29. Keppnin hófst mánudaginn 12. janúar og var útvarpað beint á Rás2. Fjölbrautaskóli Suðurnesja dróst ekki og sat því hjá í fyrstu umferð. Í útvarpshluta keppninnar voru hraðaspurningar lengdar í 100 sekúndur aftur en voru 90 sekúndur árið 2008. *Úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardaginn [[4. apríl]] og kepptu þar [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] og [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurvegari: Menntaskólinn í Reykjavík * Lokatölur: 28-25 MR í vil. * Sigurliðið skipuðu Björn Reynir Halldórsson, Vignir Már Lýðsson og [[Elías Karl Guðmundsson]]. * Undanúrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. mars|21.]] og [[28. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu laugardagana [[21. febrúar|21.]] og [[28. febrúar]], [[7. mars|7.]] og [[14. mars]]. # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 36 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 28 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 2. umferð ([[21. janúar]] til [[26. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands|Starfsmenntabraut Hvanneyrar]] 5 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 14 # Kvennaskólinn í Reykjavík 17 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn í Kópavogi 26 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 21 (23) : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 (22) (eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Borgarholtsskóli 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 * 1. umferð ([[12. janúar|12.]] til [[19. janúar]]) # Starfsmenntabraut Hvanneyrar 8 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 3 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 15 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 18 : [[Tækniskólinn]] 11 # Menntaskólinn í Kópavogi 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 10 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 5 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Borgarholtsskóli 23 (25) : Menntaskólinn á Ísafirði 23 (e. bráðabana) stigahæsta taplið # Verkmenntaskólinn á Akureyri 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 18 : [[Flensborgarskóli]] 8 # Verkmenntaskóli Austurlands 8 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]]<br> Spyrill: [[Eva María Jónsdóttir]] Stigavörður: [[Ásgeir Erlendsson]] === [[2008]] === Sú breyting var gerð á fyrirkomulagi keppninnar í útvarpi að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 80 og víxlspurningar felldar niður en í staðinn komu hefðbundnar bjölluspurningar. Í sjónvarpshlutanum varð sú breyting á frá fyrra ári að hraðaspurningar voru styttar úr 100 sekúndum í 90. 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[7. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[8. febrúar]] en úrslitin þann [[14. mars]] en þá kepptu [[Menntaskólinn í Reykjavík]] og [[Menntaskólinn á Akureyri]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Magnús Þorlákur Lúðvíksson og [[Vignir Már Lýðsson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 28:26 (e. bráðabana) * Undanúrslit (6. og 7. mars) # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 26 * 8 liða úrslit fóru fram í sjónvarpinu föstudagana [[8. febrúar|8.]], [[15. febrúar|15.]], [[22. febrúar|22.]] og [[29. febrúar|29.]] [[febrúar]] [[2008]] # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 28 eftir bráðabanann # Borgarholtsskóli 25 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 * 2. umferð ([[14. janúar]] til [[16. janúar]]) # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 11 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskóli Borgarfjarðar]] 5 # Borgarholtsskóli 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 # Kvennaskólinn í Reykjavík 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 8 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 * 1. umferð ([[7. janúar|7.]] til [[10. janúar]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 7 # Menntaskólinn á Ísafirði 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn að Laugarvatni 16 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 4 # Verzlunarskóli Íslands 16 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 6 # Menntaskólinn Hraðbraut 21 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] 8 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : Menntaskóli Borgarfjarðar 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Borgarholtsskóli 26 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands á Akranesi]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Menntaskólinn við Sund 25 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 ** Menntaskóli Borgarfjarðar komst áfram sem stigahæsta taplið á hlutkesti. Dómari: [[Páll Ásgeir Ásgeirsson]]<br> Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2007]]=== 1. umferð hófst á [[Rás 2]] þann [[8. janúar]] og stóð út þá viku. Vikuna eftir fór fram 2. umferð, einnig í útvarpinu. Fyrsta sjónvarpskeppni ársins fór fram þann [[23. febrúar]] en úrslitin þann [[30. mars]]. Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu: Björn Reynir Halldórsson, Hilmar Þorsteinsson og [[Magnús Þorlákur Lúðvíksson]]. * Mótherji í úrslitum: [[Menntaskólinn í Kópavogi]], lokatölur 29:27 (e. bráðabana) * Undanúrslit ([[22. mars|22.]] og [[23. mars]]) # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 27 # Menntaskólinn í Kópavogi 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 31 (e. bráðabana) * 8 liða úrslit ([[23. febrúar]] - [[16. mars]]): # Menntaskólinn í Kópavogi 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 20 * 2. umferð ([[16. janúar|16.]] - [[18. janúar|18.]] [[janúar]]) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 26 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Borgarholtsskóli]] 16 # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 18 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 19 * 1. umferð ([[8. janúar|8.]] til [[12. janúar]]) # Flensborgarskólinn í Hafnarfirði 15 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 15 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 8 # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 20 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 2 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 8 # Borgarholtsskóli 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 9 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 12 # Menntaskólinn Hraðbraut 13 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 9 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 19 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Landbúnaðarháskóli Íslands]] (Búfræðibraut) 6 * Verzlunarskóli Íslands, Menntaskólinn á Akureyri og Menntaskólinn í Reykjavík sátu hjá í fyrstu umferð. Verzlunarskólinn og MA sátu hjá sem liðin sem komust í úrslit árið áður en MR sat hjá eftir drátt milli hinna liðanna í keppninni. * Dómari: [[Davíð Þór Jónsson]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2006]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] * Sigurlið skipuðu Magni Þór Óskarsson, Ásgeir Berg Matthíasson og Tryggvi Páll Tryggvason. * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 34:22. * Úrslit fóru fram þann [[6. apríl]] að Fiskislóð 45 í Reykjavík. * Undanúrslit ([[23. mars|23.03]] og [[30. mars|30.03]]) # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Borgarholtsskóli]] 18 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 23 * 8-liða úrslit ([[23. febrúar|23.02]] - [[16. mars|16.03]]): # Borgarholtsskóli 24 : [[Flensborgarskóli]] 21 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Menntaskólinn við Sund]] 19 * 2. umferð ([[23. janúar|23.01]] - [[25. janúar|25.01]]) # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 11 # Borgarholtsskóli 20 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 13 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 12 # Flensborgarskólinn 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 15 * 1.umferð ([[13. janúar|13.01.]] - [[19. janúar|19.01.]]): # Menntaskólinn við Sund 26 : [[Starfsmenntabrautin Hvanneyri]] 6 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 16 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 21 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 16 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 5 # Kvennaskólinn í Reykjavík 9 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 8 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 7 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 10 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 5 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 12 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 12 (13-12 e. bráðabana) # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 20 : Flensborgarskólinn 17 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 16 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 ** Flensborgarskóli komst áfram sem stigahæsta taplið eftir að hafa unnið hlutkesti gegn Hraðbraut. * Dómari: [[Anna Kristín Jónsdóttir]] * Spyrill: [[Sigmar Guðmundsson]] ===[[2005]]=== Sigurvegari: [[Borgarholtsskóli]] * Sigurlið skipuðu Björgólfur Guðni Guðbjörnsson, Steinþór Helgi Arnsteinsson og Baldvin Már Baldvinsson. * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 26:23 * Undanúrslit: # Borgarholtsskóli 38 : [[Menntaskólinn við Sund]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 18 * 8-liða úrslit # Menntaskólinn við Sund 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 24 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 26 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 24 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 17 : [[Flensborgarskóli]] 14 # Borgarholtsskóli 29 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 26 # Menntaskólinn við Sund 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 13 # Menntaskólinn í Kópavogi 22 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 14 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 22 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 21 * 1.umferð: # Iðnskólinn í Reykjavík 18 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 17 # Borgarholtsskóli 28 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 12 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 11 # Menntaskólinn á Ísafirði 15 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 14 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 20 : [[Stýrimannaskólinn]] 9 # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 12 # Framhaldsskólinn á Laugum 12 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 30 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 11 # Menntaskólinn við Sund 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 8 # Menntaskólinn Hraðbraut 15 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 9 # Verkmenntaskóli Austurlands 18 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 12 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 10 (e. bráðabana) # Flensborgarskólinn 19 : [[Fjölbrautaskóli Snæfellinga]] 12 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 12 ** [[Menntaskólinn á Akureyri]] komst áfram sem stigahæsta taplið * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2004]]=== Sigurvegari: [[Verzlunarskóli Íslands]] *Sigurlið skipuðu Hafsteinn Viðar Hafsteinsson, Steinar Örn Jónsson og Björn Bragi Arnarsson. *Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 23:21 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 27 : [[Menntaskólinn Hraðbraut]] 17 # Borgarholtsskóli 31 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 28 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn Hraðbraut 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 20 # Borgarholtsskóli 32 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 21 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Menntaskólinn í Kópavogi 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 8 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Borgarholtsskóli 34 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn Hraðbraut 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 10 # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 25 ** Menntaskólinn við Hamrahlíð komst áfram sem stigahæsta taplið (með fleiri stig úr fyrri umferð en ME) * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 24 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Ísafirði 24 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 23 # Menntaskólinn Hraðbraut 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 7 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 18 (e. bráðabana) # Menntaskólinn á Egilsstöðum 23 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 21 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 17 # Flensborgarskólinn 28 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 17 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 14 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 15 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 25 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 19 # Verzlunarskóli Íslands 20 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 9 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 * Dómari: [[Stefán Pálsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2003]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 35:22 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 19 # Menntaskólinn við Sund 30 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 29 *8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Flensborgarskóli]] 15 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 31 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 10 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 24 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 # Menntaskólinn í Reykjavík 36 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 # Menntaskólinn við Sund 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 26 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 29 ** Fjölbrautaskólinn við Ármúla komst áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 34 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Borgarholtsskóli]] 30 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 23 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 18 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 10 # Flensborgarskólinn 38 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 16 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 19 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 20 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 30 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 26 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 13 ** 1.umferð: Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá * Dómari: [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2002]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Atli Freyr Steinþórsson, Oddur Ástráðsson og Snæbjörn Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 22:18 * Undanúrslit # Menntaskólinn í Reykjavík 38: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]19 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 18 * 8-liða úrslit # Verkmenntaskóli Austurlands 26 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 27 (e. bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 *2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 36 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 26 # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 22 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Flensborgarskóli]] * Menntaskólinn á Akureyri fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Borgarholtsskóli]] 24 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 21 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 17 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Flensborgarskóli]] 26 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 33 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 19 # Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Verkmenntaskóli Austurlands : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] 6 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] ** Flensborgarskólinn fór áfram sem stigahæsta taplið ** Menntaskólinn í Reykjavík og Fjölbrautaskólinn í Breiðholti sátu hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Eggert Þór Bernharðsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[2001]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Borgarholtsskóli]], lokatölur 36:35 (e. bráðabana) * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Borgarholtsskóli 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 27 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn við Sund 28 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Borgarholtsskóli 36 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 41 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 21 * 2.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Borgarholtsskóli 33 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 24 # Verzlunarskóli Íslands 28 : Kvennaskólinn 14 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 13 # Menntaskólinn í Reykjavík 47 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 10 # Menntaskólinn við Sund : Laugar/FG ** Fjölbrautaskóli Suðurlands & Kvennaskólinn komust áfram sem stigahæstu taplið * 1.umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 32 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 18 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 19 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 # Verzlunarskóli Íslands 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 26 # Kvennaskólinn 14 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 13 # Borgarholtsskóli 32 : [[Fjölbrautaskólinn i Breiðholti]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 20 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 24 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] eða [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] : ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í fyrstu umferð * Dómari: [[Ármann Jakobsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] == 1991-2000 == ===[[2000]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Hjalti Snær Ægisson]], Svanur Pétursson og Sverrir Teitsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 38 : [[Borgarholtsskóli]] 27 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 28: [[Menntaskólinn við Sund]] 15 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 18 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 32 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 29 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 27 # Borgarholtsskóli 21 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 29 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 22 # Menntaskólinn við Sund 31 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Borgarholtsskóli 30 : Fjölbrautaskóli Vesturlands 29 # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn í Kópavogi 17 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 14 ** Fjölbrautaskóli Vesturlands fór áfram sem stigahæsta taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn á Akureyri 18 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 11 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 # Borgarholtsskóli 27 : [[Flensborgarskóli]] 9 # Kvennaskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 30 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 11 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 20 : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] 20 (22:20 eftir bráðabana) # Verzlunarskóli Íslands 29 : [[Menntaskólinn við Sund]] 25 # Menntaskólinn að Laugarvatni 34 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Ármúla 22 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 23 : [[Verkmenntaskóli Akureyrar]] 17 ** Menntaskólinn í Reykjavík og Menntaskólinn í Kópavogi sátu hjá ** Menntaskólinn við Sund komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ólína Þorvarðardóttir]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1999]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], [[Hjalti Snær Ægisson]] og Sverrir Guðmundsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 26:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 31 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 25 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 27 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 18 * 2.umferð: # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Borgarholtsskóli]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi 20 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 11 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 10 # Menntaskólinn við Sund 23 : [[Flensborgarskóli]] 20 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : Fjölbrautaskóli Suðurlands 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 11 * Fjölbrautaskóli Suðurlands fór áfram sem stigahæsta taplið. * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 2 # Borgarholtsskóli 17 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 12 # Menntaskólinn í Kópavogi 23 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 13 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn við Sund 29 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 5 # Menntaskólinn á Akureyri 28 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 28 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 25 # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 16 : [[Fjölbrautaskólinn í Ármúla]] 13 # Flensborgarskóli 15 : [[Framhaldsskólinn á Skógum]] 4 # Menntaskólinn að Laugarvatni 20 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 19 (e. bráðabana) # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 14 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 10 # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Landbúnaðarháskólinn á Hvanneyri]] (Hvanneyri gaf keppnina) * Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá sem sigurvegari fyrra árs. * Dómari: [[Illugi Jökulsson]] * Spyrill: [[Logi Bergmann Eiðsson]] ===[[1998]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Arnar Þór Stefánsson]], Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 32:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 33 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : Bænda<nowiki/>skólinn á Hvanneyri 22 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 28 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 20 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 33 : [[Menntaskólinn við Sund]] 24 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 29 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 22 # Bændaskólinn á Hvanneyri 24 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 * 2. umferð: # Fjölbrautaskóli Suðurlands 28 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 # Bændaskólinn á Hvanneyri 21 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 17 # Menntaskólinn í Reykjavík 29: [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 27: [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: Menntaskólinn við Sund 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 27: Verzlunarskóli Íslands 20 ** Tvö stigahæstu tapliðin komust áfram úr 2. umferð. * 1. umferð: # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] (FS gaf keppnina) # Bændaskólinn á Hvanneyri 27 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 8 : [[Borgarholtsskóli]] 7 # Verzlunarskóli Íslands 22 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Menntaskólinn við Sund 33: [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 22 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 : [[Flensborgarskóli]] 17 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 19 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29: [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 16 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 22 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 20 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 26 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 20 ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. * Dómari: [[Gunnsteinn Ólafsson]] *Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1997]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Sverrir Guðmundsson og Viðar Pálsson * Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]], lokatölur 37:29 * Undanúrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 35 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 23 # Menntaskólinn í Reykjavík 23 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 21 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 17 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 20 (e. framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 22 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Flensborgarskóli]] 18 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : Menntaskólinn á Akureyri # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 ** Menntaskólinn á Akureyri komst áfram sem stigahátt taplið * 1.umferð: # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 7 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Flensborgarskólinn : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Skógaskóli]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : Menntaskólinn á Egilsstöðum 24 # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá í 1. umferð. ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið * Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1996]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Arnór Hauksson, Guðmundur Björnsson og Kjartan Bjarni Björgvinsson *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 34:17 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 (e.framl.) # Menntaskólinn í Reykjavík 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 18 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn við Sund 22 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 22 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 19 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 20 # Flensborgarskólinn 30 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 29 * 2.umferð: # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 11 # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn á Akureyri]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] ** Sex stigahæstu sigurliðin í 2.umferð komust í sjónvarpið, ásamt stigahæsta tapliði úr 1. umferð, [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum|Framhaldsskólanum í Vestmannaeyjum]] og stigahæsta tapliði úr 2. umferð, Menntaskólanum við Hamrahlíð. * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Bændaskólinn á Hvanneyri : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn á Akureyri 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 18 # Flensborgarskólinn : Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum 24 ** [[Menntaskólinn í Reykjavík]] & [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] sátu hjá * Dómari: [[Helgi Ólafsson]] * Spyrill: [[Davíð Þór Jónsson]] ===[[1995]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu Birgir Andri Briem, Guðmundur Björnsson og [[Stefán Pálsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:32 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 49 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 17 # Verzlunarskóli Íslands 48 : [[Flensborgarskóli]] 21 * 8-liða úrslit: # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu 29 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 28 # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 30 (eftir bráðabana) # Menntaskólinn í Reykjavík 53 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 18 # Flensborgarskólinn 24 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 17 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : Kvennaskólinn 19 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 17 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 (eftir bráðabana) # Flensborgarskólinn : Fjölbrautaskólinn í Garðabæ # Verzlunarskóli Íslands : Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu ** Kvennaskólinn, Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu og Fjölbrautaskólinn í Garðabæ komust áfram sem stigahá taplið * 1.umferð: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Menntaskólinn við Sund 14 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 19 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 17 # Kvennaskólinn : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Iðnskólinn í Hafnarfirði]] # Flensborgarskólinn 27 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 15 # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] (Iðnskólinn gaf) ** Menntaskólinn í Reykjavík sat hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] * Spyrill: [[Ómar Ragnarsson]] ===[[1994]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 36:24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 40 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 31 # Verzlunarskóli Íslands 33 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 26 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 14 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 34 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 22 # Menntaskólinn í Reykjavík 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 37 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 16 # Framhaldsskólinn á Húsavík 18 : [[Menntaskólinn við Sund]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 26 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 24 # Framhaldsskólinn á Laugum 21 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 19 # Menntaskólinn á Akureyri 23 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 14 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 22 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 17 # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] * 1.umferð: # Framhaldsskólinn á Húsavík 28 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 27 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 17 # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Framhaldsskólinn í Reykholti]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Kvennaskólinn 13 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 (17:13 eftir bráðabana) # Bændaskólinn á Hvanneyri 9 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 8 # Verzlunarskóli Íslands 38 : [[Alþýðuskólinn að Eiðum]] 19 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 25 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 20 # Menntaskólinn í Kópavogi : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Flensborgarskóli]] 27 # Menntaskólinn að Laugarvatni : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] ** Menntaskólinn á Egilsstöðum komst áfram sem stigahátt taplið (með jafnmörg stig og [[Flensborgarskóli]] sem sat eftir) ** Menntaskólinn í Reykjavík og Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu sátu hjá *Dómari: [[Ólafur B. Guðnason|Ólafur Bjarni Guðnason]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] ===[[1993]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Sigurlið skipuðu [[Ágúst Hauksson]], [[Ólafur Jóhannes Einarsson]] og [[Sveinn H. Guðmarsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[2. apríl|02.04]]): [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 30:26 * Undanúrslit ([[25. mars|25.03]] & [[26. mars|26.03]]): # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 24 # Verzlunarskóli Íslands 32 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 26 * 8-liða úrslit ([[26. febrúar|26.02]] - [[19. mars|19.03]]): # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 27 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 16 * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 35 : [[Flensborgarskóli]] 18 # Verzlunarskóli Íslands : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 39 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 23 # Menntaskólinn á Akureyri 31 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 24 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] # Framhaldsskólinn á Laugum : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] * 1.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 20 # Framhaldsskólinn á Húsavík 20 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 13 # Menntaskólinn við Sund 18 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 23 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 11 # Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 34 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 15 # Flensborgarskólinn 22 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 21 # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] # Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Menntaskólinn á Ísafirði : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Egilsstöðum 21 : [[Alþýðuskólinn á Eiðum]] 10 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 20 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 17 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 23 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 17 ** Verkmenntaskólinn á Akureyri og Framhaldsskólinn á Laugum komust áfram sem stigahæstu taplið. ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð ** Hraðaspurningar í 1. umferð voru 80 sek. vegna mistaka en 2 mín. það sem eftir var *Dómari: [[Álfheiður Ingadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður G. Tómasson]] ===[[1992]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]], lokatölur 29:21 * Undanúrslit: # Menntaskólinn á Akureyri 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 32 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 21 * 8-liða úrslit: # Verkmenntaskólinn á Akureyri 26 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 22 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 13 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 29 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 31 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 30 (e. bráðabana) * 2.umferð: # Menntaskólinn í Reykjavík 31 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 23 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 34 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 32 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn við Hamrahlíð : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar # Verzlunarskóli Íslands : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] eða stigahæsta taplið 1.umferðar * 1.umferð: # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 27 :Menntaskólinn við Hamrahlíð 24 # Menntaskólinn í Reykjavík 29 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 19 # Menntaskólinn að Laugarvatni 27 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 18 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 34 : [[Menntaskólinn við Sund]] 23 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 15 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] # Framhaldsskólinn á Húsavík : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] # Flensborgarskólinn 28 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 21 # Fjölbrautaskóli Vesturlands : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 28 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 23 # Verzlunarskóli Íslands 35 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 9 ** Menntaskólinn á Akureyri sat hjá í 1. umferð sem sigurvegari fyrra árs ** Framhaldsskólinn á Laugum sat hjá í 1. umferð vegna mistaka RÚV ** Tvö stigahá taplið komust áfram, Menntaskólinn við Hamrahlíð var annað stigahæsta tapliðið *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill (í sjónvarpi): [[Stefán Jón Hafstein]] *Spyrill (í útvarpi): [[Sigurður Þór Salvarsson]] ===[[1991]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn á Akureyri]] *Sigurlið skipuðu [[Finnur Friðriksson]], [[Magnús Teitsson]] og [[Pálmi Óskarsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Flensborgarskóli]], lokatölur 29:15 * Undanúrslit: # Flensborgarskólinn 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri 25 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 24 (e.bráðabana) * 8-liða úrslit ([[22. febrúar|22.02]] - [[15. mars|15.03]]):: # Menntaskólinn við Hamrahlíð 36 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 25 # Menntaskólinn á Akureyri 30 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 18 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 25 : [[Menntaskólinn við Sund]] 20 # Flensborgarskólinn 31 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 19 * 1.umferð: # Verkmenntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] 17 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 15 # Fjölbrautaskólinn við Ármúla 33 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 15 # [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 12 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 24 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 12 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 19 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 16 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 25 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 19 # Flensborgarskólinn 26 : Menntaskólinn við Hamrahlíð 25 # [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 21 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 17 # Menntaskólinn á Akureyri : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 20 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 18 # [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 6 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 21 *Átta stigahæstu keppnislið komust í 8-liða úrslit *Dómari: [[Ragnheiður Erla Bjarnadóttir]] *Spyrill: [[Stefán Jón Hafstein]] == 1986-1990 == ===[[1990]]=== Sigurvegari:[[Menntaskólinn við Sund]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Jakobsson]], [[Sverrir Jakobsson]] og [[Hrafnkell Kárason]] *Mótherjar í úrslitum: [[Verzlunarskóli Íslands]], lokatölur 39:18 * Undanúrslit: # Verzlunarskóli Íslands 31 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 27 # Menntaskólinn við Sund 33 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 18 * 8-liða úrslit: # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 22 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 34 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 33 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 24 # Menntaskólinn á Akureyri 26 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 17 * 1.umferð: # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 13 # Flensborgarskólinn : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] # Menntaskólinn í Reykjavík 26 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 23 # Menntaskólinn á Egilsstöðum 17 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Fjölbrautaskóli Suðurnesja 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 9 # [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 19 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 9 # Menntaskólinn á Akureyri 33 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 21 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 16 # Verzlunarskóli Íslands 25 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 23 # [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] (?) * Átta stigahæstu sigurliðin komust áfram í 8-liða úrslit. *Dómarar: [[Sonja B. Jónsdóttir]] og [[Magdalena Schram]] *Spyrill: (í útvarpi og sjónvarpi) [[Steinunn Sigurðardóttir]] ===[[1989]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Kópavogi]] *Sigurlið skipuðu [[Flosi Eiríksson]], Gunnar Freysteinsson og Ólafur Ólafsson *Mótherjar í úrslitum: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]], lokatölur 32: 24 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Kópavogi 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 33 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 12 * 8-liða úrslit ([[3. febrúar|03.02]] - [[24. febrúar|24.02]]): # Menntaskólinn við Hamrahlíð 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verzlunarskóli Íslands 19 : [[Menntaskólinn við Sund]] 18 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 20 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 16 # Menntaskólinn í Kópavogi 30 : [[Flensborgarskóli]] 22 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * MS, sem áttunda stigahæsta sigurlið í 1. umferð, mætti MA í viðureign um lokasætið í sjónvarpi * 1.umferð ([[9. janúar|09.01]] - [[30. janúar|30.01]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 30 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Verzlunarskóli Íslands 30 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 13 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 18 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 15 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 18 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 8 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 21 : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] 16 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 27 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 14 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 29 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 #[[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 26 : Kvennaskólinn 3 # Menntaskólinn að Laugarvatni 32 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 24 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 7 # Menntaskólinn í Kópavogi 28 : [[Framhaldsskólinn á Laugum]] 15 # Flensborgarskólinn 34 : [[Framhaldsskólinn í Austur-Skaftafellssýslu]] 8 *Átta stigahæstu sigurliðin fóru áfram *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrill: [[Vernharður Linnet]] ===[[1988]]=== Sigurvegari: [[Menntaskólinn í Reykjavík]] *Sigurlið skipuðu [[Birgir Ármannsson]], [[Björn Friðgeir Björnsson]] og [[Þorsteinn Davíðsson]] *Mótherjar í úrslitum: [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 37:28 * Undanúrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 15 # Menntaskólinn við Sund 40 : [[Flensborgarskóli]] 12 * 8-liða úrslit: # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 28 # Menntaskólinn við Sund 27 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] 12 # Flensborgarskólinn 23 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 18 # Menntaskólinn að Laugarvatni 31 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] 14 * 2.umferð: # Menntaskólinn við Sund 38 : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] 8 # Menntaskólinn að Laugarvatni 30 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 21 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 17 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] 16 # Menntaskólinn í Reykjavík 32 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] 19 # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 28 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 12 # Flensborgarskólinn 22 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 15 # Menntaskólinn á Akureyri 32 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 20 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 15 * 1.umferð: # Flensborgarskólinn 14 : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] 8 # Menntaskólinn í Kópavogi 14 : [[Verzlunarskóli Íslands]] 7 # Menntaskólinn að Laugarvatni 17 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] 13 # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ 10 : [[Bændaskólinn á Hvanneyri]] 10 (FG sigraði í bráðabana) # Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra 18 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] 7 # Menntaskólinn við Sund 24 : [[Framhaldsskólinn í Vestmannaeyjum]] 14 # Menntaskólinn við Hamrahlíð 18 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] 16 # Fjölbrautaskóli Suðurlands 20 : [[Íþróttakennaraskóli Íslands]] 9 # Menntaskólinn í Reykjavík 20 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 17 # Fjölbrautaskóli Vesturlands 17 : [[Framhaldsskólinn á Húsavík]] 6 # Verkmenntaskólinn á Akureyri 11 : [[Verkmenntaskóli Austurlands]] 10 # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 19 : [[Menntaskólinn á Egilsstöðum]] 17 *Dómari: [[Páll Lýðsson]] *Spyrlar: [[Kristín Pálsdóttir]] og [[Vernharður Linnet]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 2 í þættinum Ekkert mál! ===[[1987]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] *Sigurlið skipuðu [[Ármann Harri Þorvaldsson]], [[Bjarki Diego]], [[Kjartan Ólafsson]] *Mótherjar í úrslitum ([[4. apríl|04.04]]) : [[Menntaskólinn við Sund]], lokatölur 54:53 * Undanúrslit ([[21. mars|21.03]] & [[28. mars|28.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 47 : [[Menntaskólinn á Akureyri]] 32 # Menntaskólinn við Sund 39 : [[Menntaskólinn að Laugarvatni]] 36 * 8-liða úrslit ([[21. febrúar|21.02]] - [[14. mars|14.03]]): # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 50 : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] 46 # Menntaskólinn við Sund 52 : [[Flensborgarskóli]] 33 # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] 42 # Menntaskólinn að Laugarvatni 45 : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] 31 * 1.umferð (á Rás 1) ([[18. janúar|18.01]] - [[15. febrúar|15.02]]): # Menntaskólinn við Sund 44 : [[Fjölbrautaskóli Norðurlands vestra]] 20 # Menntaskólinn í Reykjavík 42 : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Fjölbrautaskóli Vesturlands 34 : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Flensborgarskólinn 39 : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands 42 : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Fjölbrautaskólinn í Breiðholti 37 : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] # [[Verzlunarskóli Íslands]] : [[Menntaskólinn á Ísafirði]] # Menntaskólinn að Laugarvatni 43 : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Menntaskólinn á Akureyri 51 : [[Verkmenntaskólinn á Akureyri]] * Átta stigahæstu sigurliðin í 1.umferð fóru áfram í sjónvarpið *Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] *Spyrlar (í sjónvarpi): [[Hermann Gunnarsson]] og [[Elísabet Sveinsdóttir]] *Spyrill (í útvarpi) : [[Vernharður Linnet]] ===[[1986]]=== Sigurvegari: [[Fjölbrautaskóli Suðurlands]] * Sigurlið skipuðu [[Sveinn Helgason]], [[Lýður Pálsson]] og [[Sigurður Eyþórsson]]. * Mótherjar í úrslitum ([[12. apríl|12.04]]): [[Flensborgarskóli]], lokatölur 43:41 * Undanúrslit ([[29. mars|29.03]] & [[5. apríl|05.03]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Menntaskólinn við Sund]] # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn í Reykjavík]] * Einungis úrslitaleikur og undanúrslit í sjónvarpi, aðrar umferðir á Rás 1 *8-liða úrslit ([[2. mars|02.03]] & [[9. mars|09.04]]): # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]] # Flensborgarskólinn : [[Verzlunarskóli Íslands]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]] # Menntaskólinn við Sund : [[Menntaskólinn á Akureyri]] * 1.umferð ([[26. janúar|26.01]] - [[16. febrúar|16.02]]): # Flensborgarskólinn : [[Menntaskólinn við Hamrahlíð]] # Fjölbrautaskóli Suðurnesja : [[Menntaskólinn í Kópavogi]] # Fjölbrautaskólinn í Garðabæ : [[Iðnskólinn í Reykjavík]] # Menntaskólinn á Akureyri : [[Fjölbrautaskólinn við Ármúla]] # Menntaskólinn í Reykjavík : [[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]] # Fjölbrautaskóli Suðurlands : [[Samvinnuskólinn]] # Menntaskólinn við Sund : [[Fjölbrautaskóli Vesturlands]] # Verzlunarskóli Íslands : [[Kvennaskólinn í Reykjavík]] * Dómari: [[Steinar J. Lúðvíksson]] * Spyrlar í sjónvarpi: [[Jón Gústafsson]] og [[Þorgeir Ástvaldsson]] * Spyrill í útvarpi: Jón Gústafsson == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Gettu betur]] [[Flokkur:Keppnir íslenskra framhaldsskóla]] j52a65syhwp73ewdb0n65yztemsdp8k 0 86596 1981705 1950998 2026-10-04T18:08:29Z Akigka 183 1981705 wikitext text/x-wiki {{kvikmynd | nafn = Bónorðið | plagat = The_proposal_2009.jpg | upprunalegt heiti= The Proposal | leikstjóri = Anne Fletcher | framleiðandi = Todd Lieberman<br />David Hoberman<br />Alex Kurtzman<br />Roberto Orci<br />Kristin Burr | handritshöfundur = Pete Chiarelli | leikarar = [[Sandra Bullock]]<br />[[Ryan Reynolds]]<br />[[Malin Akerman]]<br />[[Mary Steenburgen]]<br />[[Craig T. Nelson]]<br />[[Betty White]]<br />[[Oscar Nuñez]]<br />[[Aasif Mandvi]] | dreifingaraðili = Touchstone Pictures | útgáfudagur = {{USA}} 19. júní 2009<br />{{ISL}} 29. júlí 2009 | sýningartími = 108 mín. | aldurstakmark = Leyfð öllum | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = 40 milljónir $ | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = }} '''''Bónorðið''''' ([[enska]]: ''The Proposal'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[gamanmynd]] frá árinu 2009 sem leikstýrt var af Anne Fletcher og leika [[Sandra Bullock]] og [[Ryan Reynolds]] aðalhlutverkin. Myndin kom út 19. júní 2009 í Bandaríkjunum, 22. júlí 2009 í Bretlandi og 29. júlí 2009 á Íslandi. == Söguþráður == Margaret Tate er framkvæmdarritstjóri hjá bókaútgáfufyrirtæki, Ruick & Hunt Publishing. Undirmenn hennar hata hana vegna þess hvað hún er stjórnsöm og köld. Eftir að hún kemst að því að það á að vísa henni úr landi, aftur til [[Kanada]], neyðir hún aðstoðarmanninn sinn, Andrew Paxton, til að giftast sér, þar sem framtíð hans er bundin framtíð hennar hjá fyrirtækinu. Andrew samþykkir með skilyrðum að giftast Margaret. Þau verja helginni saman með foreldrum Andrews í Sitka í [[Alaska]] til þess að gera lygina trúverðuga, þar sem þau munu vera gestir í 90 ára afmæli ömmu Andrews, Annie. Margaret ber litla virðingu fyrir Alaska og er undrandi þegar hún kemst að því að fjölskylda Andrews á flest fyrirtækin í Sitka. Foreldrar Andrews halda óvænta veislu fyrir þau, þar sem Andrew hittir fyrrverandi kærustuna sína, Gerthy. Eftir að hafa verið niðurlægður af föður sínum, Joe Paxton, tilkynnir Andrew um trúlofun hans og Margaret. Einn morguninn leggur fjölskyldan til að þau myndi gifta sig þessa sömu helgi og þau fallast á þá hugmynd. Andrew er stressaður vegna þess að hjónabandið er lygi og Margaret reynir að hughreysta hann og sannfæra hann, og fer þá að þykja óvenjulega vænt um hann. Til að greiða úr tilfinningum sínum fer hún í hjólreiðatúr í skóginum þar sem hún finnur Annie að „færa þakkir“. Annie býður henni að vera með og þær enda á því að dansa meðan Andrew horfir á. Einn daginn kemur herra Gilbertson, fulltrúi bandarísku innflytjendastofnunnar sem er að skoða landvistarleyfi Margaret, en Joe hefur sett sig í samband við hann. Hann segir Andrew að hann muni ekki fara í fangelsi ef hann játi að hjónabandið sé lygi, en Margaret verði flutt til Kanada. Andrew, sem núna þykir mjög vænt um Margaret, neitar staðfastlega að samband þeirra sé lygi. Á meðan á athöfninni stendur ákveður Margaret að hún geti ekki gifst Andrew og játar viðskiptasamninginn fyrir framan alla, þar á meðal herra Gilbertson sem segir henni að hún hafi tuttugu og fjóra tíma til að koma sér aftur til Kanada. Þar sem Margaret játaði lygina fer Andrew ekki í fangelsi. Margaret snýr aftur til [[New York]] til að pakka saman dótinu sínu. Andrew hleypur inn í herbergið þeirra en kemst að því að hún er farin. Hún skildi handritið hans eftir með miða með miklu hrósi á rúminu. Þegar hann hleypur út úr húsinu til að hitta Margaret lenda Andrew og Joe í miklu rifrildi. Annie fær hjartaáfall þegar hún reynir að stoppa rifrildið og er kallað á sjúkraþyrlu sem mun flytja hana á sjúkrahús og fær hún Joe og Andrew til að samþykkja að hætta að rífast, svona „áður en hún deyr“. Þegar þeir hafa samþykkt það tilkynnir Annie að þetta hafi allt verið í plati, bara svo þeir myndu hætta að rífast og reyna að komast að flugvél Margaret áður en hún færi til New york. Andrew reynir að stoppa flugið hennar en nær því ekki í tæka tíð. Andrew flýtir sér til New York og fer á skrifstofuna þar sem hann játar ást sína á Margaret fyrir framan alla starfsmennina og biður hana að giftast sér aftur þar sem hann vilji „fara á stefnumót með henni“. Þau fara síðan til herra Gilbertson einu sinni enn til að trúlofast og í alvörunni í þetta skiptið. Á meðan kreditlistinn rúllar, talar Gilbertson ekki aðeins við Andrew og Margaret en líka Joe, Grace, Annie, Ramone og Kevin (fjölskylduhundinn). == Leikarar == * [[Sandra Bullock]] sem Margaret Tate, félagslyndur aðalritstjóri hjá stórum bókaútgefanda í [[New York]]. En hún er fædd og uppalin í [[Kanada]] og er með kanadískan ríkisborgararétt. Til þess að sleppa við að vera flutt til Kanada í heilt ár vegna afbrots við umsókn landvistarleyfis, fær hún þá hugmynd að giftast bandarískum aðstoðarmanni sínu, Andrew Paxton. Hún kann ekki að synda og er munaðarlaus en foreldrar hennar dóu í bílslysi þegar hún var 16 ára. Vegna slyssins er hún með tattú af tveimur Svölum á bakinu. Samkvæmt E! News var [[Julia Roberts|Juliu Roberts]] upphaflega boðið hlutverkið en hún afþakkaði og fór hlutverkið því í hendur Bullock. * [[Ryan Reynolds]] sem Andrew Paxton, góðhjartaði aðstoðarmaður Margaretar sem á sér þá ósk heitasta að verða ritstjóri og fá valda handritið sitt gefið út. Hann samþykkir gervi-hjónabandið með þeim skilyrðum að óskir hans verði uppfylltar. Það kemur seinna fram í myndinni að fjölskyldan hans er rík (virðast eiga allan bæinn), en Andrews sjálfur er fjarlægur föður sínum, sem óskar þess að hann muni taka við fjölskyldufyrirtækinu. Vegna vinnunar hefur Andrew ekki komið heim í þrjú ár. Foreldrar hans búa í [[Alaska]]. * [[Mary Steenburgen]] sem Grace Paxton, móðir Andrews, sem tekur Margaret strax í sátt, fer með hana á stelpukvöld og gefur henni morgunmat í rúmið til að henni finnist hún vera velkomin. Henni líkar heldur ekki við stöðug rifrildi mili Joes og Andrews og skipar eiginmanni sínum að gera hlutina rétt, þar sem Andrew og Margaret geti bæði verið hluti af framtíð þeirra. Hún og aðrir sannfæra Andrew um að fara á eftir Margareti þegar hún hefur játað allt. * [[Craig T. Nelson]] sem Joe Paxton, faðir Andrews sem á fjölskyldufyrirtækið sem ræður yfir öllum bænum. Hann vill að sonur hans taki við eftir sinn dag en Andrew vill verða ritstjóri. Joe nær í herra Gilbertson eftir að hann fer að gruna að hjónabandið sé ekki raunverulegt. Hann og sonur hans ná sáttum eftir að amma gerir sér upp hjartaáfall og áttar sig á því að Andrew elskar Margaret í alvörunni. * [[Betty White]] sem Annie, mjög hress níræð kona, sem elskar Margareti strax frá byrjun og kemur fram við hana eins og eina úr fjölskyldunni. Ásamt Grace, samþykkir hún Margareti strax og finnst hún vera hin fullkomna eiginkona fyrir elsku Andrew sinn. * [[Denis O'Hare]] sem herra Gilbertson, fulltrúi bandarísku innflytjendastofnunarinnar. Hann heldur að hjónabandið sé ekki raunverulegt og finnst ánægjulegt að hann hafi haft rétt fyrir sér. * [[Oscar Nuñez]] sem Ramone sem er alltaf til staðar í Alaska og hefur mörg störf. Hann sést sem þjónn, karlkyns strippari, verslunarstjóri og meira að segja sem prestur. Í lokin er ýjað að því að hann sé ólöglegur innflytjandi. * [[Malin Akerman]] sem Gertrude, fyrrverandi kærasta Andrews. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = The Proposal| mánuðurskoðað = apríl| árskoðað = 2010 }} {{K|2009}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Touchstone Pictures-kvikmyndir]] 0f3r4o4vma12tcnkyiy5vp35wegktmb 1981706 1981705 2026-10-04T18:09:32Z Akigka 183 1981706 wikitext text/x-wiki {{kvikmynd | nafn = Bónorðið | plagat = The_proposal_2009.jpg | upprunalegt heiti= The Proposal | leikstjóri = Anne Fletcher | framleiðandi = Todd Lieberman<br />David Hoberman<br />Alex Kurtzman<br />Roberto Orci<br />Kristin Burr | handritshöfundur = Pete Chiarelli | leikarar = [[Sandra Bullock]]<br />[[Ryan Reynolds]]<br />[[Malin Akerman]]<br />[[Mary Steenburgen]]<br />[[Craig T. Nelson]]<br />[[Betty White]]<br />[[Oscar Nuñez]]<br />[[Aasif Mandvi]] | dreifingaraðili = Touchstone Pictures | útgáfudagur = {{USA}} 19. júní 2009<br />{{ISL}} 29. júlí 2009 | sýningartími = 108 mín. | aldurstakmark = Leyfð öllum | tungumál = [[enska]] | ráðstöfunarfé = 40 milljónir $ | framhald af = | framhald = | verðlaun = | imdb_id = }} '''''Bónorðið''''' ([[enska]]: ''The Proposal'') er [[Bandaríkin|bandarísk]] [[gamanmynd]] frá árinu 2009 sem leikstýrt var af [[Anne Fletcher]]. [[Sandra Bullock]] og [[Ryan Reynolds]] leika aðalhlutverkin. Myndin var frumsýnd 19. júní 2009 í Bandaríkjunum, 22. júlí 2009 í Bretlandi og 29. júlí 2009 á Íslandi. == Söguþráður == Margaret Tate er framkvæmdarritstjóri hjá bókaútgáfufyrirtæki, Ruick & Hunt Publishing. Undirmenn hennar hata hana vegna þess hvað hún er stjórnsöm og köld. Eftir að hún kemst að því að það á að vísa henni úr landi, aftur til [[Kanada]], neyðir hún aðstoðarmanninn sinn, Andrew Paxton, til að giftast sér, þar sem framtíð hans er bundin framtíð hennar hjá fyrirtækinu. Andrew samþykkir með skilyrðum að giftast Margaret. Þau verja helginni saman með foreldrum Andrews í Sitka í [[Alaska]] til þess að gera lygina trúverðuga, þar sem þau munu vera gestir í 90 ára afmæli ömmu Andrews, Annie. Margaret ber litla virðingu fyrir Alaska og er undrandi þegar hún kemst að því að fjölskylda Andrews á flest fyrirtækin í Sitka. Foreldrar Andrews halda óvænta veislu fyrir þau, þar sem Andrew hittir fyrrverandi kærustuna sína, Gerthy. Eftir að hafa verið niðurlægður af föður sínum, Joe Paxton, tilkynnir Andrew um trúlofun hans og Margaret. Einn morguninn leggur fjölskyldan til að þau myndi gifta sig þessa sömu helgi og þau fallast á þá hugmynd. Andrew er stressaður vegna þess að hjónabandið er lygi og Margaret reynir að hughreysta hann og sannfæra hann, og fer þá að þykja óvenjulega vænt um hann. Til að greiða úr tilfinningum sínum fer hún í hjólreiðatúr í skóginum þar sem hún finnur Annie að „færa þakkir“. Annie býður henni að vera með og þær enda á því að dansa meðan Andrew horfir á. Einn daginn kemur herra Gilbertson, fulltrúi bandarísku innflytjendastofnunnar sem er að skoða landvistarleyfi Margaret, en Joe hefur sett sig í samband við hann. Hann segir Andrew að hann muni ekki fara í fangelsi ef hann játi að hjónabandið sé lygi, en Margaret verði flutt til Kanada. Andrew, sem núna þykir mjög vænt um Margaret, neitar staðfastlega að samband þeirra sé lygi. Á meðan á athöfninni stendur ákveður Margaret að hún geti ekki gifst Andrew og játar viðskiptasamninginn fyrir framan alla, þar á meðal herra Gilbertson sem segir henni að hún hafi tuttugu og fjóra tíma til að koma sér aftur til Kanada. Þar sem Margaret játaði lygina fer Andrew ekki í fangelsi. Margaret snýr aftur til [[New York]] til að pakka saman dótinu sínu. Andrew hleypur inn í herbergið þeirra en kemst að því að hún er farin. Hún skildi handritið hans eftir með miða með miklu hrósi á rúminu. Þegar hann hleypur út úr húsinu til að hitta Margaret lenda Andrew og Joe í miklu rifrildi. Annie fær hjartaáfall þegar hún reynir að stoppa rifrildið og er kallað á sjúkraþyrlu sem mun flytja hana á sjúkrahús og fær hún Joe og Andrew til að samþykkja að hætta að rífast, svona „áður en hún deyr“. Þegar þeir hafa samþykkt það tilkynnir Annie að þetta hafi allt verið í plati, bara svo þeir myndu hætta að rífast og reyna að komast að flugvél Margaret áður en hún færi til New york. Andrew reynir að stoppa flugið hennar en nær því ekki í tæka tíð. Andrew flýtir sér til New York og fer á skrifstofuna þar sem hann játar ást sína á Margaret fyrir framan alla starfsmennina og biður hana að giftast sér aftur þar sem hann vilji „fara á stefnumót með henni“. Þau fara síðan til herra Gilbertson einu sinni enn til að trúlofast og í alvörunni í þetta skiptið. Á meðan kreditlistinn rúllar, talar Gilbertson ekki aðeins við Andrew og Margaret en líka Joe, Grace, Annie, Ramone og Kevin (fjölskylduhundinn). == Leikarar == * [[Sandra Bullock]] sem Margaret Tate, félagslyndur aðalritstjóri hjá stórum bókaútgefanda í [[New York]]. En hún er fædd og uppalin í [[Kanada]] og er með kanadískan ríkisborgararétt. Til þess að sleppa við að vera flutt til Kanada í heilt ár vegna afbrots við umsókn landvistarleyfis, fær hún þá hugmynd að giftast bandarískum aðstoðarmanni sínu, Andrew Paxton. Hún kann ekki að synda og er munaðarlaus en foreldrar hennar dóu í bílslysi þegar hún var 16 ára. Vegna slyssins er hún með tattú af tveimur Svölum á bakinu. Samkvæmt E! News var [[Julia Roberts|Juliu Roberts]] upphaflega boðið hlutverkið en hún afþakkaði og fór hlutverkið því í hendur Bullock. * [[Ryan Reynolds]] sem Andrew Paxton, góðhjartaði aðstoðarmaður Margaretar sem á sér þá ósk heitasta að verða ritstjóri og fá valda handritið sitt gefið út. Hann samþykkir gervi-hjónabandið með þeim skilyrðum að óskir hans verði uppfylltar. Það kemur seinna fram í myndinni að fjölskyldan hans er rík (virðast eiga allan bæinn), en Andrews sjálfur er fjarlægur föður sínum, sem óskar þess að hann muni taka við fjölskyldufyrirtækinu. Vegna vinnunar hefur Andrew ekki komið heim í þrjú ár. Foreldrar hans búa í [[Alaska]]. * [[Mary Steenburgen]] sem Grace Paxton, móðir Andrews, sem tekur Margaret strax í sátt, fer með hana á stelpukvöld og gefur henni morgunmat í rúmið til að henni finnist hún vera velkomin. Henni líkar heldur ekki við stöðug rifrildi mili Joes og Andrews og skipar eiginmanni sínum að gera hlutina rétt, þar sem Andrew og Margaret geti bæði verið hluti af framtíð þeirra. Hún og aðrir sannfæra Andrew um að fara á eftir Margareti þegar hún hefur játað allt. * [[Craig T. Nelson]] sem Joe Paxton, faðir Andrews sem á fjölskyldufyrirtækið sem ræður yfir öllum bænum. Hann vill að sonur hans taki við eftir sinn dag en Andrew vill verða ritstjóri. Joe nær í herra Gilbertson eftir að hann fer að gruna að hjónabandið sé ekki raunverulegt. Hann og sonur hans ná sáttum eftir að amma gerir sér upp hjartaáfall og áttar sig á því að Andrew elskar Margaret í alvörunni. * [[Betty White]] sem Annie, mjög hress níræð kona, sem elskar Margareti strax frá byrjun og kemur fram við hana eins og eina úr fjölskyldunni. Ásamt Grace, samþykkir hún Margareti strax og finnst hún vera hin fullkomna eiginkona fyrir elsku Andrew sinn. * [[Denis O'Hare]] sem herra Gilbertson, fulltrúi bandarísku innflytjendastofnunarinnar. Hann heldur að hjónabandið sé ekki raunverulegt og finnst ánægjulegt að hann hafi haft rétt fyrir sér. * [[Oscar Nuñez]] sem Ramone sem er alltaf til staðar í Alaska og hefur mörg störf. Hann sést sem þjónn, karlkyns strippari, verslunarstjóri og meira að segja sem prestur. Í lokin er ýjað að því að hann sé ólöglegur innflytjandi. * [[Malin Akerman]] sem Gertrude, fyrrverandi kærasta Andrews. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = en | titill = The Proposal| mánuðurskoðað = apríl| árskoðað = 2010 }} {{K|2009}} [[Flokkur:Bandarískar gamanmyndir]] [[Flokkur:Touchstone Pictures-kvikmyndir]] jqatd77n6tc5nekrrfj9xo9b4cntg6k 0 86805 1981767 1979565 2026-10-05T05:04:52Z Holtseti 46872 1981767 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Gigjokull10.JPG|thumb|Gígjökull sumarið 2008.]] [[Mynd:Gígjökull-2010-06-19.jpg|thumb|Gígjökull eftir gosið 2010.]] '''Gígjökull''' (eða '''Falljökull''' <ref>{{cite journal|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4269592|author=Guðmundur Kjartansson|title=Steinholtshlaupið 15. janúar 1967|journal=Náttúrufræðingurinn|volume=37|number=3-4|year=1968|page=122}}</ref>) er annar tveggja [[Skriðjökull|skriðjökla]] sem renna úr [[Eyjafjallajökull|Eyjafjallajökli]], en hinn er [[Steinsholtsjökull]]. Þeir skríða báðir til norðurs í [[Þórsmörk]]. Gígjökull er niður undir gömlum [[eldgígur|gíg]] sem er í jöklinum. Vatnið sem jökullinn skreið fram í hét Lónið en það hvarf í [[Eldgosið í Eyjafjallajökli 2010|eldgosinu 2010]]. Árið 1964 fundust mannsleifar á Gígsjökli, þ.e. lærleggur úr manni ásamt hælbeini og einum leðurskó. Um 50 metra frá beinunum fundu menn svo [[Giftingarhringur|giftingarhring]] sem sýndi að viðkomandi hafði gift sig þann 29. ágúst 1928.<ref>{{tímarit.is|2331537|Fundu leifar af mannslíkama á Eyjafjallafjökli|blað=Alþýðublaðið|dags=26. maí 1964|bls=16}}</ref> Líkið reyndist vera af manni úr áhöfn bandarískrar flugvélar sem fórst í [[Flugslysið á Eyjafjallajökli 1952|flugslysinu á Eyjafjallajökli 1952]] og fundust lík þriggja annarra úr áhöfninni á jöklinum í 20. ágúst 1966.<ref>{{tímarit.is|2386631|Þrjú lík bandarískra flugmanna fundust uppi á Eyjafjallajökli|blað=Vísir|dags=22. ágúst 1966|bls=1}}</ref> Seinna var Gígjökull notaður sem æfingasvæði til að æfa björgun af jökli.<ref>{{tímarit.is|1572097|Gígjökull Eyjafjallajökuls|blað=Morgunblaðið|dags=31. mars 1983|bls=60}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{Stubbur}} [[Flokkur:Skriðjöklar á Íslandi]] [[Flokkur:Eyjafjallajökull]] 518a5llvqrap7b6me3i2qrlm5bal3ia 0 86869 1981801 1961055 2026-10-05T09:19:08Z TKSnaevarr 53243 1981801 wikitext text/x-wiki {{Infobox military conflict | conflict = Orrustan við Waterloo | partof = [[Sjöunda bandalagsstríðið|sjöunda bandalagsstríði]] [[Napóleonsstyrjaldirnar|Napóleonsstyrjaldanna]] | image = Battle of Waterloo 1815.PNG | image_size = 300 | caption = ''Orrustan við Waterloo'' eftir [[William Sadler]] | date = {{Start date and age|1815|06|18|df=yes}} | place = [[Waterloo]], [[Holland]]i (nú [[Belgía|Belgíu]]) | coordinates = {{Coord|region:BE-WBR_type:event|format=dms|display=inline.title}} | result = Sigur bandamanna | combatant1 = {{flagicon|Frakkland}} [[Fyrra franska keisaradæmið|Frakkland]] | combatant2 = {{plainlist| * {{flagcountry|Bretland}} * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Prússland]] * {{flagcountry|Holland}} * {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hannover}} [[Konungsríkið Hannover|Hannover]] * {{flagicon image| Flagge Herzogtum Nassau (1806-1866).svg}} [[Hertogadæmið Nassá|Nassá]] * {{flagicon image|Flagge Herzogtum Braunschweig (1814-1830).svg}} [[Hertogadæmið Brúnsvík|Brúnsvík]] }} | commander1 = {{plainlist| * {{flagicon|Frakkland}} '''[[Napóleon Bónaparte|Napóleon 1.]]''' * {{flagicon|Frakkland}} [[Michel Ney]] * {{flagicon|Frakkland}} [[Jean-de-Dieu Soult]] * {{flagicon|Frakkland}} [[Jean-Baptiste Drouet d'Erlon|Jean-Baptiste Drouet]] * {{flagicon|Frakkland}} [[Honoré Charles Reille]] * {{flagicon|Frakkland}} [[Georges Mouton]] * {{flagicon|Frakkland}} [[François Étienne de Kellermann|François de Kellermann]] * {{flagicon|Frakkland}} [[Édouard Jean Baptiste Milhaud|Édouard Milhaud]] }} | commander2 = {{plainlist| * {{flagicon|Bretland}} '''[[Arthur Wellesley, 1. hertoginn af Wellington|Hertoginn af Wellington]]''' * {{flagicon|Bretland}} [[Henry Paget, 1. markgreifinn af Anglesey|Jarlinn af Uxbridge]] * {{flagicon|Bretland}} [[Rowland Hill, 1. vísigreifinn Hill|Rowland Hill]] * {{flagicon|Bretland}} [[Thomas Picton]]{{KIA}} <br /> {{flagicon|Bretland}} [[William Howe De Lancey]]{{KIA}} * {{flagicon|Holland}} [[Vilhjálmur 2. Hollandskonungur|Furstinn af Óraníu]] * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} '''[[Gebhard Leberecht von Blücher|Gebhard von Blücher]]''' * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[August Neidhardt von Gneisenau|August von Gneisenau]] * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Hans Ernst Karl von Zieten|Graf von Zieten]] * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Georg Dubislav Ludwig von Pirch|Ludwig von Pirch]] * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} [[Friedrich Wilhelm Freiherr von Bülow|Friedrich von Bülow]] }} | strength1 = 72.000–73.000{{efn| * 71.947{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}} * 72.000{{sfn|Bodart|1908|p=487}} * 73.000{{sfn|Hofschröer|1999|pp=68–69}} }}{{tree list}} ** 48.950{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}} til 50.600 fótgönguliðar ** 14.390 til 15.765{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}} riddaraliðar ** 8.050 stórskotaliðar og verkfræðingar *** 7.232 stórskytar{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}} {{tree list/end}}{{Ubl|{{*}}246-252 fallbyssur<ref>{{Cite web |title=French Cannon Captured at Waterloo |url=https://ageofrevolution.org/200-object/french-cannon-captured-at-waterloo/ |access-date=2025-09-16 |website=Age of Revolution |publisher=Waterloo 200 Ltd}}</ref>{{#tag:ref|246 fallbyssur samkvæmt Bodart og Clodfelter.{{sfn|Bodart|1908|p=487}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}}|group=nb}}}} | strength2 = {{tree list}} * '''Alls''': 118.000–120.000 ** 91.000 fótgönguliðar{{sfn|Bodart|1908|p=487}} ** 21.500 riddaraliðar{{sfn|Bodart|1908|p=487}} ** 7.500 stórskytar{{sfn|Bodart|1908|p=487}}{{tree list/end}}{{Ubl|{{*}}282-288 fallbyssur{{#tag:ref|Bodart miðaði áður við alls 288 fallbyssur bandamanna.{{sfn|Bodart|1908|p=487}}|group=nb}}}}<hr /> {{tree list}}Her Wellingtons: U.þ.b. 68.000 hermenn<ref>{{harvnb|Hofschröer|1999|p=61}} vísar til talninga Siborne.</ref><ref>{{harvnb|Hamilton-Williams|1994|p=256}} miðar við 68.000.</ref>{{#tag:ref|{{harvnb|Clodfelter|2017|pp=169–170}} miðar við 67.661, 49.608 fótgönguliða, 12.408 riddaraliða og 5.645 stórskotaliða skv. Clodfelter.|group=nb}} {{ubl| * {{flagicon|Bretland}}31.000{{efn|(25.000 breskir og 6.000 úr þýsku herdeildinni) }}| * {{flagicon|Holland}}17.000| * {{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hannover}} 11.000| * {{flagicon image|Flagge Herzogtum Braunschweig (1814-1830).svg}} 6.000| * {{flagicon image|Flagge Herzogtum Nassau (1806-1866).svg}} 3.000{{sfn|Barbero|2005|pp=75–76}}}}{{Ubl|{{*}}156 fallbyssur{{sfn|Hamilton-Williams|1994|p=256}}}}<hr />Her Blüchers: U.þ.b. 50.000 hermenn {{Efn| * 45.000 með aðeins 44 fallbyssur notaðar{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}} * 50.000{{sfn|Chesney|1874|p=4}} * 52.300{{sfn|Bodart|1908|p=487}}}} {{tree list/end}}{{Ubl|{{*}}126 fallbyssur{{sfn|Bowden|1983|p=329}}}} | casualties1 = 26.000–27.000{{#tag:ref|Frakkar misstu 5.000 menn af 12.700 í virkinu við [[Hougoumont]].{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}}<br />Stórskotalið bandamanna felldu 14.000 menn með 21.500 skotum.{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}}|group=nb}}{{Ubl|{{*}}25.000 drepnir eða særðir{{Efn| * 24–26.000{{sfn|Barbero|2006|p=312}} * 25.000{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}}}}{{#tag:ref|(þ. á m. 4.500 drepnir eða særðir af Prússum;{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}} 19.500–21.500 af Wellington{{sfn|Barbero|2006|p=312}}{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}})|group=nb}}|{{*}}8.000 teknir höndum (þ. á m. 6–7.000 særðir{{Efn|24.000 til 26.000 drepnir og særðir þ. á m. 6.000 til 7.000 teknir höndum (skv. Barbero).{{sfn|Barbero|2006|p=312}}}}){{sfn|Clodfelter|2017|p=170}}}} 15.000 liðhlaupar ''eftir orrustuna''{{sfn|Barbero|2005|p=420}} 220 byssur týndar{{sfn|Clodfelter|2017|p=170}} | casualties2 = '''Alls''': 24.000{{sfn|Barbero|2005|p=419}}{{#tag:ref|Frönsk stórskotalið felldu 13.300 manns með 20.760 skotum.{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}}|group=nb}}<hr />Her Wellingtons:<br />17.000{{sfn|Barbero|2005|p=419}}{{#tag:ref|Bretar og Hannovermenn misstu aðeins 847 menn af 2.200 í virkinu við Hougoumont.{{sfn|Clodfelter|2017|p=169}}|group=nb}} {{ubl|{{*}}3.500 drepnir|{{*}}10.200 særðir|{{*}}3.300 týndir}}<hr />Her Blüchers: 6.604–7.000{{Efn| * 6.604{{sfn|Clodfelter|2017|pp=169–170}} * 7.000{{sfn|Barbero|2005|p=419}}}} {{ubl|{{*}}1.144–1.200 drepnir|{{*}}4.155–4.400 særðir|{{*}}1.305–1.400 týndir}} | casualties3 = '''Báðir stríðsaðilar:''' ≥7.000 hestar drepnir eða særðir<ref name=CBA>{{Cite web |last=Dr. Fitzgerald |first=Liam |date=25 July 2024 |title=Waterloo Uncovered: Ten years of archaeology in ten discoveries |url=https://www.archaeologyuk.org/resource/waterloo-uncovered--ten-years-of-archaeology-in-ten-discoveries.html |access-date=2025-08-23 |website=[[Council for British Archaeology|CBA]] |language=en}}</ref> | campaignbox = | units1 = '''Norðurherinn''' * {{flagicon|Frakkland}} 1. herdeildin * {{flagicon|Frakkland}} 2. herdeildin * {{flagicon|Frakkland}} 6. herdeildin * {{flagicon|Frakkland}} 3. riddaraliðsdeildin * {{flagicon|Frakkland}} 4. riddaraliðsdeildin * {{flagicon|Frakkland}} Keisaravarðliðið | units2 = '''Her Wellingtons''' * {{flagicon|Bretland}}{{flagicon|Holland}}{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hannover}} 1. herdeildin * {{flagicon|Bretland}}{{flagicon|Holland}}{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hannover}} 2. herdeildin * {{flagicon|Bretland}}{{flagicon|Holland}}{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hanover}}{{flagicon image|Flagge Herzogtum Braunschweig (1814-1830).svg}} Riddaraliðsdeild * {{flagicon|Bretland}}{{flagicon image|Flag of Hanover (1692).svg|link=Konungsríkið Hanover}}{{flagicon image|Flagge Herzogtum Braunschweig (1814-1830).svg}}{{flagicon image| Flagge Herzogtum Nassau (1806-1866).svg}} Varaherlið ---- '''Her Blüchers''' * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}}1. herdeildin * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} 2. herdeildin * {{flagicon image|Flag of the Kingdom of Prussia (1803-1892).svg}} 4. herdeildin | width = 380px }} '''Orrustan við Waterloo''' var [[orrusta]] sem var háð sunnudaginn [[18. júní]] árið [[1815]] í núverandi [[Belgía|Belgíu]]. Her undir stjórn [[Napóleon Bónaparte|Napóleons keisara]] var borinn ofurliði af sameinuðum herjum sjöunda bandalagsins, bandalagshers Breta undir stjórns [[Arthur Wellesley, 1. hertoginn af Wellington|Wellingtons]] og prússnesks hers undir stjórn [[Gebhard von Blücher]]. == Tenglar == * {{Tímarit.is|2317562|Orustan við Waterloo|blað=[[Tímarit hins íslenska bókmenntafélags]]|útgáfudagsetning=1. janúar 1887|höfundur=[[Grímur Thomsen]]|blaðsíða=266–284}} ==Heimildir== * {{citation |last=Barbero |first=Alessandro |author-link=Alessandro Barbero |title=The Battle: A New History of Waterloo |year=2005 |publisher=Atlantic Books |isbn=978-1-84354-310-7}} * {{citation |last=Barbero |first=Alessandro |title=The Battle: A New History of Waterloo (translated by John Cullen) |year=2006 |publisher=Walker & Company |isbn=978-0-8027-1500-5}} * {{cite book |last=Bodart |first=Gaston |year=1908 |title=Militär-historisches Kriegs-Lexikon (1618–1905) |url=https://archive.org/details/bub_gb_A0kNAAAAYAAJ |url-access=registration |access-date=11 June 2021 |authorlink=Gaston Bodart}} * {{citation |last=Bowden |first=Scott | title=Armies at Waterloo: A detailed analysis of the armies. |year=1983 |publisher=Empire Press.}} * {{citation |last=Chesney |first=Charles C. |title=Waterloo Lectures: A Study Of The Campaign Of 1815 |url=https://archive.org/details/waterloolectures00ches |year=1874 |edition=3rd |publisher=Longmans, Green, and Co}} * {{cite book |last=Clodfelter |first=M. |title=Warfare and Armed Conflicts: A Statistical Encyclopedia of Casualty and Other Figures, 1492–2015 |publisher=McFarland |location=Jefferson, North Carolina |year=2017 |edition=4 |isbn=978-0-7864-7470-7}} * {{citation |last=Hamilton-Williams |first=David |title=Waterloo, New Perspectives, The Great Battle Reappraised |year=1994 |location=New York |publisher=[[John Wiley and Sons]] |isbn=978-0-471-14571-4}} * {{citation |last=Hofschröer |first=Peter |title=1815: The Waterloo Campaign. The German Victory |volume=2 |publisher=Greenhill Books |location=London |year=1999 |isbn=978-1-85367-368-9}} ==Tilvísanir== <references/> == Neðanmálsgreinar == <references group="lower-alpha"/> <references group="nb"/> {{Stubbur|Saga}} [[Flokkur:Orrustur í Napóleonsstyrjöldunum|Waterloo]] [[Flokkur:Orrustur í Belgíu|Waterloo]] [[Flokkur:1815]] 6cq86z7jo7pbafmrurvg2mw0o6p469n 0 88688 1981769 1827151 2026-10-05T05:08:31Z Holtseti 46872 1981769 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Cráter Saxhóll, Vesturland, Islandia, 2014-08-14, DD 061.JPG|thumbnail|Útsýnisskífa á Saxhól]] [[Mynd:Saxhöll.jpg|thumb|Saxhóll]] '''Saxhóll''' er [[eldvarp|gígur]] á vestanverðu [[Snæfellsnes|Snæfellsnesi]] 9 km sunnan við [[Hellissandur|Hellissand]]. Gönguleið liggur upp á gíginn og þaðan er gott útsýni. {{stubbur|Ísland}} [[Flokkur:Snæfellsbær]] [[Flokkur:Gígar á Íslandi]] deb4bb68s0860smbuc3bmowrmb4z1oj 0 88804 1981770 1934258 2026-10-05T05:08:50Z Holtseti 46872 1981770 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bardarlaug crater lake (2).jpg|thumb|Bárðarlaug]] '''Bárðarlaug''' er sporöskjulaga köld tjörn í [[gjallgígur]] vestanvert við veginn að [[Hellnar|Hellnum]]. Laugin var friðlýst sem náttúruvætti [[1980]]. == Sögur og sagnir == Segir sagan að Bárðarlaug sé baðstaður [[Bárður Snæfellsás|Bárðar Snæfellsáss]]. Hann mun hafa numið land á [[Snæfellsnes|Snæfellsnesi]] og verið af risaættum. Bárður kallað jökulinn Snjófell og Snæfellsnesið Snjófallaströnd. Hann lenti í útistöðum við frændur sína og nágranna og lét sig hverfa en talið er að hann hafi gengið í jökulinn. Upp frá því fóru menn að ákalla hann og hlaut hann þá nafnið Snæfellsás. == Nálægir staðir == * [[Ölkelda]] * [[Djúpalónssandur]] * [[Snæfellsjökull]] * [[Lóndrangar]] * [[Hólahólar]] * [[Staðarstaður]] * [[Ytri Tunga]] * [[Gatklettur]] * [[Arnarstapi]] * [[Hellnar]] * [[Ingjaldshóll]] * [[Fiskibyrgi]] * [[Stapafell]] * [[Sönghellir]] == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://vesturland.is/Afthreyingogstadir/Ahugaverdirstadir|titill=Vesturland.is - Afþreying og staðir|mánuðurskoðað=15. júlí|árskoðað=2010}} {{Commons|Category:Bardarlaug}} {{stubbur|landafræði|Ísland}} [[Flokkur:Snæfellsnes|Vesturland]] [[Flokkur:Stöðuvötn á Íslandi]] {{Náttúruvætti}} 9mbxa5a7679x04izh3rjgrktvzz9j7t 0 93122 1981747 1975285 2026-10-04T23:32:55Z Nipas2 54688 1981747 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2003 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2003''' | Meistarar = '''{{Lið KR}}''' | fallið lið = '''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 265 (4.73 m/leik) | markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]] ({{Lið KR}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|2002]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] |}} Árið 2003 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=160| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=240| Staðan [[Símadeild kvenna 2002|2002]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Heimir Hallgrímsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Helga Helgadóttir]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|Hlíðarendi]] | style="text-align: left;"|[[Helena Ólafsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] | [[Akureyri]] | [[Akureyrarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Valdimar Pálsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]] | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]]<br/>[[Ásvellir]] | style="text-align: left;"|[[Daði Rafnsson]] (aðs.) | 1./2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|1. deild A rið.]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2003|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=3984|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! width=240|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' ||14||11||3||0||61||15||46||'''36''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||14||10||2||2||62||14||48||'''32''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||14||9||2||3||47||20||27||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||14||9||1||4||42||29||13||'''28''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||3||3||8||20||32||-12||'''12''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]||14||4||0||10||13||51||-38||'''12''' |- |7|| ||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||14||3||0||11||10||42||-32||'''9''' | align="center" | [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. deild]]''' |-style="background:#FCCCCC;" |8||||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]/[[Haukar]]''' ||14||1||1||12||10||62||-52||'''4''' | align="center" | '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|1. deild]]''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2003!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!ÍBV!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!ÞKK!!Þ/H |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||4-2||1-4||0-4||5-2||2-1||2-1||9-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-2||'''XXX'''||0-8||0-6||2-5||1-8||1-0||1-0 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||5-3||8-0||'''XXX'''||3-3||4-0||5-0||8-0||9-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||5-2||4-2||3-0||'''XXX'''||5-1||2-2||9-1||8-1 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-1||3-0||0-0||0-3||'''XXX'''||1-4||1-2||1-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||1-2||2-0||3-2||2-2||4-1||'''XXX'''||5-0||6-0 |- |align="left"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||0-3||0-2||1-2||1-2||1-0||1-4||'''XXX'''||3-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þ]]/[[Haukar]] ||1-6||1-2||0-3||0-5||0-4||1-5||2-0||'''XXX''' |} == Aukakeppni 1. deild == ''13. og 16. september 2003''.<ref>{{cite web|title=Aukakeppni 1. deild kvenna 2002|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=5263|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=19. september 2018}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 13. september 2003<br />17:30 [[GMT]] |lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |úrslit= 7 – 0 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53781 Leikskýrsla] |mörk1= [[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki>[[Þorbjörg Jóhannsdóttir|Þ. Jóhannsdóttir]] {{mark|7}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|16}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|19}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|40}}<nowiki></nowiki><br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|82}}<br>[[Þóra Pétursdóttir (knattspyrnukona)|Þ. Pétursdóttir]] {{mark|89}} |mörk2= |leikvangur= [[Þórsvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Kristján Tryggvi Sigurðsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 16. september 2003<br />17:30 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 9 |lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |skýrsla= [https://www.ksi.is/mot/leikskyrsla/?leikur=53782 Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= [[Elma Rún Grétarsdóttir|E.R. Grétarsdóttir]] {{mark|21}}<nowiki></nowiki>[[Hrund Jónsdóttir|H. Jónsdóttir]] ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|32}}<br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|39}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Árnadóttir|Á. Árnadóttir]] {{mark|57}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|68}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|70}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Kristín Hanna Bjarnadóttir|K.H. Bjarnadóttir]] {{mark|82}}<br>[[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|84}} |leikvangur= [[Sindravellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Ingólfur Hafsteinn Hjaltason]] |}} == Markahæstu leikmenn == {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður !width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |21||{{Lið KR}}||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |19||{{Lið KR}}||[[Olga Færseth]]||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |18||{{Lið ÍBV}}||[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]||Bronsskór |- |16||{{Lið KR}}||[[Ásthildur Helgadóttir]] |- |12||[[Breiðablik]]||[[Elín Anna Steinarsdóttir]] |- |11||{{Lið Valur}}||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2003 |- |- |[[Mynd:KR Reykjavík.png|100px|KR]]<br/>'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''<br/>'''6. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|Símadeild kvenna 2002]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbankadeild kvenna 2004]] }} == Heimild == {{reflist|2}} * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120527205220/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=3984 |date=2012-05-27 }} KSÍ. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 Markahæstu Menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040628/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=3984 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2003. {{Knattspyrna á Íslandi 2003}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] swhkc392pf8l963epqnvi1142tkm287 0 93126 1981744 1908716 2026-10-04T23:20:20Z Nipas2 54688 1981744 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2004 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2004''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið Fjölnir}}'''<br/>'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 252 (4.50 m/leik) | markahæstur = '''23 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið ÍBV}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] |}} Árið 2004 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=000| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Margrét Sigurðardóttir]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Matthías Sigvaldason]] | 2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild A rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Heimir Hallgrímsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Halldóra Björk Sigurðardóttir]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|Hlíðarendi]] | style="text-align: left;"|[[Elísabet_Gunnarsdóttir_(knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] | [[Akureyri]] | [[Akureyrarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jónas Leifur Sigursteinsson]] | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 2004''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2004|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=6367|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=16. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=240|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||14||13||1||0||56||7||49||'''40''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||14||10||2||2||69||12||57||'''32''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||14||9||3||2||49||20||29||'''30''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||14||5||0||9||25||35||-10||'''15''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||3||5||6||18||40||-22||'''14''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||14||4||2||8||14||54||-40||'''14''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||||'''[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]]''' ||14||1||5||8||14||48||-34||'''8''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||14||1||2||11||7||37||-30||'''5''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2004!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fjö!!ÍBV!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!ÞKK |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||1-2||1-0||0-4||1-2||1-4||1-2||3-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-2||'''XXX'''||2-1||1-7||2-11||0-2||0-8||1-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||1-3||1-2||'''XXX'''||0-5||0-3||1-1||0-3||1-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||8-1||8-0||6-0||'''XXX'''||6-2||11-0||1-3||7-0 |- |align="left"|{{Lið KR}} ||4-1||4-1||3-1||1-1||'''XXX'''||5-1||1-1||3-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||3-2||1-1||0-1||0-3||1-1||'''XXX'''||1-3||1-1 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||3-0||5-0||6-0||3-1||3-0||7-0||'''XXX'''||4-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"| [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] ||0-8||1-2||1-0||1-1||0-9||3-3||2-5||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |23||{{Lið ÍBV}}||'''[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |20||{{Lið ÍBV}}||'''[[Olga Færseth]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |16|||{{Lið Valur}}||'''[[Nína Ósk Kristinsdóttir]]'''||Bronsskór |- |13||{{Lið KR}}||[[Hólmfríður Magnúsdóttir]] |- |12|||{{Lið Valur}}||[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2004 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''5. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|Landsbankadeild kvenna 2003]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|Landsbankadeild kvenna 2005]] }} == Heimild == {{reflist|2}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3735754 Landsbankadeild kvenna - Lokastaða] Fréttablaðið 6. september 2004. * [https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=6367 Úrslit - staða] KSÍ 2004. {{Knattspyrna á Íslandi 2004}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] 76fmutodal7udr4pc9ai4sv8iw9h19l 0 93128 1981741 1947908 2026-10-04T23:06:24Z Nipas2 54688 Completed 1981741 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2005 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2005''' | Meistarar = '''{{Lið Breiðablik}}''' | fallið lið = '''{{Lið ÍA}}''' | spilaðir leikir = | mörk skoruð = <!--324 (4.50 m/leik)--> | markahæstur = '''23 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið ÍBV}} 12-2 {{Lið ÍA}} | stærsti útisigur = {{Lið ÍBV}} 0-9 {{Lið Valur}}<br>{{Lið Keflavík}} 0-9 {{Lið Valur}} | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|2004]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] |}} Árið 2005 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! | Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=180| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Úlfar Hinriksson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Akranesvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Guðlaugsson]] | [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Sigurlás Þorleifsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Þórður Ingi Þorbjörnsson]] | 1. sæti í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslit|Úrslit]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Helena Ólafsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|Hlíðarendi]] | style="text-align: left;"|[[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] | Meistara 2004 |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 4. september 2005''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2005|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=8586|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=15. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! width=240|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]''' ||14||13||1||0||47||9||38||'''40''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||14||12||0||2||60||13||47||'''36''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||14||8||0||6||41||30||11||'''24''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||14||7||1||6||39||24||15||'''22''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||14||6||0||8||31||35||-4||'''18''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||5||0||9||18||36||-18||'''15''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||14||3||1||10||10||46||-36||'''10''' |-style="background:#FFC0CB;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]''' ||14||0||1||13||10||63||-53||'''1''' | align="center" | '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild]]''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar. </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2025!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!|&nbsp;ÍA&nbsp;!!|ÍBV!!Kef!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||5-0||6-0||3-1||3-2||4-0||3-1||4-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||0-7||'''XXX'''||2-2||1-0||0-6||0-7||0-1||0-2 |- |align="left"|{{Lið ÍA}} ||1-5||1-3||'''XXX'''||0-3||0-5||1-7||1-2||0-9 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||1-2||2-0||12-2||'''XXX'''||4-3||3-2||2-3||1-7 |- |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||0-1||2-0||2-0||1-5||'''XXX'''||2-1||5-2||0-9 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||0-0||6-1||3-0||1-3||4-1||'''XXX'''||3-1||1-2 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-2||1-2||1-0||2-3||2-1||1-4||'''XXX'''||0-3 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||1-2||4-1||3-2||3-1||4-1||5-0||7-0||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður !width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |23||{{Lið Valur}}||'''[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |12||{{Lið Valur}}||'''[[Laufey Ólafsdóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |12||{{Lið KR}}||'''[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]'''||Bronsskór |- |11||[[Breiðablik]]||[[Greta Mjöll Samúelsdóttir]] |- |11||{{Lið ÍBV}}||[[Hómfríður Magnúsdóttir]] |- |11||{{Lið Keflavík}}||[[Nína Ósk Kristinsdóttir]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2005 |- |- |[[Mynd:Breidablik.png|100px|Breiðablik]]<br/>'''[[Breiðablik UBK|Breiðablik]]'''<br/>'''15. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|Landsbankadeild kvenna 2004]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankadeild kvenna 2006]] }} == Heimild == {{reflist|2}} * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=8586 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120531161043/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=8586 |date=2012-05-31 }} KSÍ 2005. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=8586 Markahæstu menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040655/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=8586 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2005. *{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2005.html|title=Women's Championship 2005 (Landsbankadeild kvenna)|work=Icelandfootball|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=icelandfootball.net}} {{Knattspyrna á Íslandi 2005}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] kwtubmnp4squhutz7e9wbeg5opfjdph 0 93129 1981727 1908718 2026-10-04T21:23:01Z Nipas2 54688 Completed 1981727 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2006 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2006''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið ÍR}}''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 350 (6.25 m/leik) | markahæstur = '''38 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið Valur}} 14-0 {{Lið Fylkir}} | stærsti útisigur = {{Lið FH}} 0-13 {{Lið Valur}} | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] |}} Árið 2006 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=240| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðmundur Magnússon (f. 1991)|Guðmundur Magnússon]] | Meistara 2005 |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Dragi Pavlov]] | [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Kristbjörg Helga Ingadóttir]] | [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppninni]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Reykjavík]] | [[Keflavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"| [[Gunnlaugur Kárason]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Helena Ólafsdóttir]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]], [[Þorsteinn Magnússon (f. 1959)|Þorsteinn Magnússon]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Elísabet_Gunnarsdóttir_(knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] og [[Akureyrarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Víglundur Páll Einarsson]] | 2. s. í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005##Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni]] |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 3. september 2006''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2006|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=12485|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=240|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||14||13||0||1||90||8||82||'''39''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||14||12||0||2||64||14||50||36 |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||14||10||0||4||81||23||58||30 |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||8||0||6||36||25||11||24 |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||14||7||0||7||43||34||9||21 |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||14||4||0||10||15||82||-67||12 |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA]] ||14||1||0||13||15||68||-53||3 |-class="t-deild-pink" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||14||1||0||13||6||96||-90||3 | align="center" | '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild]]''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2006!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!Kef!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||8-0||6-2||3-0||4-0||2-0||2-1||8-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið FH}} ||1-13||'''XXX'''||0-3||0-6||0-9||0-9||0-13||3-2 |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-7||1-0||'''XXX'''||0-2||1-11||0-4||0-10||3-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||1-3||6-1||10-0||'''XXX'''||0-3||4-1||0-4||6-3 |- |align="left"|{{Lið KR}} ||3-2||12-0||11-0||5-4||'''XXX'''||3-1||2-3||8-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||0-2||5-0||5-1||3-1||2-1||'''XXX'''||1-5||3-0 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||4-1||3-0||14-0||7-0||5-2||6-0||'''XXX'''||6-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||0-3||4-1||0-4||1-3||0-11||0-2||0-7||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður !width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |34||{{Lið Valur}}||'''[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |24||{{Lið Keflavík}}||'''[[Nína Ósk Kristinsdóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |21||{{Lið KR}}||'''[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]]'''||Bronsskór |- |19||{{Lið KR}}||[[Hólmfríður Magnúsdóttir]] |- |17||[[Breiðablik]]||[[Erna Björk Sigurðardóttir]] |- |15||{{Lið KR}}||[[Olga Færseth]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2006 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''6. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|Landsbankadeild kvenna 2005]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankadeild kvenna 2007]] }} ==Heimild== {{reflist|2}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3915255 Landsbankadeild kvenna - lokastaðan] Fréttablaðið 4. september 2006. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=12485 Markahæstu menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305193117/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=12485 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2006. *{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2006.html|title=Women's Championship (Landsbankadeild kvenna 2006)|work=Icelandfootball|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=icelandfootball.net}} *{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom06.html|title=Iceland (Women) 2006 - Urvalsdeild (Landsbankadeild)|work=rsssf.org|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=Rsssf}} {{Knattspyrna á Íslandi 2006}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] d2i4iowqpm89mdwhsbra1se95n8gohg 0 93136 1981724 1981526 2026-10-04T19:52:06Z Nipas2 54688 1981724 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2007 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2007''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið ÍR}}''' | spilaðir leikir = 72 | mörk skoruð = 324 (4.50 m/leik) | markahæstur = '''38 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið KR}} 10-0 {{Lið Fylkir}}<br>{{Lið Valur}} 10-0 {{Lið ÍR}}<br>{{Lið Valur}} 10-0 {{Lið Þór/KA}} | stærsti útisigur = {{Lið Fjölnir}} 0-11 {{Lið Valur}} | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] - [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|2008]] |}} Árið 2007 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=180| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|2006]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jörundur Áki Sveinsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Andrés Ellert Ólafsson]] | 1. sæti í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|1. deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Björn Kristinn Björnsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Halldór Þorvaldur Halldórsson]] | [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. d.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Reykjavík]] | [[Keflavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Salih Heimir Porca]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Helena Ólafsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Hugi Jens Halldórsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Elísabet Gunnarsdóttir (knattspyrnuþjálfari)|Elísabet Gunnarsdóttir]] | Meistara 2007 |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Boginn]] og [[Akureyrarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Dragan Stojanovic]] | 7. sæti |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 18. umferð, 17. september 2007''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2007|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/?motnumer=14844|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=11. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=240|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||16||15||1||0||88||7||81||'''46''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||16||14||1||1||73||17||56||'''43''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||16||9||2||5||36||35||1||'''29''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||16||7||1||8||30||38||-8||'''22''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||16||6||3||7||28||30||-2||'''13''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||16||3||4||9||21||40||-19||'''13''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]] ||16||3||4||9||15||35||-20||'''13''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] ||16||4||1||11||17||52||-35||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]]''' ||16||2||1||13||16||70||-54||'''7''' | align="center" | '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2008|1. deild]]''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2007!!Bre!!Fjö!!Fyl!!&nbsp;ÍR&nbsp;!!Kef!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||2-1||2-2||4-1||4-1||1-4||1-1||0-4||2-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||2-5||'''XXX'''||0-0||2-1||1-0||2-4||0-1||0-11||2-0 |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-4||2-1||'''XXX'''||4-1||3-0||2-4||0-0||1-3||2-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍR}} ||2-3||1-0||3-3||'''XXX'''||0-3||0-8||0-5||0-6||3-0 |- |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||2-1||1-1||2-1||7-0||'''XXX'''||0-4||3-1||0-9||7-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||6-2||1-0||10-0||6-1||5-0||'''XXX'''||4-0||2-4||5-1 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-2||2-2||3-1||4-2||3-1||2-3||'''XXX'''||1-4||1-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||6-0||3-0||3-0||10-0||4-1||1-1||5-1||'''XXX'''||10-0 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||2-3||1-1||3-2||5-1||1-2||1-6||0-2||0-5||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður !width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |38||{{Lið Valur}}||'''[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |19||{{Lið KR}}||'''[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |16||{{Lið KR}}||'''[[Olga Færseth]]'''||Bronsskór |- |15||{{Lið KR}}||[[Hólmfríður Magnúsdóttir]] |- |15||{{Lið Keflavík}}||[[Nína Ósk Kristinsdóttir]] |- |11||{{Lið Fylkir}}||[[Anna Björg Björnsdóttir]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2007 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''7. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|Landsbankadeild kvenna 2006]] | eftir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2008|Landsbankadeild kvenna 2008]] }} == Heimild == {{reflist}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188554&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=Landsbankadeild kvenna 2007 - Leikir og úrslit|website=www.ksi.is|publisher=KSÍ|accessdate=4. október 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188554&banner-tab=overview|title=Landsbankadeild kvenna 2007 - Markahæstir|website=www.ksi.is|publisher=KSÍ|accessdate=4. október 2026}} *{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2007.html|title=Women's Championship (Landsbankadeild kvenna)|work=Icelandfootball|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=icelandfootball.net}} *{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom07.html|title=Iceland (Women) 2007 - Urvalsdeild (Landsbankadeild)|work=rsssf.org|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=Rsssf}} {{Knattspyrna á Íslandi 2007}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] mzwdbiqgp3akh1sh1cix83ioplvfgbj 0 93139 1981726 1981280 2026-10-04T20:20:20Z Nipas2 54688 Completed 1981726 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Landsbanka deild kvenna 2008 | mynd = [[Mynd:Landsbankadeildin.jpg|250px]] | ár = '''2008''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið HK/Víkingur}}<br />{{Lið Fjölnir}}''' | spilaðir leikir = 90 | mörk skoruð = 371 (4.12 m/leik) | markahæstur = '''32 mörk'''<br>[[Margrét Lára Viðarsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið Valur}} 9-3 {{Lið Breiðablik}}<br>{{Lið Valur}} 9-0 {{Lið Keflavík}} | stærsti útisigur = {{Lið Keflavík}} 1-9 {{Lið Valur}}<br>{{Lið Afturelding}} 0-8 {{Lið Valur}} | tímabil = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] |}} Árið 2008 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Landsbankinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=240| Staðan [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|2007]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Gareth O'Sullivan]] | 2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild A rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Theódór Sveinjónsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Björn Kristinn Björnsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kórinn]], [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Sigurður Víðisson]] | 1. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2007|1. deild A rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur|Sparisjóðsvöllurinn]] | style="text-align: left;"|[[Ásdís Þorgilsdóttir]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Helena Ólafsdóttir]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Þorkell Máni Pétursson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Egilshöll]], [[Vodafonevöllur]] | style="text-align: left;"|[[Elísabet Gunnarsdóttir]], [[Freyr Alexandersson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Akureyrarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Dragan Stojanovic]] | 8. sæti |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 18. umferð, 13. september 2008''.<ref>{{cite web|title=Landsbanka deild kvenna 2008|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188656&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|website=www.ksi.is|publisher=KSÍ|accessdate=11. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=25| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !style="max-width:300px"|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||17||0||1||91||15||76||'''51''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||18||16||0||2||61||15||46||'''48''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||11||2||5||46||34||12||'''35''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA]] ||18||9||2||7||45||27||18||'''29''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||18||6||4||8||26||34||-8||'''22''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||18||6||2||10||16||35||-19||'''20''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||18||6||1||11||23||45||-22||'''19''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] ||18||5||3||10||29||50||-21||'''18''' |-class="t-deild-pink" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur]]''' ||18||2||4||12||20||51||-31||'''10''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild]]''' |-class="t-deild-pink" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||18||2||2||14||14||65||-51||'''8''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'' </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin'' {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Landsbankadeild 2008!!Aft!!Bre!!Fjö!!Fyl!!HKV!!Kef!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||1-3||4-0||1-0||0-0||1-0||0-1||0-2||0-8||1-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||3-0||'''XXX'''||5-4||4-0||2-2||1-1||3-1||3-1||1-2||2-1 |- |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||0-0||1-4||'''XXX'''||0-2||3-1||0-6||0-5||0-3||1-7||3-3 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||0-2||2-3||2-0||'''XXX'''||3-3||2-1||1-5||0-4||1-5||0-4 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||1-0||2-5||0-1||2-4||'''XXX'''||4-1||2-8||1-1||1-4||0-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||6-1||0-2||2-0||2-1||3-1||'''XXX'''||1-2||0-0||1-9||0-5 |- |align="left"|{{Lið KR}} ||2-0||3-0||7-1||5-0||4-0||4-0||'''XXX'''||2-0||3-2||3-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||2-4||2-1||4-0||0-3||4-0||2-2||0-2||'''XXX'''||0-5||1-1 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||1-0||9-3||5-0||5-0||3-0||9-0||2-1||8-0||'''XXX'''||5-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||6-1||2-1||5-0||0-1||3-0||6-3||2-3||2-0||1-3||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |32||Valur ||'''[[Margrét Lára Viðarsdóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |20||Þór/KA ||'''[[Rakel Hönnudóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |19||KR ||'''[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]]'''||Bronsskór |- |18||KR ||[[Hólmfríður Magnúsdóttir]] |- |15||Valur ||[[Dóra María Lárusdóttir]] |- |10||Þór/KA ||[[Mateja Zver]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Landsbankadeildar 2008 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''8. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2007|Landsbankadeild kvenna 2007]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|Pepsideild&nbsp;kvenna&nbsp;2009]] }} == Heimild == {{reflist|2}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188656&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=Landsbankadeild kvenna 2008 - Leikir og úrslit|website=www.ksi.is|publisher=KSÍ|accessdate=4. október 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188656&banner-tab=overview|title=Landsbankadeild kvenna 2008 - Markahæstir|website=www.ksi.is|publisher=KSÍ|accessdate=4. október 2026}} *{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2008.html|title=Women's Championship (Landsbankadeild kvenna)|work=Icelandfootball|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=icelandfootball.net}} *{{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom08.html|title=Iceland (Women) 2008 - Urvalsdeild (Landsbankadeild)|work=rsssf.org|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=Rsssf}} {{Knattspyrna á Íslandi 2008}} [[Flokkur:Landsbankadeild kvenna]] [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] ivg6i0bwkfawdcox62q9a2k9e5jeprk 0 93143 1981728 1944899 2026-10-04T21:35:30Z Nipas2 54688 Completed 1981728 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsí deild kvenna 2010 | mynd = [[Mynd:Pepsi-deild.jpg|250px]] | ár = '''2010''' | Meistarar = '''{{Lið Valur}}''' | fallið lið = '''{{Lið FH}}<br />{{Lið Haukar}}''' | spilaðir leikir = '''90''' | mörk skoruð = 351 (7.80 m/leik) | markahæstur = '''23 mörk'''<br>[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið Valur}} 10-0 {{Lið Afturelding}} | stærsti útisigur = {{Lið FH}} 0-9 {{Lið Valur}} | tímabil = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2011|2011]] |}} Árið 2010 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir merkjum styrktaraðilans Pepsi. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=200| Staðan [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|2009]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhannes Karl Sigursteinsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Þór Brandsson]] | 3. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild B rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Björn Kristinn Björnsson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Grindavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Magnús Jónsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | style="text-align: left;"|[[Salih Heimir Porca]] | 2. s., [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2009|1. deild B rið.]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur]] | style="text-align: left;"|[[Freyr Alexandersson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Viðar Sigurjónsson]] | 3. sæti |} == Staðan í deildinni == ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=60| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=320|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]''' ||18||14||3||1||82||15||67||'''45''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] ||18||12||1||5||58||23||35||'''37''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||11||2||5||44||29||15||'''35''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||18||9||5||4||44||16||28||'''32''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||18||8||3||7||33||29||4||'''27''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||18||6||5||7||19||37||-18||'''23''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] ||18||5||3||10||19||38||-19||'''18''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding| Afturelding]] ||18||5||1||12||15||60||-45||'''16''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||'''[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]]''' ||18||4||2||12||21||53||-32||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2011|1. deild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukar]]''' ||18||2||3||13||16||51||-35||'''9''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> === Töfluyfirlit === ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Pepsideild 2010!!Aft!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!Fyl!!Gri!!Hau!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||0-1||4-1||2-1||1-0||1-0||0-2||0-4||1-8||0-4 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||0-0||'''XXX'''||3-1||3-1||4-2||4-1||4-0||2-1||1-4||3-2 |- |align="left"|{{Lið FH}} ||3-1||3-2||'''XXX'''||2-4||5-0||0-1||1-2||1-5||0-9||1-4 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||7-1||5-3||0-0||'''XXX'''||3-0||3-1||1-1||0-5||3-0||2-1 |- |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||4-1||0-0||2-0||4-0||'''XXX'''||2-2||1-0||0-3||0-2||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||1-0||3-9||0-2||0-1||0-1||'''XXX'''||0-3||2-2||0-5||0-3 |- |align="left"|{{Lið KR}} ||4-1||0-1||2-0||1-1||2-0||1-1||'''XXX'''||0-8||1-1||0-6 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||6-0||1-2||0-0||1-0||1-0||0-1||0-0||'''XXX'''||2-2||3-2 |- |align="left"|{{Lið Valur}} ||10-0||2-1||9-0||1-0||7-1||7-2||7-0||1-1||'''XXX'''||3-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||4-0||3-1||5-1||3-1||5-0||5-1||4-0||3-1||2-4||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |23||{{Lið Valur}}||'''[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |16||{{Lið Þór/KA}}||'''[[Mateja Zver]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |15||{{Lið Valur}}||'''[[Hallbera Guðný Gísladóttir]]'''||Bronsskór |- |15||{{Lið Valur}}||[[Björk Gunnarsdóttir]] |- |12||{{Lið Þór/KA}}||[[Rakel Hönnudóttir]] |- |10||{{Lið Þór/KA}}||[[Vesna Smiljkovic]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2010 |- |- |[[Mynd:Valur.png|100px|Valur]]<br/>'''[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]]'''<br/>'''10. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|Pepsideild kvenna 2009]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2011|Pepsideild kvenna 2011]] }} == Heimild == {{reflist}} * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=20603 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101028170605/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=20603 |date=2010-10-28 }} KSÍ 2010. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=20603 Markahæstu menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305192836/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=20603 |date=2016-03-05 }} KSÍ 2010. * [https://www.ksi.is/mot/?filter=&flokkur=&tegund=&ar=2010&kyn= Mótalist]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} KSÍ 2010. {{reflist|2}} {{Knattspyrna á Íslandi 2010}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] esicl22ba3u5b36zwgtdofbsjquhpsx 0 93953 1981748 1981471 2026-10-04T23:35:12Z Nipas2 54688 /* Töfluyfirlit */ 1981748 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Meistaradeild deild kvenna 1999 | ár = '''1999''' | Meistarar = '''{{Lið KR}}''' | fallið lið = '''{{Lið Fjölnir}}'''<br/>'''{{Lið Grindavík}}''' | spilaðir leikir = 56 | mörk skoruð = 268 (4.79 m/leik) | markahæstur = '''20 mörk'''<br>[[Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir]] ({{Lið Valur}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]] - [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|2000]] |}} Árið 1999 var [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin undir nafninu Meistaradeild. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=220| Staðan [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998|1998]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jörundur Áki Sveinsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fjölnir}} | [[Reykjavík]] | [[Fjölnisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Eiríkur Svanur Sigfússon]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Grindavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Pálmi Hafþór Ingólfsson]] | 3. sæti, [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_1998#Stigatafla|1. d. A riðill]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Akranesvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Leó Jóhannesson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Heimir Hallgrímsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Páll Skúlason (þjálfari)|Páll Skúlason]] (aðstoðarþjálfari) | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Valsvöllur|Hlíðarendi]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Þór Guðbjörnsson]] | 2. sæti |} == Staðan í deildinni == ''Staðan fyrir 14. umferð, 5. september 1999''.<ref>{{cite web|title=Meistaradeild kvenna 1999|url=https://www.ksi.is/mot/stakt-mot/$TournamentDetails/Table/?motnumer=22723|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=22. september 2018}}</ref> ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig ! |Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]''' ||14||13||1||0||72||5||67||'''40''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||14||10||2||2||36||14||22||'''32''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||14||10||1||3||49||13||36||'''31''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||[[Stjarnan]] ||14||7||2||5||37||20||17||'''23''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||14||6||1||7||40||25||15||'''13''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[ÍA Akranes|ÍA]] ||14||4||1||9||16||40||-24||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]''' ||14||1||0||13||8||68||-60||'''3''' | align="center" | '''[[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1999#Aukakeppni 1. deild|Aukakeppni 1. deild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Fjölnir|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölnir]]''' ||14||1||0||13||10||83||-73||'''3''' | align="center" | '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2000|1. deild]]''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Meistaradeild 1999!!Bre!!Fjö!!Gri!!&nbsp;ÍA&nbsp;!!ÍBV!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val |- |list2 = |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||'''XXX'''||8-0||3-1||4-0||2-0||0-5||2-1||2-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Fjölnir}} ||2-5||'''XXX'''||3-0||3-6||1-3||0-12||0-4||0-6 |- |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||0-2||5-0||'''XXX'''||0-1||0-6||0-6||1-3||1-5 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍA}} ||0-1||2-1||2-0||'''XXX'''||0-3||0-3||1-4||1-2 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||1-1||7-0||7-0||5-1||'''XXX'''||1-5||4-5||0-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||3-1||6-0||15-0||7-1||3-1||'''XXX'''||1-0||2-1 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||1-1||7-0||6-0||1-1||3-1||0-4||'''XXX'''||1-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||0-4||12-0||9-0||6-0||2-1||0-0||2-1||'''XXX''' |} == Aukakeppni 1. deild == ''11. og 14. september 1999''.<ref>{{cite web|title=Iceland - Women's Premier League 1999 - Promotion/Relegation Playoff|url=http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom99.html|website=www.ksi.is|publisher=Rsssf|accessdate=23. september 2018|language=en}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. september 1999<br />??:?? [[GMT]] |lið1= {{Lið Grindavík}} |úrslit= 1 – 1 |lið2= {{Lið FH}} |skýrsla= [ Leikskýrsla] |mörk1= [[Margrét Kristín Pétursdóttir|M.K. Pétursdóttir]] {{mark}} |mörk2= [[Arna Katrín Steinsen|A.K. Steinsen]] {{mark}} |leikvangur= [[Grindavíkurvöllur]] |áhorfendur= |dómari= ?? |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 14. september 1999<br />??:?? [[GMT]] |lið1= {{Lið FH}} |úrslit= 3 – 1 |lið2= {{Lið Grindavík}} |skýrsla= [http://timarit.is/files/12830589.pdf#navpanes=1&view=FitH Leikskýrsla] |mörk1= [[Bryndís Sighvatsdóttir|B. Sighvatsdóttir]] {{mark}}<nowiki></nowiki>[[Hlín Pétursdóttir|H. Pétursdóttir]] {{mark}}<br>[[Sigríður Guðmundsdóttir|S. Guðmundsdóttir]] {{mark}} |mörk2= [[Bára Karlsdóttir|B. Karlsdóttir]] {{mark}} |leikvangur= [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] |áhorfendur= |dómari= ?? |}} == Markahæstu leikmenn == {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! |Athugasemd |-style="background:#FFD700;" |20||{{Lið Valur}}||[[Ásgerður Hildur Ingibergsdóttir]]||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" |19||{{Lið KR}}||[[Helena Ólafsdóttir]]||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" |11||{{Lið KR}}||[[Guðlaug Jónsdóttir]]||Bronsskór |- |10||{{Lið ÍBV}}||[[Hrefna Jóhannesdóttir]] |- |10||{{Lið Stjarnan}}||[[Elfa Björk Erlingsdóttir]] |- |9||{{Lið ÍBV}}||[[Kelly Shimmin]] |- |9||{{Lið Stjarnan}}||[[Heiða Sigurbergsdóttir]] |- |9||[[Breiðablik]]||[[Margrét Rannveig Ólafsdóttir]] |- |9||{{Lið ÍBV}}||[[Hrefna Huld Jóhannesdóttir]] |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Meistaradeildar 1999 |- |- |[[Mynd:KR Reykjavík.png|100px|KR]]<br/>'''[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]]'''<br/>'''4. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1998|Meistaradeild kvenna 1998]] | eftir = [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|Landssímadeild&nbsp;kvenna&nbsp;2000]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist|2}} * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=22723 Markahæstu menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305040725/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=22723 |date=2016-03-05 }} KSÍ * [http://www.rsssf.com/tablesi/ijs-wom99.html Iceland - Women's Premier League 1999] Rsssf (en) * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=198920&pageId=2989213&lang=is Dagblaðið Vísir - Sport] 6. september 1999. {{Knattspyrna á Íslandi 1999}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] oh4qtbkj54n7w60coapdzbhleqdl6ky 0 94740 1981715 1939753 2026-10-04T19:00:20Z Berserkur 10188 1981715 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Brazil State SantaCatarina.svg|thumb|250px|Staðsetning fylkisins í Brasilíu.]] '''Santa Catarina''' er fylki í suður-[[Brasilía|Brasilíu]]. Fylkishöfuðborgin og stærsta borgin er [[Florianópolis]]. Íbúafjöldi er 8,2 milljónir (2025) og er flatarmál tæpir 96.000 ferkílómetrar. Í norðri er [[Paraná (fylki)|Parana-fylki]], í austri er [[Atlantshaf]], í suðri er [[Rio Grande do Sul]] og í vestri er [[Argentína]]. Fjalllendi er algengt í fylkinu. {{stubbur|landafræði}} {{Fylki Brasilíu}} [[Flokkur:Fylki Brasilíu]] mktvtokeaagp6azqm26d97xkr6bgdkm 0 96383 1981738 1885542 2026-10-04T22:56:17Z Holtseti 46872 Tiltekt, orðafar, samræming uppsetningar o.fl. 1981738 wikitext text/x-wiki {{hreingera|Vantar viðbætur og heimildir}} Þetta er listi yfir helstu [[hraun]] á Íslandi. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:Listi yfir hraun á Íslandi|action=edit}} bætt við hann]. {| class="wikitable sortable" |+ !Heiti !Flatarmál !Myndun !Staðsetning !Landshluti |- |[[Aðaldalshraun]] | | | | |- |[[Afstapahraun]] | | | | |- |[[Bárðardalshraun]] | | | | |- |[[Berserkjahraun]] | | | | |- |[[Búðahraun]] | | | | |- |[[Búrfell upp af Hafnarfirði]] | | | | |- |[[Búrfellshraun í Landsveit]]<ref name=":0" group="lower-alpha">Hluti af [[Tungnárhraun|Tungnárhraunum]]</ref> |data-sort-value="485" |485 km² | | |Suðurland |- |[[Eldborgarhraun]] | | | | |- |[[Eldfellshraun]] |data-sort-value="2,5" |2,5 km² | |Vestmannaeyjar | |- |[[Eldgjá]] |data-sort-value="800" |Yfir 800 km² |data-sort-value="939" |939 | |Suðausturland |- |[[Elliðavogshraun]] | | | | |- |[[Fjallsendahraun]] |data-sort-value="191" |191 km² |data-sort-value="1200" |13. öld | | |- |[[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021|Fagradalshraun]] |data-sort-value="6" |6 km² |data-sort-value="2021" |2021–2025 |Við Fagradalsfjall og nágrenni |Reykjanesskagi |- |[[Gálgahraun]] | | | | |- |[[Goðahraun]] | |data-sort-value="2010" |2010 |[[Fimmvörðuháls]] |Suðurland |- |[[Gullborgarhraun]] | | | | |- |[[Hallmundarhraun]] |data-sort-value="205" |205 km² |data-sort-value="900" |10. öld | |Vesturland |- |[[Hekla]] |data-sort-value="40" |40 km² |data-sort-value="1947" |1947 | |Suðurland |- |[[Holuhraun]] |data-sort-value="85" |85 km² |data-sort-value="2014" |2014–2015 | |Miðhálendið |- |[[Húsfellsbruni]] |data-sort-value="43" |43 km² |data-sort-value="900" |10. öld | |Suðvesturland |- |[[Krísuvíkureldar]] |data-sort-value="36.5" |36,5 km² |data-sort-value="1151" |1151 | |Suðvesturland |- |[[Kröflueldar]] |data-sort-value="35" |35 km² |data-sort-value="1974" |1974–1985 | |Norðurland |- |[[Laugahraun]] | | | | |- |[[Merkurhraun]] | | | | |- |[[Mývatnseldar]] |data-sort-value="33" |33 km² |data-sort-value="1724" |1724–1729 | |Norðurland |- |[[Ódáðahraun]] |data-sort-value="4400" |4.400 km² | |[[Suður-Þingeyjarsýsla]] |Norðurland |- |[[Ögmundarhraun]] | | | | |- |[[Sigölduhraun]]<ref name=":0" group="lower-alpha" /> | | | | |- |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="580" |580 km² |data-sort-value="1783" |1783–1784 | |Suðausturland |- |[[Stóravítishraun]] |data-sort-value="530" |530 km² |data-sort-value="-9800" |9800 f.Kr. |Þeistareykjarbunga, Norður-Þingeyjarsýsla |Norðurland |- |[[Svartsengi]] | | | | |- |[[Tröllahraun]] |data-sort-value="51" |51 km² |data-sort-value="1862" |1862–1864 | |Miðhálendið |- |[[Tungnárhraun]] | | | | |- |[[Þjórsárdalshraun]] | | | | |- |[[Þjórsárhraunið mikla]]<ref name=":0" group="lower-alpha" /> |data-sort-value="970" |970 km² |data-sort-value="-6600" |6600 f.Kr. | |Suðurland |- |[[Þráinsskjaldarhraun]] |data-sort-value="130" |130 km² |data-sort-value="-9000" |Fyrir 9.000–10.000 árum | |Reykjanesskagi |} ==Stærstu hraun sem runnið hafa á sögulegum tíma== {| class="wikitable sortable" |- !Hraun/eldstöð !Myndun !Flatarmál |- |[[Eldgjá]]<ref name="Árni Hjartarson 2011">{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Víðáttumestu hraun Íslands|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2011|volume=1. hefti|issue=81|pages=37-49}}</ref> |data-sort-value="939" |939 |data-sort-value="800" |800 km² |- |[[Skaftáreldar|Skaftáreldahraun]]<ref name="Árni Hjartarson 2011"/> |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="589" |589 km² |- |[[Hallmundarhraun]]<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2014|volume=1-2. hefti|issue=84|pages=27-37}}</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² |- |[[Fjallsendahraun]]<ref>{{cite journal|author=Guðmundur E. Sigvaldason|title=Recent hydrothermal explosion craters in an old hyaloclastite flow, central Iceland|journal=Journal of volcanology and geothermal research|year=1992|issue=54|pages=53-63}}</ref> |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² |- |[[Holuhraun]]<ref>{{cite web |url=http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-08 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226204321/http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |url-status=dead }}</ref> |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968">{{bókaheimild|höfundur=Sigurður Þórarinsson|titill=Heklueldar|ár=1968|útgefandi=Sögufélagið, Reykjavík}}</ref> |data-sort-value="1766" |1766–1768 |data-sort-value="65" |65 km² |- |[[Tröllahraun]]<ref>{{cite journal|author=Sigurður Þórarinsson og Guðmundur E. Sigvaldason|title=Tröllagígar og Tröllahraun|journal=Jökull|year=1972|issue=22|pages=13-26}}</ref><ref>{{bókaheimild|höfundur=Elsa G. Vilmundardóttir, Snorri P. Snorrason, Guðrún Larsen og Bessi Aðalsteinsson|titill=Berggrunnskort Tungnárjökull 1:50.000|ár=1999|útgefandi=Orkustofnun}}</ref> |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² |- |[[Húsfellsbruni]]<ref>Helgi Torfason, Árni Hjartarson, Haukur Jóhannesson, Jón Jónsson og Kristján Sæmundsson 1999. Berggrunnskort, Vífilsfell 1613 III SA-B, 1:25.000.</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² |- |[[Hekla]]'<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968"/> |data-sort-value="1947" |1947 |data-sort-value="40" |40 km² |- |[[Kapelluhraun|Krísuvíkureldar]]<ref>{{cite journal|author=Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson|title=Krísuvíkureldar II. Kapelluhraun og gátan um aldur Hellnahrauns|journal=Jökull|year=1991|issue=91|pages=61-80}}</ref> |data-sort-value="1151" |1151 |data-sort-value="36,5" |36,5 km² |- |[[Krafla|Kröflueldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991">{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson|titill=Jarðfræði Kröflukerfisins. Í: Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson (ritstj.) Náttúra Mývatns|ár=1991|útgefandi=Hið íslenska náttúrufræðifélag|bls=25-95}}</ref> |data-sort-value="1975" |1975–1984 |data-sort-value="35" |35 km² |- |[[Mývatnseldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991"/> |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² |- |} == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir hraun á Reykjanesskaga]] ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Hraun á Íslandi]] r9utvlvrna6g9m982cjuqjti2ldyha3 1981740 1981738 2026-10-04T22:59:40Z Holtseti 46872 /* Stærstu hraun sem runnið hafa á sögulegum tíma */ 1981740 wikitext text/x-wiki {{hreingera|Vantar viðbætur og heimildir}} Þetta er listi yfir helstu [[hraun]] á Íslandi. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:Listi yfir hraun á Íslandi|action=edit}} bætt við hann]. {| class="wikitable sortable" |+ !Heiti !Flatarmál !Myndun !Staðsetning !Landshluti |- |[[Aðaldalshraun]] | | | | |- |[[Afstapahraun]] | | | | |- |[[Bárðardalshraun]] | | | | |- |[[Berserkjahraun]] | | | | |- |[[Búðahraun]] | | | | |- |[[Búrfell upp af Hafnarfirði]] | | | | |- |[[Búrfellshraun í Landsveit]]<ref name=":0" group="lower-alpha">Hluti af [[Tungnárhraun|Tungnárhraunum]]</ref> |data-sort-value="485" |485 km² | | |Suðurland |- |[[Eldborgarhraun]] | | | | |- |[[Eldfellshraun]] |data-sort-value="2,5" |2,5 km² | |Vestmannaeyjar | |- |[[Eldgjá]] |data-sort-value="800" |Yfir 800 km² |data-sort-value="939" |939 | |Suðausturland |- |[[Elliðavogshraun]] | | | | |- |[[Fjallsendahraun]] |data-sort-value="191" |191 km² |data-sort-value="1200" |13. öld | | |- |[[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021|Fagradalshraun]] |data-sort-value="6" |6 km² |data-sort-value="2021" |2021–2025 |Við Fagradalsfjall og nágrenni |Reykjanesskagi |- |[[Gálgahraun]] | | | | |- |[[Goðahraun]] | |data-sort-value="2010" |2010 |[[Fimmvörðuháls]] |Suðurland |- |[[Gullborgarhraun]] | | | | |- |[[Hallmundarhraun]] |data-sort-value="205" |205 km² |data-sort-value="900" |10. öld | |Vesturland |- |[[Hekla]] |data-sort-value="40" |40 km² |data-sort-value="1947" |1947 | |Suðurland |- |[[Holuhraun]] |data-sort-value="85" |85 km² |data-sort-value="2014" |2014–2015 | |Miðhálendið |- |[[Húsfellsbruni]] |data-sort-value="43" |43 km² |data-sort-value="900" |10. öld | |Suðvesturland |- |[[Krísuvíkureldar]] |data-sort-value="36.5" |36,5 km² |data-sort-value="1151" |1151 | |Suðvesturland |- |[[Kröflueldar]] |data-sort-value="35" |35 km² |data-sort-value="1974" |1974–1985 | |Norðurland |- |[[Laugahraun]] | | | | |- |[[Merkurhraun]] | | | | |- |[[Mývatnseldar]] |data-sort-value="33" |33 km² |data-sort-value="1724" |1724–1729 | |Norðurland |- |[[Ódáðahraun]] |data-sort-value="4400" |4.400 km² | |[[Suður-Þingeyjarsýsla]] |Norðurland |- |[[Ögmundarhraun]] | | | | |- |[[Sigölduhraun]]<ref name=":0" group="lower-alpha" /> | | | | |- |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="580" |580 km² |data-sort-value="1783" |1783–1784 | |Suðausturland |- |[[Stóravítishraun]] |data-sort-value="530" |530 km² |data-sort-value="-9800" |9800 f.Kr. |Þeistareykjarbunga, Norður-Þingeyjarsýsla |Norðurland |- |[[Svartsengi]] | | | | |- |[[Tröllahraun]] |data-sort-value="51" |51 km² |data-sort-value="1862" |1862–1864 | |Miðhálendið |- |[[Tungnárhraun]] | | | | |- |[[Þjórsárdalshraun]] | | | | |- |[[Þjórsárhraunið mikla]]<ref name=":0" group="lower-alpha" /> |data-sort-value="970" |970 km² |data-sort-value="-6600" |6600 f.Kr. | |Suðurland |- |[[Þráinsskjaldarhraun]] |data-sort-value="130" |130 km² |data-sort-value="-9000" |Fyrir 9.000–10.000 árum | |Reykjanesskagi |} ==Stærstu hraun sem runnið hafa á sögulegum tíma== {| class="wikitable sortable" |- !Hraun/eldstöð !Myndun !Flatarmál |- |[[Eldgjá]]<ref name="Árni Hjartarson 2011">{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Víðáttumestu hraun Íslands|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2011|volume=1. hefti|issue=81|pages=37-49}}</ref> |data-sort-value="939" |939 |data-sort-value="800" |800 km² |- |[[Skaftáreldar|Skaftáreldahraun]]<ref name="Árni Hjartarson 2011"/> |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="589" |589 km² |- |[[Hallmundarhraun]]<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2014|volume=1-2. hefti|issue=84|pages=27-37}}</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² |- |[[Fjallsendahraun]]<ref>{{cite journal|author=Guðmundur E. Sigvaldason|title=Recent hydrothermal explosion craters in an old hyaloclastite flow, central Iceland|journal=Journal of volcanology and geothermal research|year=1992|issue=54|pages=53-63}}</ref> |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² |- |[[Holuhraun]]<ref>{{cite web |url=http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-08 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226204321/http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |url-status=dead }}</ref> |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968">{{bókaheimild|höfundur=Sigurður Þórarinsson|titill=Heklueldar|ár=1968|útgefandi=Sögufélagið, Reykjavík}}</ref> |data-sort-value="1766" |1766–1768 |data-sort-value="65" |65 km² |- |[[Tröllahraun]]<ref>{{cite journal|author=Sigurður Þórarinsson og Guðmundur E. Sigvaldason|title=Tröllagígar og Tröllahraun|journal=Jökull|year=1972|issue=22|pages=13-26}}</ref><ref>{{bókaheimild|höfundur=Elsa G. Vilmundardóttir, Snorri P. Snorrason, Guðrún Larsen og Bessi Aðalsteinsson|titill=Berggrunnskort Tungnárjökull 1:50.000|ár=1999|útgefandi=Orkustofnun}}</ref> |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² |- |[[Húsfellsbruni]]<ref>Helgi Torfason, Árni Hjartarson, Haukur Jóhannesson, Jón Jónsson og Kristján Sæmundsson 1999. Berggrunnskort, Vífilsfell 1613 III SA-B, 1:25.000.</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968"/> |data-sort-value="1947" |1947 |data-sort-value="40" |40 km² |- |[[Kapelluhraun|Krísuvíkureldar]]<ref>{{cite journal|author=Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson|title=Krísuvíkureldar II. Kapelluhraun og gátan um aldur Hellnahrauns|journal=Jökull|year=1991|issue=91|pages=61-80}}</ref> |data-sort-value="1151" |1151 |data-sort-value="36,5" |36,5 km² |- |[[Krafla|Kröflueldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991">{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson|titill=Jarðfræði Kröflukerfisins. Í: Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson (ritstj.) Náttúra Mývatns|ár=1991|útgefandi=Hið íslenska náttúrufræðifélag|bls=25-95}}</ref> |data-sort-value="1975" |1975–1984 |data-sort-value="35" |35 km² |- |[[Mývatnseldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991"/> |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² |- |} == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir hraun á Reykjanesskaga]] ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Hraun á Íslandi]] g72ly0jkzvfs8yuknbq095f6zfmw97k 1981783 1981740 2026-10-05T06:19:47Z Holtseti 46872 1981783 wikitext text/x-wiki {{hreingera|Vantar viðbætur og heimildir}} Þetta er listi yfir helstu [[hraun]] á Íslandi. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:Listi yfir hraun á Íslandi|action=edit}} bætt við hann]. {| class="wikitable sortable" |+ !Heiti !Eldstöð !Eldgos !Myndun !Flatarmál !Landshluti |- |[[Aðaldalshraun]] | | | | |Norðurland |- |[[Afstapahraun]] | | | | |Suðvesturland |- |[[Bárðardalshraun]] | | | | | |- |[[Berserkjahraun]] | | | | | |- |[[Búðahraun]] | | | | | |- |[[Búrfell upp af Hafnarfirði]] | | | | |Suðvesturland |- |[[Búrfellshraun í Landsveit]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Tungnárhraun|Tungnárhraunum]]</ref> | | | |data-sort-value="485" |485 km² |Suðurland |- |[[Brunahraun]]<ref name="Skaftáreldahraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Skaftáreldahrauni]]</ref> |[[Lakagígar]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 | |Suðausturland |- |[[Eldborgarhraun]] | | | | | |- |[[Eldfellshraun]] | | | |data-sort-value="2,5" |2,5 km² | |- |[[Eldgjá]] | | |data-sort-value="939" |939 |data-sort-value="800" |Yfir 800 km² |Suðausturland |- |[[Eldhraun]]<ref name="Skaftáreldahraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Skaftáreldahrauni]]</ref> |[[Lakagígar]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 | |Suðausturland |- |[[Elliðavogshraun]] |[[Brennisteinsfjöll]] | | | |Suðvesturland |- |[[Fjallsendahraun]] | | |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² | |- |[[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021|Fagradalshraun]] | | |data-sort-value="2021" |2021–2025 |data-sort-value="6" |6 km² |Suðvesturland |- |[[Gálgahraun]] | | | | |Suðvesturland |- |[[Goðahraun]] | | | |data-sort-value="2010" |2010 |Suðurland |- |[[Gullborgarhraun]] | | | | | |- |[[Hallmundarhraun]] | | |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² |Vesturland |- |[[Hekla]] | | |data-sort-value="1947" |1947 |data-sort-value="40" |40 km² |Suðurland |- |[[Holuhraun]] | | |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² |Miðhálendið |- |[[Húsfellsbruni]] | | |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² |Suðvesturland |- |[[Krísuvíkureldar]] | | |data-sort-value="1151" |1151 |data-sort-value="36.5" |36,5 km² |Suðvesturland |- |[[Kröflueldar]] | | |data-sort-value="1974" |1974–1985 |data-sort-value="35" |35 km² |Norðurland |- |[[Laugahraun]] | | | | | |- |[[Merkurhraun]] | | | | | |- |[[Mývatnseldar]] | | |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² |Norðurland |- |[[Ódáðahraun]] | | | |data-sort-value="4400" |4.400 km² |Norðurland |- |[[Ögmundarhraun]] | | | | | |- |[[Sigölduhraun]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha" /> | | | | | |- |[[Skaftáreldahraun]] |[[Lakagígar]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="580" |580 km² |Suðausturland |- |[[Stóravítishraun]] | | |data-sort-value="-9800" |9800 f.Kr. |data-sort-value="530" |530 km² |Norðurland |- |[[Svartsengi]] | | | | | |- |[[Tröllahraun]] | | |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² |Miðhálendið |- |[[Tungnárhraun]] | | | | | |- |[[Þjórsárdalshraun]] | | | | | |- |[[Þjórsárhraunið mikla]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha" /> | | |data-sort-value="-6600" |6600 f.Kr. |data-sort-value="970" |970 km² |Suðurland |- |[[Þráinsskjaldarhraun]] | | |data-sort-value="-7000" |Fyrir 9.000–10.000 árum |data-sort-value="130" |130 km² |Suðvesturland |} ==Stærstu hraun sem runnið hafa á sögulegum tíma== {| class="wikitable sortable" |- !Hraun/eldstöð !Myndun !Flatarmál |- |[[Eldgjá]]<ref name="Árni Hjartarson 2011">{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Víðáttumestu hraun Íslands|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2011|volume=1. hefti|issue=81|pages=37-49}}</ref> |data-sort-value="939" |939 |data-sort-value="800" |800 km² |- |[[Skaftáreldar|Skaftáreldahraun]]<ref name="Árni Hjartarson 2011"/> |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="589" |589 km² |- |[[Hallmundarhraun]]<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2014|volume=1-2. hefti|issue=84|pages=27-37}}</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² |- |[[Fjallsendahraun]]<ref>{{cite journal|author=Guðmundur E. Sigvaldason|title=Recent hydrothermal explosion craters in an old hyaloclastite flow, central Iceland|journal=Journal of volcanology and geothermal research|year=1992|issue=54|pages=53-63}}</ref> |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² |- |[[Holuhraun]]<ref>{{cite web |url=http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-08 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226204321/http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |url-status=dead }}</ref> |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968">{{bókaheimild|höfundur=Sigurður Þórarinsson|titill=Heklueldar|ár=1968|útgefandi=Sögufélagið, Reykjavík}}</ref> |data-sort-value="1766" |1766–1768 |data-sort-value="65" |65 km² |- |[[Tröllahraun]]<ref>{{cite journal|author=Sigurður Þórarinsson og Guðmundur E. Sigvaldason|title=Tröllagígar og Tröllahraun|journal=Jökull|year=1972|issue=22|pages=13-26}}</ref><ref>{{bókaheimild|höfundur=Elsa G. Vilmundardóttir, Snorri P. Snorrason, Guðrún Larsen og Bessi Aðalsteinsson|titill=Berggrunnskort Tungnárjökull 1:50.000|ár=1999|útgefandi=Orkustofnun}}</ref> |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² |- |[[Húsfellsbruni]]<ref>Helgi Torfason, Árni Hjartarson, Haukur Jóhannesson, Jón Jónsson og Kristján Sæmundsson 1999. Berggrunnskort, Vífilsfell 1613 III SA-B, 1:25.000.</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968"/> |data-sort-value="1947" |1947 |data-sort-value="40" |40 km² |- |[[Kapelluhraun|Krísuvíkureldar]]<ref>{{cite journal|author=Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson|title=Krísuvíkureldar II. Kapelluhraun og gátan um aldur Hellnahrauns|journal=Jökull|year=1991|issue=91|pages=61-80}}</ref> |data-sort-value="1151" |1151 |data-sort-value="36,5" |36,5 km² |- |[[Krafla|Kröflueldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991">{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson|titill=Jarðfræði Kröflukerfisins. Í: Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson (ritstj.) Náttúra Mývatns|ár=1991|útgefandi=Hið íslenska náttúrufræðifélag|bls=25-95}}</ref> |data-sort-value="1975" |1975–1984 |data-sort-value="35" |35 km² |- |[[Mývatnseldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991"/> |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² |- |} == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir hraun á Reykjanesskaga]] ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Hraun á Íslandi]] 6zlwdamrrrb2hf1sxblwobd34s76fzr 1981788 1981783 2026-10-05T07:12:48Z Holtseti 46872 1981788 wikitext text/x-wiki {{hreingera|Vantar viðbætur og heimildir}} Þetta er listi yfir helstu [[hraun]] á Íslandi. Listinn er ekki tæmandi, þú getur [{{SERVER}}{{localurl:{{NAMESPACE}}:Listi yfir hraun á Íslandi|action=edit}} bætt við hann]. {| class="wikitable sortable" |+ !Heiti !Eldstöð !Eldstöðvarkerfi !Eldgos !Myndun !Flatarmál !Rúmmál !Landshluti |- |[[Aðaldalshraun]] | | | | | | |Norðurland |- |[[Afstapahraun]] (Hvassahraun) | | | | | | |Suðvesturland |- |[[Bárðardalshraun]] | | | | | | |Norðurland |- |[[Berserkjahraun]] | | | | | | |Vesturland |- |[[Búðahraun]] | | | | | | |Vesturland |- |[[Búrfell upp af Hafnarfirði]] | | | | | | |Suðvesturland |- |[[Búrfellshraun í Landsveit]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Tungnárhraun|Tungnárhraunum]]</ref> | | | | |data-sort-value="485" |485 km² | |Suðurland |- |[[Brunahraun]]<ref name="Skaftáreldahraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Skaftáreldahrauni]]</ref> |[[Lakagígar]] |[[Grímsvötn]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 | | |Suðausturland |- |[[Eldborgarhraun]] | | | | | | |Vesturland |- |[[Eldfellshraun]] |[[Eldfell]] |[[Vestmannaeyjar]] |[[Heimaeyjargos árið 1973]] |data-sort-value="1973" |1973 |data-sort-value="2,5" |2,5 km² | |Suðurland |- |[[Eldgjárhraun]] |[[Eldgjá]] |[[Katla]] | |data-sort-value="939" |939–940 |data-sort-value="800" |Yfir 800 km² | |Suðausturland |- |[[Eldhraun]]<ref name="Skaftáreldahraun" group="lower-alpha">Hluti af [[Skaftáreldahrauni]]</ref> |[[Lakagígar]] |[[Grímsvötn]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 | | |Suðausturland |- |[[Elliðavogshraun]] |[[Brennisteinsfjöll]] | | | | | |Suðvesturland |- |[[Fjallsendahraun]] | | | |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² | |Miðhálendið |- |[[Eldgosið við Fagradalsfjall 2021|Fagradalshraun]] | | | |data-sort-value="2021" |2021–2025 |data-sort-value="6" |6 km² | |Suðvesturland |- |[[Gálgahraun]] |[[Búrfell (Garðabæ)|Búrfell]] |[[Krýsuvík]] | | | | |Suðvesturland |- |[[Goðahraun]] | | | | |data-sort-value="2010" |2010 | |Suðurland |- |[[Gullborgarhraun]] | | | | | | |Vesturland |- |[[Hallmundarhraun]] | |[[Prestahnúkur]] | |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² | |Vesturland |- |[[Holuhraun]] | | | |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² | |Miðhálendið |- |[[Húsfellsbruni]] | | | |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² | |Suðvesturland |- | | |[[Krýsuvík]] |[[Krýsuvíkureldar]] |data-sort-value="1151" |1151–1188 |data-sort-value="36.5" |36,5 km² | |Suðvesturland |- | |[[Krafla]] |Krafla |[[Kröflueldar]] |data-sort-value="1975" |1975–1984 |data-sort-value="35" |35 km² | |Norðurland |- |[[Laugahraun]] | | | | | | |Suðurland |- |[[Merkurhraun]] | | | | | | |Suðurland |- | |[[Krafla]] |Krafla |[[Mývatnseldar]] |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² | |Norðurland |- |[[Ódáðahraun]] | | | | |data-sort-value="4400" |4.400 km² | |Norðurland |- |[[Ögmundarhraun]] | |[[Krýsuvík]] |[[Krýsuvíkureldar]] | | | |Suðvesturland |- |[[Sigölduhraun]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha" /> | | | | | | |Miðhálendið |- |[[Skaftáreldahraun]] |[[Lakagígar]] |[[Grímsvötn]] |[[Skaftáreldar]] |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="580" |580 km² |data-sort-value="12" |12–14 km³ |Suðausturland |- |[[Stóravítishraun]] | | | |data-sort-value="-9800" |9800 f.Kr. |data-sort-value="530" |530 km² | |Norðurland |- |[[Svartsengi]] | | | | | | |Suðvesturland |- |[[Tröllahraun]] | | | |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² | |Miðhálendið |- |[[Tungnárhraun]] | | | | | | |Suðurland |- |[[Þjórsárdalshraun]] | | | | | | |Suðurland |- |[[Þjórsárhraunið mikla]]<ref name="Tungnárhraun" group="lower-alpha" /> | | | |data-sort-value="-6600" |6600 f.Kr. |data-sort-value="970" |970 km² | |Suðurland |- |[[Þráinsskjaldarhraun]] | |[[Fagradalsfjall]] | |data-sort-value="-7000" |Fyrir 9.000–10.000 árum |data-sort-value="130" |130 km² | |Suðvesturland |- | |[[Hekla]] |Hekla |[[Heklugos árið 1947]] |data-sort-value="1947" |1947–1948 |data-sort-value="40" |48 km² | |Suðurland |- | |[[Hekla]] |Hekla |[[Heklugos árið 1970]] |data-sort-value="1970" |1970 |data-sort-value="18,5" |18,5 km² | |Suðurland |- | |[[Hekla]] |Hekla |[[Heklugos árið 1980]] |data-sort-value="1980" |1980 | | |Suðurland |- | |[[Hekla]] |Hekla |[[Heklugos árið 1991]] |data-sort-value="1991" |1991 |data-sort-value="23" |23 km² |data-sort-value="0,15" |0,15 km³ |Suðurland |- | |[[Hekla]] |Hekla |[[Heklugos árið 2000]] |data-sort-value="2000" |2000 |data-sort-value="18" |18 km² |data-sort-value="0,11" |0,11 km³ |Suðurland |} ==Stærstu hraun sem runnið hafa á sögulegum tíma== {| class="wikitable sortable" |- !Hraun/eldstöð !Myndun !Flatarmál |- |[[Eldgjá]]<ref name="Árni Hjartarson 2011">{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Víðáttumestu hraun Íslands|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2011|volume=1. hefti|issue=81|pages=37-49}}</ref> |data-sort-value="939" |939 |data-sort-value="800" |800 km² |- |[[Skaftáreldar|Skaftáreldahraun]]<ref name="Árni Hjartarson 2011"/> |data-sort-value="1783" |1783–1784 |data-sort-value="589" |589 km² |- |[[Hallmundarhraun]]<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2014|volume=1-2. hefti|issue=84|pages=27-37}}</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="205" |205 km² |- |[[Fjallsendahraun]]<ref>{{cite journal|author=Guðmundur E. Sigvaldason|title=Recent hydrothermal explosion craters in an old hyaloclastite flow, central Iceland|journal=Journal of volcanology and geothermal research|year=1992|issue=54|pages=53-63}}</ref> |data-sort-value="1200" |13. öld |data-sort-value="191" |191 km² |- |[[Holuhraun]]<ref>{{cite web |url=http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-08 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226204321/http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |url-status=dead }}</ref> |data-sort-value="2014" |2014–2015 |data-sort-value="85" |85 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968">{{bókaheimild|höfundur=Sigurður Þórarinsson|titill=Heklueldar|ár=1968|útgefandi=Sögufélagið, Reykjavík}}</ref> |data-sort-value="1766" |1766–1768 |data-sort-value="65" |65 km² |- |[[Tröllahraun]]<ref>{{cite journal|author=Sigurður Þórarinsson og Guðmundur E. Sigvaldason|title=Tröllagígar og Tröllahraun|journal=Jökull|year=1972|issue=22|pages=13-26}}</ref><ref>{{bókaheimild|höfundur=Elsa G. Vilmundardóttir, Snorri P. Snorrason, Guðrún Larsen og Bessi Aðalsteinsson|titill=Berggrunnskort Tungnárjökull 1:50.000|ár=1999|útgefandi=Orkustofnun}}</ref> |data-sort-value="1862" |1862–1864 |data-sort-value="51" |51 km² |- |[[Húsfellsbruni]]<ref>Helgi Torfason, Árni Hjartarson, Haukur Jóhannesson, Jón Jónsson og Kristján Sæmundsson 1999. Berggrunnskort, Vífilsfell 1613 III SA-B, 1:25.000.</ref> |data-sort-value="900" |10. öld |data-sort-value="43" |43 km² |- |[[Hekla]]<ref name = "Sigurður Þórarinsson 1968"/> |data-sort-value="1947" |1947 |data-sort-value="40" |40 km² |- |[[Kapelluhraun|Krísuvíkureldar]]<ref>{{cite journal|author=Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson|title=Krísuvíkureldar II. Kapelluhraun og gátan um aldur Hellnahrauns|journal=Jökull|year=1991|issue=91|pages=61-80}}</ref> |data-sort-value="1151" |1151–1188 |data-sort-value="36,5" |36,5 km² |- |[[Krafla|Kröflueldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991">{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson|titill=Jarðfræði Kröflukerfisins. Í: Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson (ritstj.) Náttúra Mývatns|ár=1991|útgefandi=Hið íslenska náttúrufræðifélag|bls=25-95}}</ref> |data-sort-value="1975" |1975–1984 |data-sort-value="35" |35 km² |- |[[Mývatnseldar]]<ref name = "Kristján Sæmundsson 1991"/> |data-sort-value="1724" |1724–1729 |data-sort-value="33" |33 km² |- |} == Neðanmálsgreinar == {{notelist}} == Sjá einnig == * [[Listi yfir hraun á Reykjanesskaga]] == Heimildir == * [https://islenskeldfjoll.is/ Íslensk eldfjallavefsjá] == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Hraun á Íslandi]] k5vwd78g1herzu9kiuvmkqu91qtocq2 0 98393 1981730 1944902 2026-10-04T21:50:30Z Nipas2 54688 Completed 1981730 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsí deild kvenna 2011 | mynd = [[Mynd:Pepsi-deild.jpg|250px]] | ár = '''2011''' | Meistarar = '''{{Lið Stjarnan}}''' | fallið lið = '''{{Lið Grindavík}}'''<br />'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]''' | spilaðir leikir = '''20''' | mörk skoruð = | markahæstur = '''21 mörk'''<br>[[Ashley Bares]] ({{Lið Stjarnan}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = {{Lið Valur}} 6-1 {{Lið Þór/KA}} | stærsti útisigur = {{Lið Grindavík}} 1-7 {{Lið Stjarnan}}<br>{{Lið Þróttur R.}} 1-7 {{Lið Þór/KA}} | tímabil = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]] |}} Árið 2011 er [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu]] haldin í fertugasta skipti. Deildin er haldin undir merkjum styrktaraðilans Pepsi. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=140| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=240| Staðan [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2010|2010]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Tryggvi Brynjólfsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Páll Pálmason]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Grindavík]] | [[Grindavíkurvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Þór Brandsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]] | 1. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010#B riðill|1. d. B riðill]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið KR}} | [[Reykjavík]] | [[Alvogenvöllurinn|KR-völlur]] | style="text-align: left;"|[[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Þorlákur Már Árnason]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Rafn Borgþórsson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Hlynur Svan Eiríksson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Theódór Sveinjónsson]] | 1. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010#A riðill|1. d. A riðill]] |} == Staðan í deildinni == ===Stigatafla=== {{Dökkt þema deild}} {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=60| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=320|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Stjarnan]]''' ||18||17||0||1||57||14||43||'''51''' | align="center" | '''Meistaradeild kvenna''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||18||13||3||2||56||16||40||'''42''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||10||4||4||41||15||26||'''34''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór/KA]] ||18||10||2||6||39||30||9||'''32''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||18||8||2||8||27||30||-3||'''26''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||7||2||9||31||37||-6||'''23''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding| Afturelding]] ||18||4||3||11||16||40||-24||'''15''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|KR|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]] ||18||3||4||11||17||38||-21||'''13''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]]''' ||18||4||1||13||20||52||-32||'''13''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012|1. deild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]''' ||18||2||3||13||19||51||-32||'''9''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar. </small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin'' {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Pepsideild 2011!!Aft!!Bre!!Fyl!!Gri!!ÍBV!!&nbsp;KR&nbsp;!!Stj!!Val!!Þ/K!!Þró. |- |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||0-3||1-1||3-0||2-1||0-0||0-4||1-4||1-0||1-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||4-0||'''XXX'''||2-1||2-3||0-2||3-2||0-4||1-3||2-4||1-1 |- |align="left"|{{Lið Fylkir}} ||3-1||1-2||'''XXX'''||1-2||2-0||4-1||1-4||1-1||3-1||2-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||2-1||1-5||1-3||'''XXX'''||0-4||1-1||1-7||0-6||1-2||3-2 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||5-0||2-2||2-0||2-1||'''XXX'''||4-0||1-2||1-0||0-0||2-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið KR}} ||0-3||2-1||0-1||2-1||0-0||'''XXX'''||2-3||0-5||1-2||3-0 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||3-0||5-0||3-0||3-1||2-1||2-1||'''XXX'''||2-1||2-0||4-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||4-0||3-1||4-0||1-0||4-4||3-1||2-1||'''XXX'''||6-1||5-0 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||3-1||3-1||3-1||3-0||0-5||4-0||1-2||1-1||'''XXX'''||4-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur R.]] ||1-1||0-1||1-2||4-2||0-5||1-1||2-4||1-3||1-7||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable t-mark-rank" style="text-align: center;" !width=30|Mörk ! |Félag ! |Leikmaður ! width=180|Athugasemd |-style="background:#FFD700;" | 21||{{Lið Stjarnan}}||'''[[Ashley Bares]]'''||Gullskór |-style="background:#C0C0C0;" | 14||{{Lið Valur}}||'''[[Kristín Ýr Bjarnadóttir]]'''||Silfurskór |-style="background:#CD7F32;" | 14||{{Lið ÍBV}}||'''[[Berglind Björg Þorvaldsdóttir]]'''||Bronsskór |- | 13||{{Lið Þór/KA}}||[[Manya Janine Makoski]]|| |- | 13||{{Lið ÍBV}}||[[Danka Podovac]]|| |- | 12||{{Lið Grindavík}}||[[Shaneka Jodian Gordon]]|| |} {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2011 |- |- |[[Mynd:Stjarnan.png|100px|Stjarnan]]<br/>'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''<br/>'''1. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2010|Pepsideild kvenna 2010]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|Pepsideild&nbsp;kvenna&nbsp;2012]] }} == Heimild == {{reflist}} * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=23423 Úrslit - staða] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110525074750/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=23423 |date=2011-05-25 }} KSÍ 2011. * [http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=23423 Markahæstu menn] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111114065310/http://www.ksi.is/mot/motalisti/markahaestu-leikmenn/?Mot=23423 |date=2011-11-14 }} KSÍ 2011. {{Knattspyrna á Íslandi 2011}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] 6zcmr15qcxa9kqt6c9m3r1m7mnw0cgc 0 105817 1981648 1980773 2026-10-04T12:22:15Z Berserkur 10188 uppfært 1981648 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = ''Strákarnir okkar'' | Merki = | Íþróttasamband = [[Knattspyrnusamband Íslands]] | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Arnar Gunnlaugsson]] | Aðstoðarþjálfari = [[Davíð Snorri Jónasson]] | Fyrirliði = [[Orri Steinn Óskarsson]] | Varafyrirliði = [[Hákon Arnar Haraldsson]] | Flestir leikir = [[Birkir Bjarnason]] | Flest mörk = [[Gylfi Sigurðsson]] | Leikvangur =[[Laugardalsvöllur]] | FIFA sæti = 74 (júlí 2026))<ref name="Fifa ranking">[https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/ ]FIFA</ref> | FIFA hæst = 18 | FIFA hæst ár = Feb/mars 2018<ref name="Fifa ranking" /> | FIFA lægst = 131 | FIFA lægst ár = Apríl 2012<ref name="Fifa ranking" /> | |pattern_la1=_ijsl18h|pattern_b1=_ijsl18h|pattern_ra1=_ijsl18h|pattern_sh1=_ijsl18h|pattern_so1=_ijsl18h | leftarm1=0C2FFF|body1=0C2FFF|rightarm1=0C2FFF|shorts1=0C2FFF|socks1=0C2FFF |pattern_la2=_ijsl18a|pattern_b2=_ijsl18a|pattern_ra2=_ijsl18a|pattern_sh2=_ijsl18a|pattern_so2=_ijsl18a | leftarm2=FFFFFF|body2=ffffff|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF | Fyrsti leikur = Óopinber:<br />{{FRO}} [[Færeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Færeyjar]] 0-1 Ísland {{ISL}}<br />([[Þórshöfn (Færeyjum)]]; 20. september, 1930)<br />Opinber:<br />{{ISL}} Ísland 0-3 [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörk]]{{DNK}}<br />([[Reykjavík]], [[Ísland]]; 17. júlí, 1946) | Stærsti sigur = Óopinber:<br />{{ISL}} Ísland 9-0 [[Færeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Færeyjar]] {{FRO}} <br />([[Keflavík]], [[Ísland]]i; 17. september, 1985) <br />Opinber:<br />[[Liechtensteinska karlalandsliðið í knattspyrnu|Liechtenstein]]{{LIE}} 0-7 {{ISL}} Ísland <br />([[Vaduz]], [[Liechtenstein]]; 26. mars, 2023) | Mesta tap = {{DNK}} [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörk]] 14-2 Ísland {{ISL}}<br />([[Kaupmannahöfn]], [[Danmörk]]; 23. ágúst, 1967) | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = Ísland -Argentína | Fyrsta HM keppni = 2018 | Mesti HM árangur = Riðlakeppni | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = 2016 | Mesti álfu árangur = 8. liða úrslit | Vefsíða = [http://www.ksi.is KSÍ] }} [[Mynd:Thorgrimur Thrainsson, Iceland's National Team.jpg|thumb|Landsliðið árið 1990.]] '''Karlalandslið Íslands í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Ísland|Íslands]] á alþjóðamótum í knattspyrnu og er undir stjórn [[Knattspyrnusamband Íslands|Knattspyrnusambands Íslands]]. Liðið spilaði sinn fyrsta opinbera landsleik gegn [[Danmörk|Danmörku]] 17. júlí 1946. Leikurinn fór fram á [[Melavöllurinn|Melavellinum]] í [[Reykjavík]] og tapaðist 0-3. Undir stjórn [[Lars Lagerbäck]] og [[Heimir Hallgrímsson|Heimis Hallgrímssonar]] tryggði liðið sér í fyrsta sinn þátttökurétt á lokakeppni evrópumótsins í knattspyrnu sem haldið var í [[Frakkland|Frakklandi]] árið 2016 og undir stjórn Heimis komst liðið í fyrsta sinn á heimsmeistaramótsins. Ísland komst í 18. sæti á [[FIFA]] styrkleikalistanum í byrjun árs 2018 og hafði liðið aldrei verið hærra. Liðið er fulltrúi smæstu þjóðar sem hefur komist á EM og HM. ==Keppnir== ===Ísland á stórmótum=== [[Mynd:2018 World Cup Iceland1.jpg|thumb|Ísland - Króatía á HM 2018.]] {{Aðalgrein|Íslenska karlalandsliðið á stórmótum}} Ísland hefur tvívegis komist á stórmót [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. Liðið var nálægt því árið 2014 þegar það tapaði í umspili gegn Króatíu um laust sæti. Á EM komst liðið í 8 liða úrslit eftir frækinn sigur gegn Englandi. Liðið komst ekki upp úr riðli á HM. Umspil var gegn Rúmeníu og Ungverjalandi um laust sæti á [[EM 2021]] en seinni leikurinn tapaðist naumlega og liðið komst ekki á stórmót þriðja árið í röð. ===Þjóðadeildin=== '''[[Þjóðadeildin]]''' var stofnuð 2018 og kom í stað vináttulandsleikja að mestu. Eftir góðan árangur á stórmótum fór Ísland í A-deild keppninnar, þ.e. lið af hæsta styrkleikaflokki. Ísland féll niður í B-deild haustið 2020 en liðið hafði tapað öllum leikjum sínum á móti sterkari þjóðum. Liðið féll svo í C-deild árið 2025. ==Leikmenn== ===Núverandi leikmenn=== ''Leikmenn í hóp fyrir leiki í þjóðadeildinni október 2026 '' <br />''Tölfræði uppfærð í október 2026.'' {| class="wikitable" ! style="background:silver;" | Markmenn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" |Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Anton Ari Einarsson]] |style="text-align: center;"|25. ágúst 1994 (32 ára) |style="text-align: center;"|2 |style="text-align: center;"|0 |{{ISL}} [[Breiðablik]] |- |[[Hákon Rafn Valdimarsson]] |style="text-align: center;"|13. október 2001 (25 ára) |style="text-align: center;"|25 |style="text-align: center;"|0 |{{ENG}} [[Brentford FC]] |- |[[Rúnar Alex Rúnarsson]] |style="text-align: center;"|18. febrúar 1995 (31 ára) |style="text-align: center;"|27 |style="text-align: center;"|0 |{{DNK}} [[FC Kaupmannahöfn]] |- ! style="background:silver;" | Varnar&shy;menn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Victor Pálsson]] | style="text-align: center;" |30. apríl 1991 (35 ára) | style="text-align: center;" |61 | style="text-align: center;" |6 |{{DNK}} [[AC Horsens]] |- |[[Alfons Sampsted]] | style="text-align: center;" |6. apríl 1998 (28 ára) | style="text-align: center;" |23 | style="text-align: center;" |0 |{{NLD}} [[Go Ahead Eagles ]] |- |[[Brynjar Ingi Bjarnason]] | style="text-align: center;" |6. desember 1999 (27 ára) | style="text-align: center;" |17 | style="text-align: center;" |2 |{{DNK}} [[Sønderjyske]] |- |[[Logi Tómasson]] | style="text-align: center;" |13. september 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |19 | style="text-align: center;" |1 |{{TUR}} [[Samsunspor]] |- |[[Bjarki Steinn Bjarkason]] | style="text-align: center;" |11. maí 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |7 | style="text-align: center;" |0 |{{AUT}} [[FC Südtirol]] |- |[[Hörður Björgvin Magnússon]] | style="text-align: center;" |11. febrúar 1993 (33 ára) | style="text-align: center;" |56 | style="text-align: center;" |2 |{{GRE}} [[Atromitos FC]] |- |[[Daníel Leó Grétarsson]] | style="text-align: center;" |2. október 1995 (31 ára) | style="text-align: center;" |34 | style="text-align: center;" |0 |{{DNK}} [[AGF]] |- |[[Mikael Egill Ellertsson]] |style="text-align: center;"|11. mars 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|34 |style="text-align: center;"|3 |{{ITA}} [[Genoa CFC]] |- |[[Aron Einar Gunnarsson]] |style="text-align: center;"|22. apríl 1989 (37 ára) |style="text-align: center;"|111 |style="text-align: center;"|5 |{{QAT}} [[Qatar SC]] |- ! style="background:silver;" | Miðjumenn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Hákon Arnar Haraldsson]] |style="text-align: center;"| 10. apríl 2003 (23 ára) |style="text-align: center;"|34 |style="text-align: center;"|3 |{{FRA}} [[Lille OSC]] |- |[[Jón Dagur Þorsteinsson]] |style="text-align: center;"|26. nóvember 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|56 |style="text-align: center;"|6 |{{GER}} [[Hertha Berlin]] |- |[[Ísak Bergmann Jóhannesson]] |style="text-align: center;"|23. mars 2003 (23 ára) |style="text-align: center;"|47 |style="text-align: center;"|6 |{{GER}} [[1. FC Köln]] |- |[[Mikael Anderson]] |style="text-align: center;"|1. júlí 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|41 |style="text-align: center;"|3 |{{DNK}} [[AGF]] |- |[[Gylfi Sigurðsson]] |style="text-align: center;"|8. september 1989 (37 ára) |style="text-align: center;"|89 |style="text-align: center;"|28 |{{ISL}} [[Víkingur]] |- |[[Stefán Teitur Þórðarson]] |style="text-align: center;"| 16. október 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|39 |style="text-align: center;"|1 | {{GER}} [[Hannover 96]] |- |[[Kristall Máni Ingason]] |style="text-align: center;"| 18. janúar 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|10 |style="text-align: center;"|0 | {{NOR}} [[SK Brann]] |- |[[Arnór Sigurðsson]] |style="text-align: center;"| 15. maí 1999 (27 ára) |style="text-align: center;"|39 |style="text-align: center;"|2 | {{GRE}} [[Kalamata FC]] |- |[[Andri Baldursson]] |style="text-align: center;"|10. janúar 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|15 |style="text-align: center;"|0 |{{TUR}} [[Kasımpaşa SK]] |- ! style="background:silver;" | Sóknar&shy;menn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Sævar Atli Magnússon]] | style="text-align: center;" | 16. júní 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |9 | style="text-align: center;" |0 | {{NOR}} [[SK Brann]] |- |[[Albert Guðmundsson]] | style="text-align: center;" | 15. júní 1997 (29 ára) | style="text-align: center;" |48 | style="text-align: center;" |14 | {{ITA}} [[SS Lazio]] |- |[[Brynjólfur Willumsson]] | style="text-align: center;" | 12. ágúst 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |11 | style="text-align: center;" |1 | {{NLD}} [[FC Groningen]] |- |[[Daníel Tristan Guðjohnsen]] | style="text-align: center;" | 1. mars 2006 (20 ára) | style="text-align: center;" |6 | style="text-align: center;" |0 | {{SWE}} [[Malmö FF]] |- |[[Andri Lucas Guðjohnsen]] | style="text-align: center;" | 29. janúar 2002 (24 ára) | style="text-align: center;" |42 | style="text-align: center;" |12 | {{ENG}} [[Blackburn Rovers]] |- |} ===Flestir leikir=== <small>''Uppfært í okt. 2025.''</small> {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !Röð !Nafn !Ferill !Fjöldi leikja !Mörk |- |1 |align="left" |[[Birkir Bjarnason]] |2010-2022 |113 |15 |- |2 | align="left" |'''[[Aron Einar Gunnarsson]]''' |2008– |107 |5 |- |3 |align="left"|[[Rúnar Kristinsson]] |1987–2004 |104 |4 |- |4 |align="left" |[[Birkir Már Sævarsson]] |2007–2021 |103 |3 |- |5 | align="left" |'''[[Jóhann Berg Guðmundsson]]''' |2008- |97 |8 |- |6 | align="left" |[[Ragnar Sigurðsson]] |2007–2020 |97 |5 |- |7 | align="left" |[[Kári Árnason]] |2005-2021 |90 |6 |- |8 | align="left" |[[Hermann Hreiðarsson]] |1996–2011 |89 |5 |- |9 | align="left" |[[Eiður Guðjohnsen]] |1996–2016 |88 |26 |- | rowspan="2" |10 |align="left"|[[Ari Freyr Skúlason]] |2009-2021 |83 |0 |- | align="left" |'''[[Gylfi Sigurðsson]]''' |2010- |83 |27 |- |11 | align="left" |[[Guðni Bergsson]] |1984–2003 |80 |1 |- |12 |align="left"|[[Hannes Þór Halldórsson]] |2011-2021 |77 |0 |- |rowspan=2|13 |align="left"|[[Brynjar Björn Gunnarsson]] |1997–2009 |74 |4 |- |align="left"|[[Birkir Kristinsson]] |1988–2004 |74 |0 |- | rowspan="3" |14 | align="left" |[[Alfreð Finnbogason]] |2010–2024 |73 |17 |- | align="left" |[[Arnór Guðjohnsen]] |1979–1997 |73 |14 |- | align="left" |[[Emil Hallfreðsson]] |2005–2020 |73 |1 |- |15 |align="left"|[[Ólafur Þórðarson]] |1984–1996 |72 |5 |- |rowspan=2|16 |align="left"|[[Arnar Grétarsson]] |1991–2004 |71 |2 |- |align="left"|[[Árni Gautur Arason]] |1998–2010 |71 |0 |- |17 |align="left"|[[Atli Eðvaldsson]] |1976–1991 |70 |8 |- |18 | align="left" |[[Sævar Jónsson]] |1980–1992 |69 |1 |- |19 |align="left"|[[Marteinn Geirsson]] |1971–1982 |67 |8 |- |20 |align="left"|[[Eyjólfur Sverrisson]] |1990–2001 |66 |10 |- |rowspan=2|21 |align="left"|[[Indriði Sigurðsson]] |2000–2014 |65 |2 |- |align="left"|[[Sigurður Jónsson]] |1983–1999 |65 |3 |- | rowspan="2" |22 | align="left" |[[Jón Daði Böðvarsson]] |2012–2022 |64 |4 |- | align="left" |[[Kolbeinn Sigþórsson]] |2010-2021 |64 |26 |- |23 |'''[[Sverrir Ingi Ingason]]''' |2014- |62 |3 |- |24 | align="left" |[[Helgi Sigurðsson]] |1993–2008 |62 |10 |- |25 |'''[[Arnór Ingvi Traustason]]''' |2015- |61 |6 |- |} ===Flest mörk=== <small>''Uppfært okt, 2025''</small> {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !Röð !Nafn !Ferill !Mörk !Fjöldi leikja !Meðaltal marka á leik |- |1 |style="text-align:left;"|'''[[Gylfi Þór Sigurðsson]]''' |2010– |27 |83 |0.33 |- |rowspan=2|2 |style="text-align:left;"|[[Eiður Guðjohnsen]] |1996–2016 |26 |88 |0.30 |- |style="text-align:left;"|[[Kolbeinn Sigþórsson]] |2010–2021 |26 |64 |0.41 |- |rowspan=2|3 |style="text-align:left;"|[[Alfreð Finnbogason]] |2010–2024 |18 |73 |0.25 |- |style="text-align:left;"|[[Ríkharður Jónsson]] |1947–1965 |17 |33 |0.52 |- |4 |style="text-align:left;"|[[Birkir Bjarnason]] |2010–2022 |15 |113 |0.13 |- |rowspan=2|5 |style="text-align:left;"|[[Ríkharður Daðason]] |1991–2004 |14 |44 |0.32 |- |style="text-align:left;"|[[Arnór Guðjohnsen]] |1979–1997 |14 |73 |0.19 |- |- |6 |'''[[Albert Guðmundsson (fæddur 1997)|Albert Guðmundsson]]''' |2017- |13 |43 |0,30 |- |6 |style="text-align:left;"|[[Þórður Guðjónsson]] |1993–2004 |13 |58 |0.22 |- |rowspan=2|7 |style="text-align:left;"|[[Tryggvi Guðmundsson]] |1997–2008 |12 |42 |0.29 |- |style="text-align:left;"|[[Heiðar Helguson]] |1999–2011 |12 |55 |0.22 |- |rowspan=2|8 |style="text-align:left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] |1978–1990 |11 |41 |0.27 |- |style="text-align:left;"|[[Matthías Hallgrímsson]] |1968–1977 |11 |45 |0.24 |- | rowspan="2" |9 | style="text-align:left;" |[[Helgi Sigurðsson]] |1993–2008 |10 |62 |0.16 |- |style="text-align:left;"|[[Eyjólfur Sverrisson]] |1990–2001 |10 |66 |0.15 |- |rowspan=2|10 |style="text-align:left;"|[[Þórður Þórðarson (fæddur 1930)|Þórður Þ. Þórðarson]] |1951–1958 |9 |16 |0.56 |- |style="text-align:left;"|[[Teitur Þórðarson]] |1972–1985 |9 |41 |0.22 |- |rowspan=5|11 |style="text-align:left;"|'''[[Jóhann Berg Guðmundsson]]''' |2008- |8 |97 |0.08 |- |style="text-align:left;"|[[Guðmundur Steinsson]] |1980–1988 |8 |19 |0.42 |- |style="text-align:left;"|[[Sigurður Grétarsson]] |1980–1992 |8 |46 |0.17 |- |style="text-align:left;"|[[Marteinn Geirsson]] |1971–1982 |8 |67 |0.12 |- |[[Atli Eðvaldsson]] |1976–1991 |8 |70 |0.11 |} ==Næstu leikir Íslands== ===2026=== '''Þjóðadeildin'' *Eistland - Ísland, 6. október *Búlgaría - Ísland, 13. nóvember *Ísland - Lúxembúrg, 15. nóvember == Þjálfarar == {| | style="vertical-align: top;" | * [[Frederick Steele]] og [[Murdo McDougall]] (1946) * [[Roland Bergström]] (1947) * [[Joe Devene]] (1948) * [[Fritz Buchloh]] (1949) * [[Óli B Jónsson]] (1951) * [[Franz Köhler]] (1953) * [[Karl Guðmundsson]] (1954–1956) * [[Alexander Wier]] (1957) * [[Óli B Jónsson]] (1958) * [[Karl Guðmundsson]] (1959) * [[Óli B Jónasson]] (1960) * [[Karl Guðmundsson (knattspyrnuþjálfari)|Karl Guðmundsson]] (1961) * [[Ríkharður Jónsson]] (1962) * [[Karl Guðmundsson]] (1963–1966) * [[Reynir Karlsson]] (1967) * [[Walter Pfeiffer]] (1968) * [[Ríkharður Jónsson]] (1969–1971) ++ * [[Duncan McDowell]] (1972) | style="width: 50px;" | &nbsp; | style="vertical-align: top;" | * [[Eggert Jóhannesson]] (1972) * [[Henning Enoksen]] (1973) * [[Tony Knapp]] (1974–1977) * [[Jurí Ilitchev]] (1978–1979) * [[Guðni Kjartansson]] (1980–1981) * [[Jóhannes Atlason]] (1982–1983) * [[Tony Knapp]] (1984–1985) * [[Siegfried Held]] (1986–1989) * [[Guðni Kjartansson]] (1989) * [[Bo Johansson]] (1990–1991) * [[Ásgeir Elíasson]] (1991–1995) * [[Logi Ólafsson]] (1996–1997) * [[Guðjón Þórðarson]] (1997–1999) * [[Atli Eðvaldsson]] (2000–2003) * [[Ásgeir Sigurvinsson]] og [[Logi Ólafsson]] (2003–2005) * [[Eyjólfur Sverrisson]] (2006–2007) * [[Ólafur Jóhannesson (f. 1957)|Ólafur Jóhannesson]] (2007-2011) * [[Lars Lagerbäck]] (2011–2013) | style="width: 50px;" | &nbsp; | style="vertical-align: top;" | * [[Lars Lagerbäck]] og [[Heimir Hallgrímsson]] (2013–2016) * [[Heimir Hallgrímsson]] (2016-2018) * [[Erik Hamrén]] (2018-2020) * [[Arnar Þór Viðarsson]] (2020-2023) * [[Åge Hareide]] (2023-2025) * [[Arnar Gunnlaugsson]] (2025-) |} ++ [[Hafsteinn Guðmundsson]] gegndi starfi landsliðseinvaldar frá 1969-74. Hlutverk hans var að velja landsliðshópinn þótt aðrir sinntu þjálfun liðsins. == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://eu-football.info/_matches.php?id=103 Allir leikir íslenska landsliðsins í knattspyrnu] * [http://www.ksi.is/mot/leikir-felaga/?felag=136924&vollur=%25&flokkur=112&kyn=1&dFra-dd=01&dFra-mm=01&dFra-yy=2014&dTil-dd=31&dTil-mm=12&dTil-yy=2014 Allir leikir íslenska landsliðsins á árinu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íslensk landslið]] [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] 1jpenecrjjexlnc53uhax83xho9l9yj 1981649 1981648 2026-10-04T12:26:20Z Berserkur 10188 ruglsnið 1981649 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnu landslið | Nafn = Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu | Gælunafn = ''Strákarnir okkar'' | Merki = | Íþróttasamband = [[Knattspyrnusamband Íslands]] | Álfusamband = UEFA | Þjálfari = [[Arnar Gunnlaugsson]] | Aðstoðarþjálfari = [[Davíð Snorri Jónasson]] | Fyrirliði = [[Orri Steinn Óskarsson]] | Varafyrirliði = [[Hákon Arnar Haraldsson]] | Flestir leikir = [[Birkir Bjarnason]] | Flest mörk = [[Gylfi Sigurðsson]] | Leikvangur =[[Laugardalsvöllur]] | FIFA sæti = 74 (júlí 2026))<ref name="Fifa ranking">[https://www.fifa.com/fifa-world-ranking/ranking-table/men/ ]FIFA</ref> | FIFA hæst = 18 | FIFA hæst ár = Feb/mars 2018<ref name="Fifa ranking" /> | FIFA lægst = 131 | FIFA lægst ár = Apríl 2012<ref name="Fifa ranking" /> | |pattern_la1=_ijsl18h|pattern_b1=_ijsl18h|pattern_ra1=_ijsl18h|pattern_sh1=_ijsl18h|pattern_so1=_ijsl18h | leftarm1=0C2FFF|body1=0C2FFF|rightarm1=0C2FFF|shorts1=0C2FFF|socks1=0C2FFF |pattern_la2=_ijsl18a|pattern_b2=_ijsl18a|pattern_ra2=_ijsl18a|pattern_sh2=_ijsl18a|pattern_so2=_ijsl18a | leftarm2=FFFFFF|body2=ffffff|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF | Fyrsti leikur = Óopinber:<br />{{FRO}} [[Færeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Færeyjar]] 0-1 Ísland {{ISL}}<br />([[Þórshöfn (Færeyjum)]]; 20. september, 1930)<br />Opinber:<br />{{ISL}} Ísland 0-3 [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörk]]{{DNK}}<br />([[Reykjavík]], [[Ísland]]; 17. júlí, 1946) | Stærsti sigur = Óopinber:<br />{{ISL}} Ísland 9-0 [[Færeyska karlalandsliðið í knattspyrnu|Færeyjar]] {{FRO}} <br />([[Keflavík]], [[Ísland]]i; 17. september, 1985) <br />Opinber:<br />[[Liechtensteinska karlalandsliðið í knattspyrnu|Liechtenstein]]{{LIE}} 0-7 {{ISL}} Ísland <br />([[Vaduz]], [[Liechtenstein]]; 26. mars, 2023) | Mesta tap = {{DNK}} [[Danska karlalandsliðið í knattspyrnu|Danmörk]] 14-2 Ísland {{ISL}}<br />([[Kaupmannahöfn]], [[Danmörk]]; 23. ágúst, 1967) | HM leikir = | Fyrsti HM leikur = | Fyrsta HM keppni = | Mesti HM árangur = | Álfukeppni = | Álfukeppni leikir = | Fyrsta álfukeppni = | Mesti álfu árangur = | Vefsíða = [http://www.ksi.is KSÍ] }} [[Mynd:Thorgrimur Thrainsson, Iceland's National Team.jpg|thumb|Landsliðið árið 1990.]] '''Karlalandslið Íslands í knattspyrnu''' er fulltrúi [[Ísland|Íslands]] á alþjóðamótum í knattspyrnu og er undir stjórn [[Knattspyrnusamband Íslands|Knattspyrnusambands Íslands]]. Liðið spilaði sinn fyrsta opinbera landsleik gegn [[Danmörk|Danmörku]] 17. júlí 1946. Leikurinn fór fram á [[Melavöllurinn|Melavellinum]] í [[Reykjavík]] og tapaðist 0-3. Undir stjórn [[Lars Lagerbäck]] og [[Heimir Hallgrímsson|Heimis Hallgrímssonar]] tryggði liðið sér í fyrsta sinn þátttökurétt á lokakeppni evrópumótsins í knattspyrnu sem haldið var í [[Frakkland|Frakklandi]] árið 2016 og undir stjórn Heimis komst liðið í fyrsta sinn á heimsmeistaramótsins. Ísland komst í 18. sæti á [[FIFA]] styrkleikalistanum í byrjun árs 2018 og hafði liðið aldrei verið hærra. Liðið er fulltrúi smæstu þjóðar sem hefur komist á EM og HM. ==Keppnir== ===Ísland á stórmótum=== [[Mynd:2018 World Cup Iceland1.jpg|thumb|Ísland - Króatía á HM 2018.]] {{Aðalgrein|Íslenska karlalandsliðið á stórmótum}} Ísland hefur tvívegis komist á stórmót [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. Liðið var nálægt því árið 2014 þegar það tapaði í umspili gegn Króatíu um laust sæti. Á EM komst liðið í 8 liða úrslit eftir frækinn sigur gegn Englandi. Liðið komst ekki upp úr riðli á HM. Umspil var gegn Rúmeníu og Ungverjalandi um laust sæti á [[EM 2021]] en seinni leikurinn tapaðist naumlega og liðið komst ekki á stórmót þriðja árið í röð. ===Þjóðadeildin=== '''[[Þjóðadeildin]]''' var stofnuð 2018 og kom í stað vináttulandsleikja að mestu. Eftir góðan árangur á stórmótum fór Ísland í A-deild keppninnar, þ.e. lið af hæsta styrkleikaflokki. Ísland féll niður í B-deild haustið 2020 en liðið hafði tapað öllum leikjum sínum á móti sterkari þjóðum. Liðið féll svo í C-deild árið 2025. ==Leikmenn== ===Núverandi leikmenn=== ''Leikmenn í hóp fyrir leiki í þjóðadeildinni október 2026 '' <br />''Tölfræði uppfærð í október 2026.'' {| class="wikitable" ! style="background:silver;" | Markmenn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" |Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Anton Ari Einarsson]] |style="text-align: center;"|25. ágúst 1994 (32 ára) |style="text-align: center;"|2 |style="text-align: center;"|0 |{{ISL}} [[Breiðablik]] |- |[[Hákon Rafn Valdimarsson]] |style="text-align: center;"|13. október 2001 (25 ára) |style="text-align: center;"|25 |style="text-align: center;"|0 |{{ENG}} [[Brentford FC]] |- |[[Rúnar Alex Rúnarsson]] |style="text-align: center;"|18. febrúar 1995 (31 ára) |style="text-align: center;"|27 |style="text-align: center;"|0 |{{DNK}} [[FC Kaupmannahöfn]] |- ! style="background:silver;" | Varnar&shy;menn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Victor Pálsson]] | style="text-align: center;" |30. apríl 1991 (35 ára) | style="text-align: center;" |61 | style="text-align: center;" |6 |{{DNK}} [[AC Horsens]] |- |[[Alfons Sampsted]] | style="text-align: center;" |6. apríl 1998 (28 ára) | style="text-align: center;" |23 | style="text-align: center;" |0 |{{NLD}} [[Go Ahead Eagles ]] |- |[[Brynjar Ingi Bjarnason]] | style="text-align: center;" |6. desember 1999 (27 ára) | style="text-align: center;" |17 | style="text-align: center;" |2 |{{DNK}} [[Sønderjyske]] |- |[[Logi Tómasson]] | style="text-align: center;" |13. september 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |19 | style="text-align: center;" |1 |{{TUR}} [[Samsunspor]] |- |[[Bjarki Steinn Bjarkason]] | style="text-align: center;" |11. maí 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |7 | style="text-align: center;" |0 |{{AUT}} [[FC Südtirol]] |- |[[Hörður Björgvin Magnússon]] | style="text-align: center;" |11. febrúar 1993 (33 ára) | style="text-align: center;" |56 | style="text-align: center;" |2 |{{GRE}} [[Atromitos FC]] |- |[[Daníel Leó Grétarsson]] | style="text-align: center;" |2. október 1995 (31 ára) | style="text-align: center;" |34 | style="text-align: center;" |0 |{{DNK}} [[AGF]] |- |[[Mikael Egill Ellertsson]] |style="text-align: center;"|11. mars 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|34 |style="text-align: center;"|3 |{{ITA}} [[Genoa CFC]] |- |[[Aron Einar Gunnarsson]] |style="text-align: center;"|22. apríl 1989 (37 ára) |style="text-align: center;"|111 |style="text-align: center;"|5 |{{QAT}} [[Qatar SC]] |- ! style="background:silver;" | Miðjumenn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Hákon Arnar Haraldsson]] |style="text-align: center;"| 10. apríl 2003 (23 ára) |style="text-align: center;"|34 |style="text-align: center;"|3 |{{FRA}} [[Lille OSC]] |- |[[Jón Dagur Þorsteinsson]] |style="text-align: center;"|26. nóvember 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|56 |style="text-align: center;"|6 |{{GER}} [[Hertha Berlin]] |- |[[Ísak Bergmann Jóhannesson]] |style="text-align: center;"|23. mars 2003 (23 ára) |style="text-align: center;"|47 |style="text-align: center;"|6 |{{GER}} [[1. FC Köln]] |- |[[Mikael Anderson]] |style="text-align: center;"|1. júlí 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|41 |style="text-align: center;"|3 |{{DNK}} [[AGF]] |- |[[Gylfi Sigurðsson]] |style="text-align: center;"|8. september 1989 (37 ára) |style="text-align: center;"|89 |style="text-align: center;"|28 |{{ISL}} [[Víkingur]] |- |[[Stefán Teitur Þórðarson]] |style="text-align: center;"| 16. október 1998 (28 ára) |style="text-align: center;"|39 |style="text-align: center;"|1 | {{GER}} [[Hannover 96]] |- |[[Kristall Máni Ingason]] |style="text-align: center;"| 18. janúar 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|10 |style="text-align: center;"|0 | {{NOR}} [[SK Brann]] |- |[[Arnór Sigurðsson]] |style="text-align: center;"| 15. maí 1999 (27 ára) |style="text-align: center;"|39 |style="text-align: center;"|2 | {{GRE}} [[Kalamata FC]] |- |[[Andri Baldursson]] |style="text-align: center;"|10. janúar 2002 (24 ára) |style="text-align: center;"|15 |style="text-align: center;"|0 |{{TUR}} [[Kasımpaşa SK]] |- ! style="background:silver;" | Sóknar&shy;menn ! style="background:silver;" | Fæðingar&shy;dagur (Aldur) ! style="background:silver;" | Leikja&shy;fjöldi ! style="background:silver;" | Mörk ! style="background:silver;" | Lið |- |[[Sævar Atli Magnússon]] | style="text-align: center;" | 16. júní 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |9 | style="text-align: center;" |0 | {{NOR}} [[SK Brann]] |- |[[Albert Guðmundsson]] | style="text-align: center;" | 15. júní 1997 (29 ára) | style="text-align: center;" |48 | style="text-align: center;" |14 | {{ITA}} [[SS Lazio]] |- |[[Brynjólfur Willumsson]] | style="text-align: center;" | 12. ágúst 2000 (26 ára) | style="text-align: center;" |11 | style="text-align: center;" |1 | {{NLD}} [[FC Groningen]] |- |[[Daníel Tristan Guðjohnsen]] | style="text-align: center;" | 1. mars 2006 (20 ára) | style="text-align: center;" |6 | style="text-align: center;" |0 | {{SWE}} [[Malmö FF]] |- |[[Andri Lucas Guðjohnsen]] | style="text-align: center;" | 29. janúar 2002 (24 ára) | style="text-align: center;" |42 | style="text-align: center;" |12 | {{ENG}} [[Blackburn Rovers]] |- |} ===Flestir leikir=== <small>''Uppfært í okt. 2025.''</small> {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !Röð !Nafn !Ferill !Fjöldi leikja !Mörk |- |1 |align="left" |[[Birkir Bjarnason]] |2010-2022 |113 |15 |- |2 | align="left" |'''[[Aron Einar Gunnarsson]]''' |2008– |107 |5 |- |3 |align="left"|[[Rúnar Kristinsson]] |1987–2004 |104 |4 |- |4 |align="left" |[[Birkir Már Sævarsson]] |2007–2021 |103 |3 |- |5 | align="left" |'''[[Jóhann Berg Guðmundsson]]''' |2008- |97 |8 |- |6 | align="left" |[[Ragnar Sigurðsson]] |2007–2020 |97 |5 |- |7 | align="left" |[[Kári Árnason]] |2005-2021 |90 |6 |- |8 | align="left" |[[Hermann Hreiðarsson]] |1996–2011 |89 |5 |- |9 | align="left" |[[Eiður Guðjohnsen]] |1996–2016 |88 |26 |- | rowspan="2" |10 |align="left"|[[Ari Freyr Skúlason]] |2009-2021 |83 |0 |- | align="left" |'''[[Gylfi Sigurðsson]]''' |2010- |83 |27 |- |11 | align="left" |[[Guðni Bergsson]] |1984–2003 |80 |1 |- |12 |align="left"|[[Hannes Þór Halldórsson]] |2011-2021 |77 |0 |- |rowspan=2|13 |align="left"|[[Brynjar Björn Gunnarsson]] |1997–2009 |74 |4 |- |align="left"|[[Birkir Kristinsson]] |1988–2004 |74 |0 |- | rowspan="3" |14 | align="left" |[[Alfreð Finnbogason]] |2010–2024 |73 |17 |- | align="left" |[[Arnór Guðjohnsen]] |1979–1997 |73 |14 |- | align="left" |[[Emil Hallfreðsson]] |2005–2020 |73 |1 |- |15 |align="left"|[[Ólafur Þórðarson]] |1984–1996 |72 |5 |- |rowspan=2|16 |align="left"|[[Arnar Grétarsson]] |1991–2004 |71 |2 |- |align="left"|[[Árni Gautur Arason]] |1998–2010 |71 |0 |- |17 |align="left"|[[Atli Eðvaldsson]] |1976–1991 |70 |8 |- |18 | align="left" |[[Sævar Jónsson]] |1980–1992 |69 |1 |- |19 |align="left"|[[Marteinn Geirsson]] |1971–1982 |67 |8 |- |20 |align="left"|[[Eyjólfur Sverrisson]] |1990–2001 |66 |10 |- |rowspan=2|21 |align="left"|[[Indriði Sigurðsson]] |2000–2014 |65 |2 |- |align="left"|[[Sigurður Jónsson]] |1983–1999 |65 |3 |- | rowspan="2" |22 | align="left" |[[Jón Daði Böðvarsson]] |2012–2022 |64 |4 |- | align="left" |[[Kolbeinn Sigþórsson]] |2010-2021 |64 |26 |- |23 |'''[[Sverrir Ingi Ingason]]''' |2014- |62 |3 |- |24 | align="left" |[[Helgi Sigurðsson]] |1993–2008 |62 |10 |- |25 |'''[[Arnór Ingvi Traustason]]''' |2015- |61 |6 |- |} ===Flest mörk=== <small>''Uppfært okt, 2025''</small> {|class="wikitable" style="text-align:center;" |- !Röð !Nafn !Ferill !Mörk !Fjöldi leikja !Meðaltal marka á leik |- |1 |style="text-align:left;"|'''[[Gylfi Þór Sigurðsson]]''' |2010– |27 |83 |0.33 |- |rowspan=2|2 |style="text-align:left;"|[[Eiður Guðjohnsen]] |1996–2016 |26 |88 |0.30 |- |style="text-align:left;"|[[Kolbeinn Sigþórsson]] |2010–2021 |26 |64 |0.41 |- |rowspan=2|3 |style="text-align:left;"|[[Alfreð Finnbogason]] |2010–2024 |18 |73 |0.25 |- |style="text-align:left;"|[[Ríkharður Jónsson]] |1947–1965 |17 |33 |0.52 |- |4 |style="text-align:left;"|[[Birkir Bjarnason]] |2010–2022 |15 |113 |0.13 |- |rowspan=2|5 |style="text-align:left;"|[[Ríkharður Daðason]] |1991–2004 |14 |44 |0.32 |- |style="text-align:left;"|[[Arnór Guðjohnsen]] |1979–1997 |14 |73 |0.19 |- |- |6 |'''[[Albert Guðmundsson (fæddur 1997)|Albert Guðmundsson]]''' |2017- |13 |43 |0,30 |- |6 |style="text-align:left;"|[[Þórður Guðjónsson]] |1993–2004 |13 |58 |0.22 |- |rowspan=2|7 |style="text-align:left;"|[[Tryggvi Guðmundsson]] |1997–2008 |12 |42 |0.29 |- |style="text-align:left;"|[[Heiðar Helguson]] |1999–2011 |12 |55 |0.22 |- |rowspan=2|8 |style="text-align:left;"|[[Pétur Pétursson (f. 1959)|Pétur Pétursson]] |1978–1990 |11 |41 |0.27 |- |style="text-align:left;"|[[Matthías Hallgrímsson]] |1968–1977 |11 |45 |0.24 |- | rowspan="2" |9 | style="text-align:left;" |[[Helgi Sigurðsson]] |1993–2008 |10 |62 |0.16 |- |style="text-align:left;"|[[Eyjólfur Sverrisson]] |1990–2001 |10 |66 |0.15 |- |rowspan=2|10 |style="text-align:left;"|[[Þórður Þórðarson (fæddur 1930)|Þórður Þ. Þórðarson]] |1951–1958 |9 |16 |0.56 |- |style="text-align:left;"|[[Teitur Þórðarson]] |1972–1985 |9 |41 |0.22 |- |rowspan=5|11 |style="text-align:left;"|'''[[Jóhann Berg Guðmundsson]]''' |2008- |8 |97 |0.08 |- |style="text-align:left;"|[[Guðmundur Steinsson]] |1980–1988 |8 |19 |0.42 |- |style="text-align:left;"|[[Sigurður Grétarsson]] |1980–1992 |8 |46 |0.17 |- |style="text-align:left;"|[[Marteinn Geirsson]] |1971–1982 |8 |67 |0.12 |- |[[Atli Eðvaldsson]] |1976–1991 |8 |70 |0.11 |} ==Næstu leikir Íslands== ===2026=== '''Þjóðadeildin'' *Eistland - Ísland, 6. október *Búlgaría - Ísland, 13. nóvember *Ísland - Lúxembúrg, 15. nóvember == Þjálfarar == {| | style="vertical-align: top;" | * [[Frederick Steele]] og [[Murdo McDougall]] (1946) * [[Roland Bergström]] (1947) * [[Joe Devene]] (1948) * [[Fritz Buchloh]] (1949) * [[Óli B Jónsson]] (1951) * [[Franz Köhler]] (1953) * [[Karl Guðmundsson]] (1954–1956) * [[Alexander Wier]] (1957) * [[Óli B Jónsson]] (1958) * [[Karl Guðmundsson]] (1959) * [[Óli B Jónasson]] (1960) * [[Karl Guðmundsson (knattspyrnuþjálfari)|Karl Guðmundsson]] (1961) * [[Ríkharður Jónsson]] (1962) * [[Karl Guðmundsson]] (1963–1966) * [[Reynir Karlsson]] (1967) * [[Walter Pfeiffer]] (1968) * [[Ríkharður Jónsson]] (1969–1971) ++ * [[Duncan McDowell]] (1972) | style="width: 50px;" | &nbsp; | style="vertical-align: top;" | * [[Eggert Jóhannesson]] (1972) * [[Henning Enoksen]] (1973) * [[Tony Knapp]] (1974–1977) * [[Jurí Ilitchev]] (1978–1979) * [[Guðni Kjartansson]] (1980–1981) * [[Jóhannes Atlason]] (1982–1983) * [[Tony Knapp]] (1984–1985) * [[Siegfried Held]] (1986–1989) * [[Guðni Kjartansson]] (1989) * [[Bo Johansson]] (1990–1991) * [[Ásgeir Elíasson]] (1991–1995) * [[Logi Ólafsson]] (1996–1997) * [[Guðjón Þórðarson]] (1997–1999) * [[Atli Eðvaldsson]] (2000–2003) * [[Ásgeir Sigurvinsson]] og [[Logi Ólafsson]] (2003–2005) * [[Eyjólfur Sverrisson]] (2006–2007) * [[Ólafur Jóhannesson (f. 1957)|Ólafur Jóhannesson]] (2007-2011) * [[Lars Lagerbäck]] (2011–2013) | style="width: 50px;" | &nbsp; | style="vertical-align: top;" | * [[Lars Lagerbäck]] og [[Heimir Hallgrímsson]] (2013–2016) * [[Heimir Hallgrímsson]] (2016-2018) * [[Erik Hamrén]] (2018-2020) * [[Arnar Þór Viðarsson]] (2020-2023) * [[Åge Hareide]] (2023-2025) * [[Arnar Gunnlaugsson]] (2025-) |} ++ [[Hafsteinn Guðmundsson]] gegndi starfi landsliðseinvaldar frá 1969-74. Hlutverk hans var að velja landsliðshópinn þótt aðrir sinntu þjálfun liðsins. == Tilvísanir == <references/> == Tenglar == * [http://eu-football.info/_matches.php?id=103 Allir leikir íslenska landsliðsins í knattspyrnu] * [http://www.ksi.is/mot/leikir-felaga/?felag=136924&vollur=%25&flokkur=112&kyn=1&dFra-dd=01&dFra-mm=01&dFra-yy=2014&dTil-dd=31&dTil-mm=12&dTil-yy=2014 Allir leikir íslenska landsliðsins á árinu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} [[Flokkur:Karlalandslið í knattspyrnu]] [[Flokkur:Íslensk landslið]] [[Flokkur:Evrópsk knattspyrnulandslið]] gepihb18o5ydfsyvszlloxvto4x3uyg 0 106584 1981659 1936457 2026-10-04T13:53:10Z Akigka 183 /* Sögupersónur */ 1981659 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá [[Forlag|forlaginu]] [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í [[Ríki|ríkinu]] [[Panem]] sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. [[Kapítal]], [[höfuðborg]] ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. ''Hungurleikarnir'' eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12 – 18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku [[Kapítal]] og tólf öðrum (áður þrettán) [[Fátækt|fátækari]] umdæmum sem lúta stjórn Kapítalsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í [[Panem|12. umdæmi]] sem er fátækasta umdæmið. Sem [[refsing]] fyrir [[uppreisn]] sem umdæmin höfðu gert mörgum [[Áratugur|áratugum]] áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá [[Panem|12. umdæmi]]. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == {{aðalgrein|Panem}} === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg [[Panem]] er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmanna tólf þar sem [[matarskortur]] og [[kúgun]] ræður ríkjum, en [[tíska]], [[fögnuður|fögnuðir]] og [[Skemmtun|skemmtanir]] á stórum skala eins og [[Hungurleikarnir|Hungurleikarnir]] á hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í [[Skáldsaga|skáldsögunum]] virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um [[Fátækt|fátæktina]] og [[örbygð|örbygðina]] sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða [[fórn|fórnir]] umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá [[sóun|sóunina]] og öfgafullan [[lífstíll|lífstílinn]] sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á [[ógleðisdrykkur|ógleðisdrykki]] svo fólk geti [[Uppköst|kastað upp]] og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} == Tengt efni == * [[Suzanne Collins]] * [[Panem]] * [[Kapítal]] [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] rvpz8m1yfd49kivrj56rire5bwe59qp 1981660 1981659 2026-10-04T13:55:33Z Akigka 183 /* Kapítól */ 1981660 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá [[Forlag|forlaginu]] [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í [[Ríki|ríkinu]] [[Panem]] sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. [[Kapítal]], [[höfuðborg]] ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. ''Hungurleikarnir'' eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12 – 18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku [[Kapítal]] og tólf öðrum (áður þrettán) [[Fátækt|fátækari]] umdæmum sem lúta stjórn Kapítalsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í [[Panem|12. umdæmi]] sem er fátækasta umdæmið. Sem [[refsing]] fyrir [[uppreisn]] sem umdæmin höfðu gert mörgum [[Áratugur|áratugum]] áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá [[Panem|12. umdæmi]]. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == {{aðalgrein|Panem}} === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg [[Panem]] er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} == Tengt efni == * [[Suzanne Collins]] * [[Panem]] * [[Kapítal]] [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] s2vsqhvcdshpr6pg8oz7941br7nl8kx 1981663 1981660 2026-10-04T14:24:11Z Akigka 183 /* Sögusvið */ 1981663 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá [[Forlag|forlaginu]] [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í [[Ríki|ríkinu]] [[Panem]] sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. [[Kapítal]], [[höfuðborg]] ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. ''Hungurleikarnir'' eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12 – 18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku [[Kapítal]] og tólf öðrum (áður þrettán) [[Fátækt|fátækari]] umdæmum sem lúta stjórn Kapítalsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í [[Panem|12. umdæmi]] sem er fátækasta umdæmið. Sem [[refsing]] fyrir [[uppreisn]] sem umdæmin höfðu gert mörgum [[Áratugur|áratugum]] áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá [[Panem|12. umdæmi]]. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == '''Panem''' er sögusvið [[Hungurleikarnir|Hungurleikanna]] sem eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi þjóðir [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[alræðisríki]] sem kallast Panem. Panem samanstendur af hinnu ríku [[Kapítal]] og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítals. Forseti Panem er [[Snow]]. === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg [[Panem]] er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. === Umdæmin === Í söguheimi ''Hungurleikanna'' skiptist Panem í þrettán umdæmi: Umdæmi 1 framleiðir munaðarvörur eins og skartgripi. Börnin þaðan líta á það sem heiður að taka þátt í Hungurleikunum fyrir hönd umdæmisins og eru oft meðal þeirra sem eru kallaðir „atvinnufórnir“. Þessir aðilar þjálfa sig ólöglega fyrir leikana frá ungum aldri og bjóða sig svo fram til að taka þátt. Þegar leikarnir byrja hópast þessar „atvinnufórnir“ (úr umdæmum 1, 2 og 4) saman og mynda bandalög þar til þau neyðast til að berjast innbyrðis til sigurs. Í ''Hungurleikunum'' eru báðir keppendurnir/fórnirnar frá umdæmi 1 (Marvel og Glimmer) hluti af atvinnufórnunum og eru báðir drepnir af Katniss. Í ''Eldar kvikna'' eru keppendurnir systkinin Cashmera og Gloss sem eru drepin af Johanna Mason og Katniss. Umdæmi 2 sér um múrverk og þjálfar hermenn fyrir her Kapítal. Umdæmi 2 stórt og er að mestu hluti af Klettafjöllum ekki fjarri Kapítal sjálfri. Íbúarnir búa við mun betri lífskjör en í öðrum umdæmum og því er meiri hollusta við Kapítalið þar. Börn í umdæmi 2 þjálfa oft ólöglega frá unga aldri fyrir Hungurleikana og bjóða sig fram til þáttöku. Umdæmið er byggt upp af smáum þorpum við námu. Í miðju umdæmi 2 er fjall þar sem er stjórnarmiðstöð fyrir her Kapítol. Upphaflega sá umdæmið eingöngu um námuvinnu og að vinna grjótm en eftir fyrstu uppreisnina (sem varð til þess að Hungurleikarnir voru stofnaðir) hófst vopnaframleiðsla þar. Í þeirri uppreisn var umdæmi 2 sterkur bandamaður Kapítal og fær því betri meðferð en hin umdæmin. Í þriðju bókinni og seinni uppreisninni stendur umdæmi 2 aftur með Kapítal og er síðasta umdæmið sem fellur. Í fyrstu bókinni eru keppendur frá umdæmi 2, Cato og Clove, sérstaklega erfiðir andstæðingar. Clove komst næst öllum að drepa Katniss en var trufluð og svo drepin af Thresh (frá umdæmi 11). Cato hefndi dauða hennar með því að drepa Thresh en var svo drepinn á endasprettinum af stökkbreyttum úlfum. Í annarri bókinni eru keppendurnir Brutus og Enobaria. Brutus var drepinn af Peeta en Enobaria lifli leikana af og var ein sjö sigurvegara Hungurleikanna sem lifði stríðið af. Umdæmi 3 sérhæfir sig í tækni. Flestir íbúarnir vinna í verksmiðjum og eru sérfræðingar í verkfræði sem keppendur umdæmissins hafa getað nýtt sér í hag í Hungurleikunum. Í fyrstu bókinni, ''Hungurleikarnir'', notuðu atvinnufórnirnar keppandann frá umdæmi 3 til að virkja sprengjur af leikvanginum til að vernda birgðirnar þeirra af vopnum og mat. Beetee er einn af fyrri sigurvegurum Hungurleikanna sem vann með því að setja gildru sem drap mótherjana með raflosti. Hann notaði einnig þessa hæfileika sína í leikunum í ''Eldar vakna''. Hinn keppandinn fyrr hönd umdæmis 3 í ''Eldar vakna'' var Wiress sem áttaði sig á að leikvangurinn væri eins og klukka. Umdæmi 4 sérhæfir sig í fiskveiðum. Það er annað vel stætt ríki þar sem börnin þjálfa sig til að verða atvinnufórnir. Íbúar umdæmis 4 eru umtalaðir sem fallegasta fólkið. Í ''Hungurleikunum'' (fyrstu bókinni) er karlkyns keppandi umdæmis 4 einn af fyrstu ellefu sem létust í upphafsbaráttunni en kvenkyns keppandinn verður hluti af atvinnufórnunum og deyr þegar Katniss hendir búi stökkbreyttra [[vespur|vespa]] yfir hópinn. Í Catching Fire verða keppendur umdæmis 4, Mags og Finnick, mikilvægir bandamenn Katniss. Mags er mjög gömul kona sem var lærimeistari Finnick í hans leikum. Hún gat búið til fiskikrók úr hverju sem er. Hún bauð sig fram til þátttöku í leikunum til að vernda Annie Cresta sem er fyrrum sigurvegari sem missti vitið eftir þátttökuna. Annie verður seinna eiginkona Finnicks. Finnick er í þriðju bókinni drepinn af stökkbreyttum eðlum í stríðinu. Umdæmi 5 sérhæfir sig í [[orka|orku]]. Kvenkyns keppandinn frá umdæmi 5 var kölluð Foxface, eða refsandlt því hún minnti á [[refur|ref]] með grannt andlit og slétt rautt hár. Hún var ein þeirra sem lifði lengst af því hún var svo snjöll og náði að forðast að rekast á hina keppendurna. Hún dó eftir að hafa borðað eitruð ber sem hún hafði stolið frá Katniss og Peeta. Umdæmi 6 sérhæfir sig í samgöngum. Fátt annað er vitað um umdæmið annað en báðir keppendurnir í annari bókinni vernduðu Katniss og Peeta. Keppendurnir voru háðir „mophling“ verkjalyfi sem líkist morfíni. Bókin gaf í skyn að margir í umdæminu væru háðir lyfinu. Báðir keppendurnir létust fyrsta daginn. Umdæmi 7 sérhæfir sig í timbri og pappír. Stærsti hluti umdæmissins er [[fura|furuskógur]]. Í annarri bókinni er Johanna Mason einn bandamanna Katniss og hluti af samsærinu um að brjótast út úr leikvanginum. Undir lokin ræðst Johanna á Katniss til að losa [[staðsetningarbúnaður|staðsetningarbúnaðinn]] úr handleggnum á henni. Johanna var ein þeirra sem Kapítal náði að handsama á flóttanum. Hún var pyntuð með vatni og rafstuði sem fangi. Síðar varð hún vinkona Katniss. Umdæmi 8 sérhæfir sig í textíl. Umdæmi 8 var eitt fyrstu umdæmana til að taka þátt í byltingunni. Tveir íbúar náðu að flýja í byltingunni og sögðu Katniss frá orðrómi um að umdæmi 13 hefði ekki verið eytt. Það er gefið í skyn að öryggisvarnir í umdæmi 8 sé strangt fylgt eftir síðan byltingin byrjaði og íbúarnir örvæntingarfullir fyrir vonarglætu. Í ''Hermiskaði'' heimsækir Katniss spítala í umdæmi 8 sem síðar var sprengdur upp af Kapítal. Leiðtogi umdæmis 8, Peylor, hefur getu til að efla með hermönnum sínum öfluga hollustu sem fylgja henni frekar en Coin forseta 13. Paylor verður Forseti Panem eftir stríðið. Í ''Hungurleikunum'' deyr karlkyns keppandinn fyrsta daginn og kvenkyns fyrstu nóttina. Í annarri bókinni deyja báðir keppendurnir frá umdæmi 8, Woof og Cecilia, í fyrstu baráttunni. Umdæmi 9 sérhæfir sig í korni og rekur margar verksmiðjur. Karlkyns keppandi umdæmis 9 er með brún augu en ekki er tekið fram hvort um sé að ræða einkenni umdæmisins. Hann deyr eftir baráttu við Katniss um bakpoka með vistum af stungusári eftir Clove úr umdæmi 2. Umdæmi 10 sérhæfir sig í [[búfénaður|búfénaði]]. Þegar Katniss kemur í umdæmi 13 hittir hún mann sem heitir Dalton sem er kúabóndi í umdæmi 10. Verkefnið hans er að koma frjóvguðum kúafósturvísum fyrir til að passa upp á fjölbreytileika hjarðarinnar. Hann virkar kaldhæðinn og treystir ekki umdæmi 13. Umdæmi 11 sérhæfir sig í landbúnaði. Það er staðsett í suðri og er mjög viðamikið. Fólkið býr í smáum kofum og herinn er mjög harður og áberandi á svæðinu. Almennt eru íbúarnir eru dökkir á hörund með brún augu. Íbúarnir hafa sérstaklega mikla þekkingu um jurtir. Thresh og Rue eru keppendur umdæmis 11 í Hungurleikunum og spila veigamikið hlutverk þar. Rue var bandamaður Katniss og þær urðu mjög nánar á leikvanginum. Hún var góð í að hoppa milli trjáa en var drepin af Marvel úr umdæmi 1. Thesh var sterkur keppandi sem Katniss dáðist af vegna líkamlegs styrk hans, stolti og að hann neitaði að verða hluti af atvinnufórnunum. Thresh bjargaði lífi Katniss frá árás Clove sem hann drap með stein. Hann bjargaði Katniss vegna vináttu hennar við Rue. Það kemur ekki fram í bókinni hvernig hann deyr en það er gefið í skyn að Cato hafi drepið hann. Í myndinni er hann drepinn af stökkbreyttu úlfunum sem Kapítol sendi á keppendurna til að koma keppendunum saman til að neyða þá til að berjast. Keppendurnir frá umdæmi 13 í annarri bókinni eru Chaff og Seeder sem vita báðir af uppreisninni. Umdæmi 12 sérhæfir sig í kolanámum. Katniss og Peeta eru keppendurnir frá Umdæmi 12 í Hungurleikunum. Umdæmið er við [[Appalachiafjöll]] og umdæmið sjálft er skipt í tvö svæði þar sem sitt hvor stéttin hefur sitt eigið. Það er fátækrahverfi (the Seam) þar sem námuverkamennirnir búa með fjölskyldum sínum en verslunarmennirnir búa í bænum. Báðar stéttirnar hafa mismunandi útlitseinkenni en blandast almennt félagslega. Námuverkamennirnir eru dökkhærðir með grá augu og ólífuhúð en verslunnarmannafjölskyldurnar eru venjuleg ljóshærðar með blá augu. Katniss er úr fátækrahverfinu en Peeta er sonur bakara. Það er óljós hvort stéttaskiptin sem þessi sé einnig í hinum umdæmunum. Fyrir fyrstu byltinguna sérhæfði umdæmi 13 sig í kjarnorku og grafítnámum. Í fyrstu byltingunni voru þau sterkasta aflið og tókst að taka stjórn á kjarnorkuvopnabúrinu. Sagt er að umdæmið hafi verið sprengt upp af Kapítalinu og notað sem dæmi um hvað Kapítalið myndi gera við þá sem myndu reyna að feta í þeirra fótspor. Síðar er gefið í skyn og svo staðfest að umdæmið hafi lifað af. Umdæmið er byggt nær eingöngu neðanjarðar eftir byltinguna og samkomulag náðist við Kapítalið að ef umdæmið fengi að vera í friði myndu þau ekki sprengja upp Kapítalið með kjarnorkuvopnum. Umdæmi 13 er miðstöð seinni byltingarinnar. Lífstíllinn í umdæmi 13 er strangur þar sem öllum reglum verður að fylgja og allri neyslu skal gæta hófs. Forseti umdæmis 13 er Alma Coin sem ætlar að taka við Panem sem forseti. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} == Tengt efni == * [[Suzanne Collins]] * [[Panem]] * [[Kapítal]] [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] h9mn3rti36n01iklyecqi2qu9qzyzz4 1981664 1981663 2026-10-04T14:26:54Z Akigka 183 1981664 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá forlaginu [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í ríkinu Panem sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Kapítol, höfuðborg ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. Hungurleikarnir eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12–18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku Kapítol og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítolsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í 12. umdæmi sem er fátækasta umdæmið. Sem refsing fyrir uppreisn sem umdæmin höfðu gert mörgum áratugum áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá 12. umdæmi. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == '''Panem''' er sögusvið [[Hungurleikarnir|Hungurleikanna]] sem eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi þjóðir [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[alræðisríki]] sem kallast Panem. Panem samanstendur af hinnu ríku [[Kapítal]] og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítals. Forseti Panem er [[Snow]]. === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg [[Panem]] er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. === Umdæmin === Í söguheimi ''Hungurleikanna'' skiptist Panem í þrettán umdæmi: Umdæmi 1 framleiðir munaðarvörur eins og skartgripi. Börnin þaðan líta á það sem heiður að taka þátt í Hungurleikunum fyrir hönd umdæmisins og eru oft meðal þeirra sem eru kallaðir „atvinnufórnir“. Þessir aðilar þjálfa sig ólöglega fyrir leikana frá ungum aldri og bjóða sig svo fram til að taka þátt. Þegar leikarnir byrja hópast þessar „atvinnufórnir“ (úr umdæmum 1, 2 og 4) saman og mynda bandalög þar til þau neyðast til að berjast innbyrðis til sigurs. Í ''Hungurleikunum'' eru báðir keppendurnir/fórnirnar frá umdæmi 1 (Marvel og Glimmer) hluti af atvinnufórnunum og eru báðir drepnir af Katniss. Í ''Eldar kvikna'' eru keppendurnir systkinin Cashmera og Gloss sem eru drepin af Johanna Mason og Katniss. Umdæmi 2 sér um múrverk og þjálfar hermenn fyrir her Kapítal. Umdæmi 2 stórt og er að mestu hluti af Klettafjöllum ekki fjarri Kapítal sjálfri. Íbúarnir búa við mun betri lífskjör en í öðrum umdæmum og því er meiri hollusta við Kapítalið þar. Börn í umdæmi 2 þjálfa oft ólöglega frá unga aldri fyrir Hungurleikana og bjóða sig fram til þáttöku. Umdæmið er byggt upp af smáum þorpum við námu. Í miðju umdæmi 2 er fjall þar sem er stjórnarmiðstöð fyrir her Kapítol. Upphaflega sá umdæmið eingöngu um námuvinnu og að vinna grjótm en eftir fyrstu uppreisnina (sem varð til þess að Hungurleikarnir voru stofnaðir) hófst vopnaframleiðsla þar. Í þeirri uppreisn var umdæmi 2 sterkur bandamaður Kapítal og fær því betri meðferð en hin umdæmin. Í þriðju bókinni og seinni uppreisninni stendur umdæmi 2 aftur með Kapítal og er síðasta umdæmið sem fellur. Í fyrstu bókinni eru keppendur frá umdæmi 2, Cato og Clove, sérstaklega erfiðir andstæðingar. Clove komst næst öllum að drepa Katniss en var trufluð og svo drepin af Thresh (frá umdæmi 11). Cato hefndi dauða hennar með því að drepa Thresh en var svo drepinn á endasprettinum af stökkbreyttum úlfum. Í annarri bókinni eru keppendurnir Brutus og Enobaria. Brutus var drepinn af Peeta en Enobaria lifli leikana af og var ein sjö sigurvegara Hungurleikanna sem lifði stríðið af. Umdæmi 3 sérhæfir sig í tækni. Flestir íbúarnir vinna í verksmiðjum og eru sérfræðingar í verkfræði sem keppendur umdæmissins hafa getað nýtt sér í hag í Hungurleikunum. Í fyrstu bókinni, ''Hungurleikarnir'', notuðu atvinnufórnirnar keppandann frá umdæmi 3 til að virkja sprengjur af leikvanginum til að vernda birgðirnar þeirra af vopnum og mat. Beetee er einn af fyrri sigurvegurum Hungurleikanna sem vann með því að setja gildru sem drap mótherjana með raflosti. Hann notaði einnig þessa hæfileika sína í leikunum í ''Eldar vakna''. Hinn keppandinn fyrr hönd umdæmis 3 í ''Eldar vakna'' var Wiress sem áttaði sig á að leikvangurinn væri eins og klukka. Umdæmi 4 sérhæfir sig í fiskveiðum. Það er annað vel stætt ríki þar sem börnin þjálfa sig til að verða atvinnufórnir. Íbúar umdæmis 4 eru umtalaðir sem fallegasta fólkið. Í ''Hungurleikunum'' (fyrstu bókinni) er karlkyns keppandi umdæmis 4 einn af fyrstu ellefu sem létust í upphafsbaráttunni en kvenkyns keppandinn verður hluti af atvinnufórnunum og deyr þegar Katniss hendir búi stökkbreyttra [[vespur|vespa]] yfir hópinn. Í Catching Fire verða keppendur umdæmis 4, Mags og Finnick, mikilvægir bandamenn Katniss. Mags er mjög gömul kona sem var lærimeistari Finnick í hans leikum. Hún gat búið til fiskikrók úr hverju sem er. Hún bauð sig fram til þátttöku í leikunum til að vernda Annie Cresta sem er fyrrum sigurvegari sem missti vitið eftir þátttökuna. Annie verður seinna eiginkona Finnicks. Finnick er í þriðju bókinni drepinn af stökkbreyttum eðlum í stríðinu. Umdæmi 5 sérhæfir sig í [[orka|orku]]. Kvenkyns keppandinn frá umdæmi 5 var kölluð Foxface, eða refsandlt því hún minnti á [[refur|ref]] með grannt andlit og slétt rautt hár. Hún var ein þeirra sem lifði lengst af því hún var svo snjöll og náði að forðast að rekast á hina keppendurna. Hún dó eftir að hafa borðað eitruð ber sem hún hafði stolið frá Katniss og Peeta. Umdæmi 6 sérhæfir sig í samgöngum. Fátt annað er vitað um umdæmið annað en báðir keppendurnir í annari bókinni vernduðu Katniss og Peeta. Keppendurnir voru háðir „mophling“ verkjalyfi sem líkist morfíni. Bókin gaf í skyn að margir í umdæminu væru háðir lyfinu. Báðir keppendurnir létust fyrsta daginn. Umdæmi 7 sérhæfir sig í timbri og pappír. Stærsti hluti umdæmissins er [[fura|furuskógur]]. Í annarri bókinni er Johanna Mason einn bandamanna Katniss og hluti af samsærinu um að brjótast út úr leikvanginum. Undir lokin ræðst Johanna á Katniss til að losa [[staðsetningarbúnaður|staðsetningarbúnaðinn]] úr handleggnum á henni. Johanna var ein þeirra sem Kapítal náði að handsama á flóttanum. Hún var pyntuð með vatni og rafstuði sem fangi. Síðar varð hún vinkona Katniss. Umdæmi 8 sérhæfir sig í textíl. Umdæmi 8 var eitt fyrstu umdæmana til að taka þátt í byltingunni. Tveir íbúar náðu að flýja í byltingunni og sögðu Katniss frá orðrómi um að umdæmi 13 hefði ekki verið eytt. Það er gefið í skyn að öryggisvarnir í umdæmi 8 sé strangt fylgt eftir síðan byltingin byrjaði og íbúarnir örvæntingarfullir fyrir vonarglætu. Í ''Hermiskaði'' heimsækir Katniss spítala í umdæmi 8 sem síðar var sprengdur upp af Kapítal. Leiðtogi umdæmis 8, Peylor, hefur getu til að efla með hermönnum sínum öfluga hollustu sem fylgja henni frekar en Coin forseta 13. Paylor verður Forseti Panem eftir stríðið. Í ''Hungurleikunum'' deyr karlkyns keppandinn fyrsta daginn og kvenkyns fyrstu nóttina. Í annarri bókinni deyja báðir keppendurnir frá umdæmi 8, Woof og Cecilia, í fyrstu baráttunni. Umdæmi 9 sérhæfir sig í korni og rekur margar verksmiðjur. Karlkyns keppandi umdæmis 9 er með brún augu en ekki er tekið fram hvort um sé að ræða einkenni umdæmisins. Hann deyr eftir baráttu við Katniss um bakpoka með vistum af stungusári eftir Clove úr umdæmi 2. Umdæmi 10 sérhæfir sig í [[búfénaður|búfénaði]]. Þegar Katniss kemur í umdæmi 13 hittir hún mann sem heitir Dalton sem er kúabóndi í umdæmi 10. Verkefnið hans er að koma frjóvguðum kúafósturvísum fyrir til að passa upp á fjölbreytileika hjarðarinnar. Hann virkar kaldhæðinn og treystir ekki umdæmi 13. Umdæmi 11 sérhæfir sig í landbúnaði. Það er staðsett í suðri og er mjög viðamikið. Fólkið býr í smáum kofum og herinn er mjög harður og áberandi á svæðinu. Almennt eru íbúarnir eru dökkir á hörund með brún augu. Íbúarnir hafa sérstaklega mikla þekkingu um jurtir. Thresh og Rue eru keppendur umdæmis 11 í Hungurleikunum og spila veigamikið hlutverk þar. Rue var bandamaður Katniss og þær urðu mjög nánar á leikvanginum. Hún var góð í að hoppa milli trjáa en var drepin af Marvel úr umdæmi 1. Thesh var sterkur keppandi sem Katniss dáðist af vegna líkamlegs styrk hans, stolti og að hann neitaði að verða hluti af atvinnufórnunum. Thresh bjargaði lífi Katniss frá árás Clove sem hann drap með stein. Hann bjargaði Katniss vegna vináttu hennar við Rue. Það kemur ekki fram í bókinni hvernig hann deyr en það er gefið í skyn að Cato hafi drepið hann. Í myndinni er hann drepinn af stökkbreyttu úlfunum sem Kapítol sendi á keppendurna til að koma keppendunum saman til að neyða þá til að berjast. Keppendurnir frá umdæmi 13 í annarri bókinni eru Chaff og Seeder sem vita báðir af uppreisninni. Umdæmi 12 sérhæfir sig í kolanámum. Katniss og Peeta eru keppendurnir frá Umdæmi 12 í Hungurleikunum. Umdæmið er við [[Appalachiafjöll]] og umdæmið sjálft er skipt í tvö svæði þar sem sitt hvor stéttin hefur sitt eigið. Það er fátækrahverfi (the Seam) þar sem námuverkamennirnir búa með fjölskyldum sínum en verslunarmennirnir búa í bænum. Báðar stéttirnar hafa mismunandi útlitseinkenni en blandast almennt félagslega. Námuverkamennirnir eru dökkhærðir með grá augu og ólífuhúð en verslunnarmannafjölskyldurnar eru venjuleg ljóshærðar með blá augu. Katniss er úr fátækrahverfinu en Peeta er sonur bakara. Það er óljós hvort stéttaskiptin sem þessi sé einnig í hinum umdæmunum. Fyrir fyrstu byltinguna sérhæfði umdæmi 13 sig í kjarnorku og grafítnámum. Í fyrstu byltingunni voru þau sterkasta aflið og tókst að taka stjórn á kjarnorkuvopnabúrinu. Sagt er að umdæmið hafi verið sprengt upp af Kapítalinu og notað sem dæmi um hvað Kapítalið myndi gera við þá sem myndu reyna að feta í þeirra fótspor. Síðar er gefið í skyn og svo staðfest að umdæmið hafi lifað af. Umdæmið er byggt nær eingöngu neðanjarðar eftir byltinguna og samkomulag náðist við Kapítalið að ef umdæmið fengi að vera í friði myndu þau ekki sprengja upp Kapítalið með kjarnorkuvopnum. Umdæmi 13 er miðstöð seinni byltingarinnar. Lífstíllinn í umdæmi 13 er strangur þar sem öllum reglum verður að fylgja og allri neyslu skal gæta hófs. Forseti umdæmis 13 er Alma Coin sem ætlar að taka við Panem sem forseti. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} == Tengt efni == * [[Suzanne Collins]] * [[Panem]] * [[Kapítal]] [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] iyiujt1tadov9r472d9ddjeswrbro3v 1981665 1981664 2026-10-04T14:27:49Z Akigka 183 /* Sögusvið */ 1981665 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá forlaginu [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í ríkinu Panem sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Kapítol, höfuðborg ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. Hungurleikarnir eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12–18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku Kapítol og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítolsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í 12. umdæmi sem er fátækasta umdæmið. Sem refsing fyrir uppreisn sem umdæmin höfðu gert mörgum áratugum áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá 12. umdæmi. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == Panem er sögusvið Hungurleikanna sem eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi þjóðir [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[alræðisríki]] sem kallast Panem. Panem samanstendur af hinnu ríku Kapítal og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítals. Forseti Panem er Snow. === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg Panem er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. === Umdæmin === Í söguheimi ''Hungurleikanna'' skiptist Panem í þrettán umdæmi: Umdæmi 1 framleiðir munaðarvörur eins og skartgripi. Börnin þaðan líta á það sem heiður að taka þátt í Hungurleikunum fyrir hönd umdæmisins og eru oft meðal þeirra sem eru kallaðir „atvinnufórnir“. Þessir aðilar þjálfa sig ólöglega fyrir leikana frá ungum aldri og bjóða sig svo fram til að taka þátt. Þegar leikarnir byrja hópast þessar „atvinnufórnir“ (úr umdæmum 1, 2 og 4) saman og mynda bandalög þar til þau neyðast til að berjast innbyrðis til sigurs. Í ''Hungurleikunum'' eru báðir keppendurnir/fórnirnar frá umdæmi 1 (Marvel og Glimmer) hluti af atvinnufórnunum og eru báðir drepnir af Katniss. Í ''Eldar kvikna'' eru keppendurnir systkinin Cashmera og Gloss sem eru drepin af Johanna Mason og Katniss. Umdæmi 2 sér um múrverk og þjálfar hermenn fyrir her Kapítal. Umdæmi 2 stórt og er að mestu hluti af Klettafjöllum ekki fjarri Kapítal sjálfri. Íbúarnir búa við mun betri lífskjör en í öðrum umdæmum og því er meiri hollusta við Kapítalið þar. Börn í umdæmi 2 þjálfa oft ólöglega frá unga aldri fyrir Hungurleikana og bjóða sig fram til þáttöku. Umdæmið er byggt upp af smáum þorpum við námu. Í miðju umdæmi 2 er fjall þar sem er stjórnarmiðstöð fyrir her Kapítol. Upphaflega sá umdæmið eingöngu um námuvinnu og að vinna grjótm en eftir fyrstu uppreisnina (sem varð til þess að Hungurleikarnir voru stofnaðir) hófst vopnaframleiðsla þar. Í þeirri uppreisn var umdæmi 2 sterkur bandamaður Kapítal og fær því betri meðferð en hin umdæmin. Í þriðju bókinni og seinni uppreisninni stendur umdæmi 2 aftur með Kapítal og er síðasta umdæmið sem fellur. Í fyrstu bókinni eru keppendur frá umdæmi 2, Cato og Clove, sérstaklega erfiðir andstæðingar. Clove komst næst öllum að drepa Katniss en var trufluð og svo drepin af Thresh (frá umdæmi 11). Cato hefndi dauða hennar með því að drepa Thresh en var svo drepinn á endasprettinum af stökkbreyttum úlfum. Í annarri bókinni eru keppendurnir Brutus og Enobaria. Brutus var drepinn af Peeta en Enobaria lifli leikana af og var ein sjö sigurvegara Hungurleikanna sem lifði stríðið af. Umdæmi 3 sérhæfir sig í tækni. Flestir íbúarnir vinna í verksmiðjum og eru sérfræðingar í verkfræði sem keppendur umdæmissins hafa getað nýtt sér í hag í Hungurleikunum. Í fyrstu bókinni, ''Hungurleikarnir'', notuðu atvinnufórnirnar keppandann frá umdæmi 3 til að virkja sprengjur af leikvanginum til að vernda birgðirnar þeirra af vopnum og mat. Beetee er einn af fyrri sigurvegurum Hungurleikanna sem vann með því að setja gildru sem drap mótherjana með raflosti. Hann notaði einnig þessa hæfileika sína í leikunum í ''Eldar vakna''. Hinn keppandinn fyrr hönd umdæmis 3 í ''Eldar vakna'' var Wiress sem áttaði sig á að leikvangurinn væri eins og klukka. Umdæmi 4 sérhæfir sig í fiskveiðum. Það er annað vel stætt ríki þar sem börnin þjálfa sig til að verða atvinnufórnir. Íbúar umdæmis 4 eru umtalaðir sem fallegasta fólkið. Í ''Hungurleikunum'' (fyrstu bókinni) er karlkyns keppandi umdæmis 4 einn af fyrstu ellefu sem létust í upphafsbaráttunni en kvenkyns keppandinn verður hluti af atvinnufórnunum og deyr þegar Katniss hendir búi stökkbreyttra [[vespur|vespa]] yfir hópinn. Í Catching Fire verða keppendur umdæmis 4, Mags og Finnick, mikilvægir bandamenn Katniss. Mags er mjög gömul kona sem var lærimeistari Finnick í hans leikum. Hún gat búið til fiskikrók úr hverju sem er. Hún bauð sig fram til þátttöku í leikunum til að vernda Annie Cresta sem er fyrrum sigurvegari sem missti vitið eftir þátttökuna. Annie verður seinna eiginkona Finnicks. Finnick er í þriðju bókinni drepinn af stökkbreyttum eðlum í stríðinu. Umdæmi 5 sérhæfir sig í [[orka|orku]]. Kvenkyns keppandinn frá umdæmi 5 var kölluð Foxface, eða refsandlt því hún minnti á [[refur|ref]] með grannt andlit og slétt rautt hár. Hún var ein þeirra sem lifði lengst af því hún var svo snjöll og náði að forðast að rekast á hina keppendurna. Hún dó eftir að hafa borðað eitruð ber sem hún hafði stolið frá Katniss og Peeta. Umdæmi 6 sérhæfir sig í samgöngum. Fátt annað er vitað um umdæmið annað en báðir keppendurnir í annari bókinni vernduðu Katniss og Peeta. Keppendurnir voru háðir „mophling“ verkjalyfi sem líkist morfíni. Bókin gaf í skyn að margir í umdæminu væru háðir lyfinu. Báðir keppendurnir létust fyrsta daginn. Umdæmi 7 sérhæfir sig í timbri og pappír. Stærsti hluti umdæmissins er [[fura|furuskógur]]. Í annarri bókinni er Johanna Mason einn bandamanna Katniss og hluti af samsærinu um að brjótast út úr leikvanginum. Undir lokin ræðst Johanna á Katniss til að losa [[staðsetningarbúnaður|staðsetningarbúnaðinn]] úr handleggnum á henni. Johanna var ein þeirra sem Kapítal náði að handsama á flóttanum. Hún var pyntuð með vatni og rafstuði sem fangi. Síðar varð hún vinkona Katniss. Umdæmi 8 sérhæfir sig í textíl. Umdæmi 8 var eitt fyrstu umdæmana til að taka þátt í byltingunni. Tveir íbúar náðu að flýja í byltingunni og sögðu Katniss frá orðrómi um að umdæmi 13 hefði ekki verið eytt. Það er gefið í skyn að öryggisvarnir í umdæmi 8 sé strangt fylgt eftir síðan byltingin byrjaði og íbúarnir örvæntingarfullir fyrir vonarglætu. Í ''Hermiskaði'' heimsækir Katniss spítala í umdæmi 8 sem síðar var sprengdur upp af Kapítal. Leiðtogi umdæmis 8, Peylor, hefur getu til að efla með hermönnum sínum öfluga hollustu sem fylgja henni frekar en Coin forseta 13. Paylor verður Forseti Panem eftir stríðið. Í ''Hungurleikunum'' deyr karlkyns keppandinn fyrsta daginn og kvenkyns fyrstu nóttina. Í annarri bókinni deyja báðir keppendurnir frá umdæmi 8, Woof og Cecilia, í fyrstu baráttunni. Umdæmi 9 sérhæfir sig í korni og rekur margar verksmiðjur. Karlkyns keppandi umdæmis 9 er með brún augu en ekki er tekið fram hvort um sé að ræða einkenni umdæmisins. Hann deyr eftir baráttu við Katniss um bakpoka með vistum af stungusári eftir Clove úr umdæmi 2. Umdæmi 10 sérhæfir sig í [[búfénaður|búfénaði]]. Þegar Katniss kemur í umdæmi 13 hittir hún mann sem heitir Dalton sem er kúabóndi í umdæmi 10. Verkefnið hans er að koma frjóvguðum kúafósturvísum fyrir til að passa upp á fjölbreytileika hjarðarinnar. Hann virkar kaldhæðinn og treystir ekki umdæmi 13. Umdæmi 11 sérhæfir sig í landbúnaði. Það er staðsett í suðri og er mjög viðamikið. Fólkið býr í smáum kofum og herinn er mjög harður og áberandi á svæðinu. Almennt eru íbúarnir eru dökkir á hörund með brún augu. Íbúarnir hafa sérstaklega mikla þekkingu um jurtir. Thresh og Rue eru keppendur umdæmis 11 í Hungurleikunum og spila veigamikið hlutverk þar. Rue var bandamaður Katniss og þær urðu mjög nánar á leikvanginum. Hún var góð í að hoppa milli trjáa en var drepin af Marvel úr umdæmi 1. Thesh var sterkur keppandi sem Katniss dáðist af vegna líkamlegs styrk hans, stolti og að hann neitaði að verða hluti af atvinnufórnunum. Thresh bjargaði lífi Katniss frá árás Clove sem hann drap með stein. Hann bjargaði Katniss vegna vináttu hennar við Rue. Það kemur ekki fram í bókinni hvernig hann deyr en það er gefið í skyn að Cato hafi drepið hann. Í myndinni er hann drepinn af stökkbreyttu úlfunum sem Kapítol sendi á keppendurna til að koma keppendunum saman til að neyða þá til að berjast. Keppendurnir frá umdæmi 13 í annarri bókinni eru Chaff og Seeder sem vita báðir af uppreisninni. Umdæmi 12 sérhæfir sig í kolanámum. Katniss og Peeta eru keppendurnir frá Umdæmi 12 í Hungurleikunum. Umdæmið er við [[Appalachiafjöll]] og umdæmið sjálft er skipt í tvö svæði þar sem sitt hvor stéttin hefur sitt eigið. Það er fátækrahverfi (the Seam) þar sem námuverkamennirnir búa með fjölskyldum sínum en verslunarmennirnir búa í bænum. Báðar stéttirnar hafa mismunandi útlitseinkenni en blandast almennt félagslega. Námuverkamennirnir eru dökkhærðir með grá augu og ólífuhúð en verslunnarmannafjölskyldurnar eru venjuleg ljóshærðar með blá augu. Katniss er úr fátækrahverfinu en Peeta er sonur bakara. Það er óljós hvort stéttaskiptin sem þessi sé einnig í hinum umdæmunum. Fyrir fyrstu byltinguna sérhæfði umdæmi 13 sig í kjarnorku og grafítnámum. Í fyrstu byltingunni voru þau sterkasta aflið og tókst að taka stjórn á kjarnorkuvopnabúrinu. Sagt er að umdæmið hafi verið sprengt upp af Kapítalinu og notað sem dæmi um hvað Kapítalið myndi gera við þá sem myndu reyna að feta í þeirra fótspor. Síðar er gefið í skyn og svo staðfest að umdæmið hafi lifað af. Umdæmið er byggt nær eingöngu neðanjarðar eftir byltinguna og samkomulag náðist við Kapítalið að ef umdæmið fengi að vera í friði myndu þau ekki sprengja upp Kapítalið með kjarnorkuvopnum. Umdæmi 13 er miðstöð seinni byltingarinnar. Lífstíllinn í umdæmi 13 er strangur þar sem öllum reglum verður að fylgja og allri neyslu skal gæta hófs. Forseti umdæmis 13 er Alma Coin sem ætlar að taka við Panem sem forseti. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} == Tengt efni == * [[Suzanne Collins]] * [[Panem]] * [[Kapítal]] [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] 4bn4ckywb1fzn17snp0zrtxdamddmnz 1981666 1981665 2026-10-04T14:28:07Z Akigka 183 /* Tengt efni */ 1981666 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá forlaginu [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í ríkinu Panem sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Kapítol, höfuðborg ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. Hungurleikarnir eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12–18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur söguþráðar == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku Kapítol og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítolsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í 12. umdæmi sem er fátækasta umdæmið. Sem refsing fyrir uppreisn sem umdæmin höfðu gert mörgum áratugum áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Yfirlit söguþráðar == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá 12. umdæmi. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == Panem er sögusvið Hungurleikanna sem eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi þjóðir [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[alræðisríki]] sem kallast Panem. Panem samanstendur af hinnu ríku Kapítal og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítals. Forseti Panem er Snow. === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg Panem er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. === Umdæmin === Í söguheimi ''Hungurleikanna'' skiptist Panem í þrettán umdæmi: Umdæmi 1 framleiðir munaðarvörur eins og skartgripi. Börnin þaðan líta á það sem heiður að taka þátt í Hungurleikunum fyrir hönd umdæmisins og eru oft meðal þeirra sem eru kallaðir „atvinnufórnir“. Þessir aðilar þjálfa sig ólöglega fyrir leikana frá ungum aldri og bjóða sig svo fram til að taka þátt. Þegar leikarnir byrja hópast þessar „atvinnufórnir“ (úr umdæmum 1, 2 og 4) saman og mynda bandalög þar til þau neyðast til að berjast innbyrðis til sigurs. Í ''Hungurleikunum'' eru báðir keppendurnir/fórnirnar frá umdæmi 1 (Marvel og Glimmer) hluti af atvinnufórnunum og eru báðir drepnir af Katniss. Í ''Eldar kvikna'' eru keppendurnir systkinin Cashmera og Gloss sem eru drepin af Johanna Mason og Katniss. Umdæmi 2 sér um múrverk og þjálfar hermenn fyrir her Kapítal. Umdæmi 2 stórt og er að mestu hluti af Klettafjöllum ekki fjarri Kapítal sjálfri. Íbúarnir búa við mun betri lífskjör en í öðrum umdæmum og því er meiri hollusta við Kapítalið þar. Börn í umdæmi 2 þjálfa oft ólöglega frá unga aldri fyrir Hungurleikana og bjóða sig fram til þáttöku. Umdæmið er byggt upp af smáum þorpum við námu. Í miðju umdæmi 2 er fjall þar sem er stjórnarmiðstöð fyrir her Kapítol. Upphaflega sá umdæmið eingöngu um námuvinnu og að vinna grjótm en eftir fyrstu uppreisnina (sem varð til þess að Hungurleikarnir voru stofnaðir) hófst vopnaframleiðsla þar. Í þeirri uppreisn var umdæmi 2 sterkur bandamaður Kapítal og fær því betri meðferð en hin umdæmin. Í þriðju bókinni og seinni uppreisninni stendur umdæmi 2 aftur með Kapítal og er síðasta umdæmið sem fellur. Í fyrstu bókinni eru keppendur frá umdæmi 2, Cato og Clove, sérstaklega erfiðir andstæðingar. Clove komst næst öllum að drepa Katniss en var trufluð og svo drepin af Thresh (frá umdæmi 11). Cato hefndi dauða hennar með því að drepa Thresh en var svo drepinn á endasprettinum af stökkbreyttum úlfum. Í annarri bókinni eru keppendurnir Brutus og Enobaria. Brutus var drepinn af Peeta en Enobaria lifli leikana af og var ein sjö sigurvegara Hungurleikanna sem lifði stríðið af. Umdæmi 3 sérhæfir sig í tækni. Flestir íbúarnir vinna í verksmiðjum og eru sérfræðingar í verkfræði sem keppendur umdæmissins hafa getað nýtt sér í hag í Hungurleikunum. Í fyrstu bókinni, ''Hungurleikarnir'', notuðu atvinnufórnirnar keppandann frá umdæmi 3 til að virkja sprengjur af leikvanginum til að vernda birgðirnar þeirra af vopnum og mat. Beetee er einn af fyrri sigurvegurum Hungurleikanna sem vann með því að setja gildru sem drap mótherjana með raflosti. Hann notaði einnig þessa hæfileika sína í leikunum í ''Eldar vakna''. Hinn keppandinn fyrr hönd umdæmis 3 í ''Eldar vakna'' var Wiress sem áttaði sig á að leikvangurinn væri eins og klukka. Umdæmi 4 sérhæfir sig í fiskveiðum. Það er annað vel stætt ríki þar sem börnin þjálfa sig til að verða atvinnufórnir. Íbúar umdæmis 4 eru umtalaðir sem fallegasta fólkið. Í ''Hungurleikunum'' (fyrstu bókinni) er karlkyns keppandi umdæmis 4 einn af fyrstu ellefu sem létust í upphafsbaráttunni en kvenkyns keppandinn verður hluti af atvinnufórnunum og deyr þegar Katniss hendir búi stökkbreyttra [[vespur|vespa]] yfir hópinn. Í Catching Fire verða keppendur umdæmis 4, Mags og Finnick, mikilvægir bandamenn Katniss. Mags er mjög gömul kona sem var lærimeistari Finnick í hans leikum. Hún gat búið til fiskikrók úr hverju sem er. Hún bauð sig fram til þátttöku í leikunum til að vernda Annie Cresta sem er fyrrum sigurvegari sem missti vitið eftir þátttökuna. Annie verður seinna eiginkona Finnicks. Finnick er í þriðju bókinni drepinn af stökkbreyttum eðlum í stríðinu. Umdæmi 5 sérhæfir sig í [[orka|orku]]. Kvenkyns keppandinn frá umdæmi 5 var kölluð Foxface, eða refsandlt því hún minnti á [[refur|ref]] með grannt andlit og slétt rautt hár. Hún var ein þeirra sem lifði lengst af því hún var svo snjöll og náði að forðast að rekast á hina keppendurna. Hún dó eftir að hafa borðað eitruð ber sem hún hafði stolið frá Katniss og Peeta. Umdæmi 6 sérhæfir sig í samgöngum. Fátt annað er vitað um umdæmið annað en báðir keppendurnir í annari bókinni vernduðu Katniss og Peeta. Keppendurnir voru háðir „mophling“ verkjalyfi sem líkist morfíni. Bókin gaf í skyn að margir í umdæminu væru háðir lyfinu. Báðir keppendurnir létust fyrsta daginn. Umdæmi 7 sérhæfir sig í timbri og pappír. Stærsti hluti umdæmissins er [[fura|furuskógur]]. Í annarri bókinni er Johanna Mason einn bandamanna Katniss og hluti af samsærinu um að brjótast út úr leikvanginum. Undir lokin ræðst Johanna á Katniss til að losa [[staðsetningarbúnaður|staðsetningarbúnaðinn]] úr handleggnum á henni. Johanna var ein þeirra sem Kapítal náði að handsama á flóttanum. Hún var pyntuð með vatni og rafstuði sem fangi. Síðar varð hún vinkona Katniss. Umdæmi 8 sérhæfir sig í textíl. Umdæmi 8 var eitt fyrstu umdæmana til að taka þátt í byltingunni. Tveir íbúar náðu að flýja í byltingunni og sögðu Katniss frá orðrómi um að umdæmi 13 hefði ekki verið eytt. Það er gefið í skyn að öryggisvarnir í umdæmi 8 sé strangt fylgt eftir síðan byltingin byrjaði og íbúarnir örvæntingarfullir fyrir vonarglætu. Í ''Hermiskaði'' heimsækir Katniss spítala í umdæmi 8 sem síðar var sprengdur upp af Kapítal. Leiðtogi umdæmis 8, Peylor, hefur getu til að efla með hermönnum sínum öfluga hollustu sem fylgja henni frekar en Coin forseta 13. Paylor verður Forseti Panem eftir stríðið. Í ''Hungurleikunum'' deyr karlkyns keppandinn fyrsta daginn og kvenkyns fyrstu nóttina. Í annarri bókinni deyja báðir keppendurnir frá umdæmi 8, Woof og Cecilia, í fyrstu baráttunni. Umdæmi 9 sérhæfir sig í korni og rekur margar verksmiðjur. Karlkyns keppandi umdæmis 9 er með brún augu en ekki er tekið fram hvort um sé að ræða einkenni umdæmisins. Hann deyr eftir baráttu við Katniss um bakpoka með vistum af stungusári eftir Clove úr umdæmi 2. Umdæmi 10 sérhæfir sig í [[búfénaður|búfénaði]]. Þegar Katniss kemur í umdæmi 13 hittir hún mann sem heitir Dalton sem er kúabóndi í umdæmi 10. Verkefnið hans er að koma frjóvguðum kúafósturvísum fyrir til að passa upp á fjölbreytileika hjarðarinnar. Hann virkar kaldhæðinn og treystir ekki umdæmi 13. Umdæmi 11 sérhæfir sig í landbúnaði. Það er staðsett í suðri og er mjög viðamikið. Fólkið býr í smáum kofum og herinn er mjög harður og áberandi á svæðinu. Almennt eru íbúarnir eru dökkir á hörund með brún augu. Íbúarnir hafa sérstaklega mikla þekkingu um jurtir. Thresh og Rue eru keppendur umdæmis 11 í Hungurleikunum og spila veigamikið hlutverk þar. Rue var bandamaður Katniss og þær urðu mjög nánar á leikvanginum. Hún var góð í að hoppa milli trjáa en var drepin af Marvel úr umdæmi 1. Thesh var sterkur keppandi sem Katniss dáðist af vegna líkamlegs styrk hans, stolti og að hann neitaði að verða hluti af atvinnufórnunum. Thresh bjargaði lífi Katniss frá árás Clove sem hann drap með stein. Hann bjargaði Katniss vegna vináttu hennar við Rue. Það kemur ekki fram í bókinni hvernig hann deyr en það er gefið í skyn að Cato hafi drepið hann. Í myndinni er hann drepinn af stökkbreyttu úlfunum sem Kapítol sendi á keppendurna til að koma keppendunum saman til að neyða þá til að berjast. Keppendurnir frá umdæmi 13 í annarri bókinni eru Chaff og Seeder sem vita báðir af uppreisninni. Umdæmi 12 sérhæfir sig í kolanámum. Katniss og Peeta eru keppendurnir frá Umdæmi 12 í Hungurleikunum. Umdæmið er við [[Appalachiafjöll]] og umdæmið sjálft er skipt í tvö svæði þar sem sitt hvor stéttin hefur sitt eigið. Það er fátækrahverfi (the Seam) þar sem námuverkamennirnir búa með fjölskyldum sínum en verslunarmennirnir búa í bænum. Báðar stéttirnar hafa mismunandi útlitseinkenni en blandast almennt félagslega. Námuverkamennirnir eru dökkhærðir með grá augu og ólífuhúð en verslunnarmannafjölskyldurnar eru venjuleg ljóshærðar með blá augu. Katniss er úr fátækrahverfinu en Peeta er sonur bakara. Það er óljós hvort stéttaskiptin sem þessi sé einnig í hinum umdæmunum. Fyrir fyrstu byltinguna sérhæfði umdæmi 13 sig í kjarnorku og grafítnámum. Í fyrstu byltingunni voru þau sterkasta aflið og tókst að taka stjórn á kjarnorkuvopnabúrinu. Sagt er að umdæmið hafi verið sprengt upp af Kapítalinu og notað sem dæmi um hvað Kapítalið myndi gera við þá sem myndu reyna að feta í þeirra fótspor. Síðar er gefið í skyn og svo staðfest að umdæmið hafi lifað af. Umdæmið er byggt nær eingöngu neðanjarðar eftir byltinguna og samkomulag náðist við Kapítalið að ef umdæmið fengi að vera í friði myndu þau ekki sprengja upp Kapítalið með kjarnorkuvopnum. Umdæmi 13 er miðstöð seinni byltingarinnar. Lífstíllinn í umdæmi 13 er strangur þar sem öllum reglum verður að fylgja og allri neyslu skal gæta hófs. Forseti umdæmis 13 er Alma Coin sem ætlar að taka við Panem sem forseti. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] lskxzcdkcrg9uhfx6aewkdwerivx7kv 1981667 1981666 2026-10-04T14:28:48Z Akigka 183 1981667 wikitext text/x-wiki {{skáletrað}} {{Bók | titill = Hungurleikarnir | uppr_titill = The Hunger Games | mynd = [[Mynd:The Hunger Games (Liongate films) logo.svg|Hungurleikarnir]] | höfundur = [[Suzanne Collins]] | þýðandi = [[Magnea J. Matthíasdóttir]] (2011) | land = {{USA}} [[Bandaríkin]] | tungumál = [[Enska]] | útgefandi = [[Scholastic (forlag)|Scholastic]] (í Bandaríkjunum)<br>[[JPV]] (á Íslandi) | stefna = [[Dystópía]] | útgáfudagur = 14. september 2008 | isbn = 9789935112255 | framhald = [[Eldar kvikna]] }} '''''Hungurleikarnir''''' er [[skáldsaga]] eftir [[Suzanne Collins]] og er fyrsta [[Skáldsaga|skáldsagan]] í þríleik höfundarins. ''Hungurleikarnir'' komu út þann [[14. september]] [[2008]] hjá forlaginu [[Scholastic]]. Hún hefur verið gefin út í [[Harðspjaldakápa|kápu]], [[Kilja|kilju]], [[hljóðbók]] og sem [[rafbók]]. Upphaflega voru Hungurleikarnir gefnir út í 200 þúsund eintökum. Hungurleikarnir hafa fengið mjög jákvæða dóma gagnrýnenda og annarra rithöfunda.{{heimild vantar}} Bókin hefur verið þýdd á 26 tungumál og réttindin seld til 38 landa. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku og gefnir út árið [[2011]]. Sögumaður ''Hungurleikanna'' er hin sextán ára Katniss Everdeen. Hún býr í ríkinu Panem sem reis á rústum [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]]. Kapítol, höfuðborg ríkisins, er umkringd tólf umdæmum og drottna valdhafar hennar yfir öllum í Panem. Hungurleikarnir eru árlegur viðburður þar sem drengur og stúlka á aldrinum 12–18 ára frá öllum umdæmunum tólf eru tilnefnd í hlutaveltu til að etja kappi í beinni útsendingu upp á líf og dauða. Reglurnar eru einfaldar: sá sigrar sem heldur lífi. == Bakgrunnur == ''Hungurleikarnir'' eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi [[Þjóð|þjóðir]] Norður-Ameríku hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[Alræði|alræðisríki]] sem kallast [[Panem]]. Panem samanstendur af hinu ríku Kapítol og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítolsins. Söguhetja þríleiksins, Katniss Everdeen, býr í 12. umdæmi sem er fátækasta umdæmið. Sem refsing fyrir uppreisn sem umdæmin höfðu gert mörgum áratugum áður eru á hverju ári einn strákur og ein stelpa á aldrinum 12 – 18 ára úr hverju umdæmi dregin út í lottói og neydd til að taka þátt í Hungurleikunum. Í leikunum, sem er [[Bein útsending|sjónvarpað beint]], þurfa þátttakendur að berjast til dauða á hættulegum leikvangi þar til aðeins einn stendur eftir. Umdæmi sigurvegarans er þá ríkulega verðlaunað með mat og öðrum nauðsynjavörum. Tilgangur Hungurleikanna er að skemmta íbúum Kapítalins og sem viðvörun og áminnig fyrir umdæmin um valdið sem Kapítalið hefur yfir þeim. == Söguþráður == === Hungurleikarnir === ''Hungurleikarnir'' er fyrsta bókin í þríleiknum. Hungurleikarnir segja frá sögu [[Katniss Everdeen]] sem er sextán ára stelpa frá 12. umdæmi. Hún býður sig fram í 74. Hungurleikana til að koma í veg fyrir að yngri systir hennar, Prim, þurfi að fara. Ásamt Katniss er [[Peeta Mellark]] valinn til að taka þátt fyrir hönd 12 umdæmis í Hungurleikunum. Peeta hefur elskað Katniss frá því að hann sá hana fyrst. Katniss og Peeta sýnast ástfangin í leikunum og fá því undantekningu á reglunni að aðeins einn getur unnið og vinna þannig bæði leikana og snúa aftur heim sem sigurvegarar. ''Hungurleikarnir'' voru [[Þýðing|þýddir]] á íslensku af [[Magnea J. Matthíasdóttir|Magneu J. Matthíasdóttur]] og gefnir út árið [[2011]]. === Eldar kvikna === {{skipta|grein=Eldar kvikna}} Í fyrstu bókinni var Katniss trú sjálfri sér í gegnum alla leikana og sveigði þannig reglurnar með hegðun sinni. Í ''Eldar kvikna'' kemst Katniss að því að stjórnendur leikanna eru reiðir út í hana vegna hegðunar hennar og vegna þess að hún kom af stað keðju sem endaði með uppreisn í umdæmunum. Í kjölfarið eru Katniss og Peeta neydd til að taka aftur þátt í sérstakri útgáfu af 75. hungurleikunum sem kallast [[Quarter Quell]] með öðrum fyrverandi sigurverum Hungurleikanna. Þau og nokkrir aðrir keppendur halda sig saman og ná að eyðileggja leikvanginn og flýja leikana. Katniss er færð í [[Panem|umdæmi 13]] sem flestir héldu að væri ekki lengur til. Peeta er hins vegar fangaður af Kapítalinu og umdæmi 12 er eyðilagt. "Eldar kvikna" var þýdd af Guðna Kolbeinssyni og gefin út sumar 2012. === Hermiskaði === {{skipta|grein=Hermiskaði}} ''Hermiskaði'' er þriðja og síðasta bókin í seríunni. Hún fjallar um uppreisn Katniss og umdæmanna gegn Kapítól. Katniss er flóttamaður í 13. umdæmi og er nokkuð illa haldin eftir veru sína þar. Katniss er notuð sem sameiningartákn umdæmanna í uppreisn þeirra gegn Kapítól og Snow forseta. Peeta sem hafði verið handsamaður af Kapítól er frelsaður ásamt öðrum föngum. Loks fara Katniss, Gale, Peeta, sem er enn þá að jafna sig eftir að vera bísaður með eitri (úr eltibísum, afkvæmi geitunga og brigslis), og hópur af fólki í Kapítól og ætla sér að ráða Snow forseta af dögum. Áður en Katniss tekst ætlunarverk sitt deyr systir hennar, Prim, í sprengjuárás. Snow segir Katniss seinna að Alma Coin, forseti 13. umdæmis hafi staðið að sprengjuárásinni, og hún drepur hana í staðin fyrir Snow með boganum sínum. Á endanum eru Katniss, Peeta, og Haymitch rekin aftur til 12. umdæmis - af því hún drap Coin - sem er í rústum. Smám saman taka sárin á sál Katniss að gróa. Móðir Katniss og Gale finna sér vinnu í öðrum umdæmum. Að lokum áttar Katniss sig á því að hún elskar Peeta af öllu hjarta og giftist honum og eftir mörg erfið ár eignast þau 2 börn. ''Hermiskaði'' er komin út í íslenskri þýðingu. == Sögupersónur == {{aðalgrein|Persónur í Hungurleikunum}} == Sögusvið == Panem er sögusvið Hungurleikanna sem eiga að gerast í óskilgreindri [[framtíð]] eftir að núverandi þjóðir [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] hafa orðið að engu og í stað þeirra hefur myndast [[alræðisríki]] sem kallast Panem. Panem samanstendur af hinnu ríku Kapítal og tólf öðrum (áður þrettán) fátækari umdæmum sem lúta stjórn Kapítals. Forseti Panem er Snow. === Kapítól === Kapítól eða höfuðborg Panem er miðstöð hins miskunnarlausa einræðisstjórnkerfis Panem. Og er staðsett norðvestan við [[Klettafjöll]] í fyrrum Bandaríkjunum og Kanada. Umhverfis Kapítól eru tólf umdæmi sem höfuðborgin ríkir yfir með ógnarstjórn. Íbúar höfuðborgarninnar standa fjarri umdæmunum tólf þar sem matarskortur og kúgun ræður ríkjum, en [[tíska]], mannfagnaðir og skemmtanir á stórum skala eins og Hungurleikarnir eiga hug þeirra allan. Flestir íbúar höfuðborgarinnar sem lýst er í skáldsögunum virðast ekki hafa vitneskju um eða vera alveg sama um fátæktina og örbirgðina sem ríkir í umdæmum Panem. Í samanburði við umdæmin er Kapítólin afar [[auðugur|auðug]] og stendur [[Tækni|tæknilega]] framarlega þar sem íbúarnir lifa áhyggjulausu lífi í [[lúxus]]. Þegar keppendur eða fórnir umdæmanna í Hungurleikunum koma til Kapítól bregður þeim við að sjá sóunina og öfgafullan lífstílinn sem viðgengst í Kapítól, til dæmis í veislu þar sem borinn er fram meiri matur en gestirnir geta í sig látið er vaninn að bjóða upp á ógleðisdrykki svo fólk geti kastað upp og haldið áfram að borða. Tíska og stíll íbúa Kapítóls ber með sér lífstílinn og öfgana sem viðhafast þar. Tískan er frumleg, furðuleg og [[hégómi|hégómafull]] þar sem íbúarnir lita húð sína og hár villtum litum, fá sér [[húðflúr]] og fara í ýktar [[Skurðaðgerð|skurðaðgerðir]] til að fylgja ákveðnum stíl. Íbúar Kapítóls geta ekki verið dregnir út til að taka þátt í Hungurleikunum þar sem leikarnir voru settir upp sem [[refsing]] umdæmanna fyrir [[uppreisn]] sem féll. Leikarnir eru haldnir hátíðlegir árlega við mikla [[kátína|kátínu]] íbúa Kapítól. Í leikunum velja íbúarnir sinn uppáhalds keppanda/fórn sem þeir styðja með [[fjárstyrkur|fjárstyrkum]] meðan leikarnir standa yfir. Þrátt fyrir [[blóðugt|blóðugt]] eðli leikanna verða íbúar Kapítóls iðulega [[tilfinningar|tilfinningalega]] tengdir gengi uppáhalds keppenda sinna en eru samt ósnertir af [[ofbeldi|ofbeldinu]] sem börnin verða fyrir. === Umdæmin === Í söguheimi ''Hungurleikanna'' skiptist Panem í þrettán umdæmi: Umdæmi 1 framleiðir munaðarvörur eins og skartgripi. Börnin þaðan líta á það sem heiður að taka þátt í Hungurleikunum fyrir hönd umdæmisins og eru oft meðal þeirra sem eru kallaðir „atvinnufórnir“. Þessir aðilar þjálfa sig ólöglega fyrir leikana frá ungum aldri og bjóða sig svo fram til að taka þátt. Þegar leikarnir byrja hópast þessar „atvinnufórnir“ (úr umdæmum 1, 2 og 4) saman og mynda bandalög þar til þau neyðast til að berjast innbyrðis til sigurs. Í ''Hungurleikunum'' eru báðir keppendurnir/fórnirnar frá umdæmi 1 (Marvel og Glimmer) hluti af atvinnufórnunum og eru báðir drepnir af Katniss. Í ''Eldar kvikna'' eru keppendurnir systkinin Cashmera og Gloss sem eru drepin af Johanna Mason og Katniss. Umdæmi 2 sér um múrverk og þjálfar hermenn fyrir her Kapítal. Umdæmi 2 stórt og er að mestu hluti af Klettafjöllum ekki fjarri Kapítal sjálfri. Íbúarnir búa við mun betri lífskjör en í öðrum umdæmum og því er meiri hollusta við Kapítalið þar. Börn í umdæmi 2 þjálfa oft ólöglega frá unga aldri fyrir Hungurleikana og bjóða sig fram til þáttöku. Umdæmið er byggt upp af smáum þorpum við námu. Í miðju umdæmi 2 er fjall þar sem er stjórnarmiðstöð fyrir her Kapítol. Upphaflega sá umdæmið eingöngu um námuvinnu og að vinna grjótm en eftir fyrstu uppreisnina (sem varð til þess að Hungurleikarnir voru stofnaðir) hófst vopnaframleiðsla þar. Í þeirri uppreisn var umdæmi 2 sterkur bandamaður Kapítal og fær því betri meðferð en hin umdæmin. Í þriðju bókinni og seinni uppreisninni stendur umdæmi 2 aftur með Kapítal og er síðasta umdæmið sem fellur. Í fyrstu bókinni eru keppendur frá umdæmi 2, Cato og Clove, sérstaklega erfiðir andstæðingar. Clove komst næst öllum að drepa Katniss en var trufluð og svo drepin af Thresh (frá umdæmi 11). Cato hefndi dauða hennar með því að drepa Thresh en var svo drepinn á endasprettinum af stökkbreyttum úlfum. Í annarri bókinni eru keppendurnir Brutus og Enobaria. Brutus var drepinn af Peeta en Enobaria lifli leikana af og var ein sjö sigurvegara Hungurleikanna sem lifði stríðið af. Umdæmi 3 sérhæfir sig í tækni. Flestir íbúarnir vinna í verksmiðjum og eru sérfræðingar í verkfræði sem keppendur umdæmissins hafa getað nýtt sér í hag í Hungurleikunum. Í fyrstu bókinni, ''Hungurleikarnir'', notuðu atvinnufórnirnar keppandann frá umdæmi 3 til að virkja sprengjur af leikvanginum til að vernda birgðirnar þeirra af vopnum og mat. Beetee er einn af fyrri sigurvegurum Hungurleikanna sem vann með því að setja gildru sem drap mótherjana með raflosti. Hann notaði einnig þessa hæfileika sína í leikunum í ''Eldar vakna''. Hinn keppandinn fyrr hönd umdæmis 3 í ''Eldar vakna'' var Wiress sem áttaði sig á að leikvangurinn væri eins og klukka. Umdæmi 4 sérhæfir sig í fiskveiðum. Það er annað vel stætt ríki þar sem börnin þjálfa sig til að verða atvinnufórnir. Íbúar umdæmis 4 eru umtalaðir sem fallegasta fólkið. Í ''Hungurleikunum'' (fyrstu bókinni) er karlkyns keppandi umdæmis 4 einn af fyrstu ellefu sem létust í upphafsbaráttunni en kvenkyns keppandinn verður hluti af atvinnufórnunum og deyr þegar Katniss hendir búi stökkbreyttra [[vespur|vespa]] yfir hópinn. Í Catching Fire verða keppendur umdæmis 4, Mags og Finnick, mikilvægir bandamenn Katniss. Mags er mjög gömul kona sem var lærimeistari Finnick í hans leikum. Hún gat búið til fiskikrók úr hverju sem er. Hún bauð sig fram til þátttöku í leikunum til að vernda Annie Cresta sem er fyrrum sigurvegari sem missti vitið eftir þátttökuna. Annie verður seinna eiginkona Finnicks. Finnick er í þriðju bókinni drepinn af stökkbreyttum eðlum í stríðinu. Umdæmi 5 sérhæfir sig í [[orka|orku]]. Kvenkyns keppandinn frá umdæmi 5 var kölluð Foxface, eða refsandlt því hún minnti á [[refur|ref]] með grannt andlit og slétt rautt hár. Hún var ein þeirra sem lifði lengst af því hún var svo snjöll og náði að forðast að rekast á hina keppendurna. Hún dó eftir að hafa borðað eitruð ber sem hún hafði stolið frá Katniss og Peeta. Umdæmi 6 sérhæfir sig í samgöngum. Fátt annað er vitað um umdæmið annað en báðir keppendurnir í annari bókinni vernduðu Katniss og Peeta. Keppendurnir voru háðir „mophling“ verkjalyfi sem líkist morfíni. Bókin gaf í skyn að margir í umdæminu væru háðir lyfinu. Báðir keppendurnir létust fyrsta daginn. Umdæmi 7 sérhæfir sig í timbri og pappír. Stærsti hluti umdæmissins er [[fura|furuskógur]]. Í annarri bókinni er Johanna Mason einn bandamanna Katniss og hluti af samsærinu um að brjótast út úr leikvanginum. Undir lokin ræðst Johanna á Katniss til að losa [[staðsetningarbúnaður|staðsetningarbúnaðinn]] úr handleggnum á henni. Johanna var ein þeirra sem Kapítal náði að handsama á flóttanum. Hún var pyntuð með vatni og rafstuði sem fangi. Síðar varð hún vinkona Katniss. Umdæmi 8 sérhæfir sig í textíl. Umdæmi 8 var eitt fyrstu umdæmana til að taka þátt í byltingunni. Tveir íbúar náðu að flýja í byltingunni og sögðu Katniss frá orðrómi um að umdæmi 13 hefði ekki verið eytt. Það er gefið í skyn að öryggisvarnir í umdæmi 8 sé strangt fylgt eftir síðan byltingin byrjaði og íbúarnir örvæntingarfullir fyrir vonarglætu. Í ''Hermiskaði'' heimsækir Katniss spítala í umdæmi 8 sem síðar var sprengdur upp af Kapítal. Leiðtogi umdæmis 8, Peylor, hefur getu til að efla með hermönnum sínum öfluga hollustu sem fylgja henni frekar en Coin forseta 13. Paylor verður Forseti Panem eftir stríðið. Í ''Hungurleikunum'' deyr karlkyns keppandinn fyrsta daginn og kvenkyns fyrstu nóttina. Í annarri bókinni deyja báðir keppendurnir frá umdæmi 8, Woof og Cecilia, í fyrstu baráttunni. Umdæmi 9 sérhæfir sig í korni og rekur margar verksmiðjur. Karlkyns keppandi umdæmis 9 er með brún augu en ekki er tekið fram hvort um sé að ræða einkenni umdæmisins. Hann deyr eftir baráttu við Katniss um bakpoka með vistum af stungusári eftir Clove úr umdæmi 2. Umdæmi 10 sérhæfir sig í [[búfénaður|búfénaði]]. Þegar Katniss kemur í umdæmi 13 hittir hún mann sem heitir Dalton sem er kúabóndi í umdæmi 10. Verkefnið hans er að koma frjóvguðum kúafósturvísum fyrir til að passa upp á fjölbreytileika hjarðarinnar. Hann virkar kaldhæðinn og treystir ekki umdæmi 13. Umdæmi 11 sérhæfir sig í landbúnaði. Það er staðsett í suðri og er mjög viðamikið. Fólkið býr í smáum kofum og herinn er mjög harður og áberandi á svæðinu. Almennt eru íbúarnir eru dökkir á hörund með brún augu. Íbúarnir hafa sérstaklega mikla þekkingu um jurtir. Thresh og Rue eru keppendur umdæmis 11 í Hungurleikunum og spila veigamikið hlutverk þar. Rue var bandamaður Katniss og þær urðu mjög nánar á leikvanginum. Hún var góð í að hoppa milli trjáa en var drepin af Marvel úr umdæmi 1. Thesh var sterkur keppandi sem Katniss dáðist af vegna líkamlegs styrk hans, stolti og að hann neitaði að verða hluti af atvinnufórnunum. Thresh bjargaði lífi Katniss frá árás Clove sem hann drap með stein. Hann bjargaði Katniss vegna vináttu hennar við Rue. Það kemur ekki fram í bókinni hvernig hann deyr en það er gefið í skyn að Cato hafi drepið hann. Í myndinni er hann drepinn af stökkbreyttu úlfunum sem Kapítol sendi á keppendurna til að koma keppendunum saman til að neyða þá til að berjast. Keppendurnir frá umdæmi 13 í annarri bókinni eru Chaff og Seeder sem vita báðir af uppreisninni. Umdæmi 12 sérhæfir sig í kolanámum. Katniss og Peeta eru keppendurnir frá Umdæmi 12 í Hungurleikunum. Umdæmið er við [[Appalachiafjöll]] og umdæmið sjálft er skipt í tvö svæði þar sem sitt hvor stéttin hefur sitt eigið. Það er fátækrahverfi (the Seam) þar sem námuverkamennirnir búa með fjölskyldum sínum en verslunarmennirnir búa í bænum. Báðar stéttirnar hafa mismunandi útlitseinkenni en blandast almennt félagslega. Námuverkamennirnir eru dökkhærðir með grá augu og ólífuhúð en verslunnarmannafjölskyldurnar eru venjuleg ljóshærðar með blá augu. Katniss er úr fátækrahverfinu en Peeta er sonur bakara. Það er óljós hvort stéttaskiptin sem þessi sé einnig í hinum umdæmunum. Fyrir fyrstu byltinguna sérhæfði umdæmi 13 sig í kjarnorku og grafítnámum. Í fyrstu byltingunni voru þau sterkasta aflið og tókst að taka stjórn á kjarnorkuvopnabúrinu. Sagt er að umdæmið hafi verið sprengt upp af Kapítalinu og notað sem dæmi um hvað Kapítalið myndi gera við þá sem myndu reyna að feta í þeirra fótspor. Síðar er gefið í skyn og svo staðfest að umdæmið hafi lifað af. Umdæmið er byggt nær eingöngu neðanjarðar eftir byltinguna og samkomulag náðist við Kapítalið að ef umdæmið fengi að vera í friði myndu þau ekki sprengja upp Kapítalið með kjarnorkuvopnum. Umdæmi 13 er miðstöð seinni byltingarinnar. Lífstíllinn í umdæmi 13 er strangur þar sem öllum reglum verður að fylgja og allri neyslu skal gæta hófs. Forseti umdæmis 13 er Alma Coin sem ætlar að taka við Panem sem forseti. == Atvinnufórnir == Atvinnufórnir eða framaframlög eru framlög fyrsta og annars umdæmis í Hungurleikunum en börn í þeim umdæmum eru þjálfuð ólöglega í að drepa frá unga aldri og bjóða sig síðan fram til þátttöku. Atvinnufórnirnar í 74. Hungurleikunum eru Cato, Clove, Marvel og Glimmer. == Kvikmyndin == {{aðalgrein|Hungurleikarnir (kvikmynd)}} Kvikmyndin var frumsýnd 23. mars 2012 og er í þriðja sæti yfir bestu frumsýningarhelgi allra tíma en aðeins ''[[The Dark Knight]]'' og ''[[Harry Potter og dauðadjásnin, seinni hluti]]'' hafa átt betri opnunarhelgi. == Velgengni == === Sala === Eftir að hafa skrifað skáldsöguna skrifaði [[Suzanne Collins]] undir samning við [[Scholastic]] árið 2006. Fyrsta bókin var upphaflega prentuð í 50 þúsund eintökum en var síðan prentuð í um 200 þúsund eintökum tvisvar sinnum. Þann 11. febrúar 2010 höfðu verið seld 800 þúsund eintök af ''Hungurleikunum'' og réttindi af sölu bókarinnar voru á 38 svæðum. Þann 8. nóvember 2010 voru ''Hungurleikarnir'' mest selda skáldsagan í bandaríska dagblaðinu ''[[The New York Times]]''. Þegar myndin var fyrst frumsýnd hafði bókin verið á [[USA Today]]<nowiki/>-vinsældalistanum í 135 vikur í röð. === Verðlaun === ''Hungurleikarnir'' hafa unnið til fjölda verðlauna og verið heiðraðir við mörg tilefni. Bókin var nefnd ein af „Bestu bókum þessa árs“ í tímaritinu ''[[Publishers Weekly]]'' og „Mest áberandi barnabók ársins 2008“ í blaðinu ''[[New York Times]]''. Árið 2009 var bókin verðlaunuð á [[Golden Duck]]<nowiki/>-verðlaunahátíðinni í flokknum „Skáldsögur fyrir unglinga“. 2008 unnu ''Hungurleikarnir'' verðlaun fyrir fantasíu og vísindaskáldskap. Árið 2012 var bókin útlistuð sem 33. besta bókin fyrir börn, með verðlaun fyrir mest spennandi endinn. Leikarinn [[Josh Hutcherson]] hefur unnið til tvenna verðlauna fyrir leik sinn í myndinni. Hann vann „[[NewNowNext-verðlaunin]]“ 2012, þar sem hann var tilnefndur sem „next mega star“ eða næsta stórstjarna. == Heimildir == * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games (film) | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games trilogy | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = The Hunger Games universe | mánuðurskoðað = 17. apríl | árskoðað = 2012}} * {{wpheimild | tungumál = En | titill = List of The Hunger Games characters | mánuðurskoðað = 19. apríl | árskoðað = 2012}} [[Flokkur:Bókaárið 2008]] [[Flokkur:Bandarískar skáldsögur]] [[Flokkur:Dystópíuskáldskapur]] [[Flokkur:Hungurleikarnir| ]] p5cp9pzq3afdk7w8lhjdhut2m9rs1rw 0 106918 1981661 1608064 2026-10-04T13:58:29Z Akigka 183 1981661 wikitext text/x-wiki '''Kapítal''' getur átt við: * [[Fjárfestingarvörur]] * [[Höfuðstóll|Höfuðstól]] láns * [[Auðmagn]] almennt * Rit Karl Marx og Friedrich Engels ''[[Auðmagnið]]'' ([[þýska]]: ''Das Kapital'') * Íslensku hlómsveitina [[Das Kapital (hljómsveit)|Das Kapital]] {{aðgreining}} 7web3gu4qd7vyhtmncrgxgqdij30yyt 0 106923 1981662 1949211 2026-10-04T14:01:18Z Akigka 183 sameina sbr. en:wp 1981662 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Hungurleikarnir]] d29pucq8y23lpfyyg8mvuslvf3twel2 0 112366 1981688 1927346 2026-10-04T16:32:14Z Akigka 183 1981688 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Gastronomia china-Pato a la pekinesa5251.JPG|thumb|Pekingönd með hefðbundnu meðlæti.]] '''Pekingönd''' er þekktur [[önd|andaréttur]] frá [[Peking]] og er einn af þjóðarréttum [[Kínverska alþýðulýðveldið|Kínverska alþýðulýðveldisins]]. Öndin er matreidd með þunnri, stökkri skorpu. Endur eru aldar sérstaklega fyrir þennan rétt og slátrað eftir 65 daga eldi. Þá eru fuglarnir hengdir upp og látnir þorna og smurðir með [[hunang]]i og síðan látnir þorna enn frekar þar til hamurinn er skraufþurr. Fuglinn er síðan ofnsteiktur. Pekingönd er gljáandi og dökkrauðbrún á lit. Niðurrifið [[kjöt]] er borið fram með [[hoisinsósa|hoisinsósu]], [[vorlaukur|vorlauk]] og litlum [[pönnukaka|pönnukökum]]. == Heimild == * Nanna Rögnvaldardóttir, Matarást, Iðunn, [[Reykjavík]], 2002 {{stubbur|matur}} [[Flokkur:Kínversk matargerð]] 4wk4boszggywu4i9fk3d9ehnxzohcgp 0 114030 1981669 1960520 2026-10-04T14:46:29Z HakkaHakka 121464 Uppfærði upplýsingar um úrslit 2026 1981669 wikitext text/x-wiki '''Úrslit MORFÍs''' er yfirlit yfir úrslit ræðukeppni framhaldsskólanna [[MORFÍS]] frá 1984. {| class="wikitable sortable" | ! Ár !! Umræðuefni !! Fundarstjóri !! Dómarar !! Ræðumaður kvöldsins !! Sigurlið !! Taplið !! Aths. |- valign="top" | | 1985 || ''Einokun'' || || || Jóhann Friðgeir Haraldsson (MR) || [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] * Liðsstjóri: Agnar Hansson * Frummælandi: Kristján Hrafnsson * Meðmælandi: Hlynur N. Grímsson * Stuðningsmaður: Jóhann Friðgeir Haraldsson | '''[[Menntaskólinn í Kópavogi]]''' * Liðsstjóri: Sveinn Gíslason * Frummælandi: Pétur M. Ólafsson * Meðmælandi: Sigríður Agnarsdóttir * Stuðningsmaður: Jón G. Stefánsson | |- valign="top" | | 1986 || ''Geimferðir'' || || || [[Helgi Hjörvar]] (MH) || [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] * Liðsstjóri: Magni Þór Pálsson * Frummælandi: Gylfi Magnússon * Meðmælandi: Sveinn Valfells * Stuðningsmaður: Hlynur N. Grímsson | [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']]<br />* * Liðsstjóri: * Frummælandi: Ásdís Þórhallsdóttir * Meðmælandi: Vilhjálmur Hjálmarsson * Stuðningsmaður: [[Helgi Hjörvar]] | |- valign="top" | | 1987 || ''Á að taka upp einræði á Íslandi í staðinn fyrir lýðræði?'' || || || [[Illugi Gunnarsson]] (MR) || '''[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]]''' * Liðsstjóri: Stefán Gunnarsson * Frummælandi: Tryggvi G. Árnason * Meðmælandi: Sigurður Örn Bernhöft * Stuðningsmaður: [[Sigmar Guðmundsson]] * Þjálfari/þjálfarar: Þór Jónsson | [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] * Liðsstjóri: Sveinn Valfells * Frummælandi: [[Birgir Ármannsson]] * Meðmælandi: Auðunn Atlason * Stuðningsmaður: [[Illugi Gunnarsson]] | |- valign="top" | | 1988 || ''Er vitsmunalíf á öðrum hnöttum?'' || || || [[Sigmar Guðmundsson]] (FG) || [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] * Liðsstjóri: Elsa Björk Valsdóttir * Frummælandi: Auðunn Atlason * Meðmælandi: Daníel Freyr Jónsson * Stuðningsmaður: Orri Hauksson | '''[[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ]]''' * Liðsstjóri: Árni Gunnarsson * Frummælandi: Einar Páll Tamimi * Meðmælandi: Sigurður Örn Bernhöft * Stuðningsmaður: [[Sigmar Guðmundsson]] | |- valign="top" | | 1989 || ''Hafa vísindin bætt heiminn?'' || || || [[Stefán Eiríksson]] (MH) || '''[[Menntaskólinn við Sund]]''' (með) * Liðsstjóri: [[Sverrir Jakobsson]] * Frummælandi: Auðun Georg Ólafsson * Meðmælandi: [[Ármann Jakobsson]] * Stuðningsmaður: Einar Kristjánsson | [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (á móti) * Liðsstjóri: Tryggvi Helgason * Frummælandi: [[Stefán Eiríksson]] * Meðmælandi: Brynhildur Björnsdóttir * Stuðningsmaður: Kristján Eldjárn | |- valign="top" | | 1990 || ''Framhaldsskólar hafa brugðist hlutverki sínu'' || || || Sigmar Guðmundsson (FG) || [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ|'''Fjölbrautaskólinn í Garðabæ''']] (á móti) * Liðsstjóri: Gestur Guðmundur Gestsson * Frummælandi: Almar Guðmundsson * Meðmælandi: Már Másson * Stuðningsmaður: Sigmar Guðmundsson * Þjálfari/þjálfarar: [[Bjarki Karlsson]] | '''[[Verzlunarskóli Íslands]]''' (með) * Liðsstjóri: Hafsteinn Sv. Hafsteinsson * Frummælandi: Birgir Fannar Birgisson * Meðmælandi: [[Gísli Marteinn Baldursson]] * Stuðningsmaður: Börkur Gunnarsson | |- valign="top" | | 1991 || ''Hver er sinnar gæfu smiður'' || || || Almar Guðmundsson (FG) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] * Liðsstjóri: Skorri Andrew Aikman * Frummælandi: Halldór Fannar Guðjónsson * Meðmælandi: Kristín Pétursdóttir * Stuðningsmaður: [[Gísli Marteinn Baldursson]] Þjálfari: Börkur Gunnarsson | [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ|'''Fjölbrautaskólinn í Garðabæ''']] * Liðsstjóri: Hjalti Már Björnsson * Frummælandi: Almar Guðmundsson * Meðmælandi: Mjöll Jónsdóttir * Stuðningsmaður: Ólafur Einar Rúnarsson | |- valign="top" | | 1992 || ''Er Ísland spillt land?'' || || || Gísli Marteinn Baldursson (VÍ) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] * Liðsstjóri: [[Sigurður Kári Kristjánsson]] * Frummælandi: [[Rúnar Freyr Gíslason]] * Meðmælandi: [[Ólafur Teitur Guðnason]] * Stuðningsmaður: Gísli Marteinn Baldursson Þjálfari: Börkur Gunnarsson | [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ|'''Fjölbrautaskólinn í Garðabæ''']] * Liðsstjóri: Hjalti Már Björnsson * Frummælandi: Almar Guðmundsson * Meðmælandi: Mjöll Jónsdóttir * Stuðningsmaður: Ólafur Einar Rúnarsson | |- valign="top" | | 1993 || ''Er Ísland á leiðinni til andskotans?'' || || || Rúnar Freyr Gíslason (VÍ) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] * Liðsstjóri: Sigurður Kári Kristjánsson * Frummælandi: Rúnar Freyr Gíslason * Meðmælandi: Kristín Pétursdóttir * Stuðningsmaður: Ólafur Teitur Guðnason Þjálfari: Börkur Gunnarsson | [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] * Liðsstjóri: [[Sveinn H. Guðmarsson]] * Frummælandi: Ingvi Hrafn Óskarsson * Meðmælandi: [[Úlfur Eldjárn]] * Stuðningsmaður: [[Stefán Pálsson]] * Þjálfari: Daníel Freyr Jónsson | |- valign="top" | | 1994 || ''Líknardráp'' || || || [[Inga Lind Karlsdóttir]] (FG) (445 stig) || [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (1228 stig) (á móti) * Liðsstjóri: Jóhann Bragi Fjalldal * Frummælandi: [[Oddný Sturludóttir]] * Meðmælandi: Hulda Herjolfsdóttir Skogland * Stuðningsmaður: Garðar Þorsteinn Guðgeirsson * Þjálfari: [[Stefán Eiríksson]] | [[Fjölbrautaskólinn í Garðabæ|'''Fjölbrautaskólinn í Garðabæ''']] (1181 stig) (með) * Liðsstjóri: Össur Brynjólfsson * Frummælandi: Hermann Páll Jónsson * Meðmælandi: Þórlaug Ágústsdóttir * Stuðningsmaður: [[Inga Lind Karlsdóttir]] * Þjálfari: Bjarki Karlsson | |- valign="top" | | 1995 || ''Kynbætur á mönnnum'' || || || Jón Svanur Jóhannsson (VÍ) || [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']]<br /> * Liðsstjóri: Arinbjörn Ólafsson * Frummælandi: Oddný Sturludóttir * Meðmælandi: Hulda Herjolfsdóttir Skogland * Stuðningsmaður: Sandra Ásgeirsdóttir * Þjálfari: Sæmundur Norðfjörð | [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] * Liðsstjóri: [[Þórunn Clausen]] * Frummælandi: Hafsteinn Þór Hauksson * Meðmælandi: Viggó Örn Jónsson * Stuðningsmaður: Jón Svanur Jóhannsson * Þjálfarar: Ólafur Teitur Guðnason, Rúnar Freyr Gíslason | |- valign="top" | |1996 || ''Græðgi'' || || || Arnar Þór Halldórsson (FB) & Hafsteinn Þór Hauksson (VÍ) || '''[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]]'''<br /> * Liðsstjóri: Bóas Valdórsson * Frummælandi: Lárus Páll Birgisson * Meðmælandi: Arnar Þór Halldórsson * Stuðningsmaður: Matthías Geir Ásgeirsson * Þjálfari: Stefán Pálsson | [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] * Liðsstjóri: Gunnar Thoroddsen * Frummælandi: Viggó Örn Jónsson * Meðmælandi: Tómas Eiríksson * Stuðningsmaður: Hafsteinn Þór Hauksson * Þjálfarar: Gunnlaugur Jónsson, Jón Svanur Jóhannsson | |- valign="top" | | 1997 || ''Kynjakvótar'' || || || Halldór Benjamín Þorbergsson (MR) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (1300 stig) (á móti) * Liðsstjóri: Tómas Eiríksson * Frummælandi: Herjólfur Guðbjartsson * Meðmælandi: Ragnar Guðmundsson * Stuðningsmaður: Hafsteinn Þór Hauksson * Þjálfari/þjálfarar: Viggó Örn Jónsson, Gunnlaugur Jónsson | [[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (1217 stig) (með) * Liðsstjóri: Ólafur Gauti Guðmundsson * Frummælandi: Halldór Benjamín Þorbergsson * Meðmælandi: Gautur Sturluson * Stuðningsmaður: Jóhann Davíð Ísaksson * Þjálfari: Stefán Pálsson | |- valign="top" | | 1998 || ''Egóismi'' || || || Hafsteinn Þór Hauksson (VÍ) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (1228 stig) (með) * Liðsstjóri: Tómas Eiríksson * Frummælandi: Ragnar Guðmundsson * Meðmælandi: Herjólfur Guðbjartsson * Stuðningsmaður: Hafsteinn Þór Hauksson | '''[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]''' (1217 stig) (móti) * Liðsstjóri: Gunnar Hrafn Jónsson * Frummælandi: María Rún Bjarnadóttir * Meðmælandi: Guðni Már Harðarson * Stuðningsmaður: Eyrún Magnúsdóttir * Þjálfarar: Þórlaug Ágústsdóttir, Lárus Páll Birgisson | |- valign="top" | | 1999 || ''Hlutleysi'' || Þórlaug Ágústsdóttir || || Hadda Hreiðarsdóttir (MA) || '''[[Menntaskólinn á Akureyri]]''' (á móti) * Liðsstjóri: Aðalheiður Jóhannesdóttir * Frummælandi: Þórhildur Guðrún Ólafsdóttir * Meðmælandi: Hadda Hreiðarsdóttir * Stuðningsmaður: Kjartan Höskuldsson | '''[[Menntaskólinn við Hamrahlíð]]''' (með) * Liðsstjóri: Kári Gylfason * Frummælandi: Logi Karlsson * Meðmælandi: Jón Hjörleifur Stefánsson * Stuðningsmaður: [[Bergur Ebbi Benediktsson]] | |- valign="top" | | 2000 || ''Frelsi einstaklingsins'' || || || Bergur Ebbi Benediktsson (MH) || [[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (með) * Liðsstjóri: Ásgeir Jóhannesson * Frummælandi: Breki Logason * Meðmælandi: Bjarney Sonja Ólafsdóttir * Stuðningsmaður: Björn Berg Gunnarsson | [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (á móti) * Liðsstjóri: Georg Kári Hilmarsson * Frummælandi: Logi Karlsson * Meðmælandi: Helgi Guðnason * Stuðningsmaður: Bergur Ebbi Benediktsson | |- valign="top" | | 2001 || ''Eru trúarbrögð slæm?'' || || || Hjálmar Stefán Brynjólfsson (MA) || '''[[Menntaskólinn á Akureyri]]''' (1480 stig) (með) * Liðsstjóri: Mæja Bet Jakobsdóttir * Frummælandi: Katrín Björk Sævarsdóttir * Meðmælandi: Þórgunnur Oddsdóttir * Stuðningsmaður: Hjálmar Stefán Brynjólfsson |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (1275 stig) (á móti) * Liðsstjóri: Ómar Örn Bjarnþórsson * Frummælandi: Breki Logason * Meðmælandi: Ágúst Ingvar Magnússon * Stuðningsmaður: Björn Berg Gunnarsson | |- valign="top" | | 2002 || ''Heimur versnandi fer'' || || || Atli Bollason (MH) || [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (með) *Liðsstjóri: Georg Kári Hilmarsson *Frummælandi: Orri Jökulsson *Meðmælandi: Kári Hólmar Ragnarsson *Stuðningsmaður: Atli Bollason *Þjálfari/þjálfarar: Bergur Ebbi Benediktsson |'''[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti]]''' (á móti) * Liðsstjóri: * Frummælandi: Guðjón Heiðar Valgarðssonn * Meðmælandi: Gísli Hvanndal * Stuðningsmaður: [[Gunnar Jónsson]] * Þjálfarar: Bóas Valdórsson, Lárus Páll Birgisson | |- |2003 |''Eru karlmenn að standa sig illa?'' | | |Jóhann Alfreð Kristinsson (MR) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) *Liðsstjóri: Baldur Kristjánsson *Frummælandi: Björn Bragi Arnarsson *Meðmælandi: Jónas Oddur Jónasson *Stuðningsmaður: Breki Logason *Þjálfari/þjálfarar: Ómar Örn Bjarnþórsson og Eirik Sördal |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (með) *Liðsstjóri: Einar Örn Gíslason *Frummælandi: Árni Egill Örnólfsson *Meðmælandi: Einar Sigurjón Oddsson *Stuðningsmaður: Jóhann Alfreð Kristinsson *Þjálfari/þjálfarar: Ari Eldjárn | |- |2004 |''Maðurinn er heimskur'' | | |Björn Bragi Arnarsson (VÍ) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (1544 stig) (á móti) *Liðsstjóri: Hannes Þór Halldórsson *Frummælandi: Davíð Gill Jónsson *Meðmælandi: Jónas Oddur Jónason *Stuðningsmaður: Björn Bragi Arnarson *Þjálfari/þjálfarar: Ómar Örn Bjarnþórsson og Breki Logason |[[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (1543 stig) (með) *Liðsstjóri: Kári Finnsson *Frummælandi: Orri Jökulsson *Meðmælandi: Halldór Halldórsson *Stuðningsmaður: Atli Bollason *Þjálfari/þjálfarar: Bergur Ebbi Benediktsson | |- |2005 |''Þróunaraðstoð'' | |Jóhann Alfreð Kristinsson |Björn Bragi Arnarsson (VÍ) (542 stig) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (1382 stig) *Liðsstjóri: Óttar Snædal Þorsteinsson *Frummælandi: Þórunn Elísabet Bogadóttir *Meðmælandi: Davíð Gill Jónsson *Stuðningsmaður: Björn Bragi Arnarson *Þjálfari/þjálfarar: Ómar Örn Bjarnþórsson |[[Fjölbrautaskólinn í Breiðholti|'''Fjölbrautaskólinn í Breiðholti''']] (1360 stig) *Liðsstjóri: Hjörtur Ágústsson *Frummælandi: Guðjón Heiðar Valgarðsson *Meðmælandi: Bragi Páll Sigurðarson *Stuðningsmaður: [[Gunnar Jónsson]] *Þjálfari/þjálfarar: Jóhannes Þór Skúlason | |- |2006 |''Frelsi einstaklingsins'' |[[Sigmar Guðmundsson]] |Jóhann Fjalar Skaptason, Gísli Hvanndal Ólafsson, Ómar Örn Bjarnþórsson |Halldór Armand Ásgeirsson (MH) |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] *Liðsstjóri: Guðrún Sóley Gestsdóttir *Frummælandi: Gunnar Örn Guðmundsson *Meðmælandi: [[Saga Garðarsdóttir]] *Stuðningsmaður: Jón Eðvald Vignisson *Þjálfari/þjálfarar: Jóhannes Þór Skúlason |[[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] *Liðsstjóri: Kári Finnsson *Frummælandi: Sigurjón Bjarni Sigurjónsson *Meðmælandi: Atli Már Steinarsson *Stuðningsmaður: Halldór Armand Ásgeirsson *Þjálfari/þjálfarar: Atli Bollason, Kári Hólmar Ragnarsson | |- |2007 |''Á mannkynið að taka upp eitt sameiginlegt tungumál?'' |[[Guðmundur Steingrímsson]] |Árni Egill Örnólfsson, Þórður, Oddadomari Hafseinn Þór Hauksson |Birkir Blær Ingólfsson (MH) (590 stig) |[[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (með) (1473 stig) *Liðsstjóri: Dagur Kári G. Jónsson *Frummælandi: Jónas Margeir Ingólfsson *Meðmælandi: Magnús Felix Tryggvason *Stuðningsmaður: Birkir Blær Ingólfsson *Þjálfari/þjálfarar: Atli Már Steinarsson, Halldór Armand Ásgeirsson |'''[[Borgarholtsskóli]]''' (á móti) (1362 stig) *Liðsstjóri: Elvar Orri Hreinsson *Frummælandi: Arnór Pálmi Arnarson *Meðmælandi: [[Hrannar Már Gunnarsson]] *Stuðningsmaður: Birkir Már Árnason *Þjálfari/þjálfarar: Ingvar Örn Ákason | |- |2008 |''Áróður'' |[[Ásgeir Erlendsson]] |Anna Kristín Pálsdóttir, Davíð Gill, Þórunn Elísabet Bogadóttir |Birkir Blær Ingólfsson (MH) |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (á móti) *Liðsstjóri: Ari Guðjónsson *Frummælandi: Arnar Már Ólafsson *Meðmælandi: Jón Benediktsson *Stuðningsmaður: Guðmundur Egill Árnason *Þjálfari/þjálfarar: Jóhannes Þór Skúlason, Gunnar Örn Guðmundsson, Gunnar Jónsson |[[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (með) *Liðsstjóri: Lárus Jón Björnsson *Frummælandi: Hugi Leifsson *Meðmælandi: Arnmundur Ernst Backman *Stuðningsmaður: Birkir Blær Ingólfsson *Þjálfari/þjálfarar: Halldór Armand Ásgeirsson, Kári Finnsson | |- |2009 |''Geimferðir'' |[[Inga Lind Karlsdóttir]] |Þorkell Gunnar Sigurbjörnsson, Jóhann Fjalar Skaptason og oddadómari Bjartmar Oddur Þeyr Alexanderson |Hafsteinn Gunnar Hauksson (VÍ) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) *Liðsstjóri: Einar Brynjarsson *Frummælandi: Eva Fanney Ólafsdóttir *Meðmælandi: Stefán Óli Jónsson *Stuðningsmaður: Hafsteinn Gunnar Hauksson *Þjálfari/þjálfarar: Jóhann Alfreð Kristinsson, Ómar Örn Bjarnþórsson |'''[[Fjölbrautaskóli Suðurnesja]]''' (með) *Liðsstjóri: Oddur Gunnarsson Bauer *Frummælandi: Fannar Óli Ólafsson *Meðmælandi: Davíð Már Gunnarsson *Stuðningsmaður: Sigfús Jóhann Árnason *Þjálfari/þjálfarar: Guðmundur Egill Árnason, Ari Guðjónsson, Gunnar Örn Guðmundsson | |- |2010 |''Fáfræði er sæla'' |[[Ásgeir Erlendsson]] |Bjarki Vigfússon, Brynjar Örnuson Guðnason, Jón Benediktsson, Lárus Jón Björnsson og oddadómari Fannar Freyr Ívarsson |Atli Hjaltested (MS) (908 stig) |[[Menntaskólinn við Sund|'''Menntaskólinn við Sund''']] (með) (2403 stig) *Liðsstjóri: Anton Birkir Sigfússon *Frummælandi: Lilja Björk Stefánsdóttir *Meðmælandi: Þórdís Jensdóttir *Stuðningsmaður: Atli Hjaltested *Þjálfari/þjálfarar: Birkir Blær Ingólfsson, Dagur Kári G. Jónsson, Jónas Margeir Ingólfsson |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2395 stig) *Liðsstjóri: Árni Grétar Finnsson *Frummælandi: Árni Kristjánsson *Meðmælandi: Stefán Óli Jónsson *Stuðningsmaður: Eva Fanney Ólafsdóttir *Þjálfari/þjálfarar: Hafsteinn Gunnar Hauksson, Jóhann Alfreð Kristinsson |Í fyrsta sinn 5 dómarar í úrslitum |- |2011 |''Frjálshyggja'' |[[Helgi Hjörvar]] |Stefán Rafn Sigurbjörnsson, Pétur Magnús, Kristinn Árni Lár Hróbjartsson, Viktor Orri Valgarðsson og oddadómari Halldór Armand Ásgeirsson |Þórir Freyr Finnbogason (MS) (973 stig) |'''[[Menntaskólinn í Reykjavík]]'''(með) (2499 stig) *Liðsstjóri: Ólafur Kjaran Árnason *Frummælandi: Magnús Karl Ásmundsson *Meðmælandi: Auðunn Lúthersson *Stuðningsmaður: Jóhann Páll Jóhannsson *Þjálfari/þjálfarar: Guðrún Sóley Gestsdóttir, Magnús Örn Sigurðsson |'''[[Menntaskólinn við Sund]]''' (á móti) (2433 stig) *Liðsstjóri: Kristín Anný Walsh *Frummælandi: Gígja Hilmarsdóttir *Meðmælandi: Klara Óðinsdóttir *Stuðningsmaður: Þórir Freyr Finnbogason *Þjálfari/þjálfarar: Bjarki Vigfússon, Brynjar Örnuson Guðnason, Einar Brynjarsson | |- |2012 |''Stríð fyrir frið'' |[[Gísli Marteinn Baldursson]] |Viktor Hrafn Hólmgeirsson, Inga Lind Karlsdóttir, Áslaug Hulda Jónsdóttir, Bjartmar Oddur Þeyr Alexanderson og oddadómari Hafsteinn Þór Hauksson |Jóhann Páll Jóhannsson (MR) (921 stig) |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (á móti) (2442 stig) *Liðsstjóri: Eygló Hilmarsdóttir *Frummælandi: Kári Þrastarson *Meðmælandi: Ólafur Kjaran Árnason *Stuðningsmaður: [[Jóhann Páll Jóhannsson]] *Þjálfari/þjálfarar: Guðrún Sóley Gestsdóttir, Magnús Örn Sigurðsson |[[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (með) (2388 stig) *Liðsstjóri: Jón Pétur Þorsteinsson *Frummælandi: Katrín Ásmundsdóttir *Meðmælandi: Sigurbjartur Sturla Atlason *Stuðningsmaður: Ívar Vincent Smárason *Þjálfari/þjálfarar: Atli Már Steinarsson, Halldór Armand Ásgeirsson | |- |2013 |''Hjarðeðlið'' |[[Svavar Halldórsson]] |Gígja Hilmarsdóttir, Sigurbjartur Sturla Atlason, Brynjar Örnuson Guðnason, Oddur Þorri Viðarsson og oddadómari Gunnar Örn Guðmundsson |[[Sigríður María Egilsdóttir]] (VÍ) (1000 stig) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2647 stig) *Liðsstjóri: Hrafnkell Ásgeirsson *Frummælandi: Sigurður Kristinsson *Meðmælandi: Hersir Aron Ólafsson *Stuðningsmaður: [[Sigríður María Egilsdóttir]] *Þjálfari/þjálfarar: Birkir Blær Ingólfsson, Dagur Kári G. Jónsson, Jónas Margeir Ingólfsson |[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði|'''Flensborgarskólinn í Hafnarfirði''']] (með) (2293 stig) *Liðsstjóri: Aron Kristján Sigurjónsson *Frummælandi: Katrín Ósk Ásgeirsdóttir *Meðmælandi: Bergþór Þorvaldsson *Stuðningsmaður: Jón Gunnar Ingólfsson *Þjálfari/þjálfarar: Árni Grétar Finnsson, Björn Atli Davíðsson | |- |2014 |''Vopnaður friður'' |Guðrún Sóley Gestsdóttir |Geir Finnsson, Ásthildur Gyða Garðarsdóttir, Albert Guðmundsson, Brynjar Örnuson Guðnason og oddadómari Viktor Orri Valgarðsson |Katrín Ósk Ásgeirsdóttir (FíH) (1013 stig) |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (á móti) (2707 stig) *Liðsstjóri: Aron Kristján Sigurjónsson *Frummælandi: Jón Gunnar Ingólfsson *Meðmælandi: Magni Sigurðsson *Stuðningsmaður: Katrín Ósk Ásgeirsdóttir *Þjálfari/þjálfarar: Egill Ásbjarnarson, Stefán Snær Stefánsson |'''[[Menntaskólinn við Sund]]''' (með) (2601 stig) *Liðsstjóri: Arnar Snær Magnússon *Frummælandi: Telma Sif Reynisdóttir *Meðmælandi: Elísa Líf Ingvarsdóttir *Stuðningsmaður: Sædís Ýr Jónadóttir *Þjálfari/þjálfarar: Hjalti Vigfússon, Klara Óðinsdóttir, Lovísa Rut Kristjánsdóttir | |- |2015 |''Lögleiðing fíkniefna'' |Fannar Sveinsson |Arnór Gunnar Gunnarsson, Albert Guðmundsson, Hugi Leifsson, Gunnar Atli Gunnarsson og oddadómari Arnmundur Ernst Backman |Steinar Ingi Kolbeins (MS) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2536 stig) *Liðsstjóri: Arnar Ingi Ingason *Frummælandi: Bára Lind Þórarinsdóttir *Meðmælandi: Kjartan Þórisson *Stuðningsmaður: Elín Harpa Héðinsdóttir *Þjálfari/þjálfarar: Sigríður María Egilsdóttir, Stefán Óli Jónsson, Stefán Snær Stefánsson |'''[[Menntaskólinn við Sund]]''' (með) (2398 stig) *Liðsstjóri: Kristín Lilja Sigurðardóttir *Frummælandi: Sædís Ýr Jónasdóttir *Meðmælandi: Sólrún Freyja Sen *Stuðningsmaður: Steinar Ingi Kolbeins *Þjálfari/þjálfarar: Gígja Hilmarsdóttir, Klara Óðinsdóttir, Lovísa Rut Kristjánsdóttir | |- |2016 |''Vegferð mannkyns'' |Hákon Jóhannesson |Baldur Eiríksson, Brynjar Örnuson Guðnason, Hildur Hjörvar, Úlfar Viktorsson og oddadómari Katrín Ósk Ásgeirsdóttir |Bára Lind Þórarinsdóttir (VÍ) (1022 stig) |'''[[Menntaskólinn í Reykjavík]]''' (á móti) (2756 stig) *Liðsstjóri: Leifur Þorbjarnarson *Frummælandi: Sigrún Ebba Urbancic *Meðmælandi: Ragnheiður Ingunn Jóhannsdóttir *Stuðningsmaður: Elín María Árnadóttir *Þjálfarar: Ólafur Kjaran Árnason, Arnór Gunnar Gunnarsson |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (með) (2594 stig) *Liðsstjóri: Huginn Sær Grímsson *Frummælandi: Dóra Jóna Aðalsteinsdóttir *Meðmælandi: Teitur Gissurarson *Stuðningsmaður: Bára Lind Þórarinsdóttir *Þjálfarar: Hersir Aron Ólafsson, Sigríður María Egilsdóttir, Hrafnkell Ásgeirsson |Keppnistímabilið 2015-2016 var samþykkt ný „sigur-regla“ í 50. gr.: ''Það lið sigrar sem sigrar hjá flestum dómurum'' Allir fimm dómararnir dæmdu MR sigur |- |2017 |''ESB er að bregðast hlutverki sínu'' |Steiney Skúladóttir |Eyrún Björg Guðmundsdóttir, Magnþór Breki Ragnarsson, Steinunn Jónsdóttir, Leifur Þorbjarnarson og oddadómari Sólveig Rán Stefánsdóttir |Dóra Jóna Aðalsteinsdóttir (VÍ) (895 stig) |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (á móti) (2249 stig) *Liðsstjóri: Einar Baldvin Brimar *Frummælandi: Kristinn Snær Guðmundsson *Meðmælandi: Kolbeinn Sveinsson *Stuðningsmaður: Kristinn Óli Haraldsson *Þjálfarar: Aron Kristján Sigurjónsson, Katrín Ósk Ásgeirsdóttir, Sindri Blær Gunnarsson og Tómas Geir Howser Harðarson |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (með) (2318 stig) *Liðsstjóri: Sylvía Hall *Frummælandi: Huginn Sær Grímsson *Meðmælandi: Pétur Már Sigurðsson *Stuðningsmaður: Dóra Jóna Aðalsteinsdóttir *Þjálfarar: Sigríður María Egilsdóttir, Stefán Óli Jónsson, Stefán Snær Stefánsson |Flensborg sigraði keppnina þrátt fyrir að Verzlunarskólinn hafi hlotið fleiri stig, þar sem 3 dómarar dæmdu Flensborg sigur en 2 Verzlunarskólanum sigur skv. 50. gr. laga Morfís *Sigrar Flensborg í tölum: 1, 1 og 24 *Sigrar Verzlunarskólans í tölum: 12 og 83 |- |2018 |''Raunveruleikinn'' |Sigurbjartur Sturla Atlason |Eyrún Björg Guðmundsdóttir, Kristín Lilja Sigurðardóttir, Telma Sif Reynisdóttir, Guðrún Sóley Gestsdóttir og oddadómari Geir Finnsson |Kristinn Óli Haraldsson (FíH)(915) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2464 stig) *Liðsstjóri: Helena Björk Bjarkadóttir *Frummælandi: Huginn Sær Grímsson *Meðmælandi: Geir Zoëga *Stuðningsmaður: Pétur Már Sigurðsson *Þjálfarar: Sigríður María Egilsdóttir, Sylvía Hall, Stefán Snær Stefánsson, Hrafnkell Ásgeirsson |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (með) (2473 stig) *Liðsstjóri: Sindri Blær Gunnarsson *Frummælandi: Einar Baldvin Brimar *Meðmælandi: Kolbeinn Sveinsson *Stuðningsmaður: Kristinn Óli Haraldsson *Þjálfarar: Aron Kristján Sigurjónsson, Katrín Ósk Ásgeirsdóttir |Verzlunarskólinn sigraði keppnina þrátt fyrir að Flensborg hafi hlotið fleiri stig, þar sem 3 dómarar dæmdu Verzlunarskólanum sigur en 2 Flensborg sigur skv. 50. gr. laga Morfís *Sigrar Verzlunarskólans í tölum: 4, 12 og 13 *Sigrar Flensborg í tölum: 9 og 29 |- |2019 |''Maðurinn er grimmasta dýrið'' |Sólborg Guðbrandsdóttir |Anton Björn Helgason, Ingvar Þóroddsson, Kolbeinn Sveinsson, Leifur Þorbjarnarson og oddadómari Aron Kristján Sigurjónsson |Sigurbjörg Nanna Vignisdóttir (VÍ) (948 stig) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2479 stig) * Liðsstjóri: Máni Snær Þorláksson * Frummælandi: Lovísa Ólafsdóttir * Meðmælandi: Styr Orrason * Stuðningsmaður: Sigurbjörg Nanna Vignisdóttir * Liðsmenn: Dagur Kárason, Guðni Þór Ólafsson, Kári Jóhannesarson og Pétur Már Sigurðsson *Þjálfarar: Arnór Björnsson og Einar Baldvin Brimar |'''[[Kvennaskólinn í Reykjavík]]''' (með) (2383 stig) * Liðstjóri: Jón Þór Stefánsson * Frummælandi: Arngrímur Broddi Einarsson * Meðmælandi: Védís Halla Víðisdóttir * Stuðningsmaður: Guðmundur Hrafn Kristjánsson *Þjálfari: Kristinn Snær Guðmundsson |Allir fimm dómararnir dæmdu Verzlunarskólanum sigur. |- |2020 |''Lýðræði'' |[[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir]] |Máni Snær Þorláksson, Bjarki Sigurðsson, Viktor Pétur Finnson, Guðni Þór Ólafsson og oddadómari Arngrímur Broddi Einarsson |Saga Rún Vilhjálmsdóttir (FíH) (788 stig) |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (með) (1781 stig) *Liðsstjóri: Ingi Snær Karlsson *Frummælandi: Kolbrún María Einarsdóttir *Meðmælandi: Birkir Ólafsson *Stuðningsmaður: Saga Rún Vilhjálmsdóttir *Þjálfarar: Kolbeinn Sveinsson, Einar Baldvin Brimar og Aron Sigurjónsson | [[Menntaskólinn við Hamrahlíð|'''Menntaskólinn við Hamrahlíð''']] (á móti) (1274 stig) *Liðsstjóri: Dagur Eggertsson *Frummælandi: Sunna Tryggvadóttir *Meðmælandi: Grettir Valsson *Stuðningsmaður: Ari Hallgrímsson *Þjálfarar: Lóa Björk Björnsdóttir og Steinunn Sigþrúðardóttir |Ekki var lokið við keppnina þetta árið sökum Covid-19 faraldursins. Einungis var önnur undanúrslitaviðureignin keppt en hinni frestað. |- |2021 |''Ísland er spillt land'' |Geir Finnsson |Magnús Orri Aðalsteinsson, Einar Baldvin Brimar, Anton Björn Helgason, Daníel Óskar Jóhannesson og oddadómari Ingvar Þóroddsson. |Kolbrún María Einarsdóttir (FíH) (864 stig) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (á móti) (2341 stig) *Liðsstjóri: Kristófer Fannar Björnsson *Frummælandi: Gunnar Hrafn Kristjánsson *Meðmælandi: Árni Þór Guðjónsson *Stuðningsmaður: Killian Gunnlaugur E. Briansson *Liðsmenn: Helga Harðardóttir og Ilmur María Arnarsdóttir *Þjálfarar: Styr Orrason, Guðni Þór Ólafsson, Viktor Pétur Finnsson og Kári Jóhannesarson. |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (með) (2363 stig) *Liðsstjóri: Ingi Snær Karlsson *Frummælandi: Una Rán Tjörvadóttir *Meðmælandi: Birkir Ólafsson *Stuðningsmaður: Kolbrún María Einarsdóttir *Þjálfarar: Máni Snær Þorláksson og Pétur Már Sigurðsson | Verzlunarskólinn sigraði keppnina þrátt fyrir að Flensborg hafi hlotið fleiri stig, þar sem 3 dómarar dæmdu Verzlunarskólanum sigur en 2 Flensborg sigur skv. 50. gr. laga Morfís *Sigrar Verzlunarskólans í tölum: 1, 9 og 24 *Sigrar Flensborg í tölum: 13 og 43 |- |2022 |''Sameinuðu Þjóðirnar eru að bregðast hlutverki sínu'' |[[Lenya Rún Taha Karim]] |Viktor Orri Valgarðsson, Viktor Pétur Finnson, Lísbet Sigurðardóttir, Stefán Snær Stefánsson og oddadómari Stefán Óli Jónsson |Rafn Ágúst Ragnarsson (MR) (1031 stig) |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (með) (2555 stig) * Liðsstjóri: Auður Halla Rögnvaldsdóttir * Frummælandi: Halldór Kári Þórhallson * Meðmælandi: Ísar Máni Birkisson * Stuðningsmaður: Rafn Ágúst Ragnarsson * Þjálfarar: Kristinn Óli Haraldsson, Máni Snær Þorláksson, Ólafur Björn Sverrisson, Einar Baldvin Brimar og Pétur Már Sigurðsson |[[Menntaskólinn á Akureyri|'''Menntaskólinn á Akureyri''']] (á móti) (2570 stig) * Liðsstjóri: Malín Marta Eyfjörð Ægisdóttir * Frummælandi: Þröstur Ingvarsson * Meðmælandi: Jóhannes Óli Sveinsson * Stuðningsmaður: Krista Sól Guðjónsdóttir * Liðsmenn: Sjöfn Hulda Jónsdóttir * Þjálfarar: Magnús Orri Aðalsteinsson, Embla Kristín Blöndal og Laufey Lind Ingibergsdóttir |MR sigraði keppnina þrátt fyrir að MA hafi hlotið fleiri stig, þar sem 3 dómarar dæmdu MR sigur en 2 MA sigur skv. 50. gr. laga Morfís *Sigrar MR í tölum: 4, 7 og 12 *Sigrar MA í tölum: 14 og 24 |- |2023 |''Samfélagsmiðlar'' |Grettir Valsson |Guðmundur Hrafn Kristjánsson, Krista Sól Guðjónsdóttir, Magnús Orri Aðalsteinsson, Embla Kristín Blöndal og oddadómari Sigurbjörg Nanna Vignisdóttir |Ingunn Marta Þorsteinsdóttir (MR) (1017 stig) |[[Menntaskólinn í Reykjavík|'''Menntaskólinn í Reykjavík''']] (móti) (2578 stig) * Liðsstjóri: Kristján Dagur Jónsson * Frummælandi: Halldór Kári Þórhallson * Meðmælandi: Nína Rajani Tryggvadóttir * Stuðningsmaður: Ingunn Marta Þorsteinsdóttir * Liðsstjóri í sal: Diljá Kjerúlf * Þjálfarar: Máni Snær Þorláksson, Auður Halla Rögnvaldsdóttir, Ísar Máni Birkisson og Rafn Ágúst Ragnarsson. |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (með) (2448 stig) * Liðsstjóri: Perla Eyfjörð * Frummælandi: Snædís Petra Sölvaóttir * Meðmælandi: Unnur Elín Sigursteinsdóttir * Stuðningsmaður: Birgitta Rún Ólafsdóttir * Þjálfarar: Viktor Pétur Finnsson, Arnór Björnsson og Einar Baldvin Brimar Þórðarson. |Allir dómarar dæmdu MR sigur *Sigrar MR í tölum: 14, 21, 22, 32 og 41 |- |2024 |''Ísland í NATO'' |[[Róbert laufdal|Róbert Laufdal]] |Geir Zoëga, Dóra Jóna Aðalsteinsdóttir, Stefán Óli Jónsson, Huginn Sær Grímsson og oddadómari Katrín Ósk Ásgeirsdóttir |Krista Sól Guðjónsdóttir (MA) (908 stig) |[[Menntaskólinn á Akureyri|'''Menntaskólinn á Akureyri''']] (móti) (2416 stig) * Liðsstjóri: Reynir Þór Jóhannsson * Frummælandi: Benjamín Þorri Bergsson * Meðmælandi: Heiðrún Hafdal Björgvinsdóttir * Stuðningsmaður: Krista Sól Guðjónsdóttir * Liðsstjóri í sal: Þórhallur Arnórsson * Þjálfarar: Ingvar Þóroddsson, Embla Kristín Blöndal, Þröstur Ingvarsson |'''[[Flensborgarskólinn í Hafnarfirði]]''' (með) (2194 stig) * Liðsstjóri: Perla Eyfjörð * Frummælandi: Aðalbjörg Emma Hafsteinsdóttir * Meðmælandi: Unnur Elín Sigursteinsdóttir * Stuðningsmaður: Snædís Petra Sölvaóttir * Þjálfarar: Magnús Orri Aðalsteinsson, Rafn Ágúst Ragnarsson, Birgitta Rún Ólafsdóttir |Fjórir dómarar dæmdu MA sigur og einn dómari dæmdi Flensborgarskólanum sigur. *Sigrar MA í tölum: 72, 81, 54, 18 *Sigrar Flensborgarskólans í tölum: 3 |- |2025 |Ritskoðun |[[Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir]] |Dagur Kárason, Embla Kristín Blöndal, Halldór Kári Þórhallsson, Lenya Rún Taha Karim og oddadómari Arnór Björnsson |Andrés Kristinn Haraldsson (VÍ) (954 stig) |[[Verzlunarskóli Íslands|'''Verzlunarskóli Íslands''']] (móti) (2504 stig) *Liðsstjóri: Guðmundur Kristinn Davíðsson * Frummælandi: Ísabel Dís Sheehan * Meðmælandi: Anna María Allawawi Sonde * Stuðningsmaður: Andrés Kristinn Haraldsson * Liðsstjórar í sal: Dagur Thors, Jónatan Örn Sverrisson, Óskar Breki Bjarkason, Sunna Björg Harðardóttir * Þjálfarar: Daníel Hjörvar Guðmundsson, Viktor Pétur Finnsson, Vésteinn Örn Pétursson, Geir Zoëga, Huginn Sær Grímsson |'''[[Menntaskólinn við Sund]]''' (með) (2410 stig) *Liðsstjóri: Agla Rut Egilsdóttir * Frummælandi: Ásgeir Máni Andrason * Meðmælandi: María Sól Jósepsdóttir * Stuðningsmaður: Vigdís Elísabet Bjarnadóttir * Liðsstjórar í sal: Alfreð Gauti Kristinsson, Njála Rún Egilsdóttir * Þjálfarar: Birgitta Rún Ólafsdóttir, Unnur Elín Sigursteinsdóttir |Þrír dómarar dæmdu VÍ sigur og tveir dómarar dæmdu MS sigur. *Sigrar VÍ í tölum: 33, 35, 57 *Sigrar MS í tölum: 14, 17 |- |2026 |Gervigreind |Stefán Einar Stefánsson |Magnús Orri Aðalsteinsson, Eva Júlía Ólafsdóttir, Krista Sól Guðjónsdóttir, Arent Orri Jónsson Claessen, Arnar Kjartansson |Bergþóra Hildur Andradóttir (981 stig) |Menntaskólinn í Reykjavík (móti) (2644 stig) • Liðsstjóri: Jóakim Uni Arnaldarson • Frummælandi: Stefanía Lilja Jóhannsdóttir • Meðmælandi: Jón Breki Gunnlaugsson • Stuðningsmaður: Bergþóra Hildur Andradóttir • • Liðsmenn í sal: Jakob Beck, Úlfhildur Elísa Hróbjartsdóttir Þjálfarar: Halldór Kári Þórhallsson, Kristján Dagur Jónsson, Ísar Máni Birkisson |Kvennaskólinn í Reykjavik (með) (2444 stig) • Liðsstjóri: Kristján Guðmundsson • Frummælandi: Ragnhildur Kjartansdóttir • Meðmælandi: Aðalheiður Helga Kristjánsdóttir • Stuðningsmaður: Guðlaug Helga Björnsdóttir • • Liðsmenn í sal: Kristjana Thors, Agla Margrét Karlsdóttir, Aníta Sóley Birgisdóttir Þjálfarar: Andrés Kristinn Haraldsson, Jökull Eyfjörð Ingvarsson |Allir dómarar dæmdu MR sigur: Sigrar MR í tölum: 12, 42, 43, 49, 54 |} [[Flokkur:Keppnir íslenskra framhaldsskóla]] sym12y0f63rgfx5ze2yts23u0p2nan8 0 119633 1981772 1862363 2026-10-05T05:12:25Z Holtseti 46872 1981772 wikitext text/x-wiki {{hnit wd}} [[Mynd:Rauðhólar (5).JPG|thumb|250px|right|Rauðhólar við Elliðavatn. Hólarnir eru gervigígar í Leitahrauni. Í forgrunni er hóll sem rauðamöl hefur verið tekin úr. Í baksýn eru óraskaðir hólar.]] '''Leitin''' eða '''Leiti''' er [[eldstöð]] við [[Bláfjöll]], austan við [[Lambafell]] á Reykjanesskaga. [[Eldvarp|Gígurinn]], sem er [[dyngja|dyngjugígur]], var gríðarstór en er nú fullur af [[Framburður|framburði]] úr fjallshlíðum þar í kring. Hann varð til í miklu hraungosi (dyngjugosi) fyrir 5200 árum. <ref>{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson, Haukur Jóhannesson, Árni Hjartarson, Sigurður Garðar Kristjánsson og Magnús Á. Sigurgeirsson|titill=Jarðfræðikort af Suðvesturlandi 1:100.000|ár=2010|útgefandi=Íslenskar orkurannsóknir (ÍSOR)}}</ref> Meginhraunstraumurinn fór til suðurs á milli Bláfjalla og Lambafells og niður á láglendið, allt til sjávar (þar sem nú er [[Þorlákshöfn]]). Önnur hraunkvísl rann til norðurs að Húsmúla og síðan til vesturs um [[Sandskeið]], Lækjarbotna, Elliðavatnslægðina og síðan um farveg [[Elliðaár|Elliðaánna]] til sjávar. Á leið sinni fór hraunið um allvíðlent votlendi og grunnt stöðuvatn, forvera [[Elliðavatn]]s. Gufusprengingar urðu í hrauninu þegar það rann yfir vatnssósa setlög og upp hlóðst þyrping svokallaðra [[gervigígur|gervigíga]] úr hraunkleprum og gjalli sem nefnast [[Rauðhólar]]. Hólarnir ná yfir um 1,2 ferkílómetra svæði. Rauðamalarnám var stundað í Rauðhólum um miðja 20. öld og hurfu þá margir þeirra. Talið er að gíghólarnir hafi í upphafi verið um 150 talsins. Annað minna gervigígasvæði er um 5 km austan Rauðhóla, svonefnd [[Tröllabörn]]. Hraunið kallast einu nafni Leitahraun en afmarkaðir hlutar þess bera ýmis nöfn svo sem [[Elliðavogshraun]].<ref>{{bókaheimild|höfundur=Árni Hjartarson, Helgi M. Sigurðsson og Reynir Vilhjálmsson|titill=Elliðaárdalur. Land og saga|ár=1998|útgefandi=Mál og mynd, Reykjavík}}</ref> Hraunið hefur verið þunnfljótansi þegar það rann og er víðast hvar dæmigert [[helluhraun]]. Margir hellar eru í hrauninu, stærsti hellirinn er [[Raufarhólshellir]] við Þrengslaveg. Hellarnir [[Arnarker]], [[Búri]] og [[Árnahellir]] eru einnig í hrauninu. Leitahraun er eina hraunið sem runnið hefur inn fyrir þéttbýlismörk Reykjavíkur síðan ísöld lauk. Yngri hraun eru á stöku stað ofan á Leitahrauni t.d. [[Svínahraunsbruni]] ([[Kristnitökuhraunið]]). Það rann löngu seinna, nálægt árinu 1000. Þá varð gos í [[Eldborgir|Eldborgum]] skammt frá Leitum. Það er [[apalhraun]]. == Tilvísanir == <references/> [[Flokkur:Eldfjöll á Íslandi]] 2go27byl6z3qlol2d5acndlx4z6e6jf 0 124891 1981745 1955621 2026-10-04T23:23:03Z Holtseti 46872 Tiltekt 1981745 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bárðarbunga Volcano, September 4 2014 - 15146259395.jpg|thumb|400px|Eldgos í Holuhrauni 2014]] [[Mynd:Holuhraun oli 2015003.jpg|thumb|Loftmynd með skýringum.]] '''Holuhraun''' var lítið [[basalt]][[hraun]] sunnarlega í [[Ódáðahraun|Ódáðahrauni]] milli [[Dyngjufjöll|Dyngjufjalla]] og [[Dyngjujökull|Dyngjujökuls]]. Hraunið var nánast óþekkt og lítið rannsakað þar til síðsumars [[2014]]. Þá urðu þar [[eldgos|eldsumbrot]] og [[hraungos]] sem stóðu yfir í hálft ár. Nýja hraunið sem kom upp í gosinu var síðan kallað sama nafni og gamla hraunið. Flatarmál þess er nokkru stærra en [[Þingvallavatn]]. == Rannsóknir == Holuhraun hið eldra er unglegt en þó er aldur þess ekki þekktur með vissu. Líklegast er að það hafi orðið til í smágosi um eða eftir aldamótin 1800. Í bókum sínum um Ódáðahraun leiðir [[Ólafur Jónsson, ráðunautur|Ólafur Jónsson]] líkur að því að hraunið hafi komið upp í eldgosi við jaðar Dyngjujökuls árið 1797.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Ólafur Jónsson|titill=Ódáðahraun|ár=1945|útgefandi=Bókaútgáfan Norðri h.f.|bls=}}</ref> Því til rökstuðnings vitnar hann í [[Jón Espólín|Árbækur Jóns Espólín]] en þar segir m.a. um þetta ár: ''„Þá sá Jón bóndi Jónsson í Reykjahlíð norður, réttorður maður, eldsloga nokkura suður á fjöllum tvö kvöld um veturinn, og varð vart við öskufall; þess urðu og fleiri varir“''. [[Hjörleifur Guttormsson]] hefur ritað grein um Holuhraun<ref> Hjörleifur Guttormsson 2014. Upprifjun um Grímsvatnajökul, Vatnajökulsveg og Holuhraun. Jökull 64, 107-124</ref> og bent á að menn sem fóru öræfaleiðir norðan Vatnajökuls sumarið 1797 urðu einskis varir. Árið 1807 kemur til álita, þá urðu Þingeyingar varir við mistur í lofti og brennisteinskeim í [[Úrkoma|úrkomu]]. Gátan um aldur Holuhrauns hins eldra var enn óráðin. Þorvaldur Thoroddsen gaf hrauninu nafn og nefnir það bæði í Ferðabókum sínum og í Landfræðisögunni. Hann skoðaði hraunið á ferð sinni um Ódáðahraun 1884: ''„Miðja vegu milli Urðarháls og Jökulsár er allmikið hraun á miðjum söndunum. Nær það fast upp að jökli og langt norður, og er ákaflega illt yfirferðar. Kölluðum við það Holuhraun. Hraun þetta hefur komið úr gígahrúgu rétt við jökulröndina. Gígar þessir standa í óreglulegri hrúgu og eru úr gjalli, sumir blóðrauðir. Þar eru margar sprungur og gjár“''.<ref>{{bókaheimild|höfundur=Þorvaldur Thoroddsen|titill=Ferðabók IV|ár=1958|útgefandi=Snæbjörn Jónsson & Co. h.f. Norðri h.f.|bls=367}}</ref> Ólafur Jónsson lýsir hrauninu ýtarlega í bókum sínum: ''„Holuhraun er ákaflega úfið og stórbrotið sunnan til, allt sundur sprungið og umhverft, yfir að líta sem ægilegar borgarrústir, þar sem brot af turnum og múrveggjum standa enn og hallast á ýmsa vegu. Innan um þennan óskapnað eru djúpar kvosir og sprungur, en svo mikill sandur er kominn í hraunið að allt er það sæmilegt yfirferðar, þótt úfið sé. Norðurhluti hraunsins er miklu sléttari og að engu frábrugðinn venjulegu helluhrauni“.''<ref>{{bókaheimild|höfundur=Ólafur Jónsson|titill=Ódáðahraun I|ár=1945|útgefandi=Bókaútgáfan Norðri h.f.|bls=148}}</ref> [[File:Holuhraun130914.jpg|thumb|Gos í Holuhrauni 13. sept. 2014. Stærsti gígurinn nefnist Baugur og rís um 60 m yfir umhverfið. Smærri gígarnir kallast Baugsbörn.]] == Gamla hraunið== Aðalupptakagígur Holuhrauns (frá 1797) er skammt utan við ystu jökulgarða Dyngjujökuls og ekki er að sjá að gos hafi orðið undir jöklinum sjálfum. Nokkrum kílómetrum norðar er síðan stutt gígaröð á sömu sprungu. Í heild er gígaröðin 6,5 km með stefnu til NNA. Hraunið sjálft er um 23 km2 að flatarmáli. Lengd hraunsins frá syðsta gíg út á hrauntunguna sem lengst hefur runnið er 10 km. Hraunið fór yfir sanda [[Jökulsá á Fjöllum|Jökulsár á Fjöllum]] en upptakakvíslar hennar koma undan Dyngjujökli á fjölmörgum stöðum á þessum slóðum. Þetta er basalthraun og hefur einkenni sem benda til tengsla við megineldstöðina í [[Bárðarbunga|Bárðarbungu]]. Ólafur Jónsson og fleiri hafa bent á að Holuhraun hafi hugsanlega orðið til í tveimur gosum á mismunandi tíma og að syðsti gígurinn sé þá frá yngra gosinu. [[Mynd:Vatnajokull_map.svg|thumbnail|Kort sem sýnir helstu skriðjökla og eldstöðvar í og við Vatnajökul.]] == Eldgos 2014-2015 == [[Mynd:Eruption at Heiturpottur Volcanic Vent in Iceland 2014.jpg|thumb]] === Aðdragandi === Mikil skjálftahrina hófst í Bárðarbungu um miðjan ágúst 2014. Til að byrja með var skjálftavirknin mest innan öskjunnar í fjallinu. Síðan tók virknin að færast til norðausturs, yfir Dyngjujökul og í átt að Holuhrauni. Jafnframt mældist stöðugur skjálftaórói innan Bárðarbunguöskjunnar. Mörg hundruð skjálftar voru skráðir á hverjum sólarhring, sá stærsti 5,7 stig, en hann átti sér stað 26. ágúst. Talið er að [[Kvika|bergkvika]] hafi streymt úr kvikuhólfi undir Bárðarbungu og út í sprungusveim sem leiddi hana um 40 km leið að Holuhrauni. === Gosannáll === : ''Þann 29. ágúst 2014'' varð lítið hraungos í Holuhrauni . Það stóð einungis í fáa klukkutíma og lauk samdægurs, en var forboði meiri tíðinda. :''Aðfaranótt 31. ágúst'' hófst öllu stærra gos í Holuhrauni og náði hámarki á fyrsta degi þá gaus úr rúmlega 1500 m langri gossprungu og hraun flæddi til NA og var orðið um 4 km2 á fyrsta sólarhring. Kvikustrókar risu í 50-100 m hæð þegar mest gekk á á fyrsta degi gossins. : ''Þann 4. september'' náði hraunið 10 km² stærð. Ekkert teljandi [[Eldfjallaaska|öskufall]] fylgdi gosinu.<ref>[http://www.xn--rv-rka.is/frett/50-sinnum-staerra-en-gosid-a-fostudag 50 sinnum stærra en gosið á föstudag; grein af Rúv.is 2014]</ref> Tvær nýjar sprungur mynduðust þann 5. september nokkru sunnan við aðal gossprunguna og nær Dyngjujökli. Syðsti hluti þeirra er 1-2 km frá jaðri jökulsins. Þessar gossprungur kulnuðu fljótt. Gosið á aðalsprungunni hélt hinsvegar áfram. Kvikustreymi mældist milli 100 og 200 m3/s og hraunið gekk fram um nálægt 1 km á dag. : ''Síðdegis 6. sept.'' var hraunið orðið um 16 km2 að flatarmáli. Í ljós kom að yfirborð Bárðarbunguöskjunnar hafði sigið um 15 m. : ''Þann 7. sept.'' komst hrauntungan í vestari meginkvísl Jökulsár á Fjöllum. Ekki fylgdi því nein sprengivirkni en gufubólstrar stigu til himins. Nöfn fóru að festast á aðalgígum gossprungunnar. Stærsti gígurinn er nefndur Baugur norðan við hann er Norðri en sunnan hans er Suðri. Kvikustrókavirkni afmarkast við Suðra og Baug. Mestur gangur er í Baug með 50-100 m háum kvikustrókum en virknin í Suðra einkennist af strókum sem ná hátt í 50 m. Kvikustrókavirkni í Norðra hefur nánast lagst af en mikinn hita leggur upp frá gígnum og líklegt að þar kraumi glóandi hraun.<ref>{{Cite web |url=http://www.jardvis.hi.is/ |title=Jarðvísindastofnun HÍ |access-date=2014-09-08 |archive-date=2019-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190709014125/http://www.jardvis.hi.is/ |url-status=dead }}</ref><ref>[http://www.facebook.com/jardvis Jarðvísindastofnun HÍ, fésbók]</ref> : ''Þann 11. september'' þakti hraunið rúma 20 km². : ''Þann 14. september'' var hraunið orðið um 25 km² að flatarmáli og náði langleiðina að [[Vaðalda|Vaðöldu]]. Gosið hafði þá haldist nokkuð óbreytt í um viku tíma en nú virtist hafa dregið nokkuð úr virkninni, sem einkum var bundin við gíginn Baug og smærri gíga rétt hjá honum er nefndir hafa verið Baugsbörn. Baugur var orðinn um 60 m hár. Skjálftavirkni hafði einnig dregist nokkuð saman en þó voru tíðir skjálftar í Bárðarbunguöskjunni og undir norðurjaðri Dyngjujökuls. Einnig var áberandi skjálftavirkni undir [[Upptyppingar|Upptyppingum]]. Skjálftarnir í öskjunni voru margir hverjir stórir og náðu allt að 5,4 stigum. : ''16. september''. Mánuður síðan jarðskjálftavirknin hófst í Bárðarbungu. Á þessum mánuði hafa mælst yfir 20.000 skjálftar stórir og smáir. Skjálftar af stærðinni 5 eða meiri voru orðnir 23. Gos í Baugi og nærliggjandi gígum. : ''21. september'' Eldgosið í Holuhrauni hélt áfram með sama hætti. Hraunflákar breiddu úr sér um miðbik hraunsins. Hraunbreiðan náði nú yfir 37 ferkílómetra lands sem samsvarar að hún myndi ná yfir stóran hluta byggðar í Reykjavík og er það flatarmál jafnstórt Mývatni.<ref>[https://www.ruv.is/frett/hraunid-naedi-yfir-storan-hluta-reykjavikur ruv.is „Hraunið næði yfir stóran hluta Reykjavíkur“]</ref> : ''26. september'' Hraunið fór yfir veginn á Flæðum á nokkrum stöðum.<ref>[https://www.ruv.is/frett/hraunid-komid-yfir-veginn],,Hraunið komið yfir veginn“</ref> : ''28. september'' var hraunið orðið 44,5 km².<ref>[https://www.ruv.is/frett/hraunbreidan-ordin-staerri-en-myvatn],,Hraunbreiðan orðin stærri en Mývatn“</ref> : ''5. október'' Hraunið náði yfir 50 km² og hrauntunga breytti farvegi Jökulsár á Fjöllum.<ref>https://www.ruv.is/frett/ain-grefur-sig-framhja-nyrri-hrauntungu</ref> : ''7. október''. Blámóða yfir Reykjavík, eldrautt sólarlag. : ''8. október''. Gos var að mestu bundið við gíginn Baug. Stöðugt hraunrennsli. Hraun flæðir til austurs út í Jökulsá og er orðið yfir 53 km². Mikið gas stígur upp og dreifist um landið eftir vindátt. Öflugir skjálftar sem fyrr í og við Bárðarbunguöskjuna. Yfirborð hennar hefur sigið rúma 30 m. Dregið hefur úr skjálftavirkni við ganginn út í Holuhraun. : ''16. október''. Brenni­steins­díoxíð mæld­ist 3394 míkró­grömm á rúm­metra að nóttu til í Grafarvogi.<ref>http://www.mbl.is/frettir/innlent/2014/10/16/mikil_gosmengun_i_grafarvogi/</ref> : ''17. október.'' Síðustu vikuna héls gosið óbreytt og með jöfnu hraunflæði. Síðasta sólarhring mældust um yfir 80 skjálftar á landinu öllu, þar af 84 við Bárðarbungu. Skjálftavirkni varð vart við Tungnafellsjökul og þar urðu rúmlega 40 skjálftar á ofangreindu tímabili. GPS stöðin í öskju Bárðarbungu sýnir að sigið heldur áfram með svipuðum hraða. : ''26. október.'' Gosmengun á Höfn í Hornarfirði fór upp í 21.000 míkrógrömm.<ref>https://www.ruv.is/frett/mikil-gosmengun-i-sudursveit</ref> : ''5. nóvember.'' Hraunið er orðið um 70 km² að flatarmáli. GPS-stöðin í öskju Bárðarbungu sýnir að sigið heldur áfram með svipuðum hraða og verið hefur undanfarnar vikur. Sigskálin er 1,1-1,2 rúmkílómetrar að stærð og mesta sig orðið 44 metrar. : ''24. nóvember''. Enn gýs kröftuglega í Holuhrauni. Hraunrennslið og útstreymi gass í gosmekkinum er sveiflukenndara en áður. Flæði hrauns í september var nærri 200 rúmmetrum á sekúndu en meðaltal fyrir nóvember er talið vera undir 100 rúmmetrum á sekúndu. : ''1. desember''. Óverulegar breytingar hafa orðið á eldgosinu í Holuhrauni undanfarnar tvær vikur. Hraunkvika streymir jafnt og þétt frá um 400 m langri gosrás þar sem gígurinn Baugur er í aðalhlutverki. Hraunið hefur ekki lengst en það hefur breikkað og er nú komið yfir 75 km². Rúmmál hraunsins hefur ekki verið metið nákvæmlega en er líklega um 1 km³. Jarðskjálftavirkni í Bárðarbungu er enn mikil og askjan sígur. Smærri skjálftar mælast við bergganginn og gosstöðvarnar í Holuhrauni. : ''22. desember''. Eldgosið heldur áfram með líkum hætti og verið hefur síðustu vikur. Hraunið flæðir nú í lokaðri rás allt að jaðri hraunbreiðunnar austanverðar, 15 km frá gígaröðinni. Hraun rennur einnig til norðurs. : ''1. janúar 2015''. Gos og hraunrennsli heldur áfram með svipuðum hætti og undanfarnar vikur en þó má greina ofurhægan en nokkuð stöðugan samdrátt í virkninni bæði í gosefnaframleiðslu og jarðskjálftavirkni. Hraunið rennur í lokuðum rásum frá gígsvæðinu en kemur fram við hraunjaðrana og við hrauntotuna sem lengst nær til norðurs. Stærð hraunsins um áramót var tæpir 83 km². Rúmtak hraunsins var þá um 1,1 km³. : ''22. janúar''. Krafturinn í gosinu hefur minnkað og er þriðjungur af því sem það var í upphafi. : ''1. febrúar''. Eldgosið í Holuhrauni heldur áfram. Sniðmælingar yfir hraunið úr lofti (30. desember og 21. janúar) sýna að þótt það hafi ekki stækkað mikið að flatarmáli þykknaði það umtalsvert á þessum fyrstu þremur vikum ársins. Rúmmál þess er nú tæpir 1,4 km³. Meðalþykkt hraunsins er um 16 m. Þykktin er yfir 20 m á stórum svæðum og næst gígunum er það yfir 40 m. Hraunrennslið var að meðaltali tæplega 100 m³ á sekúndu í mánuðinum. Það dregur því hægt og rólega úr goskraftinum. Gosið í Holuhrauni er orðið átta sinnum stærra en gosið í Eyjafjallajökli árið 2010 og fimm sinnum stærra en gosið í Grímsvötnum 2011, ef magn gosefna er breytt í jafngildi þétts bergs. Grímsvatnagosið var um 0,25 km³og Eyjafjallajökulsgosið um 0,16 km³.<ref>{{Cite web |url=http://www.jardvis.hi.is/ |title=Jarðvísindastofnun HÍ |access-date=2014-09-08 |archive-date=2019-07-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190709014125/http://www.jardvis.hi.is/ |url-status=dead }}</ref> Mikil jarðskjálftavirkni er enn í Bárðarbungu og í kvikuganginum suður af gosstöðvunum. Skjálftar yfir 4 stig eru algengir en skjálfti yfir M5,0 að stærð hefur ekki mælst síðan 8. janúar. GPS mælirinn í Bárðarbunguöskjunni hefur verið óvirkur en óbeinar mælingar sýna stöðugt en dvínandi sig. : ''27. febrúar''. Gosvirkni lítil og engin glóð sést í gígnum. Of snemmt er að segja til um hvort gosinu sé lokið.<ref>https://www.ruv.is/frett/of-snemmt-ad-segja-ad-gosi-se-lokid</ref> :''28. febrúar''. Gosi lokið. Á fundi vísindamannaráðs var því lýst yfir að gosinu virtist lokið. Hraunstreymi frá gígnum virðist hafa hætt 26-27. feb. Ekki hafa mælst skjálftar yfir 3 frá 21. febrúar og ekki yfir 5 frá 8 janúar. Smásig virðist þó enn í gangi í Bárðarbungu, um 2 sm á sólarhring. Samfellt gos stóð frá 31. ágúst til 27. feb. eða í rétta 6 mánuði. ===Gasmengun=== Annar fylgifiskur gossins var gasmengun sem birtist eins og bláleit móða. Sólin var eldrauð við upprás og sólarlag og geislamagn hennar dauft. Styrkur mengunarinnar kom mönnum á óvart. Mest er um brennisteinsdíoxíð en einnig eru brennisteinsvetni, koldíoxíð og kolmónoxíð í mengunargasinu. Þann 26. október fór styrkur [[brennisteinsdíoxíð]]s (SO2) á Höfn í Hornafirði í 21.000 µg/m³ (míkrógrömm á rúmmetra). Mengunin stóð í skamman tíma. Þetta er það hæsta sem mælst hefur í byggð á Íslandi. Í Reykjavík fór gasstyrkurinn upp undir 3400 µg/m³. Mengunin stafaði af afgösun í hrauninu. Alls er talið að um 11 milljón tonn af brennisteinsdíoxíði hafi losnað úr Holuhraunskvikunni.<ref>Sigurður Reynir Gíslason o.fl. 2016. Umhverfisáhrif Bárðarbungugossins 2014-2015. Vorráðstefna Jarðfræðafélags Íslands. Ágrip erinda og Veggspjalda.</ref> Almannavarnir og Veðuratofan sendu út aðvaranir og spár vegna þessa ástands. Fólk var hvatt til að hafa varann á og halda sig innandyra þegar gasmengunin var mikil. Á gosstöðvunum sjálfum var talið að lífshætta gæti skapast við ákveðin skilyrði. Vísindamenn á vettvangi voru því búnir gasmælum og gasgrímum. === Flatarmál hraunsins=== Gosið í Holuhrauni er með stærri hraungosum sem orðið hafa hérlendis á sögulegum tíma. Um mánaðamótin september-október 2014 var það farið að nálgast 50 km² að flatarmáli. Þá var það sambærilegt við Tröllahraun á Tungnáröræfum en það rann á árabilinu 1862-4 og er ættað frá goskerfi Bárðarbungu. Í fyrstu viku október náði Holuhraun Tröllahrauni að stærð og var þar með orðið mesta hraun landsins frá því Skaftáreldahraun rann. Þann 1. desember var flatarmálið komið yfir 75 km² og þann 1. febrúar 2015 var það 85 km². Í töflunni hér að neðan eru talin 12 víðáttumestu hraun sem runnið hafa frá landnámstíð og flatarmál þeirra. Þar sést að Holuhraun er í 5. sæti en er töluvert langt frá því að komast í eitt af toppsætunum. Meðalþykkt hraunsins er um 16 m. Þykktin er yfir 20 m á stórum svæðum og næst gígunum er hún yfir 40 m. Flatarmálið er 85 km² og rúmmál hraunsins þar af leiðandi 1,36 km³. {| class="wikitable" |- !Hraun/eldstöð !! Ár!! km²!! Heimild |- |''[[Eldgjá]]''|| 934|| 800||Árni Hjartarson 2011<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Víðáttumestu hraun Íslands|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2011|volume=1. hefti|issue=81|pages=37-49}}</ref> |- |''[[Skaftáreldar|Skaftáreldahraun]]''|| 1783-4|| 589||Árni Hjartarson 2011 |- |''[[Hallmundarhraun]]''|| 10. öld|| 205||Árni Hjartarson 2014<ref>{{cite journal|author=Árni Hjartarson|title=Hallmundarkviða, eldforn lýsing á eldgosi|journal=Náttúrufræðingurinn|year=2014|volume=1-2. hefti|issue=84|pages=27-37}}</ref> |- |''[[Fjallsendahraun]]''|| 13. öld|| 191||Guðmundur E. Sigvaldason 1992<ref>{{cite journal|author=Guðmundur E. Sigvaldason|title=Recent hydrothermal explosion craters in an old hyaloclastite flow, central Iceland|journal=Journal of volcanology and geothermal research|year=1992|issue=54|pages=53-63}}</ref> |- |''Holuhraun''|| 2014-15|| 85|| Jarðvísindastofnun 22. jan. 2015<ref>{{cite web |url=http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |title=Geymd eintak |access-date=2014-10-08 |archive-date=2014-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141226204321/http://jardvis.hi.is/bardarbunga_2014 |url-status=dead }}</ref> |- |''[[Hekla]]''|| 1766-8|| 65||Sigurður Þórarinsson 1968<ref>{{bókaheimild|höfundur=Sigurður Þórtarinsson|titill=Heklueldar|ár=1968|útgefandi=Sögufélagið, Reykjavík}}</ref> |- |''[[Tröllahraun]]''<ref>{{cite journal|author=Sigurður Þórarinsson og Guðmundur E. Sigvaldason|title=Tröllagígar og Tröllahraun|journal=Jökull|year=1972|issue=22|pages=13-26}}</ref>|| 1862-4|| 51||Elsa G. Vilmundardóttir o.fl. 1999<ref>{{bókaheimild|höfundur=Elsa G. Vilmundardóttir, Snorri P. Snorrason, Guðrún Larsen og Bessi Aðalsteinsson|titill=Berggrunnskort Tungnárjökull 1:50.000|ár=1999|útgefandi=Orkustofnun}}</ref> |- |''[[Húsfellsbruni]]''|| 10. öld|| 43||Helgi Torfason o.fl. 1999<ref>Helgi Torfason, Árni Hjartarson, Haukur Jóhannesson, Jón Jónsson og Kristján Sæmundsson 1999. Berggrunnskort, Vífilsfell 1613 III SA-B, 1:25.000.</ref> |- |''[[Hekla]]''|| 1947|| 40||Sigurður Þórarinsson 1968 |- |''[[Kapelluhraun|Krísuvíkureldar]]''|| 1151|| 36,5||Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson 1991<ref>{{cite journal|author=Sigmundur Einarsson og Haukur Jóhannesson|title=Krísuvíkureldar II. Kapelluhraun og gátan um aldur Hellnahrauns|journal=Jökull|year=1991|issue=91|pages=61-80}}</ref> |- |''[[Krafla|Kröflueldar]]''|| 1975-84|| 35||Kristján Sæmundsson 1991<ref>{{bókaheimild|höfundur=Kristján Sæmundsson|titill=Jarðfræði Kröflukerfisins. Í: Arnþór Garðarsson og Árni Einarsson (ritstj.) Náttúra Mývatns|ár=1991|útgefandi=Hið íslenska náttúrufræðifélag|bls=25-95}}</ref> |- |''[[Mývatnseldar]]''|| 1724-29|| 33||Kristján Sæmundsson 1991 |- |} ===Nafn eldstöðvarinnar og nýja hraunsins=== Menn voru lengi vel ekki á eitt sáttir um nafn nýja hraunsins enda dróst á langinn að gefa því heiti. Um miðjan desember 2015 ákvað hreppsnefnd Skútustaðahrepps að hraunið skyldi heita Holuhraun eins og hraunið sem fyrir var. Algengast var í byrjun að nefna hraunið Holuhraun eftir gosstöðvunum í Holuhrauni. Ýmsir bentu þó á að Holuhraun væri nafnið á hrauninu frá 1797 og eðlilegt væri að gefa nýja hrauninu nýtt og sjálfstætt nafn. Fljótlega var stungið upp á heitinu [[Nornahraun]]. Aðalástæðan fyrir því nafni er að í upphafi gossins bar talsvert á [[nornahár]]i umhverfis gosstöðvarnar sem myndast hafði í kvikustrókunum. Einnig var stungið upp á nafninu [[Flæðahraun]] eftir flæðum Jökulsár á Fjöllum (Jökulsárflæðum eða [[Flæður|Flæðum]]) sem hraunið rann yfir og þekur nú. Það nafn er notað á nýju jarðfræðikorti af Ódáðahrauni sem kom út áður en endanlegt nafn var valið.<ref>Magnús Á. Sigurgeirsson, Árni Hjartarson, Ingibjörg Kaldal, Kristján Sæmundsson, Sigurður Garðar Kristinsson og Skúli Víkingsson 2015. Jarðfræðikort af Norðurgosbelti. Syðri hluti - Ódáðahraun. ÍSOR, Reykjavík</ref> Margar aðrar uppástungur komu fram en niðurstaða [[Örnefnanefnd]]ar og sveitastjórnar Skútustaðahrepps var sú að nafnið Holuhraun skyldi haldast.<ref>[https://www.ruv.is/frett/holuhraun-skal-heita-holuhraun Holuhraun skal heita Holuhraun]Skoðað 16. desember 2015.</ref> Eðlilegast er að líta svo á að eldstöðin beri sama nafn og heiti því Holuhraun og gosið heiti Holuhraunsgos. == Tilvísanir == {{wikiorðabók|Holuhraun}} {{commonscat|Holuhraun|Holuhrauni}} <references/> [[Flokkur:2014]] [[Flokkur:2015]] [[Flokkur:Jarðfræði Íslands]] [[Flokkur:Hraun á Íslandi]] [[Flokkur:Eldfjöll á Íslandi]] [[Flokkur:Vatnajökulsþjóðgarður]] nla23tavsug9tmgut7nr1ofwzku3bme 0 129195 1981721 1497097 2026-10-04T19:27:55Z Akigka 183 1981721 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''421''' (CDXXI í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) var 21. ár 5. aldar og [[almennt ár]] sem hófst á [[laugardagur|laugardegi]] samkvæmt [[júlíska tímatalið|júlíska tímatalinu]]. == Atburðir == * [[Þeódósíus 2.]] hóf stríð gegn [[Sassanídar|Sassanídum]] og gerði innrás í [[Mesópótamía|Mesópótamíu]]. * [[25. mars]] - Borgin [[Feneyjar]] var formlega stofnuð (samkvæmt arfsögn) þegar kirkjan San Giacomo var vígð á eyjunni [[Rialto]]. * [[10. september]] - [[Selestínus 1.]] varð páfi. == Fædd == == Dáin == * [[Konstantínus 3.]] keisari Vestrómverska veldisins. [[Flokkur:422]] [[Flokkur:421-430]] pkdr59vz4vufxsfdor5t8b64v88ciqb 0 131138 1981809 1981328 2026-10-05T10:25:09Z Berserkur 10188 1981809 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[16. september]] - [[Hashim Thaçi]], fyrrum forseti Kósovó, var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir stríðsglæpi. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. * [[22. september]] - Varnarsamningur var gerður milli Bandaríkjanna, Grænlands og Danmerkur. * [[23. september]] - [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] hóf árásir í norður-Eþíópíu. * [[27. september]] - [[Aleksandar Vučić]], forseti Serbíu, sagði af sér. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). * [[1. október]] - [[Conrad Thomas Lant]], enskur tónlistarmaður ([[Venom]]) (f. [[1963]]). ==Nóbelsverðlaunin== * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntir]]: * [[Nóbelsverðlaunin í efnafræði|Efnafræði]]: * [[Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: * [[Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði|Lífeðlis- og læknisfræði]]: [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] og [[Georg Nagel]]. *[[Friðarverðlaun Nóbels]]: [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] mzkzw0pxnrhjgliwxiplcvkm99iqqre 1981813 1981809 2026-10-05T11:30:40Z Berserkur 10188 1981813 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[16. september]] - [[Hashim Thaçi]], fyrrum forseti Kósovó, var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir stríðsglæpi. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. * [[22. september]] - Varnarsamningur var gerður milli Bandaríkjanna, Grænlands og Danmerkur. * [[23. september]] - [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] hóf árásir í norður-Eþíópíu. * [[27. september]] - [[Aleksandar Vučić]], forseti Serbíu, sagði af sér. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar verða í Brasilíu. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - Kosningar verða haldnar í Bandaríkjunum. * [[7. nóvember]] - Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilar á sínum síðustu tónleikum. * [[29. nóvember]] - Þingkosningarnar verða haldnar á Spáni. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). * [[1. október]] - [[Conrad Thomas Lant]], enskur tónlistarmaður ([[Venom]]) (f. [[1963]]). ==Nóbelsverðlaunin== * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntir]]: * [[Nóbelsverðlaunin í efnafræði|Efnafræði]]: * [[Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: * [[Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði|Lífeðlis- og læknisfræði]]: [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] og [[Georg Nagel]]. *[[Friðarverðlaun Nóbels]]: [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] tv5ftb273wotcj2cnn60b8kikwtxtvp 0 131576 1981755 1953643 2026-10-05T04:03:31Z Holtseti 46872 Tillaga um sameiningu við "eldvarp". 1981755 wikitext text/x-wiki {{sameina|Eldvarp}} [[Mynd:Strombolien (volcano).svg|thumbnail|300px|]] [[Mynd:Fimmvörðuháls.jpg|thumbnail|300px|[[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010|Eldgos á Fimmvörðuhálsi 2010]] ]] [[Mynd:Kerid crater (1413320556).jpg|thumbnail|300px|Kerið]] '''Gjallgígur''' og '''klepragígur''' eru algengastir eldstöðva á Íslandi.<ref name="Ari Trausti"/> Þeir myndast í blandgosum (úr hraungosum og sprengigosum).<ref name="ismennt">http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305071616/http://www.ismennt.is/not/helgahe/lokaverkefni/Eldfjoll.htm |date=2016-03-05 }} Ismennt; skoðað: 30.10.2015</ref> Þeir liggja gjarnan í röðum, svokölluðum gígaröðum, á gossprungum þar sem jarðeldur kemur aðeins upp einu sinni. Þekktasta dæmið eru gígaraðirnar á [[Lakagígar|Lakasvæðinu]].<ref name="Ari Trausti">Ari Trausti Guðmundsson, Ragnar Th. Sigurðsson: Íslenskur jarðfræðilykill. Reykjavík, Mál og Menning, 2004</ref> ==Lögun== Hver gígur er frá því að vera 5-10 m á hæð upp í það að rísa fáeina tugi eða jafnvel 100-200 metra yfir umhverfi sitt. (sbr. [[Eldfell]] á [[Heimaey]]). Gígaröðin er oftast slitrótt, þ.e. sést sem röð af sprunguhlutum og er hver hluti jafnan hliðraður miðað við þann næsta.<ref name="Ari Trausti"/> Gjallgígar eru lausir í sér og fremur reglulega lagaðir og hafa þá lögun keilu eða haugs (t.d. [[Rauðamelskúlur]]). Klepragígar, sem eru mjög líkir hinum, eru fastari fyrir og þar mynda hraunkleprarnir kleggja og klif, enda verða gígarnir flestir ólögulegir og hnúskóttir (t.d. gígarnir við [[Leirhnjúkur|Leirhnjúk]] á [[Krafla|Kröflusvæði]]). Gígarnir eru líka mjög oft skeifulaga vegna þess að hraunrennsli heldur opinni rás frá gosopinu og þar rís ekki veggur úr gjalli eða kleprum (sbr. [[Stóra-Grábrók]]). <ref name="Ari Trausti"/> Hins vegar er líka algengt að gígarnir í röðum séu einhvers konar blanda af báðum fyrirbærunum, semsagt blanda gjall- og klepragíga.<ref name="Ari Trausti"/> ==Gos== Efnið sem kemur upp í sprungugosum gjall- og klepragíga er [[basalt]].En til þess að einmitt slíkir gígar myndist þarf basaltið að vera af nokkru seigari og þróaðri tegund en mest þunnfljótandi og frumstæðasta basaltið, sem leiðir til myndunar [[Eldborg|eldborga]] eða [[Dyngja|dyngja]].<ref name="Ari Trausti"/> Eldgosið atast með mestum krafti fyrstu klukkustundirnar eða dagana. Misháir [[Kvikustrókur|kvikustrókar]] standa þá upp úr [[Gossprunga|gossprungunum]]. Algeng hæð kvikustrókanna er 50-100 m, en þeir geta líka verið allt upp í 1000 m háir. Því aflmeiri - og hér er ekki síst átt við [[Gas|gas]]innihald – sem strókurinn er, þeim mun meira af [[Gjóska|gjósku]] sáldrast úr honum. <ref name="Ari Trausti"/> Í flestum tilvikum dregst gosvirknin fljótlega nokkuð saman. Kvikan gusast upp í aðgreindum strókum og grófa efnið úr þeim sest til utan um hvern strók, nær að loða saman og byggir upp gígveggi og -rima úr hálfbráðnu efni.<ref name="Ari Trausti"/> *Svoleiðis byggist gígurinn upp á meðan gosið er í gangi. Í gígveggjunum eru líka skörð sem [[Hraun|hraunið]] rennur út um.<ref name="ismennt"/> ==Kerið í Grímsnesi== Alllengi var talið að [[Kerið]] í Grímsnesi væri [[Sprengigígur|sprengigígur]] en komið hefur komið ljós að svo er ekki. Kerið er gjallgígur sem nær niður að [[Grunnvatn|grunnvatnsborði]]. Á gígveggnum innanverðum má sjá hraunsletturnar sem runnið hafa saman í lög og linsur.<ref name="visinda">https://www.visindavefur.is/svar.php?id=5681 Vísindavefurinn; skoðað: 30.10.2015</ref> Kerið er 5000-6000 ára gamalt.<ref name="visinda"/> Á þeim tíma gæti grunnsvatnsborðið á þessum stað einfaldlega hafa verið lægra en núna. {{CommonsCat|Spatter cones|Gjallgígum}} == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> ==Tengt efni== [[Mynd:Leirhnjúkurs (23).jpg|thumbnail|left|Haugur úr gjalli við Leirhnjúk]] *[[Dyngja]] *[[Eldkeila]] *[[Stapi]] *[[Eldgos]] *[[Gjall]] [[Mynd:Detail of spatter particles forming flanks of cone Caldera de los Cuervos on Lanzarote, June 2013 (2).jpg|thumbnail|Gjall]] [[Flokkur:Eldfjallafræði]] [[Flokkur:Eldstöðvar eftir tegund|Gjall]] [[Flokkur:Gígar]] [[de:Schlacken- und Aschenkegel]] [[en:Volcanic cone#Spatter cone]] egqomjgup0kvtudqf5kidkfwmvbyrmy 1981760 1981755 2026-10-05T04:53:04Z Holtseti 46872 Sameina við greinina [[Eldvarp]] og færi efni hennar þangað, ásamt einhverjum lagfæringum. 1981760 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Eldvarp]] 3ay1cfs5rsh5bs58e2cxw1alp8imwsx 0 133177 1981680 1978364 2026-10-04T15:57:31Z Akigka 183 1981680 wikitext text/x-wiki [[Mynd:SG-063-A-rauð-72p.jpg|thumb|Mynd af Ingimar á hljómplötu.]] '''Róbert Ingimar Eydal''' ([[20. október]] [[1936]] - [[10. janúar]] [[1993]]) var íslenskur tónlistarmaður. Hann var einn vinsælasti hljómsveitarstjóri á Íslandi og fjölhæfur tónlistarmaður. Hljóðfæri hans var [[píanó]]. Ingimar fæddist á [[Akureyri]] árið 1936. Foreldrar hans voru Hörður Ólafur Eydal, starfsmaður Mjólkursamlags KEA á Akureyri, og Pálína Indriðadóttir húsfreyja. Ingimar hóf að spila fyrir dansi þrettán ára með Karli Adolfssyni á Hótel Norðurlandi, spilaði í Alþýðuhúsinu á Akureyri 1952-54, á Hótel KEA 1954-56, á Hótel Borg 1956-57 og í Alþýðuhúsinu 1956-63. Hann stofnaði eigin hljómsveit 1962, [[Hljómsveit Ingimars Eydal]] sem lék í Sjallanum á Akureyri um margra áratuga skeið. Meðal þekktari laga hljómsveitarinnar voru [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Á sjó|''Á sjó'']], [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Vor í Vaglaskógi|''Vor í Vaglaskógi'']], ''Í sól og sumaryl'', ''Hún er svo sæt'' og ''Litla sæta ljúfan góða''. Hann vann með tónlistarmönnum eins og [[Vilhjálmur Vilhjálmsson (söngvari)|Vilhjálmi Vilhjálmssyni]], [[Helena Eyjólfsdóttir|Helenu Eyjólfsdóttur]], [[Þorvaldur Halldórsson|Þorvaldi Halldórssyni]] og bróður sínum [[Finnur Eydal|Finni Eydal]]. Ingimar lauk kennaraprófi frá KÍ 1957 og stundaði viðbótarnám við [[Kennaraháskóli Íslands|KHÍ]]. Hann kenndi við Tónlistarskólann á Dalvík 1964-66 og við Gagnfræðaskólann á Akureyri um langt árabil frá 1967. Ingimar var varabæjarfulltrúi á Akureyri, sat í Umhverfismálanefnd Akureyrar, var formaður Akureyrardeildar Norræna félagsins, sat í stjórn Akureyrardeildar KEA, í Æskulýðsráði og Áfengisvarnanefnd, var æðstitemplar stúkunnar Brynju, þingtemplar Eyfirðinga og lengi stjórnarformaður fyrirtækja IOGT á Akureyri.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1004042|title=Ingimar Eydal|website=Ísmús|access-date=4.10.2026}}</ref> Ingimar lést árið 1993 úr [[krabbamein]]i. <ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/98914/ Ingimar Eydal tónlistarmaður látinn] Mbl. Skoðað 20. mars, 2016</ref> Eftirlifandi eiginkona Ingimars er Ásta Sigurðardóttir [[sjúkraliði]] og eignuðust þau fjögur börn. ==Tilvísanir== [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir píanóleikarar]] [[Flokkur:Hljómsveit Ingimars Eydal]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1936]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 1993]] [[Flokkur:Akureyringar]] <references /> == Tenglar == * [https://glatkistan.com/2015/01/19/ingimar_eydal/ Glatkistan] 936tfvd7izpcb6rt5ceiipa8dtwmfmo 1981681 1981680 2026-10-04T15:58:04Z Akigka 183 1981681 wikitext text/x-wiki [[Mynd:SG-063-A-rauð-72p.jpg|thumb|Mynd af Ingimar á hljómplötu.]] '''Róbert Ingimar Eydal''' ([[20. október]] [[1936]] - [[10. janúar]] [[1993]]) var íslenskur tónlistarmaður. Hann var einn vinsælasti hljómsveitarstjóri á Íslandi og fjölhæfur tónlistarmaður. Hljóðfæri hans var [[píanó]]. Ingimar fæddist á [[Akureyri]] árið 1936. Foreldrar hans voru Hörður Ólafur Eydal, starfsmaður Mjólkursamlags KEA á Akureyri, og Pálína Indriðadóttir húsfreyja. Ingimar hóf að spila fyrir dansi þrettán ára með Karli Adolfssyni á Hótel Norðurlandi, spilaði í Alþýðuhúsinu á Akureyri 1952-54, á Hótel KEA 1954-56, á Hótel Borg 1956-57 og í Alþýðuhúsinu 1956-63. Hann stofnaði eigin hljómsveit 1962, [[Hljómsveit Ingimars Eydal]] sem lék í Sjallanum á Akureyri um margra áratuga skeið. Meðal þekktari laga hljómsveitarinnar voru [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Á sjó|''Á sjó'']], [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Vor í Vaglaskógi|''Vor í Vaglaskógi'']], ''Í sól og sumaryl'', ''Hún er svo sæt'' og ''Litla sæta ljúfan góða''. Hann vann með tónlistarmönnum eins og [[Vilhjálmur Vilhjálmsson (söngvari)|Vilhjálmi Vilhjálmssyni]], [[Helena Eyjólfsdóttir|Helenu Eyjólfsdóttur]], [[Þorvaldur Halldórsson|Þorvaldi Halldórssyni]] og bróður sínum [[Finnur Eydal|Finni Eydal]]. Ingimar lauk kennaraprófi frá KÍ 1957 og stundaði viðbótarnám við [[Kennaraháskóli Íslands|KHÍ]]. Hann kenndi við Tónlistarskólann á Dalvík 1964-66 og við Gagnfræðaskólann á Akureyri um langt árabil frá 1967. Ingimar var varabæjarfulltrúi á Akureyri, sat í Umhverfismálanefnd Akureyrar, var formaður Akureyrardeildar Norræna félagsins, sat í stjórn Akureyrardeildar KEA, í Æskulýðsráði og Áfengisvarnanefnd, var æðstitemplar stúkunnar Brynju, þingtemplar Eyfirðinga og lengi stjórnarformaður fyrirtækja IOGT á Akureyri.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1004042|title=Ingimar Eydal|website=Ísmús|date=13.12.2016|access-date=4.10.2026}}</ref> Ingimar lést árið 1993 úr [[krabbamein]]i. <ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/98914/ Ingimar Eydal tónlistarmaður látinn] Mbl. Skoðað 20. mars, 2016</ref> Eftirlifandi eiginkona Ingimars er Ásta Sigurðardóttir [[sjúkraliði]] og eignuðust þau fjögur börn. ==Tilvísanir== [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir píanóleikarar]] [[Flokkur:Hljómsveit Ingimars Eydal]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1936]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 1993]] [[Flokkur:Akureyringar]] <references /> == Tenglar == * [https://glatkistan.com/2015/01/19/ingimar_eydal/ Glatkistan] bkg62w2kaq9asbiuri32jfn3ydvnr6m 1981682 1981681 2026-10-04T15:58:24Z Akigka 183 1981682 wikitext text/x-wiki [[Mynd:SG-063-A-rauð-72p.jpg|thumb|Mynd af Ingimar á hljómplötu.]] '''Róbert Ingimar Eydal''' ([[20. október]] [[1936]] - [[10. janúar]] [[1993]]) var íslenskur tónlistarmaður. Hann var einn vinsælasti hljómsveitarstjóri á Íslandi og fjölhæfur tónlistarmaður. Hljóðfæri hans var [[píanó]]. Ingimar fæddist á [[Akureyri]] árið 1936. Foreldrar hans voru Hörður Ólafur Eydal, starfsmaður Mjólkursamlags KEA á Akureyri, og Pálína Indriðadóttir húsfreyja. Ingimar hóf að spila fyrir dansi þrettán ára með Karli Adolfssyni á Hótel Norðurlandi, spilaði í Alþýðuhúsinu á Akureyri 1952-54, á Hótel KEA 1954-56, á Hótel Borg 1956-57 og í Alþýðuhúsinu 1956-63. Hann stofnaði eigin hljómsveit 1962, [[Hljómsveit Ingimars Eydal]] sem lék í Sjallanum á Akureyri um margra áratuga skeið. Meðal þekktari laga hljómsveitarinnar voru [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Á sjó|''Á sjó'']], [[Hljómsveit Ingimars Eydal - Vor í Vaglaskógi|''Vor í Vaglaskógi'']], ''Í sól og sumaryl'', ''Hún er svo sæt'' og ''Litla sæta ljúfan góða''. Hann vann með tónlistarmönnum eins og [[Vilhjálmur Vilhjálmsson (söngvari)|Vilhjálmi Vilhjálmssyni]], [[Helena Eyjólfsdóttir|Helenu Eyjólfsdóttur]], [[Þorvaldur Halldórsson|Þorvaldi Halldórssyni]] og bróður sínum [[Finnur Eydal|Finni Eydal]]. Ingimar lauk kennaraprófi frá KÍ 1957 og stundaði viðbótarnám við [[Kennaraháskóli Íslands|KHÍ]]. Hann kenndi við Tónlistarskólann á Dalvík 1964-66 og við Gagnfræðaskólann á Akureyri um langt árabil frá 1967. Ingimar var varabæjarfulltrúi á Akureyri, sat í Umhverfismálanefnd Akureyrar, var formaður Akureyrardeildar Norræna félagsins, sat í stjórn Akureyrardeildar KEA, í Æskulýðsráði og Áfengisvarnanefnd, var æðstitemplar stúkunnar Brynju, þingtemplar Eyfirðinga og lengi stjórnarformaður fyrirtækja IOGT á Akureyri.<ref>{{cite web|url=https://www.ismus.is/einstaklingar/1004042|title=Ingimar Eydal|website=Ísmús|date=30.12.2016|access-date=4.10.2026}}</ref> Ingimar lést árið 1993 úr [[krabbamein]]i. <ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/98914/ Ingimar Eydal tónlistarmaður látinn] Mbl. Skoðað 20. mars, 2016</ref> Eftirlifandi eiginkona Ingimars er Ásta Sigurðardóttir [[sjúkraliði]] og eignuðust þau fjögur börn. ==Tilvísanir== [[Flokkur:Íslenskir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Íslenskir píanóleikarar]] [[Flokkur:Hljómsveit Ingimars Eydal]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1936]] [[Flokkur:Fólk dáið árið 1993]] [[Flokkur:Akureyringar]] <references /> == Tenglar == * [https://glatkistan.com/2015/01/19/ingimar_eydal/ Glatkistan] hj61soa5bj8vwcedo2yw40dx94muzj9 0 134903 1981725 1950684 2026-10-04T19:58:09Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981725 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Ali Khamenei | nafn_á_frummáli = {{nobold|سید علی حسینی}} | mynd = Ali Khamenei Nowruz message official portrait 1397 02.jpg | titill = [[Æðsti leiðtogi Írans]] | stjórnartíð_start = 4. júní 1989 | stjórnartíð_end = 28. febrúar 2026 | forseti = ''Hann sjálfur''<br>[[Akbar Hashemi Rafsanjani]]<br>[[Mohammad Khatami]]<br>[[Mahmoud Ahmadinejad]]<br>[[Hassan Rouhani]]<br>[[Ebrahim Raisi]]<br>[[Mohammad Mokhber]] {{small|(starfandi)}}<br>[[Masoud Pezeshkian]] | forveri = [[Ruhollah Khomeini]] | eftirmaður = [[Mojtaba Khamenei]] | titill2 = [[Forseti Írans]] | stjórnartíð_start2 = 9. október 1981 | stjórnartíð_end2 = 16. ágúst 1989 | forveri2 = [[Mohammad-Ali Rajai]] | eftirmaður2 = [[Akbar Hashemi Rafsanjani]] | forsætisráðherra2 = [[Mir-Hossein Mousavi]] | einvaldur2 = [[Ruhollah Khomeini]]<br>''Hann sjálfur'' | myndatexti1 = Khamenei árið 2017. | fæddur = {{fæðingardagur|1939|4|19}} | fæðingarstaður = [[Mashhad]], [[Íran]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2026|2|28|1939|4|19}} | dánarstaður = [[Teheran]], [[Íran]] | þjóderni = [[Íran]]skur | maki = Mansoureh Khojasteh Bagherzadeh (g. 1964) | stjórnmálaflokkur = | börn = 6, þ. á m. [[Mojtaba Khamenei|Mojtaba]] | háskóli = Klerkaskólinn í Qom | undirskrift = Khamenei signature.png }} '''Ali Khamenei''' ([[persneska]]: سید علی حسینی خامنه‌ای‎‎; f. [[19. apríl]] [[1939]]<ref>[https://www.mashreghnews.ir/news/558617/ روایتی از تاریخ دقیق تولد رهبر انقلاب از زبان معظم‌له+عکس]</ref>, d. [[28. febrúar]] [[2026]]) var [[íslam|múslimaklerkur]] sem var [[æðstiklerkur Írans]] frá 1989 til 2026. Hann tók við embætti eftir lát [[Ruhollah Khomeini]] árið [[1989]]. Áður var hann [[forseti Írans]] frá 1981 til 1989. Hann var náinn samstarfsmaður Khomeinis í [[íranska byltingin|írönsku byltingunni]] 1979 og var skipaður [[ímam föstudagsbæna í Teheran]] eftir að Khomeini komst til valda. Eftir lát Khomeinis var hann kjörinn æðsti leiðtogi af [[sérfræðingaráð Írans|sérfræðingaráði Írans]] þótt hann væri ekki [[marja']] (ayatollah) á þeim tíma. Hann var útnefndur marja' árið 1994 þrátt fyrir andstöðu fjögurra annarra ayatollah. Khamenei var valdamesti stjórnmálamaður Írans. Hann var [[þjóðarleiðtogi]] og yfirmaður herafla Írans auk þess að eiga sæti í [[ríkisstjórn Írans]]. Khamenei var drepinn í [[Árásir Ísraels og Bandaríkjanna á Íran 2026|árásum Ísraels og Bandaríkjanna]] á Íran árið 2026. == Bakgrunnur == Árið 1957 flutti Khamenei til [[Najaf]] í [[Írak]] til að nema íslamska guðfræði á hæsta námsstigi í ''[[hawza]]''. Hann sneri aftur til Írans árið 1958 að ósk föður síns og hélt áfram námi sínu í klerkaskólanum í [[Qom]] frá 1958 til 1964.<ref name=":0" /> Khamenei varð kennari í íslamskri heimsspeki og gerðist fylgismaður [[Ruhollah Khomeini]]. Hann var fangelsaður í Qezel Qaleh-fangelsinu árið 1963.<ref>{{Webbref|titel=Ayatollah Khamenei's memory from the time he was imprisoned by Pahlavi regime|url=http://english.khamenei.ir/news/5963/Ayatollah-Khamenei-s-memory-from-the-time-he-was-imprisoned-by|verk=Khamenei.ir|datum=2018-09-29|hämtdatum=2020-03-16|språk=en}}</ref> Frá 1963 til 1975 var hann sex sinnum fangelsaður vegna pólitískrar mótspyrnu sinnar gegn [[Múhameð Resa Pahlavi|keisaranum]].<ref name=":0">{{Webbref|titel=Biography of Ayatollah Khamenei the Leader of the Islamic Revolution|url=http://english.khamenei.ir/news/2130/Biography-of-Ayatollah-Khamenei-the-Leader-of-the-Islamic-Revolution|verk=Khamenei.ir|datum=2014-09-07|hämtdatum=2020-03-17|språk=en}}</ref> Árið 1976 hóf hann þriggja ára þjónustu í [[Íransher]]. Hann sneri aftur til heimabæjar síns, [[Mashhad]], árið 1979, sama ár og keisaranum var steypt af stóli í [[Íranska byltingin|írönsku byltingunni]].<ref>{{Webbref|titel=Biography|url=https://www.leader.ir/en/content/14133/Biography|verk=www.leader.ir|hämtdatum=2020-03-17|språk=en}}</ref> == Forseti == Khamenei var kjörinn [[forseti Írans]] árið 1982<ref name=":0" /> eftir morðið á [[Mohammad-Ali Rajai]]. Sem forseti varð Khamenei nokkurs konar táknmynd þess að hætt hefði verið við [[Veraldarhyggja|veraldarvæðingu]] írönsku stjórnarinnar eftir byltinguna og stefnt væri í átt að hreinu [[Klerkastjórn|klerkaræði]]. Stuttu eftir að Khamenei tók við forsetaembætti var honum sýnt banatilræði á fjölmiðlafundi. Andspyrnusamtökin [[Mojahedin-e-Khalq]] komu fyrir sprengju í segulbandstæki sem sprakk og skaddaði hægri hönd Khamenei. Stuðningsmenn hans litu á atvikið sem staðfestingu á stöðu Khamenei sem lifandi píslarvottar. Hann var endurkjörinn árið 1985. == Æðsti leiðtogi == [[Mynd:Jumu'ah pray Ali Kamenei as Jumu'ah Imam.jpg|thumb|left|Ali Khamenei árið 1979.]] Þegar Ruhollah Khomeini lést árið 1989 valdi sérfræðingaráð Írans Khamenei sem nýjan [[Æðsti leiðtogi Írans|æðsta leiðtoga landsins]].<ref name=":0" /> Fyrstu árin var þó jafnan talið að forsetinn [[Akbar Hashemi Rafsanjani]] væri í raun valdamesti maður stjórnarinnar.<ref>{{Tímarit.is|2920399|Samvirk forusta|blað=[[Þjóðviljinn]]|útgáfudagsetning=8. júní 1989|blaðsíða=6|höfundur=Dagur Þorleifsson}}</ref> Árið 2010 heimsótti Khamenei helgu borgina [[Qom]] í þriðja skipti og dvaldi þar í tíu daga áður en hann sneri aftur til [[Teheran]]. Í Qom hitti hann háttsetta embættismenn, stúdenta, fræðimenn og fjölskyldur íranskra píslarvotta. Íranskur þingmaður sagði móttökurnar sem Khamenei fékk vera viðvörun til vestrænna fjölmiðla.<ref>{{Webbref|titel=Imam Khamenei Qom visit dispelled delusions|url=http://en.abna24.com/service/iran/archive/2010/10/31/211221/story.html|verk=en.abna24.com|datum=2010-10-31|hämtdatum=2020-04-01|språk=English|efternamn=P.T}}</ref> Annað skiptið sem Khamenei heimsótti Qom var árið 2000.<ref>{{Webbref|url=https://basirat.ir/fa/news/262469/|titel=مروري بر سفرهاي استاني رهبر معظم انقلاب از آغاز تاكنون|hämtdatum=2020-04-02|utgivare=basirat.ir}}</ref> Khamenei heimsótti Fatima Masumeh-helgidóminn og hélt ræðu fyrir íbúa Qom.<ref>farsi.khamenei.ir - [http://farsi.khamenei.ir/news-content?id=11577 ورود رهبر انقلاب به قم و استقبال پرشور مردم از معظم‌له] {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> ===Dauði=== Khamenei var drepinn í loftárásum Ísraels og Bandaríkjanna á Íran þann 28. febrúar 2026, á fyrsta degi [[Íransstríðið 2026|Íransstríðsins]].<ref>{{Vefheimild|titill=Klerkurinn felldur í fyrstu lotu|url=https://www.visir.is/g/20262849648d/klerkurinn-felldur-i-fyrstu-lotu|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 1. mars 2026|skoðað= 1. mars 2026|höfundur=Agnar Már Másson}}</ref> Sonur hans, [[Mojtaba Khamenei]], var kjörinn nýr æðsti leiðtogi landsins af sérfræðingaráði Írans.<ref>{{Vefheimild|titill= Sonur Khamenei nýr leið­togi Írans|url=https://www.visir.is/g/20262853110d/sonur-khamenei-nyr-leid-togi-irans|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|dags= 8. mars 2026|skoðað= 8. mars 2026|höfundur=Freyja Þórisdóttir}}</ref> == Yfirlýsingar == === Um kjarnorku- og gereyðingarvopn === Þann 17. apríl 2010 ávarpaði Khamenei alþjóðaráðstefnu um kjarnorkuafvopnun í Teheran og lýsti yfir að auk kjarnorkuvopna væru gereyðingaropn eins og efna- og lífefnavopn alvarleg ógn við mannkynið. Hann sagði að íranska þjóðin, sem hefði sjálf orðið fyrir barðinu á [[efnavopn]]um, gerði sér grein fyrir hættunni af því að framleiða slík vopn og væri reiðubúin til að beita öllum ráðum til að sporna við þeim. Hann sagði Íran líta svo á að það bæri bannað samkvæmt íslamstrú ([[haram]]) að nota slík vopn.<ref>{{Webbref|titel=استفتائات - حرمت سلاح کشتار جمعی|url=http://farsi.khamenei.ir/treatise-content?id=228|verk=farsi.khamenei.ir|hämtdatum=2020-03-31|efternamn=Khamenei.ir|arkivurl=https://web.archive.org/web/20180612142926/http://farsi.khamenei.ir/treatise-content?id=228|arkivdatum=2018-06-12}}</ref> === Um hryðjuverk === Eftir [[Skotárásin á Charlie Hebdo|skotárásina á Charlie Hebdo]] í Frakklandi í janúar 2015 skrifaði Khamenei opið bréf til ungmenna í Evrópu og Norður-Ameríku varðandi íslam.<ref>{{Webbref|titel=The recent events in France have convinced me to directly talk to you|url=http://english.khamenei.ir/news/2436/The-recent-events-in-France-have-convinced-me-to-directly-talk|verk=Khamenei.ir|datum=2015-11-15|hämtdatum=2020-03-15|språk=en}}</ref> Eftir [[Hryðjuverkaárásirnar í París nóvember 2015|hryðjuverkaárásirnar í París í nóvember 2015]] skrifaði hann annað opið bréf til ungmenna á [[Vesturlönd]]um þar sem hann sagði hryðjuverk sameiginlegt áhyggjuefni allra landa.<ref>{{Webbref|titel=Today terrorism is our common worry|url=http://english.khamenei.ir/news/2681/Today-terrorism-is-our-common-worry|verk=Khamenei.ir|datum=2015-11-29|hämtdatum=2020-03-15|språk=en}}</ref> === Um Ísrael === Þann 9. september 2015 sagði Khamenei að „hin [[Zíonismi|zíoníska]] stjórn“ yrði ekki lengur til eftir 25 ár.<ref>{{Webbref|titel=There will be no such thing as Israel in 25 years: Ayatollah Khamenei|url=http://english.khamenei.ir/news/3969/There-will-be-no-such-thing-as-Israel-in-25-years-Ayatollah|verk=Khamenei.ir|datum=2016-07-01|hämtdatum=2020-04-22|språk=en}}</ref> === Um tryggð === Þann 9. janúar 2016 lét Khamenei þau orð falla á fundi með fólki frá Qom að þeir sem sværu í dag [[Íranska byltingin|byltingunni]] hollustu sína eða endurnýjuðu hollustueið sinn væru í raun að sverja [[Múhameð|Múhameð spámanni]] hollustu sína. Hann sagði að hver sá sem sýndi [[Ruhollah Khomeini|Imam Khomeini]] hollustu í verki væri um leið að sýna hollustu sína við spámanninn.<ref>{{Webbref|titel=Massive election turnout guarantees the security of the country|url=http://english.khamenei.ir/news/3122/Massive-election-turnout-guarantees-the-security-of-the-country|verk=Khamenei.ir|datum=2016-01-09|hämtdatum=2020-04-22|språk=en}}</ref> === Um Sádi-Arabíu === Þann 21. mars 2019 sagðist Khamenei ekki vita um neina verri stjórn en þá í [[Sádi-Arabía|Sádi-Arabíu]]. Hann sagði sádi-arabísku ríkisstjórnina spillta, einræðiskennda og harðstjórnarlega. Varðandi möguleikann á því að Sádi-Arabía kæmist yfir kjarnorkutækni frá Bandaríkjunum sagðist Khamenei ekki hafa áhyggjur, enda kæmu íslamískir uppreisnarmenn til með að kollvarpa stjórn landsins innan fárra ára.<ref>{{Webbref|titel=Ayatollah Khamenei: I know no country worse than Saudi kingdom|url=https://www.tehrantimes.com/news/434254/Ayatollah-Khamenei-I-know-no-country-worse-than-Saudi-kingdom|verk=Tehran Times|datum=2019-03-21|hämtdatum=2021-12-09|språk=en}}</ref> === Um Bandaríkin === Þann 18. febrúar 2020 sagði Khamenei að einn daginn myndu [[Bandaríkin]] sökkva eins og skipið [[RMS Titanic|Titanic]]. Rétt eins og íburður Titanic hafi ekki bjargað skipinu frá því að sökkva myndi íburður Bandaríkjanna ekki bjarga þeim frá hruni.<ref>{{Webbref|titel=The US will sink like the Titanic|url=http://english.khamenei.ir/news/7375/The-US-will-sink-like-the-Titanic|verk=Khamenei.ir|datum=2020-02-19|hämtdatum=2020-04-22|språk=en}}</ref> === Um Covid-19-bóluefnin === Þann 8. janúar 2021 skrifaði Khamenei í færslu á [[Twitter]] að bresk og bandarísk [[bóluefni]] gegn [[Covid-19]] væru „algjörlega óáreiðanleg“ og að möguleiki væri á því að löndin vildu „smita aðrar þjóðir“. Twitter fjarlægði færslu Khamenei daginn eftir og sagði hana brot gegn reglum samfélagsmiðilsins.<ref>{{Webbref|titel=Twitter raderade ayatolla Khameneis inlägg om västerländska "opålitliga" coronavaccin|url=https://svenska.yle.fi/artikel/2021/01/09/twitter-raderade-ayatolla-khameneis-inlagg-om-vasterlandska-opalitliga|verk=svenska.yle.fi|hämtdatum=2021-01-16|språk=sv-FI}}</ref> === Um kóranbrennur og Svíþjóð === Eftir að eintök af [[Kóran|Kóraninum]] voru brennd í mótmælaaðgerðum árið 2023 sagði Khamenei Svíþjóð hafa lýst yfir stríði gegn hinum íslamska heimi. Talið er að þetta hafi verið vegna viðbragða sænsku stjórnarinnar við kóranbrennunum.<ref>{{Tidningsref|rubrik=Irans ledare i skarpt utspel mot Sverige: ”Tydlig upptrappning”|url=https://www.svt.se/nyheter/inrikes/irans-ledare-i-skarpt-utspel-mot-sverige-tydlig-upptrappning|tidning=SVT Nyheter|datum=2023-07-22|hämtdatum=2023-07-26|språk=sv|förnamn=Ola|efternamn=Palmström}}</ref> == Ljóð og endurminningar == Khamenei var virkur í bókmenntasamtökum ásamt frægum skáldum þegar hann bjó í Mashhad og skrifaði gagnrýni um ljóð. Hann hefur sjálfur flutt nokkur ljóð undir skáldanafninu „Amin“.<ref>{{Webbref|titel=دائرة المعارف بزرگ اسلامی:خامنه ای، آیت الله سیدعلی|url=https://www.cgie.org.ir/fa/publication/entryview/16337#page-3|verk=www.cgie.org.ir|hämtdatum=2020-03-29}}</ref> Endurminningar Khamenei komu út á [[Arabíska|arabísku]] undir titlinum ''Inna Ma as-Sabri Nasra'' árið 2019. Leiðtogi [[Hizbollah]], [[Hassan Nasrallah|Sayyid Hassan Nasrallah]], kynnti arabíska útgáfu bókarinnar á hátíðarathöfn í [[Beirút]] í febrúar 2019 í tilefni af 40 ára afmæli [[Íranska byltingin|írönsku byltingarinnar]].<ref>{{Webbref|titel=Leader Ayatollah Khamenei memoirs released|url=http://www.tehrantimes.com/news/433663/Leader-Ayatollah-Khamenei-memoirs-released|verk=Tehran Times|datum=2019-03-04|hämtdatum=2020-04-05|språk=en}}</ref><ref>{{Webbref|titel=إن مع الصبر نصرا.. مذكرات الإمام الخامنئي بالعربية +pdf|url=https://www.alkawthartv.com/news/188055|verk=https://www.alkawthartv.com {{!}} قناة الکوثر|hämtdatum=2020-04-05|språk=ar|arkivurl=https://web.archive.org/web/20191206135715/http://www.alkawthartv.com/news/188055|arkivdatum=2019-12-06}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Æðsti leiðtogi Írans]] | frá = 4. júní 1989 | til = 28. febrúar 2026 | fyrir = [[Ruhollah Khomeini]] | eftir = [[Mojtaba Khamenei]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Írans]] | frá = 9. október 1981 | til = 16. ágúst 1989 | fyrir = [[Mohammad-Ali Rajai]] | eftir = [[Akbar Hashemi Rafsanjani]] }} {{Töfluendir}} {{Æðstu leiðtogar Írans}} {{Forsetar Íran}} {{DEFAULTSORT:Khamenei, Ali}} [[Flokkur:Æðstuklerkar Írans]] [[Flokkur:Forsetar Írans]] [[Flokkur:Íranskir byltingarmenn]] [[Flokkur:Myrtir þjóðhöfðingjar]] {{fd|1939|2026}} pp3r3zs66n1naim78qwh3oyaq9fhz9e 0 136011 1981784 1866457 2026-10-05T06:54:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981784 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Gráfura | image = Pinus banksiana.jpg | image_caption = Ung gráfura | status = LC | status_system = iucn3.1 | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = ''[[Pinales]]'' | familia = [[Þallarætt]] (''Pinaceae'') | genus = [[Furur|Fura]] (''Pinus'') | subgenus = ''Pinus'' <br> section ''Trifoliae'' <br>Subsection ''Contortae'' | species = '''''P. banksiana''''' | binomial = ''Pinus banksiana'' | binomial_authority = [[Aylmer Bourke Lambert|Lamb.]] | range_map = Pinus banksiana range map.png | range_map_caption = Útbreiðsla Gráfuru | synonyms = *''Pinus divaricata'' <small>(Aiton) Dum.Cours.</small> *''Pinus divaricata'' <small>(Aiton) Sudw. nom. illeg.</small> *''Pinus hudsonica'' <small>Poir.</small> *''Pinus rupestris'' <small>Michx.f.</small> *''Pinus sylvestris ''var.'' divaricata'' <small>Aiton</small> | synonyms_ref = <ref>{{cite web|url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2563220|title=The Plant List: A Working List of All Plant Species|access-date=2016-12-25|archive-date=2019-05-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190501155808/http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2563220|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=379838|title=World Checklist of Selected Plant Families}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ipni.org/ipni/idPlantNameSearch.do?id=1116321-2&back_page=%2Fipni%2FeditAdvPlantNameSearch.do%3Ffind_infragenus%3D%26find_isAPNIRecord%3Dtrue%26find_geoUnit%3D%26find_includePublicationAuthors%3Dtrue%26find_addedSince%3D%26find_family%3D%26find_genus%3Dpinus%26find_sortByFamily%3Dtrue%26find_isGCIRecord%3Dtrue%26find_infrafamily%3D%26find_rankToReturn%3Dall%26find_publicationTitle%3D%26find_authorAbbrev%3D%26find_infraspecies%3D%26find_includeBasionymAuthors%3Dtrue%26find_modifiedSince%3D%26find_isIKRecord%3Dtrue%26find_species%3Ddivaricata%26output_format%3Dnormal|title=The International Plant Names Index}}</ref> }} '''Gráfura''' ([[fræðiheiti]]: ''Pinus banksiana'') er austlæg [[Norður Ameríka|norður-amerísk]] [[furur|fura]]. Náttúrulegt útbreiðslusvæði hennar er frá [[Kanada]] austan við [[Klettafjöll]] frá [[Mackenziefljót|Mackenzie-fljóti]] í [[Norðvesturhéruðin|Norðvesturhéruðunum]] til [[Cape Breton-eyja|Cape Breton-eyjar]] í [[Nova Scotia]], og norður-, mið- og norðaustur fylki [[Bandaríkin|Bandaríkjanna]] frá [[Minnesota]] til [[Maine]]. Syðsti hluti útbreiðslusvæðisins er í norðvestur-[[Indíana]] og norðvestur-[[Pennsylvania|Pennsylvaníu]].<ref name=NBHoA>{{cite book |author=New Brunswick House of Assembly |year=1847 |title=Reports Relating to the Project of Constructing a Railway and a Line of Electro-magnetic Telegraph Through the Province of New Brunswick from Halifax to Quebec |publisher=J. Simpson |url=http://books.google.ca/books?id=IjFKqL8JV-QC }}</ref><ref name="Silvics">Burns, R.M. (1990). [https://srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/pinus/banksiana.htm "Pinus banksiana".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190201013324/https://www.srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/pinus/banksiana.htm |date=2019-02-01 }} In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. Conifers. Silvics of North America. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA). 1 – via Southern Research Station (www.srs.fs.fed.us).</ref> Á vestasta hluta útbreiðslusvæðisins blandast ''Pinus banksiana'' auðveldlega við náskylda tegund: [[stafafura|stafafuru]] (''Pinus contorta''). Seinni hluti tegundarheitisins ''banksiana'' er eftir enska grasafræðingnum Sir [[Joseph Banks]].<ref name=anatomy>{{cite web |url=http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/SoftwoodNA/pdf_files/pinusbankmet.pdf |title=Pinus banksiana Lamb. |author=Center for Wood Anatomy Research |publisher=[[United States Forest Service]] |accessdate=2010-12-27 |archive-date=2012-03-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120308131047/http://www.fpl.fs.fed.us/documnts/TechSheets/SoftwoodNA/pdf_files/pinusbankmet.pdf |url-status=dead }}</ref> == Lýsing == [[File:Jackpine.jpg|left|thumb|Nálar]] [[File:Pinus banksiana closed cones.jpg|thumb|left|Þroskaðir könglar, lokaðir]] ''Pinus banksiana'' verður frá 9 -22m á hæð. Sumar fururnar eru runnar vegna lakra vaxtarskilyrða. Þær verða yfirleitt ekki þráðbeinar, eiginlega svoldið hlykkjóttar. Þessi fura myndar oft hreina skóga á sendnum eða grýttum jarðvegi. Hún er aðlöguð skógareldum, þar sem könglarnir haldast lokaðir í mörg ár, þar til skógareldar drepa fullvaxin trén og opna könglana sem sá í brunninn jarðveginn. Nálarnar eru tvær í búnti, undnar, létt gulgrænar, og 2 til 4 sm að lengd. Gráfurukönglar eru yfirleitt 3 til 5 sm og sveigðir í endann.<ref name="Moore2008">{{cite book |author1=Moore, Gerry |author2=Kershner, Bruce |author3=Craig Tufts |author4=Daniel Mathews |author5=Gil Nelson |author6=Spellenberg, Richard |author7=Thieret, John W. |author8=Terry Purinton |author9=Block, Andrew |title=National Wildlife Federation Field Guide to Trees of North America |url=https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse |publisher=Sterling |location=New York |year=2008 |page=[https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse/page/68 68] |isbn=1-4027-3875-7}}</ref> Skeljarnar eru með smáum gaddi sem er yfirleitt horfinn áður en þeir eru fullþroska. [[File:Pinus banksiana1.jpg|thumb|Teikning]] Óvenjulegt fyrir furu, þá snúa könglarnir út með greinunum, en sveigjast stundum um hana. Það gerir hana auðvelda til aðgreiningar frá áþekkri stafafurunni á vestari hluta búsvæðisins. Könglar á þroskuðum trjám þurfa mikinn hita (yfir 50°C) til að opnast, eins og er tilfellið í skógareldi, hinsvegar geta könglar á lægri greinum opnast við 27°C vegna hita sem endurkastast frá jörðu. Að auki opnast könglarnir við -46°C vegna eiginleika resínsins. Litningatalan er 2n = 24.<ref name="Tropicos"> Tropicos. [http://www.tropicos.org/Name/24900179?projectid=9]</ref> == Vistfræði == [[File:Pinus banksiana forest.jpg|thumb|left|''P. banksiana'' skógur með ''[[Vaccinium]] sp.'' undirgróðri]] ''Setophaga kirtlandii'', sjaldgæf fuglategund er háð hreinum skógum af ungri gráfuru á takmörkuðu svæði í [[Michigan]] fyrir hreiðurstæði. Þroskaðir gráfuruskógar eru yfirleitt frekar opnir, og nálafall þeirra gerir jarðveginn súran, svo [[bláber]] eru oft algengur undirgróður. Ungar gráfurur eru millihýsill fyrir [[Cronartium comptoniae]] (ryðsveppstegund). Sýktar [[Comptonia]] plöntur (''[[Comptonia peregrina]]'') losa duftkennd rauðgul gró að sumri og nálæg tré smitast að hausti. Sýkt tré sýna rauðgul sveppaldin á stofninum og gallhnýði á lægri greinum. Sjúkdómurinn virðist ekki hafa áhrif á eldri tré.<ref name="eclectic">Blouin, Glen. ''An Eclectic Guide to Trees: east of the rockies''. 2001. Boston Mills Press, Erin, Ontario. pp 152-159.</ref> Gráfura virðist einnig næm fyrir ''[[Gremmeniella abietina]]''. Þessi sjúkdómur lýsir sér í gulnun á rót nála. Viðvarandi sýking getur valdið dauða trésins.<ref name="eclectic" /> Skordýr sem ráðast á gráfuru eru til dæmis [[Pissodes strobi]], [[Neodiprion pratti]], og [[Choristoneura pinus]].<ref name="eclectic" /> == Nytjar == Eins og aðrar tegundir af furum er gráfura nýtt í timbur, þó er viðurinn kvistóttur og ekki fúaþolinn.<ref name=anatomy /> == Ræktun á Íslandi == Gráfura hefur verið lítið eitt reynd á Íslandi og eru t.d. nokkrar í trjásafninu að Meltungu í Kópavogi. == Tilvísanir == {{reflist}} === Bibliography === * {{Cite iucn| author =Conifer Specialist Group|year=1998| url = https://www.iucnredlist.org/species/42346/2974230|title=Pinus banksiana| access-date =12 May 2006}} * National Geographic Field Guide to Trees of North America. == Ytri tenglar == {{commonscat|Pinus banksiana}} {{wikilífverur|Pinus banksiana}} [[Flokkur:Furur]] [[Flokkur:Barrtré]] dv5oiym3kg4grb576t5rbbsrs7mhiih 0 136519 1981679 1956795 2026-10-04T15:54:39Z Akigka 183 1981679 wikitext text/x-wiki {{hreingera}} [[Mynd:Laptop-ebook.jpg|thumb]] '''Bookboon''' er stærsta útgáfufyrirtæki [[Rafbók|rafbóka]] í heiminum<ref>Natwotka, E. (2012). Is Denmark’s Bookboon the Biggest E-publisher on Earth? Sótt 2. febrúar af https://publishingperspectives.com/2012/03/is-denmarks-bookboon-the-biggest-e-publisher-on-earth/#.VnFwEzYrGUk</ref>, árið 2015 voru yfir 50 milljón rafbóka niðurhalaðar. Fyrirtækið leggur áherslu á að gefa út bókmenntir sem eru ætlaðar nemendum í verkfræði, tölvunarfræði og viðskiptafræði, auk þess gefur það út stuttar og hagnýtar viðskiptabækur. Bookboon var stofnað í [[Danmörk|Danmörku]] árið 1988 undir nafninu Ventus,<ref>Forlaget Ventus ApS, (a.a). Om Ventus. Sótt 2. febrúar 2017 af http://ventus.dk/about/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091014012450/http://ventus.dk/about/ |date=2009-10-14 }}</ref> fyrirtækið starfar í [[Kaupmannahöfn]] í Danmörku og í [[London]] í Bretlandi. Bookboon er alþjóðlegt útgáfufyrirtæki rafbóka og býður upp á fjölbreytt úrval bóka, yfir 900 kennslubækur og 600 rafbækur fyrir viðskiptafræðinga á mörgum mismunandi tungumálum. Þær 900 kennslubækur Bookboon sem eru fáanlegar án gjalds á vefsíðu þeirra eru skrifaðar af fræðimönnum og eru fjármagnaðar af (employer branding?) auglýsingum sem eru settar á bækurnar og gerir þeim þannig kleift að bjóða upp á ókeypis niðurhal <ref>Karschnick, R. (2012). Die Firma, die Studenten Bücher schenkt. Sótt 2. febrúar 2017 af https://www.zeit.de/studium/uni-leben/2012-06/bookboon-e-books.</ref>. Nemendur út um allan heim njóta góðs af kennslubókum Bookboon, [https://www.youtube.com/watch?v=PRRPITxz-M4 meðal annars í Afríku þar sem margir hafa ekki bolmagn til þess að fjárfesta í þeim]. Bookboon er því lausn fyrir þá til þess að hafa aðgang að gæða bókmenntum. Bookboon býður einnig upp á 600 rafbækur fyrir viðskiptafræðinga sem hægt er að kaupa beint í gegnum Bookboon Premium - sem er áskriftarþjónusta sem hófst árið 2014. Þau viðfangsefni sem kennslubækur Bookboon<ref>Hoffelder, N. (2012). BookBoon Offers Free Technical, Guide, & Textbooks. Sótt 2. febrúar 2017 af<nowiki/>https://www.adweek.com/socialtimes/bookboon-offers-free-technical-guide-textbooks/172270</ref> ná yfir eru hagfræði, verkfræði, tölvunarfræði og náttúruvísindi. Viðskiptafræðirafbækurnar leggja meðal annars áherslu á persónulega þróun, markaðssetningu, stjórnun, bókhald og hugbúnaðarverkfræði. Árið 2014 var einnig sett á laggirnar auk áskriftarþjónustunni, sameiginlegt rafbókasafn<ref>Bookboon, (a. á.) The most used eLibrary for employee effectiveness & soft-skills. Sótt 2. febrúar 2017 af<nowiki/>http://bookboonglobal.com/</ref> sem er lausn sem fyrirtæki geta nýtt í starfsþróun starfsmanna sinna. == Saga og bakgrunnur == Fyrirtækið var stofnað árið 1988 í Danmörku sem fjölskyldufyrirtækið Ventus. Á þeim tíma var lögð áhersla á að gefa út kennslubækur sem voru skrifaðar af starfsmönnum fyrirtækisins og öðrum sjálfstæðum rithöfundum. Eigendur Ventus eiga tvo syni sem heita Thomas Buus Madsen og Kristian Buus Madsen<ref>Jensen, E. (2016). Danske e-bogsbrødre hitter i Afrika med gratis studiebøger. Sótt 2. febrúar 2017 af<nowiki/>http://www.business.dk/vaekst/danske-e-bogsbroedre-hitter-i-afrika-med-gratis-studieboeger {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160916205327/http://www.business.dk/vaekst/danske-e-bogsbroedre-hitter-i-afrika-med-gratis-studieboeger |date=2016-09-16 }}</ref>. Bræðurnir tveir stofnuðu Bookboon. Kristian Buus Madsen fékk hugmyndina að stofna Bookboon þegar hann var í háskólanámi þegar hann varð vitni að því að bekkjarfélagi hans tók kennslubók að láni í skólabókasafninu, tók 50 afrit af bókinni sem hann seldi nemendum fyrir framan kennslustofuna. Hann gerði sér því grein fyrir því að það væri mikil eftirspurn fyrir ókeypis eða ódýrum kennslubókum. Stuttu seinna, þegar bræðurnir voru að hefja útgáfu [https://www.metro.se/ Metro], ókeypis sænskt fréttablað, að þeir þróuðu nýstárlegt viðskiptamódel. Ókeypis rafbækur sem voru fjármagnaðar með auglýsingum sem settar voru inn í bækurnar, en mörkin voru sett á 15% auglýsingarými. Þeir sem auglýstu í bókunum voru fyrirtæki sem voru að höfða til starfsframa fólks í hópi nemenda og annarra sérfræðinga. == Bookboon í fjölmiðlum == == Flokkar og vinsælar rafbækur á Bookboon == == Fyrirtækjalausnir == == Sjá einnig == == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Stofnað 1988]] [[Flokkur:Dönsk fyrirtæki]] 6rx7vsdarj5w6ry1ry2xk0fkwvkkv84 0 141721 1981791 1799370 2026-10-05T08:10:01Z TKSnaevarr 53243 1981791 wikitext text/x-wiki [[File:Arthur Grant loch ness sketch.png|thumb|right|Skissa eftir Arthur Grant, sem sagðist hafa séð Nessie árið 1934, af skrímslinu.]] '''Loch Ness-skrímslið''', einnig kallað '''Nessie''', er goðsagnakennt skrímsli sem sagt er að búi í vatninu [[Loch Ness]] á [[Skotland|skoska]] hálendinu. Loch Ness-skrímslinu svipar til annarra þjóðsögulegra vatnaskrímsla líkt og [[Lagarfljótsormur|Lagarfljótsormsins]] íslenska. Gjarnan er því lýst sem svo að þar sé gríðarstórt, með langan háls og einn eða fleiri ugga sem rísa upp úr vatninu. Áhugi á verunni hefur verið misjafn síðan hún öðlaðist heimsfrægð árið 1933. Lítið er til af traustum sönnunargögnum fyrir tilvist dýrsins og heimildagildi nokkurra meintra ljósmynda af því hefur verið dregið í efa. Skrímslið birtist oft í vestrænum skáldskap. Vísindamenn telja skrímslið vera þjóðsögu og líta á frásagnir þeirra sem segjast hafa séð það sem skröksögur, óskhyggju eða misskilning á náttúrulegum fyrirbærum.<ref>{{citation|first=Robert Todd|last=Carroll|title=The Skeptic's Dictionary: A Collection of Strange Beliefs, Amusing Deceptions, and Dangerous Delusions|pages=200–201|publisher=John Wiley & Sons, Inc.|year=2011|origyear=2003|url=https://books.google.com/books?id=6FPqDFx40vYC&lpg=PP1&dq=%22The%20Skeptic's%20Dictionary%3A%20A%20Collection%20of%20Strange%20Beliefs%2C%20Amusing%20Deceptions%2C%20and%20Dangerous%20Delusions%22&pg=PA201#v=onepage&q&f=false}}</ref> ==Tengill== * {{Vísindavefurinn|21142|Er Loch Ness skrímslið til?}} ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Duldýrafræði]] [[Flokkur:Goðsagnaverur]] [[Flokkur:Skosk menning]] hmtzvm00mfrom3vwgzvmzz9cgcmf3nh 0 146075 1981733 1944904 2026-10-04T22:12:44Z Nipas2 54688 Completed 1981733 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Pepsí deild kvenna 2013 | mynd = [[Mynd:Pepsi-deild.jpg|250px]] | ár = '''2013''' | Meistarar = '''{{Lið Stjarnan}}''' | fallið lið = '''{{Lið HK/Víkingur}}<br />[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]''' | spilaðir leikir = 90 | mörk skoruð = 345 (3.83 m/leik) | markahæstur = '''28 mörk'''<br>[[Harpa Þorsteinsdóttir]] ({{Lið Stjarnan}}) | stærsti heimasigur = {{Lið Stjarnan}} 7-0 {{Lið FH}}<br>{{Lið Valur}} 7-0 {{Lið Afturelding}} | stærsti útisigur = {{Lið Afturelding}} 1-7 {{Lið Stjarnan}}<br>{{Lið Þróttur R.}} 2-6 FH | tímabil = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]] - [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2014|2014]] |}} Árið '''2013''' var '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 42. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" ! width=120| Lið ! | Bær ! | Leikvangur ! | Þjálfari !width=200| Staðan [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|2012]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | [[Varmárvöllur|N1-völlurinn Varmá]] | style="text-align: left;"|[[John Henry Andrews]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Breiðablik}} | [[Kópavogur]] | [[Kópavogsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Ólafur Pétursson (f. 1971)|Ólafur Pétursson]] | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið FH}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Kaplakriki|Kaplakrikavöllur]] | style="text-align: left;"|[[Guðrún Jóna Kristjánsdóttir]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Víkingsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Björn Kristinn Björnsson]] | 2. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012#B riðill|1. d. B riðill]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jón Ólafur Daníelsson]] | 2. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Gunnar Rafn Borgþórsson]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Stjarnan}} | [[Garðabær]] | [[Stjörnuvöllur|Samsung völlurinn]] | style="text-align: left;"|[[Þorlákur Már Árnason]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Valur}} | [[Reykjavík]] | [[Vodafonevöllur|Valsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Þorleifur Óskarsson]], [[Helena Ólafsdóttir]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þór/KA}} | [[Akureyri]] | [[Þórsvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Jóhann Kristinn Gunnarsson]] | 1. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]] | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | style="text-align: left;"|[[Vanda Sigurgeirsdóttir]] | 2. sæti, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2012#A riðill|1. d. A riðill]] |} == Staðan í deildinni == ===Stigatafla=== ''Staðan fyrir 18. umferð, 27. september 2013''.<ref>{{cite web|title=Pepsideild kvenna 2014|url=http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=32264&Rodun=U|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=23. ágúst 2018|archive-date=2014-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140826072913/http://www.ksi.is/mot/motalisti/urslit-stada/?MotNumer=32264&Rodun=U|url-status=dead}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=25| ! |Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=360|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Stjarnan|1}}"| ||'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]''' ||18||18||0||0||69||6||63||'''54''' |align="center" |'''Undankeppni Meistaradeildar Evrópu''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Valur|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]] ||18||12||3||3||53||20||33||'''39''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||12||1||5||43||25||18||'''37''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Þór/KA|1}}"| ||[[Þór Akureyri|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]] ||18||8||6||4||38||24||14||'''30''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Breiðablik|1}}"| ||[[Breiðablik UBK|Breiðablik]] ||18||9||2||7||38||32||6||'''29''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] ||18||6||3||9||19||33||14||'''21''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|FH|1}}"| ||[[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]] ||18||4||5||9||35||44||-9||'''17''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||18||4||2||12||17||45||-28||'''14''' |- style="background:#FFCCCC;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||'''[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]]/[[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]]''' ||18||4||2||12||20||52||-32||'''14''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2014|1. deild]]''' |- style="background:#FFCCCC;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur R.|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þróttur]]''' ||18||1||0||17||13||64||-51||'''3''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur'', Stig = virkir punktar.</small> == Töfluyfirlit == ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style=" font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|Pepsideild 2013!!Aft!!Bre!!&nbsp;FH&nbsp;!!&nbsp;HK&nbsp;!!ÍBV!!Sel!!Stj!!Val!!Þ/K!!Þró |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||0-3||5-2||3-0||0-3||0-2||1-7||0-1||0-1||2-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Breiðablik}} ||1-2||'''XXX'''||2-2||3-0||3-1||4-1||1-2||1-0||1-5||5-0 |- |align="left"|{{Lið FH}} ||4-1||3-1||'''XXX'''||1-2||1-3||1-2||1-3||1-3||2-2||5-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||2-1||3-4||2-2||'''XXX'''||0-1||1-2||0-5||0-3||1-4||4-1 |- |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||5-0||3-1||1-0||7-2||'''XXX'''||3-0||0-3||1-2||3-2||4-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||0-0||1-3||0-0||0-0||1-2||'''XXX'''||0-2||0-4||1-2||4-2 |- |align="left"|{{Lið Stjarnan}} ||5-1||6-0||7-0||6-0||3-0||4-0||'''XXX'''||4-0||3-0||3-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Valur}} ||7-0||2-1||5-3||6-0||3-3||4-0||0-2||'''XXX'''||0-0||6-1 |- |align="left"|{{Lið Þór/KA}} ||1-1||1-1||1-1||3-1||3-1||1-3||1-2||2-2||'''XXX'''||5-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||1-0||0-3||2-6||0-2||1-2||0-2||1-2||1-5||1-4||'''XXX''' |} ==Markahæstu leikmenn== ''Lokaniðurstaða 27. september 2013''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti ! |Nafn !width=120|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' |'''[[Harpa Þorsteinsdóttir]]''' |{{Lið Stjarnan}} |28 |0 |18 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' |'''[[Elín Metta Jensen]]''' |{{Lið Valur}} |17 |3 |17 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' |'''[[Danka Podovac]]''' |{{Lið Stjarnan}} |16 |0 |18 |- | '''4''' |[[Shaneka Jodian Gordon]] |{{Lið ÍBV}} |13 |0 |18 |- | '''5''' |[[Ashlee Hincks]] |{{Lið FH}} |12 |0 |18 |- | '''6''' |[[Guðmunda Brynja Óladóttir]] |{{Lið Stjarnan}} |11 |1 |18 |- | '''7''' |[[Bryndís Jóhannesdóttir]] |{{Lið ÍBV}} |11 |3 |17 |- | '''8''' |[[Sandra María Jessen]] |{{Lið Þór/KA}} |9 |0 |14 |- | '''9''' |[[Greta Mjöll Samúelsdóttir]] |[[Breiðablik]] |9 |0 |18 |- | '''10''' |[[Dóra María Lárusdóttir]] |{{Lið Valur}} |9 |0 |18 |- | '''11''' |[[Rakel Hönnudóttir]] |[[Breiðablik]] |8 |2 |16 |- | '''12''' |[[Telma Hjaltalín Þrastardóttir]] |{{Lið Afturelding}} |8 |0 |16 |} == Fróðleikur == {| class="wikitable" style="text-align: center; mArgin: 0 auto;" |- !Sigurvegari Pepsideildar 2013 |- |- |[[Mynd:Stjarnan.png|100px|Stjarnan]]<br/>'''[[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]]'''<br/>'''2. Titill''' |} {{Leiktímabil í knattspyrnu kvenna}} {{röð | listi = [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Úrvalsdeild]] | fyrir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2012|Pepsideild kvenna 2012]] | eftir = [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2014|Pepsideild&nbsp;kvenna&nbsp;2014]] }} ==Heimildaskrá== {{reflist|2}} *{{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2013.html|title=Women's Championship 2013 (Pepsideild kvenna)|work=Icelandfootball|accessdate=4. október 2026|language=en|cid=icelandfootball.net}} {{Knattspyrna á Íslandi 2013}} [[Flokkur:Úrvalsdeildir kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] reg8cn2q1r28e5aende9bh3bcb9w2j2 0 146835 1981810 1956227 2026-10-05T10:26:58Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981810 wikitext text/x-wiki {{taxobox | image = Keeler Oak Tree - distance photo, May 2013.jpg | image_caption = Stór hvíteik í [[New Jersey]] | status = G5 | status_system = TNC | status_ref = <ref name=natureserve>{{Citation | publisher = NatureServe | title = ''Quercus alba'' | work = NatureServe Explorer | url = http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Quercus+alba+ | accessdate = 2007-07-06 | archive-date = 2009-06-20 | archive-url = https://web.archive.org/web/20090620013435/http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Quercus+alba+ |url-status=dead }}</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Beykibálkur]] (''Fagales'') | familia = [[Beykiætt]] (''[[Fagaceae]]'') | genus = [[Eik_(tré)|Eik]] (''Quercus'') | parent = Quercus sect. Quercus | species = Q. alba | binomial = ''Quercus alba'' | binomial_authority = [[Carl Linnaeus|L.]] | range_map = Quercus alba range map 1.png | range_map_caption = Natural range | synonyms_ref = <ref>{{ThePlantList}}</ref> | synonyms = {{collapsible list|bullets = true |''Quercus candida'' <small>Steud.</small> |''Quercus nigrescens'' <small>Raf.</small> |''Quercus ramosa'' <small>Dippel</small> |''Quercus repanda'' <small>Michx.</small> |''Quercus retusa'' <small>Raf.</small>}} }} '''Hvíteik''' ([[fræðiheiti]]: ''Quercus alba'') er eikartegund sem er ættuð frá Norður Ameríku; frá [[Minnesota]], [[Ontario]], [[Quebec]], og suður [[Maine]], allt suður til norður [[Flórída]] og austur [[Texas]].<ref>[https://bonap.net/MapGallery/County/Quercus%20alba.png ''Quercus alba''] County-level distribution map from the North American Plant Atlas (NAPA). Biota of North America Program (BONAP). 2014.</ref> Þetta er langlíf tegund og einstaka tré hafa náð yfir 450 ára aldri.<ref>http://www.ldeo.columbia.edu/~adk/oldlisteast/#spp</ref> Nafnið hvíteik kemur ekki vegna barkarins sem er vanalega ljósgrár, heldur vegna viðarins.<ref name=Keeler>{{cite book |last=Keeler |first=Harriet L. |title=Our Native Trees and How to Identify Them |url=https://archive.org/details/ournativetreesa02keelgoog | publisher=Charles Scriber's Sons | year=1900 | location=New York | pages=[https://archive.org/details/ournativetreesa02keelgoog/page/n357 328]–332 | isbn=0-87338-838-0}}</ref> Hvíteik verður yfirleitt um 20 til 30 m hátt fullvaxin, en hærri til fjalla verður hún aðeins lítill runni. == Myndir == <gallery> Mynd:2013-05-10 13 16 53 New foliage of White Oak along the Mount Misery Trail in Brendan T. Byrne State Forest, New Jersey.jpg|Ný blöð á hvíteik Mynd:White oak foliage.JPG|Blöð hvíteikar Mynd:2014-11-02 11 37 14 White Oak foliage during autumn along Lower Ferry Road in Ewing, New Jersey.JPG|Haustlitur Mynd:White Oak Quercus alba Tree Bark 3264px.jpg|Börkur á stórum bol </gallery> == Tilvísanir == {{reflist}} === Flokkun === *Flora of North America Editorial Committee (ed.). [http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=1&taxon_id=233501007 "Quercus alba"] Flora of North America North of Mexico (FNA). New York and Oxford – via eFloras.org, Missouri Botanical Garden, St. Louis, MO & Harvard University Herbaria, Cambridge, MA. *[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?316805 "Quercus alba L.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170502151628/https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxonomydetail.aspx?316805 |date=2017-05-02 }} Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA). === Erfðir=== *[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/Taxonomy/Browser/wwwtax.cgi?id=3513 ''Quercus alba'' ]National Center for Biotechnology Information (NCBI). *[http://www.tropicos.org/Name/13100028?projectid=9 Quercus alba] === Útbreiðsla=== *[http://www.efloras.org/object_page.aspx?object_id=6730&flora_id=1 Distribution Map, Quercus alba] at Flora of North America, eFloras.org. *[https://plants.usda.gov/core/profile?symbol=QUAL Quercus alba L.] Natural Resources Conservation Service PLANTS Database. USDA. === Myndir === *[http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qual.htm Vanderbilt University: ''Quercus alba'' images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070311033943/http://www.cas.vanderbilt.edu/bioimages/species/frame/qual.htm |date=2007-03-11 }} *[http://www.tropicos.org/Name/13100028?tab=images Tropicos.org. Missouri Botanical Garden: ''Quercus alba'' L. images] === Viðbótarlesning === *[http://www.chattoogariver.org/index.php?req=oak&quart=Sp2000 Chattooga Conservancy. The Ecology of the White Oak] *Rogers, Robert (1990). [https://web.archive.org/web/20180330013026/https://www.srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_2/quercus/alba.htm Quercus alba] In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. Hardwoods. Silvics of North America. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA). 2 – via Southern Research Station (www.srs.fs.fed.us). *Native American Ethobotany Database, University of Michigan [https://web.archive.org/web/20080922224149/http://herb.umd.umich.edu/herb/search.pl?searchstring=Quercus%20alba&searchlimit=100 Quercus alba] {{commonscat|Quercus alba}} {{Wikilífverur|Quercus alba}} {{Stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Eikur]] 21zd5dozrv2iwithcvp5q93hpf3ej44 0 147254 1981749 1957794 2026-10-04T23:47:24Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981749 wikitext text/x-wiki {{Taxobox |image = Bursaphelenchus xylophilus spicule.jpg |image_caption = male with [[spicule (nematode)|spicule]] visible | regnum = [[Animalia]] | phylum = [[Nematoda]] | classis = [[Secernentea]] | subclassis = [[Tylenchia]] | ordo = [[Aphelenchida]] | subordo = | superfamilia= [[Aphelenchoidoidea]] | familia = [[Parasitaphelenchidae]] | subfamilia = [[Bursaphelenchinae]] | genus = ''[[Bursaphelenchus]]'' | species = '''''B. xylophilus''''' | binomial = ''Bursaphelenchus xylophilus'' | binomial_authority = (Steiner & Buhrer) Nickle }} '''''Bursaphelenchus xylophilus''''', er tegund af [[Þráðormar|þráðormi]] sem sýkir [[furur]].<ref>[http://nematode.unl.edu/bursaphelenchusxylo.htm ''Bursaphelenchus xylophilus'', Pine Wilt Nematode.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150612020856/http://nematode.unl.edu/bursaphelenchusxylo.htm |date=2015-06-12 }} Nematology. University of Nebraska, Lincoln.</ref><ref name=ucd>[http://plpnemweb.ucdavis.edu/nemaplex/Taxadata/G145S1.HTM ''Bursaphelenchus xylophilus''.] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20120104105627/http://plpnemweb.ucdavis.edu/nemaplex/Taxadata/G145S1.HTM |date=January 4, 2012 }} Nemaplex. UC Davis.</ref> Hann kemur fyrir í Bandaríkjunum, Kanada og Mexíkó. Hann hefur einnig fundist í [[Japan]], [[Kína]], [[Taiwan]], [[Kórea|Kóreu]], og [[Portúgal]].<ref name=ucd/> Tegundir af ættkvíslinni ''[[Bursaphelenchus]]'' eru illgreinanlegar frá hver annrri vegna mikilla líkinda í ytri útlitseinkennum.<ref name=dwin/><ref name=cram>Cram, M. and J. Hanson. [http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/howtos/ht_pinewilt/pinewilt.htm How to Identify and Manage Pine Wilt Disease and Treat Wood Products Infested by the Pinewood Nematodes.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110824002618/http://www.na.fs.fed.us/spfo/pubs/howtos/ht_pinewilt/pinewilt.htm |date=2011-08-24 }} NA-FR-01-04. USDA, Forest Service</ref> == Saga == Furudauði ("Pine mortality") í Japan var fyrst skráður af Munemoto Yano (矢野宗幹) í [[Nagasaki]]héraði 1905.<ref>Yano, M. (1905) 長崎県下松樹枯死原因調査. 山林公報4</ref> [[Þráðormar|Þráðormurinn]] fannst fyrst í [[Fenjafura|fenjafuru]] (''Pinus palustris'') í [[Louisiana]], [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Steiner og Burhrer tilkynntu hann sem nýja tegund, og nefndu hana ''Aphelenchoides xylophilus'' 1934.<ref>Steiner, G.; Burher, E.M. (1934) ''Aphelenchoides xylophilus'', n. sp, a nematode associated with blue stain and other fungi in timber. Journal of Agriculture Research 48944951.</ref> Japönsku plöntusjúkdómafræðingarnir Tomoya Kiyohara (清原友也) og Yozan Tokushige (徳重陽山), uppgötvuðu marga ókennilega þráðorma 1969 á dauðum furum kringum [[Kyushu]] eyjar í Japan.<ref>Tokushige, Y. and Kiyohara, T. (1969)[https://ci.nii.ac.jp/naid/110002833249 ''Bursaphelenchus'' sp. in the wood of dead pine trees]. 日本林学会誌51(7): 193-195.</ref> Í rannsóknarskyni smituðu þeir heilbrigða furu og önnur barrtré með þráðorminum og drápust fururnar, sérstaklega [[Pinus densiflora|rauðfura]] og [[niðfura]]. Hinsvegar lifðu [[Pinus taeda]], [[gráfura]], [[Cryptomeria]] og [[Chamaecyparis obtusa]] af.<ref>Kiyohara, T. and Tokushige, Y. (1971) [https://ci.nii.ac.jp/naid/110002833439 Inoculation experiment of a nematode, ''Bursaphelenchus'' sp., onto pine trees]. 日本林学会誌53(7): 193-195.</ref> Niðurstaða þeirra var að þráðormurinn var ástæða aukinna affalla á japönskum furum. Ári eftir útgáfu greinarinnar eftir Kiyohara og Tokushige, Yasuharu Mamiya (真宮靖治) og T. Kiyohara lögðu fram að þráðormurinn væri ástæðan fyrir furudauða, og að þetta væri ný tegund. Þeir nefndu hana ''Bursaphelenchus lignicolous'' .<ref>Mamiya, Y.; Kiyohara, T. (1972) Description of ''Bursaphelenchus lignicolous'' n. sp. (Nematode: Aphelenchoidae) from pine wood and histopahology of nematode infected trees. Nematology 18(1): 120-124.</ref> ''Bursaphelenchus lingnicolous'', var endurflokkuð sem ''B. xylophilus'' in 1981.<ref>Nickle, W.R.; Golden, A.M.; Mamiya, Y.; Wergin, W.P. (1981) On the taxonomy and morphology of the pine wood nematode.</ref> Faraldrar eru sérstaklega í heitum og þurrum sumrum.<ref name=dwin>Dwinell, L. D. and W. R. Nickle. (1989). [http://www.srs.fs.usda.gov/pubs/gtr/gtr_se055.pdf An Overview of the Pine Wood Nematode Ban in North America.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220124022028/http://www.srs.fs.usda.gov/pubs/gtr/gtr_se055.pdf |date=2022-01-24 }} Gen. Tech. Rep. SE-55. Asheville, North Carolina: USDA, Forest Service, Southeastern Forest Experiment Station.</ref><ref name=mota1>Mota, M. M. and P. C. Vieira. 2008. [https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-4-431-75655-2_6#page-1 Pine wilt disease in portugal.] In: ''Pine Wilt Disease''. Springer Japan. pp 33-38.</ref><ref name=mota2>Mota, M. M. and P. C. Vieira (eds.) [https://www.springer.com/life+sciences/forestry/book/978-1-4020-8454-6 ''Pine Wilt Disease: A Worldwide Threat to Forest Ecosystems''.] Springer. 2008. {{ISBN|978-1-4020-8454-6}}</ref><ref name=suz>Suzuki, K. 2002. [http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-article-72e8db19-2a87-4282-aa74-f9e3b490e0f5/c/48_71_74.pdf Pine Wilt Disease: a threat to pine forest in Europe.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130921111238/http://agro.icm.edu.pl/agro/element/bwmeta1.element.agro-article-72e8db19-2a87-4282-aa74-f9e3b490e0f5/c/48_71_74.pdf |date=2013-09-21 }} ''Dendrobiology'' 48, 71-74.</ref> ''B. xylophilus'' er með stysta lífsferil þekktra skíkjudýra. Í ræktun á rannsóknarstofu hefur ferillinn aðeins tekið fjóra daga. Í náttúrunni fjölgar hann sér hraðast á sumrin og myndar fjölda afkvæma sem dreifast eftir æðakerfi furanna í stofn, greinar og rætur. Ef að trjáfrumur eru ekki lengur aðgengilegar getur þráðormurinn nærst og fjölgað sér á sveppþráðum sem vaxa í æðakerfinu. Á haustin og veturna verður þráðormurinn óvirkur.<ref name=dwin/><ref name=cram/><ref name=gisd>[http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=769 ''Bursaphelenchus xylophilus'' (nematode).] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304055943/http://www.issg.org/database/species/ecology.asp?fr=1&si=769 |date=2016-03-04 }} Global Invasive Species Database.</ref> Jafnskjótt og að þráðormurinn var þekktur sem ástæða furudauða var ljóst að bjöllutegundin ''[[Monochamus alternatus]]'' ætti mikla hlutdeild í dreifingunni.<ref name="Morimoto and Iwasaki(1972)">Morimoto, K. and Iwasaki(1972)[https://ci.nii.ac.jp/naid/110002834619 Role of ''Monochamus alternatus'' as a vector of ''Bursaphelenchus lignicolous'']. 日本林学会誌54(6): 177-183.</ref> Þráðormurinn smitast með fleiri tegundum barkarbjalla og viðarbjalla, og tengist helst tegundum í ættkvíslinni ''[[Monochamus]]''. <gallery> File:Monochamus alternatus.jpg|''Monochamus alternatus'' main vector in Japan. File:Monochamus saltuarius.jpg|''M. saltuarius'', secondary vector in Japan. File:Monochamus galloprovincialis male up.JPG|''M. galloprovincialis'', main vector in Europe </gallery> <ref>Kuroda, K.; Yamada, T.; Mineo, K.; Tamura, H. (1989)[https://ci.nii.ac.jp/naid/110002748419 Effect of cavitation on the development of pine wilt disease caused by Bursaphelenchus xylophilus]. 日本植物病理学会報54(5) : 606-615.</ref> === Þol === Furuno(1982)<ref name="Furuno">Furuno, T. (1982) [https://hdl.handle.net/2433/191761 Studies on the Insect Damage upon the Pine-species imported in Japan : (No.7) On the Withering of the pines by the Pine Wilt]. Bulletin of Kyoto University Forests 54, 16-30.</ref> rannsakaði furur í japönskum skógum og flokkað þær eftir þoli. Furur með "Mikið þol" drepast sjaldan vegna sníkjudýrsins, en smáplöntur og veikluð tré geta drepist.<ref name=dwin/><ref name="Furuno"/> ;Mikið þol :''[[Pinus taeda]]'', [[Pinus elliottii|''P. elliottii'']], [[Pinus palustris|''P. palustris'']], [[Pinus rigida|''P. rigida'']], [[Pinus taiwanensis|''P. taiwanensis'']] ;Lítið þol :[[Pinus strobus|''P. strobus'']], [[Pinus massoniana|''P. massoniana'']], [[Pinus resinosa|''P. resinosa'']], [[Pinus tabulaeformis|''P. tabulaeformis'']], [[Pinus banksiana|''P. banksiana'']], [[Pinus contorta|''P. contorta'']], ''P. thumb''×''P. masso'' ;Lítið smitnæmi :[[Pinus bungeana|''P. bungeana'']], [[Pinus monticola|''P. monticola'']], [[Pinus parviflora|''P. parviflora'']], [[Pinus strobiformis|''P. strobiformis'']], [[Pinus densiflora|''P. densiflora'']] , [[Pinus pinaster|''P. pinaster'']], [[Pinus sylvestris|''P. sylvestris'']], [[Pinus ponderosa|''P. ponderosa'']], [[Pinus rudis|''P. rudis'']], [[Pinus pseudostrobus|''P. pseudostrobus'']], [[Pinus oocarpa|''P. oocarpa'']], [[Pinus radiata|''P. radiata]], [[Pinus greggii|''P. greggii'']] ;Mikið smitnæmi :[[Pinus koraiensis|''P. koraiensis'']], [[Pinus leiophylla|''P. leiophylla'']], [[Pinus luchuensis|''P. luchuensis'']], [[Pinus thunbergii|''P. thunbergii'']], [[Pinus nigra|''P. nigra'']], [[Pinus mugo|''P. mugo'']], [[Pinus khasya|''P. khasya'']], [[Pinus muricata|''P. muricata'']] == Eftirlit í Evrópu == Fylgst er með stöðunni í Evrópu á http://www.efiatlantic.efi.int/portal/policy_support/pine_wood_nematode_information/ [[Innflutningsbann]] er á ómeðhöndluðu timbri frá Bandaríkjunum og Kanada. Smituð tré eru ýmist brennd eða kurluð, og allt timbur sem er flutt erlendis er annaðhvort gasmeðhöndlað eða hitaþurrkað. Þrátt fyrir varnaraðgerðir hefur þráðormurinn fundist í Portúgal og gæti dreifst um Evrópu .<ref name=dwin/><ref name=mota1/><ref name=mota2/><ref name=suz/><ref name=cram/> == Myndir == <gallery> Bursaphelenchus xylophilus male tail.jpg|Afturendi á karlormi </gallery> == Tilvísanir== {{Reflist}} == Ytri tenglar == *[http://www.apsnet.org/edcenter/intropp/lessons/Nematodes/Pages/PineWilt.aspx Pine wilt disease.] American Phytopathological Society. * [http://ss.ffpri.affrc.go.jp/labs/seibut/bcg/bcg00154.html Forest living things 00154 Pine wilt nematode ] (Japanska) * [https://www.ffpri.affrc.go.jp/labs/seibut/bcg/bcg00155.html Forest living things 00155 ''Monochamus alternatus''] (Japanska) * [https://www.ffpri.affrc.go.jp/labs/seibut/bcg/bcg00253.html Forest living things 00253 ''Monochamus satuluarius''] (Japanska) * [http://www.ffpri.affrc.go.jp/labs/seibut/bcg/bcg00264.html Forest living things 00264 ''Trogossita japonica''] prey beetle, hope to decrease sawyers * [https://www.ffpri.affrc.go.jp/labs/seibut/bcg/bcg00284.html Forest living things 00284 ''Dastarcus helophoroides''] Parasitoid beetle, hope to decrease sawyers [[Flokkur:Þráðormar]] [[Flokkur:Meindýr]] sr75rm099bob16qqxrsy7blfsxtpyn6 0 148661 1981758 1979868 2026-10-05T04:43:50Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 2 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981758 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | status = LC | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name=iucn>{{cite journal | author = Farjon, A. | title = ''Pinus jeffreyi'' | journal = [[The IUCN Red List of Threatened Species]] | volume = 2013 | page = e.T42371A2975870 | publisher = [[IUCN]] | date = 2013 | url = http://www.iucnredlist.org/details/42371/0 | doi = 10.2305/IUCN.UK.2013-1.RLTS.T42371A2975870.en | access-date = 10 November 2017}}</ref> | image = Mature Jeffrey Pine.JPG | image_caption = Freysfurulundur suður af Mono Lake, Kaliforníu | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = ''[[Pinales]]'' | familia = [[Þallarætt]] (''Pinaceae'') | genus = [[Furur]] ''Pinus'' | subgenus = ''Pinus'' <br>section ''Trifoliae'' <br>subsection ''Ponderosa'' | species = '''''P. jeffreyi''''' | binomial = ''Pinus jeffreyi'' | binomial_authority = [[John Hutton Balfour|Balf.]] | range_map = Pinus jeffreyi range map 1.png | synonyms = ''Pinus ponderosa'' var.'' malletii'' <small>([[Seraphin Joseph Mottet|Mottet]]) [[Ludwig Beissner|Beissn.]]</small><br>''Pinus ponderosa'' var.'' jeffreyi'' <small>([[John Hutton Balfour|Balf.]]) [[George Vasey|Vasey]]</small><br>''Pinus ponderosa'' subsp.'' jeffreyi'' <small>([[John Hutton Balfour|Balf.]]) [[Georg Engelmann|Engelm.]]</small><br>''Pinus peninsularis'' <small>([[John Gill Lemmon|Lemmon]]) [[John Gill Lemmon|Lemmon]]</small><br>''Pinus malletii'' <small>hort. ex [[Seraphin Joseph Mottet|Mottet]]</small><br>''Pinus jeffreyi'' var.'' peninsularis'' <small>[[John Gill Lemmon|Lemmon]]</small><br>''Pinus jeffreyi'' var.'' deflexa'' <small>([[John Torrey|Torr.]]) [[John Gill Lemmon|Lemmon]]</small><br>''Pinus jeffreyi'' var.'' baja-californica'' <small>[[John Silba|Silba]]</small><br>''Pinus deflexa'' <small>[[John Torrey|Torr.]]</small> }} '''''Pinus jeffreyi''''' er [[Norður-Ameríka|Norður-Amerísk]] [[furur|fura]]<ref>{{cite journal|last1= Elliot|first1= Daniel Giraud|title= A List of Mammals obtained by Edmund Heller from the Coast Region of Northern California and Oregon|journal=Zoological Series no 76|volume=III|issue=11|url=https://books.google.com/books?id=a95EAAAAYAAJ|year=1904|publisher=Field Museum of Natural History}}</ref><ref name=itis>[https://www.itis.gov/servlet/SingleRpt/SingleRpt?search_topic=TSN&search_value=183345#null "Pinus jeffreyi".] Integrated Taxonomic Information System.</ref> sem finnst aðallega í [[Kalifornía|Kaliforníu]], en einnig vestast í [[Nevada]], suðvestur [[Oregon]], og norður [[Baja California]].<ref name=NRVYP>Safford, H.D. 2013. Natural Range of Variation (NRV) for yellow pine and mixed conifer forests in the bioregional assessment area, including the Sierra Nevada, southern Cascades, and Modoc and Inyo National Forests. Unpublished report. USDA Forest Service, Pacific Southwest Region, Vallejo, CA, [http://www.fs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/stelprdb5434331.pdf] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150529154515/http://www.fs.usda.gov/Internet/FSE_DOCUMENTS/stelprdb5434331.pdf |date=2015-05-29 }}</ref> Hún er nefnd til heiðurs grasafræðingnum [[John Jeffrey]]. [[File:Jeffrey pine Siskiyou Wilderness.jpg|thumb|vinstri|upright=1.8|''Freysfura'' í [[Siskiyou Mountains]] í norðvestur Kaliforníu]] ==Lýsing== ''Freysfura'' er stórvaxin [[furur|fura]] sem verður 25 til 40 m há, einstaka sinnum að 53m, en minni þegar hún vex við eða á [[Trjálína|trjálínu]].<ref name="silvics"/> Barrnálarnar eru þrjár saman í búnti, gildar, blá-grágrænar, 12 til 23 sm langar. Könglarnir eru 12 til 24 sm langir, dökkfjólubláir óþroskaðir, fölbrúnir við þroska, með með þunnar köngulskeljar með stuttum hvasst innsnúnum gaddi. Fræin eru 10 til 12 mm löng með stórum (15 til 25mm) væng. ''Pinus jeffreyi'' er náskyld [[Gulfura|gulfuru]] ''(Pinus ponderosa)'' og er svipuð í útliti. Eitt af því sem greinir á milli þeirra eru könglarnir. Each has barbs at the end of the scales. The sharp Könglarnir á ''Pinus jeffreyi'' eru með gadda á köngulskeljunum sem snúa inn, svo köngullin virkar sléttur þegar strokið er niður eftir honum. Gaddarnir á köngulskeljum ''Pinus ponderosa'' snúa út, svo könglarnir eru hrjúfir og stingandi þegar haldið er á þeim. Annað sem greinir á milli þeirra er að barrið á ''Pinus jeffreyi'' blágrænt til stálblátt, og minna skærgrænt en á ''Pinus ponderosa'', einnig eru könglarnir gildari og þyngri með stærri fræjum en á gulfurunni.<ref name="Moore2008">{{cite book |last1=Moore|first1=Gerry |last2=Kershner|first2=Bruce |first3=Craig|last3=Tufts |first4=Daniel|last4=Mathews |first5=Gil|last5=Nelson |last6=Spellenberg|first6=Richard |last7=Thieret|first7=John W. |first8=Terry|last8=Purinton |last9=Block|first9=Andrew|display-authors=4 |title=National Wildlife Federation Field Guide to Trees of North America |url=https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse|publisher=Sterling |location=New York |year=2008 |page=[https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse/page/86 86] |isbn=1-4027-3875-7}}</ref> ''Pinus jeffreyi'' að einhverju leiti er hægt að greina á berkinum hvor er hvor, en gulfura er með grófari (stærri plötur) og rauðleitari börk. Lyktin af ''Pinus jeffreyi'' er ýmist talin líkjast vanillu, sítrónu, ananas, fjólum, eplum,<ref>{{cite web|url=http://www.enature.com/flashcard/show_flash_card.asp?recordNumber=TS0040|title=Jeffrey Pine|work=enature.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110614142314/http://www.enature.com/flashcard/show_flash_card.asp?recordNumber=TS0040|archivedate=2011-06-14}}</ref> og, nokkuð oft, rjómakaramellu;<ref>{{cite book|title=Wild Plants of the Sierra Nevada|url=https://archive.org/details/wildplantsofsier0000vizg|first1=Ray S.|last1=Vizgirdas|first2=Edna M.|last2=Rey-Vizgirdas|year=2006|publisher=University of Nevada Press|location=Reno, Nevada}}</ref> Hægt er að finna lyktina með því að brjóta af sprota eða kremja nálar, eða þefa á milli barkarplatanna. Lyktin kemur til vegna óvenjulegrar samsetningar kvoðunnar, en hún er næstum hreint [[heptan]]. Stærsta ''freysfuran'' að viðarmagni er "Eureka Valley Giant", í [[Stanislaus National Forest]]. Bolurinn hefur mælst 193 m3 tilmburs, og 2,5m í þvermál.<ref>{{cite book|title=Forest Giants of the Pacific Coast|url=https://archive.org/details/forestgiantsofpa0000vanp|first=Robert|last=Van Pelt|year=2001|page=[https://archive.org/details/forestgiantsofpa0000vanp/page/108 108]|publisher=Global Forest Society}}</ref> ==Útbreiðsla og búsvæði== ''Pinus jeffreyi'' er frá suðvestur [[Oregon]] suður um mestalla [[Kalifornía|Kaliforníu]] (aðallega í [[Sierra Nevada]]), til norður [[Baja California]] í Mexíkó. Þetta er háfjallategund; í norðurhluta svæðisins vex hún víða í 1500 til 2100 m hæð, og í 1800 til 2900 m hæð á suðurhluta svæðisins.<ref name="silvics">Jenkinson, James L. (1990). [https://srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/pinus/jeffreyi.htm "Pinus jeffreyi".] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190708055302/https://srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/pinus/jeffreyi.htm |date=2019-07-08 }} In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. [https://srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/vol1_table_of_contents.htm Conifers.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191030181236/https://www.srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/vol1_table_of_contents.htm |date=2019-10-30 }} Silvics of North America. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA). 1 – via Southern Research Station (www.srs.fs.fed.us).</ref> ''Freysfura'' þolir meira álag (stress tolerant) en ''gulfura''. Hærra uppi, í næringarsnauðari jarðvegi, kaldara loftslagi og þurrara, tekur ''freysfura'' við af ''gulfuru'' sem ríkjandi trjátegund.<ref name=NRVYP/> ''Pinus jeffreyi'' þolir einnig [[:en:Serpentine_soil|serpentine soil]]<!--vantar þýðingu en þetta er jarðvegur sem er snauður af fosfór, nitri og kalí, og ríkur af þungmálmum eins og nikkel og kadmíum--> og er oft ríkjandi þar.<ref name="silvics"/> ==Nytjar== Viður ''Pinus jeffreyi'' er svipaður viði gulfuru, og er með sömu nytjar. Einstakur hreinleiki n-heptans sem er einangrað úr kvoðu ''Pinus jeffreyi'' leiddi til að n-heptan var valið núllpunktur [[Bensín#Oktantölur bensíns|oktantölu bensíns]]. Þar sem kvoðan inniheldur aðallega n-heptan, er ''Pinus jeffreyi'' léleg uppspretta [[terpentína|terpentínu]].<ref>{{cite web|url=http://plants.usda.gov/plantguide/pdf/pg_pije.pdf|title=Jeffrey Pine|work=NRCS Plant Guide|publisher=USDA|access-date=2019-01-27|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801165746/https://plants.usda.gov/plantguide/pdf/pg_pije.pdf|url-status=dead}}</ref> Áður en ''Pinus jeffreyi'' var greind frá gulfuru sem sjálfstæð tegund 1853, lentu þeir sem eimuðu kvoðuna í gulfuru í óútskýrðum sprengingum við eiminguna, sem skýrist af mismunandi efnainnihaldi kvoðu tegundanna. ==Tilvísanir== {{Reflist}} ==Viðbótarlesning== *{{cite book | last1 = Chase| first1 = J. Smeaton| authorlink1 = J. Smeaton Chase| title = Cone-bearing Trees of the California Mountains | url = https://archive.org/details/conebearingtrees00chas| location = Chicago | publisher = [[A. C. McClurg & Co.]] | pages = [https://archive.org/details/conebearingtrees00chas/page/99 99] | isbn = |year=1911 | oclc = 3477527|lccn=11004975}} {{LCC|QK495.C75 C4}}, with illustrations by [[Carl Eytel]] - [http://www.cslfdn.org/pdf/bulletin-95.pdf Kurut, Gary F. (2009), "Carl Eytel: Southern California Desert Artist", ''California State Library Foundation'', Bulletin No. 95, pp. 17-20] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150923211534/http://www.cslfdn.org/pdf/bulletin-95.pdf |date=2015-09-23 }} retrieved Nov. 13, 2011 ==Tenglar== *[http://ucjeps.berkeley.edu/cgi-bin/get_JM_treatment.pl?195,210,223 Pinus jeffreyi] Jepson Manual treatment *[https://calphotos.berkeley.edu/cgi/img_query?where-taxon=Pinus+jeffreyi Pinus jeffreyi] in the CalPhotos Photo Database, University of California, Berkeley {{commonscat|Pinus jeffreyi}} {{Wikilífverur|Pinus jeffreyi}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Furur]] [[Flokkur:Barrtré]] psx8co2ktknpuv9verh5y21ftfzj9eu 0 148741 1981779 1866445 2026-10-05T05:49:31Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981779 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = Pinus radiata.JPG | status = EN | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref>Farjon, A. 2013. Pinus radiata. In: IUCN 2013. IUCN Red List of Threatened Species. Version 2013.1. www.iucnredlist.org. Downloaded on 13 July 2013.</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Berfrævingar]] (''Pinophyta'') | classis = [[Barrtré]] (''Pinopsida'') | ordo = [[Pinales]] | familia = [[Þallarætt]] (''Pinaceae'') | genus = [[Furur]] (''Pinus'') | subgenus = ''Pinus'' <br> section ''Trifoliae'' <br>Subsection ''Australes'' | species = '''''P. radiata''''' | binomial = ''Pinus radiata'' | binomial_authority = [[David Don|D.Don]] | range_map = Pinus radiata range map 2.png | range_map_caption = Náttúruleg útbreiðsla ''Pinus radiata'' | synonyms = * ''Pinus adunca'' Bosc. ex Poir. * ''Pinus californica'' Loisel. * ''Pinus insignis'' Douglas ex Loudon * ''Pinus insignis var. laevigata'' Lemmon * ''Pinus insignis var. macrocarpa'' Hartw. ex Carrière * ''Pinus montereyensis'' Rauch. ex Gordon * ''Pinus rigida'' Hook. & Arn. * ''Pinus sinclairii'' Hook. & Arn. * ''Pinus tuberculata'' D.Don<ref>{{cite web|url=http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=380297|title=''Pinus radiata''|access-date=7 apríl 2013|work=World Checklist of Selected Plant Families|archive-date=2 janúar 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110102172303/http://apps.kew.org/wcsp/namedetail.do?name_id=380297|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2562495 |title=''Pinus radiata'' en PlantList |access-date=2019-01-30 |archive-date=2019-12-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191215170838/http://www.theplantlist.org/tpl/record/kew-2562495 |url-status=dead }}</ref> }} '''Geislafura''' ([[fræðiheiti]]: ''Pinus radiata''<ref name=BSBI07>{{cite web |title=BSBI List 2007 |publisher=Botanical Society of Britain and Ireland |url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |format=xls |archive-url=https://www.webcitation.org/6VqJ46atN?url=http://www.bsbi.org.uk/BSBIList2007.xls |archive-date=25 January 2015 |accessdate=2014-10-17 |url-status=dead |df=dmy-all }}</ref><ref>{{cite book |display-authors=1 |author1=Kershner, Bruce |author2=Moore, Gerry |author3=Tufts, Craig |author4=Mathews, Daniel |author5=Nelson, Gil |author6=Spellenberg, Richard |author7=Thieret, John W. |author8=Purinton, Terry |author9=Block, Andrew |title=National Wildlife Federation Field Guide to Trees of North America |url=https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse |publisher=Sterling |location=New York |year=2008 |page=[https://archive.org/details/nationalwildlife0000unse/page/84 84] |isbn=1-4027-3875-7}}</ref>) er furutegund ættuð frá suðvesturströnd Norður Ameríku. ==Tilvísanir== {{Reflist|30em}} ==Heimildir== * León de la Luz, José Luis; Rebman, Jon P. & Oberbauer, Thomas (2003). On the urgency of conservation on Guadalupe Island, Mexico: is it a lost paradise? ''Biodiversity and Conservation'' '''12'''(5): 1073–1082. {{doi|10.1023/A:1022854211166}} (HTML abstract) * McDonald, Philip M.; Laacke, Robert J. (1990). [https://web.archive.org/web/20180318120329/https://www.srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_1/pinus/radiata.htm "Pinus radiata".] In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. Conifers. Silvics of North America. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA). 1. Retrieved 2013-09-14 – via Southern Research Station (www.srs.fs.fed.us). ==Tenglar== * [https://www.calflora.org/cgi-bin/species_query.cgi?where-calrecnum=6523 Calflora Database: ''Pinus radiata'' (Monterey pine)] * [http://herbaria4.herb.berkeley.edu/eflora_display.php?tid=38300 Jepson Manual eFlora (TJM2) treatment of ''Pinus radiata'']{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.conifers.org/pi/pin/radiata.htm Conifers.org – ''Pinus radiata''] * [http://www.fs.fed.us/database/feis/plants/tree/pinrad/all.html US Forest Service] * [http://calphotos.berkeley.edu/cgi-bin/img_query?rel-taxon=begins+with&where-taxon=Pinus+radiata UC CalPhotos gallery — ''Pinus radiata''] * [http://www.euforgen.org/species/pinus-radiata/ ''Pinus radiata''] – genetic conservation units [[European Forest Genetic Resources Programme]] (EUFORGEN) {{commonscat|Pinus radiata}} {{Wikilífverur|Pinus radiata}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Furur]] [[Flokkur:Þallarætt]] tttc6673g9o4dnohcydgl1ppook1ra7 0 150207 1981716 1913619 2026-10-04T19:03:27Z Akigka 183 1981716 wikitext text/x-wiki '''Skúli Mogensen''' (f. [[18. september]] [[1968]]) er [[Ísland|íslenskur]] fjárfestir sem stofnaði og rak flugfélagið [[WOW air]].<ref>{{Vefheimild|höfundur=Leslie Josephs|titill='We have to do better.' WOW Air’s CEO faces angry customers—and readies an expansion |url=https://www.cnbc.com/2018/06/22/wow-airs-ceo-skuli-mogensen-addresses-the-airlines-growing-pains.html|mánuðurskoðað=28. mars|árskoðað=2019 |útgefandi=CNBC |mánuður=27. júní|ár=2018|tungumál= enska}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.techvibes.com/blog/iperceptions-raises-3.65-million-from-skuli-mogensen-telesystem|titill=iPerceptions raises $3.65 Million from Skuli Mogensen & Telesystem|mánuður=2. desember|ár=2008|útgefandi=Techvibes|safnslóð=https://web.archive.org/web/20160304200446/https://techvibes.com/blog/iperceptions-raises-3.65-million-from-skuli-mogensen-telesystem|safnmánuður=4. mars|safnár=2016}}</ref> Flugfélagið lagði niður starfsemi þann 28. mars árið 2019. Árið 2020 stofnaði Skúli sjóböð í [[Hvammsvík]] í Hvalfirði ásamt eiginkonu sinni, Grímu Björg Thorarensen.<ref>{{cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2020/12/29/sjobodin-hans-skula-mogensen-ad-verda-ad-veruleika-framkvaemdir-hefjast-vor|title=Sjóböðin hans Skúla Mogensen að verða að veruleika|website=DV|date=29. desember 2020|author=Heimir Hannesson}}</ref> == Ferill == Skúli gekk í [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og nam þar [[heimspeki]]. Hann stofnaði sitt fyrsta fyrirtæki, [[OZ Communications]], á meðan hann var enn í skóla og hætti námi sínu þegar rekstur fyrirtækisins fór að skila arði.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://business.financialpost.com/executive/c-suite/how-wow-airs-ceo-charted-his-own-course-despite-never-having-had-a-job|title=How Wow Air’s CEO charted his own course despite never having had a ‘job’|date=2017-09-01|work=Financial Post|access-date=2018-01-19|language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://wowair.fr/lexperience-wow/lequipe-wow/skuli-mogensen/|title=Skúli Mogensen|publisher=WOW air|website=wowair.fr|language=fr|access-date=2018-01-19|archive-date=2018-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119235401/https://wowair.fr/lexperience-wow/lequipe-wow/skuli-mogensen/|url-status=dead}}</ref> Hann var forstjóri fyrirtækisins þar til [[Nokia]] keypti það árið 2008.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/miguelhelft/2016/01/12/former-tech-execs-new-offering-199-flights-to-europe-from-lax-and-sfo/#3e094535132d|title=Former Tech Exec's New Offering: $199 Flights To Europe From LAX And SFO|last=Helft|first=Miguel|work=Forbes|access-date=12 June 2017 }}</ref> Skúli var einnig meðal stofnenda [[Vodafone]] á Íslandi<ref name=":0" /> og Arctic Ventures. Skúli stofnaði WOW air árið 2011<ref>{{cite news |last1=Guttman |first1=Amy |title=Meet An Icelandic Entrepreneur Disrupting Global Air Travel |url=https://www.forbes.com/sites/amyguttman/2018/06/29/meet-an-icelandic-entrepreneur-disrupting-global-air-travel/ |accessdate=28 July 2018 |work=Forbes |date=29 June 2018 |language=en}}</ref> og tók við af [[Baldur Baldursson|Baldri Baldurssyni]] sem forstjóri félagsins næsta ár.<ref>{{cite news |url=https://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/08/29/skuli_mogensen_nyr_forstjori/ |title=Skúli Mogensen nýr forstjóri WOW air |trans-title=Skúli Mogensen new CEO of WOW air |newspaper=Morgunblaðið |date=29 August 2012 |accessdate=28 March 2019}}</ref> Samhliða stjórnarsetu í WOW var hann stjórnarmaður í [[Securitas]], [[MP Fjárfestingabanki|MP Fjárfestingabanka]], [[Datamarket]], [[Redline Communications]] og ýmsum öðrum fyrirtækjum.<ref>{{Cite web|url=https://wowair.co.uk/about-us/people/skuli-mogensen/|title=Skúli Mogensen|publisher=WOW air|website=wowair.co.uk|access-date=12 June 2017|archive-date=7 júlí 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707010631/https://wowair.co.uk/about-us/people/skuli-mogensen/|url-status=dead}}</ref> Skúli Mogensen var nefndur viðskiptamaður ársins á Íslandi árin 2011 og 2016.<ref name=":1" /> ==Tilvísanir== {{Reflist}} {{f|1968}} [[Flokkur:Íslenskir viðskiptamenn]] ps2dadziy4lrcnerzn73veexaxhbo82 1981718 1981716 2026-10-04T19:04:12Z Akigka 183 1981718 wikitext text/x-wiki '''Skúli Mogensen''' (f. [[18. september]] [[1968]]) er [[Ísland|íslenskur]] fjárfestir sem stofnaði og rak flugfélagið [[WOW air]].<ref>{{Vefheimild|höfundur=Leslie Josephs|titill='We have to do better.' WOW Air’s CEO faces angry customers—and readies an expansion |url=https://www.cnbc.com/2018/06/22/wow-airs-ceo-skuli-mogensen-addresses-the-airlines-growing-pains.html|mánuðurskoðað=28. mars|árskoðað=2019 |útgefandi=CNBC |mánuður=27. júní|ár=2018|tungumál= enska}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.techvibes.com/blog/iperceptions-raises-3.65-million-from-skuli-mogensen-telesystem|titill=iPerceptions raises $3.65 Million from Skuli Mogensen & Telesystem|mánuður=2. desember|ár=2008|útgefandi=Techvibes|safnslóð=https://web.archive.org/web/20160304200446/https://techvibes.com/blog/iperceptions-raises-3.65-million-from-skuli-mogensen-telesystem|safnmánuður=4. mars|safnár=2016}}</ref> Flugfélagið lagði niður starfsemi þann 28. mars árið 2019. Árið 2020 stofnaði Skúli fyrirtæki í kringum sjóböð í [[Hvammsvík]] í Hvalfirði ásamt eiginkonu sinni, Grímu Björg Thorarensen.<ref>{{cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2020/12/29/sjobodin-hans-skula-mogensen-ad-verda-ad-veruleika-framkvaemdir-hefjast-vor|title=Sjóböðin hans Skúla Mogensen að verða að veruleika|website=DV|date=29. desember 2020|author=Heimir Hannesson}}</ref> == Ferill == Skúli gekk í [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] og nam þar [[heimspeki]]. Hann stofnaði sitt fyrsta fyrirtæki, [[OZ Communications]], á meðan hann var enn í skóla og hætti námi sínu þegar rekstur fyrirtækisins fór að skila arði.<ref name=":1">{{Cite news|url=http://business.financialpost.com/executive/c-suite/how-wow-airs-ceo-charted-his-own-course-despite-never-having-had-a-job|title=How Wow Air’s CEO charted his own course despite never having had a ‘job’|date=2017-09-01|work=Financial Post|access-date=2018-01-19|language=en-US}}</ref><ref name=":0">{{Cite web|url=https://wowair.fr/lexperience-wow/lequipe-wow/skuli-mogensen/|title=Skúli Mogensen|publisher=WOW air|website=wowair.fr|language=fr|access-date=2018-01-19|archive-date=2018-01-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20180119235401/https://wowair.fr/lexperience-wow/lequipe-wow/skuli-mogensen/|url-status=dead}}</ref> Hann var forstjóri fyrirtækisins þar til [[Nokia]] keypti það árið 2008.<ref>{{Cite news|url=https://www.forbes.com/sites/miguelhelft/2016/01/12/former-tech-execs-new-offering-199-flights-to-europe-from-lax-and-sfo/#3e094535132d|title=Former Tech Exec's New Offering: $199 Flights To Europe From LAX And SFO|last=Helft|first=Miguel|work=Forbes|access-date=12 June 2017 }}</ref> Skúli var einnig meðal stofnenda [[Vodafone]] á Íslandi<ref name=":0" /> og Arctic Ventures. Skúli stofnaði WOW air árið 2011<ref>{{cite news |last1=Guttman |first1=Amy |title=Meet An Icelandic Entrepreneur Disrupting Global Air Travel |url=https://www.forbes.com/sites/amyguttman/2018/06/29/meet-an-icelandic-entrepreneur-disrupting-global-air-travel/ |accessdate=28 July 2018 |work=Forbes |date=29 June 2018 |language=en}}</ref> og tók við af [[Baldur Baldursson|Baldri Baldurssyni]] sem forstjóri félagsins næsta ár.<ref>{{cite news |url=https://www.mbl.is/vidskipti/frettir/2012/08/29/skuli_mogensen_nyr_forstjori/ |title=Skúli Mogensen nýr forstjóri WOW air |trans-title=Skúli Mogensen new CEO of WOW air |newspaper=Morgunblaðið |date=29 August 2012 |accessdate=28 March 2019}}</ref> Samhliða stjórnarsetu í WOW var hann stjórnarmaður í [[Securitas]], [[MP Fjárfestingabanki|MP Fjárfestingabanka]], [[Datamarket]], [[Redline Communications]] og ýmsum öðrum fyrirtækjum.<ref>{{Cite web|url=https://wowair.co.uk/about-us/people/skuli-mogensen/|title=Skúli Mogensen|publisher=WOW air|website=wowair.co.uk|access-date=12 June 2017|archive-date=7 júlí 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170707010631/https://wowair.co.uk/about-us/people/skuli-mogensen/|url-status=dead}}</ref> Skúli Mogensen var nefndur viðskiptamaður ársins á Íslandi árin 2011 og 2016.<ref name=":1" /> ==Tilvísanir== {{Reflist}} {{f|1968}} [[Flokkur:Íslenskir viðskiptamenn]] o1o72414dbo1oo7qb38wuuxaczoqqk8 0 155083 1981689 1892514 2026-10-04T16:40:18Z Berserkur 10188 1981689 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Glasto2023 (216 of 468) (53008944401) - slash crop.jpg|thumb|Slash (2023).]] '''Slash''' (fæddur Saul Hudson, 23. júlí 1965 í London) er bresk-amerískur gítarleikari. Hann spilar með [[Guns N' Roses]] og með sólóhljómsveitum sínum. Einnig var hann í hljómsveitinni [[Velvet Revolver]]. Slash kom til Íslands ásamt hljómsveit sinni árið 2014 <ref>[https://www.visir.is/g/20141763026d/slash-spilar-a-islandi Slash spilar á Íslandi] Vísir, september 2014</ref> og síðar hélt [[Guns N’ Roses]] tónleika í júlí 2018. ==Plötur== ===Sóló=== *Slash (2010) ===Slash með Myles Kennedy & The Conspirators=== *Apocalyptic Love (2012) *World on Fire (2014) *Living the Dream (2018) ===Guns N' Roses=== *Appetite for Destruction (1987) *G N' R Lies (1988) *Use Your Illusion I (1991) *Use Your Illusion II (1991) *"The Spaghetti Incident?" (1993) ===Slash's Snakepit=== *It's Five O'Clock Somewhere (1995) *Ain't Life Grand (2000) ===Velvet Revolver=== *Contraband (2004) *Libertad (2007) ==Tilvísanir== <references/> {{f|1965}} [[Flokkur:Bandarískir gítarleikarar]] 5vkj5zenyhy7lz4eo1lkpzccsox1gpe 0 161623 1981732 1858807 2026-10-04T22:09:34Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 6 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981732 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bergrún Íris Sævarsdóttir 2015-09-24 A (crop).jpg|thumb|right|Bergrún Íris Sævarsdóttir 2015]] '''Bergrún Íris Sævarsdóttir''' (f. 1985) er barnabókahöfundur og teiknari. Fyrir bækur sínar hefur hún hlotið [[Íslensku bókmenntaverðlaunin]], [[Vestnorrænu barnabókaverðlaunin]], [[Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur]] og [[Fjöruverðlaunin]]. Hún var bæjarlistamaður Hafnarfjarðar árið 2020.<ref>„Bergrún bæj­arlist­armaður Hafn­ar­fjarðar“. ''mbl.is'', 23. apríl 2020. Slóð: https://www.mbl.is/frettir/innlent/2020/04/23/bergrun_baejarlistarmadur_hafnarfjardar/</ref> ==Bækur== * 2020 ''Töfralandið''<ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Svifið um töfralandið“. ''Lestrarklefinn'', 18. nóvember 2020. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2020/11/18/svifid-um-tofralandid/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210301201727/https://lestrarklefinn.is/2020/11/18/svifid-um-tofralandid/ |date=2021-03-01 }}</ref> * 2020 ''Kennarinn sem hvarf sporlaust''<ref>Ritdómur: Brynhildur Björnsdóttir. „Snjöll börn í stormi“. ''Fréttablaðið'', 27. ágúst 2020. Slóð: https://timarit.is/page/7285980</ref><ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Spennusaga í blindbyl“. ''Lestrarklefinn'', 4. júlí 2020. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2020/07/04/spennusaga-i-blindbyl/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210208083356/https://lestrarklefinn.is/2020/07/04/spennusaga-i-blindbyl/ |date=2021-02-08 }}</ref> * 2019 ''Kennarinn sem hvarf''<ref>Ritdómur: Erla María Markúsdóttir. „Mannrán og skjáskot - beint frá hjartanu.“ ''Morgunblaðið'', 18. júlí 2019. Slóð: https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1727814/</ref><ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Kennarinn sem hvarf“. ''Lestrarklefinn'', 20. júní 2019. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2019/06/20/kennarinn-sem-hvarf/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210202201211/https://lestrarklefinn.is/2019/06/20/kennarinn-sem-hvarf/ |date=2021-02-02 }}</ref> - Bókin hlaut [[Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur]]<ref>„Bergrún hlýtur Barnabókaverðlaun Guðrúnar Helgadóttur“. ''mbl.is'', 24. apríl 2020. Slóð: https://www.mbl.is/frettir/innlent/2019/04/24/bergrun_hlytur_barnabokaverdlaun_gudrunar_helgadott/</ref> og [[Fjöruverðlaunin]]<ref>„Bergrún Íris handhafi Fjöruverðlaunanna 2020“. ''Fjarðarfréttir'', 16. janúar 2020. Slóð: https://www.fjardarfrettir.is/frettir/mannlif/bergrun-iris-handhafi-fjoruverdlaunanna-2020</ref> * 2019 ''Lang-elstur að eilífu''<ref>Ritdómur: Brynhildur Björnsdóttir. „Langelstur að eilífu.“ ''Fréttablaðið'', 5. desember 2019. Slóð: https://timarit.is/page/7220413</ref><ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Barnabók sem fjallar um dauðann.“ ''Lestrarklefinn'', 22. nóvember 2019. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2019/11/22/barnabok-sem-tekur-a-daudanum/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210122160139/https://lestrarklefinn.is/2019/11/22/barnabok-sem-tekur-a-daudanum/ |date=2021-01-22 }}</ref> - Bókin hlaut [[Íslensku bókmenntaverðlaunin]]<ref>Jakob Bjarnar. „Bergrún Íris, Jón Viðar og Sölvi Björn hljóta bókmenntaverðlaunin“. ''Vísir'', 28. janúar 2020. Slóð: https://www.visir.is/g/202034606d</ref> og [[Vestnorrænu barnabókaverðlaunin]]<ref>Davíð Kjartan Gestsson. „Bergrún Íris fær Vestnorrænu barnabókaverðlaunin.“ ''ruv.is'', 19. nóvember 2020. Slóð: https://www.ruv.is/frett/2020/11/19/bergrun-iris-faer-vestnorraenu-barnabokaverdlaunin</ref> * 2019 ''Hauslausi húsvörðurinn'' * 2018 ''Lang-elstur í leynifélaginu''<ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Lang-elstur í leynifélaginu“. ''Lestrarklefinn'', 16. desember 2018. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2018/12/16/lang-elstur-i-leynifelaginu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210203154339/https://lestrarklefinn.is/2018/12/16/lang-elstur-i-leynifelaginu/ |date=2021-02-03 }}</ref> * 2018 ''Næturdýrin'' (með Ragnheiði Gröndal)<ref>Ritdómur: Katrín Lilja. „Næturdýr að nóttu“. ''Lestrarklefinn''. 10. febrúar 2020. Slóð: https://lestrarklefinn.is/2020/02/10/naeturdyr-ad-nottu/ {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210228061936/https://lestrarklefinn.is/2020/02/10/naeturdyr-ad-nottu/ |date=2021-02-28 }}</ref> * 2017 ''Lang-elstur í bekknum''<ref>Ritdómur: Silja Björk Huldudóttir. „Óvæntir vinir“. ''Morgunblaðið'', 23. desember 2017. Slóð: https://timarit.is/page/6963501</ref><ref>Ritdómur: Helga Birgisdóttir. "(lang)Skemmtilegasta bókin". ''Fréttablaðið'' 14. desember 2017. Slóð: https://timarit.is/page/6898390</ref> * 2015 ''Viltu vera vinur minn?''<ref>Ritdómur: Silja Björk Huldudóttir. „Vinur er sá sem til vamms segir.“ ''Morgunblaðið'', 3. desember 2015. Slóð: https://timarit.is/page/6741997</ref> * 2015 ''Sjáðu mig sumar'' * 2014 ''Vinur minn, vindurinn''<ref>Ritdómur: Halla Þórlaug Óskarsdóttir. „Spjallað um veðrið“. ''Fréttablaðið'', 5. nóvember 2014. Slóð: https://timarit.is/page/6462644</ref> ==Tilvísanir== [[Flokkur:Íslenskir kvenbarnabókahöfundar]] gju714c7byswuk2lvvcs5m18lazctoz 0 163308 1981678 1717200 2026-10-04T15:48:52Z Akigka 183 gera þarf greinarmun á kvennahreyfingunni og kvennafylkingu ab 1981678 wikitext text/x-wiki '''Kvennahreyfing Alþýðubandalagskvenna''' og annarra róttækra jafnaðarkvenna var stofnuð 4. mars 1994.<ref>{{tímarit.is|3638155|Flokksstarfið|blað=Vikublaðið|dags=24.2.1994|bls=23}}</ref> Nefnd hafði þá verið að störfum til að undírbúa þetta skref frá því nóvember árið áður.<ref>{{tímarit.is|3638070|Uglur, Úur, Langbrækur|blað=Vikublaðið|dags=28.01.1994|höfundur=Elsa S. Þorkelsdóttir|bls=2}}</ref> Kvennahreyfingin hlaut nafnið Sellurnar<ref>{{tímarit.is|3638174|Konur í sókn|höfundur=Hildur Jónsdóttir|blað=Vikublaðið|dags=10.3.1994|bls=2}}</ref> en var það nafn komið frá [[Guðrún Helgadóttir|Guðrúnu Helgadóttur]] alþingiskonu. Markmið Sellanna var að efla stjórnmálaþáttöku kvenna og auka áhrif þeirra á alla stefnumótun í samfélaginu. Fyrsti formaður var kjörin [[Elsa S. Þorkelsdóttir]].<ref>{{tímarit.is|3638186|Sellurnar taka til starfa|blað=Vikublaðið|dags=10.3.1994|bls=14}}</ref> Kvennahreyfingin var mjög áfram um sameiningu vinstri flokkanna.<ref>{{tímarit.is|4077721|Vinstra fólk vinni saman|blað=Tíminn|dags=21.9.1994|bls=6}}</ref> Áður hafði verið stofnuð kvennafylking AB sem var mjög virk og hafði áhrif innan raða [[Alþýðubandalagið|Alþýðubandalags]] og utan.<ref>{{tímarit.is|3451609|Vilborg Harðardóttir|blað=Morgunblaðið|dags=27.8.2002|höfundur=Svavar Gestsson|bls=33}}</ref> Kvennafylkingin gaf út málgagnið ''Kvennabréfið''. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Stofnað 1994]] [[Flokkur:Alþýðubandalagið]] [[Flokkur:Íslensk kvennasamtök]] m80cxn1swa9yjel82hvarwzaays8kz4 0 164054 1981658 1721981 2026-10-04T13:43:38Z Akigka 183 1981658 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Gastroenteritis_viruses.jpg|thumb|right|Vírusar sem valda maga- og garnabólgu: A) rótavírus, B) adenóvírus, C) nóróvírus og D) astróvírus.]] '''Maga- og garnabólga''' (stundum kölluð '''garnakvef''' eða '''magakvef''' þótt hún eigi ekkert skylt við [[kvef]]) er [[bólga]] í [[meltingarvegur|meltingarveginum]]: [[magi|maga]] og [[þarmar|þörmum]]. Meðal einkenna eru [[niðurgangur]], [[uppköst]] og [[kviðverkur]]. Einnig getur fylgt þessu [[hiti]], orkuleysi og [[vökvaskortur]]. Einkennin vara yfirleitt skemur en tvær vikur. Maga- og garnabólga orsakast oftast af [[vírus]]um, en [[baktería|bakteríur]], [[sveppur|sveppir]] og [[sníkjudýr]] geta líka valdið slíkum bólgum.<ref name="Helm2006">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=aVmRWrknaWgC&pg=PA2003|title=Textbook of therapeutics: drug and disease management|last1=A. Helms|first1=Richard|date=2006|publisher=Lippincott Williams & Wilkins|isbn=978-0-7817-5734-8|edition=8|location=Philadelphia [u.a.]|page=2003|archive-url=https://web.archive.org/web/20170908184604/https://books.google.com/books?id=aVmRWrknaWgC&pg=PA2003|archive-date=2017-09-08|url-status=live}}</ref> [[Rótavírus]] er algengasta orsökin hjá börnum,<ref name="Rota2012">{{cite journal |vauthors=Tate JE, Burton AH, Boschi-Pinto C, Steele AD, Duque J, Parashar UD |title=2008 estimate of worldwide rotavirus-associated mortality in children younger than 5 years before the introduction of universal rotavirus vaccination programmes: a systematic review and meta-analysis |journal=The Lancet Infectious Diseases |volume=12 |issue=2 |pages=136–41 |date=February 2012 |pmid=22030330 |doi=10.1016/S1473-3099(11)70253-5 |url=https://zenodo.org/record/1260248 }}</ref> en í fullorðnum er [[nóróvírus]] eða [[kampýlóbakter]] oftast um að kenna.<ref name="pmid21695033">{{cite journal |vauthors=Marshall JA, Bruggink LD |title=The dynamics of norovirus outbreak epidemics: recent insights |journal=International Journal of Environmental Research and Public Health |volume=8 |issue=4 |pages=1141–9 |date=April 2011 |pmid=21695033 |pmc=3118882 |doi=10.3390/ijerph8041141|doi-access=free }}</ref><ref name="pmid22025030">{{cite journal |author=Man SM |title=The clinical importance of emerging Campylobacter species |journal=Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology |volume=8 |issue=12 |pages=669–85 |date=December 2011 |pmid=22025030 |doi=10.1038/nrgastro.2011.191|s2cid=24103030 }}</ref> Algengasta smitleiðin er með því að innbyrða menguð matvæli eða vökva eða samneyti við smitaða manneskju. Meðferð felst venjulega í því að innbyrða nægan vökva, en í alvarlegum tilfellum getur þurft að gefa [[næring í æð|næringu í æð]]. Oftast er óþarfi að gefa [[fúkkalyf]] en þau eru þó notuð á börn með blóðugan niðurgang. Til að koma í veg fyrir smit er mælt með [[handþvottur|handþvottum]] með [[sápa|sápu]] og að drekka [[hreint vatn]], [[brjóstagjöf]] fremur en notkun [[mjólkurduft]]s og réttri meðferð [[skólp]]s.<ref name="Ci2013">{{cite journal|last1=Ciccarelli|first1=S|last2=Stolfi|first2=I|last3=Caramia|first3=G|title=Management strategies in the treatment of neonatal and pediatric gastroenteritis.|journal=[[Infection and Drug Resistance]]|date=29 October 2013|volume=6|pages=133–61|pmid=24194646|doi=10.2147/IDR.S12718|pmc=3815002|doi-access=free}}</ref> Árið 2021 var talið að 4,67 milljarðar tilfella hefðu komið upp í heiminum og 1,17 milljón dauðsföll af völdum maga- og garnabólgu.<ref name="GBD2021Inc">{{cite journal|author=((GBD 2021 Diseases and Injuries Collaborators)) |title=Global incidence, prevalence, years lived with disability (YLDs), disability-adjusted life-years (DALYs), and healthy life expectancy (HALE) for 371 diseases and injuries in 204 countries and territories and 811 subnational locations, 1990–2021: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2021.|journal=Lancet|date=2024|volume=403|issue=10440|pages=2133–2161|doi=10.1016/S0140-6736(24)00757-8|pmc=11122111}}</ref> Börn í [[þróunarland|þróunarlöndum]] eru í sérstakri hættu. Árið 2011 voru tilfellin talin 1,7 milljarðar og dauðsföll barna undir fimm ára aldri 700.000 á heimsvísu.<ref name="Walk2013">{{cite journal|last=Walker|first=CL|author2=Rudan, I |author3=Liu, L |author4=Nair, H |author5=Theodoratou, E |author6=Bhutta, ZA |author7=O'Brien, KL |author8=Campbell, H |author9= Black, RE |title=Global burden of childhood pneumonia and diarrhoea.|journal=Lancet|date=Apr 20, 2013|volume=381|issue=9875|pages=1405–16|pmid=23582727|doi=10.1016/S0140-6736(13)60222-6|pmc=7159282}}</ref> Í þróunarlöndum er talið að börn undir tveggja ára aldri fái allt að sex tilfelli á ári.<ref name="M93">{{cite book |chapter=Chapter 93 |editor1-last=Dolin |editor1-first=Raphael |editor2-last=Mandell |editor2-first=Gerald L. |editor3-last=Bennett |editor3-first=John E. |year=2010 |title=Mandell, Douglas, and Bennett's principles and practice of infectious diseases|publisher=Churchill Livingstone/Elsevier|location=Philadelphia|isbn=978-0-443-06839-3|edition=7th}}</ref> Tíðnin minnkar með hækkandi aldri, meðal annars vegna [[ónæmi]]s.<ref name="Eck2011">{{cite journal |vauthors=Eckardt AJ, Baumgart DC |title=Viral gastroenteritis in adults |journal=Recent Patents on Anti-Infective Drug Discovery |volume=6 |issue=1 |pages=54–63 |date=January 2011 |pmid=21210762 |doi=10.2174/157489111794407877}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Smitsjúkdómar]] [[Flokkur:Matvælasjúkdómar]] [[Flokkur:Barnasjúkdómar]] oeidwd6qe9pg38cmzhu4wnantq4wtxg 0 164066 1981684 1852909 2026-10-04T16:05:30Z Akigka 183 1981684 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Solaris'' (kvikmynd frá 1972)}} [[Mynd:Akasaka,_Tokyo.jpg|thumb|right|Hverfið [[Akasaka (Tókýó)|Akasaka]] í Tókýó var notað sem framtíðarborgin sem aðalsöguhetjan ekur um í einu upphafsatriði myndarinnar.]] '''''Solaris''''' (rússneska: Солярис; umrit. ''Soljaris'') er [[Sovétríkin|sovésk]] [[vísindaskáldsögumynd]] eftir [[Andrej Tarkovskíj]] frá 1972. Hún byggist á samnefndri skáldsögu eftir pólska rithöfundinn [[Stanisław Lem]] frá 1961. Í aðalhlutverkum eru [[Donatas Banionis]] og [[Natalja Bondartsjúk]]. Tónlistin í myndinni er eftir [[Edúard Artemjev]]. Myndin gerist í [[geimstöð]] á braut umhverfis plánetuna Solaris þar sem vísindaleiðangur hefur stöðvast af því allir þátttakendur hafa lent í tilfinningalegri kreppu og eru gripnir [[ofsóknaræði]]. Sálfræðingurinn Krís Kelvín er sendur þangað til að meta stöðuna en verður sjálfur fyrir sömu dularfullu áhrifum. Tarkovskíj vildi gera tilraun til að skapa tilfinningalega dýpt í vísindaskáldsögumynd, en honum fannst aðrar slíkar myndir, eins og ''[[2001: A Space Odyssey]]'', leggja of mikla áherslu á framtíðartækni. Myndin hlaut dómnefndarverðlaunin á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] og fékk tilnefningu til [[Gullpálminn|gullpálma]]. Hún hlaut jákvæða dóma gagnrýnenda og var lengi talin ein besta vísindaskáldsögumynd allra tíma.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3600802.stm |title=Blade Runner tops scientist poll |publisher=[[BBC News]] |access-date=July 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522175149/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3600802.stm |archive-date=May 22, 2012 |url-status=live |date=August 26, 2004}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/life/news/page/0,12983,1290764,00.html |title=Top 10 sci-fi films |work=[[The Guardian]] |access-date=July 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620102101/http://www.guardian.co.uk/life/news/page/0,12983,1290764,00.html |archive-date=June 20, 2012 |location=London |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Sovéskar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1972]] [[Flokkur:Vísindaskáldsögumyndir]] 7uqzpt3xnvaorxr5nko69r2ls6d6g0y 1981685 1981684 2026-10-04T16:05:53Z Akigka 183 1981685 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:''Solaris'' (kvikmynd frá 1972)}} [[Mynd:Akasaka,_Tokyo.jpg|thumb|right|Hverfið [[Akasaka (Tókýó)|Akasaka]] í Tókýó var notað sem framtíðarborgin sem aðalsöguhetjan ekur um í einu upphafsatriði myndarinnar.]] '''''Solaris''''' (rússneska: Солярис; umrit. ''Soljaris'') er [[Sovétríkin|sovésk]] [[vísindaskáldsögumynd]] eftir [[Andrej Tarkovskíj]] frá 1972. Hún byggist á samnefndri skáldsögu eftir pólska rithöfundinn [[Stanisław Lem]] frá 1961. Í aðalhlutverkum eru [[Donatas Banionis]] og [[Natalja Bondartsjúk]]. Tónlistin í myndinni er eftir [[Edúard Artemjev]]. Myndin gerist í [[geimstöð]] á braut umhverfis plánetuna Solaris þar sem vísindaleiðangur hefur stöðvast af því allir þátttakendur hafa lent í tilfinningalegri kreppu og eru gripnir [[ofsóknaræði]]. Sálfræðingurinn Krís Kelvín er sendur þangað til að meta stöðuna en verður sjálfur fyrir sömu dularfullu áhrifum. Tarkovskíj vildi gera tilraun til að skapa tilfinningalega dýpt í vísindaskáldsögumynd, en honum fannst aðrar slíkar myndir, eins og ''[[2001: A Space Odyssey]]'', leggja of mikla áherslu á framtíðartækni. Myndin hlaut dómnefndarverðlaunin á [[Kvikmyndahátíðin í Cannes|Kvikmyndahátíðinni í Cannes]] og fékk tilnefningu til [[Gullpálminn|gullpálma]]. Hún hlaut jákvæða dóma gagnrýnenda og oft nefnd sem besta vísindaskáldsögumynd allra tíma.<ref>{{cite news |url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3600802.stm |title=Blade Runner tops scientist poll |publisher=[[BBC News]] |access-date=July 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120522175149/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3600802.stm |archive-date=May 22, 2012 |url-status=live |date=August 26, 2004}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.theguardian.com/life/news/page/0,12983,1290764,00.html |title=Top 10 sci-fi films |work=[[The Guardian]] |access-date=July 3, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120620102101/http://www.guardian.co.uk/life/news/page/0,12983,1290764,00.html |archive-date=June 20, 2012 |location=London |url-status=dead }}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Sovéskar kvikmyndir]] [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1972]] [[Flokkur:Vísindaskáldsögumyndir]] rej940fg3ii0vj53y7qc4005g4vrr1o 0 164336 1981723 1903984 2026-10-04T19:52:03Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981723 wikitext text/x-wiki {{Geimfari|nafn=Alexander Gerst|mynd=Alexander Gerst, official portrait.jpg|fæðingarstaður=Künzelsau, [[Baden-Württemberg]], [[Þýskaland]]|verkefni=Blue Dot og Horizons|fæðingardagur=[[3. maí]] [[1976]]|myndatexti=Alexander Gerst árið 2017.|tími_í_geimnum=363 dagar.}} '''Alexander Gerst''' (fæddur [[3. maí]] [[1976]] í Künzelsau í [[Þýskaland|Þýskalandi]]) er þýskur [[Jarðeðlisfræði|jarðeðlisfræðingur]], [[Eldfjallafræði|eldfjallafræðingur]] og [[geimfari]]. == Ævi og menntun == Gerst ólst upp í Künzelsau. Hann lauk stúdentsprófinu sínu árið 1995 við tækniskólann í Öhringen. Hann sinnti síðan samfélagsþjónustu hjá þýska Rauða krossinum (DRK)<ref>{{Cite web|url=https://www.dlr.de/next/desktopdefault.aspx/tabid-8568/14739_read-36813/|title=DLR_next|last=DLR|website=www.dlr.de|language=de|access-date=2021-06-24|archive-date=2021-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20210626114634/https://www.dlr.de/next/desktopdefault.aspx/tabid-8568/14739_read-36813/|url-status=dead}}</ref> og ferðaðist síðan til ýmissa landa í eitt ár. Hann var mjög hrifinn af [[Eldfjöll|eldfjöllum]] [[Nýja-Sjáland|Nýja Sjálands]] og hóf nám í jarðeðlisfræði og brautskráðist frá þáverandi háskólanum í [[Karlsruhe]] (nú [[Tækniháskólinn í Karlsruhe (KIT)]]).<ref>{{Cite web|url=https://www.kit.edu/kit/pi_2014_14935.php|title=KIT - Das KIT - Medien - Presseinformationen - Archiv Presseinformationen - Von der Karlsruher Geophysik auf die ISS|last=Technologie|first=Karlsruher Institut fuer|date=2021-05-19|website=www.kit.edu|language=de-de|access-date=2021-06-24}}</ref> Auk þess stundaði hann nám í jarðvísindum í [[Wellington]] og hlaut þar meistaragráða í raunvísindum árið 2005.<ref>{{Cite thesis |title=Temporal Changes in Seismic Anisotropy as a New Eruption Forecasting Tool |url=https://openaccess.wgtn.ac.nz/articles/thesis/Temporal_Changes_in_Seismic_Anisotropy_as_a_New_Eruption_Forecasting_Tool/16910776/1 |publisher=Open Access Te Herenga Waka-Victoria University of Wellington |date=2003-01-01 |doi=10.26686/wgtn.16910776.v1 |first=Alexander |last=Gerst}}</ref> Árið 2006 hlaut hann sumarstyrk frá [[Þýska flug- og geimrannsóknarmiðstöðin (DLR)|þýsku flug- og geimrannsóknarmiðstöðinni (DLR)]]. Að eigin sögn vakti afi hans áhuga á geimferðum, því að afi hans var [[fjarskiptaáhugamaður]] (radíóamatör) og notaði tunglið til að endurvarpa radíóbylgjum.<ref>{{Cite news|url=https://www.welt.de/regionales/nrw/article194722061/Alexander-Gerst-Als-Kind-war-meine-Stimme-auf-dem-Mond.html|title=Alexander Gerst: Als Kind war meine Stimme auf dem Mond|last=WELT|date=2019-06-04|work=DIE WELT|access-date=2021-06-25}}</ref> Gerst er nú sjálfur fjarskiptaáhugamaður með bandaríska kallmerkinu KF5ONO.<ref>{{Cite web|url=https://wireless2.fcc.gov/UlsApp/UlsSearch/license.jsp?licKey=3353483|title=ULS License - Amateur License - KF5ONO - Gerst, Alexander|website=wireless2.fcc.gov|access-date=2021-06-25}}</ref> Í maí 2010 hlaut Alexander Gerst doktorsgráðu frá Háskólanum í [[Hamborg]] með rannsókn um gosvirkni eldfjallsins [[Erebus]] á [[Suðurskautslandið|Suðurskautslandinu]].<ref>{{Cite journal|last=Gerst|first=Alexander|date=2010|title=The First Second of a Strombolian Volcanic Eruption.|url=https://ediss.sub.uni-hamburg.de/handle/ediss/3614|journal=|language=en}}</ref> Gerst hefur einnig komið fram í ýmsum heimildarmyndum um geimferðir, til dæmis myndum sem fjalla um [[þyngdarhröðun]].<ref>{{Cite web|url=https://www.zdf.de/uri/bfdca92c-c1c6-4224-9343-1fe403e30ecb|title=Extreme G-Kräfte aushalten I Alexander Gerst|website=www.zdf.de|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref> [[Mynd:Re-publica-2015-05-06-P5060710-Alexander-Gerst.jpg|alt=Mynd af Alexander Gerst í bláum galla.|thumb|Alexander Gerst, 2015]] == Geimfari == === Val og grunnþjálfun === Gerst komst áfram í valferli [[Geimferðastofnun Evrópu|evrópsku geimferðastofnunarinnar (ESA)]] árið [[2008]] sem einn af 8.413 umsækjendum. Hann var eini Þjóðverjinn á meðal sex nýrra geimfara sem kynntur var almenningi 20. maí 2009<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Germany/Biographie_von_Alexander_Gerst|title=Biographie von Alexander Gerst|website=www.esa.int|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Newsroom/Press_Releases/ESA_rekrutiert_neue_europaeische_Astronauten_fuer_die_bemannte_Raumfahrt_und_Exploration_der_naechsten_Generation|title=ESA rekrutiert neue europäische Astronauten für die bemannte Raumfahrt und Exploration der nächsten Generation|website=www.esa.int|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref>. Í byrjun september 2009 hóf hann þjálfun sína í [[Evrópska geimfaramiðstöðin|Evrópsku geimfaramiðstöðinni (EAC)]] í [[Köln]]<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Austria/Europas_neue_Astronautenklasse_meldet_sich_zur_Ausbildung|title=Europas neue Astronautenklasse meldet sich zur Ausbildung|website=www.esa.int|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref> og varð geimfari þann 22. nóvember 2010 að lokinni grunnþjálfun sinni, við opinbera athöfn í EAC.<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Germany/Presseeinladung_Neue_ESA-Astronauten_schliessen_Grundausbildung_ab|title=Presseeinladung: Neue ESA-Astronauten schließen Grundausbildung ab|website=www.esa.int|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref> === Fyrsta geimferð === Þann 18. september 2011 tilnefndi ESA Gerst í geimflug ásamt rússanum [[Maxim Surajew]] og bandaríkjamanninum [[Reid Wiseman]] í [[Alþjóðlega geimstöðin|Alþjóðlegu geimstöðina ISS]]. Árangursríkt eldflaugaskot af [[Sojus TMA-13M]] var [[28. maí]] [[2014]] klukkan 19:57 UTC í [[Geimferðastöðin Baikonur|Baikonur]] í [[Kasakstan]]. Gerst var í geimnum sem flugverkfræðingur ISS-leiðangra númer 40 og 41, fram til 10. nóvember 2014.<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Space_in_Member_States/Germany/Deutscher_ESA-Astronaut_Alexander_Gerst_fliegt_2014_zur_Raumstation|title=Deutscher ESA-Astronaut Alexander Gerst fliegt 2014 zur Raumstation!|website=www.esa.int|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref> Eftir [[Thomas Reiter]] og [[Hans Schlegel]] er hann þriðji þýski geimfarinn á alþjóðlegu geimstöðinni og annar í langtíma áhöfn. ESA-leiðangur hans var kallað ''Blue Dot'' eftir ljósmyndinni [[Föli blái punkturinn|''Föli blái punkturinn'']] ([[enska]]: ''Pale Blue Dot''), sem sýnir jörðina úr mikilli fjarlægð sem „Fölan bláan punkt“.<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Blue_dot/Announcing_Blue_Dot_mission_logo|title=Announcing Blue Dot mission logo|website=www.esa.int|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref> [[Mynd:ISS-41_EVA-1_(g)_Alexander_Gerst.jpg|alt=Mynd af Alexander Gerst að í geimbúningi við hliðinn á ISS og jörðin er í bakgrunn.|thumb|Alexander Gerst í fyrstu geimgöngunni sinni]] Eftir að geimgöngunni hans sem hann átti að vera í ágúst 2014 var frestað<ref>{{Cite web|url=https://blogs.esa.int/alexander-gerst/de/2014/08/09/alexanders-spacewalk-postponed/|title=Alexanders Aussenbordeinsatz verschoben – Alexander Gerst's Horizons Blog|language=de-DE|access-date=2021-06-25}}</ref> fór hún fram 7. október 2014 ásamt Reid Wiseman undir nafninu ''US-EVA 27'' eða ''ISS-leiðangur 41 - EVA 1''. Gangan tók sex klukkustundir og 13 mínútum og var gölluð kælidæla flutt og nýtt kapalkerfi sett fyrir gripararminn.<ref>{{Cite web|url=https://blogs.esa.int/alexander-gerst/2014/10/03/spacewalk-7-october-for-alexander-and-reid/|title=Spacewalk 7 October for Alexander and Reid – Alexander Gerst's Horizons Blog|language=en-US|access-date=2021-06-25}}</ref> 10. nóvember 2014 lenti hann saman með Surayev og Wiseman klukkan 3:58 UTC í Kasakstan. Hópur lækna frá ESA kannaði hvernig líkaminn hans aðlagaðist þyngdarafl jarðarinnar eftir þyngdarlausa dvöl í geimnum. <ref>{{Cite web|url=https://www.focus.de/wissen/weltraum/raumfahrt/zurueck-auf-der-erde-gerst-nur-die-schwerkraft-zieht-mich-etwas-runter_id_4263182.html|title=Gerst: Nur die Schwerkraft zieht mich etwas runter|last=Online|first=FOCUS|website=FOCUS Online|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref> === Önnur geimferð, leiðangursstjóri ISS === [[Mynd:Expedition_57_Soyuz_MS-09_Landing_(NHQ201812200010).jpg|alt=Mynd af Alexander Gerst í geimbúningi|vinstri|thumb|Alexander Gerst eftir lendingu ''Sojus MS-09'' þann 20. desember 2018]] Annað langtímaleiðangur Gerst hófst 6. júní 2018 með eldflugaskot geimfarsins [[Sojus MS-09]]. ''Horizons'' var valið sem nafn ESA-leiðangs Gersts, sem fór fram sem hluti af ISS-leiðangur 56 og 57.<ref>{{Cite web|url=https://www.esa.int/Science_Exploration/Human_and_Robotic_Exploration/Astronauts/New_Horizons_for_Alexander_Gerst|title=New Horizons for Alexander Gerst|website=www.esa.int|language=en|access-date=2021-06-25}}</ref> 3. október það ár tók hann við starfi leiðangursstjóra ISS í þrjá mánuði, og var hann fyrsti Þjóðverjinn og annar Vestur-Evrópubúinn til að gera sinna því hlutverki<ref>{{Cite web|url=https://www.br.de/wissen/alexander-gerst-astronaut-iss-raumstation-all-100.html|title=Astronaut Alexander Gerst : Zwei Aufenthalte im All|last=Rundfunk|first=Bayerischer|date=2020-05-26|website=www.br.de|language=de|access-date=2021-06-25}}</ref>. Eftir 196 daga í geimnum lenti ''Sojus MS-09''-áhöfnin, sem samanstóð af Alexander Gerst, rússneska geimfaranum [[Sergei Walerjewitsch Prokopjew|Sergei Prokopjew]] og [[NASA]]<nowiki/>-geimfaranum [[Serena Auñón|Serena Auñón-Chancellor]], heilir í húfi á steppum Kasakstans þann 20. desember 2018.<ref>{{Cite news|url=https://taz.de/!5560409/|title=Astronaut Gerst zurück von ISS: Plätzchen im All, Äpfel auf der Erde|last=Zinser|first=Jann-Luca|date=2018-12-20|work=Die Tageszeitung: taz|access-date=2021-06-26|language=de|issn=0931-9085}}</ref> Með þessu verkefni náði Gerst 362 daga dvöl í geimnum og þar með varð hann sá Þjóðverji og ESA-geimfari sem hafði verið lengst í geimnum (og sló þar met [[Thomas Reiter|Thomas Reiter)]].<ref>{{Cite web|url=https://www.mdr.de/wissen/astro-alex-weltraumrekord-100.html|title=Alexander Gerst stellt neuen deutschen Weltraumrekord auf {{!}} MDR.DE|last=mdr.de|website=www.mdr.de|language=de|access-date=2021-07-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.zeit.de/zustimmung?url=https://www.zeit.de/wissen/2018-12/alexander-gerst-weltall-astronaut-rueckkehr-erde-traeume|title=ZEIT ONLINE {{!}} "Könnte ich es mir aussuchen, würde ich zum Mond fliegen"|website=www.zeit.de|language=de|access-date=2021-07-02|archive-date=2021-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210709183202/https://www.zeit.de/zustimmung?url=https://www.zeit.de/wissen/2018-12/alexander-gerst-weltall-astronaut-rueckkehr-erde-traeume|url-status=dead}}</ref> == Veftenglar == * [https://web.archive.org/web/20201101105623/http://alexandergerst.esa.int/ Alexander Gerst - Exploration] * [http://alexandergerst.com/index2.html planet3.de - The web pages of Alexander Gerst] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180816044258/http://alexandergerst.com/index2.html |date=2018-08-16 }} == Tilvísanir == <references /> == Heimildir == {{Wpheimild|tungumál=de|titill=Alexander Gerst|mánuðurskoðað=júní|árskoðað=2021}} {{fe|1976|Gerst, Alexander}} {{DEFAULTSORT:Gerst, Alexander}} [[Flokkur:Þýskir geimfarar]] o97m4uta6f2e4pgu4ifi6ezfaf49cfs 0 165551 1981720 1784353 2026-10-04T19:26:25Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981720 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | image = 3RivStPkFLMaple2008.JPG | image_width = 240px | image_caption = | status = G4 | status_system = TNC | status_ref = <ref name=natureserve>NatureServe Explorer: [http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Acer+barbatum+ ''Acer barbatum''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070929091233/http://www.natureserve.org/explorer/servlet/NatureServe?searchName=Acer+barbatum+ |date=2007-09-29 }} in ''NatureServe An online encyclopedia of life'', Version 6.1. (2006). Arlington, Virginia.</ref> | status2 = LC | status2_system = IUCN3.1 | status2_ref = <ref name=IUCN>{{cite iucn|url=https://www.iucnredlist.org/details/103451786/0|title=''Acer floridanum'' |year=2019 |access-date=16 June 2019}}</ref> | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Sápuberjabálkur]] (''Sapindales'') | familia = [[Sápuberjaætt]] (''Sapindaceae'') | genus = '''''[[Hlynir]]''''' (''Acer'') | subgenus = Acer sect. Acer | species = '''A. floridanum''' | binomial = Acer floridanum | binomial_authority = ([[Alvan Wentworth Chapman|Chapm.]]) [[Ferdinand Albin Pax|Pax]] | range_map = Acer floridanum range map 2.png | range_map_caption = | synonyms_ref = <ref name=castanea>Ward, D. B. (2004). ''Acer floridanum'': The Correct Scientific Name of the Florida Maple. ''Castanea'' 69 (3): 230-233.</ref> | synonyms = ''Acer saccharum'' subsp.'' floridanum'' <small>(Chapm.) Desmarais</small><br>''Acer barbatum'' <small>auct. non [[André Michaux|Michx.]]</small> }} '''Acer floridanum''' er [[hlynir|hlyntegund]] sem er ættuð frá suðaustur og mið Bandaríkjunum.<ref name=usfs>Jones Jr., Earle R (1990). [https://srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_2/acer/barbatum.htm "Acer barbatum"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210817154241/https://www.srs.fs.usda.gov/pubs/misc/ag_654/volume_2/acer/barbatum.htm |date=2021-08-17 }}. In Burns, Russell M.; Honkala, Barbara H. (eds.). Hardwoods. Silvics of North America. Washington, D.C.: United States Forest Service (USFS), United States Department of Agriculture (USDA). 2 – via Southern Research Station (www.srs.fs.fed.us).</ref> Hún er stundum talin undirtegund af [[Sykurhlynur|sykurhlyni]].<ref name=grin>[https://npgsweb.ars-grin.gov/gringlobal/taxon/taxonomydetail?id=412937 "Acer saccharum subsp. floridanum"]. Germplasm Resources Information Network (GRIN). Agricultural Research Service (ARS), United States Department of Agriculture (USDA). Retrieved 12 January 2018.</ref> Hún verður um 15-25 m há. ==Tilvísanir== {{reflist}} {{Commonscat|Acer floridanum}} {{Wikilífverur|Acer floridanum}} [[Flokkur:Hlynir]] 6bkyscw0vunpmkbh7799zou3lpcvviy 0 168988 1981696 1978589 2026-10-04T17:09:59Z Friðþjófur 104929 1981696 wikitext text/x-wiki '''Stærstu deildarsigrar og töp íslenskra karlaliða í knattspyrnu''' er tafla yfir metsigra og -tapleiki íslenskra karlaliða í knattspyrnu. Taldar eru viðureignir liðanna í deildarkeppni [[Íslenska knattspyrnusambandið|KSÍ]]. ==A-deild== === [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|30px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]] === * Stærstu sigrar: 10:2 gegn [[Mynd:Reynir.png|20px]] [[Reynir Sandgerði|Reyni Sandgerði]] [[2. deild karla í knattspyrnu 1979|B-deild 1979]] 8:0 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik|Breiðabliki]] [[2. deild karla í knattspyrnu 1965|B-deild 1965]] 8:0 gegn [[Mynd:UMFS.png|20px]] [[Ungmennafélag Selfoss|Selfossi]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1974|B-deild 1974]] 8:0 gegn [[Íþróttabandalag Ísafjarðar|ÍBÍ]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1979|B-deild 1979]] 8:0 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|A-deild 2012]] * Stærsta tap: 1:8 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|A-deild 1991]] === [[Mynd:Ibv-logo.png|30px]] [[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]] === * Stærsti sigur: 11:0 gegn [[Mynd:UMFS.png|20px]] [[Ungmennafélag Selfoss|Selfossi]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1976|B-deild 1976]] * Stærstu töp: 1:7 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|A-deild 1992]] 1:7 gegn [[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1957|B-deild 1957]] 0:6 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1991|A-deild 1991]] 0:6 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]], [[Besta deild karla í knattspyrnu 2023|A-deild 2023]] === [[Mynd:ÍA-Akranes.png|30px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|Íþróttabandalag Akraness]] === * Stærstu sigrar: 10:1 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik|Breiðabliki]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1973|A-deild 1973]] 10:1 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingum]], [[Getraunadeild karla í knattspyrnu 1993|A-deild 1993]] 9:0 gegn [[Mynd:Keflavik ÍF.gif|20px]] [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1959|A-deild 1959]] 9:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1991|B-deild 1991]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2017|A-deild 2017]] === [[Mynd:Þór.png|30px]] [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór Akureyri]] === * Stærstu sigrar: 8:0 gegn [[Mynd:Fjarðarbyggð.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2010|B-deild 2010]] 8:0 gegn [[Knattspyrnufélagið Valur/Austri|KVA]], C-deild 2000 * Stærsta tap: 0:8 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1998|B-deild 1998]] === [[Mynd:Ka-logo.png|30px]] [[Knattspyrnufélag Akureyrar]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn [[Mynd:Skallagrimur.png|20px]] [[Skallagrímur|Skallagrími]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1986|B-deild 1986]] * Stærstu töp: 0:6 gegn [[Mynd:Fjölnir.png|20px]] [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölni]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2007|B-deild 2007]] 0:6 gegn [[Mynd:VíkÓl.png|20px]] [[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingi Ólafsvík]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2007|B-deild 2007]] === [[Mynd:KR Reykjavík.png|30px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]] === * Stærsti sigur: 9:1 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Samskipadeild karla í knattspyrnu 1992|A-deild 1992]] * Stærstu töp: 0:7 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1922|A-deild 1922]] 0:7 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[Landsbankadeild karla í knattspyrnu 2003|A-deild 2003]] 0:7 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]], [[Besta_deild_karla_í_knattspyrnu_2025|A-deild 2025]] === [[Mynd:Keflavik ÍF.gif|30px]] [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] === * Stærsti sigur: 8:0 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik|Breiðabliki]] [[2. deild karla í knattspyrnu 1957|B-deild 1957]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1959|A-deild 1959]] === [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Fram]] === * Stærsti sigur: 12:2 gegn [[Mynd:Þróttur_R..png|20px]][[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1954|A-deild 1954]] * Stærsta tap: 0:8 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1930|A-deild 1930]] === [[Mynd:Valur.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Valur]] === * Stærsti sigur: 13:1 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1934|A-deild 1934]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1919|A-deild 1919]] === [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur]] === * Stærsti sigur: 16:0 gegn [[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungi]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2013|B-deild 2013]] * Stærsta tap: 1:13 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Valur]], [[Efsta deild karla í knattspyrnu 1934|A-deild 1934]] === [[Mynd:Breidablik.png|30px]] [[Breiðablik|Ungmennafélagið Breiðablik]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn [[Mynd:HK-K.png|20px]] [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1998|B-deild 1998]] B-deild 1998 * Stærstu töp: 1:10 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1973|A-deild 1973]] 0:9 gegn [[Mynd:Þróttur_R..png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1963|B-deild 1963]] === [[Mynd:Stjarnan.png|30px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Ungmennafélagið Stjarnan]] === * Stærsti sigur: 9:0 gegn Ungmennafélaginu Víkverja, C-deild 1988 * Stærsta tap: 1:7 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], C-deild 1984 ==B-deild== === [[Mynd:HK-K.png|30px]] [[Handknattleiksfélag Kópavogs]] === * Stærsti sigur: 9:0 gegn Boltafélaginu Bruna, D-deild 2001 * Stærsta tap: 0:13 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik|Breiðabliki]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1998|B-deild 1998]] === [[Mynd:UMFA.png|30px]] [[Ungmennafélagið Afturelding]] === * Stærsti sigur: 12:0 gegn [[Ungmennafélagið Hrafna-Flóki|Hrafna-Flóka]], D-deild 1983 * Stærsta tap: 0:11 gegn [[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|30px]] [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]], C-deild 1987 === [[Mynd:Fylkir.png|30px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] === * Stærstu sigrar: 13:0 gegn [[Mynd:Leiknir.svg|20px]] [[Íþróttafélagið Leiknir|Leikni]], C-deild 1974 13:0 gegn [[Mynd:Leiknir.svg|20px]] [[Íþróttafélagið Leiknir|Leikni]], C-deild 1975 * Stærsta tap: 0:8 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[Pepsideild karla í knattspyrnu 2012|A-deild 2012]] === [[Mynd:Leiknir.svg|30px]] [[Íþróttafélagið Leiknir]] === * Stærsti sigur: 15:0 gegn Knattspyrnufélaginu Hvatberum, D-deild 1993 * Stærstu töp: 0:13 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], C-deild 1974 0:13 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], C-deild 1975 === [[Mynd:Njarðvík.jpg|30px]] [[Ungmennafélag Njarðvíkur|Njarðvík]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn Knattspyrnufélaginu Hvatberum, D-deild 1993 * Stærstu töp: 0:8 gegn [[Mynd:Vidismerki.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir|Víði]], C-deild 1972 0:8 gegn [[Mynd:Þróttur_R..png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti Reykjavík]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1986|B-deild 1986]] === [[Mynd:Grótta.png|30px]] [[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] === * Stærsti sigur: 15:1 gegn [[Léttir knattspyrnufélag|Létti]], D-deild 1991 * Stærsta tap: 1:18 gegn [[Mynd:ÍR.png|20px]] [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]], D-deild 1983 === [[Mynd:Völsungur.gif|30px]] [[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] === * Stærsti sigur: 11:0 gegn [[Mynd:Skallagrimur.png|20px]] [[Skallagrímur|Skallagrími]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1986|B-deild 1986]] * Stærsta tap: 0:16 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingum]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2013|B-deild 2013]] === [[Mynd:Þróttur_R..png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur]] === * Stærsti sigur: 10:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Víkingur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingi]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1962|B-deild 1962]] * Stærsta tap: 2:12 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]], [[Efsta_deild_karla_í_knattspyrnu_1954|A-deild 1954]] === [[Mynd:UMFS.png|30px]] [[Ungmennafélag Selfoss]] === * Stærsti sigur: 10:0 gegn [[Mynd:ÞórÞ.png|20px]] [[Ungmennafélagið Þór Þorlákshöfn|Þór Þorlákshöfn]], C-deild 1978 * Stærsta tap: 0:11 gegn [[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] [[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1976|B-deild 1976]] === [[Mynd:ÍR.png|30px]] [[Íþróttafélag Reykjavíkur]] === * Stærsti sigur: 16:1 gegn [[Mynd:Grótta.png|20px]] [[Íþróttafélagið Grótta|Gróttu]], D-deild 1983 * Stærstu töp: 1:8 gegn [[Mynd:UMFA.png|20px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]], C-deild 1976 0:7 gegn [[Mynd:Ka-logo.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1993|B-deild 1993]] 0:7 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2000|B-deild 2000]] === [[Mynd:Vestri.svg|30px]] [[Íþróttafélagið Vestri]] === * Stærsti sigur: 14:0 gegn [[Mynd:UMF_Snæfell.png|20px]] [[Ungmennafélagið Snæfell|Snæfelli]], D-deild 2007 * Stærstu töp: 0:6 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2011|B-deild 2012]] 0:6 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild karla í knattspyrnu 2014|B-deild 2014]] === [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar]] === * Stærstu sigrar: 14:0 gegn [[Ungmennafélagið Hrafna-Flóki|Hrafna-Flóka]], D-deild 1983 14:0 gegn [[Skotfélag Reykjavíkur|Skotfélagi Reykjavíkur]], D-deild 1986 * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1991|B-deild 1991]] ==C-deild== === [[Mynd:Knattspyrnufélagið-ægir.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir Þorlákshöfn]] === * Stærsti sigur: 17:0 gegn Kóngunum, E-deild 2019 * Stærstu töp: 1:10 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], D-deild 1988 0:9 gegn [[Mynd:Reynir.png|20px]] [[Reynir Sandgerði|Reyni Sandgerði]], D-deild 2003 === [[Mynd:Fjölnir.png|30px]] [[Ungmennafélagið Fjölnir]] === * Stærsti sigur: 10:0 gegn [[Mynd:Hamar_hveragerdi.JPG|20px]] [[Íþróttafélagið Hamar|Hamri]], D-deild 1993 * Stærsta tap: 0:10 gegn [[UMFS Dalvík|Dalvík]], C-deild 1998 === [[Knattspyrnufélag Austfjarða]] === * Stærsti sigur: 8:1 [[Kormákur/Hvöt]], C-deild 2025 * Stærsta tap: 0:5 [[Mynd:Höttur.svg|20px]][[Mynd:Íþróttafélagið Huginn.gif|20px]] [[Höttur]]/[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]], C-deild 2022 3:8 [[Mynd:Völsungur.gif|20px]] [[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]], C-deild 2024 === [[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|30px]] [[Ungmennafélag Grindavíkur]] === * Stærsti sigur: 13:2 gegn [[Mynd:UMFA.png|20px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]], C-deild 1987 * Stærsta tap: 0:10 gegn [[Mynd:Njarðvík.jpg|20px]] [[Ungmennafélag Njarðvíkur|Njarðvík]], C-deild 1971 === [[Knattspyrnufélag Garðabæjar]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn Ísbirninum, E-deild 2015 * Stærsta tap: 0:7 gegn [[Mynd:Íþróttafélag_Hafnarfjarðar.JPG|20px]] [[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]], D-deild 2012 === [[Dalvík/Reynir]] === * Stærsti sigur: 9:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Framherjar-Smástund.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund|KFS]], C-deild 2012 * Stærsta tap: 0:7 gegn [[Mynd:KF-logo.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélag Fjallabyggðar|Knattspyrnufélagi Fjallabyggðar]], C-deild 2015 === [[Ungmennafélagið Víkingur|Víkingur Ólafsvík]] === * Stærsti sigur: 15:1 gegn [[Mynd:SR_Skautafélag_Reykjavíkur.svg|20px]] [[Skautafélag Reykjavíkur|Skautafélagi Reykjavíkur]], D-deild 1996 * Stærstu töp: 0:11 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Breiðablik|Breiðabliki]] [[2. deild karla í knattspyrnu 1975|B-deild 1975]] 0:11 gegn [[Mynd:UMFA.png|20px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]], D-deild 1998 === [[Kormákur/Hvöt]] === * Stærsti sigur: 9:0 gegn [[Íþróttafélagið Afríka|Afríku]], E-deild 2019 * Stærstu töp: 1:10 gegn [[Hvíti riddarinn|Hvíta riddaranum]], E-deild 2016 0:9 gegn Létti, E-deild 2016 === [[Mynd:Magni.png|30px]] [[Íþróttafélagið Magni|Magni Grenivík]] === * Stærsti sigur: 19:0 gegn [[Ungmennafélagið Austri Raufarhöfn|Austra Raufarhöfn]], D-deild 1990 * Stærsta tap: 1:9 gegn [[UMF Reynir Árskógsströnd|Reynir Árskógsströnd]], C-deild 1974 === [[Þróttur Vogum]] === * Stærsti sigur: 17:0 gegn [[Mynd:UMF_Snæfell.png|20px]] [[Ungmennafélagið Snæfell|Snæfelli]], D-deild 2012 * Stærstu töp: 0:8 gegn [[Mynd:Fjölnir.png|20px]] [[Ungmennafélagið Fjölnir]], D-deild 2000 0:8 gegn Boltafélaginu Bruna, D-deild 2000 === [[Mynd:Knattspyrnufélagið Kári.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélagið Kári|Kári]] === * Stærsti sigur: 16:1 gegn [[Íþróttafélagið Afríka|Afríku]], D-deild 2007 * Stærstu töp: 0:9 gegn [[Mynd:HK-K.png|20px]] [[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]], D-deild 2001 0:9 gegn [[Mynd:Fjarðarbyggð.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]], D-deild 2013 ==D-deild== === [[Mynd:Reynir.png|30px]] [[Reynir Sandgerði]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn [[Knattspyrnufélagið Árvakur|Árvakri]], D-deild 1992 * Stærstu töp: 2:10 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1979|B-deild 1979]] 0:8 gegn [[Mynd:KSlogo.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1965|B-deild 1965]] 0:8 gegn [[Mynd:ÍR.png|20px]] [[Íþróttafélag Reykjavíkur|ÍR]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1997|B-deild 1997]] 0:8 gegn [[Mynd:Fjölnir.png|20px]] [[Ungmennafélagið Fjölnir|Fjölni]], [[1. deild karla í knattspyrnu 1997|B-deild 2007]] === [[Mynd:Vidismerki.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir|Víðir Garði]] === * Stærsti sigur: 18:0 gegn [[Íþróttafélagið Afríka|Afríku]], D-deild 2007 * Stærsta tap: 0:8 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], [[2. deild karla í knattspyrnu 1995|B-deild 1995]] === [[Mynd:Knattspyrnufélag_Fjallabyggðar.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélag Fjallabyggðar]] === * Stærstu sigrar: 8:1 gegn [[Mynd:Skallagrimur.png|20px]] [[Skallagrímur|Skallagrími]], D-deild 2019 7:0 gegn [[Dalvík/Reynir|Dalvík/Reyni]], C-deild 2015 * Stærsta tap: 0:12 gegn [[Hvíti riddarinn|Hvíta riddaranum]], D-deild 2025 === [[Mynd:UMF_Sindri.jpg|30px]] [[UMF Sindri|Sindri, Höfn]] === * Stærsti sigur: 19:0 gegn Stjörnunni Berufirði, D-deild 1986 * Stærsta tap: 0:12 gegn [[Mynd:ÞrótturN.png|20px]] [[Íþróttafélagið Þróttur Neskaupstað|Þrótti Nes.]], C-deild 1983 === [[Mynd:Augnablik_félag.svg|30px]] Augnablik === * Stærsti sigur: 13:0 gegn Stál-úlfi, D-deild 2011 * Stærsta tap: 0:13 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund|KFS]], D-deild 2009 === [[Mynd:Knattspyrnufélag Vesturbæjar.png|30px]] [[Knattspyrnufélag Vesturbæjar]] === * Stærstu sigrar: 8:1 gegn [[Mynd:Skallagrimur.png|20px]] [[Ungmennafélagið Skallagrímur|Skallagrími]], D-deild 2019 7:0 gegn [[K.F.R.|Knattspyrnufélagi Rangæinga]], D-deild 2008 7:0 gegn [[Keilufélagið Keila|KFK]], D-deild 2009 9:2 gegn [[Keilufélagið Keila|KFK]], D-deild 2009 * Stærsta tap: 0:7 gegn [[Knattspyrnufélagið Berserkir|Berserkjum]], D-deild 2008 0:7 gegn Ými, D-deild 2026 ==E-deild== === [[Mynd:Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélagið Framherjar-Smástund|KFS]] === * Stærsti sigur: 19:0 gegn Kóngunum, E-deild 2019 * Stærsta tap: 0:9 gegn Þorláki, F-deild 2026 1:10 gegn Knattspyrnufélagi Ásvalla, E-deild 2025 === [[Mynd:Íþróttafélag_Hafnarfjarðar.JPG|30px]] [[Íþróttafélag Hafnarfjarðar]] === * Stærstu sigrar: 15:1 gegn Kóngunum, E-deild 2015 14:0 gegn [[Mynd:UMF_Snæfell.png|20px]] [[Ungmennafélagið Snæfell|Snæfelli]], E-deild 2016 * Stærsta tap: 0:16 gegn [[Mynd:Alftanes merki vector.pdf|20px]] [[Ungmennafélag Álftaness |Álftanesi]], E-deild 2025 ==Lið sem hætt hafa starfsemi== === [[Kórdrengir]] === * Stærsti sigur: 15:1 gegn [[Mynd:UMF Snæfell.png|20px]] [[Ungmennafélagið Snæfell|Snæfell]]/[[Ungmennasamband Dalamanna og N-Breiðfirðinga|UDN]], E-deild 2017 * Stærsta tap: 1:9 gegn [[Mynd:Umfá_álftanes.jpg|20px]] [[Ungmennafélag Álftaness|Álftanesi]], E-deild 2017 === [[Mynd:Höttur.svg|30px]][[Mynd:Íþróttafélagið Huginn.gif|30px]] [[Höttur]]/[[Íþróttafélagið Huginn|Huginn]] === * Stærstu sigrar: 5:0 gegn [[Mynd:Reynir.png|20px]] [[Reynir Sandgerði|Reyni Sandgerði]], C-deild 2022 5:0 gegn [[Knattspyrnufélag Austfjarða|Knattspyrnufélagi Austfjarða]], C-deild 2022 5:0 gegn [[Ungmennafélagið Neisti (Djúpavogi)|Neista Djúpavogi]], D-deild 2002 * Stærstu töp: 2:8 gegn [[Knattspyrnufélag Austfjarða|Knattspyrnufélagi Austfjarða]], C-deild 2024 [[Flokkur:knattspyrna á Íslandi]] jxxerall7ry6uaw81xkuiihpsz2xleq 0 168993 1981775 1886652 2026-10-05T05:15:46Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981775 wikitext text/x-wiki '''Fyndnustu mínar''' er uppistandshópur sem samanstendur af þeim Heklu Elísabetu Aðalsteinsdóttur, Lóu Björk Björnsdóttur, Rebeccu Scott Lord og Salvöru Gullbrá Þórarinsdóttur (oft kölluð Salka). Rebecca kemur frá Bandaríkjunum.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frett/2021/11/21/erfitt-ad-gera-grin-thegar-manni-lidur-vel|title=Erfitt að gera grín þegar manni líður vel|last=annamariab|last2=annamc|date=2021-11-21|website=RÚV|language=is|access-date=2022-08-16}}</ref> Árið 2019 voru Lóa og Rebecca með sýninguna ''The Rebecca & Lóa Show'' í Tjarnarbíói.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/2019321441d|title=Fyndnustu mínar með partýsýningu í Tjarnarbíói - Vísir|last=Hall|first=Sylvía|website=visir.is|language=is|access-date=2022-08-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://tix.is/is/event/8158/the-rebecca-loa-show/|title=The Rebecca & Lóa Show|last=Tix.is|website=Tix.is|language=is|access-date=2022-08-16|archive-date=2020-10-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20201028000407/https://tix.is/is/event/8158/the-rebecca-loa-show/|url-status=dead}}</ref> Árið 2021 var sýningin ''Náttfatapartý'' frumsýnd í [[Þjóðleikhúsið|Þjóðleikhúsinu]].<ref>{{Cite web|url=https://leikhusid.is/syningar/fyndnustu-minar/|title=Fyndnustu mínar - Þjóðleikhúsið|language=is|access-date=2022-08-16}}</ref> Árið 2022 sýndu Salka, Hekla og Rebecca sýninguna ''Femcon'' í Borgarleikhúsinu.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/mogginn/bladid/grein/1811090/|title=Morgunblaðið - Komnar að glerþaki grínsins|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2022-08-16}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://lestrarklefinn.is/2022/06/08/finndu-thina-eitrudu-yfirkonu/|title=Finndu þína eitruðu yfirkonu!|last=Hauksdóttir|first=Sjöfn|date=2022-06-08|website=Lestrarklefinn|language=is|access-date=2022-08-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20220816001727/https://lestrarklefinn.is/2022/06/08/finndu-thina-eitrudu-yfirkonu/|archive-date=2022-08-16|url-status=dead}}</ref> == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Uppistand á Íslandi]] 40g8rffltihzquaxe2ydpoy79wq89qw 0 169081 1981695 1980476 2026-10-04T17:05:40Z Friðþjófur 104929 1981695 wikitext text/x-wiki '''Stærstu deildarsigrar og töp íslenskra kvennaliða í knattspyrnu''' er tafla yfir metsigra og -tapleiki íslenskra kvennaliða í knattspyrnu. Taldar eru viðureignir liðanna í deildarkeppni [[Íslenska knattspyrnusambandið|KSÍ]]. ==A-deild== === [[Mynd:Breidablik.png|30px]] [[Ungmennafélagið Breiðablik|Breiðablik]] === * Stærsti sigur: 18:0 gegn [[Mynd:UMFS.png|20px]] [[Ungmennafélag Selfoss|Selfossi]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1988|B-deild 1988]] * Stærsta tap: 1:8 gegn [[Mynd:Ibv-logo.png|20px]] [[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]], [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|A-deild 2004]] === [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|30px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar]] === * Stærsti sigur: 19:0 gegn [[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjörnunni]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1976|A-deild 1976]] * Stærsta tap: 0:15 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2005|A-deild 2005]] === [[Mynd:Þróttur_R..png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur]] === * Stærsti sigur: 16:0 gegn Draupni, [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B-deild 2010]] * Stærsta tap: 0:8 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1972|A-deild 1972]] === [[Mynd:Stjarnan.png|30px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjarnan]] === * Stærsti sigur: 17:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið-ægir.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægi]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991|B-deild 1991]] * Stærsta tap: 0:19 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1978|A-deild 1978]] === [[Mynd:Knattspyrnufélagið Fram.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Fram]] === * Stærstu sigrar: 11:0 gegn Grundarfirði, [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1987|B-deild 1987]] * Stærsta tap: 0:10 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1988|A-deild 1988]] === [[Mynd:Thorka-logo-rgb.jpg|30px]] [[Þór/KA]] === * Stærstu sigrar: 10:0 gegn [[Mynd:Leiftur.png|20px]] [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftri]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1994|B-deild 1994]] 10:0 gegn [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftri]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|B-deild 1999]] 10:0 gegn [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftri]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|B-deild 1999]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|A-deild 2000]] === [[Mynd:Ibv-logo.png|30px]] [[Íþróttabandalag Vestmannaeyja]] === * Stærstu sigrar: 11:0 gegn [[Mynd:Stjarnan.png|20px]] [[Ungmennafélagið Stjarnan|Stjörnunni]], [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2004|A-deild 2004]] 11:0 gegn Tindastóli/Neista, B-deild 2009 11:0 gegn [[Mynd:Höttur.svg|20px]] [[Höttur|Hetti]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B-deild 2010]] * Stærsta tap: 0:10 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Ungmennafélagið Breiðablik|Breiðabliki]], [[Mizunodeild kvenna í knattspyrnu 1995|A-deild 1995]] === [[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|30px]] [[Mynd:Njarðvík.jpg|30px]] [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] / [[Ungmennafélag Njarðvíkur|Njarðvík]] === * Stærsti sigur: 8:0 gegn [[Mynd:UMFA.png|20px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]], B-deild 2025 * Stærsta tap: 0:5 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Ungmennafélagið Breiðablik|Breiðabliki]], A-deild 2026 1:6 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], A-deild 2026 === [[Mynd:KR Reykjavík.png|30px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]] === * Stærsti sigur: 18:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1994|A-deild 1994]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Ungmennafélagið Breiðablik|Breiðabliki]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1992|A-deild 1992]] === [[Mynd:Grótta.png|30px]] [[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] === * Stærsti sigur: 10:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1999|B-deild 1999]] 10:0 gegn [[Mynd:UMF_Tindastoll.png|30px]] [[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóli]], B-deild 2026 * Stærsta tap: 0:14 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2016|B-deild 2016]] ==B-deild== === [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Víkingur.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Víkingur|Víkingur]] === * Stærsti sigur: 7:0 gegn Grundarfirði, [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1985|B-deild 1985]] * Stærsta tap: 0:10 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1981|A-deild 1981]] === [[Mynd:Valur.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Valur]] === * Stærstu sigrar: 15:0 gegn [[Mynd:Leiknir.svg|20px]] [[Íþróttafélagið Leiknir|Leikni]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1981|A-deild 1981]] 15:0 gegn [[Mynd:Fimleikafelag_hafnafjordur.png|20px]] [[Fimleikafélag Hafnarfjarðar|FH]], [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|A-deild 2002]] * Stærsta tap: 0:9 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[Símadeild kvenna í knattspyrnu 2002|A-deild 2002]] === [[Mynd:Fjölnir.png|30px]] [[Ungmennafélagið Fjölnir]] === * Stærsti sigur: 17:0 gegn [[Knattspyrnufélagið Miðbær Reykjavík|KM]], C-deild 2021 * Stærsta tap: 0:12 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1993|B-deild 1993]] 0:12 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1999|A-deild 1999]] 0:12 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1999|A-deild 1999]] === [[Mynd:Fjarðarbyggð.jpg|30px]][[Mynd:Höttur.svg|30px]][[Mynd:Leiknirf.jpg|30px]] [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Höttur]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leiknir]] === * Stærsti sigur: 24:0 gegn [[Knattspyrnufélagið Miðbær|KM]], C-deild 2021 * Stærsta tap: 1:9 gegn [[Mynd:Augnablik_félag.svg|20px]] [[Augnablik|Augnabliki]], C-deild 2018 0:8 gegn [[Mynd:UMF_Tindastoll.png|20px]] [[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóli]], C-deild 2018 === [[Mynd:Fylkir.png|30px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] === * Stærsti sigur: 15:1 gegn [[Mynd:UMFA.png|20px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Aftureldingu]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|B-deild 1982]] * Stærsta tap: 0:14 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2006|A-deild 2006]] === [[Mynd:Keflavik ÍF.gif|30px]] [[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]] === * Stærsti sigur: 22:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið-ægir.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægi]], B-deild 2004 * Stærstu töp: 1:12 gegn [[Mynd:ÍA-Akranes.png|20px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1985|A-deild 1985]] 0:11 gegn [[Mynd:Valur.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Valur|Val]], [[Pepsideild kvenna í knattspyrnu 2009|A-deild 2009]] 0:11 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur]], B-deild 2013 === [[Mynd:UMFA.png|30px]] [[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] === * Stærsti sigur: 21:0 gegn [[Ungmennafélag Hveragerðis og Ölfuss|UMFH]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1984|B-deild 1984]] * Stærsta tap: 1:15 gegn [[Mynd:Fylkir.png|20px]] [[Íþróttafélagið Fylkir|Fylki]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1982|B-deild 1982]] === [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|30px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar]] === * Stærsti sigur: 15:0 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið-ægir.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægi]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1991|B-deild 1991]] * Stærsta tap: 0:18 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 1994|A-deild 1994]] === [[Mynd:HK-K.png|30px]] [[Handknattleiksfélag Kópavogs]] === * Stærsti sigur: 8:0 gegn [[Mynd:UMF_Tindastoll.png|30px]] [[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóli]], B-deild 2026 * Stærsta tap: 1:6 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2021|B-deild 2021]] === [[Mynd:ÍA-Akranes.png|30px]] [[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn [[Ungmennafélagið Hvöt (Blönduósi)|Hvöt]]/[[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóli]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004|B-deild 2004]] * Stærsta tap: 0:11 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[Landssímadeild kvenna í knattspyrnu 2000|A-deild 2004]] ==C-deild== === [[Mynd:UMF_Tindastoll.png|30px]] [[Ungmennafélagið Tindastóll|Tindastóll]] === * Stærstu sigrar: 10:1 gegn [[Íþróttafélagið Leiftur|Leiftri]]/[[UMFS Dalvík|Dalvík]], B-deild 2003 9:0 gegn [[Mynd:Leiknirf.jpg|20px]] [[Ungmennafélagið Leiknir|Leikni Fáskrúðsfirði]],B-deild 2002 * Stærsta tap: 0:14 gegn [[Mynd:Knattspyrnufélagið_Haukar.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Haukar|Haukum]], B-deild 2026 === [[Mynd: ÍR.png|30px]] [[Íþróttafélag Reykjavíkur]] === * Stærsti sigur: 14:1 gegn [[Knattspyrnufélag Rangæinga|K.F.R.]]/[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægi]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2006|B-deild 2006]] 13:0 gegn [[Mynd:Víðir.png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Víðir|Víði]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|B-deild 2005]] * Stærsta tap: 0:12 gegn [[Mynd:Þróttur_R..png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti R.]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2002|B-deild 2002]] === [[Mynd:Völsungur.gif|30px]] [[Íþróttafélagið Völsungur|Völsungur]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn [[Hamrarnir|Hömrunum]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2007|B-deild 2007]] * Stærsta tap: 0:11 gegn [[Mynd:Þróttur_R..png|20px]] [[Knattspyrnufélagið Þróttur|Þrótti]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2010|B-deild 2010]] === [[Mynd:UMFS.png|30px]] [[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]] === * Stærsti sigur: 16:0 gegn Smára, [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|C-deild 2025]] * Stærsta tap: 0:18 gegn [[Mynd:Breidablik.png|20px]] [[Ungmennafélagið Breiðablik|Breiðabliki]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1988|B-deild 1988]] === [[Mynd:Einherji.png|30px]] [[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] === * Stærsti sigur: 12:0 gegn [[Knattspyrnufélag Rangæinga|K.F.R.]], C-deild 2026 * Stærsta tap: 0:12 gegn [[Mynd:ÞrótturN.png|20px]] [[Þróttur Neskaupsstað|Þrótti Neskaupstað]], [[2. deild kvenna í knattspyrnu 1990|B-deild 1990]] === [[Mynd:UMF_Sindri.jpg|30px]] [[UMF Sindri|Sindri, Höfn]] === * Stærsti sigur: 13:0 gegn Neista Djúpavogi, B-deild 1995 * Stærsta tap: 0:15 gegn [[Mynd:Íþróttafélag_Hafnarfjarðar.JPG|20px]] [[Íþróttafélag Hafnarfjarðar|ÍH]], C-deild 2024 ==Lið sem hætt hafa starfsemi== === [[Mynd:Augnablik_félag.svg|30px]] [[Augnablik]] === * Stærstu sigrar: 9:1 gegn [[Mynd:Fjarðarbyggð.jpg|20px]][[Mynd:Höttur.svg|20px]][[Mynd:Leiknirf.jpg|20px]] [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðabyggð]]/[[Höttur|Hetti]]/[[Ungmennafélagið Leiknir|Leikni]], C-deild 2018 8:0 gegn [[Mynd:Grótta.png|20px]] [[Íþróttafélagið Grótta|Gróttu]], B-deild 2016 8:0 gegn [[Hvíti riddarinn|Hvíta riddaranum]], B-deild 2017 * Stærstu töp: 0:7 [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], B-deild 2023 0:7 [[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|30px]] [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]], B-deild 2023 [[Flokkur:knattspyrna á Íslandi]] === [[Mynd:UMFG,_Grindavík.png|30px]] [[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] === * Stærsti sigur: 21:0 gegn [[Hvíti riddarinn|Hvíta riddaranum]], [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2015|B-deild 2015]] * Stærsta tap: 0:15 gegn [[Mynd:KR Reykjavík.png|20px]] [[Knattspyrnufélag Reykjavíkur|KR]], [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 1999|A-deild 1999]] 2dclmigdgn9csfbxlg1p8440i3ik9sg 0 169929 1981802 1981465 2026-10-05T09:56:09Z TKSnaevarr 53243 1981802 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Ales Bjaljatskí | nafn_á_frum= {{nobold|Алесь Бяляцкі}} | búseta = | mynd = Ales Bialiatski Fot Mariusz Kubik 01.jpg | myndatexti = Ales Bjaljatskí árið 2015. | fæðingardagur = {{fæðingardagur og aldur|1962|9|25}} | fæðingarstaður = [[Vjartsílja]], [[Sovétríkin|Sovétríkjunum]] (nú [[Rússland]]i) | þjóðerni = [[Hvíta-Rússland|Hvítrússneskur]] | þekkt_fyrir = | starf = | trú = | háskóli = [[Ríkisháskólinn í Gomel]] (BA) | maki = Natallía Píntsjúk | verðlaun = [[Václav Havel-verðlaunin]] (2013)<br>[[File:Nobel prize medal.svg|15px]] [[Friðarverðlaun Nóbels]] (2022) | foreldrar = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Ales Víktaravítsj Bjaljatskí''' ([[hvítrússneska]]: Алесь Віктаравіч Бяляцкі; f. 25. september 1962) er [[Hvíta-Rússland|hvítrússneskur]] aðgerðasinni sem er þekktur fyrir störf sín með [[Vjasna-mannréttindamiðstöðin]]ni. Bjaljatskí vann til [[Friðarverðlaun Nóbels|friðarverðlauna Nóbels]] árið 2022 ásamt rússnesku mannréttindasamtökunum [[Memorial]] og [[Miðstöð borgaralegra réttinda]] frá Úkraínu.<ref name=mbl>{{Vefheimild|titill=Hljóta friðarverðlaun Nóbels|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/10/07/hljota_fridarverdlaun_nobels/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=7. október 2022|skoðað=7. október 2022}}</ref> Bjaljatskí sat í fangelsi í heimalandi sínu frá 2021 til 2025 vegna meintra [[skattsvik]]a. Málsvarar mannréttindahreyfinga töldu fangelsisdóm hans pólitíska ofsókn og skilgreindu Bjaljatskí því sem [[Samviskufangi|samviskufanga]]. ==Æviágrip== Ales Bjaljatskí er menntaður í [[bókmenntafræði]] og tók þátt í andófsaðgerðum gegn stjórn [[Sovétríkin|Sovétríkjanna]] á 8. áratug 20. aldar. Eftir að Sovétríkin liðu undir lok hélt Bjaljatskí áfram andófsaðgerðum gegn stjórnvöldum og baráttu í þágu mannréttinda í nýsjálfstæða lýðveldinu [[Hvíta-Rússland]]i.<ref name=kjerjulf>{{Vefheimild|titill=Prinsinn og fanginn|url=https://herdis.is/4491/|útgefandi=[[Herdís Þorgeirsdóttir|Herdís Kjerjulf Þorgeirsdóttir]]|vefsíða=herdis.is|dags=6. mars 2015|skoðað=7. október 2022}}</ref> Árið 1996 stofnaði Bjaljatskí mannréttindasamtökin [[Vjasna-mannréttindamiðstöðin|Vjasna]] („Vor“ á hvítrússnesku) sem viðbrögð gegn aðgerðum hvítrússnesku lögreglunnar eftir mótmæli gegn einræðisherranum [[Alexander Lúkasjenkó]].<ref>{{Vefheimild|titill=Hljóta friðar­verð­launin fyrir mann­réttinda­bar­áttu í Rúss­landi, Úkraínu og Hvíta-Rúss­landi|url=https://www.visir.is/g/20222321086d|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|dags=7. október 2022|skoðað=7. október 2022|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Samtökin berjast gegn mannréttindabrotum hvítrússneskra stjórnvalda og [[Pyntingar|pyntingum]] fanga.<ref name=ruv>{{Vefheimild|titill=Friðarverðlaun fyrir baráttu í Úkraínu og Rússlandi|url=https://www.ruv.is/frett/2022/10/07/fridarverdlaun-fyrir-barattu-i-ukrainu-og-russlandi|útgefandi=[[RÚV]]|dags=7. október 2022|skoðað=7. október 2022|höfundur=Alexander Kristjánsson}}</ref> Bjaljatskí hefur margsinnis verið fangelsaður fyrir störf sín í Hvíta-Rússlandi. Hann var handtekinn þann 4. ágúst 2011 og dæmdur í fjögurra ára fangelsi fyrir að nota bankareikninga sína í Litháen og Póllandi til að fjármagna störf Vjasna. Frá árinu 2003 höfðu hvítrússnesk stjórnvöld neitað að skrá Vjasna og þannig meinað samtökunum að notast við bankareigning í eigin nafni í heimalandinu. [[Amnesty International]] taldi réttarhöldin yfir Bjaljatskí ekki réttlát og benti á að sum sönnunargögnin gegn honum hafi verið nafnlaus eða óstaðfest og að yfirheyrslur yfir vitnunum hafi ekki tengsl ákærunum heldur mannréttindastarfi Bjaljatskí og vitnanna sjálfra.<ref>{{Vefheimild|titill=Samviskufangi fær Václav Havel verðlaunin|url=https://issuu.com/hugsmidjan/docs/fr__ttabr__f_amnesty_international_|útgefandi=Fréttabréf Amnesty International|dags=18. nóvember 2013|skoðað=7. október 2022}}</ref> Árið 2013 hlaut Bjaljatskí [[Václav Havel-verðlaunin]], mannréttindaviðurkenningu [[Evrópuráðsþingið|Evrópuráðsþingsins]], við fyrstu veitingu þeirra.<ref name=kjerjulf/> Þar sem Bjaljatskí var í fangelsi tók eiginkona hans, Natallía Píntsjúk, við verðlaununum fyrir hans hönd.<ref>{{Vefheimild|titill=Skýrsla Íslandsdeildar Evrópuráðsþingsins fyrir árið 2013.|url=https://www.althingi.is/altext/pdf/143/s/0661.pdf|útgefandi=[[Alþingi]]|dags=26. febrúar 2014.|skoðað=7. október 2022|höfundur=Karl Garðarsson|höfundur2=Unnur Brá Konráðsdóttir|höfundur3=Ögmundur Jónasson}}</ref> Þrýstingur frá alþjóðasamfélaginu stuðlaði að því að Bjaljatskí var látinn laus sumarið 2014. Næsta ár flutti hann erindi fyrir mannréttindanefnd Sameinuðu þjóðanna í [[Genf]] þar sem hann lýsti ofsóknum gegn sér og öðru mannréttindafólki í Hvíta-Rússlandi.<ref name=kjerjulf/> Bjaljatskí var meðal helstu bakherja [[Svetlana Tsíkhanovskaja|Svetlönu Tsíkjanovskaju]], sem bauð sig fram til forseta Hvíta-Rússlands á móti Lúkasjenkó árið 2020. Lúkasjenkó var lýstur sigurvegari kosninganna en talið er að hann hafi haft rangt við og flest vestræn ríki viðurkenndu ekki niðurstöðu þeirra. Bjaljatskí var handtekinn eftir mótmæli gegn kosningunum 2020 og hefur verið í haldi án dóms og laga síðan þá.<ref name=ruv/> Árið 2022 hlaut Bjaljatskí [[friðarverðlaun Nóbels]] ásamt rússnesku mannréttindasamtökunum [[Memorial]] og [[Miðstöð borgaralegra réttinda]] frá Úkraínu. Nóbelsnefndin sagði verðlaunahafana hafa „sýnt fram á mik­il­vægi þess að halda gagn­rýni á valda­hafa á lofti og vernda grund­vall­ar­rétt­indi borg­ara.“<ref name=mbl/> Bjaljatskí var dæmdur í tíu ára fangelsi þann 3. mars 2023.<ref>{{Vefheimild|titill=Friðar­verð­launa­hafi Nóbels dæmdur í tíu ára fangelsi|url=https://www.frettabladid.is/frettir/fridarverdlaunahafi-nobels-daemdur-i-tiu-ara-fangelsi/|útgefandi=[[Fréttablaðið]]|dags=3. mars 2023|skoðað=4. mars 2023|höfundur=Erla María Davíðsdóttir|safnslóð=https://web.archive.org/web/20230304150636/https://www.frettabladid.is/frettir/fridarverdlaunahafi-nobels-daemdur-i-tiu-ara-fangelsi/|safndags=4. mars 2023}}</ref> Honum var sleppt úr fangelsi og hann sendur í útlegð til Litáen ásamt öðrum pólitískum föngum í desember 2025 samkvæmt samkomulagi milli Hvíta-Rússlands og Bandaríkjanna.<ref>{{Cite news |last=Mańkowska |first=Beata |date=13 December 2025 |title=Białoruski reżim uwolnił 123 więźniów politycznych. Wśród nich jest Aleś Bialacki |url=https://niezalezna.pl/swiat/bialoruski-rezim-uwolnil-123-wiezniow-politycznych-wsrod-nich-jest-ales-bialacki/558942 |work=Niezależna.pl |language=pl}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Friðarverðlaun Nóbels}} {{DEFAULTSORT:Bjaljatskí, Ales}} {{f|1962}} [[Flokkur:Hvítrússneskir aðgerðasinnar]] [[Flokkur:Handhafar friðarverðlauna Nóbels]] 7jxrou9m2ug7pq11heraw0w9aignzy9 0 171063 1981742 1874660 2026-10-04T23:11:22Z Holtseti 46872 1981742 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Svartsengi_2024.jpg|thumb|Horft niður að Svartsengi frá [[Sýlingarfell|Sýlingarfelli]].]] '''Svartsengi''' er hlíð undir [[Sýlingarfell]]i. [[Svartsengiskerfi|Svartsengiskerfið]] og [[Svartsengisvirkjun]] er nefnt eftir hlíðinni. ==Tengt efni== * [[Sundhnúkseldar]], eldgosin við Svartsengi 2023–2025 {{stubbur}} [[Flokkur:Grindavík]] rmvhjrmdepzp1xvw7rdob2usjn2nu4a 1981743 1981742 2026-10-04T23:12:53Z Holtseti 46872 Bæti við í "Tengt efni": Svartsengiskerfi 1981743 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Svartsengi_2024.jpg|thumb|Horft niður að Svartsengi frá [[Sýlingarfell|Sýlingarfelli]].]] '''Svartsengi''' er hlíð undir [[Sýlingarfell]]i. [[Svartsengiskerfi|Svartsengiskerfið]] og [[Svartsengisvirkjun]] er nefnt eftir hlíðinni. ==Tengt efni== * [[Svartsengiskerfi]] * [[Sundhnúkseldar]], eldgosin við Svartsengi 2023–2025 {{stubbur}} [[Flokkur:Grindavík]] j6pgdj2hw5pcxyzoav6h3cd686jhj0v 0 174792 1981719 1808155 2026-10-04T19:19:03Z Akigka 183 1981719 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Kardináli | status = LC | image = Male northern cardinal in Central Park (52612).jpg | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Fuglar]] (''Aves'') | ordo = [[Spörfuglar]] (''Passeriformes'') | familia = [[Kardinálar]] (''Cardinalidae'') | genus = ''[[Cardinalis]]'' | species = '''''C. cardinalis''''' | binomial = ''Cardinalis cardinalis'' | binomial_authority = [[Carolus Linnaeus|Linnaeus]], [[1758]] | range_map = Cardinalis cardinalis map.svg | range_map_caption = Búsvæði. }} '''Kardináli''' ([[fræðiheiti]]: ''Cardinalis cardinalis''), einnig kallaður '''rauði kardináli''', er tegund [[Kardinálar|kardinála]]. Búsvæði hans er í Norður-Ameríku. == Heimildaskrá == {{reflist}} {{stubbur|fugl}} [[Flokkur:Kardinálar]] 77v1bcey5ipxoyjuor1cg4u2f6peuha 0 178418 1981707 1971639 2026-10-04T18:16:08Z Akigka 183 1981707 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} {{Kvikmynd|nafn=Rogue One: A Star Wars Story|leikstjóri=[[Gareth Edwards (director)|Gareth Edwards]]|handritshöfundur={{Plainlist| * [[Chris Weitz]] * [[Tony Gilroy]] }}|saga={{Plainlist| * [[John Knoll]] * [[Gary Whitta]] }}|byggt_á={{Separated entries|[[Listi yfir Star Wars persónur|Persónur]]|[[George Lucas]]| separator =<br/>}}|framleiðandi={{Plainlist| * [[Kathleen Kennedy (producer)|Kathleen Kennedy]] * [[Allison Shearmur]] * Simon Emanuel }}|leikarar={{Plainlist|<!--Per poster billing--> * [[Felicity Jones]] * [[Diego Luna]] * [[Ben Mendelsohn]] * [[Donnie Yen]] * [[Mads Mikkelsen]] * [[Alan Tudyk]] * [[Jiang Wen]] * [[Forest Whitaker]] }}|kvikmyndagerð=[[Greig Fraser]]|klipping={{Plainlist| * [[John Gilroy (film editor)|John Gilroy]] * [[Jabez Olssen]] * Colin Goudie }}|tónlist=[[Michael Giacchino]]<!--Do not add John Williams to this parameter. Per Template:Infobox film only the composer of this film's original music score should be included.-->|fyrirtæki=[[Lucasfilm|Lucasfilm Ltd.]]|dreifiaðili=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<!-- Text formatting is used in this link to ensure correct formatting at all screen resolutions. -->|frumsýning=<!--Per infobox guidelines, only the FIRST release and release of COUNTRY OF PRODUCTION. Please do NOT add the UK date here, as that is not known to be the FIRST release. Thank you.-->{{Film date|2016|12|10|[[Pantages Theatre (Hollywood)|Pantages Theatre]]|2016|12|16|Bandaríkin}}<!--Per infobox guidelines, only the FIRST release and release of COUNTRY OF PRODUCTION. Thank you. -->|lengd=134 mínútur<ref>{{Cite web |title=Rogue One: A Star Wars Story |url=https://www.bbfc.co.uk/release/rogue-one-a-star-wars-story-film-qxnzzxq6vlgtodyzody4 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20211113080249/https://www.bbfc.co.uk/release/rogue-one-a-star-wars-story-film-qxnzzxq6vlgtodyzody4 |archive-date=November 13, 2021 |access-date=November 13, 2021 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> |land=Bandaríkin |tungumál=Enska |ráðstöfunarfé=$200–265 milljónir<ref name="DeadlineProfitAnalysisFinal">{{cite web |url=https://deadline.com/2017/04/rogue-one-box-office-profit-2016-1202054697/ |title=No. 3 'Rogue One' Box Office Profits – 2016 Most Valuable Movie Blockbuster Tournament |last=Fleming |first=Mike Jr. |website=[[Deadline Hollywood]] |date=April 3, 2017 |access-date=April 3, 2017 |archive-date=April 3, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170403211444/http://deadline.com/2017/04/rogue-one-box-office-profit-2016-1202054697/ |url-status=live }}</ref><ref name="filmla">{{Cite journal |last=FilmL.A. |date=May 23, 2017 |title=2016 Feature Film Study |url=https://www.filmla.com/wp-content/uploads/2017/05/2016_film_study_WEB.pdf |journal=FilmL.A. Feature Film Study |page=22 |access-date=November 22, 2018 |archive-date=July 31, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731191957/https://www.filmla.com/wp-content/uploads/2017/05/2016_film_study_WEB.pdf |url-status=live }}</ref> |heildartekjur=$1.058 milljarður<ref name="BOM">{{cite Box Office Mojo |title=Rogue One: A Star Wars Story |id=3748528 |access-date=September 2, 2022}}</ref> }} '''''Rogue One: A Star Wars Story''''' er bandarísk [[vísindaskáldsaga|vísindaskáldsögumynd]] frá árinu 2016, leikstýrt af [[Gareth Edwards]]. Handritið er eftir Chris Weitz og Tony Gilroy og er úr sögu eftir John Knoll og Gary Whitta. Myndin var framleidd af [[Lucasfilm]] en Walt Disney Studios Motion Pictures sáu um dreifingu. Myndin er sú fyrsta í Star Wars Anthology-myndaröðinni og er forsögumynd fyrstu [[Stjörnustríð]]smyndarinnar, ''[[Stjörnustríð: Ný von|Stjörnustríðs]]'' (1977). [[Felicity Jones]], [[Diego Luna]], [[Ben Mendelsohn]], [[Donnie Yen]], [[Mads Mikkelsen]], [[Alan Tudyk]], [[Riz Ahmed]], [[Jiang Wen]] og [[Forest Whitaker]] fara með aðalhlutverkin. Myndin gerist einni viku fyrir atburði ''Stjörnustríð: Ný von'' og fjallar um hóp uppreisnarmanna sem reyna að stela teikningunum af Helstirninu, gereyðingarvopni Stjörnuveldisins. Myndin fjallar um fyrsta sigur uppreisnarsinna gegn Stjörnuveldinu, en vitnað er til atvikanna í upphafstextanum í Stjörnustríði.<ref>{{Cite web|url=https://oscars.org/events/star-wars-and-rogue-one|title=Star Wars and Rogue One|last=Academy of Motion Picture Arts and Sciences|date=17 June 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804170530/https://www.oscars.org/events/star-wars-and-rogue-one|archive-date=August 4, 2020|access-date=16 August 2020}}</ref> Myndin fór í framleiðslu tíu árum eftir að Knoll fékk hugmyndina að henni. Hún er frábrugðin hefðbundnari Stjörnustríðsmyndum, bæði út frá söguþræði og kvikmyndagerð. Upphafsatriði myndarinnar var tekið í [[Reynisfjara|Reynisfjöru]] á Íslandi. == Heimildir == {{reflist}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2016}} [[Flokkur:Stjörnustríðskvikmyndir]] 8fy3yvkgpfckoe5ntosx1brja43bixp 1981708 1981707 2026-10-04T18:16:35Z Akigka 183 1981708 wikitext text/x-wiki {{skáletrun}} {{Kvikmynd|nafn=Rogue One: A Star Wars Story|leikstjóri=[[Gareth Edwards (director)|Gareth Edwards]]|handritshöfundur={{Plainlist| * [[Chris Weitz]] * [[Tony Gilroy]] }}|saga={{Plainlist| * [[John Knoll]] * [[Gary Whitta]] }}|byggt_á={{Separated entries|[[Listi yfir Star Wars persónur|Persónur]]|[[George Lucas]]| separator =<br/>}}|framleiðandi={{Plainlist| * [[Kathleen Kennedy (producer)|Kathleen Kennedy]] * [[Allison Shearmur]] * Simon Emanuel }}|leikarar={{Plainlist|<!--Per poster billing--> * [[Felicity Jones]] * [[Diego Luna]] * [[Ben Mendelsohn]] * [[Donnie Yen]] * [[Mads Mikkelsen]] * [[Alan Tudyk]] * [[Jiang Wen]] * [[Forest Whitaker]] }}|kvikmyndagerð=[[Greig Fraser]]|klipping={{Plainlist| * [[John Gilroy (film editor)|John Gilroy]] * [[Jabez Olssen]] * Colin Goudie }}|tónlist=[[Michael Giacchino]]<!--Do not add John Williams to this parameter. Per Template:Infobox film only the composer of this film's original music score should be included.-->|fyrirtæki=[[Lucasfilm|Lucasfilm Ltd.]]|dreifiaðili=[[Walt Disney Studios Motion Pictures|Walt Disney Studios<br />Motion Pictures]]<!-- Text formatting is used in this link to ensure correct formatting at all screen resolutions. -->|frumsýning=<!--Per infobox guidelines, only the FIRST release and release of COUNTRY OF PRODUCTION. Please do NOT add the UK date here, as that is not known to be the FIRST release. Thank you.-->{{Film date|2016|12|10|[[Pantages Theatre (Hollywood)|Pantages Theatre]]|2016|12|16|Bandaríkin}}<!--Per infobox guidelines, only the FIRST release and release of COUNTRY OF PRODUCTION. Thank you. -->|lengd=134 mínútur<ref>{{Cite web |title=Rogue One: A Star Wars Story |url=https://www.bbfc.co.uk/release/rogue-one-a-star-wars-story-film-qxnzzxq6vlgtodyzody4 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20211113080249/https://www.bbfc.co.uk/release/rogue-one-a-star-wars-story-film-qxnzzxq6vlgtodyzody4 |archive-date=November 13, 2021 |access-date=November 13, 2021 |website=[[British Board of Film Classification]]}}</ref> |land=Bandaríkin |tungumál=Enska |ráðstöfunarfé=$200–265 milljónir<ref name="DeadlineProfitAnalysisFinal">{{cite web |url=https://deadline.com/2017/04/rogue-one-box-office-profit-2016-1202054697/ |title=No. 3 'Rogue One' Box Office Profits – 2016 Most Valuable Movie Blockbuster Tournament |last=Fleming |first=Mike Jr. |website=[[Deadline Hollywood]] |date=April 3, 2017 |access-date=April 3, 2017 |archive-date=April 3, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170403211444/http://deadline.com/2017/04/rogue-one-box-office-profit-2016-1202054697/ |url-status=live }}</ref><ref name="filmla">{{Cite journal |last=FilmL.A. |date=May 23, 2017 |title=2016 Feature Film Study |url=https://www.filmla.com/wp-content/uploads/2017/05/2016_film_study_WEB.pdf |journal=FilmL.A. Feature Film Study |page=22 |access-date=November 22, 2018 |archive-date=July 31, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170731191957/https://www.filmla.com/wp-content/uploads/2017/05/2016_film_study_WEB.pdf |url-status=live }}</ref> |heildartekjur=$1.058 milljarður<ref name="BOM">{{cite Box Office Mojo |title=Rogue One: A Star Wars Story |id=3748528 |access-date=September 2, 2022}}</ref> }} '''''Rogue One: A Star Wars Story''''' er bandarísk [[vísindaskáldsaga|vísindaskáldsögumynd]] frá árinu 2016, leikstýrt af [[Gareth Edwards]]. Handritið er eftir Chris Weitz og Tony Gilroy og er úr sögu eftir John Knoll og Gary Whitta. Myndin var framleidd af [[Lucasfilm]] en Walt Disney Studios Motion Pictures sáu um dreifingu. Myndin er sú fyrsta í Star Wars Anthology-myndaröðinni og er forsögumynd fyrstu [[Stjörnustríð]]smyndarinnar, ''[[Stjörnustríð: Ný von]]'' (1977). [[Felicity Jones]], [[Diego Luna]], [[Ben Mendelsohn]], [[Donnie Yen]], [[Mads Mikkelsen]], [[Alan Tudyk]], [[Riz Ahmed]], [[Jiang Wen]] og [[Forest Whitaker]] fara með aðalhlutverkin. Myndin gerist einni viku fyrir atburði ''Stjörnustríð: Ný von'' og fjallar um hóp uppreisnarmanna sem reyna að stela teikningunum af Helstirninu, gereyðingarvopni Stjörnuveldisins. Myndin fjallar um fyrsta sigur uppreisnarsinna gegn Stjörnuveldinu, en vitnað er til atvikanna í upphafstextanum í Stjörnustríði.<ref>{{Cite web|url=https://oscars.org/events/star-wars-and-rogue-one|title=Star Wars and Rogue One|last=Academy of Motion Picture Arts and Sciences|date=17 June 2019|language=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20200804170530/https://www.oscars.org/events/star-wars-and-rogue-one|archive-date=August 4, 2020|access-date=16 August 2020}}</ref> Myndin fór í framleiðslu tíu árum eftir að Knoll fékk hugmyndina að henni. Hún er frábrugðin hefðbundnari Stjörnustríðsmyndum, bæði út frá söguþræði og kvikmyndagerð. Upphafsatriði myndarinnar var tekið í [[Reynisfjara|Reynisfjöru]] á Íslandi. == Heimildir == {{reflist}} {{stubbur|kvikmynd}} {{K|2016}} [[Flokkur:Stjörnustríðskvikmyndir]] 68900tkenkvfm5wv7gq56f54l6s7z6r 0 181429 1981699 1972758 2026-10-04T17:56:07Z Rasisti2014 118185 /* Landslið */ 1981699 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Lamine Yamal | mynd = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg | fullt nafn = Lamine Yamal Nasraoui Ebana | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|2007|7|13}} | fæðingarbær = Esplugues de Llobregat | fæðingarland = [[Spánn]] | hæð = 1,80 m | staða = Vængmaður | núverandi lið = [[FC Barcelona|Barcelona]] | númer = 19 | ár í yngri flokkum = 2012–2014 <br /> 2014–2023 | yngriflokkalið = La Torreta <br /> Barcelona | ár1 = 2023 | ár2 = 2023– | lið1 = [[FC Barcelona B|Barcelona B]] | lið2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] |leikir (mörk)1=1 (0) |leikir (mörk)2=101 (30) | landsliðsár = 2021 <br /> 2022 <br /> 2022–2023 <br /> 2022 <br /> 2023– | landslið = Spánn U15 <br /> Spánn U16 <br /> Spánn U17 <br /> Spánn U19 <br /> [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] | landsliðsleikir (mörk) = 6 (3) <br /> 4 (1) <br /> 10 (8) <br /> 1 (0) <br /> 33 (7) }} '''Lamine Yamal''' (f. 13. júlí, 2007) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar með [[FC Barcelona]] og spænska landsliðinu. Hann var valinn besti ungi leikmaðurinn á [[gullknötturinn|gullknettinum]] 2024 og 2025 (Kopa-bikarinn). <ref>[https://m.fotbolti.net/news/28-10-2024/yamal-valinn-ungi-leikmadur-arsins-sa-yngsti-i-sogunni Yamal valinn ungi leikmaður ársins...] Fótbolti.net, sótt 28. október, 2024</ref> Árið 2025 lenti hann einnig í 2. sæti í gullknettinum á eftir [[Ousmane Dembelé]]. ==Barcelona== Yamal gerði 6 ára samning við félagið árið 2025. <ref>[https://m.fotbolti.net/news/27-05-2025/yamal-framlengir-vid-barcelona-til-2031-stadfest Yamal framlengir við Barcelona] Fótbolti.net, sótt 27. maí, 2025</ref> ==Landslið== Yamal vakti mikla athygli þegar hann spilaði á [[EM 2024]]. Hann var aðeins 16 ára á mótinu (nema á úrslitaleiknum) og varð sá yngsti til að skora á stórmóti <ref>[https://www.visir.is/g/20242595096d/lamine-yamal-slo-met-pele Lamine Yamal sló met Pelé] Vísir.is, sótt 11/7 2024</ref> Hann átti 4 stoðsendingar og 1 mark á mótinu og var valinn besti ungi leikmaður mótsins þegar Spánn vann Argentínu í úrslitunum. Yamal vann svo [[HM 2026]] með Spáni. ==Fjölskylda== Móðir Yamals er frá Miðbaugs-Gíneu og faðir frá Marokkó. ==Tilvísanir== <references/> {{Commonscat}} {{f|2007}} [[Flokkur:Spænskir knattspyrnumenn]] tt1bbnqzho1oafge35ygi80aszlyx5b 1981709 1981699 2026-10-04T18:19:24Z Akigka 183 Tók aftur breytingu frá [[Special:Contributions/Rasisti2014|Rasisti2014]] ([[User talk:Rasisti2014|spjall]]), til baka í síðustu útgáfu frá [[User:Berserkur|Berserkur]] 1972758 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Lamine Yamal | mynd = Lamine Yamal France v Spain 7.24.26-142.jpg | fullt nafn = Lamine Yamal Nasraoui Ebana | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|2007|7|13}} | fæðingarbær = Esplugues de Llobregat | fæðingarland = [[Spánn]] | hæð = 1,80 m | staða = Vængmaður | núverandi lið = [[FC Barcelona|Barcelona]] | númer = 19 | ár í yngri flokkum = 2012–2014 <br /> 2014–2023 | yngriflokkalið = La Torreta <br /> Barcelona | ár1 = 2023 | ár2 = 2023– | lið1 = [[FC Barcelona B|Barcelona B]] | lið2 = [[FC Barcelona|Barcelona]] |leikir (mörk)1=1 (0) |leikir (mörk)2=101 (30) | landsliðsár = 2021 <br /> 2022 <br /> 2022–2023 <br /> 2022 <br /> 2023– | landslið = Spánn U15 <br /> Spánn U16 <br /> Spánn U17 <br /> Spánn U19 <br /> [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] | landsliðsleikir (mörk) = 6 (3) <br /> 4 (1) <br /> 10 (8) <br /> 1 (0) <br /> 33 (7) }} '''Lamine Yamal''' (f. 13. júlí, 2007) er spænskur knattspyrnumaður sem spilar með [[FC Barcelona]] og spænska landsliðinu. Hann var valinn besti ungi leikmaðurinn á [[gullknötturinn|gullknettinum]] 2024 og 2025 (Kopa-bikarinn). <ref>[https://m.fotbolti.net/news/28-10-2024/yamal-valinn-ungi-leikmadur-arsins-sa-yngsti-i-sogunni Yamal valinn ungi leikmaður ársins...] Fótbolti.net, sótt 28. október, 2024</ref> Árið 2025 lenti hann einnig í 2. sæti í gullknettinum á eftir [[Ousmane Dembelé]]. ==Barcelona== Yamal gerði 6 ára samning við félagið árið 2025. <ref>[https://m.fotbolti.net/news/27-05-2025/yamal-framlengir-vid-barcelona-til-2031-stadfest Yamal framlengir við Barcelona] Fótbolti.net, sótt 27. maí, 2025</ref> ==Landslið== Yamal vakti mikla athygli þegar hann spilaði á [[EM 2024]]. Hann var aðeins 16 ára á mótinu (nema á úrslitaleiknum) og varð sá yngsti til að skora á stórmóti <ref>[https://www.visir.is/g/20242595096d/lamine-yamal-slo-met-pele Lamine Yamal sló met Pelé] Vísir.is, sótt 11/7 2024</ref> Hann átti 4 stoðsendingar og 1 mark á mótinu og var valinn besti ungi leikmaður mótsins þegar Spánn vann England í úrslitunum. Yamal vann svo [[HM 2026]] með Spáni. ==Fjölskylda== Móðir Yamals er frá Miðbaugs-Gíneu og faðir frá Marokkó. ==Tilvísanir== <references/> {{Commonscat}} {{f|2007}} [[Flokkur:Spænskir knattspyrnumenn]] hsbwmewtgj3xqi47a4x0inb1uz1k7p5 0 183498 1981700 1887657 2026-10-04T18:00:23Z Akigka 183 1981700 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Blökurefur | image = Otocyon megalotis - Etosha 2014.jpg | status = lc | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=Hoffmann, M. |date=2014 |title=''Otocyon megalotis'' |volume=2014 |page=e.T15642A46123809 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T15642A46123809.en |access-date=14 November 2024}}</ref> | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Hundar]] (''Canidae'') | genus = '''''Otocyon''''' | species = '''''O. megalotis''''' | binomial = ''Otocyon megalotis'' | binomial_authority = ([[Anselme Gaëtan Desmarest|Desmarest]], [[1822]]) | genus_authority = [[Salomon Müller|Müller]], [[1835]] }} '''Blökurefur''' ([[Fræðiheiti (líffræði)|fræðiheiti]]: ''Otocyon megalotis'') er [[refir|refategund]] sem finnst á [[Grasslétta|grassléttum]] Afríku. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Refir]] rcz8ckv5y4qj7t1oqhczw7l76ifp167 1981701 1981700 2026-10-04T18:00:52Z Akigka 183 1981701 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Blökurefur | image = Otocyon megalotis - Etosha 2014.jpg | status = lc | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=Hoffmann, M. |date=2014 |title=''Otocyon megalotis'' |volume=2014 |page=e.T15642A46123809 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T15642A46123809.en |access-date=14 November 2024}}</ref> | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Hundar]] (''Canidae'') | genus = '''''Otocyon''''' | species = '''''O. megalotis''''' | binomial = ''Otocyon megalotis'' | binomial_authority = ([[Anselme Gaëtan Desmarest|Desmarest]], [[1822]]) | genus_authority = [[Salomon Müller|Müller]], [[1835]] }} '''Blökurefur''' ([[Fræðiheiti (líffræði)|fræðiheiti]]: ''Otocyon megalotis'') er [[refir|refategund]] sem finnst á [[Grasslétta|grassléttum]] [[Afríka|Afríku]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Refir]] od6we6kd9tpty5t3gw6jevlkorzh0c0 1981702 1981701 2026-10-04T18:01:29Z Akigka 183 1981702 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | name = Blökurefur | image = Otocyon megalotis - Etosha 2014.jpg | status = lc | status_system = iucn3.1 | status_ref = <ref name="iucn status 11 November 2021">{{cite iucn |author=Hoffmann, M. |date=2014 |title=''Otocyon megalotis'' |volume=2014 |page=e.T15642A46123809 |doi=10.2305/IUCN.UK.2014-1.RLTS.T15642A46123809.en |access-date=14 November 2024}}</ref> | regnum = [[Dýraríki]] (''Animalia'') | phylum = [[Seildýr]] (''Chordata'') | classis = [[Spendýr]] (''Mammalia'') | ordo = [[Rándýr]] (''Carnivora'') | familia = [[Hundaætt]] (''Canidae'') | genus = '''''Otocyon''''' | species = '''''O. megalotis''''' | binomial = ''Otocyon megalotis'' | binomial_authority = ([[Anselme Gaëtan Desmarest|Desmarest]], [[1822]]) | genus_authority = [[Salomon Müller|Müller]], [[1835]] }} '''Blökurefur''' ([[Fræðiheiti (líffræði)|fræðiheiti]]: ''Otocyon megalotis'') er [[refir|refategund]] sem finnst á [[Grasslétta|grassléttum]] [[Afríka|Afríku]]. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Refir]] bywk0fitqvha442ow31ftil73zushba 0 183512 1981752 1888260 2026-10-05T02:21:47Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981752 wikitext text/x-wiki '''Einar Áskell''' ([[sænska]]: ''Alfons Åberg'') er aðalpersónan í samnefndum bókum eftir [[Gunilla Bergström|Gunillu Bergström]]. Einar Áskell býr ásamt [[Faðir Einars Áskels|föður sínum]] í [[blokk]]aríbúð og þeir feðgar lenda í ýmsum ævintýrum í bókunum.<ref>{{Cite web|url=https://lestrarklefinn.is/2021/08/29/goda-nott-gunilla-bergstrom/|title=Góða nótt, Gunilla Bergström|last=Magnúsdóttir|first=Lilja|date=2021-08-29|website=Lestrarklefinn|language=is|access-date=2024-11-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20241206114030/https://lestrarklefinn.is/2021/08/29/goda-nott-gunilla-bergstrom/|archive-date=2024-12-06|url-status=dead}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|bókmenntir}} [[Flokkur:Sænskar bókmenntir]] jfd6sbkdlb4jrecldbexky3bnzot75x 0 185467 1981754 1907173 2026-10-05T03:29:16Z Holtseti 46872 1981754 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Sundhnúkur 2024 (0731).jpg|thumb|Sundhnúkur árið 2024]] '''Sundhnúkur''' er 134 metra hár gígur á [[Sundhnúksgígar|Sundhnúksgígaröð]] og eldstöðvakerfi [[Svartsengi]]s.<ref>{{Cite journal |last=Jenness |first=Maria H. |last2=Clifton |first2=Amy E. |date=September 2009 |title=Controls on the geometry of a Holocene crater row: a field study from southwest Iceland |journal=Bulletin of Volcanology |volume=71 |issue=7 |pages=715–728 |bibcode=2009BVol...71..715J |doi=10.1007/s00445-009-0267-9 |s2cid=128405263}}</ref> [[Sundhnúkseldar]] áttu sér stað þar á árunum 2023–2025. == Tilvísanir == <references/> {{stubbur|jarðfræði}} [[Flokkur:Reykjanesskagi]] fmszuavxmtdyhd0cjy4wekmwu8sf43z 0 185534 1981729 1923914 2026-10-04T21:38:09Z ~2026-53417-17 121478 Breytti VÍ-MR í MR-VÍ eins og dagurinn heitir réttu nafni 1981729 wikitext text/x-wiki {{heimildir}} '''MR-VÍ dagurinn''' (kallaður '''VÍ-MR dagurinn''' í Verzlunarskólanum) er árleg keppni á milli nemenda í [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] og [[Verzlunarskóli Íslands|Verzlunarskóla Íslands]] þar sem keppt er í hinum ýmsu íþróttagreinum við tjörnina og að lokum í ræðukeppni í Bláa sal í Verzló. Ýmsar hefðir hafa orðið til í kringum þennan dag og er hefð að báðir skólar semji lag í tengslum við daginn.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/202060185d/vi-mr-dagurinn-mr-ingar-komu-sprengju-fyrir-i-verzlo|title=VÍ-MR-dagurinn: MR-ingar komu sprengju fyrir í Verzló|author=Sunna Kristín Hilmarsdóttir|date=2015-02-10|website=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2025-03-23}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Menntaskólinn í Reykjavík]] [[Flokkur:Verzlunarskóli Íslands]] [[Flokkur:Keppnir íslenskra framhaldsskóla]] ibi8wp9bgzwt0dfphibtpptskwdjmpn 0 185563 1981753 1908110 2026-10-05T02:53:23Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981753 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Svalbard_Global_Seed_Vault_February_2025.jpg|thumb|right|[[Fræbankinn á Svalbarða]] er rekinn af norsku ríkisstjórninni, sjálfseignarstofnuninni [[Crop Trust]] og norrænu stofnuninni [[NordGen]].]] '''Erfðaauðlind''' er [[erfðaefni]] sem hefur eða gæti haft efnahagslegt gildi. Erfðaefnið getur verið upprunnið úr [[jurt]], [[dýr]]i eða [[örvera|örveru]], með [[arfgengi|arfgenga]] virka eiginleika sem hægt er að hagnýta. Hugtakið var fyrst sett fram í orðalista á [[Heimsráðstefna Sameinuðu þjóðanna um umhverfi og þróun|Umhverfisráðstefnunni í Ríó 1992]] sem varð grunnurinn að [[Samningur Sameinuðu þjóðanna um líffræðilega fjölbreytni|Samningi Sameinuðu þjóðanna um líffræðilega fjölbreytni]]. Áður var stundum notast við hugtakið „líffræðileg auðlind“ í sömu merkingu.<ref>{{cite journal|author=Allem, A.C.|title=The terms genetic resource, biological resource, and biodiversity examined|journal=The Environmentalist|volume=20|pages=335–341|year=2000|doi=10.1023/A:1006730000698}}</ref> Hagnýting erfðaauðlinda er afmörkuð í [[Nagoya-bókunin]]ni við Samninginn um líffræðilega fjölbreytni frá 2010 og í [[Samningur um erfðaauðlindir plantna í matvælaframleiðslu og landbúnaði|Samningi um erfðaauðlindir plantna í matvælaframleiðslu og landbúnaði]] frá 2007 meðal annars.<ref>{{cite web|url=https://www.fao.org/plant-treaty/en/|title=International Treaty on Plant Genetic Resources for Food and Agriculture|website=FAO.org|access-date=25.3.2025}}</ref> Ísland á aðeins aðild að síðarnefnda samningnum.<ref>{{cite book|url=https://www.stjornarradid.is/media/umhverfisraduneyti-media/media/pdf_skrar/hvitbok_natturuvernd_20.pdf|title=Hvítbók um náttúruvernd|chapter=20: Erfðaefni og erfðaauðlindir|year=2011|pages=337-345}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.stjornarradid.is/library/04-Raduneytin/Utanrikisraduneytid/PDF-skjol/C-deilar-atak/Augl%C3%BDsing%20um%20al%C3%BEj%C3%B3%C3%B0asamning%20um%20erf%C3%B0aau%C3%B0lindir%20plantna%20%C3%AD%20matv%C3%A6laframlei%C3%B0slu%20og%20landb%C3%BAna%C3%B0i.pdf|title=Auglýsing um alþjóðasamning um erfðaauðlindir plantna í matvælaframleiðslu og landbúnaði|website=Stjórnarráðið|date=7. desember 2022}}</ref> Árið 2003 stóð [[Norræna ráðherranefndin]] fyrir útgáfu [[Kalmaryfirlýsingin|Kalmaryfirlýsingarinnar]] um frjálst og opið aðgengi að erfðaauðlindum sem Norðurlöndin varðveita. Árið 2008 var norræna stofnunin [[NordGen]] stofnuð með sameiningu þriggja norrænna [[genabanki|genabanka]]. Árið 2023 var svo gefin út uppfærð Kalmaryfirlýsing (um „Aðgang og réttindi fyrir erfðaauðlindir 2023“).<ref>{{cite web|url=https://pub.norden.org/politiknord2024-772/agang-og-rettindi-fyrir-erfaaulindir-2023.html|title=Kalmaryfirlýsing II|access-date=25.3.2025}}</ref> Erfðaauðlindir hafa verið hagnýttar í [[landbúnaður|landbúnaði]] í þúsundir ára. Hagnýting erfðaauðlinda hefur orðið mikilvægari með framförum í [[líftækni]] síðustu áratugi. Þessar framfarir hafa vakið spurningar um stöðu [[hefðbundin þekking|hefðbundinnar þekkingar]],<ref>{{cite journal|author=Aguilar, G.|year=2001|title=Access to genetic resources and protection of traditional knowledge in the territories of indigenous peoples|journal=Environmental Science & Policy|volume=4|number=4-5|pages=241-256|doi=10.1016/S1462-9011(01)00028-4}}</ref> [[umhverfissiðfræði]],<ref>{{cite journal|author=Deplazes-Zemp, Anna|title=Challenges of Justice in the Context of Plant Genetic Resources|journal=Frontiers in Plant Science|volume=10|year=2019|doi=10.3389/fpls.2019.01266|issn=1664-462X}}</ref> markaðssetningu [[útsæði]]s,<ref>{{cite book|author=Hilger, T., Lewandowski, I., Winkler, B., Ramsperger, B., & Kageyama, P.|year=2015|chapter=Seeds of Change: Plant Genetic Resources and People's|title=Agroecology|pages=123-146|doi=10.5772/59984}}</ref> hættu á [[erfðamengun]], og óafturkræf inngrip í náttúruna. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [https://web.archive.org/web/20250327025158/https://agrogen.is/ Erfðanefnd landbúnaðarins] * [https://www.nordgen.org/ NordGen] {{stubbur}} [[Flokkur:Líffræðileg fjölbreytni]] [[Flokkur:Erfðafræði]] [[Flokkur:Líftækni]] [[Flokkur:Umhverfisréttur]] [[Flokkur:Hugverkaréttur]] [[Flokkur:Landbúnaður]] qsmqmakv39m2rjfx6mn8rkcj2xategt 1 187152 1981668 1925576 2026-10-04T14:37:01Z Berserkur 10188 /* Sameina */ 1981668 wikitext text/x-wiki == Sameina == Mætti þetta vera kafli í greininni [[Esja]]? [[Notandi:Akigka|Akigka]] ([[Notandaspjall:Akigka|spjall]]) 8. ágúst 2025 kl. 14:17 (UTC) : Hérna... já. O.k. --[[Notandi:Berserkur|Berserkur]] ([[Notandaspjall:Berserkur|spjall]]) 4. október 2026 kl. 14:36 (UTC) rwjvgyp739cqpsv2b1a8gxu7k69sf0e 0 190367 1981750 1981367 2026-10-05T00:43:54Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 1 heimildum og merki 0 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981750 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálamaður | nafn = Christine Kangaloo | mynd = Prime Minister of Bharat, Shri Narendra Damodardas Modi receives ‘The Order of the Republic of Trinidad and Tobago’ (cropped).jpg | titill= Forseti Trínidad og Tóbagó | stjórnartíð_start = 20. mars 2023 | forsætisráðherra = [[Keith Rowley]]<br>[[Stuart Young (politician)|Stuart Young]]<br>[[Kamla Persad-Bissessar]] | forveri = [[Paula-Mae Weekes]] | eftirmaður = | myndatexti1 = Kangaloo árið 2025. | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1961|12|1}} | fæðingarstaður = [[San Fernando (Trínidad og Tóbagó)|San Fernando]], [[Trínidad og Tóbagó]] | þjóderni = [[Trínidad og Tóbagó|Trínidadísk]] | maki = {{gifting|Kerwyn Garcia|1984}}<ref name="auto"/> | stjórnmálaflokkur = Óflokksbundin (frá 2025)<ref>{{cite news |last1=Webb |first1=Yvonne |title=Attorney Kerwyn Garcia on life with presidential nominee: 'I'm always Mr Christine Kangaloo' - Trinidad and Tobago Newsday |url=https://newsday.co.tt/2023/01/08/attorney-kerwyn-garcia-on-life-with-presidential-nominee-im-always-mr-christine-kangaloo/ |access-date=21 January 2023 |work=newsday.co.tt |date=8 January 2023}}</ref><br>[[Þjóðarhreyfing alþýðunnar]] (2001–2015) | háskóli = {{plainlist| *[[University of the West Indies]] (LL.B.) *[[Hugh Wooding Law School]] (LEC) }} }} '''Christine Carla Kangaloo''' (f. 1. desember 1961<ref name="auto">{{Cite web|url=https://otp.tt/the-president/thepresident/|title=The President &#124; The Office of the President of the Republic of Trinidad and Tobago}}</ref>) er [[Trínidad og Tóbagó|trínidadískur]] lögfræðingur og stjórnmálakona sem hefur verið 7. forseti Trínidad og Tóbagó frá árinu 2023.<ref name="ExpressBio">{{cite news |last=Taitt |first=Ria |date=7 January 2023 |title=FROM RED HOUSE TO PRESIDENT'S HOUSE |url=https://trinidadexpress.com/news/local/from-red-house-to-president-s-house/article_780064d4-8e30-11ed-aa20-0360332a3440.html |work=[[Trinidad Express Newspapers]] |access-date=12 March 2026}}</ref> Kangaloo er fyrsta og eina manneskjan sem hefur verið varaforseti og forseti öldungadeildar þingsins og forseti lýðveldisins. Á meðan hún var þingforseti var hún 33 sinnum settur forseti lýðveldisins áður en hún var formlega kjörin forseti af kjörmannaráði 20. janúar 2023.<ref name="OTP_Bio">{{cite web |title=The President |url=https://otp.tt/the-president/thepresident/ |website=Office of the President of the Republic of Trinidad and Tobago |access-date=12 March 2026}}</ref><ref name="TTElects">{{cite web |date=20 January 2023 |title=Ms. Christine Kangaloo elected President of the Republic of Trinidad and Tobago |url=https://www.ttparliament.org/ms-christine-kangaloo-elected-president-of-the-republic-of-trinidad-and-tobago/ |website=Parliament of Trinidad and Tobago |access-date=12 March 2026}}</ref><ref name="TTParl_Kangaloo">{{cite web |title=Senator the Honourable Christine Kangaloo |url=https://www.ttparliament.org/members/member/christine-kangaloo/ |website=Parliament of Trinidad and Tobago |access-date=12 March 2026}}</ref> Þegar hún tók við forsetaembættinu af [[Paula-Mae Weekes|Paulu-Mae Weekes]] 20. mars 2023 varð hún fyrst kvenna í Ameríku til að taka við af annarri konu sem [[þjóðhöfðingi]].<ref name="OTP_Bio"/><ref name="NewsdayInauguration">{{cite news |title=Photos of the Day: President Inauguration |date=21 March 2023 |url=https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |work=[[Trinidad and Tobago Newsday]] |access-date=12 March 2026 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325000730/https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |archive-date=25 mars 2023 |url-status=dead}}</ref> Hún er önnur konan í [[þingræði]]slegu [[lýðveldi]] sem hefur gert þetta, á eftir [[Mary McAleese]] á Írlandi, sem tók við af [[Mary Robinson]] sem forseti árið 1997.<ref name="CWWL">{{cite web |title=Mary McAleese |url=https://www.councilwomenworldleaders.org/mary-mcaleese |website=Council of Women World Leaders |access-date=12 March 2026}}</ref> Hún er jafnframt fyrsta konan af [[Indland|indverskum]] ættum sem hefur verið forseti Ameríkuríkis.<ref name="PIB_Acceptance">{{cite web |date=4 July 2025 |title=Acceptance Speech of the Prime Minister on being conferred the 'Order of the Republic of Trinidad and Tobago' |url=https://www.pib.gov.in/PressReleasePage.aspx?PRID=2142587 |publisher=Press Information Bureau |access-date=12 March 2026}}</ref><ref name="Pravasi_2025">{{cite news |date=9 January 2025 |title=President Kangaloo Highlights T&T's Strong Ties With India At Pravasi Bharatiya Divas |url=https://www.youtube.com/watch?v=AflVhGwB5Wg |work=YouTube |publisher=CNC3 News |access-date=12 March 2026}}</ref> Áður en hún varð forseti átti Kangaloo að baki langan feril í stjórnsýslu og lögfræðistörfum. Hún var aðstoðarbókari við hæstarétt landsins (1992–1996) og tók síðan sæti á þingi sem öldungadeildarþingmaður fyrir stjórnarandstöðuna árið 2001.<ref name="TTParl_Kangaloo"/> Hún gegndi síðan nokkrum sinnum ráðherraembætti, meðal annars sem lögmálaráðherra (2005–2007) og vísinda-, tækni- og háskólaráðherra (2007–2010). Hún sat á þingi fyrir kjördæmið Pointe-à-Pierre.<ref name="GenU_Bio">{{cite web |title=H.E. Ms. Christine Carla Kangaloo |url=https://www.generationunlimited.org/he-ms-christine-carla-kangaloo |website=Generation Unlimited |access-date=12 March 2026}}</ref> ==Æviágrip== Christine Kangaloo er komin af indversk-trínidadískum ættum úr [[Öldungakirkjan|öldungakirkjunni]]. Hún var sú fimmta af sjö börnum Carlyle og Barböru Kangaloo.<ref name="auto"/><ref>{{cite web |url=https://www.guardian.co.tt/news/her-christian-faith-6.2.1614975.f38ea10a60 |title='Her Christian faith}}</ref><ref>Mc Letchie, Alison (2013), [https://scholarcommons.sc.edu/cgi/viewcontent.cgi?article=2934&context=etd "The Parasitic Oligarchy? The Elites in Trinidad and Tobago"]. (Doctoral dissertation).</ref> Árið 2018 snerist hún til [[Rómversk-kaþólska kirkjan|rómversk-kaþólskrar trúar]] ásamt eiginmanni sínum.<ref>{{cite web |url=https://trinidadexpress.com/news/local/president-elect-christine-kangaloo-i-wont-isolate-myself/article_ca6d1400-c603-11ed-b1db-77ede7e722ef.html |title=President-elect Christine Kangaloo: I won't isolate myself | date=19 March 2023}}</ref> Hún útskrifaðist frá [[University of the West Indies|Vestur-Indíaháskóla]] og [[Hugh Wooding Law School|Hugh Wooding-lagaskólanum]] með gráðu í lögfræði. Christine Kangaloo hóf feril í lögmennsku árip 1985 og vann þá hjá lögmannsstofu föður síns í [[San Fernando (Trínidad og Tóbagó)|San Fernando]] á Trínidad.<ref name="GenUnlimited2023"/> Feðginin unnu saman þar til hann lést árið 1996.<ref name="GenUnlimited2023">{{Cite web |title=H.E. Ms. Christine Carla Kangaloo |url=https://www.generationunlimited.org/he-ms-christine-carla-kangaloo |website=Generation Unlimited |publisher=UNICEF |access-date=29 June 2025}}</ref> ==Stjórnmálaferill== Kangaloo var kjörin á þing 12. janúar 2001 sem öldungadeildarþingmaður fyrir stjórnarandstöðuna.<ref>{{cite news |title=Kangaloo to act as President of Trinidad & Tobago |website=Trinidad and Tobago Government News |url=http://www.news.gov.tt/content/kangaloo-act-president-trinidad-tobag |accessdate=15 July 2020 }}{{Dead link|date=July 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Hún var varaforseti öldungadeildarþingsins og síðar ráðherra hjá forsætisráðuneytinu árið 2002. Hún var skipuð lögmálaráðherra árið 2005.<ref>{{cite news |title=The Trinidad Guardian -Online Edition Ver 2.0 |url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-05-15/news3.html |work=Trinidad and Tobago Guardian |accessdate=15 July 2020 |archive-date=17 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200717234739/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2005-05-15/news3.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=The Trinidad Guardian -Online Edition Ver 2.0 |url=http://legacy.guardian.co.tt/archives/2007-10-20/news5.html |work=Trinidad and Tobago Guardian |accessdate=15 July 2020 |archive-date=15 July 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200715150939/http://legacy.guardian.co.tt/archives/2007-10-20/news5.html |url-status=dead }}</ref> Kangaloo var kjörin á fulltrúadeild trínidadíska þingsins fyrir [[Þjóðarhreyfing alþýðunnar|Þjóðarhreyfingu alþýðunnar]] (PNM) fyrir kjördæmið Pointe-à-Pierre árið 2007 og var skipuð vísinda-, tækni- og háskólaráðherra.<ref>{{cite news |last1=Lord |first1=Richard |title=?PM: Two elections coming this year |url=http://www.guardian.co.tt/article-6.2.332638.79a5a1be25 |work=[[Trinidad and Tobago Guardian]] |language=en |accessdate=15 July 2020}}</ref><ref>{{cite news|title=Battle over Marabella sports ground|url=https://archives.newsday.co.tt/2008/03/05/battle-over-marabella-sports-ground/|newspaper=Trinidad and Tobago Newsdday|date=5 March 2008|access-date=15 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200717042628/https://archives.newsday.co.tt/2008/03/05/battle-over-marabella-sports-ground/|archive-date=17 júlí 2020|url-status=dead}}</ref> Þann 23. sepember 2015 var hún kjörin forseti öldungadeildar þingsins.<ref>{{cite web |title=T&T Guardian |url=https://www.facebook.com/TTGuardian/photos/a.87957863066/10153157781038067/?type=3&theater |via=Facebook |language=en |accessdate=15 July 2020}}</ref> Hún var forseti öldungadeildarinnar frá 2015 þar til hún sagði af sér vegna forsetaframboðs síns árið 2023. Kangaloo varð annar kvenforsetinn í sögu Trínidad og Tóbagó þegar hún tók við embættinu 20. mars 2023.<ref>{{cite web |title=Trinidad and Tobago Parliament |url=http://www.ttparliament.org/officers.php?mid=72 |publisher=Trinidad and Tobago Parliament |accessdate=15 July 2020 |archive-date=1 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180401114510/http://www.ttparliament.org/officers.php?mid=72 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |title=96.1 WEFM |url=https://www.facebook.com/961wefm/photos/senate-president-christine-kangaloo-was-sworn-in-as-acting-president-of-trinidad/10153429402028681/ |via=Facebook |language=en |accessdate=15 July 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=Photos of the Day: President Inauguration |date=21 March 2023 |url=https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |publisher=Trinidad and Tobago Newsday |accessdate=24 March 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230325000730/https://newsday.co.tt/2023/03/20/photo-of-the-day-president-inauguration/ |archive-date=25 mars 2023 |url-status=dead}}</ref> Kangaloo hefur verið öldungadeildarþingmaður fyrir stjórnarandstöðuna, ráðherra hjá forsætisráðuneytinu og vísinda-, tækni- og háskólaráðherra<ref>{{cite news |title=More places for T&T law students at St Augustine campus |url=http://www.guardian.co.tt/news/more-places-for-tt-law-students-at-st-augustine-campus-6.2.328205.143ee33358 |work=[[Trinidad and Tobago Guardian]] |language=en |accessdate=15 July 2020}}</ref> í fyrri ríkisstjórnum [[Þjóðarhreyfing alþýðunnar|Þjóðarhreyfingar alþýðunnar]].<ref>{{cite web |title=Trinidad and Tobago Parliament |url=http://www.ttparliament.org/members.php?mid=55&id=CKA01 |publisher=Trinidad and Tobago Parliament |accessdate=15 July 2020}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = Forseti Trínidad og Tóbagó | frá = 20. mars 2023 | til = | fyrir = [[Paula-Mae Weekes]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{DEFAULTSORT:Kangaloo, Christine}} {{f|1961}} [[Flokkur:Forsetar Trínidad og Tóbagó]] dj70vv5ui7rx22hgxyap0ofjchpdhcr 0 190711 1981803 1960197 2026-10-05T09:56:45Z TKSnaevarr 53243 1981803 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Type O Negative - Coliseu dos Recreios.jpg|thumb|Peter Steele.]] '''Peter Thomas Ratajczyk''' (f. [[4. janúar]] [[1962]] í Red Hook, [[Brooklyn]], [[New York-borg|New York]], d. [[14. apríl]] [[2010]]), þekktur sem '''Peter Steele''', var bandarískur tónlistarmaður sem var söngvari og bassaleikari [[gotneskt þungarokk|gotnesku þungarokk]]ssveitarinnar [[Type O Negative]]. Áður en hann stofnaði TON var hann í [[harðkjarnapönk|harðkjarna]]-hljómsveitinni Fallout og [[þrass]]-sveitinni Carnivore. Steele ólst upp í New York og var yngstur 6 systkina en hann átti 5 eldri systur. Hann var meðal annars af rússneskum, pólskum, íslenskum, írskum og skoskum ættum.<ref>[https://www.loudersound.com/features/type-o-negative-the-last-will-and-testament-of-peter-steele Type O Negative’s Peter Steele: The Ultimate Interview] Louder Sound</ref> Textar Steele fjölluðu m.a. um ást, missi og fíkn en með svartan húmor í bland. <ref>[https://www.billboard.com/music/music-news/type-o-negative-frontman-peter-steele-dies-958602/ TYPE O NEGATIVE FRONTMAN PETER STEELE DIES]</ref> [[Black Sabbath]] og [[Bítlarnir]] voru meðal hans helstu áhrifavalda tónlist. Steele gestaði á plötu [[Tony Iommi]] gítarleikara Sabbath árið 2000. ==Tenglar== * [https://www.petersteelerocks.com/peter-in-the-news Peter Steele í fréttum] ==Tilvísanir== <references/> {{DEFAULTSORT:Steele, Peter}} {{fd|1962|2010}} [[Flokkur:Bandarískir tónlistarmenn]] [[Flokkur:Bandarískir bassaleikarar]] 2bwchca7kcaakik0f7dzrwgox5pxeoi 0 192306 1981722 1974639 2026-10-04T19:33:30Z Nipas2 54688 /* Heimild */ 1981722 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = Lengjudeild kvenna 2024 | mynd = | ár = '''2024''' | Meistarar = ''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir (FHL)]]'' | upp um deild = ''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir (FHL)]]<br>{{Lið Fram}}'' | spilaðir leikir = 90 | mörk skoruð = 314 (3.49 m/leik) | markahæstur = '''24 mörk'''<br>Emma Hawkins [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir (FHL)]] | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] - [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2025|2025]] |}} Árið '''2024''' verður '''Íslandsmótið í knattspyrnu kvenna''' haldið í 43. sinn. {{clear}} ==Liðin== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=120| Lið !width=100| Bær !width=180| Leikvangur !width=540| Þjálfari !width=240| Staðan [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|2023]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Afturelding}} | [[Mosfellsbær]] | Malbikstöðin að Varmá | Perry John James Mclachlan | 5. sæti |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | [[Fellabær]] | [[Fjarðabyggðarhöllin]] | [[Björgvin Karl Gunnarsson]] | 8. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fram}} | [[Reykjavík]] | [[Framvöllur]] | [[Pálmi Þór Jónasson]] og [[Óskar Smári Haraldsson]] | 7. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grindavík}} | [[Reykjavík]] | [[Grindavíkurvöllur|Stakkavíkurvöllur]] | [[Anton Ingi Rúnarsson]] | 6. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið Grótta}} | [[Seltjarnarnes]] | [[Vivaldivöllurinn]] | [[Matthías Guðmundsson]] | 4. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK}} | [[Kópavogur]] | [[Kórinn]] | [[Gylfi Tryggvason]] og [[Guðni Þór Einarsson]] | 3. sæti |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Norðurálsvöllurinn]] | [[Skarphéðinn Magnússon]] | 2. sæti í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|2. deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍBV}} | [[Vestmannaeyjar]] | [[Hásteinsvöllur]] | [[Jón Ólafur Daníelsson]] | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2023#Neðri hluti|8. sæti í Besta deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | [[Þorleifur Óskarsson]] og [[Ásdís Hrönn Viðarsdóttir]] | 1. sæti í [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2023#Stigatafla|2. deild]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Selfoss}} | [[Selfoss]] | [[Selfossvöllur|Jáverk-völlurinn]] | [[Björn Sigurbjörnsson]] | [[Besta_deild_kvenna_í_knattspyrnu_2023#Neðri hluti|10. sæti í Besta deild]] |} ==== Stigatafla ==== {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=40| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=160|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||| ||'''[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]]''' ||18||13||1||4||62||35||27||'''40''' |align="center" rowspan="2"|'''[[Besta deild kvenna í knattspyrnu 2025|Upp um deild]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Fram|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélagið Fram|Fram]]''' ||18||10||4||4||42||24||18||'''34''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Grótta|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Grótta|Grótta]] ||18||10||4||4||28||23||5||'''34''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|HK|1}}"| ||[[Handknattleiksfélag Kópavogs|HK]] ||18||9||3||6||42||29||13||'''30''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] ||18||8||2||8||27||31||-4||'''26''' |- |6||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍBV|1}}"| ||[[Íþróttabandalag Vestmannaeyja|ÍBV]] ||18||8||1||9||29||32||-3||'''25''' |- |7||style="background:#{{Fótboltalitur|Afturelding|1}}"| ||[[Ungmennafélagið Afturelding|Afturelding]] ||18||6||4||8||24||30||-6||'''22''' |- |8||style="background:#{{Fótboltalitur|Grindavík|1}}"| ||[[Ungmennafélag Grindavíkur|Grindavík]] ||18||6||3||9||24||26||-2||'''21''' |-style="background:#FFC0CB;" |9||style="background:#{{Fótboltalitur|Selfoss|1}}"| ||'''[[Ungmennafélag Selfoss|Selfoss]]''' ||18||3||6||9||18||29||-11||'''15''' | align="center" rowspan="2"| '''Fall í''' [[2. deild kvenna í knattspyrnu 2025|'''2. deild''']] |-style="background:#FFC0CB;" |10||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||'''[[ÍR]]''' ||18||2||2||14||18||55||-37||'''8''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur.</small> == Töfluyfirlit == {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" |-style="background:#F0F0F0;" !align="left"|&nbsp;!!Aft!!FHL!!Fra!!Gri!!Gró!!HK!!ÍA!!ÍBV!!ÍR!!Sel |- |list2 = |align="left"|{{Lið Afturelding}} ||'''XXX'''||1-4||1-0||1-0||1-1||1-4||3-0||2-1||4-1||1-3 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|Fjarðab/Höttur/Leiknir]] ||2-0||'''XXX'''||5-1||1-4||6-2||6-1||4-3||5-1||6-4||3-0 |- |align="left"|{{Lið Fram}} ||3-1||5-0||'''XXX'''||4-2||4-1||1-1||1-1||0-2||8-2||2-2 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Grindavík}} ||1-1||0-6||0-1||'''XXX'''||1-2||1-0||1-2||1-1||4-0||2-1 |- |align="left"|{{Lið Grótta}} ||1-1||1-0||2-0||0-1||'''XXX'''||1-0||3-2||0-1||1-0||3-1 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið HK}} ||1-3||6-1||0-3||1-0||3-3||'''XXX'''||3-1||5-0||4-1||3-1 |- |align="left"|{{Lið ÍA}} ||2-2||1-3||0-2||1-0||1-2||0-3||'''XXX'''||3-1||3-0||1-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið ÍBV}} ||4-1||3-4||1-2||3-1||1-3||3-2||0-1||'''XXX'''||3-0||1-0 |- |align="left"|{{Lið ÍR}} ||1-0||0-4||3-3||0-4||0-2||1-3||2-3||2-0||'''XXX'''||0-0 |-style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Selfoss}} ||1-0||2-2||0-2||1-1||0-0||2-2||1-2||0-3||3-1||'''XXX''' |} == Markahæstu leikmenn == ''Lokaniðurstaða 7. september 2024''. {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=340|Nafn !width=60|Félag !width=30|Mörk !width=30|Víti !width=30|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''Emma Hawkins''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 24 | 0 | 14 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''Samantha Rose Smith''' | [[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|FHL]] | 15 | 0 | 14 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Murielle Tiernan]]''' | {{Lið Fram}} | 13 | 0 | 18 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''Brookelynn Paige Entz''' | {{Lið HK}} | 13 | 0 | 18 |- | '''5''' | [[Alda Ólafsdóttir]] | {{Lið Fram}} | 12 | 0 | 18 |} == Heimildaskrá == {{reflist|2}} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|Lengjudeild]] | fyrir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2023|Lengjudeild&nbsp;kvenna&nbsp;2023]] | eftir = [[Lengjudeild kvenna í knattspyrnu 2025|Lengjudeild&nbsp;kvenna&nbsp;2025]] }} == Heimild == *{{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=190136&banner-tab=matches-and-results&toggle=results|title=Lengjudeild kvenna 2024|work=KSÍ|accessdate=4. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2024}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] qkjz719dd3i85u04oqqboeo8yoah2q0 0 192414 1981736 1979137 2026-10-04T22:33:49Z Nipas2 54688 1981736 wikitext text/x-wiki {{Íþróttadeild | nafn = 1. deild kvenna 2004 | mynd = | ár = '''2004''' | Meistarar = '''{{Lið Keflavík}}''' | upp um deild = '''{{Lið Keflavík}}'''<br>'''{{Lið ÍA}}''' | spilaðir leikir = 77 | mörk skoruð = 600 (7.79 m/leik) | markahæstur = '''29 mörk'''<br>[[Anna Björg Björnsdóttir]] ({{Lið Þróttur R.}}) | haldið hreinu = | stærsti heimasigur = | stærsti útisigur = | tímabil = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] - [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|2005]] |}} Leikar í '''1. deild kvenna í knattspyrnu''' hófust í 23. sinn árið '''2004'''. {{clear}} == A riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=160| Lið !width=100| Bær !width=120| Leikvangur !width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Álftanes}} | [[Garðabær]] | [[Bessastaðavöllur]] | [[Jón Brynjar Jónsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Haukar}} | [[Hafnarfjörður]] | [[Ásvellir]] | [[Birgir Örn Ólafsson]] | 6. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið HK/Víkingur}} | [[Reykjavík]] | [[Kópavogsvöllur]], [[Víkingsvöllur]], [[Fífan]] | [[Ólafur Ólafsson (þjálfari)|Ólafur Ólafsson]] | 4. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Keflavík}} | [[Keflavík]] | [[Keflavíkurvöllur]] | [[Hannes Jón Jónsson]] (að) [[Gísli Rúnar Heiðarsson]] (að) | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Ægir}} | [[Þorlákshöfn ]] | [[Þorlákshafnarvöllur]] | [[Ásdís Hrönn Viðarsdóttir]] | Ný tengsl |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== ''Staðan fyrir 15. umferð, 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Keflavík|1}}"| ||'''{{Lið Keflavík}}''' ||12||11||1||0||133||7||126||'''34''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2||style="background:#{{Fótboltalitur|HK/Víkingur|1}}"| ||{{Lið HK/Víkingur}} ||12||8||1||3||77||15||62||'''25''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|Haukar|1}}"| ||{{Lið Haukar}} ||12||7||0||5||58||30||28||'''21''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Álftanes|1}}"| ||{{Lið Álftanes}} ||12||1||2||9||11||102||-91||'''5''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Ægir|1}}"| ||[[Knattspyrnufélagið Ægir|Ægir]] ||12||0||2||10||10||135||-125||'''2''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|A riðill 1!!Álf!!Hau!!HKV!!Kef!!Ægi |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||1-2||0-6||0-10||3-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||6-1||'''XXX'''||2-1||1-5||7-1 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||3-0||3-1||'''XXX'''||0-7||16-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||19-0||10-0||1-0||'''XXX'''||17-1 |- |align="left"|{{Lið Ægir}} ||4-4||0-9||0-19||0-15||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|A riðill 2!!Álf!!Hau!!HKV!!Kef!!Ægi |- |list2 = |align="left"|{{Lið Álftanes}} ||'''XXX'''||—||0-12||0-17||— |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Haukar}} ||11-0||'''XXX'''||—||—||10-0 |- |align="left"|{{Lið HK/Víkingur}} ||—||3-1||'''XXX'''||—||11-0 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Keflavík}} ||—||5-2||3-3||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Ægir}} ||2-2||—||—||0-22||'''XXX''' |} |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == B riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=160| Lið !width=100| Bær !width=120| Leikvangur !width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Fylkir}} | [[Reykjavík]] | [[Fylkisvöllur]] | [[Hafsteinn Steinsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}} | [[Blönduós]] [[Sauðárkrókur|Sauðárkróki]] | [[Blönduósvöllur]] [[Sauðárkróksvöllur]] | [[Ólafur Sigfús Benediktsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍA}} | [[Akranes]] | [[Akranesvöllur]] | [[Sigurður Halldórsson (þjálfari)|Sigurður Halldórsson]] | Ný tengsl |- |style="text-align: left;"|{{Lið ÍR}} | [[Reykjavík]] | [[ÍR-völlur]] | [[Páll Þór Kristjánsson]] (að), [[Már Árnason]] (að) | 5. sæti í A riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Þróttur R.}} | [[Reykjavík]] | [[Valbjarnarvöllur]] | [[Íris Björk Eysteinsdóttir]]], [[Guðrún Inga Sívertsen]] (að) | 8. s., [[Landsbankadeild kvenna í knattspyrnu 2003|Landsbankad.]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== ''Staðan fyrir 15. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=15|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=40| !style="max-width:80px"|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasemdir |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍA|1}}"| ||'''[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]]''' ||12||12||0||0||79||13||66||'''36''' |align="center" rowspan=2|'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |-style="background:#D0F0C0;" |2||style="background:#{{Fótboltalitur|Þróttur_R.|1}}"| ||'''{{Lið Þróttur_R.}}''' ||12||9||0||3||72||19||53||'''27''' |- |3||style="background:#{{Fótboltalitur|ÍR|1}}"| ||[[ÍR]] ||12||5||0||7||33||41||-7||'''15''' |- |4||style="background:#{{Fótboltalitur|Fylkir|1}}"| ||[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||12||4||0||8||31||56||-25||'''12''' |- |5||style="background:#{{Fótboltalitur|Hvöt|1}}"| ||{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}} ||12||0||0||12||4||90||-85||'''0''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|B riðill 1!!Fyl!!H/T!!&nbsp;ÍA&nbsp;!!&nbsp;ÍR&nbsp;!!Þró |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||'''XXX'''||5-1||1-6||5-1||2-6 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}} ||1-7||'''XXX'''||2-6||0-8||0-7 |- |align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] ||8-0||10-0||'''XXX'''||8-0||4-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[ÍR]] ||5-3||7-0||2-6||'''XXX'''||0-1 |- |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||13-2||11-0||2-3||6-1||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|B riðill 2!!Fyl!!H/T!!&nbsp;ÍA&nbsp;!!&nbsp;ÍR&nbsp;!!Þró |- |list2 = |align="left"|[[Íþróttafélagið Fylkir|Fylkir]] ||'''XXX'''||—||0-4||—||2-8 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|{{Lið Hvöt}}/{{Lið Tindastóll}} ||0-2||'''XXX'''||—||0-3||— |- |align="left"|[[Knattspyrnufélag ÍA|ÍA]] ||—||13-0||'''XXX'''|||—||4-2 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[ÍR]] ||3-2||—||2-7||'''XXX'''||— |- |align="left"|{{Lið Þróttur R.}} ||—||11-0||—||3-1||'''XXX''' |} |} <small> ''Útskýringar: — = ekki spilað''.</small>. == C riðill == ===Liðin === {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=160| Lið !width=100| Bær !width=120| Leikvangur !width=360| Þjálfari og aðstoðarþjálfari (aðs) !width=200| Staðan [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|2003]] |- |style="text-align: left;"|{{Lið Einherji}} | [[Vopnafjörður|Vopnafirði]] | [[Vopnafjarðarvöllur]] | | 6. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] | [[Fjarðabyggð]] | [[Seyðisfjarðarvöllur]] [[Eskifjarðarvöllur]] | [[Jóhann Valgeir Davíðsson]] | 3. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|[[Höttur]] | [[Seyðisfjörður]]<br/>[[Egilsstaðir]] | [[Vilhjálmsvöllur]] | [[Snorri Bergþórsson]] | 4. sæti, B riðill |- |style="text-align: left;"|{{Lið Sindri}} | [[Höfn]] | [[Sindravellir]] | Hajrudin Cardaklija | [[1._deild_kvenna_í_knattspyrnu_2002#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]] |} === Staðan í deildinni === ==== Stigatafla ==== ''Staðan fyrir 12. umferð, Þri 14. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=overview&toggle=rounds&round=12|website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30| Sæti !width=50| !width=140|Félag !width=30|L !width=30|U !width=30|J !width=30|T !width=30|Sk !width=30|Fe !width=30|Mm !width=30|Stig !width=180|Athugasem |-style="background:#D0F0C0;" |1||style="background:#{{Fótboltalitur|Sindri|1}}"| ||'''{{Lið Sindri}}''' ||8||6||1||1||36||9||27||'''19''' |align="center" |'''[[1. deild kvenna í knattspyrnu 2004#Úrslitakeppnin|Úrslitakeppnin]]''' |- |2|| ||[[Höttur]] ||8||3||0||5||13||28||-15||'''9''' |- |3||| ||[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||8||2||1||5||14||26||-12||'''7''' |- | || ||[[Ungmennafélagið Einherji|Einherji]] ||0||0||0||0||0||0||0||'''0''' | align="center" | '''Vikið&nbsp;úr&nbsp;keppni''' |} <small> ''Útskýringar: L = Leikir spilaðir, U = Leikir sigraðir, J = Leikir sem lauk með jafntefli, T = Tapaðir leikir, Sk = Mörk skorðuð, Fe = Mörk fengin á sig, Mm = Markamunur''.</small> ==== Töfluyfirlit ==== ''Heimaliðið er vinstra megin''. {| |valign="top" width="48%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|C riðill 1!!FKK!!Höt!!Sin |- |list2 = |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||'''XXX'''||3-4||3-3 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Höttur]] ||0-1||'''XXX'''||0-6 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||5-1||4-0||'''XXX''' |} |valign="top" width="4%"| &nbsp;&nbsp; |valign="top" width="47%"| {| align="center" cellspacing="0" cellpadding="3" style="background-color: #f9f9f9; font-size: 90%; text-align: center" class="wikitable" !align="left"|C riðill 2!!FKK!!Höt!!Sin |- |list2 = |align="left"|[[Knattspyrnufélag Fjarðabyggðar|KFF]] ||'''XXX'''||3-1||1-4 |-! style="background:#F0F0F0;" |align="left"|[[Höttur]] ||4-2||'''XXX'''||4-3 |- |align="left"|{{Lið Sindri}} ||5-0||6-0||'''XXX''' |} |} == Úrslitakeppnin == === Undanúrslit === 1. umferð, ''21. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 1. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. ágúst 2004<br />14:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Þróttur R.}} |úrslit= 3 – 4 |lið2= {{Lið Keflavík}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=676319&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Anna Björg Björnsdóttir]] {{mark|32}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Rúnarsdóttir]] {{mark|55|víti}}<nowiki></nowiki><br>[[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] {{mark|80}} |mörk2= [[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|8}}<nowiki></nowiki>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|20}}<nowiki></nowiki><br>[[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|44}}<nowiki></nowiki><br>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|44}} |leikvangur= [[Valbjarnarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Guðmundur Ævar Guðmundsson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 21. ágúst 2004<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Sindri}} |úrslit= 0 – 8 |lið2= {{Lið ÍA}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=657965&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= |mörk2= [[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|2}}<nowiki></nowiki>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|3}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|7}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki><br>[[Helga Sjöfn Jóhannesdóttir|H.S. Jóhannesdóttir]] {{mark|41}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|58}}<nowiki></nowiki><br>[[Soffía Arnþrúður Gunnarsdóttir|S.A. Gunnarsdóttir]] ([[sjálfsmark|sm.]]) {{mark|59}} |leikvangur= [[Sindravellir]] |áhorfendur= |dómari= [[Magnús Ástþór Jónasson]] |}} 2. umferð, ''24. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - 2. umferð 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=2||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. ágúst 2004<br />18:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið Keflavík}} |úrslit= 2 – 2 |lið2= {{Lið Þróttur R.}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=629945&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|10}}<nowiki></nowiki>[[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|84}} |mörk2= [[Fjóla Dröfn Friðriksdóttir]] {{mark|26}}<nowiki></nowiki>[[Tinna Rúnarsdóttir]] {{mark|68|víti}} |leikvangur= [[Keflavíkurvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Helgi Eiríksson]] |}} {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 24. ágúst 2004<br />12:00 [[GMT]] |lið1= {{Lið ÍA}} |úrslit= 7 – 0 |lið2= {{Lið Sindri}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=564226&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|14}}<nowiki></nowiki>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|50}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|52}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|65}}<nowiki></nowiki><br>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|67}}<nowiki></nowiki><br>[[Jónína Halla Víglundsdóttir|J.H. Víglundsdóttir]] {{mark|74}}<nowiki></nowiki><br>[[Berglind Magnúsdóttir|B. Magnúsdóttir]] {{mark|77}} |mörk2= |leikvangur= [[Akranesvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ársæll Óskar Steinmóðsson]] |}} === Úrslit === Úrslit ''28. ágúst 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Úrslit 2004|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=3||website=www.ksi.is|publisher=Knattspyrnusamband Íslands|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 28. ágúst 2004<br />15:00 [[GMT]] |lið1={{Lið ÍA}} |úrslit= 1 – 2 |lið2= {{Lið Keflavík}} |skýrsla= [https://www.ksi.is/leikir-og-urslit/felagslid/leikur?id=680419&banner-tab=report Leikskýrsla] |mörk1= [[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|21}} |mörk2= [[Ólöf Helga Pálsdóttir|Ó.H. Pálsdóttir]] {{mark|33}}<nowiki></nowiki>[[Guðný Petrína Þórðardóttir|G.P. Þórðardóttir]] {{mark|84}} |leikvangur= [[Varmárvöllur]] |áhorfendur= |dómari= [[Ólafur Kjartansson]] |}} == Aukakeppni 1. deild == ''11. og 15 september 2004''.<ref>{{cite web|title=1. deild kvenna - Promotion/Relegation Playoff|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html||website=www.rsssf.org|publisher=www.rsssf.org|accessdate=14. ágúst 2026}}</ref> Lau. ''11. september 2004''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 11. september 2004<br /> [[GMT]] |lið1= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |úrslit= 1 – 6 |lið2= {{Lið ÍA}} |skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla] |mörk1= ([[Sjálfsmark|sm.]]) {{mark|9}} |mörk2= [[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|11}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|24}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|43}}<nowiki></nowiki><br>[[Hallbera Guðný Gísladóttir|H.G. Gísladóttir]] {{mark|45}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|73}}<nowiki></nowiki><br>[[Áslaug Ragna Ákadóttir|Á.R. Ákadóttir]] {{mark|86}} |leikvangur= [[Akureyrarvöllur]] |áhorfendur= |dómari= ? |}} Mið ''15. september 2004''. {{Knattspyrnuleikur |dagsetning= 15. september 2004<br /> [[GMT]] |lið1= {{Lið ÍA}} |úrslit= 3 – 1 |lið2= [[Íþróttafélagið Þór|Þór]]/[[Knattspyrnufélag Akureyrar|KA]]/[[Knattspyrnufélag Siglufjarðar|KS]] |skýrsla= [https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html Leikskýrsla] |mörk1= [[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|63}}<nowiki></nowiki>[[Magnea Guðlaugsdóttir|M. Guðlaugsdóttir]] {{mark|70}}<nowiki></nowiki><br>[[Ásta Benediktsdóttir|Á. Benediktsdóttir]] {{mark|87|víti}} |mörk2= [[Guðrún Soffía Viðarsdóttir|G.S. Viðarsdóttir]] {{mark|77}} |leikvangur= [[Akraneshöllin]] |áhorfendur= |dómari= ? |}} == Markahæstu leikmenn == {| class="wikitable" style="text-align: center;" !width=30|Sæti !width=380|Nafn !width=120|Félag !width=90|Mörk !width=30|Víti !width=90|Leikir |-style="background:#FFD700;" | '''1''' | '''[[Anna Björg Björnsdóttir]]''' | {{Lið Þróttur R.}} | 28 + 1 | | 10 + 2 |-style="background:#C0C0C0;" | '''2''' | '''[[Guðný Petrína Þórðardóttir]]''' | {{Lið Keflavík}} | 24 + 3 | | 12 + 3 |-style="background:#CD7F32;" | '''3''' | '''[[Ólöf Helga Pálsdóttir]]''' | {{Lið Keflavík}} | 19 + 5 | | 12 + 3 |- | '''4''' | [[Tatjana Safranj]] | [[Reynir Sandgerði|R]][[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|K]][[Knattspyrnufélagið Víðir Garði|V]] | 20 | | 10 |- | '''5''' | [[Áslaug Ragna Ákadóttir]] | {{Lið ÍA}} | 12+6+2 | | 9+3+2 |- | '''6''' | [[Hrefna Magnea Guðmundsdóttir]] | {{Lið Keflavík}} | 18 | | 12 |} {{1. deild kvenna í knattspyrnu}} {{röð | listi = [[1. deild kvenna í knattspyrnu|1. deild kvenna]] | fyrir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2003|1. deild kvenna 2003]] | eftir = [[1. deild kvenna í knattspyrnu 2005|1.&nbsp;deild&nbsp;kvenna&nbsp;2005]] }} == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188083&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 A riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188044&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 B riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188084&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 C riðill|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.ksi.is/oll-mot/mot?id=188041&banner-tab=matches-and-results&toggle=rounds&round=1|title=1. deild kvenna 2004 úrslit|work=KSÍ|accessdate=14. ágúst 2026}} * {{cite web|url=http://www.icelandfootball.net/ladies-2004.html#W2D|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}} * {{cite web|url=https://www.rsssf.org/tablesi/ijs-wom04.html|title=Second Level 2004 - 1. deild kvenna)|accessdate=14. ágúst 2026}} {{Knattspyrna á Íslandi 2004}} [[Flokkur:1. deild kvenna í knattspyrnu á Íslandi]] [[Flokkur:Knattspyrna á Íslandi]] og3rsvpd4qntiu679ckctpxsnpj085y 0 192790 1981777 1978549 2026-10-05T05:31:28Z InternetArchiveBot 75347 Bjarga 0 heimildum og merki 1 sem dauðar.) #IABot (v2.0.9.6 1981777 wikitext text/x-wiki {{Leikvangur | nafn = Fífan | gælunafn = | mynd = | myndatexti = | fullt_nafn = | staðsetning = [[Kópavogur]], [[Ísland]] | hnit = {{hnit|64|6|9.4|N|21|53|58.6|W|type:landmark}} | byggður = 15 maí 2002 | opnaður = | endurnýjaður = | stækkaður = | lokaður = | rifinn = | eigandi = [[Kópavogur|Kópavogsbær]] | yfirborð = gervigrass | byggingakostnaður = 350-400 milljónir<ref>Morgunblaðið - 36. tölublað 13.02.2001.</ref> | arkitekt = | verktaki = | verkefnisstjóri = | eldri_nöfn = | notendur = [[Breiðablik]], [[Augnablik]], [[Knattspyrnufélagið Smári|Smári]] | sætafjöldi = 2000 | stæðisfjöldi = | stærð = 105m x 68m }} '''Fífan''' er fjölnota íþróttahús og knattspyrnuvöllur í [[Kópavogur|Kópavogi]]. Það þjónar fyrst og fremst sem innanhússaðstaða fyrir leiki í íslenskum bikarkeppnum, æfingar og íþróttaviðburði á svæðinu. Aðstaðan þjónar gjarnan sem miðstöð fyrir æfingar og leiki innanhúss hjá staðbundnum félögum á borð við [[Augnablik]], og er staðsett við hliðina á stærri vellinum, [[Kópavogsvöllur|Kópavogsvelli]], þar sem [[Breiðablik]] leikur. Áhorfenda salurinn er 10.100 fermetrar að stærð og hefur sæti fyrir 2000 áhorfendur. == Tilvísanir og heimildir == <div class="references-small"><references/></div> *{{cite web|url=https://timarit.is/page/3387979?iabr=on#page/n14/mode/1up|title=Morgunblaðið - 36. tölublað 13.02.2001 "Nytt knattspyrnuhús tekið í notkun um áramótin"|accessdate=22. september 2026}} *{{cite web|url=https://www.kopavogsbladid.is/fifan-endurnyjud/|title=Fífan endurnýjuðkopavogsbladid.is|accessdate=22. september 2026|quote=Fífan endurnýjuð}} *{{cite web|url=https://ja.is/ungmennafelagid-breidablik-kopavogi/VYKao/|title=Ungmennafélagið Breiðablik Kópavogi|work=ja.is|accessdate=22. september 2026}} *{{cite web|url=https://www.kopavogur.is/lif-i-baenum/hreyfing-og-utivist/ithrottamannvirki|title=Íþróttamannvirki|work=kopavogur.is|accessdate=22. september 2026}} *{{cite web|url=https://www.thefootballfinder.com/stadium/fifan-kopavogur-iceland|title=Fífan|work=thefootballfinder.com|accessdate=22. september 2026}} {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} *{{cite web|url=https://www.ksi.is/felagslid/knattspyrnuvellir/vollur?id=4263|title=Fífan|work=KSÍ|accessdate=22. september 2026}} == Tengt efni == *[[Listi yfir knattspyrnuhús á Íslandi]] [[Flokkur:Listar tengdir Íslandi]] [[Flokkur:Kópavogur]] [[Flokkur:Íslensk íþróttamannvirki]] huydjvg6s368sbc1x0e9qwqerl22p0s 0 192936 1981675 1980715 2026-10-04T14:58:00Z Masae 538 /* Krí og Nýja Ísland */ 1981675 wikitext text/x-wiki [[Mynd: Cree People.png|thumb|upright=1.35|Sögulegt heimasvæði Krí-fólksins og mállýskur þeirra]]'''Krí''' ([[enska]]: Cree; [[franska]]: Cris) er [[Frumbyggjar Kanada|frumbyggjaþjóð]] í [[Norður-Ameríka|Norður-Ameríku]] og telur nú fleiri en 350.000 einstaklinga í [[Kanada]], sem gerir það myndar stærsta samfélag frumbyggja ([[Enska|enska]]: ''First Nations''; [[Franska|franska]]: ''Premières Nations'') í landinu.<ref> "2016 Canadian Census". Statistics Canada. 21 June 2018. </ref> Það kallar sjálft sig Ayisiniwok og Aha payew – sem þýðir „hið sanna fólk“ – eða „fólkið“. Krí-þjóðflokkurinn skiptist í allmarga undirflokka, þar á meðal Sléttu-Krí (enska: Plains Cree; [[Krímál|krí]]<nowiki/>mál:ᐸᐢᑳᐧᐤ ᓀᐦᐃᔭᐁᐧᐃᐧᐣ, Paskwâw Nehiyawewin ), Skógar-Krí (enska: Wood Cree; krí:ᓴᑳᐃᐧᔨᓃᐃᐧᐤ, Sakâwiyinîwiw), Kletta-Krí (enska: Rocky Cree; krí: ᐊᓯᓃᐢᑳᐃᐧᔨᓂᐤ, Asinîskâwiyiniw ), Mýrar-Krí (enska: Swampy Cree; krí: ᒪᐢᑫᑯᐃᐧᔨᓂᐤ, Maskekowiyiniwak,), Elgs-Krí (enska: Moose Cree; krí: ᐃᓕᓖᒧᐎᓐ, Ililîmowin, ) og Austur-Krí (enska: East Cree; krí: ᐄᔨᔫ ᐊᔨᒨᓐ, Īyiyū Ayimūn), og þar að auki nokkrar þjóðflokka sem Atikamekw-, [[Innu]]- og Naskapi-þjóðirnar sem eru náskyldar þeim. Einnig eru þeir hópar náskyldir Krí-fólkinu sem eru nefndir Anisininew eða Oji-Cree og Métis; bæði þessi þjóðarbrot eiga sér blandaðan uppruna, auk Krí ættfeður á sá fyrrnefndi einnig á rætur að rekja til [[Ojibweg]]-fólks (Chippewa) en sá síðarnefndi til Evrópumanna. Hefðbundin landsvæði Krí-fólksins náðu frá [[Klettafjöll|Klettafjöllum]] að [[Atlantshaf|Atlantshafi]], að mestu í núvarandi Kanada en einnig í hluta af Bandaríkjunum.<ref>[ https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/Krí Krí".] The Canadian Encyclopedia Historica Canada.</ref> Þótt meirihluti Krí-fólks búi í Kanada eru einnig minni samfélög í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]], einkum í [[Montana]] fylki. <ref>[https://www.historymuseum.ca/search?q=Krí Krí] Canadian Museum of history</ref> ===Orðsifjar=== Nafnið Krí á íslensku kemur úr ensku Cree sem upphlega kemur úr frönsku: Les Cris [karlkyns fleirtala] / Les Cries [kvenkyns fleirtala]. Orðið „Cris“ er hins vegar stytting á „Christinaux“ (einnig ritað „Kristineaux“, „Kiristinous“ eða „Kilistinous“) – sem aftur á rætur að rekja til orðsins „Kinistino“ í tungumáli Ojibwe-fólksins.<ref>McLeod, Neal. [https://teaching.usask.ca/indigenoussk/import/Krí.php "Krí".] Indigenous Saskatchewan Encyclopedia. University of Saskatchewan.</ref> Ojibwe-fólkið notaði þetta heiti yfir fjölmarga hópa sem bjuggu norðan og vestan við [[Miklavatn (Norður-Ameríka)|Miklavatn]] (á ensku Lake Superior), einkum í Manitoba.<ref>Thompson, David (1971). "Life with the Nahathaways". Travels in western North America, 1784–1812. Macmillan of Canada. p. 109. ISBN 9780770512125.</ref> Franskir [[Loðskinn|loðskinnakaupmenn]] voru fyrstu Evrópumenn til að sækja þessi svæði hem og notuðu þetta nafn yfir ýmsa þjóðflokka í Kanada. ==Menningarbrot== [[Mynd:Edward S. Curtis Collection People 062.jpg|thumb|alt=Krí kona, ljósmynd tekin 1928|Krí kona, ljósmynd tekin 1928]] Í þúsundir ára hafa forfeður Krí-fólksins búið í hinum miklu barrskógarsvæðum í norðurhluta Norður-Ameríku, allt frá Klettafjöllunum og Sléttunum miklu í vestri til Labrador í austri. Það fylgdi árstíðabundnum ferðum veiðidýra til að afla sér kjöts til matar, skinna í föt og híbýli og bein til smíða verkfæri. Á sumrin voru [[Kanó|kanóar]] aðal ferðamátinn á vötnum og ám en í snjóþungu vetrarlagi þurfti að nota [[Snjóþrúgur|snjóþrúgur]] og sleða. [[Mynd:Snowshoe2.jpg|175px|thumb|Hefðbundin gerð af snjóþrúgum]]Veðurfarið einkennist af löngum snjóþungum vetrum og fremur stutt sumur og hentar ekki sérlega vel til jarðyrkju; Krí-fólkið lifði því einkum á veiðiskap, en það tíndi einnig ber, sveppi og söfnuðu mörgum tegundum af villtum ætijurtum þegar þær voru fáanleg. Hinir löngu vetur geta verið mjög harðir og ef ekki tókst að safna nægum matvælaforða á helstu veiðitímum gat það leitt til matarskorts og harðinda þegar snjóþungir vetrarmánuðirnir gengu í garð. [[Mynd: CreeCamp1871.jpg|thumb|Tipi tjaldbúðir 1871]] [[Mynd:The American Indian Fig 11.jpg|thumb|Fluttningar með dráttarhundum]] [[Mynd:Cree women working on a large moose hide - Waterhen River area, Northern Saskatchewan (17873088274).jpg|thumb|alt=Kona að vinna elgshúð|Kona að vinna elgshúð]] Fyrir landnám Evrópumanna í Kanada skiptist Krí-þjóðin í tvo meginhópa; annars vegar þeir sem bjuggu aðallega á skógarsvæðunum, hins vegar á [[Slétturnar miklu|Sléttunum miklu]]. Andleg og trúarleg menning og venjur hópana var nauðalík en líf og verkmenning var að öðlu leyti misjöfn eftir búsetusvæði, meðal annars híbýlin. Skógarbúarnir bjuggu í ''[[wigwams]]'' sem eru kúpt eða keilulaga smáhýsi þar sem viðargrind er þakin dýraskinnum eða birkiberki. Sléttubúarnir, hins vegar bjuggu í ''[[tipitjöld|tipitjöldum]]'', stengur bundnar saman að ofan og klæddir vísundaskinni, sem auðveld voru að pakka saman og flytja.<ref> Laubin, Reginald; Laubin, Gladys (2012). The Indian Tipi: Its History, Construction, and Use (2 ed.). University of Oklahoma Press. ISBN 978-0806188522.</ref> Áður en Evrópubúar fluttu hesta til Norður-Ameríku á 16. öld voru hundar einu dýrin í álfunni sem höfðu verið tamin. Sléttubúarnir notuðu einkum hundana til fluttninga á tipi-tjöldunum og öðrum eignum. Hundarnir drógu burðargrind úr tveimur stöngum, svokallaða „''travois''“, sem voru bundnar saman í annan endan. Þær voru festar með leðurólum um herðar og bringu og á þær var hlaðið ýmsum varningi, þar á meðal tjaldstöngum. Lengra norður í skógarhéraðunum voru hundar notaðir til að draga sleða og fólk yfir ísalögð fljót og vötn. Hundar voru einnig notaðir til aða leita uppi og króa af stór og lítil veiðidýr við veiðar. <ref> Lacey Fleming (2017) [https://albertashistoricplaces.com/2017/11/15/working-dogs-domestic-canids-in-indigenous-societies/ Working Dogs: Domestic Canids in Indigenous Societies]. RETROactive The Historic Resources Management Branch</ref> Krí orðið fyrir hund er ''atim'', og nota hunda som dráttardýr heitir ''otāpāstimīw''. [[Mynd:The Moose Hunter - Cree.jpg|thumb|alt=Krí veiðimaður blæs horn til að lokka elgi|Krí veiðimaður blæs horn til að lokka elgi]] Þeir sem bjuggu á skógarsvæðinu, byggðu afkomu sína áður á veiðum á spendýrum og fuglum, fiskveiðum og söfnun villtra jurta til matar. Helst veiddu þeir stærri spendýr eins og [[Hreindýr|hreindýr]], [[Elgur|elgi]], [[Bjarndýr|birni]] og [[Bjór (nagdýr)|bjóra]], en hérar og önnur minni dýr voru einnig mikilvægur hluti fæðuöflunar. Lífsafkoma þeirra sem bjuggu á Sléttunum miklu var bundinn veiðum á [[Vísundur|vísundum]] og söfnun villtra jurta líkt og hjá öðrum sléttuþjóðum. Eftir að hafa eignast hesta og skotvopn gerðust þeir miklu herskárari en Skógar-Krí-menn, og áttu í vopnuðu deilum við aðrar sléttuþjóðir. ===Stjórnun=== Krí-fólkið var hluti af menningarheimi þeirra sem töluðu algonkínsk tungumál, það einkenndist meðal annars af því að að hafði ekki fasta búsetu í stórum byggðum heldur fluttu sig á milli svæða í minni hópum eftir árstíðum og framboði á matvælum. Þetta stuðlaði að því að mismunandir hópar innan Krí-þjóðflokksins þróuðu með sér sérstökar hefðir og sjálfsmyndir. Engar öflugar ættir eða ættgengt höfðingjavald sameinuði Krí-fólkið í eitt samhent þjóðfélag. Samfélagið samanstóð af þremur meginstigum, fjölskyldan, veiðihópurinn og stórhópurinn. Hver veiðihópur var um 10–20 manns og á sumrin söfnuðust veiðihóparnir saman í stórhóp sem gat verið 75–200 manns. Stærri hópurinn safnaðist saman á sumrin til að eiga samskipti, stunda vöruskipti og halda hátíðir. Stærri hópar sameinuðust einnig þegar til stríðsátaka kom. Ákvarðanataka og félagsleg stjórnun Krí samfélagsins var fremur einföld og án miðstýrðra valdastofnana eða formlegra leiðtoga. Fyrir utan fjölskyldueininguna var aðild að ýmsum hópum breytileg eftir aðstæðum og umhverfi. Eignaréttur á landi eða veiðisvæðum byggðist á hugmyndum um sameign og virðingu fyrir landinu.<ref> Reynar, Anika og Zoe Matties. Indigenous People of Manitoba. Mennonite Central Committee, 2015. https://www.icmanitoba.com/wp-content/uploads/2019/11/Indigenous-People-of-Manitoba-A-Guide-for-Newcomers.pdf.</ref> Krí-fólkið lagði áherslu á að samfélagið byggðist á samhygð og jafnrétti, þar sem sumir einstaklingar höfðu meiri áhrif og völd vegna hæfileika við veiðar eða aðrar sameiginlegar framkvæmdir. Skyldleika- eða ættartengsl (''wâhkotowin'') var kjarninn í heimsmynd Krí-fólksins, ekki aðeins hvað varðar tengsl fólks innbyrðis heldur einnig tengsl þess við landið og umheiminn og virðing fyrir öndum veiðidýra.<ref> Willie Ermine. [https://teaching.usask.ca/indigenoussk/import/Krí_religious_ethos.php Cree Religious Ethos]. Indigenous Saskatchewan Encyclopedia. University of Saskatchewan</ref> ===Trú og heimsmynd=== Heimsmynd Krí-fólksins byggir á tengslum manna og náttúru; heilsa og hamingja fæst með því að lifa í jafnvægi við náttúruna. Samskipti við anda dýra og aðra náttúruanda stjórnuðu trúarlífi, þessi sambönd birtust oft í draumum. Veiðimenn höfðu svo kallaða ''pawâkanak'' (draumaaðstoðarmenn) sér til halds og trausts sem vísuðu þeim veginn að bráðinni og veittu þeim liðsinni þegar á þurfti að halda. Hver og einn bar ábyrgð á gjörðum sínum og afleiðingum þeirra og það var mikilvægt að sýna virðingu með því að skipta sér ekki of mikið af öðrum. [[Mynd:Cree Indian sun dancers, probably Montana, ca 1893 (LAROCHE 126).jpeg|thumb|Krí Sólardansarar, ljósmynd tekin 1893]] Jafnrétti og samnýting var einn af helstu þáttum í siðferðishugmyndum Krí-fólksins; veiðifang og öðrum auðlindum var deilt með öðrum. Að deila mat með öðrum var afar mikilvægt, hvort sem um var að ræða erfiða tíma eða allsnægtir þegar saman var komið til hátíðahalda. <ref> Dion, J.F. 1979. My Tribe the Crees. Calgary: Glenbow Museum; Mandelbaum, D.M. 1979 (1940). The Plains Cree. Regina: Canadian Plains Research Center.</ref> [[Mynd:Cree and Métis Men Performing the Pipe Ceremony - Waterhen River, Northern Saskatchewan (20186421889).jpg|thumb|alt=Krí og Mètis menn fremja Pípu-helgiathöfnina|Krí og Mètis menn fremja Pípu-helgiathöfnina]] Krí-fólkið framdi margvíslegar helgiathafnir og aðra menningagjörninga, þar á meðal ''Sólardansinn'' (Sun Dance), Powwow-hátíðir, ''Svitahús hreinsun'' (Sweat Lodge purification) og ''Pípu helgiathöfnin'' (Pipe Ceremony) til dæmis. Flestir slíkir helgisiðir voru bannaðir samkvæmt ''Indíánalögunum'' (''Indian Act'') 1876 í Kanada og í Bandaríkjunum 1883 samkvæmt ''Lögunum um trúarleg afbrot'' (''Religious Crimes Code'') allt fram til miðja 20.öld, margar þessara athafnar og hátíðir hafa verið endurvaktar. Kristnir trúboðar, í fyrstu einungis kaþólskir, hófu starf við að snúa Krí-mönnum frá miðri 17. öld. Trúboðarnir leituðst mjög eftir að við að breyta hefðbundnu atferli og siðvenjum, þar á meðal þáttöku í andlegum athöfnum, greftrunarsiðum og fjölkvæni, en einnig að innleiða veiðibann á sunnudögum. En trúboðarnir kvörtuðu yfir því að Krí-fólkið hafi haldið fast við hefðbundna heimsmynd og helgiathafnir og aðlagað eða innlimað kristna venjur inn í andlegt líf sitt.<ref> Clinton N. Westman (2022). Cree and Christian: Encounters and Transformations. Western Historical Quarterly. 54. Bls. 78-79. DOI:10.1093/whq/whac079</ref>. ===Tungumál=== [[Mynd:Algonquian language map with states and provinces.svg|thumb|alt=Algonkísk tungumál|Algonkísk tungumál]] Krí-tungumálið tilheyrir algonkínsku-tungumálaættinni og er í raun mállýskusamfella eða fjölskylda tengdra mállýskna. Talsverður munur á því hvernig ólíkir Krí-hópar tala allt eftir landsvæðum, bæði orðaforða og framburður. Því nær sem samfélög málhafa eru hvert öðru, þeim mun líklegra er að þeir skilji hver annan en þeir sem koma frá sinn hvorum enda málsamfellunar skilja ekki hvern annan. Til dæmis er austur-krí-mállýskan náskyld Innu-tungumálinu og því illskiljanleg fyrir Sléttu-Krí.<ref>[ https://www.ethnologue.com/country/CA/ Languages of Canada".] Ethnologue: Languages of the World. </ref> Árið 2021 greindi Statistics Canada frá því að 86.475 manns töluðu krí-mállískur. Krí er eitt útbreiddasta tungumál frumbyggja í Kanada, ásamt Inuktitut og Ojibwe. Meirihluti þeirra sem tala Krí búa í Saskatchewan, Alberta og Manitoba. Þetta er það frumbyggjamál í Kanada sem flestir tala.<ref>[https://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2021/as-sa/98-200-x/2021012/98-200-x2021012-eng.cfm Indigenous languages across Canada.] Statistics Canada 2021</ref>Eina svæðið þar sem krí-mál hefur opinbera stöðu er í Norðvesturhéruðunum, ásamt átta öðrum málum frumbyggja, frönsku og ensku.<ref> [https://www.ece.gov.nt.ca/en/services/le-secretariat-de-leducation-et-des-langues-autochtones/languages-overview "Languages Overview".] Indigenous Languages and Education Secretariat. Government of Northwest Territories. </ref> ===Krí atkvæðatáknróf=== [[Mynd:Cree syllabic.gif|thumb|alt=Krí atkvæðatáknróf |Krí atkvæðatáknróf ]]Krí-<nowiki/>[[Atkvæðatáknróf|atkvæðatáknrófið]] er skriftarkerfi sem notað er fyrir flest algonkínsk tungumál í Kanada. Ritkerfið var þróað á árunum 1840–1846 í samstarfi metodistatrúboðans James Evans og frumbyggja af Krí- og Ojibwe-þjóðflokkunum. Kanadíska atkvæðatáknrófið fyrir frumbyggjamál, sem þróaðist út frá þessu, er einnig notað fyrir önnur frumbyggjamál í Kanada – þar á meðal [[Inúktitút|inúkítút]] og algónkíönsk mál – þótt hljóðgildi táknanna séu í sumum tilvikum verulega ólík. Líkt og í latneska stafrófinu eru orð skrifuð frá vinstri til hægri. <ref> Nichols, John (1996). "The Cree Syllabary". In Peter Daniels (ed.). The World's Writing Systems. New York: Oxford University Press. bls. 599–611.</ref> Atkvæðatáknrófið eru skrifað með tólf grunnformum sem snúið er í fjórar áttir eftir sérhljóða atkvæðisins.<ref>[ https://scriptsource.org/cms/scripts/page.php?item_id=script_detail&key=Cans Unified Canadian Aboriginal Syllabics]. ScriptSource</ref> Í fyrstu voru trúboðar tregir til að nota að það, en frumbyggjarnir tóku það upp með miklum hraða, þannig að í lok 19.aldar var Krí-þjóðin meðal þeirra læsustu í heimi. ==Sögubrot== Fyrstu þekktu samskipti Evrópumanna við Krí-þjóðina áttu sér stað árið 1611 við [[Hudsonflói|Hudsonflóa]] og [[James-flói|James-flóa]]. Jesúíta trúboðar fóru að sækja Krí-menn heim vestan við James-flóa um 1640. En það er ekki fyrr en upp úr 1670 sem Hudsonflóafélagið (Hudson Bay Company) fór að stofna verslunarstaði fyrir loðskinn. Þessi viðskipti höfðu smám saman gríðarleg áhrif á líf Krí-þjóðflokksins. Krí-menn stjórnuðu vatnaleiðum vestan og sunnan við flóann og höfðu þar með mikilvægt hlutverk sem milliður milli annara þjóðflokka við Evrópska kaupmenn. <ref> Leonard Mason (1967). The Swampy Cree: A Study in Acculturation. National Museum of Canada. Anthropology Paper 13. Ottawa</ref> Þessi viðskipti gerðu einnig að Krí-menn fengu skotvopn, [[Framhlaðningur|framhlaðninga]], sem höfðu gagnger áhrif á afkomu og sögu þeirra. [[Mynd:Eeh-tow-wées-ka-zeet, He Who Has Eyes Behind Him - George Catlin.jpg|thumb|alt=Eeh-tow-wées-ka-zeet, Hann sem hefur augu í hnakkanum, einn af höfðingjum Sléttu-Krí. Málverk eftir George Catlin. 1832|Eeh-tow-wées-ka-zeet, Hann sem hefur augu í hnakkanum, einn af höfðingjum Sléttu-Krí. Málverk eftir George Catlin, 1832]] Sléttu-Krí í austurhluta Kanada fengu hesta um 1770 og urðu á mjög stuttum tíma mjög góðir hestamenn og það gjörbreytti lífsháttum þeirra og urðu ólík annara Krí-manna. Frá því að byggja mikið á kanóferðum á ám og fljótum og hægfara fluttningi á grassléttunni með hunda sem dráttardýr urðu þeir hesta- og vísundaveiðimenn. Það varð einnig til þess að þeir kepptu og börðust við aðra þjóðflokka. <ref> Records, Laben Samuel (1995). Maris Wheeler, Ellen Jayne (ritstj.). Cherokee Outlet Cowboy. Norman: University of Oklahoma Press. ISBN 9780806128726.</ref> Þjóðflokkar frumbyggja sem bjuggu á Sléttunum miklu höfðu veitt vísunda um aldaraðir með bogum og örvum og með því að króa þá að. Skotvopn og hestar gjörbreyttu þessum veiðum fyrir íbúana á svæðinu. En þær stóku stökkbreytingum á 19. öld þegar þær urðu miklu stórfelldari en áður, þar sem skammtímahagnaður var settur í fyrirrúmi fyrir sjálfbærni til langs tíma. Frumbyggjar á hestbaki og innflytjendur af Evrópskum uppruna sem einungis sóttust eftir húðunum útrýmdu vísundunum næstum algjörlega á skömmum tíma. Í byrjun 19. aldar var talið að um 30 milljónir vísunda væru á Sléttunum miklu, en gróðinn af vísundahúðum hvatti bæði frumbyggja og hvíta landnema til ofveiða þannig að um 1880 voru einungis um 1000 dýr eftir. <ref> Isenberg, Andrew C. (2001). The Destruction of the Bison: An Environmental History, 1750-1920. Cambridge: Cambridge University Press. ISBN 9780521003483.</ref> Þetta hafði skelfileg áhrif á Sléttu-Krí-fólkið sem hafði tileinkað sér lífshætti sléttunnar og aðlagað líf sitt algjörlega eftir vísundaveiðunum. Loðskinna eftirspurn minnkaði mjög á evrópskum mörkuðum um miðja 19. öld og hafði mikil áhrif á afkomu Krí-fólksins. Evrópskar vörur, skotvopn og ýmir málmhlutir og verkfæri höfðu orðið mikilvægur þáttur í lífsafkomu þeirra og þeir höfðu þess vegna orðið efnahagslega háðir þessum viðskiptum. Hrun loðskinnamarkaðarins steypti fjölmörgum í mikla fátækt.<ref> Obbard, Martyn & Jones, James & Newman, R.A. & Booth, A. & Satterthwaite, A.J. & Linscombe, G.. (1987). Furbearer Harvests in North America, 1600–1984.</ref> Þessi þróun gerði Krí-fólkið mjög háð opinberi framfærslu þegar fram í sótti á 20. öld. [[Mynd:Red Deer Industrial School Circa 1914.jpg|thumb|alt=Red Deer Industrial School, sem ver rekinn af kirkju meþódista, hæstu tíðni sjálfsvíga heimavistarskóla frumbyggja í Kanada. Ljósmynd frá 1914|Red Deer Industrial School, sem var rekinn af kirkju meþódista, þar var mesta tíðni sjálfsvíga í heimavistarskólum frumbyggja í Kanada. Ljósmynd frá 1914]] Sjúkdómsfaraldrar, útrýming vísundahjarða ásamt stefnu stjórnvalda sem miðaði að því að með samningum neyða þá til að gefa eftir land leiddi til þess að sjálfstæði Krí og annara frumbyggjaþjóða var lagt í rúst á níunda áratug 19. aldar. Með því að minnka aðstoð og matargjafir til sveltandi frumbyggja neyddi Kanadíska ríkisstjórnin þá til að undirrita samninga, svo kallaða ''Tölusettu samningana'' (e. ''The Numbered Treaties''), um að yfirgefa landsvæði sín og og flytja á svo kölluð ''verndarsvæði'' (''Indian reserve'') . Þar lifðu þeir af landbúnaði og lausavinnu og en félagsleg vandamál, áfengisneysla, heimilisofbeldi og sjálfsfyrirlitning urðu mjög ráðandi. Með svo kölluðum ''Indíánalögum'' (e. ''Indian Act'') árið 1876 var lögð áhersla á að fá frumbyggjana að taka upp menningu evrópsk-kanadíska samfélagsins og yfirgefa upprunamenningu sína, lögin bönnuðu flest allt sem viðkom menningu og trú frumbyggja. Lög um sérstaka heimavistarskóla (e. residential schools) sem reknir voru af kirkjum fyrir börn frumbyggja voru sett 1894 með skólaskildu. Skólarnir einangruðu börnin frá fjölskyldum sínum með því markmiði að útiloka þau frá menningu frumbyggja.<ref> Miller, J.R. (2024). [https://thecanadianencyclopedia.ca/en/article/residential-schools Residential Schools in Canada.] The Canadian Encyclopedia.</ref> Grífurleg mannfall varð hjá Krí-fólkinu líkt og hjá öðrum frumbyggjaþjóðum Norður-Ameríku, eftir komu Evrópumanna vegna skæðra sjúkdóma sem þeir báru með sér. Alvarlegar [[Bólusótt|bólusóttarfaraldrar]] geisuðu árin 1780 og 1782 og samkvæmt ágiskun sagnfræðinga lifði aðeins einn af hverjum fimmtíu af.<ref> C Stuart Houston, Stan Houston (2000). [https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2094753/ The first smallpox epidemic on the Canadian Plains: In the fur-traders' words]. Canadian Journal of Infectious Diseases and Medical Microbiology</ref> Bráðsmitandi sjúkdómar af þessu tagi höfðu áður verið óþekktir og frumbyggjunum þótti ótrúlegt að sjúkdómar gætu borist frá einum til annars. Fjölmargir Krí létust einnig í [[Inflúensa|inflúensufaraldöldum]] árin 1908, 1909 og 1917. Á 21. öld hefur Krí-fólkið haldið áfram að vera einn stærsti hópur frumbyggja í Norður-Ameríku. Frá 1960 fór afstaða til frumbyggja mjög að breytast í Kanada og þá einnig réttindabarátta þeirra. Það hefur leitt til að sjálfsmynd, lagaleg staða og vegsemd þessara þjóðflokka hefur vaxið mjög. Meðal Krí-fólksins hefur þetta leitt til endurvakningar á menningarhefðum og hátíðum og sérstaklega í sterku átaki við að auka kunnáttu og notkun á tungumáli þjóðarinnar. Arfleifð kanadíska heimavistarskólakerfisins hefur enn mikil neikvæð áhrif, síðast skólinn lokaði 1997. En nú vinna margir skólar, stofnanir og félög að því að miðla tungumáli, sögu og menningu til barna og ungs fólks. Um 40% skráðra Krí einstaklinga í Kanada búa á verndarsvæðum (reserve), en um 60% utan þeirra.<ref>[ https://www150.statcan.gc.ca/n1/pub/41-20-0002/412000022023004-eng.htm Status First Nations people in Canada: A snapshot from the 2021 Census]. Statistics Canada</ref> ==Krí og Nýja Ísland== Árið 1875 veitti Kanadíska ríkisstjórnin íslenskum landnemum rétt til sjálfstjórnarsvæðis í Interlake-héraði í [[Manitoba]] sem var nefnt [[Nýja Ísland]]. Þetta landsvæði hafði verið hefðbundið land- og veiðisvæði Krí og Ojibwe-þjóðanna og hafði verið lofað Krí-fólkinu sem verndarsvæði. Koma Íslendinganna skapaði í byrjun spennu og landflótta þeirra frumbyggja sem þegar bjuggu og veiddu á svæðinu. <ref>Ryan Eyford (2016). White Settler Reserve. New Iceland and the Colonization of the Canadian West. University of British Columbia Press. Bls 45-47. ISBN: 780774831581</ref> Þegar Íslenskir innflytjendur fóru að flytja til vesturstrandar Winnepegvatns bjuggu Krí-menn aðallega við nyrðri hluta vatnsins en þeim hafði fækkað mjög vegna sjúkdóma sem Evrópskir innflytjendur til Norður-Ameríku báru með sér. Þegar íslensku Vesturfararnir komu til Kanada voru yfirvöld að þvinga frumbyggja til að flytja til svo nefndra verndarsvæða þeirra (Indian reserve) og samhliða að vinna að innfluttningi hvítra Evrópskra innflytjenda og gjarnan inn á hefðbundin svæði frumbyggja.<ref>Anne Brydon (2001), „Dreams and Claims: Icelandic -Aboriginal Interactions in the Manitoba Interlake,“ Bls. 174–179. Journal of Canadian Studies. 2001. Volume 37, Number 1 https://doi.org/10.3138/jcs.37.1.24</ref> Í vikuritinu [[Lögberg - Heimskringla]] sem kom út 23. júlí 1964 var birt bréf sem rithöfundurinn [[Guttormur J. Guttormsson]] skrifaði vini sínum, Steingrími Thorlákssyni, um Krí-þjóðina (sem hann skrifar Cree). Guttormur fæddist í Nýja Íslandi í Kanada en skrifaði alltaf á íslensku og bjó alltaf meðal íslenskumælandi landa. Hann fæddist 1878 og var orðinn áttatíu og fjögurra ára gamall þegar hann skrifaði bréfið: „þú baðst mig að segja þér bréflega það sem ég sagði þér munnlega í gær um Indíána meðalið góða — rótina sem hér með fylgir sýnishorn af. Ég mun hafa verið á fimmta árinu þegar ég hafði fyrstu kynni af henni. Síðan eru liðin áttatíu ár.“ Guttormur var fimm ára gamalt árið 1893. Í bréfinu er Guttormur fullur aðdáunar á Krí-þjóðinni og segir „Það skal tekið fram að á þeim tíma var veruleg Indíánamenning viðloðandi í Norður Nýja - Íslandi.“ Hann lýsir þeim sem „mesta myndarfólk, stórvaxið, hraustlegt, þrekmikið og fjörugt.“ Hann leggur áherslu á að Krí-fólkið hafi ekki tileinkað sér neina þekkingu eða venjur frá landnemunum: „Fyrir sína aldagömlu þekkingu á landinu og möguleikum þess, lifðu þeir miklu betra og léttara lífi en íslenzku landnemarnir. Þeir tóku ekkert upp eftir Íslendingum, en Íslendingar lærðu margt af þeim og hefðu átt að læra fleira. “<ref> Guttormur J. Guttormsson (1964). [https://timarit.is/page/2228393 Um Idíánarót – Margra meina bót] Lögberg-Heimskringla. 30. tölublað (23.07.1964) Bls. 20-21</ref> Frumbyggjar, bæði Krí og Ojibwa, björguðu mörgum íslenskum fjölskyldum frá hungri á fyrstu árum landnámsins með því að kenna þeim hvernig ætti að veiða villibráð og fisk og komast af snjóþungu og köldu veturna í Kanada og eins hina hörðu bólusóttarfaraldra á árunum 1876–1877.<ref>Hildur Sigurbergsdóttir (2025). [https://skemman.is/bitstream/1946/49525/1/Hildur%20Sigurbergsdóttir%20-%20BA%20lokaritgerð.pdf Birnir, úlfar og Indjánar.] Áhrif hugarheims Vesturfara á samskipti þeirra við Fyrstu þjóðir Kanada. Háskóli Íslands.</ref> == Tilvísanir == <references/> ==Ítarefni== * John S. Milloy: The Plains Cree. Trade, Diplomacy and War, 1790 to 1870. University of Manitoba Press, Winnipeg 1988, ISBN 0-88755-141-6, (Manitoba studies in native history, 4) * Boyce Richardson: Strangers devour the Land. A Chronicle of the Assault upon the last coherent Hunting Culture in North America, the Cree Indians of northern Quebec, and their vast primeval homelands. Alfred A. Knopf, New York 1976, ISBN 0-394-49838-0. * D'Arcy Jenish: Indian Fall: The Last Great Days of the Plains Cree and the Blackfoot Confederacy, Viking/Allen Lane, 1999, ISBN 0-670-88090-6. * David G. Mandelbaum (1978). The Plains Cree: An Ethnographic, Historical, & Comparative Study (Canadian Plains Studies). Canadian Plains Research Center. ISBN 0889770131 [[Flokkur:Saga Kanada]] [[Flokkur:Frumbyggjaþjóðir Norður-Ameríku]] lshmv7xc4a2y71vfoc4wkeb0u6p1mye 0 193067 1981757 2026-10-05T04:41:34Z Holtseti 46872 Tilvísun á [[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010]] 1981757 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Eldgosið á Fimmvörðuhálsi 2010]] g8mgjtu20hxnw2ue2pay89bguginfyk 0 193068 1981771 2026-10-05T05:09:09Z Holtseti 46872 Tilvísun á [[Eldvarp]] 1981771 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[eldvarp]] 5hkvhynil1ir0euhvwbeqt1ktrpm1wz 0 193069 1981776 2026-10-05T05:22:12Z Holtseti 46872 Bjó til síðu með „'''Gígur''' getur átt við: * [[Eldgígur|Eldgíga]], dæld í kringum gosop eldstöðvar * [[Eldvarp|Eldvörp]], hóll eða hæð úr gosefnum sem hlaðist hefur upp umhverfis gosop, einnig kölluð ''eldgígar'' eða ''gígar'' * [[Gervigígur|Gervigíga]] * [[Lofsteinagígur|Loftsteinagíga]] * Sprengjugíga {{Aðgreining}}“ 1981776 wikitext text/x-wiki '''Gígur''' getur átt við: * [[Eldgígur|Eldgíga]], dæld í kringum gosop eldstöðvar * [[Eldvarp|Eldvörp]], hóll eða hæð úr gosefnum sem hlaðist hefur upp umhverfis gosop, einnig kölluð ''eldgígar'' eða ''gígar'' * [[Gervigígur|Gervigíga]] * [[Lofsteinagígur|Loftsteinagíga]] * Sprengjugíga {{Aðgreining}} 1srvz83yj5resp7khmgo8u6wvkj2q16 0 193070 1981782 2026-10-05T05:55:01Z Holtseti 46872 Tilvísun á [[Lakagígar]] 1981782 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Lakagígar]] rtbl5fwd9ns1jnjydoaoa7fqc8pvocy 0 193071 1981787 2026-10-05T07:05:55Z Holtseti 46872 Tilvísun á [[Eldfell]] 1981787 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Eldfell]] ibxhep68esngdq36pwhu62nad6fdrzr 0 193072 1981790 2026-10-05T08:09:26Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Loch Ness-skrímslið]] 1981790 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Loch Ness-skrímslið]] gm6h9w8at6ube5leg90qfswlbsi5tom 0 193073 1981796 2026-10-05T09:02:05Z Holtseti 46872 Bjó til síðu með „Eftirfarandi er '''listi yfir [[höfn|hafnir]] á [[Ísland]]i''': {| class="wikitable sortable" |+ !Höfn !Eigandi !Rekstraraðili !Staður !Sveitarfélag |- |[[Reykjavíkurhöfn]] |[[Faxaflóahafnir|Faxaflóahafnir sf.]] |Faxaflóahafnir sf. |[[Reykjavík]] |[[Reykjavíkurborg]] |- |[[Sundahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |Reykjavík |Reykjavíkurborg |- |[[Akraneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Akranes]] |Akraneskaupsta...“ 1981796 wikitext text/x-wiki Eftirfarandi er '''listi yfir [[höfn|hafnir]] á [[Ísland]]i''': {| class="wikitable sortable" |+ !Höfn !Eigandi !Rekstraraðili !Staður !Sveitarfélag |- |[[Reykjavíkurhöfn]] |[[Faxaflóahafnir|Faxaflóahafnir sf.]] |Faxaflóahafnir sf. |[[Reykjavík]] |[[Reykjavíkurborg]] |- |[[Sundahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |Reykjavík |Reykjavíkurborg |- |[[Akraneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Akranes]] |[[Akraneskaupstaður]] |- |[[Grundartangahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Grundartangi]] |[[Hvalfjarðarsveit]] |- |[[Borgarneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Borgarnes]] |[[Borgarbyggð]] |- |[[Litla-Sandshöfn]] |[[Olíudreifing ehf.]] og [[Hvalur hf.]] |Olíudreifing ehf. og Hvalur hf. |[[Miðsandur]] |Hvalfjarðarsveit |- |[[Miðsandshöfn]] |[[Skeljungur ehf.]] |Skeljungur ehf. |Miðsandur |Hvalfjarðarsveit |- |[[Arnarstapahöfn]] |[[Snæfellsbær]] |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Arnarstapi]] |[[Snæfellsbær]] |- |[[Rifshöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Rif (Snæfellsnesi)|Rif]] |Snæfellsbær |- |[[Ólafsvíkurhöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Ólafsvík]] |Snæfellsbær |- |[[Flateyjarhöfn]] |[[Reykhólahreppur]] | |[[Flatey (Breiðafirði)|Flatey á Breiðafirði]] |[[Reykhólahreppur]] |- |[[Reykhólahöfn]] |Reykhólahreppur | |[[Reykhólar]] |Reykhólahreppur |- |[[Brjánslækjarhöfn]] |[[Vesturbyggð]] |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Brjánslækur]] |[[Vesturbyggð]] |- |[[Patreksfjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Patreksfjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Bíldudalshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Bíldudalur]] |Vesturbyggð |- |[[Örlygshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |Örlygshöfn |Vesturbyggð |- |[[Tálknafjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Tálknafjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Þingeyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Þingeyri]] |[[Ísafjarðarbær]] |- |[[Flateyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Flateyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Suðureyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Suðureyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Ísafjarðarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Ísafjörður]] |Ísafjarðarbær |- |[[Sauðárkrókshöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Sauðárkrókur]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |- |[[Hofsóshöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Hofsós]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Haganesvíkurhöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Haganesvík]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Siglufjarðarhöfn]] |[[Fjallabyggð]] |Fjallabyggðarhafnir |[[Siglufjörður]] |[[Fjallabyggð]] |- |[[Ólafsfjarðarhöfn]] |Fjallabyggð |Fjallabyggðarhafnir |[[Ólafsfjörður]] |Fjallabyggð |- |[[Dalvíkurhöfn]] |[[Dalvíkurbyggð]] |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Dalvík]] |[[Dalvíkurbyggð]] |- |[[Árskógssandshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Árskógssandur]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hauganeshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Hauganes]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hríseyjarhöfn]] |[[Hafnasamlag Norðurlands]] |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hrísey]] |[[Akureyrarbær]] |- |[[Akureyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Akureyri]] |Akureyrarbær |- |[[Grímseyjarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grímsey]] |Akureyrarbær |- |[[Hjalteyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hjalteyri]] |[[Hörgársveit]] |- |[[Svalbarðseyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Svalbarðseyri]] |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |- |[[Grenivíkurhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grenivík]] |[[Grýtubakkahreppur]] |- |[[Húsavíkurhöfn]] |[[Norðurþing]] |Hafnasjóður Norðurþings |[[Húsavík]] |[[Norðurþing]] |- |[[Kópaskershöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Kópasker]] |Norðurþing |- |[[Raufarhafnarhöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Raufarhöfn]] |Norðurþing |- |[[Þórshafnarhöfn]] |[[Langanesbyggð]] |Langaneshafnir |[[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]] |[[Langanesbyggð]] |- |[[Bakkafjarðarhöfn]] |Langanesbyggð |Langaneshafnir |[[Bakkafjörður]] |Langanesbyggð |- |[[Mjóafjarðarhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Mjóifjörður (Austfjörðum)|Mjóifjörður]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Norðfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Neskaupstaður]] |Fjarðabyggð |- |[[Eskifjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Eskifjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Reyðarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Reyðarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Fáskrúðsfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Fáskrúðsfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Stöðvarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Stöðvarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Keflavíkurhöfn]] |[[Reykjanesbær]] |Reykjaneshöfn |[[Keflavík]] |[[Reykjanesbær]] |- |[[Grófin (Keflavík)|Grófin]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |Keflavík |Reykjanesbær |- |[[Njarðvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Njarðvík]] |Reykjanesbær |- |[[Helguvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Helguvík]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnahöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Hafnir]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnarfjarðarhöfn]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |Hafnarfjarðarhöfn |[[Hafnarfjörður]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |- |[[Straumsvíkurhöfn]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |Hafnarfjarðarhöfn |[[Straumsvík]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |- |[[Grundarfjarðarhöfn]] |[[Grundarfjarðarbær]] |Grundarfjarðarhöfn |[[Grundarfjörður]] |[[Grundarfjarðarbær]] |- |[[Stykkishólmshöfn]] |[[Stykkishólmsbær]] |Stykkishólmshöfn |[[Stykkishólmur]] |[[Stykkishólmsbær]] |- |[[Bolungarvíkurhöfn]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |Bolungarvíkurhöfn |[[Bolungarvík]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |- |[[Súðavíkurhöfn]] |[[Súðavíkurhreppur]] |Súðavíkurhöfn |[[Súðavík]] |[[Súðavíkurhreppur]] |- |[[Hólmavíkurhöfn]] |[[Strandabyggð]] |Hólmavíkurhöfn |[[Hólmavík]] |[[Strandabyggð]] |- |[[Hvammstangahöfn]] |[[Húnaþing vestra]] |Hvammstangahöfn |[[Hvammstangi]] |[[Húnaþing vestra]] |- |[[Blönduóshöfn]] |[[Húnabyggð]] |Blönduóshöfn |[[Blönduós]] |[[Húnabyggð]] |- |[[Skagastrandarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |Skagastrandarhöfn |[[Skagaströnd]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |- |[[Vopnafjarðarhöfn]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |Vopnafjarðarhöfn |[[Vopnafjörður]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |- |[[Borgarfjarðarhöfn]] |[[Múlaþing]] |Hafnir Múlaþings |[[Borgarfjörður eystri]] |[[Múlaþing]] |- |[[Seyðisfjarðarhöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Seyðisfjörður]] |Múlaþing |- |[[Djúpavogshöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Djúpivogur]] |Múlaþing |- |[[Breiðdalsvíkurhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Breiðdalsvík]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Hornafjarðarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |Hornafjarðarhöfn |[[Höfn í Hornafirði]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |- |[[Landeyjahöfn]] |[[Ríkissjóður Íslands|Ríkissjóður]] |[[Vegagerðin]] |[[Landeyjasandur]] |[[Rangárþing eystra]] |- |[[Vestmannaeyjahöfn]] |[[Vestmannaeyjabær]] |Vestmannaeyjahöfn |[[Vestmannaeyjar]] |[[Vestmannaeyjabær]] |- |[[Þorlákshafnarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |Þorlákshafnarhöfn |[[Þorlákshöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |- |[[Grindavíkurhöfn]] |[[Grindavíkurbær]] |Grindavíkurhöfn |[[Grindavík]] |[[Grindavíkurbær]] |- |[[Sandgerðishöfn]] |[[Suðurnesjabær]] |Sandgerðishöfn |[[Sandgerði]] |[[Suðurnesjabær]] |- |[[Vogahöfn]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |Vogahöfn |[[Vogar]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |- |[[Kópavogshöfn]] |[[Kópavogsbær]] |Hafnarsjóður Kópavogs |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsbær]] |} 8zu822erokdo5h1moee0pq1hp6ufhrv 1981798 1981796 2026-10-05T09:10:51Z Holtseti 46872 Heimildir 1981798 wikitext text/x-wiki Eftirfarandi er '''listi yfir [[höfn|hafnir]] á [[Ísland]]i''': {| class="wikitable sortable" |+ !Höfn !Eigandi !Rekstraraðili !Staður !Sveitarfélag |- |[[Reykjavíkurhöfn]] |[[Faxaflóahafnir|Faxaflóahafnir sf.]] |Faxaflóahafnir sf. |[[Reykjavík]] |[[Reykjavíkurborg]] |- |[[Sundahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |Reykjavík |Reykjavíkurborg |- |[[Akraneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Akranes]] |[[Akraneskaupstaður]] |- |[[Grundartangahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Grundartangi]] |[[Hvalfjarðarsveit]] |- |[[Borgarneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Borgarnes]] |[[Borgarbyggð]] |- |[[Litla-Sandshöfn]] |[[Olíudreifing ehf.]] og [[Hvalur hf.]] |Olíudreifing ehf. og Hvalur hf. |[[Miðsandur]] |Hvalfjarðarsveit |- |[[Miðsandshöfn]] |[[Skeljungur ehf.]] |Skeljungur ehf. |Miðsandur |Hvalfjarðarsveit |- |[[Arnarstapahöfn]] |[[Snæfellsbær]] |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Arnarstapi]] |[[Snæfellsbær]] |- |[[Rifshöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Rif (Snæfellsnesi)|Rif]] |Snæfellsbær |- |[[Ólafsvíkurhöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Ólafsvík]] |Snæfellsbær |- |[[Flateyjarhöfn]] |[[Reykhólahreppur]] | |[[Flatey (Breiðafirði)|Flatey á Breiðafirði]] |[[Reykhólahreppur]] |- |[[Reykhólahöfn]] |Reykhólahreppur | |[[Reykhólar]] |Reykhólahreppur |- |[[Brjánslækjarhöfn]] |[[Vesturbyggð]] |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Brjánslækur]] |[[Vesturbyggð]] |- |[[Patreksfjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Patreksfjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Bíldudalshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Bíldudalur]] |Vesturbyggð |- |[[Örlygshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |Örlygshöfn |Vesturbyggð |- |[[Tálknafjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Tálknafjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Þingeyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Þingeyri]] |[[Ísafjarðarbær]] |- |[[Flateyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Flateyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Suðureyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Suðureyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Ísafjarðarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Ísafjörður]] |Ísafjarðarbær |- |[[Sauðárkrókshöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Sauðárkrókur]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |- |[[Hofsóshöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Hofsós]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Haganesvíkurhöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Haganesvík]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Siglufjarðarhöfn]] |[[Fjallabyggð]] |Fjallabyggðarhafnir |[[Siglufjörður]] |[[Fjallabyggð]] |- |[[Ólafsfjarðarhöfn]] |Fjallabyggð |Fjallabyggðarhafnir |[[Ólafsfjörður]] |Fjallabyggð |- |[[Dalvíkurhöfn]] |[[Dalvíkurbyggð]] |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Dalvík]] |[[Dalvíkurbyggð]] |- |[[Árskógssandshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Árskógssandur]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hauganeshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Hauganes]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hríseyjarhöfn]] |[[Hafnasamlag Norðurlands]] |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hrísey]] |[[Akureyrarbær]] |- |[[Akureyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Akureyri]] |Akureyrarbær |- |[[Grímseyjarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grímsey]] |Akureyrarbær |- |[[Hjalteyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hjalteyri]] |[[Hörgársveit]] |- |[[Svalbarðseyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Svalbarðseyri]] |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |- |[[Grenivíkurhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grenivík]] |[[Grýtubakkahreppur]] |- |[[Húsavíkurhöfn]] |[[Norðurþing]] |Hafnasjóður Norðurþings |[[Húsavík]] |[[Norðurþing]] |- |[[Kópaskershöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Kópasker]] |Norðurþing |- |[[Raufarhafnarhöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Raufarhöfn]] |Norðurþing |- |[[Þórshafnarhöfn]] |[[Langanesbyggð]] |Langaneshafnir |[[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]] |[[Langanesbyggð]] |- |[[Bakkafjarðarhöfn]] |Langanesbyggð |Langaneshafnir |[[Bakkafjörður]] |Langanesbyggð |- |[[Mjóafjarðarhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Mjóifjörður (Austfjörðum)|Mjóifjörður]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Norðfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Neskaupstaður]] |Fjarðabyggð |- |[[Eskifjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Eskifjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Reyðarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Reyðarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Fáskrúðsfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Fáskrúðsfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Stöðvarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Stöðvarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Keflavíkurhöfn]] |[[Reykjanesbær]] |Reykjaneshöfn |[[Keflavík]] |[[Reykjanesbær]] |- |[[Grófin (Keflavík)|Grófin]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |Keflavík |Reykjanesbær |- |[[Njarðvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Njarðvík]] |Reykjanesbær |- |[[Helguvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Helguvík]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnahöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Hafnir]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnarfjarðarhöfn]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |Hafnarfjarðarhöfn |[[Hafnarfjörður]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |- |[[Straumsvíkurhöfn]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |Hafnarfjarðarhöfn |[[Straumsvík]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |- |[[Grundarfjarðarhöfn]] |[[Grundarfjarðarbær]] |Grundarfjarðarhöfn |[[Grundarfjörður]] |[[Grundarfjarðarbær]] |- |[[Stykkishólmshöfn]] |[[Stykkishólmsbær]] |Stykkishólmshöfn |[[Stykkishólmur]] |[[Stykkishólmsbær]] |- |[[Bolungarvíkurhöfn]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |Bolungarvíkurhöfn |[[Bolungarvík]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |- |[[Súðavíkurhöfn]] |[[Súðavíkurhreppur]] |Súðavíkurhöfn |[[Súðavík]] |[[Súðavíkurhreppur]] |- |[[Hólmavíkurhöfn]] |[[Strandabyggð]] |Hólmavíkurhöfn |[[Hólmavík]] |[[Strandabyggð]] |- |[[Hvammstangahöfn]] |[[Húnaþing vestra]] |Hvammstangahöfn |[[Hvammstangi]] |[[Húnaþing vestra]] |- |[[Blönduóshöfn]] |[[Húnabyggð]] |Blönduóshöfn |[[Blönduós]] |[[Húnabyggð]] |- |[[Skagastrandarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |Skagastrandarhöfn |[[Skagaströnd]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |- |[[Vopnafjarðarhöfn]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |Vopnafjarðarhöfn |[[Vopnafjörður]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |- |[[Borgarfjarðarhöfn]] |[[Múlaþing]] |Hafnir Múlaþings |[[Borgarfjörður eystri]] |[[Múlaþing]] |- |[[Seyðisfjarðarhöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Seyðisfjörður]] |Múlaþing |- |[[Djúpavogshöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Djúpivogur]] |Múlaþing |- |[[Breiðdalsvíkurhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Breiðdalsvík]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Hornafjarðarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |Hornafjarðarhöfn |[[Höfn í Hornafirði]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |- |[[Landeyjahöfn]] |[[Ríkissjóður Íslands|Ríkissjóður]] |[[Vegagerðin]] |[[Landeyjasandur]] |[[Rangárþing eystra]] |- |[[Vestmannaeyjahöfn]] |[[Vestmannaeyjabær]] |Vestmannaeyjahöfn |[[Vestmannaeyjar]] |[[Vestmannaeyjabær]] |- |[[Þorlákshafnarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |Þorlákshafnarhöfn |[[Þorlákshöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |- |[[Grindavíkurhöfn]] |[[Grindavíkurbær]] |Grindavíkurhöfn |[[Grindavík]] |[[Grindavíkurbær]] |- |[[Sandgerðishöfn]] |[[Suðurnesjabær]] |Sandgerðishöfn |[[Sandgerði]] |[[Suðurnesjabær]] |- |[[Vogahöfn]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |Vogahöfn |[[Vogar]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |- |[[Kópavogshöfn]] |[[Kópavogsbær]] |Hafnarsjóður Kópavogs |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsbær]] |} == Heimildir == * {{Vefheimild |url=https://www.althingi.is/altext/pdf/145/s/1590.pdf |titill=Skýrsla innanríkisráðherra um stöðu hafna, samkvæmt beiðni. |dags=Lögð fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi 2015–2016. |höfundur= |vefsíða=www.althingi.is |útgefandi=Innanríkisráðuneytið |tilvitnun= |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags= }} * Ýmsar hafnarreglugerðir sem birtar hafa verið í B-deild [[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðinda]], sjá reglugerðarsafn á https://island.is/reglugerdir. Sótt 5. október 2026. * Heiti rekstraraðila má einnig finna á https://www.keldan.is/. Sótt 5. október 2026. 4p0wsnhw0o4fyrwhc3f47r5z42a2evm 1981800 1981798 2026-10-05T09:12:17Z Holtseti 46872 1981800 wikitext text/x-wiki Eftirfarandi er '''listi yfir [[höfn|hafnir]] á [[Ísland]]i''': {| class="wikitable sortable" |+ !Höfn !Eigandi !Rekstraraðili !Staður !Sveitarfélag |- |[[Reykjavíkurhöfn]] |[[Faxaflóahafnir|Faxaflóahafnir sf.]] |Faxaflóahafnir sf. |[[Reykjavík]] |[[Reykjavíkurborg]] |- |[[Sundahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |Reykjavík |Reykjavíkurborg |- |[[Akraneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Akranes]] |[[Akraneskaupstaður]] |- |[[Grundartangahöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Grundartangi]] |[[Hvalfjarðarsveit]] |- |[[Borgarneshöfn]] |Faxaflóahafnir sf. |Faxaflóahafnir sf. |[[Borgarnes]] |[[Borgarbyggð]] |- |[[Litla-Sandshöfn]] |[[Olíudreifing ehf.]] og [[Hvalur hf.]] |Olíudreifing ehf. og Hvalur hf. |[[Miðsandur]] |Hvalfjarðarsveit |- |[[Miðsandshöfn]] |[[Skeljungur ehf.]] |Skeljungur ehf. |Miðsandur |Hvalfjarðarsveit |- |[[Arnarstapahöfn]] |[[Snæfellsbær]] |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Arnarstapi]] |[[Snæfellsbær]] |- |[[Rifshöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Rif (Snæfellsnesi)|Rif]] |Snæfellsbær |- |[[Ólafsvíkurhöfn]] |Snæfellsbær |Hafnarsjóður Snæfellsbæjar |[[Ólafsvík]] |Snæfellsbær |- |[[Flateyjarhöfn]] |[[Reykhólahreppur]] | |[[Flatey (Breiðafirði)|Flatey á Breiðafirði]] |[[Reykhólahreppur]] |- |[[Reykhólahöfn]] |Reykhólahreppur | |[[Reykhólar]] |Reykhólahreppur |- |[[Brjánslækjarhöfn]] |[[Vesturbyggð]] |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Brjánslækur]] |[[Vesturbyggð]] |- |[[Patreksfjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Patreksfjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Bíldudalshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Bíldudalur]] |Vesturbyggð |- |[[Örlygshöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |Örlygshöfn |Vesturbyggð |- |[[Tálknafjarðarhöfn]] |Vesturbyggð |Hafnasjóður Vesturbyggðar |[[Tálknafjörður]] |Vesturbyggð |- |[[Þingeyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Þingeyri]] |[[Ísafjarðarbær]] |- |[[Flateyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Flateyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Suðureyrarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Suðureyri]] |Ísafjarðarbær |- |[[Ísafjarðarhöfn]] |Ísafjarðarbær |Hafnir Ísafjarðarbæjar |[[Ísafjörður]] |Ísafjarðarbær |- |[[Sauðárkrókshöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Sauðárkrókur]] |[[Sveitarfélagið Skagafjörður]] |- |[[Hofsóshöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Hofsós]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Haganesvíkurhöfn]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |Hafnarsjóður Skagafjarðar |[[Haganesvík]] |Sveitarfélagið Skagafjörður |- |[[Siglufjarðarhöfn]] |[[Fjallabyggð]] |Fjallabyggðarhafnir |[[Siglufjörður]] |[[Fjallabyggð]] |- |[[Ólafsfjarðarhöfn]] |Fjallabyggð |Fjallabyggðarhafnir |[[Ólafsfjörður]] |Fjallabyggð |- |[[Dalvíkurhöfn]] |[[Dalvíkurbyggð]] |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Dalvík]] |[[Dalvíkurbyggð]] |- |[[Árskógssandshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Árskógssandur]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hauganeshöfn]] |Dalvíkurbyggð |Hafnasjóður Dalvíkurbyggðar |[[Hauganes]] |Dalvíkurbyggð |- |[[Hríseyjarhöfn]] |[[Hafnasamlag Norðurlands]] |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hrísey]] |[[Akureyrarbær]] |- |[[Akureyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Akureyri]] |Akureyrarbær |- |[[Grímseyjarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grímsey]] |Akureyrarbær |- |[[Hjalteyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Hjalteyri]] |[[Hörgársveit]] |- |[[Svalbarðseyrarhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Svalbarðseyri]] |[[Svalbarðsstrandarhreppur]] |- |[[Grenivíkurhöfn]] |Hafnasamlag Norðurlands |Hafnasamlag Norðurlands |[[Grenivík]] |[[Grýtubakkahreppur]] |- |[[Húsavíkurhöfn]] |[[Norðurþing]] |Hafnasjóður Norðurþings |[[Húsavík]] |[[Norðurþing]] |- |[[Kópaskershöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Kópasker]] |Norðurþing |- |[[Raufarhafnarhöfn]] |Norðurþing |Hafnasjóður Norðurþings |[[Raufarhöfn]] |Norðurþing |- |[[Þórshafnarhöfn]] |[[Langanesbyggð]] |Langaneshafnir |[[Þórshöfn (Langanesi)|Þórshöfn]] |[[Langanesbyggð]] |- |[[Bakkafjarðarhöfn]] |Langanesbyggð |Langaneshafnir |[[Bakkafjörður]] |Langanesbyggð |- |[[Mjóafjarðarhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Mjóifjörður (Austfjörðum)|Mjóifjörður]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Norðfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Neskaupstaður]] |Fjarðabyggð |- |[[Eskifjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Eskifjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Reyðarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Reyðarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Fáskrúðsfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Fáskrúðsfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Stöðvarfjarðarhöfn]] |Fjarðabyggð |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Stöðvarfjörður]] |Fjarðabyggð |- |[[Keflavíkurhöfn]] |[[Reykjanesbær]] |Reykjaneshöfn |[[Keflavík]] |[[Reykjanesbær]] |- |[[Grófin (Keflavík)|Grófin]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |Keflavík |Reykjanesbær |- |[[Njarðvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Njarðvík]] |Reykjanesbær |- |[[Helguvíkurhöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Helguvík]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnahöfn]] |Reykjanesbær |Reykjaneshöfn |[[Hafnir]] |Reykjanesbær |- |[[Hafnarfjarðarhöfn]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |Hafnarfjarðarhöfn |[[Hafnarfjörður]] |[[Hafnarfjarðarkaupstaður]] |- |[[Straumsvíkurhöfn]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |Hafnarfjarðarhöfn |[[Straumsvík]] |Hafnarfjarðarkaupstaður |- |[[Grundarfjarðarhöfn]] |[[Grundarfjarðarbær]] |Grundarfjarðarhöfn |[[Grundarfjörður]] |[[Grundarfjarðarbær]] |- |[[Stykkishólmshöfn]] |[[Stykkishólmsbær]] |Stykkishólmshöfn |[[Stykkishólmur]] |[[Stykkishólmsbær]] |- |[[Bolungarvíkurhöfn]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |Bolungarvíkurhöfn |[[Bolungarvík]] |[[Bolungarvíkurkaupstaður]] |- |[[Súðavíkurhöfn]] |[[Súðavíkurhreppur]] |Súðavíkurhöfn |[[Súðavík]] |[[Súðavíkurhreppur]] |- |[[Hólmavíkurhöfn]] |[[Strandabyggð]] |Hólmavíkurhöfn |[[Hólmavík]] |[[Strandabyggð]] |- |[[Hvammstangahöfn]] |[[Húnaþing vestra]] |Hvammstangahöfn |[[Hvammstangi]] |[[Húnaþing vestra]] |- |[[Blönduóshöfn]] |[[Húnabyggð]] |Blönduóshöfn |[[Blönduós]] |[[Húnabyggð]] |- |[[Skagastrandarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |Skagastrandarhöfn |[[Skagaströnd]] |[[Sveitarfélagið Skagaströnd]] |- |[[Vopnafjarðarhöfn]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |Vopnafjarðarhöfn |[[Vopnafjörður]] |[[Vopnafjarðarhreppur]] |- |[[Borgarfjarðarhöfn]] |[[Múlaþing]] |Hafnir Múlaþings |[[Borgarfjörður eystri]] |[[Múlaþing]] |- |[[Seyðisfjarðarhöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Seyðisfjörður]] |Múlaþing |- |[[Djúpavogshöfn]] |Múlaþing |Hafnir Múlaþings |[[Djúpivogur]] |Múlaþing |- |[[Breiðdalsvíkurhöfn]] |[[Fjarðabyggð]] |Hafnir Fjarðabyggðar |[[Breiðdalsvík]] |[[Fjarðabyggð]] |- |[[Hornafjarðarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |Hornafjarðarhöfn |[[Höfn í Hornafirði]] |[[Sveitarfélagið Hornafjörður]] |- |[[Landeyjahöfn]] |[[Ríkissjóður Íslands]] |[[Vegagerðin]] |[[Landeyjasandur]] |[[Rangárþing eystra]] |- |[[Vestmannaeyjahöfn]] |[[Vestmannaeyjabær]] |Vestmannaeyjahöfn |[[Vestmannaeyjar]] |[[Vestmannaeyjabær]] |- |[[Þorlákshafnarhöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |Þorlákshafnarhöfn |[[Þorlákshöfn]] |[[Sveitarfélagið Ölfus]] |- |[[Grindavíkurhöfn]] |[[Grindavíkurbær]] |Grindavíkurhöfn |[[Grindavík]] |[[Grindavíkurbær]] |- |[[Sandgerðishöfn]] |[[Suðurnesjabær]] |Sandgerðishöfn |[[Sandgerði]] |[[Suðurnesjabær]] |- |[[Vogahöfn]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |Vogahöfn |[[Vogar]] |[[Sveitarfélagið Vogar]] |- |[[Kópavogshöfn]] |[[Kópavogsbær]] |Hafnarsjóður Kópavogs |[[Kópavogur]] |[[Kópavogsbær]] |} == Heimildir == * {{Vefheimild |url=https://www.althingi.is/altext/pdf/145/s/1590.pdf |titill=Skýrsla innanríkisráðherra um stöðu hafna, samkvæmt beiðni. |dags=Lögð fyrir Alþingi á 145. löggjafarþingi 2015–2016. |höfundur= |vefsíða=www.althingi.is |útgefandi=Innanríkisráðuneytið |tilvitnun= |skoðað=5. október 2026 |safnslóð= |safndags= }} * Ýmsar hafnarreglugerðir sem birtar hafa verið í B-deild [[Stjórnartíðindi|Stjórnartíðinda]], sjá reglugerðarsafn á https://island.is/reglugerdir. Sótt 5. október 2026. * Heiti rekstraraðila má einnig finna á https://www.keldan.is/. Sótt 5. október 2026. 3rawgn3ejb1lo0nv2oo8chd427uy5f1 0 193074 1981799 2026-10-05T09:11:06Z Holtseti 46872 Tilvísun á [[Skeljungur]] 1981799 wikitext text/x-wiki #tilvísun [[Skeljungur]] khj2p2k32x5lg35phd3x0a0t5hbrud4