Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.48.0-wmf.4 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk Hekla 0 6539 1987041 1963028 2026-11-14T12:21:43Z Berserkur 10188 1987041 wikitext text/x-wiki {{hnit|63|59|N|19|42|W|display=title|region:IS}} {{aðgreiningartengill}} {{Fjallatafla | nafn = Hekla | mynd = 2006-05-21-153901 Iceland Stórinúpur.jpg | myndartexti = Hekla frá Haga, Gnúpverjahreppi | hæð = 1491 | staðsetning = [[Rangárvallasýsla]] | fjallgarður = Enginn }} [[Mynd:Hekla eldstöðvakerfi kort.png|thumb|Hekla eldstöðvakerfi merkt rautt á kortinu og megineldstöðin Hekla merkt með grænum þríhyrning. Gossprungur einning tilgreindar.]] [[Mynd:True summit of Hekla from 1st or western peak. (4558913606).jpg|thumb|Toppur Heklu árið 1900.]] [[Mynd:2016-06-13 10-52-37 80.0 Iceland - Hellu Hella.jpg|thumb|Hekla séð frá Hellu.]] '''Hekla''' er 1.491 [[metri|m]] hár [[eldhryggur]] og er eitt virkasta og þekktasta [[eldstöð|eldfjall]] á [[Ísland]]i og gjarnan kölluð ''Drottning íslenskra eldfjalla''. Fjallið er í [[Rangárvallasýsla|Rangárvallasýslu]] og sést víða að og er auðþekkjanlegt – eins og [[bátur]] á hvolfi með breiðar [[öxl|axlir]] og háan toppgíg. Síðast gaus Hekla í [[febrúar]] [[2000]]. Þá var spáð fyrir um eldgosið 15 [[mínúta|mínútum]] áður en það hófst. Hekla er fremur ungt eldfjall og er meginhluti hennar, þ.e. allt háfjallið, talinn vera yngri en 7.000 [[ár]]a. Fjallið stendur á fremur þykkri [[jarðskorpa|jarðskorpu]] þar sem [[Suðurlandsbrotabeltið]] og [[Suðurlandsgosbeltið]] mætast. Þarna er því mikil virkni í [[jarðskorpa|jarðskorpunni]], spenna er hlaðin í [[brotbeltið|brotbeltinu]] en undir [[gosbeltið|gosbeltinu]] liggja [[kvikuhólf]] og [[kvikuþró|-þrær]]. Allstór [[sprungurein]] er undir fjallinu sem bendir til þess að gosið hafi á [[gossprunga|gossprungum]] áður en fjallið hlóðst upp og kvikuhólf þess myndaðist. Þessi sprunga sést vel á yfirborðinu og hefur oft gosið úr henni, en þó líka úr öxl fjallsins, s.s. utan sprungunnar. Þessari Heklugjá tengjast fleiri gígar sem hafa gosið í áranna rás, sumir einu sinni, aðrir oftar. Fjallið sker sig frá öðrum íslenskum eldfjöllum að því leyti að kvikuhólf hennar er mun dýpra en í öðrum fjöllum landsins, eða á um 11 km dýpi í jarðskorpunni. ==Forsöguleg gos í Heklu== Einhver mestu [[Eldgosaannáll Íslands|hamfaragos]] á Íslandi áttu sér stað í Heklu fyrir 7000, 4500 og 2900 árum. Þá var gosvirkni í Heklu öðruvísi en nú er. Lengra leið á milli gosa og sprengivirkni þeirra var mun meiri, en eingöngu kom upp [[kísill|kísilrík]] (súr) [[gjóska]] og að öllum líkindum runnu engin hraun í þessum gosum. Ummerki um þessi gos má finna í formi gjóskulaga sem dreifðust yfir stóran hluta landsins, einkum í [[norður|norðurátt]]. Það var [[jarðfræði|jarðfræðingurinn]] [[Sigurður Þórarinsson]] sem gaf þessum gjóskulögum nöfn og nefndi þau H5, H4 og H3, en af þeim er H3 mesta og útbreiddasta gjóskulagið. Ummerki hafa einnig fundist um fjórða [[sprengigos|sprengigosið]] sem líklega varð fyrir um 3500 árum en það er þó mörgum stærðargráðum minna en hin. Vikurinn frá þessu gosi nefndi Sigurður Þórarinsson upphaflega H2 þar sem hann taldi hann vera yngri en H3 gjóskuna. Síðar kom í ljós að svo var ekki og hefur vikurinn sem myndaðist í þessu gosi síðan gengið undir nafninu Selsundsvikurinn. Eina gos Heklu á [[sögulegur tími|sögulegum tíma]] sem sambærilegt er við þessi forsögulegu gos, er gosið árið 1104 sem einnig var sprengigos, en gjóskufallið frá því gosi lagði t.a.m. byggð í [[Þjórsárdalur|Þjórsárdal]] í eyði. ==Gossaga Heklu á sögulegum tíma== Hekla hefur gosið árið [[1104]], [[1158]], [[1206]], [[1222]], [[1300]], [[1341]], [[1389]], [[1510]], [[1554]] [[1597]], [[1636]], [[1693]], [[1766]], [[1845]], [[1947]], [[1970]], [[1980]], [[1991]] og [[2000]]. {{Heklugos}} == Sögur tengdar Heklu == [[Mynd:Hekla aerial.jpg|thumb|Loftmynd af Heklu (2026).]] Mikil hjátrú hefur verið tengd fjallinu í gegnum aldirnar. Töldu menn lengst af að Hekla væri inngangur að [[helvíti]] eða jafnvel helvíti sjálft. Náttúrufræðingarnir [[Bjarni Pálsson]] og [[Eggert Ólafsson]] vildu afsanna þetta og voru fyrstir manna til að ganga á fjallið árið [[1750]]. Segir reyndar í Íslandslýsingu [[Oddur Einarsson|Odds Einarssonar]] að á 16.öld hafi hafi maður einn reynt uppgöngu en þegar hann sá hvernig umhorfs var á toppnum hafi hann orðið vitskertur og ekki lifað lengi eftir það. == Tjón í Heklugosum == *Í [[Heklugos árið 1104|Heklugosinu 1104]] eyddist öll byggð í Þjórsárdal og Hrunamannafrétti. * [[Heklugos árið 1300]] olli búsifjum og harðindum um vetur. * [[Heklugos árið 1341]]: Mikill skepnufellir af völdum flúoreitrunar. * [[Heklugos árið 1389]]: Bæir í Rangárvallasýsu fóru undir hraun. * [[Heklugos árið 1510]]: Mikið tjón á Suðurlandi vegna gjóskufalls. * [[Heklugos árið 1636]]: Skaði varð á búfénaði í nærsveitum fjallsins. * [[Heklugos árið 1693]]: Víða tjón á búfénaði sem og fiskum og fuglum. * [[Heklugos árið 1766]]: Tjón vegna gjósku en byggðir sluppu nokkuð vel. * [[Heklugos árið 1845]]: Búfénaður varð fyrir skaða en þó ekki miklum. Bærinn [[Næfurholt]] var fluttur vegna nálægs hraunrennslis. * [[Heklugos árið 1947]]: Þann [[2. nóvember]] 1947 lést [[Steinþór Sigurðsson]] í Hekluhrauni, er hann var við rannsóknarstörf og kvikmyndaði hraunstraum. Valt þá glóandi hraunsteinn úr hraunbrúninni, hæfði Steinþór og lést hann samstundis. Tjón af ösku­fall­i varð lítið. Dýr drápust í gaspollum. * [[Heklugos árið 1970]]: Gjóska féll á stóru svæði og drápust 16.000 fjár vegna flúoreitrunar, aðallega í Vestur-Húnavatnssýslu og Árnessýslu. ==Heimildir== * [[Ari Trausti Guðmundsson]], ''Íslenskar eldstöðvar''. * [[Árni Hjartarson]] (1995). ''Á Hekluslóðum''. Árbók Ferðafélags Íslands 1995. * [[Árni Hjartarson]] (2004). ''Hæðarmælingar á Heklu''. [[Náttúrufræðingurinn]] 74, 65-68. * [[Gils Guðmundsson]] (ritstj.), (1975). ''Öldin okkar 1931-1950''. * [[Oddur Einarsson]], (1971). ''Íslandslýsing - Qualiscunque descriptio Islandiae'', (ísl. þýð. Sveinn Pálsson). Reykjavík: Bókaútgáfa menningarsjóðs. *Njörður Helgason, (2000). ''Sálir í vítiseldi, eldgos hafa eytt heilu byggðunum og valdið búsifjum.'' == Tenglar == {{wikiorðabók}} {{commons}} * [http://hraun.vedur.is/ja/hekluvoktun/ Hekluvöktun; af Veður.is] * [http://wayback.vefsafn.is/wayback/20041027195856/www.islandia.is/hamfarir/jardfraedilegt/eldgos/hekla.html Hekla (jarðfræði og gos); af Islandia.is] * {{Vísindavefurinn|6225|Hversu gömul er Hekla?}} * {{Vísindavefurinn|4177|Hvaða ár mun Hekla gjósa næst?}} * {{Vísindavefurinn|1063|Af hverju gaus Hekla árið 2000?}} * {{Vísindavefurinn|747|Hvers vegna er Hekla ílöng en ekki keila?}} * {{Vísindavefurinn|6842|Af hverju heitir fjallið Hekla kvenkynsnafni?}} * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=4267839 „Hversu mörg eru Heklugosin?“; grein í Náttúrufræðingnum 1953] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3301020 „Flýta uppistöðulón fyrir Heklugosum?“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1980] * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3311299 „Heklugos fyrr á öldum“; grein í Lesbók Morgunblaðsins 1995] * [https://www.mbl.is/greinasafn/grein/521268/ Duttlungar í drottningu eldfjallanna; grein í Morgunblaðinu 2000] ;erlendir * [http://www.south.is/hekla.html Stutt um Heklu]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} (á ensku) * [http://www.decadevolcano.net/volcanoes/iceland/hekla.htm Hekla (stutt um jarðfræði)] (á ensku) [[Flokkur:Eldstöðvakerfi á Íslandi]] [[Flokkur:Hekla]] [[Flokkur:Virkar eldstöðvar]] [[Flokkur:Eldkeilur]] [[Flokkur:Megineldstöðvar á Íslandi]] [[Flokkur:Rangárþing eystra]] ncm1l8l7qophi3du4bcnjm4zkbu87ig Einar Örn Benediktsson 0 13878 1987057 1975083 2026-11-14T23:02:19Z AdlerPapa 122835 1987057 wikitext text/x-wiki [[Mynd:EinarOrnimg970.jpg|thumb|Einar Örn (1992)]] '''Einar Örn Benediktsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[29. október]] [[1962]]) var einn stofnenda sjálfstæðu hljómplötuútgáfunnar [[Gramm (plötuútgáfa)|Gramm]] [[ár]]ið [[1981]]. Einar Örn var [[söngvari]] [[hljómsveit]]arinnar [[Purrkur Pillnikk|Purrks Pillnikk]]. Einar vermdi 2. sætið á lista [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík í sveitastjórnarkosningunum árið 2010. Hann náði kjöri og sat því í borgarstjórn Reykjavíkur, ásamt fimm flokkssystkynum sínum. Einar Örn var söngvari í hljómsveitinni [[Kukl (hljómsveit)|Kukl]] frá 1983 til 1986. Kukl gaf út ''[[The Eye]]'' og ''[[Holidays in Europe]]''. Eftir Kukl var Einar Örn einn af stofnendum [[Smekkleysa|Smekkleysu]] SM og meðlimur [[Sykurmolarnir|Sykurmolanna]]. Árið 2003 gaf hann út plötuna ''[[Ghostigital (plata)|Ghostigital]]'' ásamt Curver og starfa þeir saman í dag sem hljómsveitin [[Ghostigital]] [https://www.ghostigital.com]. [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur]] {{f|1962}} == Tenglar == * [https://siberia.is/ Einar Örn heimasíða] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] 281pq2o88kgwdbdld2ak0lgtbs30wn7 1987058 1987057 2026-11-14T23:07:06Z AdlerPapa 122835 1987058 wikitext text/x-wiki [[Mynd:EinarOrnimg970.jpg|thumb|Einar Örn (1992)]] '''Einar Örn Benediktsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[29. október]] [[1962]]) var einn stofnenda sjálfstæðu hljómplötuútgáfunnar [[Gramm (plötuútgáfa)|Gramm]] [[ár]]ið [[1981]]. Einar Örn var [[söngvari]] [[hljómsveit]]arinnar [[Purrkur Pillnikk|Purrks Pillnikk]]. Einar vermdi 2. sætið á lista [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík í sveitastjórnarkosningunum árið 2010. Hann náði kjöri og sat því í borgarstjórn Reykjavíkur, ásamt fimm flokkssystkynum sínum. Einar Örn var söngvari í hljómsveitinni [[Kukl (hljómsveit)|Kukl]] frá 1983 til 1986. Kukl gaf út ''[[The Eye]]'' og ''[[Holidays in Europe]]''. Eftir Kukl var Einar Örn einn af stofnendum [[Smekkleysa|Smekkleysu]] SM og meðlimur [[Sykurmolarnir|Sykurmolanna]]. Árið 2003 gaf hann út plötuna ''[[Ghostigital (plata)|Ghostigital]]'' ásamt Curver og starfa þeir saman í dag sem hljómsveitin [[Ghostigital]] [https://www.ghostigital.com]. Síðan 2014 hefur Einar Örn unnið sem myndlistarmaður og haldið fjöldasýninga. Purrkur Pillnikk, hljómsveitin sem hann hann tók þátt í að stofna, tilkynnti endurkomu sína 2023 í tónlistarheiminn. Von er á nýrri hljómplötu frá sveitinni í nóvember 2026 og nefnist hún &aftur.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/menning/tonlist/2026/09/23/ekki_ad_rida_daudum_hesti/|title=Ekki að ríða dauðum hesti|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-11-14}}</ref> [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur]] {{f|1962}} == Tenglar == * [https://siberia.is/ Einar Örn heimasíða] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] rped4lh20ael559bal3siqnwl7ys7rv 1987059 1987058 2026-11-14T23:07:47Z AdlerPapa 122835 1987059 wikitext text/x-wiki [[Mynd:EinarOrnimg970.jpg|thumb|Einar Örn (1992)]] '''Einar Örn Benediktsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[29. október]] [[1962]]) var einn stofnenda sjálfstæðu hljómplötuútgáfunnar [[Gramm (plötuútgáfa)|Gramm]] [[ár]]ið [[1981]]. Einar Örn var [[söngvari]] [[hljómsveit]]arinnar [[Purrkur Pillnikk|Purrks Pillnikk]]. Einar vermdi 2. sætið á lista [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík í sveitastjórnarkosningunum árið 2010. Hann náði kjöri og sat því í borgarstjórn Reykjavíkur, ásamt fimm flokkssystkynum sínum. Einar Örn var söngvari í hljómsveitinni [[Kukl (hljómsveit)|Kukl]] frá 1983 til 1986. Kukl gaf út ''[[The Eye]]'' og ''[[Holidays in Europe]]''. Eftir Kukl var Einar Örn einn af stofnendum [[Smekkleysa|Smekkleysu]] SM og meðlimur [[Sykurmolarnir|Sykurmolanna]]. Árið 2003 gaf hann út plötuna ''[[Ghostigital (plata)|Ghostigital]]'' ásamt Curver og starfa þeir saman í dag sem hljómsveitin [[Ghostigital]] [https://www.ghostigital.com]. Síðan 2014 hefur Einar Örn unnið sem myndlistarmaður og haldið fjöldasýninga. Purrkur Pillnikk, hljómsveitin sem hann hann tók þátt í að stofna, tilkynnti endurkomu sína 2023 í tónlistarheiminn. Von er á nýrri hljómplötu frá sveitinni í nóvember 2026 og nefnist hún &aftur.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/menning/tonlist/2026/09/23/ekki_ad_rida_daudum_hesti/|title=Ekki að ríða dauðum hesti|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-11-14}}</ref> [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur]] {{f|1962}} == Tenglar == * [https://siberia.is/ Einar Örn heimasíða] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] 140s7x8po67lo8v4miq8f1l7833haux 1987060 1987059 2026-11-14T23:12:21Z AdlerPapa 122835 1987060 wikitext text/x-wiki [[Mynd:EinarOrnimg970.jpg|thumb|Einar Örn (1992)]] '''Einar Örn Benediktsson''' ([[fæðing|fæddur]] [[29. október]] [[1962]]) var einn stofnenda sjálfstæðu hljómplötuútgáfunnar [[Gramm (plötuútgáfa)|Gramm]] [[ár]]ið [[1981]]. Einar Örn var [[söngvari]] [[hljómsveit]]arinnar [[Purrkur Pillnikk|Purrks Pillnikk]]. Einar vermdi 2. sætið á lista [[Besti flokkurinn|Besta flokksins]] í Reykjavík í sveitastjórnarkosningunum árið 2010. Hann náði kjöri og sat því í borgarstjórn Reykjavíkur, ásamt fimm flokkssystkynum sínum. Einar Örn var söngvari í hljómsveitinni [[Kukl (hljómsveit)|Kukl]] frá 1983 til 1986. Kukl gaf út ''[[The Eye]]'' og ''[[Holidays in Europe]]''. Eftir Kukl var Einar Örn einn af stofnendum [[Smekkleysa|Smekkleysu]] SM og meðlimur [[Sykurmolarnir|Sykurmolanna]]. Árið 2003 gaf hann út plötuna ''[[Ghostigital (plata)|Ghostigital]]'' ásamt Curver og starfa þeir saman í dag sem hljómsveitin [[Ghostigital]] [https://www.ghostigital.com]. Síðan 2014 hefur Einar Örn unnið sem myndlistarmaður og haldið fjöldasýninga. '''Purrkur Pillnikk''', hljómsveitin sem hann hann tók þátt í að stofna, tilkynnti endurkomu sína 2023 í tónlistarheiminn. Von er á nýrri hljómplötu frá sveitinni í nóvember 2026 og nefnist hún '''&aftur'''.<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/menning/tonlist/2026/09/23/ekki_ad_rida_daudum_hesti/|title=Ekki að ríða dauðum hesti|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-11-14}}</ref> [[Flokkur:Íslenskir söngvarar]] [[Flokkur:Fulltrúar í borgarstjórn Reykjavíkur]] {{f|1962}} == Tenglar == * [https://siberia.is/ Einar Örn heimasíða] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] == Tilvísanir == <div class="references-small">{{reflist|2}}</div> i17z3pmvpfy2m3o7n60u9kdddynef20 Purrkur Pillnikk 0 13994 1987055 1971620 2026-11-14T22:47:08Z AdlerPapa 122835 /* Tenglar */ 1987055 wikitext text/x-wiki '''Purrkur Pillnikk''' var [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem starfaði á [[ár]]unum [[1981]]-[[1982]], hún var í forsvari fyrir nýja íslenska tónlist, sem spratt upp úr [[síðpönkbylgjan|síðpönkbylgju]] [[1971–1980|áttunda áratugarins]]. Purrkur Pillnikk var afkastamikil hljómsveit, en hún gaf út 10 laga smáskífuna ''[[Tilf]]'' í apríl 1981, síðan fylgdi ''[[Ekki enn]]'' þá um haustið. Vorið 1982 kom út önnur stór plata þeirra, ''[[Googooplex]]''. ''[[No time to think]]'' var 4 laga smáskífa. ''[[Maskínan]]'' var tónleikaplata. Einnig kom hljómsveitin fram á yfir 60 tónleikum á þeim stutta tíma sem hún starfaði. Hljómsveitin kom fyrir í myndinni ''[[Rokk í Reykjavík (kvikmynd)|Rokk í Reykjavík]]'' eftir [[Friðrik Þór Friðriksson]]. Sveitin kom saman aftur á tónleikum árið 1985 og 1993. Meðlimir Purrks Pillnikk voru: [[Ásgeir Bragason]] trommuleikari, [[Bragi Ólafsson]] bassaleikari, [[Einar Örn Benediktsson]] rödd og [[Friðrik Erlingsson]] gítarleikari. Hljómsveitin [[Gus Gus]] gaf út lagið ''If You Don't Jump (You're English)'' á plötunni [[Forever (GusGus plata)|Forever]] þar sem notast er við hljóðbút úr lagi sveitarinnar, "Augum úti". Árið 2026 gaf sveitin út sitt fyrsta lag í 44 ár. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-11-hljomar-eins-og-thetta-se-eitthvad-agalegt-481123 „Hljómar eins og þetta sé eitthvað agalegt“] Rúv, sótt 11. júlí 2026</ref> Lagið heitir læknir&svín og Purrkur Pillnikk tilkynnti að von væri á nýrri plötu í nóvember 2026 sem bæri heitið &aftur. == Tenglar == * [https://glatkistan.com/2016/09/02/purrkur-pillnikk/ Glatkistan] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] ==Tilvísanir== <references/> {{s|1981}} [[Flokkur:Íslenskar pönkhljómsveitir]] i1c2vl5ca94buoqw93drhpms31a62sg 1987056 1987055 2026-11-14T22:53:08Z AdlerPapa 122835 nöfn hljómsveitarmeðlima uppfærð. nafn nýrrar breiðskífu sett inn. nafn fyrsta lagsins í 44 ár bætt. Tengill á heimasíðu hljómsveitarinnar sett inn. 1987056 wikitext text/x-wiki '''Purrkur Pillnikk''' var [[Ísland|íslensk]] [[hljómsveit]] sem starfaði á [[ár]]unum [[1981]]-[[1982]], hún var í forsvari fyrir nýja íslenska tónlist, sem spratt upp úr [[síðpönkbylgjan|síðpönkbylgju]] [[1971–1980|áttunda áratugarins]]. Purrkur Pillnikk var afkastamikil hljómsveit, en hún gaf út 10 laga smáskífuna ''[[Tilf]]'' í apríl 1981, síðan fylgdi ''[[Ekki enn]]'' þá um haustið. Vorið 1982 kom út önnur stór plata þeirra, ''[[Googooplex]]''. ''[[No time to think]]'' var 4 laga smáskífa. ''[[Maskínan]]'' var tónleikaplata. Einnig kom hljómsveitin fram á yfir 60 tónleikum á þeim stutta tíma sem hún starfaði. Hljómsveitin kom fyrir í myndinni ''[[Rokk í Reykjavík (kvikmynd)|Rokk í Reykjavík]]'' eftir [[Friðrik Þór Friðriksson]]. Sveitin kom saman aftur á tónleikum árið 1985 og 1993. Meðlimir Purrks Pillnikk voru: [[Ásgeir Bragason]] trommuleikari, [[Bragi Ólafsson]] bassaleikari, [[Einar Örn Benediktsson]] rödd og [[Friðrik Erlingsson]] gítarleikari. Ásgeir Bragason lést 2015. Meðlimir Purrks Pillnikk í nóvember 2026 eru [[Bragi Ólafsson]], [[Einar Örn Benediktsson]], [[Friðrik Erlingsson]] og [[Sigtryggur Baldursson]]. Hljómsveitin [[Gus Gus]] gaf út lagið ''If You Don't Jump (You're English)'' á plötunni [[Forever (GusGus plata)|Forever]] þar sem notast er við hljóðbút úr lagi sveitarinnar, "Augum úti". Árið 2026 gaf sveitin út sitt fyrsta lag í 44 ár. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-07-11-hljomar-eins-og-thetta-se-eitthvad-agalegt-481123 „Hljómar eins og þetta sé eitthvað agalegt“] Rúv, sótt 11. júlí 2026</ref> Lagið heitir læknir&svín og Purrkur Pillnikk tilkynnti að von væri á nýrri plötu í nóvember 2026 sem bæri heitið &aftur. == Tenglar == * [https://glatkistan.com/2016/09/02/purrkur-pillnikk/ Glatkistan] * [https://purrkurpillnikk.is Purrkur Pillnikk vefur] ==Tilvísanir== <references/> {{s|1981}} [[Flokkur:Íslenskar pönkhljómsveitir]] 0gc1a52xdzoy4n5c46emd5b39q16onh 1324 0 34967 1987039 1905501 2026-11-14T12:12:47Z Berserkur 10188 1987039 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1321]]|[[1322]]|[[1323]]|[[1324]]|[[1325]]|[[1326]]|[[1327]]| [[1311-1320]]|[[1321-1330]]|[[1331-1340]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Mansa Musa.jpg|thumb|right|Mynd af [[Mansa Musa]] úr katalónskum atlas frá 1375.]] Árið '''1324''' ('''MCCCXXIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Lárentíus Kálfsson]] varð biskup á [[Hólabiskupar|Hólum]]. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[7. febrúar]] - [[Konungsríkið Aragónía]] vann sigur í borginni Villa di Chiesa á Sardiníu eftir 8 mánaða umsátur. Aragónía náði brátt eyjunni af [[Lýðveldið Písa|Lýðveldinu Písa]]. * [[23. mars]] - Páfinn bannfærði Lúðvík 4. keisarara heilaga rómverska ríkisins sem leitaði ekki samþykkis hans í átökum við Habsborgara. Lúðvík lýsti því yfir þá að páfinn væri trúvillingur. * [[11. júní]] - [[Býsans]] samdi við [[Lýðveldið Feneyjar]]. * [[5. júlí]] - [[Karl 4. Frakkakonungur]] giftist þriðju konu sinni, [[Jóhanna d'Évreux, Frakklandsdrottning|Jóhönnu d'Évreux.]] * [[15. ágúst]] - [[Kristófer 2.]], var krýndur konungur Danmerkur í [[Vordingborg]]. * [[25. ágúst]] - Jóhann, konungur af Bæheimi og fleiri hertogar og ráðamenn réðust á borgina [[Metz]] vegna skulda sem borgarastétt hennar hafði komið sér í. * [[22. september]] - Stríð í Saint-Sardos í [[Gaskónía|Gaskóníu]] endaði á milli [[Karl 4. Frakkakonungur|Karls 4.]] Frakkakonungs og [[Játvarður 2.|Játvarðar 2.]] Englandskonungs. Englendingar gáfu eftir síðasta virki sitt í Akvitaníu. * [[18. október]] - [[Mansa Musa]], keisari yfir [[Malíveldi|Malíveldinu]] fór í fræga pílagrímsferð til [[Mekka]]. ===Fædd=== * [[5. mars]] - [[Davíð 2. Skotakonungur|Davíð 2.]] eða David Bruce, konungur Skotlands (d. [[1371]]). ===Dáin=== * [[8. janúar]] - [[Marco Polo]], feneyskur kaupmaður og landkönnuður (f. [[1254]]). * [[26. mars]] - [[María af Lúxemborg]], Frakklandsdrottning, önnur kona [[Karl 4. Frakkakonungur|Karls 4.]] (d. [[1324]]). * [[31. ágúst]] - [[Hinrik 2. Jerúsalemkonungur|Hinrik 2.]] af Jerúsalem (f. [[1271]]). * [[Helvig af Holtsetaland]]i, drottning Svíþjóðar, kona [[Magnús hlöðulás|Magnúsar hlöðuláss]] (f. [[1260]]). * [[Sancho Majorkakonungur|Sancho]], konungur [[Majorka]] (f. [[1274]]). [[Flokkur:1324]] [[Flokkur:1321-1330]] ftjpjnfzu2vl71oh2jkhdb6zztfgd2o 1987040 1987039 2026-11-14T12:13:27Z Berserkur 10188 1987040 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1321]]|[[1322]]|[[1323]]|[[1324]]|[[1325]]|[[1326]]|[[1327]]| [[1311-1320]]|[[1321-1330]]|[[1331-1340]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} [[Mynd:Mansa Musa.jpg|thumb|right|Mynd af [[Mansa Musa]] úr katalónskum atlas frá 1375.]] Árið '''1324''' ('''MCCCXXIV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[Lárentíus Kálfsson]] varð biskup á [[Hólabiskupar|Hólum]]. ===Fædd=== ===Dáin=== == Erlendis == * [[7. febrúar]] - [[Konungsríkið Aragónía]] vann sigur í borginni Villa di Chiesa á Sardiníu eftir 8 mánaða umsátur. Aragónía náði brátt eyjunni af [[Lýðveldið Písa|Lýðveldinu Písa]]. * [[23. mars]] - Páfinn bannfærði Lúðvík 4. keisarara heilaga rómverska ríkisins sem leitaði ekki samþykkis hans í átökum við Habsborgara. Lúðvík lýsti því yfir þá að páfinn væri trúvillingur. * [[11. júní]] - [[Býsans]] samdi við [[Lýðveldið Feneyjar]]. * [[5. júlí]] - [[Karl 4. Frakkakonungur]] giftist þriðju konu sinni, [[Jóhanna d'Évreux, Frakklandsdrottning|Jóhönnu d'Évreux.]] * [[15. ágúst]] - [[Kristófer 2.]], var krýndur konungur Danmerkur í [[Vordingborg]]. * [[25. ágúst]] - Jóhann, konungur af Bæheimi og fleiri hertogar og ráðamenn réðust á borgina [[Metz]] vegna skulda sem borgarastétt hennar hafði komið sér í. * [[22. september]] - Stríð í Saint-Sardos í [[Gaskónía|Gaskóníu]] endaði á milli [[Karl 4. Frakkakonungur|Karls 4.]] Frakkakonungs og [[Játvarður 2.|Játvarðar 2.]] Englandskonungs. Englendingar gáfu eftir síðasta virki sitt í Akvitaníu. * [[18. október]] - [[Mansa Musa]], keisari yfir [[Malíveldi|Malíveldinu]] fór í fræga pílagrímsferð til [[Mekka]]. ===Fædd=== * [[5. mars]] - [[Davíð 2. Skotakonungur|Davíð 2.]] eða David Bruce, konungur Skotlands (d. [[1371]]). ===Dáin=== * [[8. janúar]] - [[Marco Polo]], feneyskur kaupmaður og landkönnuður (f. [[1254]]). * [[26. mars]] - [[María af Lúxemborg]], Frakklandsdrottning, önnur kona [[Karl 4. Frakkakonungur|Karls 4.]] (f. [[1304]]). * [[31. ágúst]] - [[Hinrik 2. Jerúsalemkonungur|Hinrik 2.]] af Jerúsalem (f. [[1271]]). * [[Helvig af Holtsetaland]]i, drottning Svíþjóðar, kona [[Magnús hlöðulás|Magnúsar hlöðuláss]] (f. [[1260]]). * [[Sancho Majorkakonungur|Sancho]], konungur [[Majorka]] (f. [[1274]]). [[Flokkur:1324]] [[Flokkur:1321-1330]] ddj8um83zn8zhm6iszzgh5445x517zf Stephanie Sunna Hockett 0 40237 1987051 1829859 2026-11-14T14:48:33Z Riggwelter 4019 1987051 wikitext text/x-wiki '''Stephanie Sunna Hockett''' (f. [[2. október]] [[1970]]) er er [[bandarískur]]-[[íslenskur]] hagfræðingur og fyrrverandi [[ljósmyndari]] og [[leikkona]]. {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] {{f|1970}} alvjhjf41tocsyh5x8hgokowm78w8xp 1987052 1987051 2026-11-14T14:51:18Z Riggwelter 4019 1987052 wikitext text/x-wiki '''Stephanie Sunna Hockett''' (f. [[2. október]] [[1970]]) er er [[Bandaríkin|bandarískur]]-[[Ísland|íslenskur]] hagfræðingur og fyrrverandi [[ljósmyndari]] og [[leikkona]]. {{stubbur|æviágrip|leikari|Ísland}} [[Flokkur:Íslenskar leikkonur]] {{f|1970}} 944viqm9ltf2poua93i5p6y27vtj2cz Breiðablik 0 43120 1987053 1923867 2026-11-14T14:52:24Z ~2026-60250-39 122818 /* */ 1987053 wikitext text/x-wiki {{aðgreiningartengill1|[[Breiðablik (norræn goðafræði)|Breiðablik]]|heimkynni [[Baldur]]s í norrænni goðafræði}} {{Knattspyrnulið | Fullt nafn = Breiðablik | Mynd = [[Mynd:Breidablik.png|130px]] | Gælunafn = | Stofnað = 12. febrúar 1950 | Leikvöllur = [[Kópavogsvöllur]] og [[Smárinn (íþróttahús)|Smárinn]] | Stærð = 2.501 | Stjórnarformaður = [[Flosi Eiríksson]], formaður knattspyrnudeildar og Valur Kári Valsson, formaður kvennfólksins. | Knattspyrnustjóri = Karla: {{ISL}} [[Halldór Árnason]],<br>Kvenna: {{ISL}} [[Nik Chamberlain]] | Deild = [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Pepsí deild karla]],<br>[[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Pepsí deild kvenna]],<br>[[Iceland Express-deild karla]] | Tímabil = 2024 | Staðsetning = 1. sæti (karla),<br> ?. sæti (kvenna) | pattern_la1 = _shoulder_stripes_white_stripes_half | pattern_b1 = _adidas_snake_white_white_shoulder_stripes | pattern_ra1 = _shoulder_stripes_white_stripes_half| | leftarm1 = 1a7e48 | body1 = 197b48 | rightarm1 = 197b48 | shorts1 = FFFFFF | socks1 = FFFFFF | pattern_la2 = _nig10a | pattern_b2 = _nig10a | pattern_ra2 = _nig10a | leftarm2 = FFFFFF | body2 = FFFFFF | rightarm2 = FFFFFF | shorts2 = 1a7b48 | socks2 = 1a7b48 | pattern_b3 = _gais1112h | pattern_ra3 = _gais1112h | leftarm3 = 208040 | body3 = 208040 | rightarm3 = 208040 | shorts3 = 000000 | socks3 = 000000 }} '''Breiðablik''' er [[Ísland|íslenskt]] ungmennafélag sem keppir í [[dans]]i, [[Frjálsar íþróttir|frjálsum íþróttum]], [[karate]], [[knattspyrna|knattspyrnu]], [[kraftlyftingar|kraftlyftingum]], [[körfuknattleikur|körfuknattleik]], [[Rafíþrótt|rafíþróttum]], [[skíðaíþróttir|skíðaíþróttum]], [[sund (hreyfing)|sundi]] og [[taekwondo]]. Félagið var stofnað 12. febrúar [[1950]]. Umgjörðin sem Breiðablik hefur uppá að bjóða er ein sú langbesta á Íslandi í dag enda hefur liðið tvö knattspyrnuhús í Kópavogi að velja úr ásamt frábærum grasvöllum um allan Kópavogsbæ. Kópavogsvöllur er heimavöllur liðsins. Kvennalið Breiðabliks í fóltbolta varð fyrsta íslenska knattspyrnuliðið til að komast í riðlakeppni í Evrópukeppni þegar þær tóku þátt í [[Meistaradeild kvenna í knattspyrnu 2021-2022]]. == Titlar == === Knattspyrna kvenna === * 19 sinnum [[Úrvalsdeild kvenna í knattspyrnu|Íslandsmeistarar]] * 11 sinnum [[Bikarkeppni kvenna í knattspyrnu|bikarmeistarar]] * 3 sinnum [[Deildarbikarkeppni kvenna í knattspyrnu|deildarbikarmeistarar]] === Knattspyrna karla === * 3 sinnum [[Úrvalsdeild karla í knattspyrnu|Íslandsmeistarar]] * 1 sinni [[Bikarkeppni karla í knattspyrnu|bikarmeistarar]] * 2 sinnum [[Deildarbikarkeppni karla í knattspyrnu|deildarbikarmeistarar]] === Körfuknattleikur kvenna=== * 1 sinni [[Úrvalsdeild kvenna í körfuknattleik|Íslandsmeistarar]] {{s|1950}} [[Flokkur:Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk frjálsíþróttafélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk karatefélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk knattspyrnufélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk kraftlyftingafélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk körfuknattleiksfélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk sundfélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk skíðaíþróttafélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk sundfélög|Breiðablik]] [[Flokkur:Íslensk taekwondo-félög|Breiðablik]] 2zuxn3xdnxmocik4hedpbzpvjrsrejm South Park 0 52032 1987062 1986982 2026-11-15T01:30:57Z ~2026-60369-10 122842 1987062 wikitext text/x-wiki {{Sjónvarpsþáttur | show_name = South Park | bgcolour = #7DBEA2 | image = South park sign.svg | caption = | format = [[Hreyfimynd]]<br />[[Skemmtun]] | runtime = 22 min | creator = [[Trey Parker]]<br />[[Matt Stone]] | executive_producer = [[Trey Parker]]<br />[[Matt Stone]] | voices = [[Trey Parker]]<br />[[Matt Stone]]<br />[[Isaac Hayes]] (1997–2006)<br />[[Mary Kay Bergman]] (1997–1999)<br />[[Eliza Schneider]] (1999–2003)<br />[[Mona Marshall]]<br />[[April Stewart]]<br />[[John 'Nancy' Hansen|John Hansen]]<br />[[Jennifer Howell]]<br /> [[Adrien Beard]] | opentheme = „South Park Theme“ eftir [[Primus]] | country = {{USA}} [[Bandaríkin]] | network = {{USA}} [[Comedy Central]]<br />{{ISL}} [[Stöð 3]] | first_aired = 13. ágúst 1997 | last_aired = Nú | num_episodes = 343 | num_seasons = 29 | list_episodes = | website = http://www.southparkstudios.com | imdb_id = 0121955 | tv_com_id = 344| }} '''''South Park''''' ('''''SP'''''), áður sýnt á Íslandi undir titlinum '''''Trufluð tilvera''''', er [[Bandaríkin|bandarískur]] [[teiknimynd]]a-[[gamanþáttur]]. Þættirnir fjalla um fjóra stráka ([[Stan Marsh|Stan]], [[Kyle Broflovski|Kyle]], [[Eric Cartman|Cartman]] og [[Kenny McCormick|Kenny]]) sem eru í þriðja og fjórða bekk í smábænum [[South Park (bær)|South Park]] í [[Colorado]]-fylki í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]]. Þáttaröðin, sem er ætluð fullorðnum, er þekkt fyrir gróft orðbragð og dökkt skopskyn. Þáttaröðin var sköpuð af [[Trey Parker]] og [[Matt Stone]] og hefur verið sýnd á [[Comedy Central]] frá 1997 og hefur allt frá því verið ein vinsælasta þáttaröð stöðvarinnar. == Saga == === Uppruni === Upphaf ''South Park'' má rekja til ársins [[1992]] þegar [[Trey Parker|Parker]] og [[Matt Stone|Stone]], sem þá voru nemendur í [[Colorado-háskóli|Colorado-háskóla]], hittust í kvikmyndakennslutíma og sköpuðu stuttmynd sem kallaðist ''[[Jesus vs. Frosty]]''. Stuttmyndin innihélt upprunalegt útlit aðalpersónanna í ''South Park''. Stuttmyndin fjallaði um aðalpersónurnar fjórar sem vöktu til lífs snjókarl með töfrahatti. Árið [[1995]] sá [[Brian Graden]], framkvæmdarstjóri [[FOX]], stuttmyndina og veitti [[Trey Parker|Parker]] og [[Matt Stone|Stone]] umboðslaun til að gera aðra stuttmynd, ''[[Jesus vs. Santa]]''. Stuttmyndin var vinsæl og mikið notuð sem jólapóstkort á [[Internetið|internetinu]]. Hún var síðar aftur birt í þættinum ''[[A Very Crappy Christmas]]''. === Sjónvarpssamingur === Eftir útgáfu ''[[Jesus vs. Santa]]'' hófust umræður um gerð á sjónvarpsþáttum, fyrst með [[FOX]] og síðar með [[Comedy Central]]. Fyrsti sjónvarpsþátturinn, ''[[Cartman Gets an Anal Probe]]'', var sýndur [[13. ágúst]] [[1997]] á Comedy Central. Þátturinn var í 3 mánuði í vinnslu en hann var búinn til með skærum og pappír. Núna eru þættirnir unnir í hreyfimyndarforritum, fyrst [[PowerAnimator]] og síðar [[Autodesk Maya|Maya]]. Með notkun hreyfimyndaforrita tókst að minnka framleiðslutímann umtalsvert (niðri í eina viku), sem gerði [[Trey Parker|Parker]] og [[Matt Stone|Stone]] kleift að fjalla um nýliðna atburði í þáttunum sínum. == Persónur == {{Aðalgrein|South Park persónur}} [[Matt Stone]] og [[Trey Parker]] talsetja flestar karlkynspersónurnar í ''South Park'' en [[April Stewart]] og [[Mona Marshall]] (áður [[Mary Kay Bergman]] og [[Eliza Schneider]]) talsetja flestar kvenkynspersónurnar. Aðrir sem talsetja einnig í ''South Park'' eru [[Adrien Beard]] ([[Tolkien Black]]), [[Vernon Chatman]] ([[Towelie]]), [[Jennifer Howell]] ([[Bebe Stevens]]) og [[John Hansen]] ([[Mr. Slave]]). == Þættir == {{Aðalgrein|Listi yfir South Park þætti}} Sýndir hafa verið 338 ''South Park'' þættir í 28 þáttaröðum (2025). == Verðlaun == === Hlotið === * ''South Park'' hlaut [[Emmy-verðlaun]] árið [[2005]] fyrir þáttinn ''[[Best Friends Forever]]''<ref>{{cite web |url=http://animatedtv.about.com/cs/news/a/awards_2.htm |title=Geymd eintak |access-date=2007-10-05 |archive-date=2008-12-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081207065703/http://animatedtv.about.com/cs/news/a/awards_2.htm |url-status=dead }}</ref> og árið [[2007]] fyrir þáttinn ''[[Make Love, Not Warcraft]]''.<ref>{{Cite web |url=http://www.emmys.org/awards/2007pt/nominations_crtv.php?action=search_db#1 |title=Geymd eintak |access-date=2007-10-05 |archive-date=2007-09-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070906023154/http://www.emmys.org/awards/2007pt/nominations_crtv.php?action=search_db#1 |url-status=dead }}</ref> * [[5. apríl]] [[2006]] hlaut þátturinn [[Peabody-verðlaunin]]. * [[CableACE-verðlaunin]] árið [[1997]] fyrir besta hreyfimynda sjónvarpsþáttinn. Þetta var í síðast skipti sem verðlaunin voru veitt. === Tilnefndur === * ''South Park'' hefur verið tilnefnt til [[Emmy-varðlaunin|Emmy-verðlaunanna]] sjö sinnum ([[1998]], [[2000]], [[2002]], [[2004]], [[2005]], [[2006]] og [[2007]]) fyrir framúrskarandi árangur á hreyfimynda sjónvarpsþætti. * [[Teen Choice-verðlaunin]] árið [[2006]]. * Óskarsverðlaun fyrir besta upprunalega lag í kvikmyndinni ''[[South Park: Bigger, Longer & Uncut]]''. == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * [http://www.southparkstudios.com/ www.southparkstudios.com/] - Opinber heimasíða * {{imdb titill|0121955}} * ''[http://www.tv.com/show/344/summary.html South Park] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090423004113/http://www.tv.com/show/344/summary.html |date=2009-04-23 }}'' á TV.com [[Flokkur:Bandarískir gamanþættir]] [[Flokkur:South Park| ]] [[Flokkur:Sjónvarpsþættir frumsýndir 1997]] 8vndl7w0hmfzfg3wyg29lxed0vr6ln6 Luiz Inácio Lula da Silva 0 61394 1987063 1984209 2026-11-15T01:38:08Z TKSnaevarr 53243 1987063 wikitext text/x-wiki {{Forseti |forskeyti = |nafn = Luiz Inácio Lula da Silva |viðskeyti = |mynd = Foto oficial de Luiz Inácio Lula da Silva (estreita).jpg |myndatexti1 = Lula árið 2023. |titill = [[Forseti Brasilíu]] |stjórnartíð_start = [[1. janúar]] [[2023]] |vara_forseti =[[Geraldo Alckmin]] |forveri = [[Jair Bolsonaro]] |stjórnartíð_start2 = [[1. janúar]] [[2003]] |stjórnartíð_end2 = [[1. janúar]] [[2011]] |vara_forseti2 = [[José Alencar]] |forveri2 = [[Fernando Henrique Cardoso]] |eftirmaður2 = [[Dilma Rousseff]] |fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1945|10|27}} |fæðingarstaður = [[Caetés]], [[Pernambuco]], [[Brasilía|Brasilíu]] |þjóderni = [[Brasilía|Brasilískur]] |stjórnmálaflokkur = [[Verkamannaflokkurinn (Brasilía)|Verkamannaflokkurinn]] |maki = Maria de Lurdes da Silva (g. 1969; d. 1971)<br>Marisa Letícia Rocco Casa (g. 1974; d. 2017)<br>Rosângela Lula da Silva (g. 2022<ref>{{Vefheimild|url= https://nyr.ruv.is/frettir/erlent/2022-05-19-gerdi-hle-a-kosningabarattu-til-ad-ganga-i-hjonaband|titill=Gerði hlé á kosningabaráttu til að ganga í hjónaband|dags=19. maí 2022 |skoðað=10. ágúst 2023|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref>) |börn = Márcos Cláudio, Lurian, Fábio Luís, Sandro Luís, Luís Cláudio |háskóli = Serviço Nacional de Aprendizagem Industrial |trúarbrögð = |undirskrift = Signature of Luiz Inácio Lula da Silva.svg }} '''Luiz Inácio Lula da Silva''' (f. [[27. október]] [[1945]]), þekktastur sem '''Lula da Silva''' eða bara '''Lula''',<ref>{{Vefheimild|url=http://topics.nytimes.com/top/reference/timestopics/people/d/luiz_inacio_lula_da_silva/ |titill= Luiz Inácio Lula da Silva|mánuður=26. ágúst|ár=2012|útgefandi=The New York Times|höfundur=Alexei Barrionuevo|tungumál= enska|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref> er núverandi [[forseti Brasilíu]]. Hann gegndi embættinu fyrst frá 2003 til 2011 og sneri síðan aftur á forsetastól árið 2023.<ref name="galeria">{{Vefheimild|url=http://www.biblioteca.presidencia.gov.br/presidencia/presidencia/ex-presidentes/luiz-inacio-lula-da-silva |titill=Luiz Inácio Lula da Silva |útgefandi=Biblioteca da Presidência da República |tungumál= portúgalska|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref> Lula er [[Sósíalismi|sósíalisti]] og stofnmeðlimur brasilíska [[Verkamannaflokkurinn (Brasilía)|Verkamannaflokksins]] (portúgalska: ''Partido dos Trabalhadores''; PT). Stjórnmálastefnur hans eru kenndar við „lulisma“. Í fyrri valdatíð sinni frá 2003 til 2011 naut Lula mikillar alþýðuhylli vegna efnahagsfarsældar og vinsælla velferðarverkefna sem stjórn hans stóð fyrir. Ásakanir um [[spilling]]u vörpuðu hins vegar skugga á stjórnartíð hans og rannsóknir á þeim gerðu Lula mun umdeildari eftir að hann lét af forsetaembætti. Lula var dæmdur í fangelsi árið 2018 vegna spillingarmála en dómurinn var ógiltur þremur árum síðar. Í kjölfarið bauð Lula sig aftur fram til forsetaembættis og tókst að vinna forsetakosningarnar sem haldnar voru árið 2022. Lula vann endurkjör til fjórða kjörtímabils síns í forsetaembætti árið 2026. ==Æviágrip== Luiz Inácio Lula da Silva ólst upp í sárri fátækt. Foreldrar hans voru ólæsir og eignalausir og Lula lærði ekki að lesa fyrr en hann var tíu ára. Hann vann fyrir sér sem hnetusali og skóburstari á barnsaldri en fékk síðar vinnu í járniðnaðinum. Hann missti litla fingur annarrar handar í slysi þegar hann var að störfum í iðnaðarhverfi í [[São Paulo]].<ref name=dv2010>{{Tímarit.is|6375709|Brasilíumenn kjósa nýjan forseta|útgáfudagsetning=28. ágúst 2010|blað=[[Dagblaðið Vísir]]|blaðsíða=24-25|höfundur=Helgi Hrafn Guðmundsson}}</ref> Lula hafði lítinn áhuga á stjórnmálum á yngri árum en hann hóf virka þátttöku í verkalýðsbaráttu á áttunda áratugnum eftir að fyrsta eiginkona hans lést úr [[Lifrarbólga|lifrarbólgu]]. Árið 1975 varð Lula da Silva leiðtogi 100.000 manna stéttarfélags járniðnaðarmanna. Í því embætti þótti Lula umbreyta landslagi brasilískrar verkalýðsbaráttu með því að bjóða [[Herforingjastjórnin í Brasilíu|herforingjastjórninni í landinu]] birginn.<ref name=dv2010/> Árið 1978 stýrði Lula [[verkfall]]i brasilískra bílaiðnaðarmanna sem var fyrsta meiriháttar verkfallið í Brasilíu síðan herforingjarnir [[Valdaránið í Brasilíu 1964|tóku völdin]] árið 1964.<ref>{{Tímarit.is|2880633|Horft í aðra átt|útgáfudagsetning=11. apríl 1982|blað=[[Þjóðviljinn]]|blaðsíða=5}}</ref> Þegar Lula efndi til annars verkfalls árið 1980 lét herforingjastjórnin víkja honum úr stjórn stéttarfélagsins og handtaka hann.<ref>{{Tímarit.is|975747|Páfi heimsækir kirkju í bandalagi við verkalýð gegn ríkisvaldi|útgáfudagsetning=4. júlí 1980|blað=[[Helgarpósturinn]]|höfundur=[[Magnús Torfi Ólafsson]]|blaðsíða=23}}</ref> Lula var í kjölfarið dæmdur til þriggja og hálfs árs fangelsisvistar fyrir að efna til ólöglegs verkfalls og fyrir að hvetja til stéttabaráttu í Brasilíu.<ref>{{Tímarit.is|3985169|„Walesa er frjálsari en Lula“|útgáfudagsetning=10. apríl 1981|blað=[[Tíminn]]|höfundur=Kjartan Jónasson|blaðsíða=6}}</ref> ===Fyrri forsetatíð (2003–2011)=== Eftir endalok herforingjastjórnarinnar bauð Lula da Silva sig þrisvar fram til forseta áður en hann náði loks kjöri árið 2002. Hann tók við forsetaembætti þann 1. janúar 2003.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-11414276|titill=Lula's legacy for Brazil's next president| höfundur=Elizabeth 'Liz' Throssell |mánuður=30. september|ár=2010|útgefandi=BBC News|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|tungumál= enska}}</ref> Í fyrri forsetatíð sinni var Lula gjarnan kallaður einn vinsælasti stjórnmálamaður í sögu Brasilíu og einn vinsælasti leiðtogi á heimsvísu.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-12097490 |titill=Lula leaves office as Brazil's 'most popular' president|útgefandi=BBC News|date=31. desember|ár=2010|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.newsweek.com/2009/09/21/the-most-popular-politician-on-earth.html |titill='The Most Popular Politician on Earth' |útgefandi=Newsweek |date=31. desember|ár=2010 |mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|safnslóð=https://web.archive.org/web/20101229032256/http://www.newsweek.com/2009/09/21/the-most-popular-politician-on-earth.html |safnmánuður=29. desember|safnár=2010|tungumál= enska}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=http://www.economist.com/node/12891019|titill=Lula's last lap |útgefandi=''The Economist''|mánuður=8. janúar|ár=2009|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref> Stjórnartíð hans einkenndist af velferðarverkefnum eins og ''Bolsa Familia'' (ríkisstyrkjum til fátækra fjölskyldna) og ''Fome Zero'' (baráttu við matarskort og fátækt). Lula var áberandi á alþjóðasviðinu og kom meðal annars að samningaviðræðum um [[kjarnorkuáætlun Írans]], baráttunni gegn [[Loftslagsbreytingar|loftslagsbreytingum]] og var lýst sem „manni uppfullum af metnaði til að breyta valdajafnvægi milli þjóða.“<ref>{{Vefheimild|url=http://ase.tufts.edu/hemispheres/archives/2004_issue.pdf|titill=Hemispheres |ár=2004 |útgefandi=Tufts|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|tungumál= enska}}</ref> Í stjórnartíð Lula frá 2003 til 2008 minnkaði fjöldi Brasilíumanna undir fátæktarmörkum um tuttugu milljónir, úr um 49,5 milljónum í 29,5 milljónir. Tólf milljónir manns í afskekktum héruðum Brasilíu fengu á sama tíma aðgang að [[rafmagn]]i í fyrsta sinn og lífsgæði Brasilíumanna jukust með ýmsum verkefnum ríkisstjórnarinnar. Jafnframt dró úr misskiptingu auðs sem hafði lengi einkennt Brasilíu og meðallaun fátæks fólks hækkuðu um átta prósent á áratugnum.<ref name=dv2010/> Árið 2005 var stjórn Lula sökuð um umfangsmikla [[spilling]]u í [[Mensalão-hneykslið|Mensalão-hneykslinu]] svokallaða þegar [[Roberto Jefferson]], fyrrum félagi í Verkamannaflokki forsetans, skýrði frá því að flokkurinn hefði mútað ýmsum þingmönnum með mánaðarlegum greiðslum upp á um 30.000 [[ríal]] til að styðja frumvörp stjórnarinnar. Jefferson upplýsti jafnframt að [[Marcos Valério]], eigandi tveggja auglýsingafyrirtækja með góð tengsl við stjórnina, hefði verið eins konar fjármálastjóri flokksins og hefði dregið miklar fjárhæðir úr sjóðum ríkisfyrirtækja í hans þágu. Lula neitaði því að hafa vitað af spillingunni og brást við með því að stokka upp í stjórn sinni og reka fjölda áhrifamanna úr Verkamannaflokknum.<ref>{{Tímarit.is|3671947|Ekki siðbót, heldur ósvífin spilling|útgáfudagsetning=25. ágúst 2005|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=15|höfundur=Sveinn Sigurðsson}}</ref> Mensalão-hneykslið og önnur spillingarmál grófu nokkuð undan trausti almennings á Lula í aðdraganda forsetakosninga sem haldnar voru árið 2006 en vinsældir hans voru engu að síður áfram miklar.<ref>{{Tímarit.is|4141773|„Þeir hafa ef til vill lesið meira en ég“|útgáfudagsetning=10. október 2006|blað=[[Morgunblaðið]]|blaðsíða=16-17|höfundur=Ásgeir Sverrisson}}</ref> Lula vann öruggan sigur í seinni umferð forsetakosninganna í október 2006 með um sextíu prósentum atkvæða, en vann þó ekki þann yfirburðasigur sem honum hafði verið spáð áður en upplýst var um spillingarhneykslin.<ref>{{Vefheimild|titill=Forseti Brasilíu fékk ekki hreinan meirihluta í kosningum|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2006/10/02/forseti_brasiliu_fekk_ekki_hreinan_meirihluta_i_kos/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=2. október 2006|skoðað=12. janúar 2023}}</ref> Lula gegndi forsetaembættinu til loka seinna kjörtímabils síns, sem lauk þann 1. janúar 2011. Við honum tók starfsmannastjóri hans og flokkssystir, [[Dilma Rousseff]], en þá hafði Lula sett sitt mark á brasilísk stjórnmál. ===Ferill frá 2011 til 2023=== [[Mynd:Dilma empossa Lula como Ministro Chefe da Casa Civil.jpg|thumb|left|Lula ásamt [[Dilma Rousseff|Dilmu Rousseff]], eftirmanni sínum á forsetastól, árið 2016.]] Í október 2011 greindist Lula, sem hafði verið reykingamaður í 40 ár<ref>{{Vefheimild|url=https://www.theguardian.com/world/blog/2010/mar/10/lula-brazil-president-quits-smoking|titill=Lula stubs out smoking habit| höfundur=Rory Carroll|mánuður=10. mars|ár=2010|útgefandi=''[[The Guardian]]''|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|tungumál= enska}}</ref> með hálskrabbamein og hóf efnameðferð. Hann hefur síðan þá náð fullum bata.<ref>{{Vefheimild|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-us-canada-15507640 |útgefandi=British Broadcasting Corporation|titill=Brazil ex-President Lula diagnosed with throat cancer |mánuður=29. október|ár=2011|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|tungumál=enska}}</ref> Snemma árs 2016 var Lula útnefndur starfsmannastjóri Rousseff forseta en [[Gilmar Mendes]] hæstaréttardómari beitti neitunarvaldi gegn útnefningunni vegna rannsókna á hugsanlegum ríkisglæpum sem þá stóðu yfir.<ref name="bbcjudge">{{Vefheimild|titill=Brazil judge blocks Lula appointment to government|url=http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-35835795| útgefandi=British Broadcasting Corporation|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www.correiobraziliense.com.br/app/noticia/politica/2016/03/18/internas_polbraeco,523005/ministro-gilmar-mendes-suspende-nomeacao-de-lula-para-casa-civil.shtml|titill=Justice Gilmar Mendes suspends Lula's nomination as Chief of Staff|tungumál=portúgalska|útgefandi=Correio Braziliense|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref> Í Brasilíu er embætti starfsmannastjóra ríkisstjórnarembætti sem er aðeins hægt að rétta yfir í sérstökum landsdómi. Þann 12. júlí 2017 var Lula sakfelldur fyrir [[peningaþvætti]] og fyrir að þiggja mútur. Hann var dæmdur í níu ára og sex mánaða fangelsi af [[Sergio Moro]] dómara.<ref>{{Vefheimild|titill=Lula é condenado a nove anos de prisão|url=https://veja.abril.com.br/politica/urgente-lula-e-condenado-a-nove-anos-e-meio-de-cadeia|útgefandi=''Veja''|mánuður=12. júlí|ár=2017|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017|tungumál=portúgalska}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Brazil’s Former President Found Guilty Of Corruption|url=http://www.huffingtonpost.com/entry/lula-guilty-corruption_us_596658b2e4b005b0fdca8baa|útgefandi=''[[Huffington Post]]''|first=Brad Brooks|date=12. júlí|ár=2017|mánuðurskoðað=31. október|árskoðað=2017}}</ref> Dómur Moros gegn Lula var staðfestur af brasilískum alríkisdómstól þann 24. janúar 2018.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2018-01-24/lula-s-hopes-of-a-comeback-crushed-by-unanimous-court-verdict|titill=Lula's Hopes of a Comeback Crushed By Unanimous Court Ruling|höfundur=Simone Preissler Iglesias og Bruce Douglas|mánuður=24. janúar|ár=2018|útgefandi=Bloomberg News}}</ref> Vegna dómsins gat Lula ekki boðið sig fram til forseta á ný í forsetakosningunum 2018 líkt og hann hafði ætlað sér.<ref>{{Vefheimild|titill=Moro explica por que Lula não será preso (por ora)|url=http://exame.abril.com.br/brasil/moro-explica-por-que-lula-nao-sera-preso-por-ora/}}</ref><ref>{{Vefheimild|url=https://www1.folha.uol.com.br/poder/2017/07/1903981-brecha-na-lei-da-ficha-limpa-pode-beneficiar-lula-na-eleicao-de-2018.shtml|titill=Brecha na lei da ficha limpa pode beneficiar Lula na eleicao de 2018|útgefandi=''Folha de S.Paulo''|tungumál= portúgalska}}</ref> Í apríl gaf Lula sig fram til lögreglu til þess að hefja 12 ára fangelsisvist.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/2018180409146 |titill= Lula gaf sig fram við lögreglu|mánuður=8. apríl|ár=2018|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''}}</ref> Lula var sleppt úr fangelsi þann 8. nóvember árið 2019 eftir að hæstiréttur Brasilíu ályktaði að aðeins væri leyfilegt að fangelsa fólk eftir að allir möguleikar til áfrýjunar hefðu verið nýttir.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.theguardian.com/world/2019/nov/08/lula-brazil-released-prison-supreme-court-ruling|titill=Brazil's former president Lula walks free from prison after supreme court ruling|mánuður=8. nóvember|ár=2019|mánuðurskoðað=8. nóvember|árskoðað=2019|útgefandi=''[[The Guardian]]''|tungumál=enska}}</ref> Í mars árið 2021 var dómurinn gegn Lula ógiltur af hæstaréttardómaranum [[Edson Fachin]] á þeim grundvelli að yfirvöld í borginni [[Curitiba]] hefðu ekki haft rétt til að sækja málin eins og gert var, heldur hefði átt að sækja málin til alríkisdómstóls í höfuðborginni [[Brasilía (borg)|Brasilíu]].<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20212082508d/o-gildir-dom-yfir-lula-sem-gerir-honum-kleift-ad-bjoda-sig-fram-a-ny|titill=Ógildir dóm yfir Lula sem gerir honum kleift að bjóða sig fram á ný|mánuður=9. mars|ár=2021|mánuðurskoðað=9. mars|árskoðað=2021|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Atli Ísleifsson}}</ref> Fullskipaður hæstiréttur landsins staðfesti dóm Fachins þann 16. apríl 2021. Þetta gerði Lula kleift að bjóða sig fram til opinbers embættis á ný.<ref>{{Vefheimild|titill=Hæstiréttur staðfesti ógildingu dóms yfir Lula|url=https://www.ruv.is/frett/2021/04/16/haestirettur-stadfesti-ogildingu-doms-yfir-lula|útgefandi=[[RÚV]]|dags=16. apríl 2021|skoðað=12. janúar 2023|höfundur=Ævar Örn Jósepsson}}</ref> Í frekari umfjöllun Hæstaréttarins um upphaflega fangelsisdóminn gegn Lula var komist að þeirri niðurstöðu að Sergio Moro dómari hefði verið hlutdrægur í hans garð. Eftir að Moro dæmdi Lula í fangelsi varð hann um skeið dómsmálaráðherra í ríkisstjórn [[Jair Bolsonaro|Jairs Bolsonaro]], pólitísks andstæðings Lula.<ref>{{Vefheimild|titill=Úr fangaklefa í forsetastól|url=https://kjarninn.is/skyring/ur-fangaklefa-i-forsetastol/|útgefandi=''[[Kjarninn]]''|dags=31. október 2022|skoðað=12. janúar 2023|höfundur=Sunna Ósk Logadóttir }}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Kosningabaráttan í Brasilíu hefst formlega í dag|url=https://www.ruv.is/frett/2022/08/16/kosningabarattan-i-brasiliu-hefst-formlega-i-dag|útgefandi=[[RÚV]]|dags=16. ágúst 2022|skoðað=12. janúar 2023|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson}}</ref> ===Endurkoma í forsetaembætti (2023–)=== Árið 2022 ákvað Lula að bjóða sig fram í forsetakosningunum um haustið.<ref>[https://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-61367119 Brazil's Lula launches presidential campaign] BBC, sótt 8. maí 2022</ref> Lula vann nauman sigur gegn sitjandi forsetanum [[Jair Bolsonaro]] í annarri umferð forsetakosninganna þann 30. október, með um 50,83 prósent atkvæða gegn 49,17 prósentum Bolsonaro.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2022/10/30/lula_nyr_forseti_brasiliu_eftir_hnifjafna_kosningu/|titill=Lula nýr forseti Brasilíu eftir hnífjafna kosningu|dags=30. október 2022|skoðað=30. október 2022|útgefandi=[[mbl.is]]}}</ref> Lula tók við forsetaembætti á ný þann 1. janúar 2023.<ref>{{Vefheimild|titill=Lula tekinn við í Brasilíu|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2023/01/01/lula_tekinn_vid_i_brasiliu/|útgefandi=[[mbl.is]]|dags=1. janúar 2023|skoðað=1. janúar 2023}}</ref> Um viku eftir að Lula sneri aftur á forsetastól gerði æstur múgur stuðningsmanna Bolsonaro [[Árásin á Brasilíuþing 2023|árás á þinghúsið, forsetahöllina og hæstaréttinn]] í höfuðborginni [[Brasilía (borg)|Brasilíu]]. Um var að ræða fjölda stuðningsmanna Bolsonaro sem neituðu að viðurkenna sigur Lula da Silva í forsetakosningunum og vændu hann um kosningasvindl. Lögregla náði stjórn á byggingunum síðar um daginn og Lula hét því að þeir sem ættu hlut að máli, sem hann kallaði „skemmdarvarga og fasista,“ yrðu dregnir til ábyrgðar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20232362264d/thjodarleidtogar-fordaema-atburdina-i-brasiliu|titill=Þjóðarleiðtogar fordæma atburðina í Brasilíu|dags=9. janúar 2023|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|skoðað=9. janúar 2023|höfundur=Gunnar Reynir Valþórsson}}</ref> Á fyrsta árinu eftir endurkomu Lula á forsetastól dróst [[skógareyðing]] í [[Amasónfrumskógurinn|Amasónfrumskóginum]] saman um sextíu prósent. Skógareyðing frumskógarins hafði aukist gríðarlega í stjórnartíð Bolsonaros en stjórn Lula hefur í auknum mæli beitt viðurlögum gegn landtöku, beitt herafli til að stöðva ólöglega námuvinnslu, afmarkað stærri landsvæði sem yfirráðasvæði [[Frumbyggjar Brasilíu|frumbyggja]] og opnað ný verndarsvæði.<ref>{{Vefheimild|url=https://samstodin.is/2023/08/eying-amazon-skogar-brasiliu-dvinar-um-60-milli-ara/|titill=Eyðing Amazon-skógar Brasilíu dvínar um 60% milli ára|dags=3. ágúst 2023|útgefandi=''[[Samstöðin]]''|skoðað=7. ágúst 2023|höfundur=Haukur Már Helgason}}</ref> Árið 2026 var eyðing Amasónskógarins sú minnsta í fjóra áratugi.<ref>{{Vefheimild|titill= Eyðing Amazon-frumskógarins í Brasilíu ekki minni í 40 ár |url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-10-17-eyding-amazon-frumskogarins-i-brasiliu-ekki-minni-i-40-ar-490214|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 17. október 2026 |skoðað=15. nóvember 2026|höfundur=Fjóla K. Guðmundsdóttir}}</ref> Lula bauð sig fram til fjórða kjörtímabils í forsetakosningum Brasilíu árið 2026. Hann lenti óvænt í öðru sæti í fyrri umferð kosninganna þann 4. október með 45,16% atkvæða gegn 47,03% sem [[Flávio Bolsonaro]], sonur Jairs, hlaut.<ref>{{Vefheimild|titill= Önnur umferð í Brasilíu eftir óvæntan sigur Bolsonaro |url=https://heimildin.is/grein/27360/onnur-umferd-i-brasiliu-eftir-ovaentan-sigur-bolsonaro/|útgefandi=[[Heimildin]]|dags= 5. október 2026 |skoðað=25. október 2026|höfundur=Fran Blandy|höfundur2=Sebastian Serrano}}</ref> Í seinni umferðinni þann 25. október vann Lula hins vegar sigur með 51,79% atkvæða gegn 48,21. Bolsonaro viðurkenndi ekki ósigur og kallaði eftir því að kosningarnar yrðu ógildar.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.visir.is/g/20262953612d/o-vaentur-sigur-lula-en-bol-sonaro-vill-o-gilda-ur-slitin|titill= Ó­væntur sigur Lula en Bol­sonaro vill ó­gilda úr­slitin |dags= 26. október 2026 |útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|skoðað= 26. október 2026 |höfundur=Smári Jökull Jónsson}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Brasilíu]] | frá = [[1. janúar]] [[2003]] | til = [[1. janúar]] [[2011]] | fyrir = [[Fernando Henrique Cardoso|Fernando Henrique]] | eftir = [[Dilma Rousseff]] }} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Brasilíu]] | frá = [[1. janúar]] [[2023]] | til = | fyrir = [[Jair Bolsonaro]] | eftir = Enn í embætti }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Brasilíu}} {{DEFAULTSORT:Lula da Silva, Luiz Inácio}} {{f|1945}} [[Flokkur:Forsetar Brasilíu]] p84ey5zshk7d35mbiy05sie1c8cyunm Guðmundur Árnason 0 66835 1987066 1942075 2026-11-15T09:00:49Z ~2026-60530-43 122853 /* Fjölskylda */ 1987066 wikitext text/x-wiki '''Guðmundur Árnason,''' fæddur [[20. september]] [[1963]] á Eskifirði, er [[Stjórnmálafræði|stjórnmálafræðingur]] að mennt og skipaður sendiherra i utanríkisþjónustu Íslands frá ársbyrjun 2024. Hann var áður [[ráðuneytisstjóri]] í [[Fjármálaráðuneyti Íslands|Fjármála- og efnahagsráðuneyti]]nu, í mennta- og menningarmálaráðuneytinu og skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu. == Fjölskylda == Foreldrar hans eru [[Árni Halldórsson]], fv. [[skipstjóri]] og [[útgerðarmaður]] (f. 1933, d. 2020), og [[Ragnhildur Kristjánsdóttir]], fv. [[fjármálastjóri|fjármálastjóri (f. 1934, d. 2018)]]. [[Eiginkona]] Guðmundar er [[Sólveig Berg Emilsdóttir]], arkitekt (f. 1966), en börn þeirra eru Birna (f. 1992), lögfræðingur, gift Kristjáni Guðjónssyni (f. 1987), og Kristján (f. 1999), læknir. Synir Birnu og Kristjáns eru Skarphéðinn (f. 2023) og Snorri Hrafn (2025). Systkini Guðmundar eru [[Kristín Aðalbjörg Árnadóttir]] fv. aðstoðarmaður ráðherra og borgarstjóra og fv. sendiherra, [[Halldór Árnason]] fv. framkvæmdastjóri, [[Björn Árnason]] [[framkvæmdastjóri]], og [[Sigrún Árnadóttir]] fv. framkvæmdastjóri og [[bæjarstjóri í Sandgerði|bæjarstjóri.]] == Menntun == S<nowiki/>[[stúdentspróf|túdentspróf]] frá [[Menntaskólinn í Hamrahlíð|Menntaskólanum við Hamrahlíð]] 1984, bakkalárpróf í [[stjórnmálafræði]] frá Stirling-háskóla í [[Skotland]]i 1989 og [[meistarapróf]] í alþjóðastjórnmálum frá háskólanum í [[Sussex]] í [[England]]i 1990. Lokaritgerð hans fjallaði um [[Norðurlönd]]in og pólitískan samruna í [[Evrópa|Evrópu]]. == Starfsferill == Hefur lengst af starfað við opinbera stjórnsýslu: * sérverkefni fyrir forsætis- og [[fjármálaráðuneytið|fjármálaráðuneyti]] 1991; * skipaður deildarstjóri í [[forsætisráðuneytið|forsætisráðuneyti]] í ársbyrjun 1992 og skrifstofustjóri og staðgengill ráðuneytisstjóra í sama ráðuneyti frá ársbyrjun 1996; * ráðgjafi (e. Senior Advisor) við [[Norræni þróunarsjóðurinn|Norræna þróunarsjóðinn]] í [[Helsinki]] (NDF)1998-2000, þar sem hann sinnti einkanlega málefnum [[Afríka|Afríku og skuldaafléttingu þróunarríkja gagnvart marghliða lánastofnunum sem leidd var af Alþjóðabankanum (World Bank);]] * hóf á ný störf sem [[skrifstofustjóri]] í forsætisráðuneyti árið 2000; * settur ráðuneytistjóri í menntamálaráðuneyti í september 2002 og skipaður ráðuneytisstjóri í því ráðuneyti í mars 2003; leiddi þar m.a. vinnu við frv. til laga um framhaldsskóla (lög nr. 92/2008), um opinbera háskóla (lög nr. 85/2008) og rammalög um háskóla (lög nr. 65/2006); * ráðinn til verkefna í forsætisráðuneyti frá janúar 2009 til loka apríl sama ár til að skipuleggja og undirbúa viðbrögð við hruni fjármálakerfisins 2008; * settur ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu í júni 2009 og skipaður ráðuneytisstjóri í fjármála- og efnahagsráðuneytinu frá ársbyrjun 2010; var þar m.a. í forsvari í samstarfi stjórnvalda við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn (IMF) og leiddi vinnu við gerð frv. til laga um opinber fjárlög (lög nr. 123/15); * sem ráðuneytisstjóri varamaður í stjórnum og eigendanefndum Norræna fjárfestingabankans (NIB - Nordic Investment Bank), Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF - International Monetary Fund) og Endurreisnarbanka Evrópu (EBRD - European Bank of Reconstruction and Development); * formaður stjórnar Söfnunarsjóðs lífeyrisréttinda (SL-lífeyrissjóðs - e. The General Pension Fund)) frá 2010 til 2020; * sat sem óháður stjórnarmaður í Þjóðarsjóði Oman-ríkis (Oman Investment Authority) frá desember 2020 til apríl 2024, skipaður af soldán Oman-ríkis; * skipaður sendiherra í utanríkisþjónustu Íslands frá ársbyrjun 2024 og fastafulltrúi Íslands gagnvart stofnunum Sameinuðu þjóðanna í Róm; Matvæla- og landbúnaðarstofnuninni (FAO), Alþjóðamatvælaáætluninni (WFP - World Food Programme) og Alþjóðaþróunarsjóði landbúnaðarins (IFAD - International Fund for Agricultural Development) frá miðju ári 2024. Ì stjórn FAO frá 2024-2026; * formaður Hollvinasamtaka gamla barnaskólans á Eskifirði frá 2019. [[Flokkur:Íslenskir ráðuneytisstjórar]] [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálafræðingar]] {{f|1963}} g5xrk37hizu8gtva28thshrev5art68 1987067 1987066 2026-11-15T09:07:32Z ~2026-60530-43 122853 /* Starfsferill */ 1987067 wikitext text/x-wiki '''Guðmundur Árnason,''' fæddur [[20. september]] [[1963]] á Eskifirði, er [[Stjórnmálafræði|stjórnmálafræðingur]] að mennt og skipaður sendiherra i utanríkisþjónustu Íslands frá ársbyrjun 2024. Hann var áður [[ráðuneytisstjóri]] í [[Fjármálaráðuneyti Íslands|Fjármála- og efnahagsráðuneyti]]nu, í mennta- og menningarmálaráðuneytinu og skrifstofustjóri í forsætisráðuneytinu. == Fjölskylda == Foreldrar hans eru [[Árni Halldórsson]], fv. [[skipstjóri]] og [[útgerðarmaður]] (f. 1933, d. 2020), og [[Ragnhildur Kristjánsdóttir]], fv. [[fjármálastjóri|fjármálastjóri (f. 1934, d. 2018)]]. [[Eiginkona]] Guðmundar er [[Sólveig Berg Emilsdóttir]], arkitekt (f. 1966), en börn þeirra eru Birna (f. 1992), lögfræðingur, gift Kristjáni Guðjónssyni (f. 1987), og Kristján (f. 1999), læknir. Synir Birnu og Kristjáns eru Skarphéðinn (f. 2023) og Snorri Hrafn (2025). Systkini Guðmundar eru [[Kristín Aðalbjörg Árnadóttir]] fv. aðstoðarmaður ráðherra og borgarstjóra og fv. sendiherra, [[Halldór Árnason]] fv. framkvæmdastjóri, [[Björn Árnason]] [[framkvæmdastjóri]], og [[Sigrún Árnadóttir]] fv. framkvæmdastjóri og [[bæjarstjóri í Sandgerði|bæjarstjóri.]] == Menntun == S<nowiki/>[[stúdentspróf|túdentspróf]] frá [[Menntaskólinn í Hamrahlíð|Menntaskólanum við Hamrahlíð]] 1984, bakkalárpróf í [[stjórnmálafræði]] frá Stirling-háskóla í [[Skotland]]i 1989 og [[meistarapróf]] í alþjóðastjórnmálum frá háskólanum í [[Sussex]] í [[England]]i 1990. Lokaritgerð hans fjallaði um [[Norðurlönd]]in og pólitískan samruna í [[Evrópa|Evrópu]]. == Starfsferill == Hefur lengst af starfað við opinbera stjórnsýslu: * sérverkefni fyrir forsætis- og [[fjármálaráðuneytið|fjármálaráðuneyti]] 1991; * skipaður deildarstjóri í [[forsætisráðuneytið|forsætisráðuneyti]] í ársbyrjun 1992 og skrifstofustjóri og staðgengill ráðuneytisstjóra í sama ráðuneyti frá ársbyrjun 1996; * ráðgjafi (e. Senior Advisor) við [[Norræni þróunarsjóðurinn|Norræna þróunarsjóðinn]] í [[Helsinki]] (NDF)1998-2000, þar sem hann sinnti einkanlega málefnum [[Afríka|Afríku og skuldaafléttingu þróunarríkja gagnvart marghliða lánastofnunum sem leidd var af Alþjóðabankanum (World Bank);]] * hóf á ný störf sem [[skrifstofustjóri]] í forsætisráðuneyti árið 2000; * settur ráðuneytistjóri í menntamálaráðuneyti í september 2002 og skipaður ráðuneytisstjóri í því ráðuneyti í mars 2003; leiddi þar m.a. vinnu við frv. til laga um framhaldsskóla (lög nr. 92/2008), um opinbera háskóla (lög nr. 85/2008) og rammalög um háskóla (lög nr. 65/2006); * ráðinn til verkefna í forsætisráðuneyti frá janúar 2009 til loka apríl sama ár til að skipuleggja viðbrögð við hruni fjármálakerfisins 2008; * settur ráðuneytisstjóri í fjármálaráðuneytinu í júni 2009 og skipaður ráðuneytisstjóri í fjármála- og efnahagsráðuneytinu frá ársbyrjun 2010; var þar m.a. í forsvari í samstarfi stjórnvalda við Alþjóðagjaldeyrissjóðinn (IMF) og leiddi vinnu við gerð frv. til laga um opinber fjárlög (lög nr. 123/15); * sem ráðuneytisstjóri varamaður í stjórnum og eigendanefndum Norræna fjárfestingabankans (NIB - Nordic Investment Bank), Alþjóðagjaldeyrissjóðsins (IMF - International Monetary Fund) og Endurreisnarbanka Evrópu (EBRD - European Bank of Reconstruction and Development); * formaður stjórnar Söfnunarsjóðs lífeyrisréttinda (SL-lífeyrissjóðs) frá 2010 til 2020; * sat sem óháður stjórnarmaður í Þjóðarsjóði Oman-ríkis (Oman Investment Authority) frá desember 2020 til apríl 2024; * skipaður sendiherra í utanríkisþjónustu Íslands frá ársbyrjun 2024 og fastafulltrúi Íslands gagnvart stofnunum Sameinuðu þjóðanna í Róm; Matvæla- og landbúnaðarstofnuninni (FAO), Alþjóðamatvælaáætluninni (WFP - World Food Programme) og Alþjóðaþróunarsjóði landbúnaðarins (IFAD - International Fund for Agricultural Development) frá miðju ári 2024. Ì stjórn FAO frá 2024-2026. Sendiherra gagnvart Ítalíu frá 2025; * formaður Hollvinasamtaka gamla barnaskólans á Eskifirði frá 2019. [[Flokkur:Íslenskir ráðuneytisstjórar]] [[Flokkur:Íslenskir stjórnmálafræðingar]] {{f|1963}} tares1pmbyycnj9uk7zeuw1a34wezk6 2026 0 131138 1987045 1986405 2026-11-14T12:35:42Z Berserkur 10188 1987045 wikitext text/x-wiki {{Ár nav}} Árið '''2026''' ('''MMXXVI''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) er í [[Gregoríanska tímatalið|gregoríanska tímatalinu]] [[almennt ár sem byrjar á fimmtudegi]]. == Atburðir == ===Janúar=== * [[1. janúar]]: **[[Búlgaría]] tók upp [[evra|evru]]. ** 41 lést í eldsvoða sem varð í á bar í skíðabænum [[Crans Montana]] í [[Sviss]]. ** Tónlistarstöðvar [[MTV]] hættu útsendingum. * [[3. janúar]]: ** [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026]]: Bandaríkjaher gerði loftárásir á [[Venesúela]]. Tugir létust í árásunum og var [[Nicolás Maduro]], forseti landsins, handsamaður. [[Delcy Rodríguez]] var skipuð forseti landsins. ** [[Eygló Fanndal Sturludóttir]], kraftlyftingarkona var valin [[íþróttamaður ársins]]. ** [[Miðbaugs-Gínea]] flutti höfuðborg sína frá [[Malabó]] til [[Ciudad de la Paz]]. * [[7. janúar]] - Bandaríkin tóku yfir stjórn á olíuflutningaskipið Marinera sem sigldi undir rússneskum fána 200 km suðaustan við Ísland. * [[8. janúar]] - [[Guðmundur Ingi Kristinsson]] sagði af sér embætti menntamálaráðherra vegna veikinda. * [[Mótmælin í Íran 2025–2026|Mótmæli í Íran]] gegn stjórnvöldum stigmögnuðust. Þúsundir létust. * [[14. janúar]] - Utanríkisráðherra Danmerkur og [[Grænland]]s funduðu með [[Marco Rubio]], utanríkisráðherra Bandaríkjanna og [[JD Vance]], varaforseta Bandaríkjanna um [[Hugmyndir Bandaríkjanna um að kaupa Grænland|málefni Grænlands]]. * [[15. janúar]] - 1. febrúar: Evrópukeppnin í [[handbolti|handbolta]] fór fram í Skandinavíu. Þýskaland og Danmörk mættust í úrslitum og vann [[Danska karlalandsliðið í handknattleik]] mótið. * [[16. janúar]] - [[Yoweri Museveni]] var endurkjörinn forseti [[Úganda]]. Ásakanir voru um kosningasvindl. * [[18. janúar]]: ** Átta Evrópuþjóðir gáfu út yfirlýsingu gagnvart hótunum [[Donald Trump]] um að innlima Grænland, að þær græfu undan samskiptum Evrópu og Bandaríkjanna. ** 46 létust og hátt í 300 slösuðust þegar tvær háhraðalestir skullu saman nálægt [[Córdoba]] á suður-Spáni. ** [[Senegalska karlalandsliðið í knattspyrnu]] vann [[Afríkukeppni landsliða í knattspyrnu karla]]. Titillinn var síðar sviptur af þeim og Marokkó afhentur titillinn. * [[19. janúar]] - Helmingur íbúa [[Kýiv]] varð rafmagnslaus eftir árásir Rússlandshers. * [[19. janúar]] - [[23. janúar]]: [[Heimsviðskiptaráðstefnan í Davos]] fór fram. * [[20. janúar]] - Stjórnarher [[Sýrland]]s náði yfirráðum yfir megninu af svæði sem [[Lýðræðissveitir Sýrlands]] höfðu á valdi sínu í norðurhluta landsins. * [[22. janúar]]: ** Bandaríkin sögðu sig formlega úr [[Alþjóðaheilbrigðismálastofnunin]]ni. ** [[Laugarnestangi]] í Reykjavík var friðlýstur. * [[23. janúar]] - [[Ílíjana Jotova]] varð fyrsti kvenforseti [[Búlgaría|Búlgaríu]] eftir afsögn [[Rúmen Radev]]. * [[24. janúar]] - Maður var skotinn til bana í [[Minneapolis]] af útsendurum [[ICE]]-innflytjendaeftirlitsins, rúmum tveimur vikum eftir að kona var skotin til bana af þeim. Mikil mótmæli voru gegn ICE í borginni. Ríkisstjóri Minnesota, [[Tim Walz]] ásamt borgarstjóra Minneapolis, [[Jacob Frey]], kröfðust enn á ný að ICE-liðar yfirgæfu borgina og fylkið. * [[27. janúar]] - [[Evrópusambandið]] og [[Indland]] gerðu fríverslunarsamning. * [[28. janúar]] - Yfir 200 létust þegar náma féll saman í miklum rigningum í [[Lýðveldið Kongó|Lýðveldinu Kongó]]. * [[30. janúar]] - [[Epstein-skjölin]] voru birt. Þau innihéldu nær 3.5 milljón skjöl, myndir og myndbönd sem viðkomu kynferðisglæpamanninum [[Jeffrey Epstein]] og hans innsta hring. ===Febrúar=== * [[1. febrúar]] - [[Laura Fernández Delgado]] var kosin forseti [[Kosta Ríka]]. * [[6. febrúar]] - [[22. febrúar]]: [[Vetrarólympíuleikarnir 2026]] fóru fram í Mílanó og Cortina d'Ampezzo á Ítalíu. * [[8. febrúar]]: **Frjálslyndi lýðræðisflokkurinn undir forystu [[Sanae Takaichi]] vann sigur í þingkosningum í [[Japan]]. ** [[António José Seguro]] var kjörinn forseti Portúgals. * [[11. febrúar]] - 18 ára byssumaður drap 6 í framhaldsskóla í Tumbler Ridge í [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] í Kandada ásamt því að drepa móður sína, stjúpbróður og loks sjálfan sig. * [[15. febrúar]] - [[Lilja Alfreðsdóttir]] var kjörin formaður [[Framsóknarflokkurinn|Framsóknarflokksins]]. * [[19. febrúar]] - [[Yoon Suk-yeol]], fyrrum forseti Suður-Kóreu, var dæmdur í ævilangt fangelsi. * [[20. febrúar]]: ** [[Hæstiréttur Bandaríkjanna]] felldi úr gildi tolla sem [[Donald Trump]], forseti, hafði sett á lönd heimsins fyrr á forsetatíð sinni. ** [[Sagrada Família]] í [[Barselóna]] varð hæsta kirkja í heimi þegar hún tók fram úr [[dómkirkjan í Ulm|dómkirkjunni í Ulm]]. * [[22. febrúar]] - Yfir 60 létust í lögregluaðgerðum í [[Jalisco]], Mexíkó. Þar á meðal var fíkniefnabaróninn Nemesio Oseguera ''El Mencho'' Cervantes. * [[23. febrúar]] - [[Rob Jetten]] tók við embætti forsætisráðherra [[Holland]]s. * [[26. febrúar]] - [[Pakistan]] gerði loftárásir á [[Afganistan]] og lýsti stríði á hendur stjórn [[Talibanar|Talibana]]. * [[28. febrúar]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið hófst þegar Ísrael og Bandaríkin gerðu loftárásir á Íran]]. Nokkrir leiðtogar landsins létust í árásunum: [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur, leiðtogi byltingavarðarins, varnarmálaráðherann og fleiri. Íran svaraði með loftárásum á bandarískar herstöðvar í nágrannaríkjum þess. ===Mars=== * [[2. mars]]: ** [[Hezbollah]] gerði árásir á Ísrael sem svaraði með árásum á [[Beirút]]. ** Um 170 voru drepnir í árás vopnaðra ungmenna í [[Suður-Súdan]]. * [[4. mars]] - Bandaríkjaher sökkti íranska herskipinu ''IRIS Dena'' undan ströndum [[Srí Lanka]]. Nálægt 90 voru taldir af en yfir 30 björguðust. * [[8. mars]] - [[Mojtaba Khamenei]] var valinn [[æðsti leiðtogi Írans]]. * [[14. mars]] - Bandaríkin gerðu loftárásir á [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]] undan ströndum [[Íran]]s. * [[17. mars]] - Yfir 400 létust í árás [[Pakistan]]s á spítala í [[Kabúl]], Afganistan. * [[18. mars]] - [[Ísrael]] gerði árás á gasvinnslustöðvar í [[Íran]]. Íran gerði árásir á olíu- og gasvinnslu í [[Katar]] og [[Kúveit]]. * [[24. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Danmörk]]u. [[Mette Frederiksen]], forsætisráðherra frá 2019, fékk umboð til stjórnarmyndunar en Jafnaðarmannaflokkur hennar tapaði þó fylgi. * [[25. mars]] - [[Úkraína]] gerði drónaárás á olíu og gas-stöðvar við höfnina í bænum Ust-Luga í [[Leníngradfylki]] Rússlands. * [[26. mars]] - Þingkosningarnar fóru fram í [[Færeyjar|Færeyjum]]. [[Fólkaflokkurinn]] hlaut flest atkvæði. * [[27. mars]] - [[Balendra Shah]] varð forsætisráðherra [[Nepal]]s. * [[28. mars]] - [[Hútar]] í [[Jemen]] skutu flugskeytum á [[Ísrael]]. ===Apríl=== [[Mynd:Earth From the Perspective of Artemis II.jpg|thumb|Mynd tekin úr Artemis II.]] * [[1. apríl]] - [[NASA]] hóf fyrstu [[tunglið|tunglferðina]], [[Artemis II]], síðan [[1972]]. * [[6. apríl]] - Áhöfn Artemis II sló metið yfir vegalengd sem menn hafa komist fjarri jörðu og komust 406.773 km. * [[7. apríl]]: **[[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Íran sömdu um 2 vikna vopnahlé. ** [[Tô Lâm]] var kosinn forseti [[Víetnam]]s. * [[8. apríl]] - [[Ísrael]] gerði loftárásir á miðborg [[Beirút]] þar sem yfir 300 létust. * [[10. apríl]] - Áhöfn Artemis II lenti í sjónum við Kyrrahaf nálægt [[San Diego]]. * [[12. apríl]] - Þingkosningar fóru fram í [[Ungverjaland]]i. [[Fidesz]]-flokkur [[Viktor Orbán]] tapaði fyrir stjórnmálaflokknum [[Tisza-flokkurinn|Tisza]] undir forystu [[Péter Magyar]]. * [[16. apríl]] - [[Donald Trump]] boðaði 10 daga [[vopnahlé]] milli [[Ísrael]]s og [[Líbanon]]s. * [[17. apríl]] - [[Íran]] opnaði [[Hormússund]] fyrir skipaumferð tímabundið. * [[19. apríl]] - Þingkosningar í [[Búlgaría|Búlgaríu]]. Flokkur [[Rúmen Radev]], fyrrum forseti, hlaut flest atkvæði. * [[22. apríl]] - Íran gerði árásir á vöruflutningaskip við [[Hormússund]]. * [[25. apríl]] - Íslamskir vígahópar gerðu árásir á byggðir í [[Malí]]. * [[28. apríl]] - Úkraína gerði þriðju árás sína í mánuðinum á olíubirgðastöð Rússa í Tuapse í [[Krasnodarfylki]]. ===Maí=== * [[1. maí]] - [[Sameinuðu arabísku furstadæmin]] yfirgáfu [[Samtök olíuútflutningslanda]] (OPEC). * [[10. maí]] - Farþegar á hollensku skemmtiferðaskipi voru fluttir til sinna heimalanda frá [[Tenerife]] eftir að [[hantaveira|hantaveirufaraldur]] hafði verið um borð og létust þrír farþega. * [[12. maí]] - [[16. maí]]: [[Söngvakeppni evrópskra sjónvarpsstöðva 2026|Eurovision]] var haldið í Austurríki. Lagið ''Bangaranga'' frá Búlgaríu vann. * [[14. maí]] - [[Evika Siliņa]], forsætisráðherra [[Lettland]]s, sagði af sér vegna viðbragða stjórnarinnar við [[Drónahernaður|drónahernaði]] Úkraínu. * [[16. maí]]: **[[Sveitarstjórnarkosningar á Íslandi 2026|Sveitarstjórnarkosningar]] voru haldnar. Sjálfstæðisflokkurinn átti góðu gengi að fagna í stærstu sveitarfélögum landsins á suðvesturhorninu. ** Sameining sveitarfélaga: [[Skorradalshreppur]] sameinaðist [[Borgarbyggð]]. * [[19. maí]] - [[Arsenal]] varð meistari í ensku úrvalsdeildinni í fyrsta sinn í 22 ár. * [[23. maí]] - Rússland gerði yfir 600 dróna og loftskeytaárásir á Úkraínu. * [[24. maí]] - 82 létust í námuslysi í norður-[[Kína]]. * [[26. maí]] - Hitamet var sett fyrir maí á Englandi þegar hiti fór í 35,1 C° í [[Konunglegi grasagarðurinn í Kew|Kew-grasagarðinum]] í London. * [[27. maí]] - [[Sjálfstæðisflokkur]], [[Viðreisn]] og [[Framsókn]] mynduðu meirihluta í [[borgarstjórn Reykjavíkur]]. * [[29. maí]] - Rússneskt [[flygildi]] hafnaði á fjölbýlishúsi í borginni [[Galaţi]] í Rúmeníu, nálægt landamærum Úkraínu. Rúmenía rak í kjölfarið rússneska ræðismanninn í borginni [[Constanta]]. ===Júní=== * [[2. júní]] - [[Hildur Björnsdóttir]] tók við sem [[borgarstjóri Reykjavíkur]]. * [[3. júní]]: ** Íran gerði loftárás á alþjóðaflugvöllinn í [[Kúveit]]. ** Úkraína gerði drónaárás á olíuvinnslu við [[Sankti Pétursborg]]. Nokkrum dögum síðar voru enn frekari árásir gerðar á hernaðarskotmörk. * [[7. júní]]: ** Þingkosningar voru haldnar í [[Armenía|Armeníu]]. Stjórn [[Níkol Pasjínjan]] hélt velli. ** Íran gerði loftárásir á norður-Ísrael. Ísrael svaraði í sömu mynt. * [[8. júní]] - [[Jarðskjálfti]] af stærð 7,8 varð á Filippseyjum, sá stærsti síðan 1990. * [[9. júní]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árásir á Íran eftir að bandarísk þyrla var skotin niður. Íran gerði eldflaugaárásir á bandarískar herstöðvar í Barein, Jórdaníu og Kúveit. * [[11. júní]] - [[Heimsmeistaramót landsliða í knattspyrnu karla 2026]] hófst. Mótið var haldið í Mexíkó, Bandaríkjunum og Kanada. * [[12. júní]] - [[Elon Musk]] varð fyrsti billjónamæringur sögunnar eftir að opnað var fyrir viðskipti með fyrirtæki hans, [[SpaceX]], á [[NASDAQ]]-hlutabréfamarkaðnum. * [[14. júní]]: ** Bandaríkin og Íran gerðu samkomulag til að binda enda á [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]. ** [[New York Knicks]] varð [[NBA]]-meistari í fyrsta sinn síðan 1973. * [[18. júní]] - Úkraína gerði mestu árásir sínar á Moskvu síðan [[innrás Rússlands í Úkraínu]] hófst. * [[21. júní]] - Hægrimaðurinn [[Abelardo de la Espriella]] sigraði í forsetakosningum í [[Kólumbía|Kólumbíu]]. * [[22. júní]]: ** [[Keir Starmer]] tilkynnti um afsögn sína sem [[forsætisráðherra Bretlands]] og sem formaður Breska verkamannaflokksins. ** Fyrstu hvalirnir voru veiddir við Ísland frá árinu 2023, tvær [[langreyður|langreyðar]] af [[Hvalur 9 RE-399|Hval 9]]. * [[24. júní]]: ** [[Jarðskjálftarnir í Venesúela 2026|Jarðskjálftar af stærðinni 7,2 og 7,2 riðu yfir Venesúela]] vestur af [[Karakas]]. Fjölbýlishús hrundu og týndu mörg þúsund lífi. ** Ný brú yfir [[Hornafjarðarfljót]] var opnuð. Brúin leysti af einbreiða brú sem byggð var árið [[1961]] og stytti [[hringvegurinn|hringveginn]] um 12 kílómetra. * [[26. júní]] - Íran gerði drónaárás á flutningaskip við [[Hormússund]]. Bandaríkin svöruðu með árásum á dróna- og vopnageymslur í Íran. * Hitamet voru slegin í Danmörku, Þýskalandi, Póllandi og Tékklandi. ===Júlí=== * [[1. júlí]] - [[Háskóli Íslands]] og [[Hólaskóli (háskóli)|Háskólinn á Hólum]] sameinuðust. * [[3. júlí]] - Rússar gerðu loftárásir á [[Kýiv]] þar sem tugir létust. * [[8. júlí]] - Vopnahléi lauk í [[Íransstríðið 2026|Íransstríðinu]] þegar Íran skaut á olíuflutningaskip og Bandaríkin svöruðu með árásum á Íran. * [[17. júlí]] - Yfir 100 hús brunnu í [[Drammen]] í Noregi. * [[19. júlí]] - [[Spænska karlalandsliðið í knattspyrnu|Spánn]] vann [[Argentínska karlalandsliðið í knattspyrnu|Argentínu]] í úrslitum [[HM 2026]] í knattspyrnu. * [[20. júlí]]: **[[Andy Burnham]] tók við sem [[forsætisráðherra Bretlands]] af [[Keir Starmer]]. ** [[Daniel Ortega]], forseti [[Níkaragva]] lýsti yfir að framvegis yrðu engar kosningar í landinu. * [[23. júlí]] - Neyðarástandi var lýst yfir í [[Sjálfstjórnarhéraðið Madríd|héraðinu Madríd]] á Spáni vegna [[skógareldar|skógarelda]]. Einnig geisuðu skógareldar í Frakklandi og Portúgal. * [[28. júlí]]: ** Jarðskjálfti að stærð 6,8 varð á [[Kyushu]] í Japan nálægt borginni [[Kumamoto]] þar sem verslunarmiðstöð og verksmiðja voru meðal mannvirkja sem eyðilögðust. Yfir 30 létust og hundruð slösuðust. ** [[Keiko Fujimori]], tók við sem forseti [[Perú]]. * [[29. júlí]]: ** Nokkur þúsund [[minkur|minkar]] sluppu úr minkabúi í [[Mosfellsbær|Mosfellsbæ]] eftir innbrot í búið. ** [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin og Sádi-Arabía gerðu árásir á herstöðvar í Írak þar sem hópar hliðhollir Íran dvöldu. * [[30. júlí]]: ** Landhelgisgæslan og sérsveit ríkislögreglustjóra tóku við stjórn Bandero, skipi [[Paul Watson]]-samtakanna vegna ógnana við hvalveiðiskipið [[Hvalur 9|Hvals 9]] og neitun á samvinnu við yfirvöld. Skipið var fært til hafnar og 21 skipverja var vísað úr landi. ** 111 létust þegar um 80.000 flóttafólks fóru yfir til spænsku [[hólmlenda|hólmlendunnar]] [[Ceuta]] frá norðurodda [[Marokkó]]. ===Ágúst=== * [[7. ágúst]] - Skógareldar í sunnanverðri [[Breska Kólumbía|Bresku Kólumbíu]] ollu því að 20.000 íbúar rýmdu svæðið og einn lést. * [[10. ágúst]]: ** [[Úkraína]] gerði drónárásir í fjölda rússneskra héraða, þ.á.m. á olíuhreinsunarstöð í [[Tatarstan]] þar sem 13 létust. ** Yfir 330 manns létust í [[Jarðskjálftinn í Kólumbíu 2026|jarðskjálfta í vestanverðri Kólumbíu]]. * [[11. ágúst]]: ** Sýrlenskur dómstóll dæmdi [[Bashar Al-Assad]] fyrrum forseta landsins, bróður hans Maher og embættismenn eins og varnarmálaráðherrann og yfirmann öryggissveitanna, til dauða. ** Nálægt 100 létust í ferjuslysi í [[Simbabve]]. * [[12. ágúst]]: ** [[Sólmyrkvinn 12. ágúst 2026|Sólmyrkvi]] átti sér stað á [[norðurhvel]]i. Á Íslandi, Spáni og Grænlandi var hægt að sjá almyrkva. ** Úkraínuher gerði loftárásir á flotastöð í rússnesku borginni [[Novorossíjsk]] við [[Svartahaf]]. * [[14. ágúst]] - 103 létust þegar jarðskjálfti af stærðinni 7,7 varð nálægt eyjunni [[Flores]] við [[Litlu-Sundaeyjar]] í Indónesíu. * [[18. ágúst]] - Yfir 100 létust í námuslysi í [[Mið-Afríkulýðveldið|Mið-Afríkulýðveldinu]]. * [[19. ágúst]] - [[András Baka]] varð forseti [[Ungverjaland]]s. * [[20. ágúst]]: [[Rojava|Lýðræðislega fylkjasambandið í Norður-Sýrlandi]] var að fullu innlimað af ríkisstjórn [[Sýrland]]s. * [[26. ágúst]] - [[Flóðin í Nepal 2026|Skyndiflóð varð í Trishuli-fljóti]] vegna jökulshruns á mörkum [[Nepal]]s og [[Tíbet]]s með þeim afleiðingum að yfir 1.400 létust og um 5.000 eru týndir. * [[28. ágúst]] - [[Hákon krónprins]] varð [[Hákon 8.]], konungur Noregs, eftir andlát föðurs síns [[Haraldur 5. Noregskonungur|Haralds 8.]] * [[29. ágúst]] - [[Þjóðaratkvæðagreiðslan um aðildarviðræður Íslands við Evrópusambandið|Þjóðaratkvæðagreiðsla]] um áframhaldandi aðildarviðræður [[Ísland]]s við [[Evrópusambandið]] fór fram. Þeim var hafnað. * [[31. ágúst]] - Síðustu kvöldfréttir [[Sýn]]ar, áður [[Stöð 2]], voru fluttar. Þær höfðu gengið í tæp 40 ár. ===September=== * [[1. september]]: ** Duane Davis var dæmdur sekur fyrir morðið á rapparanum [[Tupac Shakur]] sem gerðist 30 árum fyrr. ** Einstaklingar máttu [[blóðgjöf|gefa blóð]] óháð [[kyn]]i eða [[kynhneigð]] á Íslandi. * [[3. september]] - [[Hútar]] gerðu áhlaup á svæði sem stjórnað var af stjórnarher [[Jemen]]s og brutu þar með vopnahlé. * [[5. september]] - [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]]: Bandaríkin gerðu árás á þrjú írönsk olíuskip við [[Kharg-eyja|Kharg-eyju]]. * [[13. september]] - Þingkosningar voru haldnar í Svíþjóð. Jafnaðarmannaflokkurinn með [[Magdalena Andersson]] í forystu var hlutskarpastur. * [[14. september]] - Fyrstu ráðherrar [[Skotland]]s, [[Norður-Írland]]s og [[Wales]] undirrituðu sameiginlega yfirlýsingu um sjálfsákvörðunarrétt þjóðanna í [[Cardiff]]. * [[15. september]] - Fyrsta [[vindorka|vindorkuvirkjunin]] var opnuð á Íslandi við Vaðöldu nálægt [[Sultartangavirkjun]]. * [[16. september]] - [[Hashim Thaçi]], fyrrum forseti Kósovó, var dæmdur í 25 ára fangelsi fyrir stríðsglæpi. * [[17. september]] - ''[[Leopardus tilcayo]]'', fyrsta nýja kattategundin sem fundist hafði í yfir 100 ár, fannst í [[Bólivía|Bólivíu]]. * [[22. september]] - Varnarsamningur var gerður milli Bandaríkjanna, Grænlands og Danmerkur. * [[23. september]] - [[Þjóðfrelsishreyfing Tígra]] hóf árásir í norður-Eþíópíu. * [[27. september]] - [[Aleksandar Vučić]], forseti Serbíu, sagði af sér. ===Október=== * [[4. október]] - Þingkosningar voru haldnar í [[Bosnía og Hersegóvína|Bosníu-Hersegóvínu]]. * [[7. október]]-[[8. október]] - Rússland gerði árásir á fjölbýlishús í [[Kýiv]] og á strætisvagna í [[Kramatorsk]]. 55 létust í árásunum. * [[12. október]] - [[Hútar]] í Jemen gerðu árás á flugvöllinn í [[Ríad]], höfuðborg Sádi-Arabíu, í annað sinn á nokkrum dögum. 20 létust. * [[19. október]]: ** Franska ríkisstjórnin kom saman á neyðarfundi vegna mótmæla og óeirða. Þau hófust þegar námsmenn mótmæltu bágum kjörum. Forsætisráðherra landsins veitti borgarstjórum leyfi til útgöngubanns í borgum. ** Kjósendur í [[Alberta]] í Kanada kusu gegn því að haldin yrði bindandi þjóðaratkvæðagreiðsla um sjálfstæði fylkisins en 76% voru á móti henni. * [[Borgarastyrjöldin í Súdan (2023–)|Borgarastyrjöldin í Súdan]]: Yfir 220 létust á markaði í [[Suður-Súdan]] í drónaárás sem súdanski stjórnarherinn (SAF) var grunaður um. * [[25. október]]: **[[Luiz Inácio Lula da Silva]] var endurkjörinn [[forseti Brasilíu]]. Hann sigraði hægri frambjóðandann [[Flavio Bolsonaro]]. ** Í serbnesku þingkosningunum vann listi stúdenta sigur á flokki [[Aleksandar Vučić]], forsætisráðherra landsins. * [[27. október]] - Þingkosningar í Ísrael: [[Benjamín Netanjahú]], forsætisráðherra landsins tapaði meirihluta sínum á þingi. [[Gadi Eisenkot]], leiðtogi stjórnarandstöðunnar, náði hins vegar ekki að mynda meirihluta. * [[28. október]] - Tvær hraðlestir skullu saman suður af [[Toledo]] á Spáni og létust 69. ===Nóvember=== * [[3. nóvember]] - [[Miðkjörtímabilskosningar í Bandaríkjunum|Miðkjörtímabilskosningar]] voru haldnar í Bandaríkjunum þar sem [[Demókrataflokkurinn]] vann meirihluta sæta á [[Öldungadeild Bandaríkjaþings|öldungadeild]] og í [[Fulltrúadeild Bandaríkjaþings|fulltrúadeild]] þingsins. * [[5. nóvember]] - Forseti [[Paragvæ]], [[Santiago Peña]] var settur af af þinginu vegna bankahneykslis og tók [[Pedro Alliana]] við embættinu. * [[7. nóvember]]: ** Byssumaður drap 6 manns á aðaltorginu í [[Kraká]], Póllandi. Áður hafði hann drepið 3 fjölskyldumeðlimi sína. Lögregla skaut hann til bana. ** Brasilíska [[þungarokk]]ssveitin [[Sepultura]] spilaði á sínum síðustu tónleikum. * [[29. nóvember]] - Þingkosningarnar verða haldnar á Spáni. ===Desember=== ==Dáin== * [[3. janúar]] - [[Guðmundur Oddur Magnússon]], ''Goddur'', listamaður og prófessor í grafískri hönnun við Listaháskóla Íslands. (f. [[1955]]) * [[9. janúar]] - [[Magnús Eiríksson (tónlistarmaður)|Magnús Eiríksson]], tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[10. janúar]] - [[Sturla Böðvarsson]], alþingismaður og ráðherra (f. [[1945]]). * [[13. janúar]] - [[Baltasar Samper]], katalónsk-íslenskur listmálari (f. [[1938]]). * [[18. janúar]] - [[Heidi Strand]], íslenskur myndlistarmaður (f. [[1953]]). * [[21. janúar]] - [[Kristinn Svavarsson]], saxófónleikari ([[Mezzoforte]]) og kennari (f. [[1947]]). * [[22. janúar]] - [[Floyd Vivino]], bandarískur leikari og sviðslistamaður (f. [[1951]]) * [[25. janúar]] - [[Jón Þ. Ólafsson]], frjálsíþróttamaður (f. [[1941]]). * [[30. janúar]] - [[Catherine O´Hara]], kanadísk-bandarísk leikkona (f. [[1954]]) * [[11. febrúar]] - [[James Van Der Beek]], bandarískur leikari (f. [[1977]]) * [[15. febrúar]] - [[Robert Duvall]], bandarískur leikari (f. [[1931]]). * [[17. febrúar]] - [[Jesse Jackson]], bandarískur mannréttindafrömuður (f. [[1941]]) * [[18. febrúar]]: ** [[Haraldur Sigurðsson (leikari)|Haraldur Sigurðsson]], leikari (f. [[1942]]) ** [[Jan Timman]], hollenskur stórmeistari í skák. (f. [[1951]]). * [[20. febrúar]] - [[Frank Booker]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1964]]) * [[28. febrúar]] - [[Ali Khamenei]], æðstiklerkur [[Íran]]s (f. [[1939]]). * [[1. mars]] - [[Davíð Oddsson]], forsætisráðherra, borgarstjóri, seðlabankastjóri og ritstjóri Morgunblaðsins (f. [[1948]]). * [[5. mars]] - [[António Lobo Antunes]], portúgalskur rithöfundur (f. [[1942]]). * [[13. mars]]: **[[Hjálmar H. Ragnarsson]], tónskáld og tónlistarfræðingur (f. [[1952]]). ** [[Phil Campbell]], enskur gítarleikari ([[Motörhead]]) (f. [[1961]]) * [[14. mars]] - [[Jürgen Habermas]], þýskur heimspekingur og félagsfræðingur (f. [[1929]]). * [[19. mars]] - [[Chuck Norris]], bandarískur leikari og bardagaíþróttamaður (f. [[1940]]). * [[20. mars]]: ** [[Robert Mueller]], formaður bandarísku alríkislögreglunnar (f. [[1944]]). ** [[Nicholas Brendon]], bandarískur leikari (f. [[1971]]). * [[22. mars]] - [[Lionel Jospin]], forsætisráðherra Frakklands (f. [[1937]]). * [[30. mars]] - [[Chan Santokhi]], forseti Súrínam (f. [[1959]]) * [[9. apríl]] - [[Björgvin Halldórsson]], íslenskur söngvari (f. [[1951]]). * [[13. apríl]] - [[Moya Brennan]], írsk söngkona (f. [[1952]]). * [[17. apríl]] - [[Oscar Schmidt]], brasilískur körfuknattleiksmaður (f. [[1958]]). * [[19. apríl]] - [[Desmond Morris]], breskur dýrafræðingur (f. [[1928]]) * [[20. apríl]] - [[Valdimar Örnólfsson]], íþróttamaður og fimleikakennari (f. [[1932]]). * [[6. maí]] - [[Ted Turner]], bandarískur viðskiptamaður og sjónvarpsframleiðandi (f. [[1938]]). * [[28. maí]]: ** [[Aðalsteinn Bergdal]], íslenskur leikari og tónlistarmaður (f. [[1949]]). ** [[Abdrabbuh Mansur Hadi]], jemenskur stjórnmálamaður (f. [[1945]]). * [[4. júní]] - [[Marjane Satrapi]], íransk-franskur rithöfundur (f. [[1969]]). * [[8. júní]] - [[Tryggvi Gíslason]], skólameistari Menntaskólans á Akureyri (f. [[1938]]). * [[17. júní]] - [[Margrét Helga Jóhannsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1940]]). * [[5. júlí]] - [[Þrúður Vilhjálmsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1973]]) * [[6. júlí]] - [[Magnús Þór Jónsson]] (Megas), tónlistarmaður (f. [[1945]]). * [[8. júlí]] - [[Bonnie Tyler]], velsk söngkona (f. [[1951]]). * [[9. júlí]] - [[Ann Widdecombe]], bresk þingkona og ráðherra (f. [[1947]]). * [[10. júlí]] - [[Kinu Rochford]], bandarískur körfuboltamaður (f. [[1990]]) * [[11. júlí]] - [[Lindsey Graham ]], bandarískur þingmaður (f. [[1955]]). * [[13. júlí]] - [[Sam Neill]], nýsjálenskur leikari (f. [[1947]]). * [[20. júlí]] - [[Kevin Keegan]], enskur knattspyrnumaður og knattspyrnustjóri (f. [[1951]]). * [[24. júlí]] - [[Gunnar Rósinkranz]], íslenskur byggingarverkfræðingur (f. [[1941]]). * [[29. júlí]]: **[[Glen Hansard]], írskur tónlistarmaður (f. [[1970]]) ** [[Gunnar Þórðarson]], íslenskur tónlistarmaður (f. [[1945]]) * [[31. júlí]] - [[Franco Baresi]], ítalskur knattspyrnumaður (f. [[1960]]). * [[9. ágúst]] - [[Don Nelson]], bandarískur körfuknattleiksþjálfari og leikmaður (f. [[1940]]). * [[13. ágúst]] - [[Bogi Ísak Nilsson]], ríkissaksóknari og ríkislögreglustjóri (f. [[1940]]). * [[14. ágúst]] - [[Yayoi Kusama]], japönsk listakona (f. [[1929]]. * [[17. ágúst]] - [[Frank Beard]], bandarískur trommari ([[ZZ Top]]) (f. [[1949]]). * [[21. ágúst]] - [[Steinn Ármann Magnússon]], íslenskur leikari (f. [[1964]]). * [[25. ágúst]]: **[[Dolly Parton]], bandarísk söngkona (f. [[1946]]). **[[Tim Curry]], enskur leikari (f. [[1946]]). * [[26. ágúst]] - [[Eyvindur P. Eiríksson]], íslenskur rithöfundur (f. [[1935]]). * [[27. ágúst]] - [[Ratko Mladić]], bosníu-serbneskur hershöfðingi (f. [[1942]]). * [[28. ágúst]] - [[Haraldur 5. Noregskonungur]] (f. [[1937]]). * [[31. ágúst]] - [[Sigríður Þorvaldsdóttir]], íslensk leikkona (f. [[1941]]). * [[2. september]] - [[Gloria Steinem]], bandarískur femínisti, blaðamaður og pólitískur aktívisti (f. [[1934]]). * [[16. september]] - [[Karl Th. Birgisson]], ritstjóri, útvarpsmaður og rithöfundur (f. [[1963]]). * [[30. september]] - [[Margaret Hamilton]], bandarískur tölvunarfræðingur (f. [[1936]]). * [[1. október]] - [[Conrad Thomas Lant]], enskur tónlistarmaður ([[Venom]]) (f. [[1963]]). * [[3. október]] - [[Dennis Hastert]], bandarískur stjórnmálamaður (f. [[1942]]). * [[15. október]] - [[Bo Johansson]], sænskur knattspyrnuþjálfari (f. [[1942]]). * [[28. október]] - [[Patrick Stewart]], enskur leikari (f. [[1940]]). * [[7. nóvember]] - [[Sæmi Rokk Pálsson]], lögreglumaður og dansari (f. [[1936]]). * [[10. nóvember]] - [[Mörður Árnason]], þingmaður (f. [[1953]]). * [[13. nóvember]] - [[Guðjón Þórðarson]], íslenskur knattspyrnuþjálfari og leikmaður (f. [[1955]]). ==Nóbelsverðlaunin== * [[Bókmenntaverðlaun Nóbels|Bókmenntir]]: [[Anne Carson]]. * [[Nóbelsverðlaunin í efnafræði|Efnafræði]]: [[Henri B. Kagan]] og [[Kenso Soai]]. * [[Nóbelsverðlaunin í eðlisfræði|Eðlisfræði]]: [[Francis Halzen]]. * [[Nóbelsverðlaunin í lífeðlis- og læknisfræði|Lífeðlis- og læknisfræði]]: [[Karl Deisseroth]], [[Peter Hegemann]] og [[Georg Nagel]]. *[[Friðarverðlaun Nóbels]]: [[Navanethem Pillay]]. [[Flokkur:2026]] [[Flokkur:2021-2030]] h4yrbxsaos2unb886aep9avuiyvc39i Tryggvi Hlinason 0 138846 1987047 1958276 2026-11-14T12:56:22Z Sandro Halank 93274 new file 1987047 wikitext text/x-wiki {{Körfuknattleiksmaður |nafn=Tryggvi Hlinason |mynd=[[File:2026-10-28 ALBA Berlin gegen Surne Bilbao (Basketball Champions League 2026-27) by Sandro Halank–061.jpg|260px]] |fullt nafn=Tryggvi Snær Hlinason |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1997|10|28}} |fæðingarbær= |fæðingarland=[[Ísland]] |dánardagur= |dánarbær= |dánarland= |hæð=216 cm |þyngd= |staða=[[Miðherji]] |núverandi lið=Surne Bilbao |númer=32 |ár í háskóla= |háskóli= |ár=2014–2017<br>2017–2018<br>2018-2019<br>2019-2023<br>2023- |lið= [[Þór Akureyri]]<br>Valencia BC<br>Obradorio CAB<br>Zaragoza<br>Surne Bilbao |landsliðsár=2015-2016<br>2016-2017<br>2016- |landslið=Ísland U-18<br>Ísland U-20<br>Ísland |landsliðsleikir=9<br>14<br>41 |þjálfaraár= |þjálfað lið= |mfuppfært=1. sept 2025 |lluppfært=1. sept 2025 }} '''Tryggvi Snær Hlinason''' (fæddur 28. október, 1997) er íslenskur atvinnumaður í [[Körfuknattleikur|körfuknattleik]] og meðlimur íslenska landsliðsins.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.641.is/tryggvi-snaer-valin-i-lokaaefingahop-a-landslidsins-i-korfubolta/|titill=Tryggvi Snær valin í lokaæfingahóp A-landsliðsins í körfubolta}}</ref> Í júní 2017 samdi Tryggvi við þáverandi Spánarmeistara Valencia BC og byrjaði atvinnumanna feril sinn.<ref>[https://www.visir.is/g/2017170619038/tryggvi-til-spaensku-meistaranna Tryggvi til spænsku meistaranna]</ref><ref>[http://www.eurobasket.com/Spain/news/493022/Tryggvi-Hlinason-(ex-Thor-AK)-is-a-newcomer-at-Valencia Tryggvi Hlinason (ex Thor AK) is a newcomer at Valencia]</ref> Tryggvi leikur fyrir Surne Bilbao í spænsku A-deildinni. == Íslenska landsliðið == Tryggvi var fyrst valinn í landslið karla árið 2016 og tók þátt í FIBA EuroBasket 2017. Hann lék einnig með U-20 landsliðinu sem tók þátt í Evrópumóti U-20 liða árið 2017.<ref>{{Cite web |url=http://karfan.is/read/2017-06-14/u20-hopurinn-klar-i-staersta-sumarid-fra-upphafi-/ |title=U20 hópurinn klár í stærsta sumarið frá upphafi |access-date=2017-06-18 |archive-date=2017-06-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170617012806/http://karfan.is/read/2017-06-14/u20-hopurinn-klar-i-staersta-sumarid-fra-upphafi- |url-status=dead }}</ref><ref>[https://www.visir.is/g/2017170519504/tryggvi-semur-vid-thorsara-til-thriggja-ara-en-spilar-liklega-ekki-med-theim-naesta-vetur Tryggvi semur við Þórsara til þriggja ára en spilar líklega ekki með þeim næsta vetur]</ref> ==Tilvísanir== == Ytri tenglar == * [http://kki.is/motamal/leikir-og-urslit/motayfirlit/Leikmadur?league_id=190&season_id=93703&player_id=4967037 Úrvalsdeild] * [http://www.fiba.com/eurobasket/2017/qualifiers/Tryggvi-Hlinason Eurobasket 2017] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170604213708/http://www.fiba.com/eurobasket/2017/qualifiers/Tryggvi-Hlinason |date=2017-06-04 }} {{stubbur|æviágrip|körfubolti}} {{f|1997}} [[Flokkur:Íslenskir körfuknattleiksmenn]] [[Flokkur:Leikmenn Úrvalsdeildar karla í körfuknattleik]] lp4j7pctilhnvudj75dm7mhtbsb58g6 Albert Guðmundsson (fæddur 1997) 0 144625 1987048 1932137 2026-11-14T13:37:46Z ~2026-60295-03 122813 Lið sem Albert spilar fyrir. 1987048 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður |nafn=Albert Guðmundsson |mynd= [[File:Albert Guðmundsson.jpg|250px]] |fullt nafn=Albert Guðmundsson |fæðingardagur={{Fæðingardagur og aldur|1997|06|15}} |fæðingarbær=Reykjavík |fæðingarland=Ísland |hæð=177 cm |staða=miðjumaður, framherji |núverandi lið=[[ACF Fiorentina]] |ár í yngri flokkum= |yngriflokkalið= [[KR]], [[Heerenveen]], [[PSV]] |ár1=2015-2018 |ár2=2017-2018 |ár3=2018-2022 |ár4=2022- |ár5=2024- |lið1=[[Jong PSV]] |lið2=[[PSV Eindhoven]] |lið3= [[AZ Alkmaar]] |lið4= [[Genoa C.F.C.]] |lið5= [[ACF Fiorentina]] |leikir (mörk)1=63 (28) |leikir (mörk)2=9 (0) |leikir (mörk)3=72 (17) |leikir (mörk)4=83 (26) |leikir (mörk)5=3 (3) |landsliðsár=2013<br>2012-2013<br>2014-2015<br>2015<br>2017- |landslið=Ísland U-16<br>Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] |landsliðsleikir (mörk)=3 (0)<br>9 (4)<br>11 (4)<br>12 (3)<br>43 (13) |mfuppfært= okt. 2024 |lluppfært= okt. 2025 }} '''Albert Guðmundsson''' (fæddur 15. júní 1997) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir ítalska liðið [[SS Lazio]] á láni frá [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Albert kemur úr fótboltafjölskyldu. Faðir hans er [[Guðmundur Benediktsson]] knattspyrnulýsandi og fyrrum knattspyrnumaður. Móðir hans er [[Kristbjörg Ingadóttir]] sem spilaði m.a. með kvennalandsliðinu. Hún er dóttir [[Ingi Björn Albertsson|Inga Björns Albertssonar]], knattspyrnumanns og þingmanns og barnabarn [[Albert Guðmundsson|Alberts Guðmundssonar]], knattspyrnumanns og ráðherra. Albert skoraði þrennu fyrir landsliðið í vináttuleik gegn Indónesíu árið 2018 og gegn Ísrael árið 2024 í umspili um laust sæti fyrir [[EM 2024]]. Hann var valinn í lokahópinn fyrir [[HM 2018|heimsmeistarakeppnina í Rússlandi]] sama ár. ==Heimild== {{commonscat|Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1997]] slk8zm0q62gj8zcs0xjw3czdg2z9c57 Guðjón Þórðarson 0 151506 1987042 1914284 2026-11-14T12:29:52Z Berserkur 10188 1987042 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Guðjón Þórðarson | mynd = Gudjon Thordarson.jpg | fullt nafn = Guðjón Þórðarson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1955|9|14}} | fæðingarbær = [[Akranes]] | fæðingarland = Ísland | hæð = | staða = | núverandi lið = | númer = | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[ÍA]] | ár1 = 1972-1986 | ár2 = 1988 | lið1 = [[ÍA]] | lið2 = [[KA]] | leikir (mörk)1 = 400 (22) | leikir (mörk)2 = 3 (0) | landsliðsár = 1985 | landslið = [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 1 (0) | þjálfaraár = 1987 <br> 1988-1990 <br> 1991-1993 <br> 1994-1995 <br> 1996 <br> 1997-1999 <br> 1999-2002 <br> 2002 <br> 2003-2004 <br> 2005<br>2005-2006<br>2007-2008<br>2008-2009<br>2010-2011<br>2011-2012<br><br>2019-2020<br>2020<br>2021-2022 | þjálfað lið = [[ÍA]]<br>[[KA]] <br> [[ÍA]]<br> [[KR]]<br> [[ÍA]]<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]]<br>[[Stoke City]]<br>[[IK Start]]<br>[[Barnsley F.C.]]<br>[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]<br>[[Notts County]]<br>[[ÍA]]<br>[[Crewe Alexandra F.C.]]<br>[[Íþróttafélagið Vestri|Vestri]]<br>[[Grindavík|Ungmennafélag Grindavíkur]]<br>[[NSÍ Runavík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]] }} '''Guðjón Þórðarson''' (f. [[14. september]] [[1955]], d. [[13.. nóvember]] [[2026]]) var íslenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum knattspyrnumaður fæddur á [[Akranes|Akranesi]]. Guðjón spilaði sem leikmaður lengst af fyrir [[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] og spilaði 400 leiki fyrir liðið; vann 5 [[Besta deild karla|íslandsmeistaratitla]] og 5 bikartitla. Hann spilaði einn landsleik með [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|landsliði Íslands]]. Guðjón sneri sér að þjálfun árið 1987 og hefur þjálfað á Íslandi, Noregi, Englandi og Færeyjum. Synir Guðjóns eru allir viðriðnir knattspyrnu. Guðjón lést árið 2026 eftir veikindi <ref>[https://www.visir.is/g/20262962814d/gud-jon-thordar-son-fallinn-fra Guð­jón Þórðar­son fallinn frá] Vísir, sótt 14. nóvember 2026</ref>. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnuþjálfarar]] [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] {{fd|1955|2026}} 3nk0axqukup0p9w47kp3hzhxali2p48 1987044 1987042 2026-11-14T12:32:32Z Berserkur 10188 1987044 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Guðjón Þórðarson | mynd = Gudjon Thordarson.jpg | fullt nafn = Guðjón Þórðarson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1955|9|14}} | fæðingarbær = [[Akranes]] | fæðingarland = Ísland | hæð = | staða = | núverandi lið = | númer = | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[ÍA]] | ár1 = 1972-1986 | ár2 = 1988 | lið1 = [[ÍA]] | lið2 = [[KA]] | leikir (mörk)1 = 400 (22) | leikir (mörk)2 = 3 (0) | landsliðsár = 1985 | landslið = [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 1 (0) | þjálfaraár = 1987 <br> 1988-1990 <br> 1991-1993 <br> 1994-1995 <br> 1996 <br> 1997-1999 <br> 1999-2002 <br> 2002 <br> 2003-2004 <br> 2005<br>2005-2006<br>2007-2008<br>2008-2009<br>2010-2011<br>2011-2012<br><br>2019-2020<br>2020<br>2021-2022 | þjálfað lið = [[ÍA]]<br>[[KA]] <br> [[ÍA]]<br> [[KR]]<br> [[ÍA]]<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]]<br>[[Stoke City]]<br>[[IK Start]]<br>[[Barnsley F.C.]]<br>[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]<br>[[Notts County]]<br>[[ÍA]]<br>[[Crewe Alexandra F.C.]]<br>[[Íþróttafélagið Vestri|Vestri]]<br>[[Grindavík|Ungmennafélag Grindavíkur]]<br>[[NSÍ Runavík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]] }} '''Guðjón Þórðarson''' (f. [[14. september]] [[1955]], d. [[13. nóvember]] [[2026]]) var íslenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum knattspyrnumaður fæddur á [[Akranes|Akranesi]]. Guðjón spilaði sem leikmaður lengst af fyrir [[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] og spilaði 400 leiki fyrir liðið; vann 5 [[Besta deild karla|íslandsmeistaratitla]] og 5 bikartitla. Hann spilaði einn landsleik með [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|landsliði Íslands]]. Hans staða var varnarmaður. Guðjón sneri sér að þjálfun árið 1987 þjálfaði til 2022 á Íslandi, Noregi, Englandi og Færeyjum. Hann vann fjölda titla á Íslandi með ÍA, KA og KR. Guðjón lést árið 2026 eftir veikindi <ref>[https://www.visir.is/g/20262962814d/gud-jon-thordar-son-fallinn-fra Guð­jón Þórðar­son fallinn frá] Vísir, sótt 14. nóvember 2026</ref>. Synir Guðjóns eru allir viðriðnir knattspyrnu. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnuþjálfarar]] [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] {{fd|1955|2026}} lswlxtl4uf6n6zklprsr9tz06junz6d 1987050 1987044 2026-11-14T14:23:22Z Friðþjófur 104929 1987050 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Guðjón Þórðarson | mynd = Gudjon Thordarson.jpg | fullt nafn = Guðjón Þórðarson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur|1955|9|14}} | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|2026|11|13|1955|9|14}} | fæðingarbær = [[Akranes]] | fæðingarland = Ísland | hæð = | staða = | núverandi lið = | númer = | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[ÍA]] | ár1 = 1972-1986 | ár2 = 1988 | lið1 = [[ÍA]] | lið2 = [[KA]] | leikir (mörk)1 = 400 (22) | leikir (mörk)2 = 3 (0) | landsliðsár = 1985 | landslið = [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 1 (0) | þjálfaraár = 1987 <br> 1988-1990 <br> 1991-1993 <br> 1994-1995 <br> 1996 <br> 1997-1999 <br> 1999-2002 <br> 2002 <br> 2003-2004 <br> 2005<br>2005-2006<br>2007-2008<br>2008-2009<br>2010-2011<br>2011-2012<br><br>2019-2020<br>2020<br>2021-2022 | þjálfað lið = [[ÍA]]<br>[[KA]] <br> [[ÍA]]<br> [[KR]]<br> [[ÍA]]<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]]<br>[[Stoke City]]<br>[[IK Start]]<br>[[Barnsley F.C.]]<br>[[Íþrótta- og ungmennafélag Keflavíkur|Keflavík]]<br>[[Notts County]]<br>[[ÍA]]<br>[[Crewe Alexandra F.C.]]<br>[[Íþróttafélagið Vestri|Vestri]]<br>[[Grindavík|Ungmennafélag Grindavíkur]]<br>[[NSÍ Runavík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]]<br>[[Víkingur Ólafsvík]] }} '''Guðjón Þórðarson''' (f. [[14. september]] [[1955]], d. [[13. nóvember]] [[2026]]) var íslenskur knattspyrnuþjálfari og fyrrum knattspyrnumaður fæddur á [[Akranes|Akranesi]]. Guðjón spilaði sem leikmaður lengst af fyrir [[Íþróttabandalag Akraness|ÍA]] og spilaði 400 leiki fyrir liðið; vann 5 [[Besta deild karla|íslandsmeistaratitla]] og 5 bikartitla. Hann spilaði einn landsleik með [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|landsliði Íslands]]. Hans staða var varnarmaður. Guðjón sneri sér að þjálfun árið 1987 þjálfaði til 2022 á Íslandi, Noregi, Englandi og Færeyjum. Hann vann fjölda titla á Íslandi með ÍA, KA og KR. Guðjón lést árið 2026 eftir veikindi <ref>[https://www.visir.is/g/20262962814d/gud-jon-thordar-son-fallinn-fra Guð­jón Þórðar­son fallinn frá] Vísir, sótt 14. nóvember 2026</ref>. Synir Guðjóns eru allir viðriðnir knattspyrnu. == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnuþjálfarar]] [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] {{fd|1955|2026}} rnuvdetj4owrbydegfopexxu18uemv7 Ragnheiður Bragadóttir 0 152333 1987054 1987018 2026-11-14T20:45:18Z ~2026-59868-53 122793 1987054 wikitext text/x-wiki {{Persóna | nafn = Ragnheiður Bragadóttir | búseta = | mynd = Ragnheidur Bragadottir-Wikipedia.jpg | myndastærð = 250px | myndatexti = | alt = | fæðingarnafn = | fæðingardagur = 1956 | fæðingarstaður = | dauðadagur = | dauðastaður = | orsök_dauða = | virkur = | þekktur_fyrir = | þekkt_fyrir = | þjóðerni = | starf = Prófessor í lögfræði við [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]] | titill = | verðlaun = | laun = | trú = | maki = | börn = | foreldrar = | háskóli = | stjórnmálaflokkur = | niðurmál = | hæð = | þyngd = | tilvitnun = | undirskrift = | heimasíða = }} '''Ragnheiður Bragadóttir''' (f. 1956) er [[prófessor]] [[Emeritus|emerita]] í [[lögfræði]] við Lagadeild [[Háskóli Íslands|Háskóla Íslands]]. == Ferill == Ragnheiður fæddist í Reykjavík 10. maí 1956. Hún lauk stúdentsprófi frá fornmáladeild [[Menntaskólinn í Reykjavík|Menntaskólans í Reykjavík]] vorið 1976<ref>Háskóli Íslands. Ragnheiður Bragadóttir. Skoðað 12. júní 2019: https://www.hi.is/starfsfolk/rb</ref> og embættisprófi (cand. juris) í lögfræði frá lagadeild Háskóla Íslands vorið 1982.<ref name="Lögfræðingatal">Lögfræðingatal 1736-1992. Iðunn, Reykjavík 1993</ref> Þá lagði hún stund á framhaldsnám í refsirétti, afbrotafræði og refsipólitík við Kriminalistisk Institut við lagadeild [[Kaupmannahafnarháskóli|Háskólans í Kaupmannahöfn]] 1982-1983 og hlaut til þess styrk frá danska ríkinu. Hún stundaði nám í afbrotafræði á meistarastigi við lagadeild Háskóla Íslands á haustmisseri 1983. Ragnheiður var dómarafulltrúi við sakadóm Reykjavíkur 1984 og fulltrúi í dóms- og kirkjumálaráðuneytinu 1984-1985.<ref name="Lögfræðingatal" /> Hún var [[kennari]] í refsirétti við Fangavarðaskólann 1985-1991 og Lögregluskóla ríkisins 1989-1994.<ref name="Ferilskrá">{{Vefheimild|url=https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/cv/664d18080663.pdf|titill=Ferilskrá| skoðað-dags = 26. júní 2019}}</ref> Árið 1984 hóf Ragnheiður stundakennslu í refsirétti við lagadeild Háskóla Íslands, varð [[aðjúnkt]] 1985, [[lektor]] 1989, [[dósent]] 1995 og prófessor í lögfræði frá 1. janúar 2000, fyrst íslenskra kvenna.<ref>Viðtal í Morgunblaðinu 23. janúar 2000. Sótt af: http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=132521&pageId=1957603&lang=is&q=Ragnheiður%20Bragadóttir%20prófessor</ref> Árið 2024 hlaut Ragnheiður norrænu lögfræðiverðlaunin, Knut och Alice Wallenbergs Stiftelses pris för rättsvetenskapliga insatser, fyrir merkar rannsóknir sínar í refsirétti og afbrotafræði, einkum á sviði kynferðisafbrota og brot gegn umhverfinu.<ref>{{Cite web|url=https://hi.is/frettir/ragnheidur-bragadottir-hlytur-norraenu-logfraediverdlaunin|title=Ragnheiður Bragadóttir hlýtur norrænu lögfræðiverðlaunin {{!}} Háskóli Íslands|website=hi.is|language=is|access-date=2026-11-13}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://srf.wallenberg.org/artiklar/2024-ars-nordiska-juristpris-gar-till-ragnheidur-bragadottir|title=2024 års Nordiska juristpris går till Ragnheidur Bragadottir {{!}} Stiftelsen för Rättsvetenskaplig forskning|website=srf.wallenberg.org|access-date=2026-11-14}}</ref> Samkvæmt reglum um verðlaunin eru þau einungis veitt norrænum lögfræðingum fyrir framúrskarandi störf á sviði lögfræði eða vegna fræðistarfa á sama vettvangi. Einungis einu sinni áður hefur Íslendingur hlotið verðlaunin en þau hlaut [[Ármann Snævarr]], prófessor í lögfræði við Háskóla Íslands, árið 1993. == Ýmis störf og verkefni == Ragnheiður hefur gegnt ýmsum trúnaðarstörfum á vegum Háskóla Íslands sem utan og setið í ýmsum stjórnum. Hún hefur verið formaður náðunarnefndar [[Dómsmálaráðuneyti Íslands|dómsmálaráðuneytisins]] frá 1993<ref>Náðunarnefnd. Sótt af: https://www.stjornarradid.is/raduneyti/nefndir/nanar-um-nefnd/?itemid=e82c1364-4214-11e7-941a-005056bc530c</ref>, var í stjórn Lagastofnunar Háskóla Íslands 2005-2016, þar af formaður stjórnar 2013-2016, í rannsóknanámsnefnd lagadeildar 2005-2010, námsnefnd lagadeildar 2003-2007, formaður meistaranámsnefndar lagadeildar í umhverfisfræðum 2001-2005, í kennslumálanefnd háskólaráðs Háskóla Íslands frá 2003-2008, í stjórn og úthlutunarnefnd Aðstoðarmannasjóðs Háskóla Íslands 2004-2009, og í fyrstu stjórn Rannsóknastofu í kvennafræðum við Háskóla Íslands 1990-1992, auk ýmissa starfshópa á vegum Háskólans um margvísleg málefni. Hún er formaður Sakfræðifélags Íslands frá 2009 og sat í prófnefnd verðbréfamiðlara 1993-1996.<ref name="Ferilskrá" /><ref>Who´sWho in the World, 2011, bls. 303.</ref> Á háskólaárunum var hún í ritstjórn Úlfljóts, tímarits laganema, 1978-79. Ragnheiður hefur tekið virkan þátt í norrænu samstarfi á fræðasviði sínu og var fulltrúi Íslands í Norræna sakfræðiráðinu (Nordisk Samarbejdsråd for Kriminologi, NSfK) 1998-2012<ref>Heimasíða Norræna sakfræðiráðsins (Scandinavian Research Council for Criminology) Sótt 26. júní 2019 af: http://nsfk.org/</ref>, varaformaður 2007-2009 og formaður 2010-2012 og hafði ráðið þá skrifstofu við Háskóla Íslands.<ref>Sjá ársskýrslu NSfK 2012. Sótt 26. júní 2019 af: https://docplayer.dk/32300119-Nordisk-samarbejdsraad-for-kriminologi-2012-islands-universitet-101-reykjavik-island-hjemmeside-raadsleder-ragnheidur-bragadottir.html{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Í formannstíð Ragnheiðar var m.a. haldið upp á 50 ára afmæli NSfK á Íslandi og var gefið út veglegt afmælisrit að því tilefni, [https://www.yumpu.com/en/document/view/17912013/nordic-criminology-in-fifty-years-scandinavian-research-council- ''Nordic Criminology in Fifty Years''], sem hún ritstýrði.<ref>Lögmannablaðið, 4. tbl. 16. árg. 2010, bls. 6-7.</ref> == Rannsóknir og helstu ritverk == Ragnheiður á að baki langan kennslu- og ritferil og hefur birt bækur, fjölda bókarkafla og fræðiritgerða, bæði hér heima og erlendis, auk skýrslna og vinnu við lagafrumvörp. Helstu rannsóknarsvið hennar eru: Refsiréttur, almennur hluti og sérstakur, kynferðisbrot og önnur brot gegn konum og börnum, umhverfisrefsiréttur, viðurlög og viðurlagapólitík. Síðastliðin 20 ár hefur hún stundað umfangsmiklar rannsóknir á löggjöf og dómaframkvæmd í kynferðisbrotamálum. Um það efni hefur hún skrifað fjögur grundvallarrit: [https://bc.is/2019/01/27/nytt-rit-fra-bokautgafunni-codex-naudgun-og-onnur-brot-gegn-kynfrelsi-folks/ ''Nauðgun og önnur brot gegn kynfrelsi fólks''] (2018), ''Nauðgun - Ritröð Lagastofnunar Háskóla Íslands nr. 14'' (2015), ''Kynferðisbrot – Dómabók'' (2009) og ''Kynferðisbrot - Ritröð Lagastofnunar Háskóla Íslands nr. 3'' (2006)<ref>Heimasíða Lagastofnunar. Sótt 26. júní 2019 af: https://lagastofnun.hi.is/3_ritrod_lagastofnunar_kynferdisbrot {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626131613/https://lagastofnun.hi.is/3_ritrod_lagastofnunar_kynferdisbrot |date=2019-06-26 }}</ref>, auk fjölmargra greina og bókarkafla hér heima og erlendis. Hún samdi frumvarp er varð að núgildandi ákvæðum almennra hegningarlaga um kynferðisbrot (2007).<ref>Sótt af heimasíðu Alþingis. Sótt 26. júní 2019 af: https://www.althingi.is/altext/133/s/0020.html</ref> Af bókum Ragnheiðar um önnur efni má nefna: ''Kennslubók í refsirétti fyrir Lögregluskóla ríkisins'' (1995) og ''Íslenskur umhverfisrefsiréttur'' (1988).<ref>Ritaskrá. Sótt 26. júní 2019 af: https://ugla.hi.is/pub/hi/simaskra/ritaskra_en/664d18080663.pdf</ref> Ragnheiður er mjög virkur þátttakandi í norrænu og alþjóðlegu rannsóknarsamstarfi og hefur m.a. dvalið við rannsóknir við lagadeild háskólans í Kaupmannahöfn, Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht í Feiburg im Breisgau í Þýskalandi, lagadeild háskólans í Cambridge á Englandi og Boalt Hall School of Law, University of California, Berkeley, USA. Af norrænum rannsóknarverkefnum sem Ragnheiður hefur átt frumkvæði að og stjórnað má nefna tvö verkefni á vegum NSfK: Miljøstrafferet og retspolitik i de nordiske lande (2010-2012) sem fjallar um löggjöf sem veitir umhverfinu refsivernd<ref>Háskóli Íslands. Lagastofnun. (2014). Miljøstrafferet og retspolitik i de nordiske lande - Lokið 2011. Sótt 26. júní 2019 af: http://lagastofnun.hi.is/miljostrafferet_og_retspolitik_i_de_nordiske_lande_lokid_2011 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626131612/http://lagastofnun.hi.is/miljostrafferet_og_retspolitik_i_de_nordiske_lande_lokid_2011 |date=2019-06-26 }}</ref>, og Straf for seksualforbrydelser i Norden (2012) sem fjallar um lagaákvæði um nauðgun á Norðurlöndum og hvernig refsing er ákveðin fyrir nauðgunarbrot.<ref>University of Iceland. The Law Institute. (e.d.). Straf for seksualforbrydelser i Norden. Sótt 26. júní 2019 af: https://lagastofnun.hi.is/straf_for_seksualforbrydelser_i_norden_0 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190626131613/https://lagastofnun.hi.is/straf_for_seksualforbrydelser_i_norden_0 |date=2019-06-26 }}</ref> Þá tók Ragnheiður þátt í norrænni rannsókn á löggjöf um vændi á Norðurlöndum (''Prostitutionslovgivning i de nordiske lande'') og birtust niðurstöðurnar í ''Nordisk Tidsskrift for Kriminalvidenskab'' (2005), og rannsókn á viðurlögum utan stofnana á Norðurlöndum (''Samfundssanktioner i Norden''), sjá ''Nordisk Tidsskrift for Kriminalvidenskab'' (2001). Af alþjóðlegum rannsóknarverkefnum sem Ragnheiður hefur tekið þátt í má nefna: Alþjóðlegt rannsóknarverkefni um umhverfisrefsirétt, unnið á vegum Max-Planck-Institut für ausländisches und internationales Strafrecht, Freiburg im Breisgau, Þýskalandi. Niðurstöður birtust í bókinni: ''Umweltstrafrecht in den nordischen Landern. Arbeiten zum Umweltrecht 10'' (1994); evrópskt rannsóknarverkefni um refsiábyrgð stjórnmálamanna, sjá grein í bókinni ''Criminal Liability of Political Decision-Makers – A Comparative Perspective'' (2017) og samnorrænt rannsóknarverkefni sem fjallar um réttarreglur um refsilögsögu á Norðurlöndum en niðurstöður rannsóknarinnar birtust í tveimur bókum: ''Criminal Jurisdiction – A Nordic Perspective'' (2014) og ''Strafrechtliche Jurisdiktion – Eine nordische Perspektive'' (2017). Frá árinu 1999 hefur Ragnheiður verið einn af ritstjórum ''Nordisk Tidsskrift for Kriminalvidenskab'' (NTfK)<ref>Heimasíða Nordisk Tidsskrift for Kriminalvidenskab: https://tidsskrift.dk/index.php/NTfK</ref>, ''Journal of Scandinavian Studies in Criminology and Crime Prevention'' 1999-2003 og í ritnefnd ''Nordic Journal of Criminology''<ref>Heimasíða Taylor & Francis. Sótt af: https://www.tandfonline.com/loi/scri20</ref> frá 2018. Ragnheiður hefur haldið fyrirlestra um rannsóknarefni sín á fjölmörgum alþjóðlegum, norrænum og innlendum ráðstefnum og málþingum.<ref name="Ferilskrá" /> == Einkalíf == Ragnheiður ólst upp í Reykjavík. Foreldrar hennar voru Ragnheiður Gunnarsdóttir, bankaritari og húsmóðir (f. 1933, d. 2020) og Bragi Hannesson, lögfræðingur, bankastjóri Iðnaðarbanka Íslands hf. og forstjóri Iðnlánasjóðs (f. 1932, d. 2026).<ref>European Biographical Directory, 8, 1989-1990.</ref> Systur hennar eru Ásdís, kennari (f. 1958) og Bryndís, píanókennari (f. 1968).<ref>Lögfræðingatal 1736-1992. Iðunn, Reykjavík 1993.</ref> Ragnheiður er gift Bjarna Kristjánssyni, viðskiptafræðingi og framkvæmdastjóra (f. 1956).<ref>Æviskrár MA-stúdenta VI, 1974-1978. Bókaútgáfan Skrugga, Reykjavík 2007.</ref><ref>Viðskipta- og hagfræðingatal 1877-1996. Þjóðsaga ehf. Reykjavík 1997.</ref> Dætur þeirra eru Ragnheiður (f. 1983) og Unnur (f. 1994).<ref>Morgunblaðið. (2016, 10. maí). Þurfum umfjöllun um tengsl siðferðis og laga. Sótt 26. júní 2019 af: https://www.mbl.is/greinasafn/grein/1595360/</ref> == Heimildir == {{reflist}} {{f|1956}} [[Flokkur:Prófessorar við Háskóla Íslands]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] [[Flokkur:Íslenskir lögfræðingar]] f7l5usshdkqzdldq760vni7o5ekjw4c Wikipedia:Í fréttum... 4 154362 1987046 1986406 2026-11-14T12:36:37Z Berserkur 10188 1987046 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Foto oficial de Luiz Inácio Lula da Silva (estreita).jpg|200px|right|alt=Luiz Inácio Lula da Silva|Luiz Inácio Lula da Silva]] * [[3. nóvember]]: '''[[Demókrataflokkurinn]]''' vinnur meirihluta bæði á [[Fulltrúadeild Bandaríkjaþings|fulltrúadeild]] og [[öldungadeild Bandaríkjaþings]] í [[Miðkjörtímabilskosningar í Bandaríkjunum|miðkjörtímabilskosningum í Bandaríkjunum]]. * [[25. október]]: ** '''[[Luiz Inácio Lula da Silva]]''' (''sjá mynd'') er endurkjörinn [[forseti Brasilíu]]. ** Pólitísk mótmælahreyfing stúdenta sigrar ríkisstjórn '''[[Aleksandar Vučić|Aleksandars Vučić]]''' í þingkosningum í [[Serbía|Serbíu]]. '''Yfirstandandi:''' [[Innrás Rússa í Úkraínu]] / [[Stríð Rússlands og Úkraínu]] &nbsp;• [[Íransstríðið 2026|Íransstríðið]] <br> '''Nýleg andlát''': [[Guðjón Þórðarson]] (13. nóvember) &nbsp;• [[Mörður Árnason]] (10. nóvember) &nbsp;• [[Sæmi Rokk Pálsson]] (7. nóvember) &nbsp;• [[Patrick Stewart]] (28. október) nfuhoxro2su0po7gw9vvcjgceonkw5d Helgi Seljan (blaðamaður) 0 156833 1987061 1985024 2026-11-14T23:37:46Z ~2026-60488-73 122837 /* */ 1987061 wikitext text/x-wiki '''Georg Helgi Seljan Jóhannsson''' (f. [[18. janúar]] [[1979]]), oftast kallaður '''Helgi Seljan''' er íslenskur [[Blaðamennska|blaðamaður]] sem hefur meðal annars starfað á [[Austurglugginn|Austurglugganum]], [[DV]], [[Talstöðin|Talstöðinni]] og [[NFS (fréttastofa)|NFS]] <ref>{{Cite web|url=https://www.malefnin.com/ib/topic/93296-helgi-seljan-a-ruv/|title=Helgi Seljan á RÚV|website=Málefnin|language=is-IS|access-date=2020-04-09}} {{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> en þó lengstum í [[Kastljós (fréttaskýringaþáttur)|Kastljósinu]] á RÚV og síðar [[Kveikur|Kveik]]. Hann var kjörinn sjónvarpsmaður ársins á Edduverðlaunahátíðinni árin [[2016]] og [[2017]] og maður ársins [[2019]] af lesendum [[DV|DV.is]].<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2019/12/30/helgi-seljan-er-madur-arsins-2019/|title=Helgi Seljan er maður ársins 2019: „Þetta var erfiður og langur tími, en nú tekur annað við“|date=2019-12-30|website=DV|language=is|access-date=2020-04-09}}</ref> Eftir 15 ára veru hjá Ríkisútvarpinu ákvað Helgi Seljan að söðla um og hefja störf á [[Stundin|Stundinni]], frá janúar 2022.<ref>{{Cite web|url=https://stundin.is/grein/14633/|title=Helgi Seljan hefur störf á Stundinni|website=Stundin|access-date=2022-01-13}}</ref> Hann lét af störfum hjá [[Heimildin|Heimildinni]], sem varð til við sameiningu Stundarinnar og [[Kjarninn|Kjarnans]], í október 2024.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242637197d/helgi-haettur-a-heimildinni|title=Helgi hættur á Heimildinni - Vísir|author=Jakob Bjarnar|date=2024-10-18|work=[[Vísir.is]]|language=is|access-date=2024-10-18}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} [[Flokkur:Íslenskir blaðamenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1979]] [[Flokkur:Handhafar Edduverðlaunanna]] lw2k61el71xj0wb9kco7vnxjymbfk2w Sérstakt krúnuráð Kambódíu 0 193437 1987065 1986957 2026-11-15T03:15:14Z Ow! That Hurts! 106527 test 1987065 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Royal arms of Cambodia.svg|thumb|Konungsskjaldarmerki Kambódíu]] '''Sérstakt krúnuráð Kambódíu'''{{Efn|[[Kambódíska]]: ក្រុមប្រឹក្សារាជបល្ល័ង្ក /krom prəksaː riəceaʔɓallaŋ/; bókstaflega ''Konunglegt ráð krúnunnar''.}} er níu manna ráð sem velur konung [[Kambódía|Konungsríkisins Kambódíu]] innan níu daga frá láti eða afsögn fyrirrennara hans. == Saga == Stjórnarskrá Kambódíu frá 1993 skilgreinir hlutverk Krúnuráðsins á eftirfarandi hátt:{{Efn|Athugaðu að þessi þýðing byggir á enskri þýðingu á frumtextanum (sem er á khmer) og endurspeglar því hugsanlega ekki textann nákvæmlega.}}<ref>{{Vefheimild|url=https://policehumanrightsresources.org/content/uploads/dlm_uploads/2017/03/Constitution.pdf?x80005|titill=The Constitution of the Kingdom of Cambodia|höfundur=Constitutional Council|útgefandi=Police and Human Rights Resources|mánuður=mars|ár=2010|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026|tungumál=en|bls=5–6}}</ref> {{Tilvitnun|'''13. grein'''<br>Innan tímabils sem fer ekki fram úr sjö dögum skal nýr konungur Kambódíu kjörinn af Krúnuráðinu.<br>Í skipan Krúnuráðsins skulu eiga sæti: * Forseti öldungadeildarinnar * Forseti þjóðþingsins * Forsætisráðherrann * Æðstu leiðtogarnir trúarreglanna tveggja, Mahanikaya og Dhammayutikanikaya * Fyrsti og annar varaforseti öldungadeildarinnar * Fyrsti og annar varaforseti þjóðþingsins Skipulag og starfsemi Krúnuráðsins skal ákveðin með lögum. '''14. grein'''<br>Konungur Kambódíu skal vera meðlimur konungsfjölskyldunnar, að minnsta kosti 30 ára gamall og afkomandi Ang Duong konungs eða Norodom konungs eða líka Sisowath konungs.<br>Áður en konungur tekur við völdum skall hann vinna eið í samræmi við ákvæði í 4. viðauka.|Stjórnskipunarráð Kambódíu}} Þann [[24. september]] [[1993]] endurkjörði Krúnuráðið fyrrverandi konunginn [[Norodom Sihanouk]].<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1792609?iabr=on|titill=Sihanouk prins tekur að nýju við konungdómi|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=september|ár=1993|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026|ritstjóri=Reuters|bls=19|vefsíða=tímarit.is}}</ref> Þann [[14. október]] [[2004]], í kjölfar afsagnar Sihanouks, kaus Krúnuráðið [[Norodom Sihamoni]].<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/3611612?iabr=on|titill=Stjórnaði áður dansflokki í París|útgefandi=Morgunblaðið|mánuður=október|ár=2004|mánuðurskoðað=nóvember|árskoðað=2026|ritstjóri=Agence France-Presse|bls=18|vefsíða=tímarit.is}}</ref> == Neðanmálsgreinar == {{Notelist}} == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Kambódía]] [[Flokkur:Konungar Kambódíu]] pmijn31dtd27qs1zte1ej5mqjioqtm3 Tóntegund 0 193441 1987049 1987010 2026-11-14T14:14:25Z Akigka 183 1987049 wikitext text/x-wiki '''Tóntegund''', innan vestrænnar tónlistarhefðar, byggist á því að hvert [[lag]], [[tónverk]] eða tónlistarhending haldi sig að mestu leyti við nótnaefni innan [[dúr]]- eða [[moll]]-[[Tónstigi|tónstiga]]. Aðrar nótur mega koma fyrir, en tóntegundin heldur sér svo lengi sem að gefið sé í skyn að grunntónn viðkomandi tónstiga leiki aðal- og stjórnandi hlutverk.<ref name=":1">{{Cite book|url=http://www.oxfordreference.com/view/10.1093/acref/9780199578108.001.0001/acref-9780199578108|title=The Oxford Dictionary of Music|last=Kennedy|first=Michael|last2=Bourne Kennedy|first2=Joyce|date=2012-01-01|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-957810-8|editor-last=Rutherford-Johnson|editor-first=Tim|edition=6|language=en|doi=10.1093/acref/9780199578108.001.0001}}</ref> == Saga == Hugtakið tóntegund smeygði sér inn í evrópska tónlistarmenningu snemma á 17. öld samhliða því að eldri [[kirkjutóntegund]]ir (e. modes) hurfu smám saman úr notkun. Tóntegundir voru allsráðandi þar til að [[atónal tónlist]] og tónlist án hefðbundinna tóntegunda komu fram um aldamótin 1900.<ref name=":1" /> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Tónlist]] 8dr2moce5ex1h9avknc2u23onaoqrxz Fúsíjama 0 193445 1987064 2026-11-15T02:05:13Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Fuji]] 1987064 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Fuji]] 4fi569bjfuionimyhwakhps85p61ayj