Wikipedia iswiki https://is.wikipedia.org/wiki/Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.48.0-wmf.5 first-letter Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikipedia Wikipediaspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Gátt Gáttaspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk Mekka 0 6344 1987742 1907054 2026-11-20T15:20:37Z TKSnaevarr 53243 1987742 wikitext text/x-wiki {{coord|21|25|21|N|39|49|24|E|display=title}}[[Mynd:Supplicating Pilgrim at Masjid Al Haram. Mecca, Saudi Arabia.jpg|thumb|right|Miðja moskunnar helgu í Mekka.]] '''Mekka''' er [[borg]] í [[Sádí-Arabía|Sádí-Arabíu]]. [[Íslam|Múslimar]] telja hana heilaga og ætlast er til af þeim að þeir fari í [[pílagrímsför]] (''[[hadsjí]]'') í það minnsta einu sinni um ævina, hafi þeir möguleika á því. Á hverju ári koma rúmlega 3 miljónir pílagríma til Mekka og biðja í [[Masjid al-Haram]] eða stóru moskunni. ==Landafræði== Mekka er í 277 metra hæð yfir sjó og {{nowrap|80 km}} inn til lands. Er {{nowrap|2 371 km}} norðuraf miðbaug og {{nowrap|7 631 km}} frá norður pólnum. {{Stubbur|landafræði}} [[Flokkur:Íslam]] [[Flokkur:Borgir í Sádi-Arabíu]] 5demx4snhcit61vtrjna03mscs0wpx3 Lísbet 0 19055 1987768 1820737 2026-11-20T23:53:43Z ~2026-61304-56 123033 Leiðrétt fallbeyging á nafninu samkvæmt BÍN. Beygingarlýsing íslensks nútímamáls. Kristín Bjarnadóttir (ritstj.). Stofnun Árna Magnússonar í íslenskum fræðum, Reykjavík. https://bin.arnastofnun.is/leit/l%C3%ADsbet (nóvember 2026) 1987768 wikitext text/x-wiki {{Íslenskt mannanafn | nafn = Lísbet | kyn = kvk | nefnifall = Lísbet | þolfall = Lísbetu | þágufall = Lísbetu | eignarfall = Lísbetar | eiginnöfn = 43 | millinöfn = 12 | dagsetning = júlí 2007 }} '''Lísbet''' er [[íslenskt kvenmannsnafn]]. == Dreifing á Íslandi == {{Þjóðskrártölfræði}} <timeline> ImageSize = width:600 height:320 PlotArea = left:40 right:10 top:40 bottom:40 AlignBars = late DateFormat = yyyy Period = from:1949 till:2008 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1950 Colors = id:canvas value:white id:fyrsta value: rgb(0.1,0.1,0.7) id:seinna value: rgb(1,0.7,0) Backgroundcolors = canvas:canvas TextData = pos:(5,310) textcolor:black fontsize:S text:Fjöldi pos:(550,20) textcolor:black fontsize:S text:Ár pos:(250,310) textcolor:black fontsize:M text:Heildarfjöldi nafngifta fyrir kvenmannsnafnið Lísbet pos:(50,315) textcolor:fyrsta fontsize:S text:fyrsta nafn pos:(50,300) textcolor:seinna fontsize:S text:seinni nöfn BarData = bar:5 text:5 bar:4 text:4 bar:3 text:3 bar:2 text:2 bar:1 text:1 LineData= color:fyrsta width:5 at:1951 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1952 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1956 frompos:40 tillpos:140 #2 at:1957 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1958 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1964 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1968 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1970 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1973 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1975 frompos:40 tillpos:140 #2 at:1978 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1982 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1983 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1985 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1986 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1989 frompos:40 tillpos:190 #3 at:1990 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1991 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1994 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1996 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1997 frompos:40 tillpos:190 #3 at:1999 frompos:40 tillpos:140 #2 at:2000 frompos:40 tillpos:90 #1 at:2001 frompos:40 tillpos:190 #3 at:2002 frompos:40 tillpos:90 #1 at:2003 frompos:40 tillpos:140 #2 at:2005 frompos:40 tillpos:90 #1 at:2006 frompos:40 tillpos:90 #1 color:seinna width:1 at:1958 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1979 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1980 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1986 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1998 frompos:40 tillpos:90 #1 at:1999 frompos:40 tillpos:90 #1 at:2001 frompos:40 tillpos:90 #1 at:2004 frompos:40 tillpos:140 #2 </timeline> <timeline> ImageSize = width:600 height:320 PlotArea = left:40 right:10 top:40 bottom:40 AlignBars = late DateFormat = yyyy Period = from:1949 till:2008 TimeAxis = orientation:horizontal ScaleMajor = unit:year increment:5 start:1950 Colors = id:canvas value:white id:fyrsta value: rgb(0.1,0.1,0.7) id:seinna value: rgb(1,0.7,0) Backgroundcolors = canvas:canvas TextData = pos:(5,310) textcolor:black fontsize:S text:Hlutfall pos:(550,20) textcolor:black fontsize:S text:Ár pos:(250,310) textcolor:black fontsize:M text:Hlutfall nafngifta fyrir kvenmannsnafnið Lísbet pos:(50,315) textcolor:fyrsta fontsize:S text:fyrsta nafn pos:(50,300) textcolor:seinna fontsize:S text:seinni nöfn BarData = bar:5 text:1 % bar:4 text:0.8 % bar:3 text:0.6 % bar:2 text:0.4 % bar:1 text:0.2 % LineData= color:fyrsta width:5 at:1951 frompos:40 tillpos:50 #0.04% at:1952 frompos:40 tillpos:50 #0.04% at:1956 frompos:40 tillpos:55 #0.06% at:1957 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1958 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1964 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1968 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1970 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1973 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1975 frompos:40 tillpos:53 #0.05% at:1978 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1982 frompos:40 tillpos:45 #0.02% at:1983 frompos:40 tillpos:45 #0.02% at:1985 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1986 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1989 frompos:40 tillpos:58 #0.07% at:1990 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1991 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1994 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1996 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:1997 frompos:40 tillpos:58 #0.07% at:1999 frompos:40 tillpos:53 #0.05% at:2000 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:2001 frompos:40 tillpos:58 #0.07% at:2002 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:2003 frompos:40 tillpos:53 #0.05% at:2005 frompos:40 tillpos:48 #0.03% at:2006 frompos:40 tillpos:48 #0.03% color:seinna width:1 at:1958 frompos:40 tillpos:63 #0.09% at:1979 frompos:40 tillpos:53 #0.05% at:1980 frompos:40 tillpos:53 #0.05% at:1986 frompos:40 tillpos:58 #0.07% at:1998 frompos:40 tillpos:55 #0.06% at:1999 frompos:40 tillpos:55 #0.06% at:2001 frompos:40 tillpos:55 #0.06% at:2004 frompos:40 tillpos:65 #0.1% </timeline> == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.rettarheimild.is/mannanofn|titill=Mannanafnaskrá|archive-url=https://vefsafn.is/is/20061115051547/http://www.rettarheimild.is/mannanofn|archive-date=15. nóvember 2006|mánuðurskoðað=10. nóvember|árskoðað=2005}} * {{þjóðskrárheimild|nóvember 2005}} [[Flokkur:Íslensk kvenmannsnöfn]] cjzvj3dkrbufr795ndytxawgum1w6do 1315 0 27679 1987723 1905468 2026-11-20T13:32:32Z Berserkur 10188 1987723 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1312]]|[[1313]]|[[1314]]|[[1315]]|[[1316]]|[[1317]]|[[1318]]| [[1301–1310]]|[[1311–1320]]|[[1321–1330]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} Árið '''1315''' ('''MCCCXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[16. mars]] - [[Gvendardagur]] varð [[messudagur]] í [[Hólabiskupsdæmi]] þegar bein [[Guðmundur góði|Guðmundar góða]] voru tekin upp. * [[Auðunn rauði]] kom til Íslands og tók við biskupsstólnum á [[Hólabiskupar|Hólum]]. * Bygging [[Auðunarstofa|Auðunarstofu]] hófst á [[Hólar í Hjaltadal|Hólum]]. ===Fædd=== * [[Árni Þórðarson hirðstjóri]] (d. [[1361]]). ===Dáin=== == Erlendis == [[Mynd:Marketa pecet.jpg|thumb|right|[[Margrét af Búrgund]]. Hún eyddi síðasta æviárinu í dýflissu og varð aldrei drottning Frakklands.]] * [[Hungursneyðin mikla 1315-1317]] hófst eftir miklar rigningar um vorið og uppskerubrest. * [[26. maí]] - [[Játvarður 2. Englandskonungur]] sendi 6.000 hermenn til Írlands til að mæta skoskri inntrás þar leidd af Játvarði Bruce. * [[22. júlí]] - [[Róbert Bruce]], konungur Skotlands, gerði umsátur um Carlisle-kastala en þurfti frá að hverfa eftir 10 daga. * [[7. ágúst]] - Ferdínand af Majorka, réðist á Furstadæmið Achaea, krossfararíki á [[Pelopsskagi|Pelopsskaga]]. * [[19. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] gekk að eiga Clemence d'Anjou. * [[24. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] var krýndur Frakklandskonungur í [[Reims]]. * [[29. ágúst]] - Orrustan við Montecatini: [[Lýðveldið Písa]] sigaði [[Lýðveldið Flórens]] og [[Konungsríkið Napólí]]. * [[9. desember]] Kantónurnar [[Uri]], [[Schwyz]] og [[Unterwalden]] mynduðu varnarbandalag gegn Austurríki. * [[Kristófer 2.|Kristófer]] bróðir [[Eiríkur menved|Eiríks menved]] Danakonungs flúði land eftir að hafa tekið þátt í samsæri um að koma bróður sínum frá völdum. * [[Kaíró]] varð stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[20. maí]] - [[Bonne af Lúxemborg]], Frakklandsdrottning, kona [[Jóhann 2. Frakkakonungur|Jóhanns 2.]] (d. [[1349]]). ===Dáin=== * [[9. maí]] - [[Húgó 5. af Búrgund|Húgó 5.]], hertogi af Búrgund (f. [[1282]]). * [[15. ágúst]] - [[Margrét af Búrgund]], fyrri kona [[Loðvík 10.|Loðvíks 10]]. (f. [[1290]]). [[Flokkur:1315]] [[Flokkur:1311-1320]] qlucwmdnha49wi075e96j9tbjii2eu0 1987724 1987723 2026-11-20T13:33:43Z Berserkur 10188 1987724 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1312]]|[[1313]]|[[1314]]|[[1315]]|[[1316]]|[[1317]]|[[1318]]| [[1301–1310]]|[[1311–1320]]|[[1321–1330]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} Árið '''1315''' ('''MCCCXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[16. mars]] - [[Gvendardagur]] varð [[messudagur]] í [[Hólabiskupsdæmi]] þegar bein [[Guðmundur góði|Guðmundar góða]] voru tekin upp. * [[Auðunn rauði]] kom til Íslands og tók við biskupsstólnum á [[Hólabiskupar|Hólum]]. ===Fædd=== * [[Árni Þórðarson hirðstjóri]] (d. [[1361]]). ===Dáin=== == Erlendis == [[Mynd:Marketa pecet.jpg|thumb|right|[[Margrét af Búrgund]]. Hún eyddi síðasta æviárinu í dýflissu og varð aldrei drottning Frakklands.]] * [[Hungursneyðin mikla 1315-1317]] hófst eftir miklar rigningar um vorið og uppskerubrest. * [[26. maí]] - [[Játvarður 2. Englandskonungur]] sendi 6.000 hermenn til Írlands til að mæta skoskri innrás þar sem leidd var af Játvarði Bruce, bróður Skotlandskonungs. * [[22. júlí]] - [[Róbert Bruce]], konungur Skotlands, gerði umsátur um Carlisle-kastala en þurfti frá að hverfa eftir 10 daga. * [[7. ágúst]] - Ferdínand af Majorka, réðist á Furstadæmið Achaea, krossfararíki á [[Pelopsskagi|Pelopsskaga]]. * [[19. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] gekk að eiga Clemence d'Anjou. * [[24. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] var krýndur Frakklandskonungur í [[Reims]]. * [[29. ágúst]] - Orrustan við Montecatini: [[Lýðveldið Písa]] sigaði [[Lýðveldið Flórens]] og [[Konungsríkið Napólí]]. * [[9. desember]] Kantónurnar [[Uri]], [[Schwyz]] og [[Unterwalden]] mynduðu varnarbandalag gegn Austurríki. * [[Kristófer 2.|Kristófer]] bróðir [[Eiríkur menved|Eiríks menved]] Danakonungs flúði land eftir að hafa tekið þátt í samsæri um að koma bróður sínum frá völdum. * [[Kaíró]] varð stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[20. maí]] - [[Bonne af Lúxemborg]], Frakklandsdrottning, kona [[Jóhann 2. Frakkakonungur|Jóhanns 2.]] (d. [[1349]]). ===Dáin=== * [[9. maí]] - [[Húgó 5. af Búrgund|Húgó 5.]], hertogi af Búrgund (f. [[1282]]). * [[15. ágúst]] - [[Margrét af Búrgund]], fyrri kona [[Loðvík 10.|Loðvíks 10]]. (f. [[1290]]). [[Flokkur:1315]] [[Flokkur:1311-1320]] b39zexdy1wsdmtb6pk7grb98bkr3d3y 1987725 1987724 2026-11-20T13:34:37Z Berserkur 10188 1987725 wikitext text/x-wiki {{Ár| [[1312]]|[[1313]]|[[1314]]|[[1315]]|[[1316]]|[[1317]]|[[1318]]| [[1301–1310]]|[[1311–1320]]|[[1321–1330]]| [[13. öldin]]|[[14. öldin]]|[[15. öldin]]| }} Árið '''1315''' ('''MCCCXV''' í [[rómverskar tölur|rómverskum tölum]]) == Á Íslandi == * [[16. mars]] - [[Gvendardagur]] varð [[messudagur]] í [[Hólabiskupsdæmi]] þegar bein [[Guðmundur góði|Guðmundar góða]] voru tekin upp. * [[Auðunn rauði]] kom til Íslands og tók við biskupsstólnum á [[Hólabiskupar|Hólum]]. ===Fædd=== * [[Árni Þórðarson hirðstjóri]] (d. [[1361]]). ===Dáin=== == Erlendis == [[Mynd:Marketa pecet.jpg|thumb|right|[[Margrét af Búrgund]]. Hún eyddi síðasta æviárinu í dýflissu og varð aldrei drottning Frakklands.]] * [[Hungursneyðin mikla 1315-1317]] hófst eftir miklar rigningar um vorið og uppskerubrest. * [[26. maí]] - [[Játvarður 2. Englandskonungur]] sendi 6.000 hermenn til Írlands til að mæta skoskri innrás þar sem leidd var af Játvarði Bruce, bróður Skotlandskonungs. * [[22. júlí]] - [[Róbert Bruce]], konungur Skotlands, gerði umsátur um Carlisle-kastala en þurfti frá að hverfa eftir 10 daga. * [[7. ágúst]] - Ferdínand af Majorka, réðist á Furstadæmið Achaea, krossfararíki á [[Pelopsskagi|Pelopsskaga]]. * [[19. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] gekk að eiga Clemence d'Anjou. * [[24. ágúst]] - [[Loðvík 10.]] var krýndur Frakklandskonungur í [[Reims]]. * [[29. ágúst]] - Orrustan við Montecatini: [[Lýðveldið Písa]] sigraði [[Lýðveldið Flórens]] og [[Konungsríkið Napólí]]. * [[9. desember]] Kantónurnar [[Uri]], [[Schwyz]] og [[Unterwalden]] mynduðu varnarbandalag gegn Austurríki. * [[Kristófer 2.|Kristófer]] bróðir [[Eiríkur menved|Eiríks menved]] Danakonungs flúði land eftir að hafa tekið þátt í samsæri um að koma bróður sínum frá völdum. * [[Kaíró]] varð stærsta borg heims. ===Fædd=== * [[20. maí]] - [[Bonne af Lúxemborg]], Frakklandsdrottning, kona [[Jóhann 2. Frakkakonungur|Jóhanns 2.]] (d. [[1349]]). ===Dáin=== * [[9. maí]] - [[Húgó 5. af Búrgund|Húgó 5.]], hertogi af Búrgund (f. [[1282]]). * [[15. ágúst]] - [[Margrét af Búrgund]], fyrri kona [[Loðvík 10.|Loðvíks 10]]. (f. [[1290]]). [[Flokkur:1315]] [[Flokkur:1311-1320]] izhrb0bp2z77twsyruq4xfa2yqjoc87 Bakkafjörður 0 32116 1987746 1987674 2026-11-20T15:30:20Z Akigka 183 1987746 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Bakkafjörður | nafn_í_eignarfalli = Bakkafjarðar | tegund_byggðar = [[Þorp]] | mynd = Bakkafjördhur.JPG | mynd_stærð = | mynd_alt = | mynd_texti = | fáni = | innsigli = | skjaldarmerki = | viðurnefni = | kjörorð = | kort = {{Infobox mapframe|zoom=14|shape=none|stroke-width=0|coord={{hnit|66|2|6.1|N|14|48|18.4|W|region:IS}}}} | kort_texti = | teiknibóla_kort = Ísland | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Bakkafjarðar | hnit = {{WikidataCoord|display=inline}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = [[Ísland]] | undirskipting_gerð1 = [[Landshlutar Íslands|Landshluti]] | undirskipting_nafn1 = [[Norðurland eystra]] | undirskipting_gerð2 = [[Kjördæmi Íslands|Kjördæmi]] | undirskipting_nafn2 = [[Norðausturkjördæmi|Norðaustur]] | undirskipting_gerð3 = [[Sveitarfélög Íslands|Sveitarfélag]] | undirskipting_nafn3 = [[Langanesbyggð]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = | flatarmál_heild_km2 = | hæð_m = | mannfjöldi_neðan = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|heimild|íbúar}} | mannfjöldi_frá_og_með = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|ár}} | mannfjöldi_heild = {{Íbúafjöldi byggðarkjarna|Bakkafjörður}} | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = | mannfjöldi_heiti_íbúa = <!-- Heiti --> | póstnúmer_gerð = [[Listi yfir íslensk póstnúmer|Póstnúmer]] | póstnúmer = 685 | vefsíða = {{URL|langanesbyggd.is}} }} '''Bakkafjörður''' er lítið þorp sem stendur við [[Bakkafjörður (fjörður)|samnefndan fjörð]] sem gengur inn úr [[Bakkaflói|Bakkaflóa]] sunnan við [[Langanes]] á [[Norðausturland]]i. Bakkafjörður taldist áður til [[Austurland]]s en það breyttist þegar [[Skeggjastaðahreppur]] og [[Þórshafnarhreppur]] sameinuðust í [[Langanesbyggð]] árið 2006. Íbúar voru 65 þann 1. janúar 2026<ref>{{Cite web|url=https://px.hagstofa.is/pxispxis/pxweb/is/Ibuar/Ibuar__mannfjoldi__2_byggdir__Byggdakjarnar/MAN030101.px/|title=Mannfjöldi eftir byggðakjörnum, kyni og aldri 1. janúar 1998-2026|website=PxWeb|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> en voru 128 árið 2001.<ref name="íbúar /> Þorpið Bakkafjörður myndaðist í landi jarðarinnar Hafnar og varð löggiltur verslunarstaður árið [[1885]] undir nafninu Höfn en var þó yfirleitt kallað Bakkafjörður. Aðalatvinnugrein Bakkfirðinga er smábáta[[útgerð]] og [[fiskvinnsla]] og þjónusta henni tengd. Hafnaraðstaðan var lengi vel ekki góð en upp úr 1980 var gerð ný höfn sunnan við þorpið.<ref>{{Cite web|url=https://is.nat.is/bakkafjordur/|title=Bakkafjörður, Ferðast og Fræðast - NAT ferðavísir|date=2020-05-04|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Í firðinum stendur [[Digranesviti]] sem var byggður á árunum 1943-1947. Hann er 18,4 metrar á hæð.<ref>{{Cite web|url=https://www.northiceland.is/is/stadur/digranesviti|title=Digranesviti|last=Norðurlands|first=Markaðsstofa|website=Upplifðu Norðurland|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Skammt fyrir utan bæinn stendur eyðibýlið Steintún, jörðin Bakki,<ref>https://www.langanesbyggd.is/static/files/langanesstrond/ornefnibakki.pdf</ref> Í firðinum er kirkjujörðin Skeggjastaðir, þar finnst [[Skeggjastaðakirkja]], sem er elsta kirkjan á austurlandi. Hún var byggð 1845 úr rekaviði úr Langanesi.<ref>{{Cite web|url=https://www.langanesbyggd.is/info/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Info|language=en|access-date=2026-11-19}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Í miðbænum finnst húsið Bergholt sem er elsta steinhús bæjarins, byggt 1926.<ref>{{Cite web|url=https://www.bbl.is/lif-og-starf/lif-og-starf/aframhaldandi-buseta-talin-moguleg|title=Áframhaldandi búseta talin möguleg|website=www.bbl.is|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} == Heimildir == * {{vefheimild|url=http://www.nordausturland.is/svaedin/thistilfjordur-langanes-og-bakkafjordur/bakkafjordur/|titill=Bakkafjörður. Á www.nordausturland.is, skoðað 12. apríl 2011.}} {{Borgir og bæir á Íslandi}} {{Stubbur|Ísland|landafræði}} [[Flokkur:Íslensk sjávarþorp]] [[Flokkur:Langanesbyggð]] 1puunxaa66ryb9z2so3ykwn1clx0lr0 Sena 0 49817 1987755 1774431 2026-11-20T22:35:40Z BjörnBróðir 123029 Tók út 2 fyrirtæki sem Sena er ekki lengur að reka 1987755 wikitext text/x-wiki '''Sena''' er upplifunarfyrirtæki sem sérhæfir sig í viðburðum og afþreyingu fyrir einstaklinga og fyrirtæki. Má þar nefna tónleika, uppistand, skipulagða fyrirtækjaviðburði, ráðstefnur, rekstur kvikmyndahúsa og dreifing kvikmynda og tölvuleikja. Sena hét upphaflega Skífan og opnaði sína fyrstu hljómplötuverslun í Hafnarfirði árið 1975. Stofnandi fyrirtækisins var [[Jón Ólafsson (f. 1954)|Jón Ólafsson]]. Nafni fyrirtækisins var breytt í Sena árið 2005. Sena er skráð ferðaskrifstofa og DMC. Sena rekur kvikmyndahúsið [[Smárabíó]] og er auk þess umboðsaðili Playstation á Íslandi. ==Tenglar== * [http://www.sena.is/ Opinber heimasíða] {{Stubbur}} [[Flokkur:Íslensk fyrirtæki]] {{s|1975}} 8wtx5lixntztw37n9prgbvgkoknqz6i Lína langsokkur 0 54417 1987750 1916660 2026-11-20T17:25:40Z MáneyMánadóttir 103358 1987750 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Pippi.svg|thumb|Lína langsokkur]] [[File:Inger Nilsson as Pippi Långstrump.jpg|thumb|Inger Nilsson (1968)]] [[Mynd:Villa villekulla.jpg|thumb|Lína býr ein með apanum Níels og hesti í húsinu Sjónarhóli]] '''Lína langsokkur''' (fullu nafni '''Sigurlína Rúllugardína Nýlendína Krúsimunda Efraímsdóttir langsokkur''') er aðalpersóna í bókaflokki sænska rithöfundarins [[Astrid Lindgren]]. Lína er rauðhærð, freknótt, fjörug og óútreiknanleg og svo sterk að hún getur lyft hesti sínum með annarri hendi. Hún býr í húsinu Sjónarhóli ásamt hesti og apanum Herra Níels. Fyrstu þrjár bækurnar um Línu komu út í [[Svíþjóð]] á árunum 1945-1948. Síðar komu út þrjár smásögur og nokkrar myndskreyttar bækur um Línu. Árið 2018 höfðu bækurnar verið þýddar á 76 tungumál auk þess sem fjöldi kvikmynda og sjónvarpsþátta hafa verið gerðir. Lína birtist fyrst á íslensku árið 1946 og hét þá '''Lóa langsokkur.''''<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20222275039d/lina-langsokkur-eda-loa-langsokkur-|title=Lína langsokkur eða Lóa langsokkur?|author=Magnús Jochum Pálsson|date=13. júní 2022|website=Vísir}}</ref> == Sagan af Línu == Lina langsokkur er níu ára gömul. Í upphafi sögunnar flytur hún í húsið Sjónarhól sem hún deilir með hesti sínum og apanum Herra Níels og fljótlega kynnist hún nágrannakrökkunum Tomma og Önnu. Með ferðatösku fulla af gullpeningum nær hún að lifa sjálfstæðu lífi án foreldra, en móðir hennar lést skömmu eftir fæðingu Línu og faðir hennar skipstjórinn er ekki nálægur. Þrátt fyrir tilraunir yfirvalda í þorpinu til að færa líf Línu í þann farveg sem þau telja henta börnum, þá lifir Lína hamingjusöm og sjálfstæð og lætur hugmyndir yfirvalda um hvað börnum sé fyrir bestu, sem vind um eyru þjóta. Astrid Lindgren sagði að hún hafi viljað skapa kraftmikla persónu sem misnotar ekki styrk sinn og kraft. Lína er sjálfskipuð sterkasta stelpa í heimi og beitir ýmsum aðferðum til að leysa ágreining og vernda önnur börn gegn einelti en hún beitir aldrei ofbeldi eða fer illa með krafta sína og styrk. Línu hefur verið lýst sem hjartahlýrri stelpu og ríkri af samkennd. Hún er sögð góð, klár, snillingur, fjörug og fyndin. == Lína verður til == Segja má að sögupersónan Lína hafi orðið til á rúmstokki rithöfundarins en Astrid hóf að segja Karin dóttur sinni söguna af Línu árið 1941. Karin var rúmliggjandi vegna veikinda og Astrid sagði henni sögur af uppátækjasamri stelpu sem Karin ákvað að yrði nefnd Lína Langsokkur. Sem barn tengdi Karin meira við Önnu og Tomma heldur en Línu, sem henni fannst vera ólík sér. Sögurnar af Línu voru fastur punktur í heimilislífinu hjá fjölskyldu Astridar og vinir Karinar og frændfólk naut þess að heyra sögur af Línu. Árið 1944 ákvað Astrid að skrá söguna á blað og handskrifaði hana, en það var aðferð sem hún notaði allan sinn feril. Astrid útbjó tvö eintök af sögunni um Línu, eitt handa dóttur sinni og annað sem hún fór með til útgefanda. Ekki vildi betur til en svo að útgefandinn hafnaði verkinu. Astrid snéri sér til annars útgefanda í maí árið 1945 en hann ráðlagði henni að gera smávægilegar breytingar á sögunni sem Astrid varð við, og bókin kom út í nóvember árið 1945. Tvær bækur til viðbótar fylgdu í kjölfarið og komu þær út árin 1946 og 1948. Þrjár myndskreyttar bækur komu svo út árin 1950, 1971 og sú síðasta árið 2001. == Áhrif Línu == Fljótlega eftir útgáfu fyrstu bókarinnar varð Lína langsokkur afar vinsæl í Svíþjóð. Í lok fimmta áratugarins höfðu 300.000 eintök selst og velgengni bókanna hafði jákvæð áhrif á útgáfufyrirtækið sem áður hafði staðið frammi fyrir fjárhagserfiðleikum. Markaðssetning bókanna var góð og mikið var fjallað um hana og lesið upp úr henni í útvarpi. Leikgerð bókarinnar var sett á svið í barnaleikhúsi í [[Stokkhólmur|Stokkhólmi]] þar sem framvísun bókasafnskorts gilti sem aðgöngumiði. Bókin hlaut almennt góða dóma hjá sænskum bókmenntagagnrýnendum og sérfræðingum í barnamenningu en þó voru ekki allir á eitt sáttir um ágæti hennar og úr hópi sænskra gagnrýnenda heyrðust þær raddir að sagan væri illa samin, skaðleg börnum og að Lína ætti við andlega erfiðleika að etja. Árið 1950 var Lína langsokkur þýdd og útgefin á [[Enska|ensku]] og var sala bókanna dræm í upphafi. Í kjölfarið voru bækurnar þýddar á fleiri tungumál og jafnvel ritskoðaðar í sumum löndum. Í franskri ritskoðaðri útgáfu birtist Lína sem fínleg ung kona í staðinn fyrir hina sterku og sjálfstæðu stelpu sem birtist í hinni upprunalegu sænsku útgáfu. Franski útgefandinn taldi að sá hæfileiki Línu að gefa lyft hesti yrði ótrúverðugt uppátæki í augum franskra barna, svo hestinum var breytt í smáhest. Viðbrögð Astridar við þessari breytingar voru að krefja útgefandinn um ljósmynd af raunverulegri franskri stúlku að lyfta smáhesti - og bætti því við að það barn myndi eiga tryggan lyftingaferil framundan! Sagan af Línu langsokk hafði ekki sömu áhrif í Frakklandi og í öðrum löndum, t.d. [[Þýskaland|Þýskalandi]] og Svíðþjóð. Það var t.d. ekki fyrr en árið 1995 sem óritskoðuð útgáfa bókarinnar var gefin út í Frakklandi. Í febrúar árið 1969 hófust sýningar á sænskri sjónvarpsþáttaröð sem byggðist á sögunni af Línu langsokk. == Lína í dag == Í dag er Lína langsokkur með vinsælustu sögupersónum barnabóka og er oft skipað í flokk sem eftirlætis sögupersóna barna en einnig sem feminísk sögupersóna. Lína skipar stóran sess í sérstökum Astrid Lindgren skemmtigarði í [[Vimmerby]] í Svíþjóð og Línu er einnig að finna á sænskum 20 króna peningaseðli ásamt Astrid Lindgren. == Heimild == * Fyrirmynd greinarinnar var „''Pippi Longstocking''“ á [[Enska|ensku]] útgáfu [[Wikipedia]]. Skoðað 14. ágúst 2020. == Tenglar == * {{Vísindavefurinn|1731|Af hvaða tegund er apinn hennar Línu langsokks?}} [[Flokkur:Skáldsagnapersónur]] [[Flokkur:Astrid Lindgren]] [[Flokkur:Sænskar bókmenntir]] [[Flokkur:Barnabækur]] n9q4i0zbikty1q11ko76axcftkujnhq Víðidalstungukirkja 0 54602 1987771 1982011 2026-11-21T09:54:37Z ~2026-61267-66 123020 /* */ Leiðrétt innsláttarvilla. 1987771 wikitext text/x-wiki {{Kirkja | mynd = Víðidalstungukirkja.jpg | staður = Víðidalstunga | dags =17. júní 2007 | ljósmyndari=Jóna Þórunn Ragnarsdóttir | prestur = | prestakall = Melstaðarprestakall | byggingarár = 1889 | breytingar = | kirkjugarður = | tímabil = | arkitekt = | tækni = | efni =Timbur | stærð = | turn = | hlið = | kór = | skip = | predikunarstóll = | skírnarfontur = | altari = | sæti = 100 | annað = | flokkur = |}} '''Víðidalstungukirkja''' er [[kirkja]] í [[Víðidalstunga|Víðidalstungu]] í [[Víðidalur (Húnaþingi)|Víðidal]]. Bærinn stendur á tungunni milli [[Víðidalsá|Víðidalsár]] og [[Fitjá]]r. Mestu kostir jarðarinnar til forna voru uppgripaheyskapur og laxveiði í ánum. Kirkja staðarins var byggð árið [[1889]] en hún er úr timbri. Alls komast 100 manns á kirkjubekkina. [[Ásgrímur Jónsson]] málaði altaristöfluna árið [[1916]] en hún sýnir fjallræðuna. [[Flateyjarbók]] var rituð í Víðidalstungu rétt fyrir 1400 en hún er ein stærsta og merkilegasta skinnbók sem varðveist hefur á [[Ísland]]i. Jón Hákonarson (f. 1350), bóndi á staðnum, lét skrifa bókina en talið er að 113 kálfsskinn hafi þurft til verksins. Vídalínsætt átti Víðidalstungu í á 5. hundrað ár en af þeirri ætt var m.a. [[Páll Vídalín]] (1667-1727) lögmaður. Hann vann [[Jarðabók Árna Magnússonar og Páls Vídalíns|Jarðabók]] með [[Árni Magnússon|Árna Magnússyni]] prófessor og handritasafnara. ==Tenglar== *[http://kirkjukort.net/kirkjur/vididalstungukirkja_0270.html Víðidalstungukirkja á kirkjukort.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181206001638/http://kirkjukort.net/kirkjur/vididalstungukirkja_0270.html |date=2018-12-06 }} {{Friðuð hús á Norðurlandi}} {{s|1889}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] [[Flokkur:Víðidalur]] tumk06dgo0vbqwm23n1er9y2qnuvn8b Mikki Mús 0 59285 1987749 1972223 2026-11-20T17:22:46Z MáneyMánadóttir 103358 1987749 wikitext text/x-wiki [[File:Mickey Mouse.svg|thumb|right|Upphafleg teikning af Mikka Mús úr Steamboat Willie]] '''Mikki Mús''' er teiknimyndapersóna sem er einnig [[lukkudýr]] [[Walt Disney-fyrirtækið|Walt Disney-fyrirtækisins]]. [[Walt Disney]] og [[Ub Iwerks]] sköpuðu hann saman hjá Walt Disney-hreyfimyndastúdíóinu árið 1928. Mikki er talandi og manngerð [[mús]] sem venjulega klæðist rauðum stuttbuxum, stórum gulum skóm og hvítum hönskum. Mikki er ein frægasta skáldpersóna í heimi. Mikki birtist fyrst í tilraunateiknimyndinni ''Plane Crazy'' en var opinberlega kynntur til sögunnar í stuttmyndinni ''Steamboat Willie'' (1928), einni fyrstu hljóðteiknimynd allra tíma. ''Steamboat Willie'' var fordæmalaus á sínum tíma fyrir það hvernig hún skeytti saman teiknimynd við tónlist og alls kyns óhljóð. Myndin var einn mesti smellur í bandarískum kvikmyndahúsum þess árs og skaut Walt Disney upp á stjörnuhimininn nánast á einu bretti. Því er ekki ofsögum sagt að Mikki hafi lagt grunninn að risaveldi Walt Disney og í raun öllum bandaríska teiknimyndaiðnaðinum. Mikki átti eftir að birtast í fleiri en 130 myndum, þ. á m. ''The Band Concert'' (1935), ''Brave Little Tailor'' (1938) og ''[[Fantasía (teiknimynd)|Fantasíu]]'' (1940). Mikki birtist aðallega í stuttmyndum en líka endrum og eins í kvikmyndum í fullri lengd. Tíu af teiknimyndum Mikka voru tilnefndar til [[Óskarsverðlaun|Óskarsverðlauna]] sem besta teiknistuttmyndin, en aðeins ein vann: ''Lend a Paw'' árið 1942. Árið 1978 varð Mikki fyrsta teiknimyndapersónan sem fékk stjörnu á Hollywood Walk of Fame-götunni. Frá og með árinu 1930 birtist Mikki líka oft í [[Myndasaga|myndasögum]]. Dagblaðastrípa með hans nafni, aðallega teiknuð og samin af [[Floyd Gottfredson]], birtist vikulega í 45 ár. Mikki hefur einnig birst í myndasögublöðum eins og ''Topolino'' í [[Ítalía|Ítalíu]], Andrésar Andarblöðunum á [[Ísland|Íslandi]] og í sjónvarpsþáttaröðum eins og ''The Mickey Mouse Club'' á meðal annarra. Hann birtist líka í öðrum miðlum, þ. á m. [[Tölvuleikir|tölvuleikjum]]. Hægt er að heilsa upp á Mikka og fá eiginhandaráritun hans í skemmtigörðum Disney. Mikki er oft í fylgd kærustu sinnar, [[Mína Mús|Mínu Músar]], hundsins síns [[Plútó (hundur)|Plútós]], vina sinna, [[Andrés Önd|Andrésar Andar]] og [[Guffi|Guffa]], og erkióvinar síns, [[Svarti-Pétur|Svarta-Péturs]]. Þótt hann hafi í upphafi verið hrekkjótt [[andhetja]] mildaðist Mikki með árunum og varð fremur góðlyndur en ævintýragjarn. Árið 2009 byrjaði Disney að leggja meiri áherslu á hrekkjótta og ævintýragjarna hlið hans fremur en glaðlyndi og kátleika.<ref name="nytimes">{{Cite news|first=Brooks|last=Barnes|title=After Mickey’s Makeover, Less Mr. Nice Guy|url=https://www.nytimes.com/2009/11/05/business/media/05mickey.html?hp|publisher=New York Times|date=November 4, 2009|accessdate=November 5, 2009}}</ref> Mikki birtist fyrst á íslensku árið 1939 og hét þá '''Búri Bragðarefur.''''<ref>{{cite web|url=https://www.visir.is/g/20222275039d/lina-langsokkur-eda-loa-langsokkur-|title=Lína langsokkur eða Lóa langsokkur?|author=Magnús Jochum Pálsson|date=13. júní 2022|website=Vísir}}</ref> Leiftur gaf út.<ref>{{cite web|url=https://heimildin.is/grein/6762/bokin-sem-grofst-undir-flodinu-en-ratadi-heim/|title=Bókin sem grófst undir flóðinu en rataði heim|author=Freyr Rögnvaldsson|date=13. maí 2018|website=Heimildin}}</ref> ==Tilvísanir== {{reflist}} {{stubbur|menning}} [[Flokkur:Disney]] [[Flokkur:Myndasögupersónur]] [[Flokkur:Teiknimyndapersónur]] [[Flokkur:Manngerð dýr]] 2jcdtl9x9njlr6p7gpogm6fvwuux2km Ljóssækni 0 67812 1987747 1384465 2026-11-20T16:27:22Z Akigka 183 1987747 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Diversity_of_phototactic_protists.jpg|thumb|Nokkrar frumverur með ljósnæmu „auga“ sem tengist svipu sem hreyfir lífveruna: [[grænþörungar|grænþörungur]], [[bifgró]], [[dulþörungar|dulþörungur]], [[svipuþörungar|svipuþörungur]] og [[augnglennur|augnglenna]].]] '''Ljóssækni''' er [[sækni]] [[lífvera|lífveru]] til eða frá [[ljós]]i.<ref name=Martin1983>{{citation|editor=Martin, E.A.|year=1983|title=Macmillan Dictionary of Life Sciences|edition= 2nd|page=362|place=London|publisher=Macmillan Press|isbn=978-0-333-34867-3}}</ref> Þetta er hagfellt [[alefna lífvera|alefna lífverum]] sem geta nýtt sér ljós í [[ljóstillífun]]. Talað er um ljóssækni þegar lífvera sækist í ljós, en ljósfælni þegar hún leitar undan ljósi.<ref name=Menzel1979>{{citation|author=Menzel, Randolf|year=1979|editor=H. Autrum|chapter=Spectral Sensitivity and Color Vision in Invertebrates |title=Comparative Physiology and Evolution of Vision in Invertebrates- A: Invertebrate Photoreceptors|location=New York|series=Handbook of Sensory Physiology|volume=VII/6A|pages=503–580. See section D: Wavelength–Specific Behavior and Color Vision|publisher=Springer-Verlag|isbn=978-3-540-08837-0}}</ref> Ljóssækni hefur verið lýst hjá [[örvera|örverum]] og [[þörungar|þörungum]]. Næturskordýr sýna oft einkenni ljóssækni, meðan næturspendýr sýna frekar ljósfælni. Ljóssækni hjá [[planta|plöntum]] er kölluð [[ljósleitni]].<ref>{{cite web|url=https://www.lystigardur.akureyri.is/is/frettir/harpa|title=Harpa bendir á sumarið|date=13.5.2024|website=Lystigarður Akureyrar}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur|líffræði}} [[Flokkur:Frumuhreyfingar]] 4971bxcce17ose4wj9x8mnlhle2lp87 Díodóros frá Sikiley 0 68228 1987721 1977265 2026-11-20T12:50:09Z TKSnaevarr 53243 1987721 wikitext text/x-wiki [[File:Bibliotheca historica.tif|thumb|''Bibliotheca historica'', 1746]] '''Díodóros frá Sikiley''' ([[Forngríska]]: Διόδωρος Σικελιώτης) var [[Grikkland hið forna|forngrískur]] sagnaritari sem var uppi á [[1. öld f.Kr.]] Hann fæddist á í Agíru á [[Sikiley]] en lítið annað er vita um ævi hans. Díodóros samdi sagnfræðirit í 40 bókum sem er venjulega nefnt upp á [[Latína|latínu]] ''Bibliotheca historica''. Bækur 1–5 og 11–20 eru varðveittar. Fyrstu sex bækurnar fjölluðu um goðsagnir fram að [[Trójustríðið|Trójustríðinu]] og hafa að geyma mikinn landfræðilegan fróðleik. Í fyrstu bók fjallar Díodóros um sögu og menningu [[Egyptaland]]s; í annarri bók er fjallað um [[Mesópótamía|Mesópótamíu]], [[Indland]], [[Skýþía|Skýþíu]] og [[Arabía|Arabíu]]; þriðja bók fjallar um [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]] og fjórða, fimmta og sjötta bók fjalla um sögu og menningu [[Grikkland]]s og [[Evrópa|Evrópu]]. Bækur 7-17 fjalla um sögu heimsins frá lokum Trójustríðsins til dauða [[Alexander mikli|Alexanders mikla]]. Bækur 17-40 fjölluðu um sögu heimsins frá dauða Alexanders til annaðhvort ársins [[60 f.Kr.]] eða upphafs [[Gallastríðin|Gallastríðanna]]. {{stubbur|fornfræði}} [[Flokkur:Forngrískir sagnaritarar]] atcvaoh8xueuluf0fozexguoq874jo7 Jakobína Johnson 0 72570 1987722 603559 2026-11-20T13:02:26Z Salvor 70 bætti við upplýs um föður Jakobínu 1987722 wikitext text/x-wiki '''Jakobína Johnson''' (fædd: ''Sigurbjörnsdóttir'') ([[24. október]] [[1883]] – [[7. júlí]] [[1977]]) var vesturíslensk [[skáld]]kona og [[þýðandi]]. Hún fluttist 5 ára til vesturheims með föður sínum Sigurbirni Jóhannssyni skáldi á Fótaskinni í Þingeyjarsýslu. Jakobína bjó fyrst í [[Winnipeg]] og víðar í [[Manitoba]], en síðar í [[Seattle]] í [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] þar sem hún lést. Hún þýddi mörg íslensk [[ljóð]] á [[Enska|ensku]]. == Tenglar == * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2293539 ''Jakobína Johnson skáldkona''; grein í Óðni 1935] {{Stubbur|Æviágrip}} [[Flokkur:Íslenskir þýðendur]] [[Flokkur:Vestur-Íslendingar]] {{fd|1883|1977}} ciqpo2d6mfgyztqgc5rucb16pq8y8cf Árni Björnsson 0 72613 1987753 1986575 2026-11-20T21:57:48Z ~2026-53508-95 121538 1987753 wikitext text/x-wiki [[File:Árni Björnsson 2011.jpg|thumb|Árni Björnsson, 2011]] '''Árni Björnsson''' (f. [[16. janúar]] [[1932]]) er [[þjóðháttafræði|doktor í menningarsögu]], oft kallaður þjóðháttafræðingur. Hann fæddist og ólst upp í Dölum. Hann varð stúdent frá MR 1953 og tók cand.-mag.-próf í íslenskum fræðum við Háskóla Íslands í janúar 1961. Veturinn 1956 til 1957 var hann í Prag sem fulltrúi Stúdentaráðs HÍ hjá Alþjóðasamtökum stúdenta. Íslenskukennari við háskólann i Greifswald, þá Austur-Þýskalandi, 1961 til 1962, og við Freie Universität í Berlín (þá Vestur-Berlín) 1963 til 1965. Kom aftur til Íslands og kenndi íslensku og þýsku við MR 1965 til 1969, en vann jafnframt á Handritastofnun Íslands, forvera Árnastofnunar, og gaf þar út Laurentíusar sögu biskups frá 14. öld. Hann var síðan forstöðumaður þjóðháttadeildar [[Þjóðminjasafn Íslands|Þjóðminjasafns Íslands]] frá 1969 til 2002. Árni er einkum þekktur fyrir rit sín um íslenskar hátíðir og tyllidaga, og siði og þjóðtrú sem tengjast þeim. Þekktasta verk hans er líklega ''Saga daganna'' (1993) en sú bók er jafnframt doktorsritgerð hans. Árni var sæmdur Fálkaorðunni árið 2018. Erlendis er Árni einkum kunnur meðal áhugamanna um tónlist og leikverk Wagners eftir að úr kom bók hans um Wagner og Völsunga, þar sem sýnt er fram á að efniviður í Niflungahring Wagners er einkum sóttur í íslenskar eða norrænar fornbókmenntir. Í tilefni af 85 ára afmæli Árna 2017 var gefið út mikið safn greina eftir hann undir nafninu ''Í hálfkæringi og alvöru''. Þar eru þættir um fræði, skáldlist, menningarsögu, heimsmálin og einkennilega menn. Bókin er 848 síður að stærð og var útgefandi Hið íslenska bókmenntafélag. Sonur Árna var [[Mörður Árnason]], þingmaður og blaðamaður (1953–2026). ==Helstu rit== * ''Jól á Íslandi'' - 1963 * ''Almennir þjóðhættir'' (Saga Íslands II) 1975. * ''Saga daganna'' (frumgerð) - 1977 * ''Icelandic Feasts and Holidays'' - 1980 * ''Merkisdagar á mannsævinni'' (frumgerð) 1981 * ''Í jólaskapi'' - Myndir eftir [[Hringur Jóhannesson|Hring Jóhannesson]] 1983 * ''Gamlar þjóðlífsmyndir'' - ásamt Halldóri J. Jónssyni 1984 * ''Þorrablót á Íslandi'' - 1986 * ''Íslandsmyndir Mayers'' - ásamt Ásgeiri S. Björnssyni 1986 * ''Hræranlegar hátíðir'' - 1987 * ''Eyjar í Snæfellsnes- og Dalasýslu'' - Árbók [[Ferðafélag Íslands|Ferðafélags Íslands]] 1989 * ''Tímatal'' (Íslensk þjóðmenning VII) 1990. * ''Íslenskt vættatal'' - 1990 * ''Saga daganna'' - doktorsrit 1993 * ''High Days and Holidays in Iceland'' - 1995 * ''Merkisdagar á mannsævinni'' - lengri gerð 1996 * ''Dalaheiði'' - Árbók Ferðafélags Íslands 1997 * ''Wagner og Völsungar'' - 2000 (þýsk og ensk þýðing 2003) * ''Íslenskt mannlíf milli stríða -'' 2003 (Úr torfbæjum inn í tækniöld I, 11--281) * ''Saga jólanna'' - 2006 * ''Kirkjustaðir í Snæfellsnessprófastsdæmi'' (með öðrum, Kirkjur Íslands 15) 2010. * Kirkjustaðir í Dalaprófastsdæmi (með öðrum, Kirkjur Íslands 16) 2010. * ''Í Dali vestur'' - Árbók Ferðafélags Íslands 2011 * ''Sigursveinn, baráttuglaður brautryðjandi. Ævisaga Sigursveins D. Kristinssonar'' - 2017 * ''Í hálfkæringi og alvöru. Þættir um fræði, skáldlist, menningarsögu, heimsmálin og einkennilega menn í 85 ár'' - Afmælisrit 2017 * ''Kirkjustaðir í Vestfjarðaprófastsdæm''i (með öðrum, Kirkjur Íslands 26) 2017. * „Um vésögn Sóleyjarkvæðis“ - Í bókinni ''Sóley sólufegri'' í ritstjórn Silju Aðalsteinsdóttur 2017 * ''Söguslóðir í Dölum'' - 2020 == Tenglar == * [http://thjodminjasafnidvefur.eplica.is/thjodminjar/thjodhaettir/um_thjodhattarannsoknir/arni_bjornsson/ Ritaskrá Árna Björnssonar – Af vef Þjóðminjasafns]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://www.tindur.is/index.php?pid=66 Kynning á bókinni ''Saga jólanna''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091214034243/http://www.tindur.is/index.php?pid=66 |date=2009-12-14 }} * [http://www.fi.is/utgafa/hofundar/nr/93/ Framlag ÁB til ''Árbóka Ferðafélags Íslands'' – Af vef Ferðafélagsins]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} * [http://servefir.ruv.is/jonleifs/ab_grein.html Árni Björnsson: Hljóðritasafnið í Berlín og Jón Leifs] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070906021620/http://servefir.ruv.is/jonleifs/ab_grein.html |date=2007-09-06 }} * [http://www.visir.is/article/&Dato=20081029&Kategori=JOL&Lopenr=71115043&Ref=AR Úr ''Sögu daganna''. – Af Visir.is] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101213050219/http://www.visir.is/article/%26Dato%3D20081029%26Kategori%3DJOL%26Lopenr%3D71115043%26Ref%3DAR |date=2010-12-13 }} *[https://www.visindavefur.is/svar.php?id=76916 Hvaða rannsóknir hefur Árni Björnsson stundað - Vísindavefur] [[Flokkur:Íslenskir þjóðfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir sagnfræðingar]] [[Flokkur:Íslenskir íslenskufræðingar]] [[Flokkur:Stúdentar úr Menntaskólanum í Reykjavík]] {{f|1932}} j630l0mxtqirbw6i0gwexuexkbp6v7t Súleiman mikli 0 95743 1987731 1962281 2026-11-20T14:11:34Z TKSnaevarr 53243 1987731 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Tyrkjasoldán]] | ætt = Ósmanska ættin | nafn = Súleiman 1.</br> سلطان سليمان اول‎ | mynd = EmperorSuleiman.jpg | skírnarnafn = Sultan Süleyman Han bin Selim Han | fæðingardagur = [[6. nóvember]] [[1494]] | fæðingarstaður = [[Trabzon]], [[Tyrkjaveldi]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1566|9|6|1494|11|6}} | dánarstaður = [[Szigetvár]], [[Ungverjaland]]i, [[Habsborgaraveldið|Habsborgaraveldinu]] | grafinn = [[Moska Súleimans mikla]], [[Istanbúl]] | ríkisár = [[30. september]] [[1520]] – [[6. september]] [[1566]] | undirskrift = Tughra of Suleiman I the Magnificent.svg | faðir = [[Selím 1.]] | móðir = [[Ayşe Hafsa Sultan]] | maki = [[Roxelana|Hürrem Sultan]] | titill_maka = Eiginkona | börn = 10; þ. á. m. [[Selím 2.]] }} '''Súleiman 1.''' ([[6. nóvember]] [[1494]] – 5./6./7. september [[1566]]), þekktastur sem '''Súleiman mikli''' var tíundi [[soldán]] [[Ottómanveldið|Ottómanveldisins]] og sá sem lengst ríkti, frá árinu [[1520]] til dauðadags árið [[1566]]. Hann er stundum nefndur „löggjafinn“ vegna gríðarlega umfangsmikilla endurbóta sinna á lagakerfi Ottómanveldisins. Hann leiddi einnig heri Ottómanveldisins til sigurs í orrustum á [[Ródos]], við [[Belgrad]] og í [[Ungverjaland]]i en sigurgöngu hans lauk í [[Umsátrið um Vínarborg|umsátrinu um Vínarborg]] árið [[1529]]. Hann innlimaði einnig í Ottómanveldið stór landsvæði í [[Mið-Austurlönd]]um og [[Norður-Afríka|Norður-Afríku]]. == Upphafsár == Súleiman fæddist í borginni Trabazon á strönd [[Svartahaf]]s, líklegast 6. nóvember 1494.<ref>Clot, 25.</ref> Móðir hans var [[Ayşe Hafsa Sultan|Aishe Hafsa Sultan]], sem dó 1534. Sjö ára gamall var hann sendur til að læra vísindi, sögu, bókmenntir, guðfræði og hernaðartækni í skólum [[Topkapı höllin|Topkapı hallarinnar]] í [[Konstantínópel]] (sem er nú [[Istanbúl]]). Hann vingaðist snemma við [[Pargali Ibrahim Pasja]], þræl sem síðar varð einn af traustustu ráðgjöfum hans.<ref>{{cite book|first=Noel|last=Barber|title=The Sultans|url=https://archive.org/details/sultans00barb|location=New York|publisher=[[Simon & Schuster]]|year=1973|pages=[https://archive.org/details/sultans00barb/page/36 36]|isbn=0-7861-0682-4}}</ref> Frá sautján ára aldri var Súleiman skipaður sem ríkistjóri Kaffa og síðar sem ríkistjóri Sarukhan með stuttri valdatíð í Adríanópolis (sem er nú [[Edirne]]).<ref>Clot, 28.</ref> Þegar faðir hans, [[Selím 1.]], dó tók hann við völdum sem tíundi soldán Tyrkjaveldis. Sumir sagnfræðingar halda því fram að hann hafi dáðst að [[Alexander mikli|Alexander mikla]].<ref>Lamb, 14.</ref><ref>Barber, 23.</ref> Hann varð fyrir áhrifum af hugsjón Alexanders að byggja upp heimsveldi sem næði frá austri til vesturs og þetta var drifkrafturinn fyrir herförum hans í Asíu, Afríku og í Evrópu. == Hernaðarleiðangar == === Landvinningar í Evrópu === [[Mynd:OsmanenDeutscheKavallerie-1-.jpg|thumb|250px|Barátta á milli Tyrkja og Kristinna manna á 16. öld]] Þegar hann tók við völdum af föður sínum hóf Súleiman röð herleiðangra sem að lokum bældu niður uppreisn undir forystu ríkistjóra [[Damaskus]] 1521. Suleiman undirbjó yfirtöku [[Belgrad]] frá konungsríkinu Ungverjalandi. Yfirtaka borgarinnar var nauðsynleg til þess að sigra Ungverja, sem eftir sigra á [[Serbía|Serbum]], [[Búlgaría|Búlgörum]], [[Austrómverska keisaradæmið|Austrómverska keisaradæminu]] og [[Albanía|Albaníu]] var eina veldið sem gat stöðvað landvinninga Ottómanveldisins í Evrópu. Súleiman umkringdi Belgrad og byrjaði stórskotahríð frá eyju í [[Dóná]]. Með eingöngu 700 menn og engri hjálp frá Ungverjalandi féll Belgrad í ágúst 1521.<ref>Imber, 49.</ref> Vegurinn til Ungverjalands og Austurríkis var opinn en Súleiman beindi athygli sinni til eyjarinnar [[Ródos]] í [[Miðjarðarhaf]]i. Sumarið 1522 sendi hann herflotann sem hann erfði frá föður sínum á meðan hann leiddi herdeild hundrað þúsund manna um [[Anatólía|Anatólíu]].<ref>Kinross, 176.</ref> Eftir baráttuna um Ródos eftir fimm mánuði náði hann höfuðborginni og leyfði [[Jóhannesarriddarar|Jóhannesarriddurunum]], sem höfðu haft aðsetur á Ródos, að fara frá eynni. Þeir mynduðu að lokum nýja herstöð á Möltu. Eftir því sem tengslin á milli Ungverjalands og Ottómanveldisins minnkuðu hélt Súleiman áfram með hernaðarleiðangra sína í Austur-Evrópu og 29. ágúst 1526 sigraði hann [[Loðvík 2. Ungverjalandskonungur|Loðvík 2. af Ungverjalandi]] við baráttuna um Mohács. Eftir hana hrundi mótspyrna Ungverjalands og Ottómanveldið varð ráðandi veldi í Austur-Evrópu.<ref>Kinross, 187.</ref> Á meðan Súleiman sigraði Ungverjaland gerðu ættbálkar Tyrkja í miðhluta Anatólíu uppreisn undir stjórn [[Kalender Çelebi]]. Undir [[Karl 5. keisari|Karli fimmta]] og [[Ferdinand I (HRR)|Ferdinand fyrsta]] hernámu [[Habsborgarar]] Buda og tóku Ungverjaland. Árið 1529 fór Súleiman aftur um Dónárdalinn og tók aftur völd yfir Buda og um næsta haust undirbjó hann yfirtöku [[Vín (Austurríki)|Vínar]]. Það var metnaðarfyllsti herleiðangur Ottómanveldisins og hápunktur herleiðangra þess til vesturs. Með sextán þúsund hermenn<ref>{{cite book|first=Stephen|last=Turnbull|title=The Ottoman Empire 1326&nbsp;– 1699|url=https://archive.org/details/ospreyessentialh1699turn_353|location=New York|publisher=[[Osprey Publishing]]|year=2003|pages=[https://archive.org/details/ospreyessentialh1699turn_353/page/n46 50]}}</ref> urðu Austurríkismenn til þess að Súleimann beið sinn fyrsta ósigur, sem var upphaf deilna á milli Habsborgara og Ottómanveldisins sem entist til 20. aldarinnar.<ref>Imber, 50.</ref> Seinni tilraun til að sigra Vín misheppnaðist 1532 og Súleiman hörfaði áður en hann náði til borgarinnar. Í báðum tilraunum kom veðrið og of breitt flutningskerfi þeim illa.<ref>Labib, 444.</ref> Eftir 1540 spratt deilan í Ungverjalandi aftur upp sem gaf Súleiman tækifæri til að hefna fyrir ósigurinn í Vín. Sum ungversk göfugmenni stungu upp á því að Ferdinand, sem stjórnaði nágrannanum Austurríki og tengdist fjölskyldu Loðvíks 2. með hjónabandi, myndi taka við Ungverjalandi ef Louis myndi deyja án arftaka.<ref>Imber, 52.</ref> Hins vegar stungu önnur göfugmenni upp á [[Jóhann Zápolya|Jóhanni Zápolya]], sem var studdur af Suleiman en óþekktur af kristnum valdhöfum í Evrópu. [[Mynd:Siege of Esztergom 1543.jpg|thumb|left|Barátta Ottóman veldisins um Esztergom.]] Árið 1541 voru Habsborgarar aftur í deilu við Ottómanveldið með því að reyna að sigra Buda. Eftir að hafa neyðst til að hörfa og fleiri vígi Habsborgara fallið í kjölfarið,<ref>Imber, 53.</ref> neyddust Ferdinand og bróðir hans Karl fimmti að gera niðurlægjandi fimm ára samning við Súleiman. Ferdinand afsalaði kröfu sinni á konungsríkinu Ungverjalandi og neyddist til að borga fasta árlega upphæð til soldánsins fyrir þau lönd í Ungverjalandi sem hann réði yfir. Táknrænna var að samningurinn vísaði til Karls fimmta ekki sem „keisara“ heldur sem „konungs Spánar“.<ref>Imber, 54.</ref> Með því að láta aðalandstæðinga sína í Evrópu lúta í lægra haldi hafði Suleiman séð til þess að Ottómanveldið hafði stórt hlutverk í stjórnmálum Evrópu. ==Einkalíf== Súleiman varð ástfanginn af [[Roxelana|Hürrem]], frillu úr [[Harem|kvennabúri]] sínu frá [[Rúþenía|Rúþeníu]], svæði sem þá var hluti af [[Pólland]]i. Sendifulltrúar frá Evrópu gáfu henni viðurnefnið „Roxelana“, sem merkir „sú rúþenska“.{{sfn|Ahmed|2001|p=43}} Hürrem var dóttir rúþensks [[Rétttrúnaðarkirkjan|rétttrúnaðarprests]] en hafði verið rænt af ránsveitum [[Krímtatarar|Krímtatara]] og þaðan seld í kvennabúr soldánsins, þar sem hún varð brátt eftirlæti Súleimans. Súleiman braut í bága við tveggja alda hefð<ref>Kinross, 236.</ref> með því að kvænast Hürrem formlega og gera frillu sína að löglegri eiginkonu sinni og keisaraynju. Þessi ákvörðun kom þegnum Súleimans verulega í opna skjöldu og Hürrem varð fyrir vikið mjög umdeild.{{sfn|Mansel|1998|p=86}} Súleiman leyfði Hürrem jafnframt að búa með sér í hirð sinni það sem eftir var ævi hennar og rauf þar með aðra hefð sem gerði ráð fyrir því að barnsmæður soldánsins væru jafnan sendar burt þegar synir þeirra náðu lögaldri til að hjálpa þeim að stjórna afskekktum héruðum.{{sfn|Imber|2002|p=90}} == Tilvísanir == <div class="references-small"><references/></div> == Heimildir == * {{wpheimild|titill=Suleiman the Magnificent|tungumál=en|mánuðurskoðað=16. janúar|árskoðað=2013}} * {{cite book |last=Ahmed|first=Syed Z|title=The Zenith of an Empire : The Glory of the Suleiman the Magnificent and the Law Giver |url=https://archive.org/details/zenithofempiregl0000ahme|year=2001 |publisher=A.E.R. Publications |isbn=978-0-9715873-0-4}} * {{cite book |last=Clot | first=André | authorlink=André Clot |title=Suleiman the Magnificent : The Man, His Life, His Epoch|year=1992 |publisher=[[Saqi Books]] |location=London|isbn=978-0-86356-126-9}} * {{cite book |last=Lamb|first=Harold|authorlink=Harold Lamb |title=Suleiman, the Magnificent, Sultan of the East|url=https://archive.org/details/suleimanthemagni001564mbp|location=Garden City, N.Y. |publisher=Doubleday |year=1951 |oclc=397000 |isbn=1-4067-7271-2}} * {{cite book |last=Barber|first=Noel|authorlink=Noel Barber|title=Lords of the Golden Horn : From Suleiman the Magnificent to Kamal Ataturk |url=https://archive.org/details/lordsofgoldenhor0000barb|publisher=Pan Books|location=London|year=1976 |isbn=978-0-330-24735-1}} * {{cite book |last=Imber|first=Colin|title=The Ottoman Empire, 1300–1650 : The Structure of Power |url=https://archive.org/details/ottomanempire1300000imbe|year=2002 |publisher=Palgrave Macmillan |location=New York |isbn=978-0-333-61386-3}} * {{cite book |last=Kinross|first=Patrick|authorlink=John Balfour, 3rd Baron Kinross|title=The Ottoman centuries: The Rise and Fall of the Turkish Empire |url=https://archive.org/details/ottomancenturies00kinr|publisher=Morrow |year=1979 |location=New York|isbn=978-0-688-08093-8}} * {{cite book |last=Mansel |first=Philip |authorlink=Philip Mansel|title=[[Constantinople : City of the World's Desire, 1453–1924]]|year=1998|publisher=[[St. Martin's Griffin]] |location=New York |isbn=978-0-312-18708-8}} * {{cite journal|journal=International journal of Middle East studies|last=Labib|first=Subhi|title=The Era of Suleyman the Magnificent: Crisis of Orientation |url=https://archive.org/details/sim_international-journal-of-middle-east-studies_1979-11_10_4/page/435|location=London|publisher=Cambridge University Press|year=1979|pages=435–451|volume=10|issue=4|issn=0020-7438}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Tyrkjasoldán]] | frá = [[30. september]] [[1520]] | til = [[6. september]] [[1566]] | fyrir = [[Selím 1.]] | eftir = [[Selím 2.]] }} {{Töfluendir}} {{Tyrkjasoldánar}} {{stubbur|æviágrip}} {{fd|1494|1566}} [[Flokkur:Tyrkjasoldánar]] bugpklb9k3az8uajj6oa1jcqght7rvz Aron Einar Gunnarsson 0 125262 1987763 1987480 2026-11-20T23:41:43Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987763 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Malmquist Gunnarsson.jpg|250px]] | nafn = Aron Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 123 (6) | leikir (mörk)4 = 263 (25) | leikir (mörk)5 = 79 (7) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === Þór === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === Þór === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] 4drjgmqfgs6sxxlvvy61bilohglop67 1987764 1987763 2026-11-20T23:42:08Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987764 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Malmquist Gunnarsson.jpg|250px]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 123 (6) | leikir (mörk)4 = 263 (25) | leikir (mörk)5 = 79 (7) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === Þór === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === Þór === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] isjarqewiohwg3j0xah6p7eca4o4wjr 1987765 1987764 2026-11-20T23:44:24Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* Þór */ 1987765 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Malmquist Gunnarsson.jpg|250px]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 123 (6) | leikir (mörk)4 = 263 (25) | leikir (mörk)5 = 79 (7) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === [[Þór]] === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === Þór === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] 296f4lhwtnw7e13npma6jyecqpk8wvu 1987766 1987765 2026-11-20T23:44:40Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* Þór */ 1987766 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Malmquist Gunnarsson.jpg|250px]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 123 (6) | leikir (mörk)4 = 263 (25) | leikir (mörk)5 = 79 (7) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === [[Þór]] === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === [[Þór]] === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] 2kkwckfz1gg16zjalgzj16zsvpqktw4 1987767 1987766 2026-11-20T23:48:38Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987767 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Malmquist Gunnarsson.jpg|250px]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = Miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 133 (7) | leikir (mörk)4 = 286 (25) | leikir (mörk)5 = 102 (10) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === [[Þór]] === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === [[Þór]] === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] cbd6x4vgq3gzb0f7oc83zae83pmm8uy 1987769 1987767 2026-11-21T09:26:24Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987769 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Gunnarsson í sínum síðasta leik.jpg|thumb|]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = Miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 17 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2006-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024- | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 133 (7) | leikir (mörk)4 = 286 (25) | leikir (mörk)5 = 102 (10) | leikir (mörk)6 = 1 (0) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = júlí 2024 | lluppfært = }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === [[Þór]] === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === [[Þór]] === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. [[Mynd:Aron_Einar_Gunnarsson.jpg|thumb]] {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] 5lsysctwmi1edtce3zzii30scn236yn 1987770 1987769 2026-11-21T09:47:34Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987770 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | mynd = [[File:Aron Einar Gunnarsson í sínum síðasta leik.jpg|thumb|]] | nafn = Aron Einar Gunnarsson | fullt nafn = Aron Einar Malmquist Gunnarsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1989|4|22}} | fæðingarbær = [[Akureyri]] | fæðingarland = Ísland | hæð = 182 cm | staða = Miðjumaður | núverandi lið = Qatar SC | númer = 5 | ár í yngri flokkum = 2004-2005 | yngriflokkalið = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár1 = 2005-2006 | ár2 = 2007-2008 | ár3 = 2008-2011 | ár4 = 2011-2019 | ár5 = 2019-2024 | ár6 = 2024 | lið1 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | lið2 = [[AZ Alkmaar]] | lið3 = [[Coventry City]] | lið4 = [[Cardiff City]] | lið5 = [[Al-Arabi]] | lið6 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | leikir (mörk)1 = 11 (0) | leikir (mörk)2 = 1 (0) | leikir (mörk)3 = 133 (7) | leikir (mörk)4 = 286 (25) | leikir (mörk)5 = 102 (10) | leikir (mörk)6 = 6 (1) | landsliðsár = 2005<br>2006-2008<br>2007-2011<br>2008-2026 | landslið = Ísland U17<br> Ísland U19<br>Ísland U21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 7 (2)<br>16 (1)<br>11 (1)<br>113 (5) | mfuppfært = 21. Nóvember 2026 | lluppfært = | lið7 = [[Al-Gharafa]] | ár7 = 2024-2026 | leikir (mörk)7 = 37 (1) | lið8 = [[Íþróttafélagið Þór Akureyri|Þór]] | ár8 = 2026 | leikir (mörk)8 = 1 (0) | lið9 = [[Qatar SC]] | ár9 = 2026- | leikir (mörk)9 = 6 (1) }} [[Mynd:2014-05-30 Austria - Iceland football match, Aron Gunnarsson 0265-crop.jpg|thumb|Aron Gunnarsson með landsliðinu árið 2014.]] == Æviágrip == Aron Einar Malmquist Gunnarsson fæddist 22. apríl 1989 á [[Akureyri]]. Hann ólst upp á Akureyri og hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór. Hann leikur sem miðjumaður og hefur átt langan atvinnumannaferil erlendis. Aron varð einn þekktasti íslenski knattspyrnumaðurinn á sínum tíma og var fyrirliði íslenska karlalandsliðsins um árabil. == Ferill == === [[Þór]] === Aron Einar hóf knattspyrnuferil sinn hjá Þór á Akureyri og lék með meistaraflokki félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2006. Hann hafði þá þegar leikið 24 leiki með meistaraflokki Þórs. === [[AZ Alkmaar]] === Sumarið 2006 gekk Aron til liðs við hollenska félagið AZ Alkmaar. Þar hóf hann atvinnumannaferil sinn erlendis og lék með félaginu áður en hann hélt til Englands árið 2008. === [[Coventry City]] === Árið 2008 gekk Aron til liðs við enska félagið Coventry City. Þar lék hann í ensku B-deildinni og varð mikilvægur leikmaður á miðju liðsins. Hann lék með Coventry til ársins 2011. === [[Cardiff City]] === Árið 2011 gekk Aron til liðs við velska félagið Cardiff City. Þar átti hann stóran hluta atvinnumannaferils síns og varð einn af lykilmönnum liðsins. Hann hjálpaði Cardiff að vinna ensku B-deildina tímabilið 2012–2013 og tryggja sér sæti í ensku úrvalsdeildinni. Cardiff lék í ensku úrvalsdeildinni tímabilið 2013–2014. Aron lék með félaginu til ársins 2019 og var þekktur fyrir baráttu sína, kraft og leiðtogahæfileika á miðjunni. === Al-Arabi === Árið 2019 gekk Aron til liðs við Al-Arabi í Katar eftir átta ár hjá Cardiff City. Hann lék með félaginu til ársins 2024. === [[Þór]] === Sumarið 2024 sneri Aron aftur til uppeldisfélagsins Þórs eftir langan atvinnumannaferil erlendis. Hann lék sex leiki með liðinu og skoraði eitt mark áður en hann hélt aftur til Katar. === Al-Gharafa === Árið 2024 gekk Aron til liðs við Al-Gharafa í Katar. Hann lék með félaginu í tvö ár áður en hann sneri aftur til Íslands sumarið 2026. === Qatar SC === Árið 2026 gekk Aron til liðs við Qatar SC í Katar eftir stutta endurkomu til Þórs. Hann hélt þar með áfram atvinnumannaferli sínum í katörsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Aron lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik gegn Hvíta-Rússlandi 2. febrúar 2008. Hann varð fyrirliði íslenska karlalandsliðsins árið 2012 og gegndi því hlutverki um árabil. Aron var fyrirliði Íslands á Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 tók hann þátt í heimsmeistaramótinu í Rússlandi, þar sem Ísland lék á sínu fyrsta heimsmeistaramóti. Aron lék alls 113 A-landsleiki og skoraði fimm mörk. Hann er ásamt [[Birkir Bjarnason|Birki Bjarnasyni]] leikjahæsti leikmaður íslenska karlalandsliðsins frá upphafi. Hann lék sinn síðasta landsleik gegn Lúxemborg 16. nóvember 2026. [[Mynd:Aron_Einar_Gunnarsson.jpg|thumb]] {{stubbur|æviágrip|fótbolti}} ==Tilvísanir== {{F|1989}} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] il016z9xoqj77i60vqytf0sg7u8ptwg Laufeyjarlykill 0 133287 1987784 1528391 2026-11-21T11:07:34Z Salvor 70 /* Ytri tenglar */ bæta við tengli 1987784 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = ''Laufeyjarlykill'' | image = Prolećno cveće 3.JPG | image_width = 240px | image_caption = Primula vulgaris | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Lyngbálkur]] (''Ericales'') | familia = [[Maríulykilsætt]] (''Primulaceae'') | genus = Lyklar (''[[Primula]]'') | species = '''''P. vulgaris''''' | binomial = ''Primula vulgaris'' | binomial_authority = [[William Hudson|Huds.]] [[1762]] | synonyms = ''Primula acaulis'' ([[Carl von Linné|Linné]]) [[John Hill|Hill]] | range_map = | range_map_width = 240px | range_map_caption = }} '''Laufeyjarlykill''' ([[fræðiheiti]] ''Primula vulgaris'') er [[blóm]] af ættkvísl lykla. ==Lýsing== <gallery> File:Primula vulgaris1.jpg File:Primula vulgaris subsp. sibthorpii01.jpg File:Primula vulgaris01.jpg </gallery> ==Útbreiðsla og búsvæði== == Ræktun == == Tilvísanir == {{Reflist}} == Ytri tenglar == * [http://www.americanprimrosesociety.org/ American Primrose Society] * http://www.primulaworld.blogspot.is/ * [https://www.gardaflora.is/fjolaert/primula-vulgaris Primula vulgaris (Garðaflóra)] {{stubbur|líffræði}} [[flokkur:lyklar]] {{Commons|Primula vulgaris}} iux0wo3z4xspks16xc1rswilj581o4x 1987785 1987784 2026-11-21T11:08:41Z Salvor 70 /* Ytri tenglar */ 1987785 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = ''Laufeyjarlykill'' | image = Prolećno cveće 3.JPG | image_width = 240px | image_caption = Primula vulgaris | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Lyngbálkur]] (''Ericales'') | familia = [[Maríulykilsætt]] (''Primulaceae'') | genus = Lyklar (''[[Primula]]'') | species = '''''P. vulgaris''''' | binomial = ''Primula vulgaris'' | binomial_authority = [[William Hudson|Huds.]] [[1762]] | synonyms = ''Primula acaulis'' ([[Carl von Linné|Linné]]) [[John Hill|Hill]] | range_map = | range_map_width = 240px | range_map_caption = }} '''Laufeyjarlykill''' ([[fræðiheiti]] ''Primula vulgaris'') er [[blóm]] af ættkvísl lykla. ==Lýsing== <gallery> File:Primula vulgaris1.jpg File:Primula vulgaris subsp. sibthorpii01.jpg File:Primula vulgaris01.jpg </gallery> ==Útbreiðsla og búsvæði== == Ræktun == == Tilvísanir == {{Reflist}} == Ytri tenglar == * [http://www.americanprimrosesociety.org/ American Primrose Society] * https://primulaworld.blogspot.com/ * [https://www.gardaflora.is/fjolaert/primula-vulgaris Primula vulgaris (Garðaflóra)] {{stubbur|líffræði}} [[flokkur:lyklar]] {{Commons|Primula vulgaris}} mc4yrmuzprqkk2wsex9f8ftrp37vu56 1987786 1987785 2026-11-21T11:12:48Z Salvor 70 /* Ytri tenglar */ breytti tengli úr http í https 1987786 wikitext text/x-wiki {{Taxobox | color = lightgreen | name = ''Laufeyjarlykill'' | image = Prolećno cveće 3.JPG | image_width = 240px | image_caption = Primula vulgaris | regnum = [[Jurtaríki]] (''Plantae'') | divisio = [[Dulfrævingar]] (''Magnoliophyta'') | classis = [[Tvíkímblöðungar]] (''Magnoliopsida'') | ordo = [[Lyngbálkur]] (''Ericales'') | familia = [[Maríulykilsætt]] (''Primulaceae'') | genus = Lyklar (''[[Primula]]'') | species = '''''P. vulgaris''''' | binomial = ''Primula vulgaris'' | binomial_authority = [[William Hudson|Huds.]] [[1762]] | synonyms = ''Primula acaulis'' ([[Carl von Linné|Linné]]) [[John Hill|Hill]] | range_map = | range_map_width = 240px | range_map_caption = }} '''Laufeyjarlykill''' ([[fræðiheiti]] ''Primula vulgaris'') er [[blóm]] af ættkvísl lykla. ==Lýsing== <gallery> File:Primula vulgaris1.jpg File:Primula vulgaris subsp. sibthorpii01.jpg File:Primula vulgaris01.jpg </gallery> ==Útbreiðsla og búsvæði== == Ræktun == == Tilvísanir == {{Reflist}} == Ytri tenglar == * [https://americanprimrosesociety.org American Primrose Society] * https://primulaworld.blogspot.com/ * [https://www.gardaflora.is/fjolaert/primula-vulgaris Primula vulgaris (Garðaflóra)] {{stubbur|líffræði}} [[flokkur:lyklar]] {{Commons|Primula vulgaris}} 1cejsfo82wj5jdte4544n6csbv2pqwa Eyland 0 137476 1987781 1599349 2026-11-21T10:56:40Z Fyxi 84003 1987781 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Flag of Oland.svg|thumb|Fáni Eylands.]] [[Mynd:Öland Municipal centres.svg|thumb|kort.]] '''Eyland''' ([[sænska]]: ''Öland'') er önnur stærsta eyja [[Svíþjóð]]ar (á eftir [[Gotland]]i). Stærð hennar er 1.342 ferkílómetrar og eru íbúar um 26.000.<ref name="population">{{Cite web |url=https://www.scb.se/hitta-statistik/statistik-efter-amne/befolkning/befolkningens-sammansattning/befolkningsstatistik/pong/tabell-och-diagram/helarsstatistik--forsamling-landskap-och-stad/folkmangd-i-landskapen-den-31-december-2016/ |title=Folkmängd i landskapen den 31 december 2016 |date=21 March 2017 |publisher=[[Statistics Sweden]] |language=sv |access-date=25 November 2017}}</ref> Eyjan tengist [[Smálönd]]um með 6 kílómetra brú þvert yfir [[Kalmarsund]]. Stærsta þéttbýlið er í [[Borgholm]]. Uppskeruhátiðin [[Skördefest]] er haldin á hverju ári á Eylandi. Fornleifar benda til þess að búseta hafi verið á eyjunni um árið 8000 fyrir Krist.<ref>C. M. Hogan, ''The Stora Alvaret of Öland'', Lumina Technologies, Aberdeen Library Archives, 9 July 2006</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Eyjar við Svíþjóð]] j32mjy9kbz4jtrvonnbw332lu485g8r Mehmed 5. 0 139329 1987733 1918025 2026-11-20T14:15:50Z TKSnaevarr 53243 1987733 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Tyrkjasoldán]] | ætt = Ósmanska ættin | skjaldarmerki = Osmanli-nisani.svg | nafn = Mehmed 5.</br>محمد خامس | mynd = Sultan Muhammed Chan V., Kaiser der Osmanen 1915 C. Pietzner.jpg | skírnarnafn = Beşinci Mehmet Reşat | fæðingardagur = [[2. nóvember]] [[1844]] | fæðingarstaður = [[Topkapı-höll]], [[Istanbúl]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1918|7|3|1844|11|2}} | dánarstaður = [[Yıldız-höll]], [[Istanbúl]] | grafinn = Grafhýsi Reşad soldáns, Eyüp, Istanbúl | ríkisár = [[27. apríl]] [[1909]] – [[3. júlí]] [[1918]] | undirskrift = Tughra of Mehmed V.svg | faðir = [[Abdúl Mejid 1.]] | móðir = Gülcemal Kadın | börn = Şehzade Mehmed Ziyaeddin, Şehzade Mahmud Necmeddin, Şehzade Ömer Hilmi, Refia Sultan }} '''Mehmed 5. Reşâd''' (محمد خامس ''Meḥmed-i ẖâmis'' á [[Ottómantyrkneska|Ottómantyrknesku]]) (2. nóvember 1844 – 3. júlí 1918) var 35. og næstsíðasti [[Tyrkjasoldán|soldán]] [[Tyrkjaveldi|Tyrkjaveldis]]. Hann var sonur [[Abdúl Mejid 1.]] soldáns.<ref>''Abdulmecid'', Coskun Cakir, '''Encyclopedia of the Ottoman Empire''', ed. Gábor Ágoston, Bruce Alan Masters, (Infobase Publishing, 2009), 9.</ref> Á eftir honum gerðist hálfbróðir hans, [[Mehmed 6.]], Tyrkjasoldán. Á níu árum hans á valdastól glataði Tyrkjaveldi öllum landsvæðum sínum í Norður-Afríku og [[Tylftareyjar|Tylftareyjum]] (þ. á m. [[Ródos]]) í stríði Tyrkja við [[Ítalía|Ítali]] og svo næstum öllu landsvæði veldisins í Evrópu vestan við [[Istanbúl|Konstantínópel]] í [[Balkanstríðin|fyrra Balkanstríðinu]] og [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]], sem átti eftir að leiða til hruns Tyrkjaveldisins fáeinum árum eftir að Mehmed lést.<ref>{{cite web|url=https://www.loc.gov/law/help/digitized-books/world-war-i-declarations/ww1-gazettes/Ottoman-declaration-against-Russia-France-and-England-1-OCR-SPLIT.pdf|title=Rusya Fransa ve İngiltere devletleriyle hal-i harb ilanı hakkında irade-i seniyye [Keisaraleg stríðsyfirlýsing á hendur Rússlandi, Frakklandi og Bretlandi], 11. nóvember, 1914 (29 Teşrin-i Evvel 1330), Takvim-i Vekayi, Nov. 12, 1914 (30 Teşrin-i Evvel 1330).|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=|access-date=}}</ref> ==Æviágrip== Mehmed fæddist í Topkapıhöll í Konstantínópel.<ref>The Encyclopædia Britannica, 7. bindi, ritstjóri Hugh Chisholm, (1911), 3; „Constantinople, the capital of the Turkish Empire“.</ref> Líkt og aðrir hugsanlegir ríkiserfingjar var hann alinn upp í kvennabúri hallarinnar fyrstu þrjátíu ár ævi sinnar. Í níu af þessum árum var hann alveg einangraður. Á þessum tíma fræddi hann sig um gamla [[Persía|persneska]] ljóðlist og varð sjálfur virt ljóðskáld. Á níunda afmælisdegi sínum var hann umskorinn við athöfn í sérstöku umskurðarherbergi í Topkapıhöll. ===Valdatíð=== Mehmed varð soldán þann 27. apríl árið 1909 en aðeins sem táknrænn leiðtogi án verulegra valda vegna breytinga sem komið hafði verið á eftir [[Ungtyrkjabyltingin|Ungtyrkjabyltingina]] árið 1908 og valdarán „[[Pasja|pasjanna]] þriggja“ árið 1913. Í valdatíð Mehmeds glataði Tyrkjaveldi öllum landsvæðum sem það átti eftir í Norður-Afríku (Tripolitaniu, Kýrenæku og Fezzan) til ítalska konungdæmisins í stríði við Ítali og nærri öllum evrópskum landsvæðum sínum (fyrir utan landskika vestan við Konstantínópel) í fyrra Balkanstríðinu. Það mikilvægasta sem Mehmed gerði í stjórnmálum var að lýsa yfir [[Jihad|jihadi]] gegn [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|Bandamönnum]] þann 14. nóvember 1914 eftir að stjórn Tyrkjaveldis ákvað að ganga inn í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldina]] í bandalagi við [[Miðveldin]].<ref>Lawrence Sondhaus, ''World War One: The Global Revolution'', (Cambridge University Press, 2011), 91.</ref> Þó var sagt að Mehmed væri sjálfur ekki hrifinn af vinahótum [[Enver Pasja]] hermálaráðherra við Þjóðverja.<ref>Chisholm, Hugh, ritstj. (1922).[https://en.wikisource.org/wiki/1922_Encyclopædia_Britannica/Mahommed_V Mahommed V]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }} Encyclopædia Britannica (12. útgáfa). London & New York.</ref> Þetta var í síðasta sinn sem viðurkenndur [[kalífi]] lýsti yfir jihadi, en kalífadæmi Tyrkjaveldis entist til ársins 1924. Yfirlýsing Mehmed hafði engin sýnileg áhrif á stríðið þótt fjölmargir [[múslimar]] byggju á þeim svæðum þar sem barist var. Múslimar tóku lítt alvarlega þá hugmynd að þátttaka í stríði kristinna þjóða gæti talist heilagt stríð. [[Arabar]] gengu jafnvel til liðs við Breta í stríðinu gegn Tyrkjum í uppreisn árið 1916. Mehmed 5. var gestgjafi bandamanns síns, [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari|Vilhjálms 2. Þýskalandskeisara]], í Konstantínópel þann 15. október árið 1917. Hann var gerður [[marskálkur]] [[Prússland|Prússlands]] þann 27. janúar 1916 og [[Þýska keisaraveldið|þýska keisaradæmisins]] þann 1. febrúar 1916. <gallery> File:Mehmed V young.jpg|Mehmed 5. sem ungur maður. File:Le Petir Journal, Proclamation of Mehmed V.jpg|Le Petit Journal 1909, Mehmed 5. lýstur soldán. File:Drei Kaiser Bund.jpg|[[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari]], Mehmed 5. Tyrkjasoldán, [[Frans Jósef 1. Austurríkiskeisari]]: Miðveldakeisararnir þrír í [[Fyrri heimsstyrjöldin|fyrri heimsstyrjöldinni]]. File:Wilhelm istanbul.jpg|Mehmed 5. og [[Enver Pasja]] taka við [[Vilhjálmur 2. Þýskalandskeisari|Vilhjálmi keisara]] í Istanbúl í heimsstyrjöldinni. File:Mehmed V vo Bitola so pridruzbata.jpg|Mehmed 5. soldán ásamt fylgiliði sínu. Bitola, 1911. Löskuð ljósmynd. File:Portrait of Sultan Mehmed V.jpg|Mehmed 5. í einkennisbúning Tyrkjaflotans. File:Kopyası 35-SULTAN REŞAT.jpg|Brjóstmynd af Mehmed 5. </gallery> ===Dauði=== Mehmed 5. lést í Yıldız-höll þann 3. júlí 1918, þá 73 ára að aldri, aðeins fjórum mánuðum áður en heimsstyrjöldinni lauk.<ref>''Mehmed V'', Selcuk Aksin Somel, '''Encyclopedia of the Ottoman Empire''', 371.</ref> Hann lifði því ekki nógu lengi til að sjá hrun Tyrkjaveldisins. Hann varði meirihluta lífs síns í Dolmabahçe-höll og Yıldız-höll í Istanbúl. Hann er grafinn í Eyüp-hverfi borgarinnar. ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2266276 „Soldánaskiptin á Tyrklandi“] – Frækorn, 12. tölublað (28.05.1909), Blaðsíða 88. {{Commonscat|Mehmed V}} ==Heimildir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Tyrkjasoldán]] | frá = 1909| til = 1918| fyrir = [[Abdúl Hamid 2.]] | eftir = [[Mehmed 6.]] | }} {{Töfluendir}} {{Tyrkjasoldánar}} {{fde|1844|1918|Mehmed 5.}} [[Flokkur:Tyrkjasoldánar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni]] iszgyeh0tsob6g8e7ylkc0sdj3loxym Abdúl Hamid 2. 0 139345 1987734 1918026 2026-11-20T14:16:40Z TKSnaevarr 53243 1987734 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Tyrkjasoldán]] | ætt = Ósmanska ættin | skjaldarmerki = Osmanli-nisani.svg | nafn = Abdúl Hamid 2. </br> السلطان عبد الحميد الثاني | mynd = Ahamid.jpg | skírnarnafn = Abdü’l-Ḥamīd-i sânî | fæðingardagur = [[21. september]] [[1842]] | fæðingarstaður = [[Topkapı-höll]], [[Istanbúl]] | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1918|2|10|1842|9|21}} | dánarstaður = [[Beylerbeyi-höll]], [[Istanbúl]] | grafinn = Çemberlitaş, Fatih | ríkisár = 31. ágúst 1876 – 27. apríl 1909 | undirskrift = Tughra of Abdülhamid II.svg | faðir = [[Abdúl Mejid 1.]] | móðir = Tirimüjgan Kadın | börn = 17 }} '''Abdúl Hamid 2.''' ('''عبد الحميد ثانی''' á [[Ottómantyrkneska|ottómantyrknesku]], '''Abdülhamit''' á nútímatyrknesku) ([[21. september]] [[1842]] – [[10. febrúar]] [[1918]]) var 34. [[Tyrkjasoldán|soldán]] [[Tyrkjaveldi|Tyrkjaveldis]] og sá síðasti sem réð yfir ríkinu með alræðisvaldi.<ref>Overy, Richard bls. 252, 253 (2010)</ref> Tyrkjaveldi var í stöðugri hnignun á valdatíma hans. Hann réð frá þeim 31. ágúst 1876 þar til honum var steypt af stóli stuttu eftir [[Ungtyrkjabyltingin|Ungtyrkjabyltingu]] ársins 1908, þann 27. apríl 1909. Samkvæmt samkomulagi við hina lýðveldissinnuðu [[Ungtyrkir|Ungtyrki]] tók hann aftur upp stjórnarskrá sem hann hafði upphaflega komið í gildi árið 1876.<ref>[http://www.britannica.com/biography/Abdulhamid-II Abdulhamid II], sótt 20. júlí 2017.</ref> Þá hafði stjórnarskráin þótt til marks um umbótasinnaða stjórnarhætti Abdúl Hamid. Hann hafði afnumið hana og leyst upp þing Tyrkjaveldis árið 1878 til að sporna við vestrænum áhrifum á Tyrkjaveldi og ráðið sem einvaldur næstu þrjá áratugina. ==Æviágrip== Tyrkjaveldi nútímavæddist nokkuð á valdatíð hans: Stjórnsýslukerfið var bætt, járnbrautir voru byggðar í Rúmelíu, [[Anatólía|Anatólíu]], um [[Bagdad]] og [[Hejaz]]. Auk þess varð til skráningarkerfi fyrir íbúafjöldann, stjórn var sett á fjölmiðlun og fyrsti nútímalögfræðiskólinn var stofnaður árið 1898. Víðtækustu umbæturnar voru í menntakerfinu: Fjölmargir skólar voru settir á fót, þ. á m. lagaskóli, listaskóli, viðskiptaskóli, verkfræðiskóli, dýralæknaskóli, landbúnaðarskóli málfræðiskóli ásamt öðrum. Háskólinn í Istanbúl, sem Abdúl Hamid lokaði reyndar árið 1881, var opnaður á ný árið 1900 og menntakerfi grunn-, framhalds- og hernaðarskóla var sett á fót um allt veldið. Aðallega voru það þýsk fyrirtæki sem tóku að sér uppbyggingu byggingu járnbrauta og símskeytakerfa. Á milli 1871 til 1908 náði tyrkneska ríkisstjórnin því „nýju stigi skipulags og vandvirkni.“<ref>Carter Vaughn Vaughn Findley, 'Bureaucratic Reform in the Ottoman Empire: The Sublime Porte, 1789-1922,' Chapter, 6, 'Restoring political balance: the first constitutional period and return to sultanic dominance.'</ref><ref>{{cite web|title=Abdul Hamid II Collection -About this Collection- Prints & Photographs Online Catalog (Library of Congress)|url=http://www.loc.gov/pictures/collection/ahii/|website=www.loc.gov|accessdate=2015-09-30}}</ref> Vestrænir fjölmiðlar kölluðu Abdúl Hamid „rauða soldáninn“ vegna fjöldamorða gegn [[Armenía|Armenum]] á valdatíð hans og beitingu leynilögreglu til að kveða niður andóf og [[Ungtyrkir|lýðveldishyggju]].<ref name="NYtimes25April1909">{{cite news | url=http://query.nytimes.com/gst/abstract.html?res=9501E1D8173EE033A25756C2A9629C946897D6CF&scp=9&sq=abdul+the+damned&st=p | title = Sultan beaten, capital falls, 6,000 are slain | date = 25 April 1909 | newspaper = [[The New York Times]]}}</ref><ref name="Hamamdjian2004">{{cite book|author=Vahan Hamamdjian|title=Vahan's Triumph: Autobiography of an Adolescent Survivor of the Armenian Genocide|url=https://books.google.com/books?id=oV95BIPvGYwC&pg=PR11|year=2004|publisher=iUniverse|page=11}}</ref> Þessar aðgerðir soldánsins leiddu til þess að misheppnuð tilraun var gerð til að koma honum fyrir kattarnef árið 1905. <ref>Razmik Panossian. [https://books.google.com/books?id=cEL-CuhdWU4C&pg=PA165 The Armenians: From Kings and Priests to Merchants and Commissars]. 13. ágúst 2013. Columbia University Press. Bls. 165.</ref> ===Ungtyrkjabyltingin 1908=== Sumarið 1908 braust [[Ungtyrkjabyltingin]] út. Abdúl Hamid lét nánast samstundis undan kröfum Ungtyrkja þegar hann frétti að hermenn frá [[Þessalóníka|Salóniku]], sem þótti Tyrkjaveldi niðurlægt í [[Makedónía|Makedóníu]] og voru leiðir á að soldáninn njósnaði um þá, væru að búast til árásar á Konstantínópel. Þann 24. júlí tilkynnti Abdúl Hamid að stjórnarskrá ársins 1876 væri nú aftur í gildi, hætti njósnum og ritskoðun, og skipaði svo fyrir að pólitískum föngum yrði sleppt. Þann 17. desember setti Abdúl Hamid þing Tyrkjaveldis á ný úr hásæti sínu og sagði að fyrra þingið hefði verið „leyst upp tímabundið þar til menntun fólksins kæmist á nógu hátt stig með útvíkkun kennslu um allt veldið.“ Í reynd gerði þetta nýja fyrirkomulag Abdúl Hamid að þingbundnum konungi með lítil sem engin pólitísk völd. Þetta hugnaðist honum og öðrum íhaldsmönnum illa og hugðu þeir á gagnbyltingu þrátt fyrir að lofa Ungtyrkjum öllu fögru. Þann 13. apríl 1909 varð úr að íhaldsvængur herstéttarinnar steypti stjórn Ungtyrkja af stóli til að koma Abdúl Hamid aftur til alræðisvalds. Hermönnum frá Salóníku tókst þó fljótt að bjarga lýðræðisstjórninni og kveða niður gagnbyltinguna. Ungtyrkir ákváðu nú að Abdúl Hamid gæti ekki lengur verið soldán og neyddu hann til að segja af sér. Þann 27. apríl var bróðir hans, Reshad Efendi, krýndur nýr soldán undir nafninu [[Mehmed 5.]] Gagnbylting soldánsins hafði farið fram með stuðningi íhaldssamra [[Íslamismi|íslamista]] sem voru andsnúnir frjálslyndisumbótum Ungtyrkja. Gagnbyltingin leiddi til fjöldamorða á tugum þúsunda kristinna Armena í Adana-ríki.<ref>{{cite news|title=The Slaughter of Christians in Asia Minor|url=http://select.nytimes.com/gst/abstract.html?res=F00812FF3F5A15738DDDAB0A94D0405B898CF1D3|author=Creelman, James|date=22 August 1909|work=The New York Times}}</ref> Fyrrverandi soldáninn var sendur í fangavist til Salóniku. Þegar Grikkir hertóku Salóniku árið 1912 var hann sendur aftur sem fangi til Konstantínópel. Hann eyddi síðustu dögum sínum í fræðimennsku og í að rita æviminningar sínar í Beylerbeyi-höll, þar sem hann lést þann 10. febrúar 1918, aðeins fáeinum mánuðum á undan bróður sínum, soldáninum. Vegna ófara Tyrkjaveldis eftir að Abdúl Hamid var steypt af stóli orti Rıza Tevfik Bölükbaşı, sem var meðlimur í Ungtyrkjaflokknum Samstöðu- og framfaranefndinni, ljóð titlað „İstimdad“ sem fjallaði um eftirsjá Tyrkja fyrir að losa sig við Abdúl Hamid. <ref>{{Cite book|title=Lions of the golden apple|last=Effendi|first=Ayberk|publisher=Haqqbutler|year=2011|isbn=|location=Germany|pages=167–170}}</ref> ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2266276 „Soldánaskiptin á Tyrklandi“] – Frækorn, 12. tölublað (28.05.1909), Blaðsíða 88. {{Commonscat|Abdül Hamid II}} ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Tyrkjasoldán]] | frá = 1876| til = 1909| fyrir = [[Múrad 5.]] | eftir = [[Mehmed 5.]] | }} {{Töfluendir}} {{Tyrkjasoldánar}} {{fde|1842|1918|Abdúl Hamid 2.}} [[Flokkur:Tyrkjasoldánar]] fimo8iuikontt4c974f382hcuhcuzw4 Mehmed 6. 0 139482 1987732 1962284 2026-11-20T14:14:57Z TKSnaevarr 53243 1987732 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = [[Tyrkjasoldán]] | ætt = Ósmanska ættin | skjaldarmerki = Osmanli-nisani.svg | nafn = Mehmed 6.</br> محمد السادس | mynd = Sultan Mehmed VI of the Ottoman Empire.jpg | skírnarnafn = Mehmed bin Abdul Mecid | fæðingardagur = [[14. janúar]] [[1861]] | fæðingarstaður = Dolmabahçe-höll, Istanbúl | dánardagur = [[16. maí]] [[1926]] | dánarstaður = [[Sanremo]], [[Konungsríkið Ítalía|Ítalíu]] | grafinn = Tekkiye-moska, [[Damaskus]], [[Sýrland]]i | ríkisár = [[27. apríl]] [[1918]] – [[3. júlí]] [[1922]] | undirskrift = Tughra of Mehmed VI.svg | faðir = [[Abdúl Mejid 1.]] | móðir = Gülüstü Hanım | börn = Münire Sultan, Fenire Sultan, Fatma Ulviye Sultan, Rukiye Sabiha Sultan, Şehzade Mehmed Ertuğrul }} '''Mehmed 6.''' (محمد السادس, ''Meḥmed-i sâdis'', وحيد الدين, '''Vahideddin''' á [[Ottómantyrkneska|Ottómantyrknesku]]) ([[14. janúar]] [[1861]] – [[16. maí]] [[1926]]) var 36. og síðasti [[Tyrkjasoldán|soldán]] [[Tyrkjaveldi]]s. Hann ríkti í fjögur ár, frá 1918 til 1922. Sem bróðir [[Mehmed 5.|Mehmeds 5.]] og elsti karlmeðlimur ósmönsku ættarinnar varð Vahideddin erfingi að krúnunni eftir að fyrri erfinginn framdi sjálfsmorð árið 1916.<ref>Freely, John, ''Inside the Seraglio'', 1999, Chapter 16: The Year of Three Sultans.</ref> Hann steig á valdastól þann 4. júlí 1918 eftir dauða bróður síns, soldánsins. Mehmed var sonur [[Abdúl Mejid 1.]] soldáns og Gülüstü Hanım, [[Abkasía|abkasískrar]] aðalskonu.<ref name="Harun">{{cite book|author=Harun Açba|title=Kadın efendiler: 1839-1924|url=https://books.google.com/books?gA0nNAAACAAJ|year=2007|publisher=Profil|}}</ref> Mehmed var steypt af stóli þegar tyrkneska soldánadæmið var leyst upp árið 1922. ==Æviágrip== Vahideddin fæddist í Dolmabahçehöll í [[Istanbúl|Konstantínópel]].<ref>{{citation|title=The Encyclopædia Britannica|volume=7|editor-first=Hugh|editor-last=Chisholm|year=1911|number=3|quote=Constantinople, the capital of the Turkish Empire}}.</ref><ref>[http://concise.britannica.com/ebc/article-9368294/Istanbul Britannica, Istanbul] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071218080707/http://concise.britannica.com/ebc/article-9368294/Istanbul |date=2007-12-18 }}:''When the Republic of Turkey was founded in 1923, the capital was moved to Ankara, and Constantinople was officially renamed Istanbul in 1930.''</ref> ===Valdatíð=== [[Fyrri heimsstyrjöldin]] var reiðarslag fyrir Tyrkjaveldi. [[Bretland|Bretar]] og aðrir [[Bandamenn (fyrri heimsstyrjöldin)|bandamenn]] höfðu hertekið [[Bagdad]], [[Damaskus]] og [[Jerúsalem]] í stríðinu og skiptu meirihluta af landsvæði Tyrkjaveldis á milli sín. Á ráðstefnu í San Remo í apríl 1920 var [[Frakkland|Frökkum]] veitt verndarsvæði í [[Sýrland|Sýrlandi]] og Bretum í [[Palestína|Palestínu]] og [[Mesópótamía|Mesópótamíu]]. Þann 10. ágúst 1920 skrifuðu fulltrúar Mehmeds undir Sèvres-samninginn, sem viðurkenndi verndarsvæðin og sjálfstæði konungsríkisins Hejaz. Tyrkneskir þjóðernissinnar höfnuðu friðarsáttmálunum sem fulltrúar soldánsins höfðu samþykkt. Ný ríkisstjórn, tyrkneska þjóðþingið undir stjórn [[Kemal Atatürk|Mústafa Kemal]], var stofnuð í [[Ankara]] þann 23. apríl 1920. Nýja ríkisstjórnin fordæmdi stjórn Mehmeds 6. og forystu Süleyman Şefik Pasja á soldánshernum. Fyrir vikið var bráðabirgðastjórnarskrá samin. ===Útlegð og dauði=== Tyrkneska þjóðþingið leysti upp soldánadæmið þann 1. nóvember 1922 og rak Mehmed 6. frá Konstantínópel. Mehmed yfirgaf Tyrkland á bresku herskipi þann 17. nóvember og fór í útlegð til [[Malta|Möltu]]. Hann bjó seinna á [[Konungsríkið Ítalía|ítölsku]] rivíerunni. Þann 19. nóvember 1922 var frændi Mehmeds og erfingi Abdülmecid Efendi kjörinn [[kalífi]] og varð þar með nýtt höfuð Osmanættarinnar sem [[Abdúl Mejid 2.]] þar til kalífadæmið var einnig leyst upp af þjóðþinginu árið 1924. Mehmed lést þann 16. maí árið 1926 í Sanremo á Ítalíu og var grafinn í Tekkiye-mosku [[Súleiman mikli|Súleimans mikla]] í Damaskus.<ref>Freely, John, ''Inside the Seraglio'', published 1999, Chapter 19: The Gathering Place of the Jinns</ref> <gallery> Image:Sultanvahideddin.jpg|Mehmed 6. yfirgefur Dolmabahçe-höll eftir að soldánadæmið er leyst upp. File:Mehmet Vahdeddin.jpg|Mehmed 6. </gallery> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Tyrkjasoldán]] | frá = 1918| til = 1922| fyrir = [[Mehmed 5.]] | eftir = Soldánaveldi leyst upp<br><small>'''[[Kemal Atatürk]] gerist þjóðhöfðingi sem forseti Tyrklands'''</small> | }} {{Töfluendir}} {{Tyrkjasoldánar}} {{fde|1861|1926|Mehmed 6.}} [[Flokkur:Tyrkjasoldánar]] [[Flokkur:Stjórnmálaleiðtogar í fyrri heimsstyrjöldinni]] 3qnpmvzi1pz31si4jntf7w02xxfzrir Nzinga Mbandi 0 139649 1987728 1897650 2026-11-20T14:09:36Z TKSnaevarr 53243 1987728 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Drottning Ndongo og Matamba | ætt = | skjaldarmerki = | nafn = Nzinga | mynd = Ann Zingha, queen of Matamba.jpg | skírnarnafn = Ana de Souza Nzingha | fæðingardagur = {{circa}} 1583 | fæðingarstaður = [[Konungsríkið Ndongo|Konungsríkinu Ndongo]] | dánardagur =17. desember 1663 (79–80 ára) | dánarstaður = [[Konungsríkið Ndongo|Konungsríkinu Ndongo]] | gröf = [[Oplenac]], [[Topola]], [[Serbía|Serbíu]] {{small|(frá 2013)}} | ríkisár = 1624–1626 {{small|(í Nodongo)}}<br>1631–1663 {{small|(í Matamba)}} | faðir = Ngola Kiluanji Mbande | móðir = Kangela | maki = | titill_maka = | börn = }} '''Anna Nzinga''' (f. í kring um [[1583]] – [[17. desember]] [[1663]]), einnig þekkt sem '''Nzinga Mbandi''' eða '''Ana de Sousa Nzinga Mbande'''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uivtCqOlpTsC&lpg=PA83&dq=queen%20nzinga&pg=PA84#v=onepage&q=queen%20nzinga&f=false|title=Encyclopedia of African American History|last=Williams|first=Hettie V.|publisher=ABC-CLIO|year=2010|editor-last=Alexander|editor-first=Leslie M.|volume=1|location=Santa Barbara, California|pages=82|chapter=Queen Nzinga (Njinga Mbande)|editor-last2=Rucker|editor-first2=Walter C.}}</ref> var drottning („muchino a muhatu“) [[Konungsríkið Ndongo|Ndongo]]- og [[Konungsríkið Matamba|Matamba]]-konungsríkjanna sem Mbundu-þjóðirnar byggðu í [[Angóla]] á 17. öld. Hún komst til valda sem erindreki eftir að henni tókst með háttvísi sinni að kveða niður milliríkjadeilur og endurheimta frá [[Portúgal|Portúgölum]] yfirráð yfir virkinu Ambaca. Sem systir konungsins Ngola Mbande var Nzinga þá þegar í kjörstöðu til að hafa áhrif á stjórnmálaákvarðanir, sérstaklega þegar konungurinn fól henni að birtast í sínu umboði við friðarumræður við nágrannaríkin. Eftir dauða bróður síns gerðist Nzinga ríkisstjóri fyrir son hans og erfingja, Kaza, og síðan drottning. ==Æviágrip== Nzinga fæddist í kring um árið 1583 þar sem nú er Angóla, þá portúgalskt áhrifasvæði, og var dóttir konungsins Kilombo og Kengela ka Nkombe. Faðir Nzingu réð yfir konungsríkjunum Ndongo og Matamba, þar sem Mbundu-þjóðirnar bjuggu. Samkvæmt gamalli hefð fékk konungsdóttirin nafnið Njinga vegna þess að hún fæddist með naflastrenginn vafinn um háls sér, en kujinga merkir að beygja eða vefjast á kimbundu-máli. Sagt var að slíkt væri forboði þess að barnið yrði stolt og yfirlátt. Þegar Nzinga lifði voru portúgölsk völd og áhrif á svæðinu að færast í aukana ásamt þrælaverslun yfir Atlanshafið. Nzingu er fyrst minnst í rituðum heimildum sem erindreka bróður síns, konungsins Mbande, í friðarumræðum við portúgalska landstjórann João Correia de Sousa í [[Lúanda]] árið 1622.<ref>{{cite web|url=http://www.blackhistoryheroes.com/2011/03/queen-ana-de-sousa-njinga-mbande-of.html|title=Black History Heroes: Queen Ana de Sousa Nzinga Mbande of Ndongo (Angola)|publisher=|accessdate=7 December 2014}}</ref> Markmið Mbande var að reka Portúgali burt úr virkinu Ambaca sem forveri de Sousa, Mendes de Vasconcelos, hafði byggt á landsvæði konungsins árið 1618. Einnig vildi hann endurheimta þegna sem Portúgalir höfðu hneppt í þrældóm og fá Portúgali til að hætta árásum Imbangala-málaliða á ríki sitt. Þegar fundurinn var haldinn kom Nzinga erindrekum Portúgala á óvart og voru þeir slegnir af sjálfsöryggi hennar. Sousa landstjóri náði aldrei yfirhöndinni í viðræðunum og féllst að endingu á sanngjarna friðarsáttmála þar sem Angólumenn fengu öllum sínum helstu kröfum framgengt. Eitt helsta hitamálið hafði verið hvort Ndongo-ríkið féllist á að gerast lén Portúgalskonungs. [[File:Queen Nzinga 1657.png|thumb|left|Samtímateikning af fundi Nzingu við portúgalska landstjórann þar sem Nzinga situr á baki fylgikonu sinnar.]] Sú fræga saga fer af friðarumræðunum að portúgalski landstjórinn hafi ætlað sér að auðmýkja Nzingu með því að koma aðeins fyrir sessum og púðum andspænis sér svo kvenhöfðinginn neyddist til þess að sitja á gólfinu. Til þess að sæta ekki slíka niðurlægingu lét Nzinga fylgdarkonu sína krjúpa niður á sessunum og settist á bak hennar svo hún gæti verið augliti til auglitis við Sousa. Til þess að styrkja friðarsáttmálann tók Nzinga [[skírn]] og gerðist [[Kaþólska kirkjan|kaþólikki]]. Hún tók sér nafnið Dona Anna de Souse til heiðurs eiginkonu landstjórans, sem gerðist einnig [[guðmóðir]] hennar. Að endingu heiðruðu Portúgalir þó ekki sáttmálann við Ndongo og höfðu sig hvorki á brott úr virkinu né frelsuðu þeir þrælana sem þeir höfðu tekið. Vegna þessa viðsnúnings örvænti bróðir Nzingu, konungurinn, og framdi sjálfsmorð. Nzinga tók við völdum, fyrst sem ríkisstjóri í umboði sonar konungsins látna, og síðan sem drottning Andongo. Portúgalir sigruðu Nzingu árið 1625 og neyddu hana til að flýja í austurátt. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8FkLhwtbgRoC&lpg=PA71&dq=%22Njinga%20Mbande%22&pg=PA71#v=onepage&q=%22Njinga%20Mbande%22&f=false|title=Warfare in African History|last=Reid|first=Richard J.|publisher=Cambridge University Press|year=2012|location=New York|pages=71}}</ref> Portúgalir settu systur Nzingu, Kifunji, á valdastól leppstjórnar þeirra. Nzingu tókst þó að safna liði og styrkja stöðu sína í Matamba m.a. með því að taka við flóttamönnum frá þrælaverslun Portúgala. Á fjórða áratugnum tókst Nzingu að taka völdin í Matamba þegar fyrri kvenhöfðingi þjóðarinnar, eða muhongo Matamba, lést. ===Í bandalagi við Hollendinga=== Árið 1641 hertóku [[Holland|Hollendingar]] Lúanda frá Portúgölum í samstarfi við Kongóbúa. Nzinga sendi erindreka sína til þeirra og myndaði með þeim bandalag gegn Portúgölum, sem réðu enn landluktum hluta nýlendu þeirra með bækistöð í bænum Masangano. Nzinga vonaðist til þess að endurheimta lönd sín frá Portúgölum með hjálp Hollendinga og færði því höfuðborg sína til Kavanga í norðurhluta fyrrum landsvæða Ndongo. Árið 1644 sigraði hún her Portúgala við Ngoleme en tókst ekki að láta kné fylgja kviði. Árið 1646 bað Nzinga ósigur gegn Portúgölum við Kavanga og systir hennar var handsömuð ásamt skjalasafni hennar. Nzinga fékk liðsauka frá Hollendingum og tókst með honum að hrekja burt portúgalskan her árið 1647 í orrustu við Kombi. Sat síðan her Nzingu um virki Portúgala í Ambaca, Muxima og höfuðborginni Masangani en tókst ekki að hrekja þá þaðan þar sem umsátursherinn bjó ekki yfir fallbyssum. Þann 15. ágúst næsta ár tókst Portúgölum að endurheimta Lúanda. Nzinga neyddist til að semja um vopnahlé og hörfa til Matamba. Þaðan hélt hún áfram skæruhernaði gegn Portúgölum þar til hún var komin á sjötugsaldur. ===Lokaár=== Árið 1657 var Nzinga lúin á baráttunni löngu gegn yfirráðum Portúgala og sendi þeim beiðni um nýjan friðarsáttmála. Í kjölfarið tók kaþólska kirkjan á ný við Nzingu og fól henni að boða kristni í konungsríki sínu. Eftir að átökunum við Portúgal lauk einbeitti Nzinga sér að því að endurbyggja ríki sitt, sem hafði liðið mikinn skort á áralöngum átökunum. Hún vildi ólm koma í veg fyrir að málaliðar úr röðum Imbangala-hópsins tækju við völdum eftir hennar dag og gætti þess að í sáttmálanum skuldbyndu Portúgalir sig til að halda ætt Nzingu á valdastól í Ndongo og Matamba. Næstu ár einbeitti Nzinga sér að því að finna fyrrverandi þrælum ný heimili. Þrátt fyrir fjölmargar tilraunir til að steypa henni af stóli dó Nzinga friðsamlegum dauða, þá áttræð að aldri, þann 17. desember 1663 í Matamba. Án Nzingu braust út borgarastyrjöld í Matamba en Francisco Guterres Ngola Kanini gerðist að endingu konungur. Dauði Nzingu flýtti fyrir portúgalskri valdatöku í Suðvestur-Afríku, samhliða útþenslu portúgölsku þrælaverslunarinnar. Árið 1671 varð Nodongo hluti af portúgalska Angóla. ==Orðspor== [[File:Nzingambande.jpg|thumb|right|Stytta af Nzingu í [[Lúanda]].]] Í dag er Nzingu minnst í Angóla fyrir stjórnarhæfileika sína, glöggskyggni á milliríkjasamskipti og frækna hernaðarsigra. Stórgata í Lúanda er nefnd eftir henni og stytta af henni var reist á torgi þar í borg árið 2002 og afhjúpuð af [[José Eduardo dos Santos]] forseta í tilefni 27 ára sjálfstæðishátíðar Angóla. Algengt er að angólskar konur gifti sig við styttuna. Oft er líf hennar litið rómantískum augum og er hún táknmynd fyrir baráttu gegn nýlenduvæðingu. Landsbanki Angóla gaf út myntir með andliti Nzingu árið 2015 til þess að minnast „hlutverks hennar í baráttunni fyrir sjálfsstjórn og menningu þjóðar hennar.“<ref>{{Cite news|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-395099604.html|title=Angola to Launch New Kwanza Coins in 2015|last=|first=|date=26 December 2014|work=Mena Report|url-access=subscription|access-date=26 June 2016|via=HighBeam Research|archive-date=11 september 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911012552/https://www.highbeam.com/doc/1G1-395099604.html|url-status=dead}}</ref> Angólsk kvikmynd um líf hennar, ''Njinga, Rainha de Angola'', kom út árið 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmafrica.org.uk/njingha-queen-of-angola-njinga-rainha-de-angola-uk-premiere/|title=Njinga, Queen of Angola (Njinga, Rainha de Angola) UK Premiere|last=|first=|date=6 November 2014|website=Royal African Society's Annual Film Festival|publisher=|access-date=23 June 2016|archive-date=12 ágúst 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812130257/http://www.filmafrica.org.uk/njingha-queen-of-angola-njinga-rainha-de-angola-uk-premiere/|url-status=dead}}</ref> ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000515215 „Ólöf ríka“ Angólu-þjóðar] – Réttur, 1. Hefti - Megintexti (01.01.1981), Bls. 48-49. {{Commonscat|Nzinga Mbandi}} ==Tilvísanir== <references/> {{de|1663|Nzinga Mbandi}} [[Flokkur:Angólamenn]] [[Flokkur:Afrískir einvaldar]] hz9jz7u21yolh4b011tutym5z5usjsu 1987729 1987728 2026-11-20T14:10:20Z TKSnaevarr 53243 1987729 wikitext text/x-wiki {{konungur | titill = Drottning Ndongo og Matamba | ætt = | skjaldarmerki = | nafn = Nzinga | mynd = Ann Zingha, queen of Matamba.jpg | skírnarnafn = Ana de Souza Nzingha | fæðingardagur = {{circa}} 1583 | fæðingarstaður = [[Konungsríkið Ndongo|Konungsríkinu Ndongo]] | dánardagur =17. desember 1663 (79–80 ára) | dánarstaður = [[Konungsríkið Ndongo|Konungsríkinu Ndongo]] | gröf = [[Oplenac]], [[Topola]], [[Serbía|Serbíu]] {{small|(frá 2013)}} | ríkisár = 1624–1626 {{small|(í Nodongo)}}<br>1631–1663 {{small|(í Matamba)}} | faðir = Ngola Kiluanji Mbande | móðir = Kangela | maki = | titill_maka = | börn = }} '''Anna Nzinga''' (f. í kring um [[1583]] – [[17. desember]] [[1663]]), einnig þekkt sem '''Nzinga Mbandi''' eða '''Ana de Sousa Nzinga Mbande'''<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=uivtCqOlpTsC&lpg=PA83&dq=queen%20nzinga&pg=PA84#v=onepage&q=queen%20nzinga&f=false|title=Encyclopedia of African American History|last=Williams|first=Hettie V.|publisher=ABC-CLIO|year=2010|editor-last=Alexander|editor-first=Leslie M.|volume=1|location=Santa Barbara, California|pages=82|chapter=Queen Nzinga (Njinga Mbande)|editor-last2=Rucker|editor-first2=Walter C.}}</ref> var drottning („muchino a muhatu“) [[Konungsríkið Ndongo|Ndongo]]- og [[Konungsríkið Matamba|Matamba]]-konungsríkjanna sem Mbundu-þjóðirnar byggðu í [[Angóla]] á 17. öld. Hún komst til valda sem erindreki eftir að henni tókst með háttvísi sinni að kveða niður milliríkjadeilur og endurheimta frá [[Portúgal|Portúgölum]] yfirráð yfir virkinu Ambaca. Sem systir konungsins Ngola Mbande var Nzinga þá þegar í kjörstöðu til að hafa áhrif á stjórnmálaákvarðanir, sérstaklega þegar konungurinn fól henni að birtast í sínu umboði við friðarumræður við nágrannaríkin. Eftir dauða bróður síns gerðist Nzinga ríkisstjóri fyrir son hans og erfingja, Kaza, og síðan drottning. ==Æviágrip== Nzinga fæddist í kring um árið 1583 þar sem nú er Angóla, þá portúgalskt áhrifasvæði, og var dóttir konungsins Kilombo og Kengela ka Nkombe. Faðir Nzingu réð yfir konungsríkjunum Ndongo og Matamba, þar sem Mbundu-þjóðirnar bjuggu. Samkvæmt gamalli hefð fékk konungsdóttirin nafnið Njinga vegna þess að hún fæddist með naflastrenginn vafinn um háls sér, en kujinga merkir að beygja eða vefjast á kimbundu-máli. Sagt var að slíkt væri forboði þess að barnið yrði stolt og yfirlátt. Þegar Nzinga lifði voru portúgölsk völd og áhrif á svæðinu að færast í aukana ásamt þrælaverslun yfir Atlanshafið. Nzingu er fyrst minnst í rituðum heimildum sem erindreka bróður síns, konungsins Mbande, í friðarumræðum við portúgalska landstjórann João Correia de Sousa í [[Lúanda]] árið 1622.<ref>{{cite web|url=http://www.blackhistoryheroes.com/2011/03/queen-ana-de-sousa-njinga-mbande-of.html|title=Black History Heroes: Queen Ana de Sousa Nzinga Mbande of Ndongo (Angola)|publisher=|accessdate=7 December 2014}}</ref> Markmið Mbande var að reka Portúgali burt úr virkinu Ambaca sem forveri de Sousa, Mendes de Vasconcelos, hafði byggt á landsvæði konungsins árið 1618. Einnig vildi hann endurheimta þegna sem Portúgalir höfðu hneppt í þrældóm og fá Portúgali til að hætta árásum Imbangala-málaliða á ríki sitt. Þegar fundurinn var haldinn kom Nzinga erindrekum Portúgala á óvart og voru þeir slegnir af sjálfsöryggi hennar. Sousa landstjóri náði aldrei yfirhöndinni í viðræðunum og féllst að endingu á sanngjarna friðarsáttmála þar sem Angólumenn fengu öllum sínum helstu kröfum framgengt. Eitt helsta hitamálið hafði verið hvort Ndongo-ríkið féllist á að gerast lén Portúgalskonungs. [[File:Queen Nzinga 1657.png|thumb|left|Samtímateikning af fundi Nzingu við portúgalska landstjórann þar sem Nzinga situr á baki fylgikonu sinnar.]] Sú fræga saga fer af friðarumræðunum að portúgalski landstjórinn hafi ætlað sér að auðmýkja Nzingu með því að koma aðeins fyrir sessum og púðum andspænis sér svo kvenhöfðinginn neyddist til þess að sitja á gólfinu. Til þess að sæta ekki slíka niðurlægingu lét Nzinga fylgdarkonu sína krjúpa niður á sessunum og settist á bak hennar svo hún gæti verið augliti til auglitis við Sousa. Til þess að styrkja friðarsáttmálann tók Nzinga [[skírn]] og gerðist [[Kaþólska kirkjan|kaþólikki]]. Hún tók sér nafnið Dona Anna de Souse til heiðurs eiginkonu landstjórans, sem gerðist einnig [[guðmóðir]] hennar. Að endingu heiðruðu Portúgalir þó ekki sáttmálann við Ndongo og höfðu sig hvorki á brott úr virkinu né frelsuðu þeir þrælana sem þeir höfðu tekið. Vegna þessa viðsnúnings örvænti bróðir Nzingu, konungurinn, og framdi sjálfsmorð. Nzinga tók við völdum, fyrst sem ríkisstjóri í umboði sonar konungsins látna, og síðan sem drottning Andongo. Portúgalir sigruðu Nzingu árið 1625 og neyddu hana til að flýja í austurátt. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=8FkLhwtbgRoC&lpg=PA71&dq=%22Njinga%20Mbande%22&pg=PA71#v=onepage&q=%22Njinga%20Mbande%22&f=false|title=Warfare in African History|last=Reid|first=Richard J.|publisher=Cambridge University Press|year=2012|location=New York|pages=71}}</ref> Portúgalir settu systur Nzingu, Kifunji, á valdastól leppstjórnar þeirra. Nzingu tókst þó að safna liði og styrkja stöðu sína í Matamba m.a. með því að taka við flóttamönnum frá þrælaverslun Portúgala. Á fjórða áratugnum tókst Nzingu að taka völdin í Matamba þegar fyrri kvenhöfðingi þjóðarinnar, eða muhongo Matamba, lést. ===Í bandalagi við Hollendinga=== Árið 1641 hertóku [[Holland|Hollendingar]] Lúanda frá Portúgölum í samstarfi við Kongóbúa. Nzinga sendi erindreka sína til þeirra og myndaði með þeim bandalag gegn Portúgölum, sem réðu enn landluktum hluta nýlendu þeirra með bækistöð í bænum Masangano. Nzinga vonaðist til þess að endurheimta lönd sín frá Portúgölum með hjálp Hollendinga og færði því höfuðborg sína til Kavanga í norðurhluta fyrrum landsvæða Ndongo. Árið 1644 sigraði hún her Portúgala við Ngoleme en tókst ekki að láta kné fylgja kviði. Árið 1646 bað Nzinga ósigur gegn Portúgölum við Kavanga og systir hennar var handsömuð ásamt skjalasafni hennar. Nzinga fékk liðsauka frá Hollendingum og tókst með honum að hrekja burt portúgalskan her árið 1647 í orrustu við Kombi. Sat síðan her Nzingu um virki Portúgala í Ambaca, Muxima og höfuðborginni Masangani en tókst ekki að hrekja þá þaðan þar sem umsátursherinn bjó ekki yfir fallbyssum. Þann 15. ágúst næsta ár tókst Portúgölum að endurheimta Lúanda. Nzinga neyddist til að semja um vopnahlé og hörfa til Matamba. Þaðan hélt hún áfram skæruhernaði gegn Portúgölum þar til hún var komin á sjötugsaldur. ===Lokaár=== Árið 1657 var Nzinga lúin á baráttunni löngu gegn yfirráðum Portúgala og sendi þeim beiðni um nýjan friðarsáttmála. Í kjölfarið tók kaþólska kirkjan á ný við Nzingu og fól henni að boða kristni í konungsríki sínu. Eftir að átökunum við Portúgal lauk einbeitti Nzinga sér að því að endurbyggja ríki sitt, sem hafði liðið mikinn skort á áralöngum átökunum. Hún vildi ólm koma í veg fyrir að málaliðar úr röðum Imbangala-hópsins tækju við völdum eftir hennar dag og gætti þess að í sáttmálanum skuldbyndu Portúgalir sig til að halda ætt Nzingu á valdastól í Ndongo og Matamba. Næstu ár einbeitti Nzinga sér að því að finna fyrrverandi þrælum ný heimili. Þrátt fyrir fjölmargar tilraunir til að steypa henni af stóli dó Nzinga friðsamlegum dauða, þá áttræð að aldri, þann 17. desember 1663 í Matamba. Án Nzingu braust út borgarastyrjöld í Matamba en Francisco Guterres Ngola Kanini gerðist að endingu konungur. Dauði Nzingu flýtti fyrir portúgalskri valdatöku í Suðvestur-Afríku, samhliða útþenslu portúgölsku þrælaverslunarinnar. Árið 1671 varð Nodongo hluti af portúgalska Angóla. ==Orðspor== [[File:Nzingambande.jpg|thumb|right|Stytta af Nzingu í [[Lúanda]].]] Í dag er Nzingu minnst í Angóla fyrir stjórnarhæfileika sína, glöggskyggni á milliríkjasamskipti og frækna hernaðarsigra. Stórgata í Lúanda er nefnd eftir henni og stytta af henni var reist á torgi þar í borg árið 2002 og afhjúpuð af [[José Eduardo dos Santos]] forseta í tilefni 27 ára sjálfstæðishátíðar Angóla. Algengt er að angólskar konur gifti sig við styttuna. Oft er líf hennar litið rómantískum augum og er hún táknmynd fyrir baráttu gegn nýlenduvæðingu. Landsbanki Angóla gaf út myntir með andliti Nzingu árið 2015 til þess að minnast „hlutverks hennar í baráttunni fyrir sjálfsstjórn og menningu þjóðar hennar.“<ref>{{Cite news|url=https://www.highbeam.com/doc/1G1-395099604.html|title=Angola to Launch New Kwanza Coins in 2015|last=|first=|date=26 December 2014|work=Mena Report|url-access=subscription|access-date=26 June 2016|via=HighBeam Research|archive-date=11 september 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160911012552/https://www.highbeam.com/doc/1G1-395099604.html|url-status=dead}}</ref> Angólsk kvikmynd um líf hennar, ''Njinga, Rainha de Angola'', kom út árið 2013.<ref>{{Cite web|url=http://www.filmafrica.org.uk/njingha-queen-of-angola-njinga-rainha-de-angola-uk-premiere/|title=Njinga, Queen of Angola (Njinga, Rainha de Angola) UK Premiere|last=|first=|date=6 November 2014|website=Royal African Society's Annual Film Festival|publisher=|access-date=23 June 2016|archive-date=12 ágúst 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160812130257/http://www.filmafrica.org.uk/njingha-queen-of-angola-njinga-rainha-de-angola-uk-premiere/|url-status=dead}}</ref> ==Tenglar== * [http://timarit.is/view_page_init.jsp?gegnirId=000515215 „Ólöf ríka“ Angólu-þjóðar] – Réttur, 1. Hefti - Megintexti (01.01.1981), Bls. 48-49. {{Commonscat|Nzinga Mbandi}} ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Fólk fætt á 16. öld]] {{d|1663}} [[Flokkur:Angólamenn]] [[Flokkur:Afrískir einvaldar]] lff0gk13xd10v0316jym4gsxvbarg08 Indverski þjóðarráðsflokkurinn 0 142687 1987727 1955176 2026-11-20T13:43:12Z TKSnaevarr 53243 1987727 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálaflokkur |litur = #00BFFF |flokksnafn_íslenska = Indverski þjóðarráðsflokkurinn |flokksnafn_formlegt = Indian National Congress |mynd = [[Mynd:Indian National Congress hand logo.svg|150px|center|]] |fylgi = |forseti = [[Mallikarjun Kharge]] |þingflokksformaður = [[Rahul Gandhi]] (neðri þingdeild)<br>[[Mallikarjun Kharge]] (efri þingdeild) |stofnár ={{start date and age|1885}} |höfuðstöðvar = 24, Akbar Road<br>[[Nýja Delí]] 110001 |hugmyndafræði = [[Sósíaldemókratismi|Jafnaðarstefna]], [[frjálslyndi]], [[veraldarhyggja]], [[Indland|indversk]] [[þjóðernishyggja]] |vettvangur1 = Sæti á neðri þingdeild (''Lok Sabha'') |sæti1 = 98 |sæti1alls = 545 |vettvangur2 = Sæti á efri þingdeild (''Rajya Sabha'') |sæti2 = 30 |sæti2alls = 245 |vefsíða = [https://www.inc.in/en www.inc.in] |bestu kosningaúrslit = |verstu kosningaúrslit = }} '''Indverski þjóðarráðsflokkurinn''' (enska: ''Indian National Congress''; oft stytt í ''INC'' eða einfaldlega ''Congress'') eða '''Kongressflokkurinn''' er indverskur stjórnmálaflokkur.<ref>{{cite web|url=https://www.britannica.com/topic/Indian-National-Congress|title=Indian National Congress|accessdate=26 February 2018|work=[[Encyclopædia Britannica]]}}</ref> Flokkurinn var stofnaður árið 1885 og var fyrsta nútímaþjóðernishreyfingin sem varð til í [[Breska heimsveldið|breska heimsveldinu]] í Asíu og Afríku.<ref name="Marshall2001">{{citation|last=Marshall|first=P. J.|title=The Cambridge Illustrated History of the British Empire|url=https://books.google.com/books?id=S2EXN8JTwAEC&pg=PA179|year=2001|publisher=Cambridge University Press|page=179}}</ref> Seint á nítjándu öld og sérstaklega eftir árið 1920 varð þjóðarráðsflokkurinn undir forystu [[Mahatma Gandhi]] leiðandi í indversku sjálfstæðisbaráttunni. Á þeim tíma voru meðlimir hans rúmlega 15 milljónir og um 70 milljónir tóku þátt í störfum flokksins.<ref name=research>{{cite web|title=Information about the Indian National Congress|url=http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/indian-national-congress|website=www.open.ac.uk|publisher=''Arts & Humanities Research council''|accessdate=29 July 2015|archive-date=22 september 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180922061005/http://www.open.ac.uk/researchprojects/makingbritain/content/indian-national-congress|url-status=dead}}</ref> Þjóðarráðsflokkurinn leiddi Indland til sjálfstæðis frá Bretlandi<ref name="Chiriyankandath2016">{{citation|last=Chiriyankandath|first=James|title=Parties and Political Change in South Asia|url=https://books.google.com/books?id=c4n7CwAAQBAJ&pg=PA2|year=2016|publisher=Routledge|page=2}}</ref><ref name="KopsteinLichbach2014">{{citation|last1=Kopstein|first1=Jeffrey|last2=Lichbach|first2=Mark|last3=Hanson|first3=Stephen E.|title=Comparative Politics: Interests, Identities, and Institutions in a Changing Global Order|url=https://books.google.com/books?id=L2jwAwAAQBAJ&pg=PA344|year=2014|publisher=Cambridge University Press|page=344}}</ref> og hafði mikil áhrif á aðrar þjóðernishreyfingar sem börðust fyrir [[Sjálfstæði nýlendnanna|afnýlenduvæðingu]] í breska heimsveldinu.<ref name="Marshall2001"/> Þjóðarráðsflokkurinn er veraldlegur flokkur sem er almennt kenndur við frjálslynda félagshyggju og talinn til miðvinstriflokka í indverskum stjórnmálum.<ref name="election.in">{{cite web |url=http://www.elections.in/political-parties-in-india/indian-national-congress.html |title=Indian National Congress – about INC, history, symbol, leaders and more |publisher=Elections.in |date=7 February 2014 |accessdate=3 May 2014 |archive-date=24 desember 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224234512/http://www.elections.in/political-parties-in-india/indian-national-congress.html%20 |url-status=dead }}</ref> Samfélagsstefna þjóðarráðsins er byggð á gildi sem Gandhi kallaði „Sarvodaya“ og felur í sér umbætur á lífsskilyrðum fátækra og jaðarsettra samfélagshópa.<ref>{{cite web|url=https://www.thequint.com/voices/opinion/in-decline-mode-congress-struggles-with-a-crisis-of-purpose|title=In Decline Mode, Congress Struggles With a ‘Crisis of Purpose’|last=Sahasrabuddhe|first=Vinay|work=The Quint|author=|accessdate=17 December 2017|date=8 August 2016}}</ref> Eftir sjálfstæði Indlands árið 1947 gekk þjóðarráðsflokkurinn í ríkisstjórn landsins og í héraðsstjórnir margra stakra fylkja.<ref name="britannica-lead">{{cite web|url=https://academic.eb.com/levels/collegiate/article/Indian-National-Congress/42289|title=Indian National Congress|last=|first=|date=|website=Britannica Academic|publisher=Encyclopaedia Britannica|archive-url=|archive-date=|access-date=12. mars 2019}} '''Quote:''' "broadly based political party of India. Formed in 1885, the Indian National Congress dominated the Indian movement for independence from Great Britain. It subsequently formed most of India’s governments from the time of independence and often had a strong presence in many state governments."</ref> Þjóðarráðið varð voldugasti stjórnmálaflokkur Indlands: Í fimmtán kosningum sem haldnar hafa verið frá sjálfstæði landsins hefur flokkurinn sex sinnum unnið hreinan þingmeirihluta og hefur leitt stjórnarsamstörf fjórum sinnum að auki. Alls hefur flokkurinn setið í stjórn Indlands í 49 ár. Sjö [[Forsætisráðherra Indlands|forsætisráðherrar Indlands]] hafa verið úr þjóðarráðsflokknum: Sá fyrsti var [[Jawaharlal Nehru]] (1947–64) og sá nýlegasti var [[Manmohan Singh]] (2004–14). Flokknum gekk ekki vel í indversku þingkosningunum árið 2014 en hann er enn annar tveggja stærstu stjórnmálaflokkum landsins ásamt hægriflokknum [[Bharatiya Janata]] (BJP).<ref name="StrömbäckKaid2009">{{citation|last1=Strömbäck|first1=Jesper|last2=Kaid|first2=Lynda Lee|title=The Handbook of Election News Coverage Around the World|url=https://books.google.com/books?id=ptKQAgAAQBAJ&pg=PA126|year=2009|publisher=Routledge|page=126}}</ref> Í kosningunum árið 2014 hlaut þjóðarráðsflokkurinn sína verstu kosningu frá sjálfstæði Indlands og vann aðeins 44 af 543 þingsætum indverska þingsins Lok Sabha. Frá 2004 til 2014 var stjórnarbandalag þjóðarráðsflokksins í ríkisstjórn Indlands með Manmohan Singh sem forsætisráðherra. Forseti flokksins á þessum tíma, [[Sonia Gandhi]], hefur verið flokksleiðtogi lengur en nokkur annar. ==Tilvísanir== <references/> [[Flokkur:Indverskir stjórnmálaflokkar]] [[Flokkur:Jafnaðarflokkar]] [[Flokkur:Stofnað 1885]] t25q3hfsqxkvoli0fhw45dcaogi4ltu Konungsverslunin síðari 0 143082 1987772 1940976 2026-11-21T09:54:45Z Grímur Thorkelín 68098 Tók út setningu um kameralisma og merkantílisma sem er ekki rétt. Kameralismi og merkantílismi voru ekki aðgreinanlegar efnahagsstefnur, og ekkert er til í því að kameralismi hafi tekið við af merkantílisma. Ráðamenn í Danmörku voru mjög uppteknir af utanríkisviðskiptum á þessu tímabili. 1987772 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Nordatlantens_Brygge_01.jpg|thumb|right|Vöruhús Almenna verslunarfélagsins, ''Det Islandske Pakhus'', var reist árið 1767.]] '''Konungsverslunin síðari''' er tímabil í íslenskri verslunarsögu frá 1774-1787 og síðasta tímabil [[Einokunarverslunin|Einokunarverslunarinnar]]. Konungsverslunin síðari varð meðal annars vettvangur umbótatilrauna Danakonungs á Íslandi. Verslunin gekk mjög vel til að byrja með, en með lokum [[Bandaríska frelsisstríðið|Bandaríska frelsisstríðsins]] og [[Móðuharðindin|Móðuharðindunum]] árið [[1783]] versnaði hagur verslunarinnar hratt og varð algert hrun síðustu ár einokunarinnar.<ref>{{cite book|author=[[Gísli Gunnarsson]]|title=Upp er boðið Ísaland: Einokunarverslun og íslenskt samfélag 1602-1787|location=Reykjavík|publisher=Örn og Örlygur|year=1987}}</ref> Konungur keypti öll hlutabréf [[Almenna verslunarfélagið|Almenna Verslunarfélagsins]] [[16. maí]] [[1774]]. Konungur yfirtók Íslandsverslunina í þeim tilgangi að efla atvinnuvegi landsins og hagnast í leiðinni. Konungsverslunin var í höndum verslunarfélags sem var í eigu konungs en var rekið sem sjálfstætt fyrirtæki og var nefnt á [[Danska|dönsku]] ''Direktionen for Den islandske, finmarkske og færøske Handel og Fiskefangst''. Konungssjóður fjárfesti mikla fjármuni í fyrirtækinu. Verslunin tók yfir verslunarhús Almenna verslunarfélagsins á Íslandi, í [[Færeyjar|Færeyjum]], á [[Finnmörk]]u og í [[Grænland]]i. Hún tók líka yfir vöruhús félagsins í [[Kristjánshöfn]]. Þar eru nú sendiráð Íslands, og aðalræðisskrifstofur Grænlands og Færeyja, auk veitingastaðarins [[Noma]].<ref>{{cite web|url=https://www.nordatlantens.dk/en/about-us/information/|title=A Cultural Centre|website=Nordatlantens Brygge|access-date=30.12.2025}}</ref> Árið 1776 var [[Konunglega Grænlandsverslunin]] aðskilin um tíma sem „Grænlenska verslunar- og fiskveiðainnréttingin“, en 1781 var gefin út reglugerð um verslun á Íslandi, Færeyjum, Grænlandi og Finnmörku, þar sem konungur veitti tollfríðindi í 20 ár. Eftir það var samið um fríverslun á Íslandi 1786 og í Finnmörku 1789. Færeyingar gerðu fríverslunarsamninga frá 1796, en þeir reyndust illa og íbúar óskuðu sjálfir eftir endurkomu einokunarverslunarinnar. Eftir [[Kílarfriðurinn|Kílarfriðinn]] var stofnað verslunarfélag fyrir Grænland og Færeyjar árið 1816. Einokunarverslunin í Færeyjum var afnumin árið 1856.<ref>{{cite web|url=https://3fff.dk/samleomraader/nordatlanten-2/faeroeerne/foer-1855-monopolhandel-og-dansk-amt/|title=Før 1855 Monopolhandel og dansk amt|author=Flemming Petersen|date=2. febrúar 2021|website=Frimærkesamleren}}</ref> Konunglega Grænlandsverslunin fór með yfirstjórn Grænlands samkvæmt instrúxi frá 1782. Dönsk stjórnvöld tóku við stjórn Grænlands árið 1912 og einokun var aflétt 1950.<ref>{{cite web|url=https://lex.dk/Den_Kongelige_Gr%C3%B8nlandske_Handel|author=Olesen, Simon Mølholm|title=Den Kongelige Grønlandske Handel|website=lex.dk|date=25. nóvember 2025}}</ref> Arftaki Konunglegu Grænlandsverslunarinnar, grænlenska eignarhaldsfélagið [[KNI]], rekur stofnun sína til stofnunar konungsverslunarinnar síðari árið 1774.<ref>{{cite web|url=https://kni.gl/da/jubilaeum/|title=Jubilæum|website=KNI}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Einokunarverslun Dana]] {{s|1774}} rbwwroexdb6y199td35qz1awhfgjgxy Nicolás Maduro 0 144364 1987737 1981883 2026-11-20T14:48:50Z TKSnaevarr 53243 1987737 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Nicolás Maduro | mynd = Nicolás Maduro official portrait (cropped 2).png | myndatexti1 = Maduro árið 2013. | titill = Forseti Venesúela{{efn|Maduro hefur verið fangi Bandaríkjamanna frá 3. janúar 2026. [[Delcy Rodríguez]] varaforseti fer með forsetavaldið í umboði hans en Maduro er enn formlega skilgreindur sem forseti Venesúela af stjórnvöldum.}} | stjórnartíð_start = 5. mars 2013 | stjórnartíð_end = | vara_forseti = [[Jorge Arreaza]]<br>[[Aristóbulo Istúriz]]<br>[[Tareck El Aissami]]<br>[[Delcy Rodríguez]] | forveri = [[Hugo Chávez]] | eftirmaður = [[Delcy Rodríguez]] {{small|(starfandi)}} | fæddur = {{fæðingardagur og aldur|1962|11|23}} | fæðingarstaður = [[Caracas]], [[Venesúela]] | þjóderni = Venesúelskur | stjórnmálaflokkur = Sameinaði sósíalistaflokkur Venesúela | maki = Adriana Guerra Angulo (skilin)<br>{{gifting|Cilia Flores|2013}} | börn = Nicolás Maduro Guerra | trúarbrögð = Kaþólskur | undirskrift = Nicolas Maduro Signature 2024.svg }} '''Nicolás Maduro Moros''' (f. 23. nóvember 1962) er [[Venesúela|venesúelskur]] stjórnmálamaður sem hefur verið [[forseti]] [[Venesúela]] frá árinu 2013. Hann var þar áður utanríkisráðherra í ríkisstjórn [[Hugo Chávez]] frá 2006 til 2013 og varaforseti frá 2012 til 2013. ==Æviágrip== Áður en Maduro hóf þátttöku í stjórnmálum vann hann sem rútubílstjóri en hann varð verkalýðsleiðtogi eftir að hann var kjörinn á venesúelska þjóðþingið árið 2000. Hann var útnefndur í ýmis embætti í ríkisstjórnum Chávez og varð loks utanríkisráðherra árið 2006. Hann þótti á þessum tíma „hæfasti stjórnandi og stjórnmálamaður í innsta hring Chávez“.<ref name=wsj>{{cite news|title=Venezuela's Future in Balance|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424127887324001104578168283496596560|access-date=10. desember 2012|newspaper=The Wall Street Journal|date=9. desember 2012|author1=de Córdoba, José|author2=Vyas, Kejal}}</ref> Eftir að Chávez lést þann 5. mars 2013 tók Maduro við völdum og skyldum forsetaembættisins. Forsetakosningar voru haldnar þann 14. apríl sama ár og Maduro hlaut sigur með 50,62% atkvæða. Hann var formlega svarinn í embætti þann 19. apríl.<ref name=sworn>[http://www.bbc.co.uk/news/world-latin-america-22220526 "Nicolas Maduro sworn in as new Venezuelan president"]. BBC News. 19. apríl 2013. Retrieved 19. apríl 2013.</ref> Maduro stjórnaði Venesúela með stjórnartilskipunum frá 19. nóvember árið 2013.<ref name=WPdecree>{{cite news|last1=Diaz-Struck|first1=Emilia|last2=Forero|first2=Juan|title=Venezuelan president Maduro given power to rule by decree|url=https://www.washingtonpost.com/world/the_americas/venezuelan-president-maduro-given-power-to-rule-by-decree/2013/11/19/af304c3c-516b-11e3-9ee6-2580086d8254_story.html|accessdate=27. apríl 2015|work=[[The Washington Post]]|date=19. nóvember 2013}}</ref><ref name=BBCdecree>{{cite news|title=Venezuela: President Maduro granted power to govern by decree|url=http://www.bbc.com/news/world-latin-america-31899510|access-date=27. apríl 2015|publisher=[[BBC News]]|date=16. mars 2015}}</ref><ref name=GUARDdecree>{{Cite news|title = Venezuela president declares economic emergency as inflation hits 141%|url = https://www.theguardian.com/world/2016/jan/16/venezuela-president-declares-economic-emergency-as-inflation-hits-141|newspaper = The Guardian|date = 15. janúar 2016|access-date = 24. febrúar 2016|issn = 0261-3077|language = en-GB|first = Sibylla|last = Brodzinsky}}</ref><ref name=INDdecree>{{cite news|last1=Worely|first1=Will|title=Venezuela is going to shut down for a whole week because of an energy crisis|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/venezuela-is-going-to-shut-down-for-a-whole-week-because-of-an-energy-crisis-a6939246.html|access-date=12. maí 2016|work=[[The Independent]]|date=18. mars 2016}}</ref> Í forsetatíð Maduro hefur efnahagsleg staða Venesúela versnað mjög og tíðni glæpa, fátæktar og hungurs hefur hækkað. Gagnrýnendur stjórnvalda hafa kennt efnahagsstefnu Chávez og Maduro um þróunina<ref>{{cite web |url= https://edition.cnn.com/2017/02/21/americas/venezuelan-food-crisis-weight-loss/|title= Venezuelan food crisis reflected in skipped meals and weight loss|author= Osmary Hernandez, Mariano Castillo and Deborah Bloom|date= 21. febrúar 2017|publisher= CNN|accessdate=28. maí 2017}}</ref><ref>{{cite web |url= https://foreignpolicy.com/2017/05/02/the-maduro-regime-is-heading-for-a-soviet-style-collapse-venezuela/|title= Venezuela Is Heading for a Soviet-Style Collapse|author= Anders Aslund|date= 2. maí 2017|work= Foreign Policy|accessdate=28. maí 2017}}</ref><ref>{{cite web|url= http://www.lanacion.com.ar/2028442-cuando-el-barco-se-hunde|title= Cuando el barco se hunde|trans-title= Þegar skipið sekkur|language= Spanish|author= Loris Zanatta|date= 30. maí 2017|work= La Nación|accessdate= 28. maí 2017|archive-date= 2017-05-30|archive-url= https://web.archive.org/web/20170530092336/http://www.lanacion.com.ar/2028442-cuando-el-barco-se-hunde|url-status= dead}}</ref><ref name=ELPAISfeb2015>{{cite news|last1=Scharfenberg|first1=Ewald|title=Volver a ser pobre en Venezuela|url=https://internacional.elpais.com/internacional/2015/01/30/actualidad/1422646346_475356.html|access-date=3. febrúar 2015|agency=El Pais|date=1. febrúar 2015}}</ref> en Maduro hefur kennt „efnahagsstríði“ andstæðinga sinna um hana.<ref name="NYTjan20152">{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2015/01/26/opinion/mr-maduro-in-his-labyrinth.html|title=Mr. Maduro in His Labyrinth|date=26. janúar 2015|work=[[The New York Times]]|access-date=26. janúar 2015}}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.bbc.com/news/world-latin-america-24883849|title=Venezuela's government seizes electronic goods shops|access-date=19 February 2014|publisher=BBC}}</ref><ref name="econOFF2">{{cite news|url=https://www.lapatilla.com/site/2014/04/21/maduro-anuncia-que-el-martes-arranca-nueva-ofensiva-economica/|title=Maduro anuncia que el martes arranca nueva "ofensiva económica"|date=22. apríl 2014|newspaper=La Patilla|access-date=23. apríl 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612141509/http://www.lapatilla.com/site/2014/04/21/maduro-anuncia-que-el-martes-arranca-nueva-ofensiva-economica/|archive-date=2018-06-12|url-status=dead}}</ref><ref name="LNecon2">{{cite news|url=http://www.lanacion.com.ar/1684248-maduro-insiste-con-una-nueva-ofensiva-economica|title=Maduro insiste con una nueva "ofensiva económica"|date=23. apríl 2014|newspaper=La Nacion|access-date=1. maí 2014|archive-date=2014-05-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502001154/http://www.lanacion.com.ar/1684248-maduro-insiste-con-una-nueva-ofensiva-economica|url-status=dead}}</ref><ref name="Edition.cnn.com2">{{cite web|url=https://edition.cnn.com/2013/11/20/world/americas/venezuela-economy-decree-powers/|title=Decree powers widen Venezuelan president's economic war|date=20. nóvember 2013|publisher=CNN|access-date=21. febrúar 2014}}</ref><ref name="ENeconoffense2">{{cite news|url=http://www.el-nacional.com/economia/Primera-ofensiva-economica-inflacion-escasez_0_396560574.html|title=Primera ofensiva económica trajo más inflación y escasez|last=Yapur|first=Nicolle|date=24. apríl 2014|newspaper=El Nacional|access-date=25. apríl 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140424172557/http://www.el-nacional.com/economia/Primera-ofensiva-economica-inflacion-escasez_0_396560574.html|archivedate=24. apríl 2014|url-status=dead|df=dmy-all}}</ref> Matarskortur leiddi til fjöldamótmæla sem brutust út árið 2014. Í mótmælunum létust 43 manns og vinsældir Maduro döluðu.<ref name="CNBCanalysts">{{cite news|last1=Washington|first1=Richard|title='The Maduro approach' to Venezuelan crisis deemed unsustainable by analysts|url=https://www.cnbc.com/2016/06/22/analysts-deem-venezuelas-situation-unsustainable.html|access-date=23. júní 2016|publisher=[[CNBC]]|date=22. júní 2016}}</ref><ref name="BInightmare">{{cite news|last1=Lopez|first1=Linette|title=Why Venezuela is a nightmare right now|url=https://www.businessinsider.com/how-venezuela-went-bad-2016-6|access-date=23. júní 2016|agency=[[Business Insider]]}}</ref><ref name="Faria">{{cite web|url=https://www.reuters.com/article/2015/02/25/us-venezuela-protests-idUSKBN0LS29K20150225|title=Venezuelan teen dies after being shot at anti-Maduro protest|last1=Faria|first1=Javier|website=Reuters|accessdate=26. febrúar 2015|archive-date=2015-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150926171122/http://www.reuters.com/article/2015/02/25/us-venezuela-protests-idUSKBN0LS29K20150225|url-status=dead}}</ref><ref name="Usborne">{{cite news|url=https://www.independent.co.uk/news/world/americas/dissent-in-venezuela-maduro-regime-looks-on-borrowed-time-as-rising-public-anger-meets-political-repression-10070607.html|title=Dissent in Venezuela: Maduro regime looks on borrowed time as rising public anger meets political repression|last1=Usborne|first1=David|accessdate=26. febrúar 2015|website=The Independent|archive-date=2015-09-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20150925182419/http://www.independent.co.uk/news/world/americas/dissent-in-venezuela-maduro-regime-looks-on-borrowed-time-as-rising-public-anger-meets-political-repression-10070607.html|url-status=dead}}</ref> Vegna óvinsælda Maduro vann stjórnarandstaðan meirihluta á þingi árið 2015 og áætlanir hófust um að víkja Maduro úr embætti árið 2016. Maduro hélt þó í völd með hjálp stjórnarinnviða sem voru honum trúir, þar á meðal hæstarétti og her landsins.<ref name="CNBCanalysts"/><ref name="BInightmare"/><ref>{{cite web|title=A 2016 Presidential Recall Seems Less and Less Likely|url=https://www.stratfor.com/analysis/2016-presidential-recall-seems-less-and-less-likely|website=[[Stratfor]]|access-date=23. júní 2016|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160609123128/https://www.stratfor.com/analysis/2016-presidential-recall-seems-less-and-less-likely|archivedate=9. júní 2016|df=dmy-all}}</ref> Stjórnarkreppa hófst í Venesúela árið 2017 þegar hæstiréttur svipti þjóðþingið valdi sínu. Maduro kallaði eftir því að stjórnarskrá ríkisins yrði samin upp á nýtt. Stjórnlagaþing var kjörið árið 2017 til að rita nýju stjórnarskrána og var að mestu leyti skipað stuðningsmönnum Maduro.<ref name="BBCwhat2">{{cite news|url=http://www.bbc.com/news/world-latin-america-40704184|title=What are Venezuelans voting for and why is it so divisive?|date=30. júlí 2017|work=[[BBC News]]|accessdate=30. júlí 2017}}</ref><ref>{{Cite news|first=Hugh|last=Bronstein|url=https://in.reuters.com/article/venezuela-politics-idINKBN1AE0JM|title=Venezuelan opposition promises new tactics after Sunday's vote|work=Reuters India|date=29. júlí 2017|access-date=30. júlí 2017|language=en|archive-date=2019-04-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20190407042827/https://in.reuters.com/article/venezuela-politics-idINKBN1AE0JM|url-status=dead}}</ref> Þann 20. maí 2018 var Maduro endurkjörinn í forsetaembættið, en eftirlitsmenn litu flestir á kosningarnar sem sýndarkosningar<ref>{{Cite news|url=https://www.atlanticcouncil.org/blogs/new-atlanticist/venezuela-s-sham-election|title=Venezuela’s Sham Election|last=Sen|first=Ashish Kumar|date=18. maí 2018|work=[[Atlantic Council]]|access-date=20. maí 2018|language=en-gb|quote=Nicolás Maduro is expected to be re-elected president of Venezuela on May 20 in an election that most experts agree is a sham}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ft.com/content/edd6c4a0-5906-11e8-b8b2-d6ceb45fa9d0|title=Venezuela’s sham presidential election|last=|first=|date=16. maí 2018|website=[[Financial Times]]|language=en-GB|archive-url=|archive-date=|access-date=20. maí 2018|quote=The vote, of course, is a sham. Support is bought via ration cards issued to state workers with the implicit threat that both job and card are at risk if they vote against the government. Meanwhile, the country’s highest profile opposition leaders are barred from running, in exile, or under arrest.}}</ref> auk þess sem kjörsókn var hin lægsta í nútímasögu Venesúela.<ref name=":9">{{cite web|url=https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-05-20/the-latest-pope-francis-prays-for-venezuelans|title=The Latest: Venezuela Opposition Calls Election a 'Farce'|last=|first=|date=21. maí 2018|year=|website=[[U.S. News & World Report]]|publisher=[[Associated Press]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180521015319/https://www.usnews.com/news/world/articles/2018-05-20/the-latest-pope-francis-prays-for-venezuelans|archive-date=21. maí 2018|url-status=dead|access-date=21. maí 2018|df=dmy-all}}</ref> Líkt og Chávez var Maduro sakaður um gerræðislegt stjórnarfar<ref name="DITboliburg">{{cite book|last1=Corrales|first1=Javier|last2=Penfold|first2=Michael|title=Dragon in the tropics : Hugo Chavez and the political economy of revolution in Venezuela.|url=https://archive.org/details/dragonintropicsl0000corr|date=2014|publisher=Brookings Institution Press|location=[S.l.]|page=xii|edition=2}}</ref> og fjölmiðlar lýstu honum sem [[einræðisherra]], sérstaklega eftir að hann svipti þingið völdum sínum.<ref>{{cite web|title=Venezuela Dialogue|url=http://www.telesurtv.net/english/news/Venezuela-Recall-Referendum-20161021-0018.html|website=[[TeleSUR]]|access-date=10. desember 2016|ref="The mainstream media have jumped on the news, declaring Maduro's decision to delay the referendum "evidence" that he is a dictator'."|archive-date=2018-06-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20180612163340/https://www.telesurtv.net/english/news/Venezuela-Recall-Referendum-20161021-0018.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|last1=Corrales|first1=Javier|title=Venezuela’s Odd Transition to Dictatorship|url=https://www.americasquarterly.org/content/venezuelas-odd-transition-dictatorship|work=[[Americas Quarterly]]|access-date=10. desember 2016}}</ref><ref>{{cite news|last1=Brodzinsky|first1=Sibylla|title=Venezuelans warn of 'dictatorship' after officials block bid to recall Maduro|url=https://www.theguardian.com/world/2016/oct/21/venezuela-president-maduro-recall-referendum|access-date=10. desember 2016|work=[[The Guardian]]|date=21. október 2016}}</ref><ref>{{cite news|title=Almagro: Maduro se transforma en dictador por negarles a venezolanos derecho a decidir su futuro|url=https://cnnespanol.cnn.com/2016/08/23/almagro-maduro-se-transforma-en-dictador-por-negarle-a-venezolanos-derecho-a-decidir-su-futuro/#0|access-date=10. desember 2016|work=[[CNN en Español]]|date=24. ágúst 2016}}</ref> Eftir kosningar stjórnlagaþingsins árið 2017 settu Bandaríkin viðskiptaþvinganir á Venesúela, frystu eignir Maduro í Bandaríkjunum og bönnuðu honum að koma til Bandaríkjanna.<ref name="SANCTIONED">{{cite web|title=Treasury Sanctions the President of Venezuela|url=https://www.treasury.gov/press-center/press-releases/Pages/sm0137.aspx|publisher=[[United States Department of the Treasury]]|accessdate=1. ágúst 2017|date=31. júlí 2017}}</ref> Mörg önnur ríki í vesturheimi og Evrópu neituðu að viðurkenna stjórnlagaþingið og lögmæti endurkjörs hans til forseta. Maduro hóf formlega annað kjörtímabil sitt sem forseti í byrjun ársins 2019. Þar sem miklar efasemdir ríktu um lögmæti kosninganna neitaði stjórnarandstaðan hins vegar að viðurkenna stjórn Maduro. Forseti löggjafarþingsins, [[Juan Guaidó]], lýsti sjálfan sig forseta landsins til bráðabirgða þann 23. janúar 2019 og sagðist ætla að leiða starfsstjórn fram að nýjum kosningum.<ref>{{Vefheimild|titill=Trump segir leið­toga stjórnar­and­stöðunnar rétt­mætan for­seta Venesúela|url=https://www.visir.is/g/2019190129482|útgefandi=''[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]''|höfundur=Stefán Rafn Sigurbjörnsson|ár=2019|mánuður=23. janúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=25. janúar}}</ref> Maduro neitaði að láta af völdum en mörg erlend ríki, meðal annars [[Bandaríkin]], [[Kanada]], [[Brasilía]] og [[Kólumbía]], viðurkenndu Guaidó fremur en Maduro sem lögmætan forseta Venesúela á næstu árum.<ref>{{Vefheimild|titill=Lof­ar Maduro friðhelgi fari hann frá|url=https://www.mbl.is/frettir/erlent/2019/01/25/lofar_maduro_fridhelgi_fari_hann_fra/|útgefandi=mbl.is|ár=2019|mánuður=25. janúar|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=25. janúar}}</ref> Maduro var aftur endurkjörinn forseti Venesúela árið 2024, í þetta sinn með 51,2% atkvæða. Í aðdraganda kosninganna hafði mótframbjóðandi hans, [[Edmundo González]], mælst með forskot í skoðanakönnunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Nicolas Maduro lýstur forseti með 51,2% atkvæða|url=https://www.ruv.is/frettir/erlent/2024-07-29-nicolas-maduro-lystur-forseti-med-512-atkvaeda-418588|útgefandi=[[RÚV]]|höfundur=Markús Þ. Þórhallsson|dags= 29. júlí 2024|skoðað=9. febrúar 2025}}</ref> Stjórnarandstæðingar sökuðu Maduro um kosningasvindl og bentu á fjölda galla á kosningunum.<ref>{{Vefheimild|titill=Maduro endur­kjörinn í afar ó­eðli­legum kosningum |url= https://www.visir.is/g/20242601972d/maduro-endurkjorinn-i-afar-oedlilegum-kosningum|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|höfundur=Hólmfríður Gísladóttir|dags= 29. júlí 2024|skoðað=9. febrúar 2025}}</ref> ===Brottnám frá Venesúela=== Þann 3. janúar 2026 [[Árásir Bandaríkjanna á Venesúela 2026|réðust bandarískir hermenn inn í Venesúela]], tóku Maduro höndum og námu hann á brott til Bandaríkjanna í hernaðaraðgerð sem [[Donald Trump]] Bandaríkjaforseti skipaði. Trump lýsti því í kjölfarið yfir að Bandaríkin hygðust stýra Venesúela þar til stjórnarskipti færu fram og senda bandarísk olíufyrirtæki til landsins til að nýta olíuforða landsins.<ref>{{Vefheimild|titill= Bandaríkin ætla að stýra Venesúela og nota olíuna |url= https://heimildin.is/grein/25920/bandarikin-aetla-ad-styra-venesuela-og-nota-oliuna/|útgefandi=[[Heimildin]]|dags= 3. janúar 2026 |skoðað= 3. janúar 2026}}</ref> Maduro og eiginkona hans, [[Cilia Flores]], voru ákærð fyrir dómstól í New York fyrir „fíkniefnahryðjuverk“, innflutning á kókaíni og eigu á vélbyssum og gereyðingartólum sem ætlað hafi verið að beita gegn Bandaríkjamönnum.<ref>{{Vefheimild|titill= Maduro og eiginkona hans ákærð í New York |url= https://www.ruv.is/frettir/erlent/2026-01-03-maduro-og-eiginkona-hans-akaerd-i-new-york-462769|útgefandi=[[RÚV]]|dags= 3. janúar 2026 |skoðað= 3. janúar 2026|höfundur=Iðunn Andrésdóttir}}</ref> ==Neðanmálsgreinar== <references group="lower-alpha"/> ==Tilvísanir== {{Reflist|2}} {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | titill = [[Forseti Venesúela]] | frá = [[8. mars]] [[2013]] | til = | fyrir = [[Hugo Chávez]] | eftir = [[Delcy Rodríguez]]<br>{{small|(starfandi)}} }} {{Töfluendir}} {{f|1962}} {{DEFAULTSORT:Maduro, Nicolás}} [[Flokkur:Forsetar Venesúela]] [[Flokkur:Aðalritarar Samtaka hlutlausra ríkja]] bje6a8sp6h5tn9b1s5i3rgjrf07z0z9 Albert Guðmundsson (fæddur 1997) 0 144625 1987773 1987048 2026-11-21T09:57:10Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987773 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Albert Guðmundsson | mynd = [[File:Albert Guðmundsson playing for Iceland.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Albert Guðmundsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1997|06|15}} | fæðingarbær = Reykjavík | fæðingarland = Ísland | hæð = 177 cm | staða = miðjumaður, framherji | núverandi lið = [[ACF Fiorentina]] | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[KR]], [[Heerenveen]], [[PSV]] | ár1 = 2015-2018 | ár2 = 2017-2018 | ár3 = 2018-2022 | ár4 = 2022- | ár5 = 2024- | lið1 = [[Jong PSV]] | lið2 = [[PSV Eindhoven]] | lið3 = [[AZ Alkmaar]] | lið4 = [[Genoa C.F.C.]] | lið5 = [[ACF Fiorentina]] | leikir (mörk)1 = 63 (28) | leikir (mörk)2 = 9 (0) | leikir (mörk)3 = 72 (17) | leikir (mörk)4 = 83 (26) | leikir (mörk)5 = 3 (3) | landsliðsár = 2013<br>2012-2013<br>2014-2015<br>2015<br>2017- | landslið = Ísland U-16<br>Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>9 (4)<br>11 (4)<br>12 (3)<br>43 (13) | mfuppfært = okt. 2024 | lluppfært = okt. 2025 }} '''Albert Guðmundsson''' (fæddur 15. júní 1997) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir ítalska liðið [[SS Lazio]] á láni frá [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Albert kemur úr fótboltafjölskyldu. Faðir hans er [[Guðmundur Benediktsson]] knattspyrnulýsandi og fyrrum knattspyrnumaður. Móðir hans er [[Kristbjörg Ingadóttir]] sem spilaði m.a. með kvennalandsliðinu. Hún er dóttir [[Ingi Björn Albertsson|Inga Björns Albertssonar]], knattspyrnumanns og þingmanns og barnabarn [[Albert Guðmundsson|Alberts Guðmundssonar]], knattspyrnumanns og ráðherra. Albert skoraði þrennu fyrir landsliðið í vináttuleik gegn Indónesíu árið 2018 og gegn Ísrael árið 2024 í umspili um laust sæti fyrir [[EM 2024]]. Hann var valinn í lokahópinn fyrir [[HM 2018|heimsmeistarakeppnina í Rússlandi]] sama ár. ==Heimild== {{commonscat|Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1997]] 4risznrw7i04p3yp83fbjvt8u80z57b 1987774 1987773 2026-11-21T10:00:40Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987774 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Albert Guðmundsson | mynd = [[File:Albert Guðmundsson playing for Iceland.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Albert Guðmundsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1997|06|15}} | fæðingarbær = Reykjavík | fæðingarland = Ísland | hæð = 177 cm | staða = miðjumaður, framherji | núverandi lið = [[ACF Fiorentina]] | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[KR]], [[Heerenveen]], [[PSV]] | ár1 = 2015-2018 | ár2 = 2017-2018 | ár3 = 2018-2022 | ár4 = 2022- | ár5 = 2024- | lið1 = [[Jong PSV]] | lið2 = [[PSV Eindhoven]] | lið3 = [[AZ Alkmaar]] | lið4 = [[Genoa C.F.C.]] | lið5 = [[ACF Fiorentina]] | leikir (mörk)1 = 63 (28) | leikir (mörk)2 = 9 (0) | leikir (mörk)3 = 72 (17) | leikir (mörk)4 = 83 (26) | leikir (mörk)5 = 3 (3) | landsliðsár = 2013<br>2012-2013<br>2014-2015<br>2015<br>2017- | landslið = Ísland U-16<br>Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>9 (4)<br>11 (4)<br>12 (3)<br>43 (13) | mfuppfært = okt. 2024 | lluppfært = okt. 2025 }} '''Albert Guðmundsson''' (fæddur 15. júní 1997) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir ítalska liðið [[SS Lazio]] á láni frá [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. == Æviágrip == Albert Guðmundsson fæddist 15. júní 1997 í Reykjavík. Hann ólst upp í fótboltafjölskyldu og hóf knattspyrnuferil sinn hjá KR. Hann hefur leikið sem sóknarsinnaður miðjumaður og framherji. Albert hélt ungur utan til Hollands þar sem hann hóf atvinnumannaferil sinn. == Ferill == === KR === Albert hóf knattspyrnuferil sinn hjá KR í Reykjavík. Þar lék hann í yngri flokkum félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2013. === Heerenveen === Árið 2013 gekk Albert til liðs við hollenska félagið Heerenveen. Hann hélt þar áfram knattspyrnuþjálfun sinni og tók næsta skref á ferlinum erlendis. === PSV Eindhoven === Árið 2015 gekk Albert til liðs við PSV Eindhoven. Hann lék með varaliði félagsins, Jong PSV, og kom einnig við sögu hjá aðalliðinu. Hann varð hollenskur meistari með PSV tímabilið 2017–2018. === AZ Alkmaar === Árið 2018 gekk Albert til liðs við AZ Alkmaar. Þar fékk hann aukið hlutverk í aðalliðinu og lék bæði sem sóknarsinnaður miðjumaður og framherji. Hann lék með félaginu til ársins 2022. === Genoa === Í janúar 2022 gekk Albert til liðs við ítalska félagið Genoa. Hann varð einn af lykilmönnum liðsins og átti sérstaklega gott tímabil 2023–2024 þegar hann skoraði 14 mörk í ítölsku úrvalsdeildinni. === Fiorentina === Í ágúst 2024 gekk Albert til liðs við Fiorentina á láni frá Genoa. Sumarið 2025 keypti Fiorentina hann til frambúðar. === Lazio === Í september 2026 gekk Albert til liðs við Lazio á láni frá Fiorentina og hélt þar með áfram ferli sínum í ítölsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Albert lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik í janúar 2017 gegn Kína á Kínabikarnum. Með þeim leik varð hann fjórði ættliður fjölskyldu sinnar til að leika A-landsleik fyrir Ísland. Albert var valinn í íslenska landsliðshópinn fyrir heimsmeistaramótið í Rússlandi árið 2018. Hann kom inn á sem varamaður í leik Íslands gegn Króatíu, sem var hans fyrsti leikur á stórmóti. Hann hefur síðan verið hluti af íslenska landsliðinu og tekið þátt í undankeppnum stórmóta og leikjum í Þjóðadeild UEFA. == Fjölskylda == Albert kemur úr þekktri íslenskri knattspyrnufjölskyldu. Foreldrar hans eru Guðmundur Benediktsson, fyrrverandi knattspyrnumaður og íþróttalýsandi, og Kristbjörg Helga Ingadóttir, fyrrverandi landsliðskona í knattspyrnu. Móðurafi hans er Ingi Björn Albertsson, fyrrverandi landsliðsmaður og einn markahæsti leikmaður íslenskrar knattspyrnusögu. Langafi hans var Albert Guðmundsson, sem var fyrsti Íslendingurinn til að gerast atvinnumaður í knattspyrnu og lék meðal annars með Arsenal og AC Milan. Albert á tvær yngri systur, Köru og Kötlu Guðmundsdætur, sem báðar hafa leikið knattspyrnu með KR. == Tilvísanir == ==Heimild== {{commonscat|Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1997]] 1744oiaspxgie3sq8f3jynvt9plx7dr 1987778 1987774 2026-11-21T10:43:57Z Berserkur 10188 1987778 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Albert Guðmundsson | mynd = [[File:Albert Guðmundsson playing for Iceland.jpg|200px]] | fullt nafn = Albert Guðmundsson | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1997|06|15}} | fæðingarbær = Reykjavík | fæðingarland = Ísland | hæð = 177 cm | staða = miðjumaður, framherji | núverandi lið = [[SS Lazio]] | ár í yngri flokkum = | yngriflokkalið = [[KR]], [[Heerenveen]], [[PSV]] | ár1 = 2015-2018 | ár2 = 2017-2018 | ár3 = 2018-2022 | ár4 = 2022-2025 | ár5 = 2024-2025 | ár6 = 2025- | ár7 = 2026- | lið1 = [[Jong PSV]] | lið2 = [[PSV Eindhoven]] | lið3 = [[AZ Alkmaar]] | lið4 = [[Genoa C.F.C.]] | lið5 = →[[ACF Fiorentina]] (lán) | lið6 = AFC Fiorentina | lið7 = →[[SS Lazio]] (lán) | leikir (mörk)1 = 63 (28) | leikir (mörk)2 = 9 (0) | leikir (mörk)3 = 72 (17) | leikir (mörk)4 = 83 (26) | leikir (mörk)5 = 24 (6) | leikir (mörk)6 = 34 (5) | leikir (mörk)7 = 5 (1) | landsliðsár = 2013<br>2012-2013<br>2014-2015<br>2015<br>2017- | landslið = Ísland U-16<br>Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>9 (4)<br>11 (4)<br>12 (3)<br>49 (14) | mfuppfært = nóv. 2026 | lluppfært = nóv 2026 }} '''Albert Guðmundsson''' (fæddur 15. júní 1997) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar fyrir ítalska liðið [[SS Lazio]] á láni frá [[ACF Fiorentina|Fiorentina]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. == Æviágrip == Albert Guðmundsson fæddist 15. júní 1997 í Reykjavík. Hann ólst upp í fótboltafjölskyldu og hóf knattspyrnuferil sinn hjá KR. Hann hefur leikið sem sóknarsinnaður miðjumaður og framherji. Albert hélt ungur utan til Hollands þar sem hann hóf atvinnumannaferil sinn. == Ferill == === KR === Albert hóf knattspyrnuferil sinn hjá KR í Reykjavík. Þar lék hann í yngri flokkum félagsins áður en hann hélt til Hollands árið 2013. === Heerenveen === Árið 2013 gekk Albert til liðs við hollenska félagið [[Heerenveen]]. Hann hélt þar áfram knattspyrnuþjálfun sinni og tók næsta skref á ferlinum erlendis. === PSV Eindhoven === Árið 2015 gekk Albert til liðs við [[PSV Eindhoven]]. Hann lék með varaliði félagsins, Jong PSV, og kom einnig við sögu hjá aðalliðinu. Hann varð hollenskur meistari með PSV tímabilið 2017–2018. === AZ Alkmaar === Árið 2018 gekk Albert til liðs við [[AZ Alkmaar]]. Þar fékk hann aukið hlutverk í aðalliðinu og lék bæði sem sóknarsinnaður miðjumaður og framherji. Hann lék með félaginu til ársins 2022. === Genoa === Í janúar 2022 gekk Albert til liðs við ítalska félagið [[Genoa CFC]]. Hann varð einn af lykilmönnum liðsins og átti sérstaklega gott tímabil 2023–2024 þegar hann skoraði 14 mörk í ítölsku úrvalsdeildinni. === Fiorentina === Í ágúst 2024 gekk Albert til liðs við [[Fiorentina]] á láni frá Genoa. Sumarið 2025 keypti Fiorentina hann til frambúðar. === Lazio === Í september 2026 gekk Albert til liðs við [[Lazio]] á láni frá Fiorentina og hélt þar með áfram ferli sínum í ítölsku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Albert lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann lék sinn fyrsta A-landsleik í janúar 2017 gegn Kína á Kínabikarnum. Með þeim leik varð hann fjórði ættliður fjölskyldu sinnar til að leika A-landsleik fyrir Ísland. Albert var valinn í íslenska landsliðshópinn fyrir [[HM 2018|heimsmeistaramótið í Rússlandi árið 2018]]. Hann kom inn á sem varamaður í leik Íslands gegn Króatíu, sem var hans fyrsti leikur á stórmóti. Hann hefur síðan verið hluti af íslenska landsliðinu og tekið þátt í undankeppnum stórmóta og leikjum í Þjóðadeild UEFA. == Fjölskylda == Albert kemur úr þekktri íslenskri knattspyrnufjölskyldu. Foreldrar hans eru [[Guðmundur Benediktsson]], fyrrverandi knattspyrnumaður og íþróttalýsandi, og Kristbjörg Helga Ingadóttir, fyrrverandi landsliðskona í knattspyrnu. Móðurafi hans er [[Ingi Björn Albertsson]], fyrrverandi landsliðsmaður og einn markahæsti leikmaður íslenskrar knattspyrnusögu. Langafi hans var [[Albert Guðmundsson]], sem var fyrsti Íslendingurinn til að gerast atvinnumaður í knattspyrnu og lék meðal annars með [[Arsenal]] og [[AC Milan]]. Albert á tvær yngri systur, Köru og Kötlu Guðmundsdætur, sem báðar hafa leikið knattspyrnu með KR. == Tilvísanir == ==Heimild== {{commonscat|Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Albert Guðmundsson (footballer, born 1997)|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1997]] ohhbdhqy0wn7xn7ysxnvj7ezovpf29i Sverrir Ingi Ingason 0 144626 1987756 1870953 2026-11-20T22:43:20Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987756 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Sverrir Ingi Ingason | mynd = https://fotbolti.net/images/news/817000/817862/800/image.jpg | fullt nafn = Sverrir Ingi Ingason | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1993|08|5}} | fæðingarbær = Kópavogur | fæðingarland = Ísland | hæð = 188 cm | staða = varnarmaður | núverandi lið = [[FC Midtjylland]] | ár í yngri flokkum = 2007-2011 | yngriflokkalið = [[Breiðablik]] | ár1 = 2011-2013 | ár2 = 2011 | ár3 = 2014 | ár4 = 2015-2016 | ár5 = 2017 | ár6 = 2017-2019 | ár7 = 2019-2023 | ár8 = 2023-2024 | ár9 = 2024 | lið1 = [[Breiðablik]] | lið2 = →Augnablik (lán) | lið3 = [[Viking Fotballklubb|Viking]] | lið4 = [[KSC Lokeren|Lokeren]] | lið5 = [[Granada CF]] | lið6 = [[FC Rostov]] | lið7 = [[PAOK]] | lið8 = [[FC Midtjylland]] | lið9 = [[Panathinaikos]] | leikir (mörk)1 = 42 (2) | leikir (mörk)2 = 4 (1) | leikir (mörk)3 = 29 (3) | leikir (mörk)4 = 67 (1) | leikir (mörk)5 = 17 (1) | leikir (mörk)6 = 45 (5) | leikir (mörk)7 = 107 (20) | leikir (mörk)8 = 0 (0) | leikir (mörk)9 = 0 (0) | landsliðsár = 2009<br>2010<br>2012-2014<br>2014- | landslið = Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>3 (0)<br>11 (1)<br>42 (3) | mfuppfært = júlí 2023 | lluppfært = júlí 2023 }} '''Sverrir Ingi Ingason''' (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið [[Panathinaikos]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Sverrir var valinn í hópinn fyrir [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. ==Heimild== {{commonscat|Sverrir Ingi Ingason}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Sverrir Ingi Ingason|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] n618ithx7htu1bffm0srzsfy9az14ga 1987757 1987756 2026-11-20T23:08:35Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987757 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Sverrir Ingi Ingason | mynd = [[File:Sverrir Ingi Ingason – Iceland national team.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Sverrir Ingi Ingason | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1993|08|5}} | fæðingarbær = Kópavogur | fæðingarland = Ísland | hæð = 188 cm | staða = varnarmaður | núverandi lið = [[FC Midtjylland]] | ár í yngri flokkum = 2007-2011 | yngriflokkalið = [[Breiðablik]] | ár1 = 2011-2013 | ár2 = 2011 | ár3 = 2014 | ár4 = 2015-2016 | ár5 = 2017 | ár6 = 2017-2019 | ár7 = 2019-2023 | ár8 = 2023-2024 | ár9 = 2024 | lið1 = [[Breiðablik]] | lið2 = →Augnablik (lán) | lið3 = [[Viking Fotballklubb|Viking]] | lið4 = [[KSC Lokeren|Lokeren]] | lið5 = [[Granada CF]] | lið6 = [[FC Rostov]] | lið7 = [[PAOK]] | lið8 = [[FC Midtjylland]] | lið9 = [[Panathinaikos]] | leikir (mörk)1 = 42 (2) | leikir (mörk)2 = 4 (1) | leikir (mörk)3 = 29 (3) | leikir (mörk)4 = 67 (1) | leikir (mörk)5 = 17 (1) | leikir (mörk)6 = 45 (5) | leikir (mörk)7 = 107 (20) | leikir (mörk)8 = 0 (0) | leikir (mörk)9 = 0 (0) | landsliðsár = 2009<br>2010<br>2012-2014<br>2014- | landslið = Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>3 (0)<br>11 (1)<br>42 (3) | mfuppfært = júlí 2023 | lluppfært = júlí 2023 }} '''Sverrir Ingi Ingason''' (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið [[Panathinaikos]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Sverrir var valinn í hópinn fyrir [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. ==Heimild== {{commonscat|Sverrir Ingi Ingason}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Sverrir Ingi Ingason|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] 6j3zbxro683vbxf5avo06z4t2mzgkaz 1987758 1987757 2026-11-20T23:19:45Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987758 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Sverrir Ingi Ingason | mynd = [[File:Sverrir Ingi Ingason – Iceland national team.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Sverrir Ingi Ingason | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1993|08|5}} | fæðingarbær = Kópavogur | fæðingarland = Ísland | hæð = 188 cm | staða = Varnarmaður | núverandi lið = [[Panathinaikos]] | ár í yngri flokkum = 2000-2011 | yngriflokkalið = [[Breiðablik]] | ár1 = 2010-2014 | ár2 = 2011 | ár3 = 2014-2015 | ár4 = 2015-2017 | ár5 = 2017 | ár6 = 2017-2019 | ár7 = 2019-2023 | ár8 = 2023-2024 | ár9 = 2024 | lið1 = [[Breiðablik]] | lið2 = →Augnablik (lán) | lið3 = [[Viking Fotballklubb|Viking]] | lið4 = [[KSC Lokeren|Lokeren]] | lið5 = [[Granada CF]] | lið6 = [[FC Rostov]] | lið7 = [[PAOK]] | lið8 = [[FC Midtjylland]] | lið9 = [[Panathinaikos]] | leikir (mörk)1 = 81 (7) | leikir (mörk)2 = 4 (1) | leikir (mörk)3 = 32 (3) | leikir (mörk)4 = 70 (1) | leikir (mörk)5 = 17 (1) | leikir (mörk)6 = 49 (5) | leikir (mörk)7 = 148 (15) | leikir (mörk)8 = 30 (2) | leikir (mörk)9 = 76 (1) | landsliðsár = 2009<br>2010<br>2012-2014<br>2014- | landslið = Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>3 (0)<br>11 (1)<br>66 (4) | mfuppfært = 20. Nóvember 2026 | lluppfært = júlí 2023 }} '''Sverrir Ingi Ingason''' (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið [[Panathinaikos]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Sverrir var valinn í hópinn fyrir [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. ==Heimild== {{commonscat|Sverrir Ingi Ingason}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Sverrir Ingi Ingason|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] qhg3prxk9u7s45yjnqylw7wksrdqlvr 1987761 1987758 2026-11-20T23:25:21Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987761 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Sverrir Ingi Ingason | mynd = [[File:Sverrir Ingi Ingason – Iceland national team.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Sverrir Ingi Ingason | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1993|08|5}} | fæðingarbær = Kópavogur | fæðingarland = Ísland | hæð = 188 cm | staða = Varnarmaður | núverandi lið = [[Panathinaikos]] | ár í yngri flokkum = 2000-2011 | yngriflokkalið = [[Breiðablik]] | ár1 = 2010-2014 | ár2 = 2011 | ár3 = 2014-2015 | ár4 = 2015-2017 | ár5 = 2017 | ár6 = 2017-2019 | ár7 = 2019-2023 | ár8 = 2023-2024 | ár9 = 2024 | lið1 = [[Breiðablik]] | lið2 = →Augnablik (lán) | lið3 = [[Viking Fotballklubb|Viking]] | lið4 = [[KSC Lokeren|Lokeren]] | lið5 = [[Granada CF]] | lið6 = [[FC Rostov]] | lið7 = [[PAOK]] | lið8 = [[FC Midtjylland]] | lið9 = [[Panathinaikos]] | leikir (mörk)1 = 81 (7) | leikir (mörk)2 = 4 (1) | leikir (mörk)3 = 32 (3) | leikir (mörk)4 = 70 (1) | leikir (mörk)5 = 17 (1) | leikir (mörk)6 = 49 (5) | leikir (mörk)7 = 148 (15) | leikir (mörk)8 = 30 (2) | leikir (mörk)9 = 76 (1) | landsliðsár = 2009<br>2010<br>2012-2014<br>2014- | landslið = Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>3 (0)<br>11 (1)<br>66 (4) | mfuppfært = 20. Nóvember 2026 | lluppfært = júlí 2023 }} '''Sverrir Ingi Ingason''' (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið [[Panathinaikos]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Sverrir var valinn í hópinn fyrir [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. == Ferill == === Breiðablik === Sverrir Ingi hóf meistaraflokksferil sinn hjá Breiðabliki í Kópavogi. Hann lék með félaginu í efstu deild íslensks fótbolta og vakti athygli fyrir frammistöðu sína í hjarta varnarinnar. Árið 2014 hélt hann utan til að hefja atvinnumannaferil sinn í Noregi. === Viking === Í janúar 2014 gekk Sverrir Ingi til liðs við norska félagið Viking FK. Hann festi sig fljótt í sessi í byrjunarliði félagsins og lék stórt hlutverk í vörn liðsins. Eftir tímabilið 2014 var hann valinn leikmaður ársins hjá Viking. === Lokeren === Í febrúar 2015 gekk hann til liðs við belgíska félagið KSC Lokeren. Þar lék hann reglulega í belgísku úrvalsdeildinni og varð mikilvægur leikmaður í vörn liðsins. Á meðan hann lék með Lokeren vakti hann athygli erlendra félaga og í janúar 2017 gekk hann til liðs við spænska félagið Granada. === Granada === Í janúar 2017 samdi Sverrir Ingi við Granada CF á Spáni. Hann lék 17 deildarleiki með félaginu og skoraði eitt mark. Dvöl hans hjá félaginu varð þó stutt og sumarið sama ár hélt hann áfram ferlinum í Rússlandi. === Rostov === Sumarið 2017 gekk Sverrir Ingi til liðs við rússneska félagið FK Rostov. Þar lék hann í rússnesku úrvalsdeildinni og hélt áfram að þróast sem miðvörður. Hann lék með Rostov þar til hann gekk til liðs við gríska félagið PAOK í janúar 2019. === PAOK === Í janúar 2019 gekk Sverrir Ingi til liðs við PAOK Saloniki. Hann varð fastamaður í vörn liðsins og tók þátt í keppni bæði í grísku deildinni og bikarkeppninni. Á fyrsta tímabili sínu með félaginu varð hann grískur meistari. Hann vann einnig gríska bikarinn með PAOK á tímabilinu 2020–2021. Sverrir Ingi lék með PAOK til ársins 2023 og var einn af reyndari leikmönnum varnarinnar á síðari hluta dvalar sinnar hjá félaginu. === FC Midtjylland === Sumarið 2023 gekk Sverrir Ingi til liðs við danska félagið FC Midtjylland. Hann lék í dönsku úrvalsdeildinni og hjálpaði liðinu við að vinna danska meistaratitilinn tímabilið 2023–2024. === Panathinaikos === Í júlí 2024 gekk Sverrir Ingi til liðs við gríska félagið Panathinaikos. Þar hélt hann áfram atvinnumannaferli sínum í grísku úrvalsdeildinni. ==Heimild== {{commonscat|Sverrir Ingi Ingason}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Sverrir Ingi Ingason|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] lrefg7g780qv9wdwpbk4msr1hdse6o8 1987762 1987761 2026-11-20T23:28:53Z Sölvi Rafn Einarsson 123028 /* */ 1987762 wikitext text/x-wiki {{Knattspyrnumaður | nafn = Sverrir Ingi Ingason | mynd = [[File:Sverrir Ingi Ingason – Iceland national team.jpg|thumb|]] | fullt nafn = Sverrir Ingi Ingason | fæðingardagur = {{Fæðingardagur og aldur|1993|08|5}} | fæðingarbær = Kópavogur | fæðingarland = Ísland | hæð = 188 cm | staða = Varnarmaður | núverandi lið = [[Panathinaikos]] | ár í yngri flokkum = 2000-2011 | yngriflokkalið = [[Breiðablik]] | ár1 = 2010-2014 | ár2 = 2011 | ár3 = 2014-2015 | ár4 = 2015-2017 | ár5 = 2017 | ár6 = 2017-2019 | ár7 = 2019-2023 | ár8 = 2023-2024 | ár9 = 2024 | lið1 = [[Breiðablik]] | lið2 = →Augnablik (lán) | lið3 = [[Viking Fotballklubb|Viking]] | lið4 = [[KSC Lokeren|Lokeren]] | lið5 = [[Granada CF]] | lið6 = [[FC Rostov]] | lið7 = [[PAOK]] | lið8 = [[FC Midtjylland]] | lið9 = [[Panathinaikos]] | leikir (mörk)1 = 81 (7) | leikir (mörk)2 = 4 (1) | leikir (mörk)3 = 32 (3) | leikir (mörk)4 = 70 (1) | leikir (mörk)5 = 17 (1) | leikir (mörk)6 = 49 (5) | leikir (mörk)7 = 148 (15) | leikir (mörk)8 = 30 (2) | leikir (mörk)9 = 76 (1) | landsliðsár = 2009<br>2010<br>2012-2014<br>2014- | landslið = Ísland U-17<br>Ísland U-19<br>Ísland U-21<br>[[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu|Ísland]] | landsliðsleikir (mörk) = 3 (0)<br>3 (0)<br>11 (1)<br>66 (4) | mfuppfært = 20. Nóvember 2026 | lluppfært = júlí 2023 }} '''Sverrir Ingi Ingason''' (fæddur 5. ágúst, 1993) er íslenskur knattspyrnumaður sem spilar sem varnarmaður fyrir gríska félagið [[Panathinaikos]] og [[Íslenska karlalandsliðið í knattspyrnu]]. Sverrir var valinn í hópinn fyrir [[EM 2016]] og [[HM 2018]]. == Ferill == === Breiðablik === Sverrir Ingi hóf meistaraflokksferil sinn hjá Breiðabliki í Kópavogi. Hann lék með félaginu í efstu deild íslensks fótbolta og vakti athygli fyrir frammistöðu sína í hjarta varnarinnar. Árið 2014 hélt hann utan til að hefja atvinnumannaferil sinn í Noregi. === Viking === Í janúar 2014 gekk Sverrir Ingi til liðs við norska félagið Viking FK. Hann festi sig fljótt í sessi í byrjunarliði félagsins og lék stórt hlutverk í vörn liðsins. Eftir tímabilið 2014 var hann valinn leikmaður ársins hjá Viking. === Lokeren === Í febrúar 2015 gekk hann til liðs við belgíska félagið KSC Lokeren. Þar lék hann reglulega í belgísku úrvalsdeildinni og varð mikilvægur leikmaður í vörn liðsins. Á meðan hann lék með Lokeren vakti hann athygli erlendra félaga og í janúar 2017 gekk hann til liðs við spænska félagið Granada. === Granada === Í janúar 2017 samdi Sverrir Ingi við Granada CF á Spáni. Hann lék 17 deildarleiki með félaginu og skoraði eitt mark. Dvöl hans hjá félaginu varð þó stutt og sumarið sama ár hélt hann áfram ferlinum í Rússlandi. === Rostov === Sumarið 2017 gekk Sverrir Ingi til liðs við rússneska félagið FK Rostov. Þar lék hann í rússnesku úrvalsdeildinni og hélt áfram að þróast sem miðvörður. Hann lék með Rostov þar til hann gekk til liðs við gríska félagið PAOK í janúar 2019. === PAOK === Í janúar 2019 gekk Sverrir Ingi til liðs við PAOK Saloniki. Hann varð fastamaður í vörn liðsins og tók þátt í keppni bæði í grísku deildinni og bikarkeppninni. Á fyrsta tímabili sínu með félaginu varð hann grískur meistari. Hann vann einnig gríska bikarinn með PAOK á tímabilinu 2020–2021. Sverrir Ingi lék með PAOK til ársins 2023 og var einn af reyndari leikmönnum varnarinnar á síðari hluta dvalar sinnar hjá félaginu. === FC Midtjylland === Sumarið 2023 gekk Sverrir Ingi til liðs við danska félagið FC Midtjylland. Hann lék í dönsku úrvalsdeildinni og hjálpaði liðinu við að vinna danska meistaratitilinn tímabilið 2023–2024. === Panathinaikos === Í júlí 2024 gekk Sverrir Ingi til liðs við gríska félagið Panathinaikos. Þar hélt hann áfram atvinnumannaferli sínum í grísku úrvalsdeildinni. == Landsliðsferill == Sverrir Ingi lék með yngri landsliðum Íslands áður en hann hóf að leika með A-landsliðinu. Hann lék meðal annars með U17-, U19- og U21-landsliði Íslands. Hann lék sinn fyrsta A-landsleik í janúar 2014 í vináttulandsleik gegn Svíþjóð. Árið 2015 var hann fyrirliði U21-landsliðsins í umspili um sæti á Evrópumóti U21 árs landsliða. Ísland komst í umspilið eftir góðan árangur í undankeppninni en féll úr leik gegn Danmörku. Sverrir Ingi var hluti af íslenska landsliðshópnum sem tók þátt í Evrópumótinu í Frakklandi árið 2016. Ísland komst þar í 8-liða úrslit keppninnar eftir sigur á Englandi í 16-liða úrslitum. Árið 2018 var hann valinn í 23 manna leikmannahóp Íslands fyrir heimsmeistaramótið í Rússlandi. Þar lék hann í tveimur leikjum Íslands í keppninni. Sverrir hefur síðan verið reglulegur hluti af A-landsliðshópnum og tekið þátt í leikjum í undankeppnum stórmóta, Þjóðadeild UEFA og vináttulandsleikjum. ==Heimild== {{commonscat|Sverrir Ingi Ingason}} * {{wpheimild|tungumál= en|titill= Sverrir Ingi Ingason|mánuðurskoðað= 25. júní.|árskoðað= 2018 }} [[Flokkur:Íslenskir knattspyrnumenn]] [[Flokkur:Fólk fætt árið 1993]] qxb8uppabjkmlspu0x3x8janry1raj9 Listi yfir morð á Íslandi frá 2000 0 147910 1987751 1986315 2026-11-20T17:43:42Z ~2026-61267-66 123020 /* 22. apríl */ Leiðrétt innsláttarvilla. 1987751 wikitext text/x-wiki <div class="mw-collapsible" style="float: right"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> Þetta er listi yfir [[morð á Íslandi]] frá árinu 2000. =2000 - 2009= ==2000== === 18. mars 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur föður sinn með riffli, mögulega af slysni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Húsavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~21 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 4 mánuðir |- | colspan="2" | Jón Frímann Jónsson (1934–2000) lést af völdum skotsára sem hann hlaut í höfuð. Sonur hans, f. 1979, sat við rúmgafl föður síns sem svaf og ætlaði að svipta sjálfan sig lífi. Jón vaknaði og greip til riffilsins sem sonurinn hélt á og hleypti hann þá af. Sagðist sonurinn hafa hleypt af tveimur skotum til viðbótar í sturlun. Ákvað hann að láta dauða föður síns líta út eins og sjálfsvíg þar til hann gæti sagt systkinum sínum frá því að hann væri valdur að dauða hans. Ekki fór það eftir og þremur dögum eftir að Jón hafði verið skotinn var sonurinn handtekinn. Sönnunargögn ýttu undir frásögn sonarins og voru þau tekin til refsilækkunar. Hann hlaut '''4 mánaða''' fangelsisdóm.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=200432&pageId=3018122&lang=is&q=%DE%F3r%F0i%20Braga%20J%F3nssyni Fjögurra mánaða fangelsi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3005105 Ákvað að fyrirfara sér við rúmstokk föður síns][http://www.haestirettur.is/domar?nr=1418 Ákæruvaldið gegn Þórði Braga Jónssyni]</ref> |} === 15. apríl 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stungin ítrekað með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" | Áslaug Óladóttir (1980–2000) stungin 28 sinnum og lést hún af áverkum sínum. Morðið talið sérstaklega hrottalegt. Rúnar Bjarki Ríkharðsson (1978–) játaði verknaðinn, ásamt öðrum brotum á borð við líkamsárásir og nauðgun á sama svæði og tíma og morðið átti sér stað. Rúnar var ekki talinn eiga sér neinar málsbætur og var dæmdur til '''18''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjaness þann 20. desember 2000, og staðfesti Hæstiréttur þann dóm þann 23. maí 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2237&leit=t Dómur í máli Rúnars Bjarka Ríkharðssonar][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2000/12/20/22_ara_karlmadur_daemdur_i_18_ara_fangelsi_fyrir_mo/ 22 ára karlmaður dæmdur í 18 ára fangelsi fyrir morð, nauðganir og líkamsárás]</ref> |} === 27. maí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu hrint fram af svölum á 10. hæð í blokk |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 23 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Áslaug Perla Kristjónsdóttir (1979–2000) lést af áverkum sínum eftir að hafa fallið af 10. hæð fjölbýlishúss í Kópavogi. Ásgeir Ingi Ásgeirsson (1976–) var ákærður fyrir morðið en hann neitaði sök. Mikið var tekist á fyrir rétti um hvort um slys væri að ræða eða ásetning. Hæstiréttur taldi óvéfengjanlegt að Ásgeir hafi veist að Áslaugu og hrint henni fram af svölum í íbúð hans eftir að hún neitaði honum um samfarir. Ásgeir lýsti síðar yfir ábyrgð á dauða Áslaugar. Ásgeir var dæmdur til '''14''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 21. júní 2001.<ref>[https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=14b36268–4627–41ef-8858–862646e7a6de Dómur í máli Ásgeirs Inga Ásgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3009511 Sýknu er krafist á grundvelli vafaatriða]</ref> |} === 23. júlí 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~48 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Hallgrímur Elísson (1952–2000) lést eftir að þrengt hafði verið að hálsi hans þar sem hann lá á dýnu í íbúð í Reykjavík. Bergþóra Guðmundsdóttir (1961–2014) var ákærð í málinu en hún neitaði sök. Hún og Hallgrímur voru bæði gestkomandi í íbúðinni en þau, húsráðandi og annar gestur höfðu setið við drykkju og mögulega neytt annarra lyfja að kvöldi morðsins. Þrátt fyrir gloppóttann vitnisburð var talið óyggjandi að Bergþóra hefði framið morðið. Hún var dæmd til '''14''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur 30. mars 2001. Hæstiréttur staðfesti þann dóm 14. júní 2001.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=1945&leit=t Dómur í máli Bergþóru Guðmundsdóttur][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3013911 Kona dæmd fyrir að kyrkja mann: 14 ára fangelsi]</ref> |} === 8. nóvember 2000=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður sleginn í höfuð með hamri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~27 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Einar Örn Birgisson (1973–2000) fannst myrtur, en hann var sleginn fjórum sinnum í höfuðið með hamri. Atli Guðjón Helgason (1967–) játaði á sig morðið viku síðar, en hann hafði áður reynt að hylja og losa sig við sönnunargögn. Dómarar töldu Atla hafa banað Einari af ásetningi og því hefði hann ekkert sér til málsbóta. Atli var dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 29. maí 2001.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/domur_i_mali_akaeruvaldsins_gegn_atla_helgasyni/ Dómur í máli ákæruvaldsins gegn Atla Helgasyni][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2001/05/29/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_manndrap/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} == 27. október 2001== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn ítrekað með hníf, laminn með kylfu, og kæfður með plastpoka. Morðinginn taldi að verið væri að veitast að sér kynferðislega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Finnbogi Sigurbjörnsson (1957–2001) fannst látinn í garði í Breiðholti. Ásbjörn Leví Grétarsson (1976–) gekkst við morðinu, en hann og Finnbogi höfðu hist í miðbæ Reykjavíkur og farið saman heim til Ásbjörns til að reykja maríjúana. Ásbjörn sagði viðleitni Finnboga hafa orðið kynferðislega og að það hafi minnt hann á misnotkun sem hann varð fyrir í æsku. Við þá minningu hafi hann sturlast og fundist hann vera að veitast að þeim sem hafði misnotað hann, en ekki að Finnboga, og fundist hann þurfa að deyða brotamanninn. Ásbjörn náði í eldhúshníf og stakk hann Finnboga átta sinnum í bringu og bak og skar hann níu sinnum þvert yfir háls hans. Finnbogi lést þó ekki við þetta svo að Ásbjörn náði í hafnarboltakylfu og sló Finnboga um tíu þungum höggum í höfuðið. Þar sem Finnbogi andaði enn, þrátt fyrir árásir Ásbjörns, náði Ásbjörní plastpoka og setti yfir höfuð Finnboga. Þegar Finnbogi hafði loks gefið upp öndina, dró Ásbjörn hann út úr íbúð sinni og yfir í nærliggjandi garð. Blóðslóð lá frá íbúðinni og að líkinu og var hún um 80 metra löng. Ásbjörn var byrjaður að þrífa blóð af áhöldunum sem hann notaði og af gólfinu þegar lögreglu bar að garði. Ásbjörn var dæmdur '''ósakhæfur''' sökum sturlunar og geðrofs, og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3022255 Morðið við Bakkasel: Ástæða liggur ekki fyrir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3426305 Morðrannsókn miðar vel][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/661668/ Ákærður fyrir manndráp][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/666167/ Hrottafengin og langvinn atlaga][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3031509 Áfram í öryggisgæslu á Sogni]</ref> |} ==2002== === 18. febrúar 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður undir áhrifum fíkniefna ræðst á annan með kjötexi án ástæðu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~51 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~24 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Óskarsson (1951–2002) fannst látinn á Víðimel í Reykjavík. Bragi hafði hlotið mörg högg í höfuð og andlit sem höfðu verið veitt með kjötexi, slaghamri og sveðju. Sömu nótt og Braga var ráðinn bani var brotist inn á dekkjaverkstæði við Ægisíðu, en vísbendingar þaðan leiddu lögreglu til innbrotsþjófsins sem reyndist einnig vera morðingi Braga. Hafði morðinginn, Þór Sigurðsson (1978–), rekist á Braga og myrt hann engöngu vegna þess að Bragi varð á vegi hans. Þór var undir miklum áhrifum fíkniefna þegar bæði innbrotið og morðið áttu sér stað. Hann játaði verknaðinn og vísaði lögreglu á morðvopnin og blóðug föt í ruslatunnu rétt hjá morðstaðnum. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Þór til '''16''' ára fangelsisvistar þann 8. janúar 2003.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2130511 Fíkill framdi morð á leið heim úr innbroti][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/653053/?item_num=41&dags=2002–02-19 Maður handtekinn grunaður um morðið][http://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/01/08/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_mord/ Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir morð]</ref> |} === 6. mars 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona stingur mann sinn eftir að hann barði hana. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~50 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára sambýliskona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár |- | colspan="2" | Steindór Kristinsson (1952–2002) var stunginn í bringu og kvið og lést 18 dögum síðar af lungnabilun vegna bráðrar lungnabreytingar og lungnabólgu í kjölfar þess. Steindór er talinn hafa barið sambýliskonu sína í andlitið að kvöldi árásarinnar en sambýliskonan, Sigurhanna Vilhjálmsdóttir (1963–2019), er sögð hafa reiðst heiftarlega og ráðist á Steindór eftir að hann barði hana. Sigurhanna bar við minnisleysi sökum ölvunar, en hún hlaut '''8''' ára dóm í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 25. október 2002.<ref>[http://www.mbl.is/greinasafn/grein/694913/ Dæmd í átta ára fangelsi fyrir manndráp]</ref> |} === 27. apríl 2002 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona kyrkir níu ára dóttur sína |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~9 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára móðir stúlkunar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Níu ára stúlka lést eftir að móðir hennar þrengdi að hálsi hennar í húsi í Breiðholti aðfaranótt 27. apríl. Mæðgurnar sem bjuggu í Borgarfirði voru gestkomandi í húsinu. Húsráðanda var ekki viðvart um atburðinn fyrr en morguninn eftir.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2131743?iabr=on&fbclid=IwAR1fCRfMIOyAZMUOirtQlTEJP5w3obKYLGn-FIzAsXib9h8Wt1RScGpCS_k#page/n0/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%E2%80%9D|title=Fréttablaðið - 81. tölublað (30.04.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> Móðir stúlkunnar var dæmd '''ósakhæf''' sökum geðræns ástands og var gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/3460668?iabr=on&fbclid=IwAR25XdvGODbml1m6xKxuKFjEkisotSiO6a7i4eD9kUUJ8pl2jiImLldhdPg#page/n3/mode/1up/search/%E2%80%9CN%C3%ADu%20%C3%A1ra%20d%C3%B3ttur%E2%80%9D|title=Morgunblaðið - 305. tölublað (31.12.2002) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2023-06-21}}</ref> |} === 25. maí 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás fyrir utan skemmtistað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~22 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Baldur Freyr Einarsson og Gunnar Friðrik Friðriksson |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 6 ár, 3 ár |- | colspan="2" | Magnús Freyr Sveinbjörnsson (1980–2002) varð fyrir grófri líkamsárás af hendi tveggja manna fyrir utan skemmtistaðinn Spotlight í Hafnarstræti í Reykjavík. Magnús lést á spítala rúmri viku eftir að árásin átti sér stað. Allmörg vitni voru að árásinni auk þess sem að atburðurinn náðist á upptöku í öryggismyndavél. Árásarmennirnir gáfu sig fram við lögreglu daginn eftir og voru þá settir í gæsluvarðhald. Þeir voru dæmdir í 3 og 2 ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur, Hæstiréttur lengdi seinna dóma þeirra í '''6''' ár og '''3''' ár.<ref>http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3472193 https://www.mbl.is/frettir/innlent/2003/10/02/domur_thyngdur_yfir_monnum_sem_urdu_manni_ad_bana_i/</ref> |} === 26. september 2002=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~66 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~36 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Bragi Ólafsson (1936–2002) var stunginn til bana á heimili sínu að Klapparstíg í Reykjavík, en hann hafði orðið konu sinni að bana í sama húsi 14 árum áður. Banamein var stungusár sem náði inn að hjarta, en hann hafði verið stunginn víða, meðal annars í framhandlegg og kvið. Þegar lögreglu og sjúkrabíl bar að garði var Bragi enn með lífsmarki og gat hann skýrt lögreglu að einhverju leiti frá atburðarásinni. Bragi var látinn þegar komið var upp á sjúkrahús. Að sögn nágranna Braga var mikið blóð á veggjum íbúðarinnar og á gangi hússins. Lögreglan handtók Stein Ármann Stefánsson (1966–2013) sama kvöld. Steinn Ármann hafði áður komið við sögu hjá lögreglu og var hann talinn veikur á geði. Fjölskylda Steins hafði þá þegar lýst yfir áhyggjum sínum af andlegu ástandi Steins, en hún taldi víst að hann gæti reynst hættulegur og framið eitthvert voðaverk. Steinn neitaði til að byrja með að hafa verið valdur að dauða Braga, en viðurkenndi það fljótlega. Vafi lék á um sakhæfi hans, en geðlæknar voru ekki sammála um ástand Steins að kvöldi morðsins. Hæstiréttur dæmdi hann þó að lokum '''ósakhæfan''' og var honum gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni. Hann er talinn hafa verið á sterkum lyfjum er hann framdi verknaðinn og hafi verið haldinn ranghugmyndum. Steinn á að baki langan sakaferil.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=2854&leit=t Dómur í máli Steins Stefánssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3036552 Hörð átök og blóð upp um veggi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263499&pageId=3697727&lang=is&q=%C1rmann%20Stef%E1nsson Manndrápsmálið á Klapparstíg][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=263747&pageId=3706700&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Gæðlæknar ósammála um sakhæfi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=201841&pageId=3054705&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Einnig vandamál á Íslandi][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=348436&pageId=5467027&lang=is&q=Steinn%20%C1rmann%20Stef%E1nsson Sýknaður af ákæru um manndráp]</ref> |} ==2004== === 31. maí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir stingur unga dóttur sína með hníf. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~12 ára stelpa |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~43 ára móðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæf |- | colspan="2" | Guðný Hödd Hildardóttir (1992–2004) fannst stungin til bana á heimili sínu á Hagamel í Reykjavík. Móðir Guðnýjar, Hildur Árdís Sigurðardóttir (1961–2020), hafði veist að Guðnýju og bróður hennar með hníf. Bróður Guðnýjar tókst að flýja úr íbúðinni og fór yfir til vinar síns sem hringdi á lögregluna. Er lögreglan kom heim til Hildar fann hún Guðnýju látna í rúmi sínu, en hún hafði verið stungin margsinnis. Hildur sjálf var illa særð þar sem hún hafði stungið sjálfa sig eftir að hafa sært son sinn og banað dóttur sinni. Hildur var færð á spítala þar sem hennar var gætt, en þaðan var hún síðan færð að Sogni. Hildur hafði áður reynt að fremja sjálfsvíg og hafði einnig sagt í návist annarra að frekar myndi hún drepa sig og börnin sín en að þau yrðu tekin af henni. Kennarar barnanna höfðu að auki lýst yfir áhyggjum af velferð þeirra. Hildur var dæmd '''ósakhæf''' og gert að sæta öryggisgæslu á réttargeðdeildinni að Sogni.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349266&pageId=5504819&lang=is&q=manndr%E1p Dæma móður á Hagamel][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349283&pageId=5505301&lang=is&q=Hildur%20%C1rd%EDs%20Sigur%F0ard%F3ttir Sagðist frekar drepa börnin en láta þau frá sér][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=5484396 Man ekki eftir að hafa banað dóttur sinni][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/803791/ Guðný Hödd Hildardóttir]</ref> |} === 4. júlí 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður myrðir sína fyrrverandi með kúbeini og losar sig við líkið úti í hrauni. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~34 ára [[Indónesía| indónesísk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~45 ára barnsfaðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Sri Rahmawati (1970–2004) var myrt með kúbeini og taubelti. Morðinginn bar líkið inn í sturtuklefa og þreif það. Setti svo í poka og bar út í bíl. Hann henti farsíma hennar í sjóinn og losaði sig við líkið í hraungjótu í nágrenni Hafnarfjarðar. Morðinginn, Hákon Eydal (1959–), barnsfaðir fórnarlambsins, var dæmdur í '''16''' ára fangelsi 2005.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3759473 Sextán ára fangelsi fyrir morð; grein í Fréttablaðinu 2005]</ref> |} === 1. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~25 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 11 ár |- | colspan="2" | Sæunn Pálsdóttir (1979–2004) lést eftir að eiginmaður og barnsfaðir hennar þrengdi að hálsi hennar með þvottasnúru aðfaranótt 1. nóvember 2004 á heimili þeirra í Kópavogi. Eiginmaður hennar, Magnús Einarsson, játaði verknaðinn fyrir tengdaforeldrum sínum og lögreglu. Talið er að morðið hafi verið framið af ásetningi, en engu að síður sýndi Magnús iðrun. Héraðsdómur dæmdi Magnús til 9 ára fangelsisvistar en Hæstiréttur þyngdi þann dóm og dæmdi Magnús til '''11''' ára fangelsisvistar þann 23. febrúar 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3793&leit=t Dómur í máli Magnúsar Einarssonar][http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3887405 Dæmdur í ellefu ára fangelsi]</ref> |} === 13. nóvember 2004=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~32 ára [[Danmörk| Dani]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~29 ára [[Bretland| Breti]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 1½ ár |- | colspan="2" | Flemming Tolstrup (1972–2004) lést á veitingastaðnum Traffic í Keflavík aðfaranótt laugardagsins 13. nóvember 2004. Scott McKenna Ramsay (1975–) kýldi Tolstrup í hálsinn með þeim afleiðingum að slagæð rifnaði og blæðing sem Flemming hlaut milli heila og heilahimna leiddi til dauða hans. Ramsey viðurkenndi strax á vettvangi að hafa slegið hann og sagði ástæðuna þá að Flemming hefði stöðugt verið að áreita sambýliskonu hans. Fyrir héraðsdómi hafði Ramsey játað brotið skýlaust og þótti sannað að andlát Flemmings hefði verið bein afleiðing hnefahöggsins sem hann veitti honum. Héraðsdómur Reykjaness dæmdi Scott Mckenna Ramsay í átján mánaða fangelsi, þar af fimmtán mánuði skilorðsbundið, í október 2005, sem Hæstiréttur Íslands staðfesti 23. mars 2006.<ref>[http://www.visir.is/g/200660323057/haestirettur-stadfestir-dom-yfir-ramsey Hæstiréttur staðfestir dóm yfir Ramsay] [https://www.haestirettur.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=6c369b81-91ff-442d-b57f-de70ba33bd38 Hæstaréttardómur yfir Ramsay]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2005== === 15. maí 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás í veislu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | [[Víetnam| Víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~33 ára [[Víetnam| víetnamskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Phong Van Vu lést af völdum innvortis blæðinga í brjóstholi. Phong var stunginn í brjóstkassa og víðar með þeim afleiðingum að hnífurinn gekk inn í bæði lungu og lungnaslagæð og í gegnum þind hans. Phong og maður að nafni Phu Tién Nguyén (1972–) voru í veislu í Kópavogi og höfðu deilt í töluverðan tíma um hvor ætti að sýna hinum meiri virðingu sökum aldurs, en það er hefð í heimalandi þeirra að hinn yngri sýni hinum eldi meiri virðingu. Eftir þrálátar deilur á Phong að hafa veitt Phu höfuðhögg og Phu þá reiðst. Hann greip til hnífs sem hann hafði í vasa sínum og lagði til Phong. Vitni á staðnum sögðu að árásin hafi verið einbeitt og af ásetningi og töldu dómarar framburð Phu um að um sjálfsvörn væri að ræða ótrúverðuga. Phu réðst á Phong og veitti honum áverka á hálsi, handlegg, kvið og brjóstkassa sem leiddi hann til dauða. Vitni sem reyndi að stíga á milli hlaut stungusár við mjöðm af völdum Phu. Það tók töluverð átök að stoppa árás Phu, en þegar það hafði tekist reyndi Phu aftur að ráðast á Phong og leitaði að nýjum vopnum. Dómurum þótti Phu ekki eiga sér neinar málsbætur og var hann dæmdur til '''16''' ára fangelsisvistar af Hæstarétti þann 6. apríl 2006.<ref>[http://www.haestirettur.is/domar?nr=3869&leit=t Dómur í máli Phu Tién Nguyén] [http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1048795/ Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262693&pageId=3683025&lang=is&q=manndr%E1p Sextán ár fyrir manndráp] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3868533 Fékk sextán ára dóm fyrir hnífstunguárás] [http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3677227 Ákærður fyrir að drepa mann með hnífsstungum]</ref> |} === 14. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Keflavíkurstöðin| Herstöðin í Keflavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára kvenkyns [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | (Mögulega) ~21 árs [[Bandaríkin| bandarískur]] hermaður ''(sýknaður)'' |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Hermaðurinn Ashley Turner (1985–2005) fannst látin í kompu nálægt líkamsræktarstöð hermanna á herstöðinni á Keflavíkurflugvelli, en hún hafði verið falin þar. Miklir áverkar voru á líkama Turners en hún hafði einnig hlotið stungusár í hnakka sem talið er að hafi leitt hana til dauða. Herlögreglan handtók Calvin Eugene Hill (1984–) sem var talinn hafa ráðist á Turner á stigagangi í blokk á herstöðinni, en vitni lýstu vettvangi eins og sláturhúsi. Turner var enn á lífi er hún fannst en var úrskurðuð látin þegar komið var með hana á hersjúkrahús á Vellinum. Hill og Turner höfðu átt í deilum eftir að Hill hafði stolið greiðslukorti hennar ásamt öðrum hermanni og tekið út af því miklar fjárhæðir. Hill var enn að bíða niðurstöðu í því máli þegar morðið átti sér stað. Bandarískir sérfræðingar voru sendir til landsins til að rannsaka vettvang. Blóð úr Turner fannst á skóm Hill og átti hann yfir höfði sér lífstíðar- eða dauðadóm ef hann yrði fundinn sekur. Herinn tók að fullu við rannsókn málsins eftir að í ljós kom að engir Íslendingar tengdust málinu, og Hill var í kjölfarið fluttur á herstöð bandaríska hersins í Þýskalandi þar sem hann var áfram yfirheyrður. Hann neitaði sök allan tímann og var sýknaður af öllum kærum fyrir herrétti. Kom það varnarliðinu mjög á óvart þar sem allir höfðu talið óvéfengjanlegt að Hill væri morðinginn. Foreldrar Turners voru mjög ósáttir með meðferð málsins og gagnrýndu harðlega hve langan tíma rannsóknin tók. Einnig gagnrýndu þau það að Hill hafi verið leyft að búa í sama stigagangi og Turner þrátt fyrir að hann hafi stolið af henni háum fjárhæðum og hún átt að vitna gegn honum í því máli. Ef engin ný sönnunargögn koma upp sem benda á að einhver annar gæti verið morðingi Turners, eða gefa staðfestingu á sekt Hills, mun engum verða refsað fyrir morðið. Þó flestir telji ótvírætt að Hill sé morðingi Turners, virðist málið vera '''óupplýst'''.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349692&pageId=5529680&lang=is&q=mor%F0 Vitnið reyndi að komast undan][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=262012&pageId=3671356&lang=is&q=mor%F0 Stungusár var á hnakka][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=270788&pageId=3858845&lang=is&q=MOR%D0 Ung varnarliðskona stungin til bana][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=358186&pageId=5728633&lang=is&q=Mor%F0 Bandarískir sérfræðingar komnir][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=272082&pageId=3900500&lang=is&q=Ashley%20Turner Fer fyrir herrétt][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=364371&pageId=5889971&lang=is&q=Ashley%20Turner Valið í kviðdóm fyrir réttarhöld][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277011&pageId=3957677&lang=is&q=Ashley%20Turner Verjendur segja galla vera á rannsókn][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=271599&pageId=3887323&lang=is&q=Ashley%20Turner Gæti verið dæmdur til dauða fyrir morð][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=277491&pageId=3968742&lang=is&q=Ashley%20Turner Engum refsað fyrir morðið]</ref> |} === 20. ágúst 2005=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Uppdópaður maður veitist að félaga sínum með hníf |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~20 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14½ ár |- | colspan="2" | Bragi Halldórsson (1985–2005) fannst látinn í íbúð á Hverfisgötu að morgni menningarnætur 2005. Bragi var gestkomandi í íbúðinni en þar bjó Sigurður Freyr Kristmundsson, ásamt hjónum sem áttu íbúðina. Sigurður, Bragi og húsbóndinn sátu og töluðu saman við eldhúsborðið. Sigurður segist hafa gripið 14 cm flökunarhníf sem þarna var til þess að leggja áherslu á orð sín, en hann kvaðst ekki muna um hvað var rætt. Sigurður segir að hann og Bragi hafi staðið upp samtímis og hnífurinn í kjölfarið stungist í Braga. Vitni segja hins vegar að Bragi hafi setið kyrr og aðeins Sigurður hafi staðið upp. Einnig sagði finnskur réttarmeinafræðingur að töluverðu afli hefði þurft að beita til að stinga Braga á þennan hátt, en hnífurinn gekk í gegnum rússkinnsjakka Braga, skinn, brjósk, lifur og hjarta. Reynt var að bjarga Braga en honum blæddi út. Sigurður flúði vettvang en sneri fljótt aftur og var þá handtekinn af lögreglu. Í blóði hans fannst bæði amfetamín og kókaín, en Sigurður hafði neytt eiturlyfja marga daga í röð fyrir morðið, sem og drukkið áfengi. Héraðsdómur Reykjavíkur dæmdi Sigurð sakhæfan og til '''14 ára og 6 mánaða''' fangelsisvistar fyrir morðið í febrúar 2006. Sigurður er sonur Kristmundar sem framdi morðið á Guðjóni Atla 1976.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3883000 Rak flökunarhníf beint í hjartastað][http://www.mbl.is/greinasafn/grein/1067341/ Dæmdur til 14 1/2 árs fangelsisvistar][http://www.visir.is/jatadi-a-sig-mord-vid-hverfisgotu/article/2005508240331 Játaði á sig morð við Hverfisgötu][http://timarit.is/view_page_init.jsp?issId=349710&pageId=5530293&lang=is&q=mor%F0 Þegar fíkniefnaneysla leiðir til morðs]</ref> |} ==2007== === 29. júlí 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skotinn með riffli. Morðinginn svipti sig svo lífi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~35 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~38 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Stefán Jónsson (1972–2007) var skotinn til bana á Sæbraut í Reykjavík. Árásarmaðurinn, Tómas Björnsson (1969–2007), notaði tuttugu og tveggja kalibera tékkneskan riffill til verksins. Stefán náði að forða sér áður en árásarmaðurinn skyti aftur og var honum hleypt inn í sendiferðabíl. Ökumaður sendiferðabílsins tók svo eftir því að Stefán hreyfði sig ekki og keyrði hann að Laugardalslaug þar sem hann og starfsmenn laugarinnar reyndu að koma Stefáni aftur til lífs meðan beðið var eftir sjúkrabíl. Stefán var úrskurðaður látinn á Landspítalanum stuttu síðar. Árásarmaðurinn keyrði á Þingvelli þar sem hann svipti sig lífi með sama skotvopni. Skildi hann eftir bréf þar sem hann útskýrði gjörðir sínar. Tómas hafði myrt elskhuga fyrrum konu sinnar.<ref>[http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=3969743 Horfði á morðingjann hlaða riffilinn aftur og forðaði sér][http://www.visir.is/myrti-elskhuga-fyrrverandi-konu-sinnar-og-svipti-sig-svo-lifi/article/200770729025 Myrti elskhuga fyrrverandi konu sinnar og svipti sig svo lífi] </ref> |} === 7. október 2007=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~44 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Borgþór Gústafsson (1963–2007) lést eftir mikla höfuðáverka. Ákærði, Þórarinn Gíslason, neitaði sök og bar við minnisleysi sökum drykkju og lyfjaneyslu. Dómarar töldu sök Þórarins óvéfengjanlega og var Þórarinn í kjölfarið dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 22. maí 2008.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200800458&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Þórarins Gíslasonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 17. ágúst 2009== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Höfuðáverkar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Bragi Friðþjófsson (1978–2009) lést eftir höfuðáverka af völdum Bjarka Freys Sigurgeirssonar (1978–2020) í herbergi Bjarka í Hafnarfirði. Bjarki játaði morðið að hluta og var dæmdur í '''16''' ára fangelsisvist af Héraðsdómi Reykjaness þann 30. nóvember 2009.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S200900821&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Bjarka Freys Sigurgeirssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/bjarki-freyr-fekk-16-ar/article/2009470809177 Bjarki Freyr fékk 16 ár]</ref> |} =2010 - 2019= ==2010== === 8. maí 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tilefnislaus líkamsárás. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjanesbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~53 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~31 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Haukur Sigurðsson (1957–2010) lést eftir mikla áverka sem Ellert Sævarsson (1979–) veitti honum. Ellert játaði á sig morðið en hann var bæði undir áhrifum áfengis og amfetamíns er morðið átti sér stað. Ellert mætti Hauki á göngu í Reykjanesbæ og taldi af einhverjum ástæðum að Haukur væri barnaníðingur. Haukur og Ellert þekktust ekki og var árásin að öllu tilefnislaus. Hann veittist að Hauki eftir einhver orðaskipti og barði, sparkaði í hann þar sem hann lá í jörðinni og að endingu kastaði hann hellustein sem hann fann í höfuð Hauks, með þeim afleiðingum að hann lést. Blaðberi fann lík Hauks og hringdi á lögreglu. Ellert var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjaness þann 27. september 2010.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201000585&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Ellerts Sævarssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.visir.is/sudurnesjamordid--gret-thegar-hann-lysti-mordinu/article/2010348014320 Suðurnesjamorðið][http://www.mbl.is/frettir/forsida/2010/09/09/jatadi_manndrap_fyrir_domi/ Játaði manndráp fyrir dómi][http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ Morðið í Reykjanesbæ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100621041923/http://www.dv.is/frettir/2010/6/18/mord-i-reykjanesbae-mennirnir-thekktust-ekki/ |date=2010-06-21 }}</ref> |} === 15. ágúst 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás á heimili |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Hafnarfjörður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~37 ára framkvæmdastjóri sælgætisgerðarinnar Góu |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára maður ástfanginn af kærustu hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hannes Þór Helgason (1973–2010) var stunginn til bana og játaði Gunnar Rúnar Sigurþórsson (1987–) að hafa myrt Hannes og var hann dæmdur í '''16''' ára fangelsi af hæstarétti árið 2011. Málið tengdist kærustu Hannesar en Gunnar var ástfanginn af henni. Gunnar hafði árinu áður birt myndband af sér þar sem hann lýsti yfir eldheitri ást sinni á þessari kærustu Hannesar.<ref>[http://www.visir.is/haestirettur-daemir-gunnar-runar-i-16-ara-fangelsi/article/2011111019492 Hæstiréttur dæmir Gunnar Rúnar í 16 ára fangelsi 2011]</ref> |} === 14. nóvember 2010=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður gengur í skrokk á föður sínum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 61 árs tónlistarmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 31 árs sonur hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár |- | colspan="2" | Ólafur Þórðarson, tónlistarmaður, (1949–2011) varð fyrir líkamsárás þann 14. nóvember 2010 og lést af völdum þeirra áverka sem hann hlaut í árásinni þann 4. desember 2011. Ákærði, sonur Ólafs, Þorvarður Davíð Ólafsson (1979–2013) játaði að hafa veitt föður sínum áverkana sem leiddu til andláts Ólafs. Þorvarður, sem var undir áhrifum áfengis og fíkniefna, hlaut 14 ára fangelsisdóm í Héraðsdómi.<ref>https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926–11e5-80c6-005056bc6a40&id=bf9a216d-3c7e-430f-8b87-aa0c0ddc7c6c{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref><ref>http://www.visir.is/g/2011111209593</ref> |} ==2011== === 12. maí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Heiðmörk]], nærri [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~21 árs kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára sambýlismaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" | Þóra Elín Þorvaldsdóttir (1990–2011) var kyrkt af sambýlismanni sínum og barnsföður, Axel Eskfjörð Jóhannssyni, í Heiðmörk. Axel keyrði hana upp á Landspítalann eftir að hún lést og gaf sig fram. Hann var dæmdur '''ósakhæfur''' og var vistaður á réttargeðdeild.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201100849&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Axels Jóhannssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald Axel Jóhannsson leiddur fyrir dómara] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160624181615/http://www.pressan.is/Frettir/Lesafrett/mordid-i-heidmork-axel-leiddur-fyrir-domara---rikissaksoknari-vill-lokad-thinghald |date=2016-06-24 }}</ref> |} === 2. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir kyrkir nýfætt barn sitt og sker í andlit þess |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Nýfætt barn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Litáen| Litháensk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 2 ár |- | colspan="2" | Agné Krataviciuté sögð hafa kyrkt nýfætt sveinbarn sitt þar til það lést á baðherbergi á Hót­el Frón. Barnið var líka með skurðáverka á andliti. Agné neitaði sök en var dæmd til '''2''' ára fangelsisvistar þann 28. mars 2012.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101651&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Agné Krataviciuté]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 14. júlí 2011=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður stunginn til bana á veitingastað |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~45 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~39 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Hilmar Þórir Ólafsson (1966–2011) var stunginn til bana á veitingastaðnum Monte Carlo í Reykjavík. Redouane Naoui (1972–) var sakfelldur fyrir morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Héraðsdómi Reykjavíkur þann 24. nóvember 2011.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201101558&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Redouane Naoui]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} == 3. febrúar 2012== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~36 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~23 ára unnusti hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Þóra Eyjalín Gísladóttir (1976–2012) var stungin til bana í Hafnarfirði. Hlífar Vatnar Stefánsson (1989–), unnusti hinnar látnu, játaði á sig morðið og var dæmdur í '''16''' ára fangelsi af Hæstarétti þann 17. janúar 2013.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201200349&Domur=3&type=1&Serial=1 Dómur í máli Hlífars Vatnars Stefánssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} ==2013== === 17. mars 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður hristir ungt barn sitt harkalega. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 5 mánaða stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Bretland| Breskur]] faðir hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 5 ár |- | colspan="2" | Scott James Carcary var sagður hafa hrist fimm mánaða gamla dóttur sína það harkalega að hún lést nokkrum tímum síðar. Scott neitar sök en var dæmdur í '''5''' ára fangelsi í Héraðsdómi Reykjavíkur þann 10. apríl 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201301270&Domur=2&type=1&Serial=1 Dómur í máli Scott James Carcary]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> |} === 7. maí 2013=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Egilsstaðir]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~60 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | ~25 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Karl Jónsson (1953–2013) stunginn til bana á heimili sínu á Egilsstöðum. Friðrik Brynjar Friðriksson (1988–) var dæmdur í '''16''' ára fangelsi fyrir morðið af Héraðsdómi Austurlands þann 23. október 2013. Hæstiréttur staðfesti þann dóm þann 18. júní 2014.<ref>[http://www.domstolar.is/domaleit/nanar/?ID=S201300044&Domur=5&type=1&Serial=1 Dómur í máli Friðriks Brynjars Friðrikssonar]{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}[www.mbl.is/frettir/innlent/2014/06/18/stadfestir_16_ara_fangelsisdom/ Staðfestir 16 ára fangelsisdóm]</ref> |} == 27. september 2014== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 26 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 29 ára [[Pólland| pólskur]] eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Ríkissaksóknari hefur gefið út ákæru fyrir manndráp á hendur 29 ára gömlum karlmanni, Mariusz Brozio (1985– ). Hann er sakaður um að hafa orðið 26 ára eiginkonu sinni að bana í íbúð þeirra í Stelkshólum þann 27. september 2014. Maðurinn er talinn hafa banað henni með því að þrengja að öndunarvegi hennar.<ref>http://www.visir.is/g/2015150229693</ref><ref>{{cite web |url=http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |title=Geymd eintak |access-date=2018-12-06 |archive-date=2015-12-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151204001543/http://www.dv.is/frettir/2014/10/17/akaeruvaldid-fer-fram-aframhaldandi-gaesluvardhald/ |url-status=dead }}</ref> |} ==2015== === 14. febrúar 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | ~41 árs maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | [[Pólland| Pólsk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Danuta Kaliszewska stakk sambýlismann sinn til bana á heimili þeirra. Hún var dæmd í '''16''' ára fangelsi. Hún neitaði sök.<ref>http://www.visir.is/manndrap-i-hafnarfirdi--daemd-i-16-ara-fangelsi/article/2015150719954</ref> |} === 2. október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kyrking |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Maður játaði að hafa sett hendur um háls manns á Akranesi og hert að. Hann hefur einnig játað að hafa sett reim um háls mannsins og hert.<ref>http://www.ruv.is/frett/jatar-ad-hafa-hert-ad-halsi-manns-med-reim</ref><ref>[http://www.ruv.is/frett/gunnar-orn-i-16-ara-fangelsi-fyrir-mord] Gunnar Örn í 16 ára fangelsi fyrir morð (RÚV 27.10.2016)</ref> |} === október 2015=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Mennirnir bjuggu báðir í búsetukjarna fyrir geðfatlaða |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Maður fannst myrtur við Miklubraut. Grunaður maður var handtekinn.<ref>[http://www.mbl.is/frettir/innlent/2015/10/22/manndrap_vid_miklubraut/ Manndráp við Miklubraut] Skoðað 19. janúar 2016.</ref> Maðurinn sem dó og sá sem ákærður var fyrir manndráp bjuggu í búsetukjarna fyrir geðfatlaða við Hringbraut<ref>[http://www.visir.is/g/2016160129289] Ákærður fyrir manndráp á Hringbraut (Vísir 25. janúar 2016)</ref> |} == 13. apríl 2016== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður skýtur konu sína og síðan sjálfan sig |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Akranes]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 54 ára [[Rússland| rússnesk]] kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Íslenskur eiginmaður hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- | colspan="2" | Guðmundur Valur Óskarsson skaut eiginkonu sína til bana á Akranesi og framdi því næst sjálfsmorð.<ref>http://www.visir.is/myrti-konu-sina-og-svipti-sig-sidan-lifi/article/2016160419531</ref> Konan hét Nadezda Edda Tarasova og var rússnesk. Hún var 54 ára en Guðmundur var á sjötugsaldri og hafði glímt við langvarandi veikindi.<ref>http://www.visir.is/nofn-hjonanna-sem-fundust-latin-a-akranesi/article/2016160419344</ref> |} ==2017== === 14. janúar 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | [[Grænland| Grænlenskur]] sjómaður tekur stúlku upp í bíl sinni niðri í [[Miðborg Reykjavíkur| miðbæ Reykjavíkur]] og kastar henni út í sjó á [[Suðurland| Suðurlandi]]. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 30 ára [[Grænland| grænlenskur]] sjómaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 19 ár |- | colspan="2" | Birna Brjánsdóttir fannst látin í fjöru við Selvogsvita þann 22. janúar eftir að hafa verið týnd í rúma viku. 2 menn, grænlenskir sjómenn af togaranum ''Polar Nanoq'', voru grunaðir um verknaðinn og sátu í haldi. Síðar beindist grunurinn að öðrum mannanna, Thomasi Möller Olsen sem situr í haldi. Hann neitar enn sök. Blóðblettir úr Birnu fundust meðal annars í bíl sem hann tók á leigu og öryggismyndavélar í Reykjavík og Hafnarfirði náðu myndum af bílnum. Olsen fékk '''19''' ára fangelsisdóm fyrir morðið og fíkniefnainnflutning. Honum til refsiþyngdar var metið að hann hafi reynt að afvegaleiða lögreglu og varpa sök á félaga sinn.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928711/thomas-fekk-thyngri-dom-fyrir-ad-varpa-sok-a-skipsfelaga-sinn Thomas fékk þyngri dóm fyrir að varpa sök á skipsfélaga sinn] Vísir skoðað 29 sept. 2017.</ref> |} === 7. júní 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Árásin er talin hafa tengst handrukkun |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Mosfellsdalur, [[Mosfellsbær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Tveir menn |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |6 ár |- | colspan="2" | Arnar Jónsson Aspar lést við árás að Æsustöðum í Mosfellsdal. Árásin er talin hafa tengst handrukkun. Sex voru handtekin, fimm karlar og ein kona. <ref>[http://www.ruv.is/frett/tveir-hinna-handteknu-voru-daemdir-i-februar Tveir hinna handteknu voru dæmdir í febrúar] Rúv, skoðað 8. júní 2017.</ref> |} === 21. september 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Líkamsárás |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona frá [[Lettland| Lettlandi]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Hælisleitandi frá [[Jemen]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" | Erlend kona á fimmtugsaldri varð fyrir líkamsárás að kvöldi til á Hagamel 18. Hún varð úrskurðuð látin á Landspítalanum. Tveir karlmenn voru handteknir á vettvangi, annar var erlendur ríkisborgari á fertugsaldri og var hann gestkomandi, en hinn var Íslendingur á þrítugsaldri og búsettur í húsinu. Konan sem lést bjó einnig í húsinu.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170929685/manndrap-a-melunum Manndráp á Melunum] Vísir, skoðað 22. september 2017.</ref> Maðurinn var hælisleitandi frá [[Jemen]] en konan, Sanita Braune, frá Lettlandi.<ref>[http://www.visir.is/g/2017170928728/hinn-grunadi-i-hagamelsmalinu-urskurdadur-i-fjogurra-vikna-gaesluvardhald Hinn grunaði í Hagamelsmálinu úrskurðaður í fjögurra vikna gæsluvarðhald] Vísir, skoðað 29. sept. 2017.</ref> Maðurinn, Khaled Cairo, hafði slegið Sanitu með glerflöskum og slökkvitæki. Hann kvaðst vera ósáttur að hún hafi verið í tygjum við blökkumann. Cairo hegðaði sér undarlega í samskiptum við lögreglu og í dómssal. Hann var þó ekki metinn ósakhæfur eða siðblindur og var dæmdur í 16 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180418835/daemdur-i-16-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-hagamel Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp á Hagamel] Vísir, skoðað 18. apríl, 2018.</ref> |} === 3. desember 2017=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Hnífsárás um nótt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 20 ára [[Albanía| albanskur]] maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 25 ára Íslendingur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |17 ár |- | colspan="2" | Tveir albanskir karlmenn voru stungnir af íslenskum karlmanni á þrítugsaldri á Austurvelli um miðja nótt í kjölfar slagsmála. Annar maðurinn lést nokkrum dögum síðar á sjúkrahúsi.<ref>[http://www.ruv.is/frett/latinn-eftir-hnifstunguaras-a-austurvelli Látinn eftir hnífsstunguárás á Austurvelli] Rúv, skoðað 9. des. 2017.</ref> Gerandinn Dagur Hoe Sigurjónsson (1992– ) var ákærður fyrir að bana hinum albanska Klevis Sula (1997–2017) á Austurvelli í byrjun desember 2017. Samkvæmt ákærunni stakk hann Sula fjórum sinnum. Dagur var jafnframt ákærður fyrir tilraun til manndráps með því að hafa við sama tilefni stungið annan albanskan mann þrisvar þannig að sá hlaut meðal annars slagæðablæðingu.<ref>http://www.ruv.is/frett/akaerdur-fyrir-mord-og-manndrapstilraun</ref> Dagur var dæmdur í 17 ára fangelsi.<ref>[http://www.visir.is/g/2018180629807 Dagur Hoe dæmdur í 17 ára fangelsi] Vísir, skoðað 16. júlí 2018</ref> |} == 31. mars 2018== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður banar bróður sínum í Árnessýslu<br /> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Suðurland]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 65 ára maður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Bróðir hins látna |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |7 ár, síðar lengt í 14 ár |- | colspan="2" | Ragnar Lýðsson (24. nóvember 1952–31. mars 2018) fannst látinn á bænum Gýgjarhóli II í Árnessýslu. Þrír bræður voru á staðnum er atvik átti sér stað. Valur Lýðsson, bróðir Ragnars og ábúandi á bænum tilkynnti um andlátið. Frásögn hans af hvernig á andlátið bar til þótti ótrúverðug og í framhaldinu var hann grunaður um manndráp. Þriðja bróðurnum var sleppt að lokinni skýrslutöku, hann var sofandi þegar umrædd átók áttu sér stað. Ummerki voru um átök á vettvangi og bráðabirgðakrufning leiddi í ljós að áverkar á líkinu hafi orðið Ragnari að bana.<ref>[http://www.ruv.is/frett/brodirinn-grunadur-um-manndrap Bróðirinn grunaður um manndráp] Rúv, skoðað 3. apríl, 2018.</ref> |} == 8. desember 2019== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni hrint af svölum. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Úlfarsárdalur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Litáskur karlmaður á fimmtugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáskur karlmaður á sextugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/20202009982d/akaerdur-fyrir-mord-med-thvi-ad-kasta-manni-fram-af-svolum Ákærður fyrir morð með því að kasta manni fram af svölum]Vísir, skoðað 9 sept 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sýknaður |- | colspan="2" |Litáskur maður á fimmtugsaldri fannst látinn fyrir utan fjölbýlishús í Grafarholti. Arturas Leimontas er sagður hafa ráðist á manninn og kastað honum svo fram af svölum íbúðarinnar með þeim afleiðingum að hann lést skömmu síðar. Arturas neitaði sök en var dæmdur í 16 ára fangelsi í Héraðsdómi en var síðar sýknaður í Landsrétti. Landsréttur hélt því fram að enginn vitni gætu staðfest það sem Arturas var gefið að sök og að gögn úr réttarmeinafræðirannsókn málsins stæðust ekki.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212123846d/syknadur-i-landsretti-eftir-sextan-ara-dom-i-heradi|title=Sýknaður í Landsrétti eftir sextán ára dóm í héraði - Vísir|date=2021-06-18|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} =2020 - 2029= ==2020== === 28. mars 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona fannst látin á heimili sínu. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Sandgerði]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sextugsaldri, sambýlismaður konunnar <ref>[https://www.ruv.is/frett/2020/04/08/gaesluvardhald-framlengt-til-15-april Gæsluvarðhald framlengt...]Rúv, skoðað 20. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |14 ár |- | colspan="2" |Björg Ástríðardóttir (1968–2020) fannst látin á heimili sínu í Sandgerði þar sem hún bjó með eiginmanni sínum. Ragnar Sigurður Jónsson (1965– ), eiginmaður Bjargar, var handtekinn 4 dögum síðar grunaður um að hafa banað eiginkonu sinni með því að hafa þrengt að hálsi hennar þar til hún lést. Ragnar bar við minnisleysi sökum drykkju en var dæmdur í '''14 ára''' fangelsi í júní 2021.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222247210d/-hvernig-af-hendirdu-lik-fyrir-mis-tok-|title=„Hvernig af­hendirðu lík fyrir mis­tök?“ - Vísir|date=2022-11-04|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 6. apríl 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Sonur réðst á móður og stjúpföður með hnífi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Móðir geranda |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri <ref>[https://www.visir.is/g/2020142808d/mordid-i-hafnarfirdi-logregla-var-a-heimilinu-fimm-timum-fyrir-andlatid Morðið í Hafnarfirði...]Vísir, skoðað 15. apríl 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur |Fellt niður vegna andláts geranda. |- | colspan="2" |Maður á þrítugsaldri veittist að móður sinni og sambýlismanni hennar með hníf með þeim afleiðingum að móðir mannsins lést. Hann stakk móður sína tvívegis og veitti sambýlismanni hennnar stungusár á höku og á handlegg<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20202013985d/haskalegur-akstur-og-haettuleg-aras-a-samvisku-grunads-mordingja|title=Háskalegur akstur og hættuleg árás á samvisku grunaðs morðingja - Vísir|date=2020-09-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref>. Maðurinn svipti sig lífi á réttargeðdeild Landspítalans á jóladag 2020 og var málið fellt niður.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20212057020d/manndrapsmal-fellt-nidur-vegna-andlats-akaerda|title=Manndrápsmál fellt niður vegna andláts ákærða - Vísir|date=2021-05-01|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} === 25. júní 2020=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður kveikti í húsi á Bræðraborgarstíg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 3 Pólverjar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á sjötugsaldri <ref>[bruninn-a-braedraborgarstig-talinn-manndrap-af-asetningi Bruninn á Bræðraborgastíg talinn manndráp af ásetningi]Vísir, skoðað 25. júlí 2020</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" |3 Pólverjar létu lífið og 4 slösuðust eftir íkveikju á Bræðraborgarstíg. Marek Moszczynski var handtekinn skömmu síðar við rússnenska sendiráðið grunaður um íkveikjuna. Marek hafði sýnt undarlega hegðun dagana fyrir íkveikjuna og var dæmdur '''ósakhæfur''' í Landsrétti og gert að sæta öryggisgæslu á viðeigandi stofnun (réttargeðdeild).<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222274209d/domur-stad-festur-i-braedra-borgar-stigs-malinu|title=Dómur stað­festur í Bræðra­borgar­stígs­málinu - Vísir|date=2022-10-06|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} == 13. febrúar 2021== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Morð í austur-Reykjavík, skotið á mann fyrir utan heimili hans í Rauðagerði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 4 einstaklingar. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár |- | colspan="2" |Armando Beqirai (1988–2021) var skotinn níu sinnum fyrir utan heimili sitt í Rauðagerði. Angjelin Sterkaj (1986–) játaði að hafa banað Armando. Claudia Sofiu Coelho Carvalho, Murat Selivrada, Shpetim Qerimi voru einnig gert að sök samverknað í morðinu á Armando. Murat er sagður hafa vísað Claudiu á tvær bifreiðar í umsjón Armando sem hún sat fyrir og gerði Angjelin viðvart um ferðir Armandos þetta kvöld. Shpetim Qerimi var sakaður um að hafa ekið Angjelin að heimili Armando. Angjelin var dæmdur í 16 ára fanglesi og voru Claudia, Murat og Shepetim sýknuð í héraðsdómi. Landsréttur þyngdi dóminn töluvert og dæmdi Angjelin í 20 ára fanglesi og samverkamenn hanns í 14 ára fangelsi. Hæstaréttur mildaði dóminn og var Angjelin dæmdur í '''16 ár''', Claudia í '''3 ár''', Murat í '''4 ár''' og Shpetim í '''10 ár'''. Hæstiréttur sagði Landsrétt hafa skortið lagalega heimild í dómsúrskurð sínum. Á tímabili sátu 9 einstaklingar í gæsluvarðhaldi vegna málsins og er þetta ein umfangsmesta rannsókn í sögu lögreglunnar í seinni tíð.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232430562d/domar-i-rauda-gerdis-malinu-mildadir-veru-lega|title=Dómar í Rauða­gerðis­málinu mildaðir veru­lega - Vísir|date=2023-06-21|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ==2022== === 4. júní 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi í Reykjavík. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fimmtugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður á þrítugsaldri. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>[https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu/ Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu] Vísir, sótt 27/4 2023</ref> |- | colspan="2" |Gylfi Bergmann Heimisson (1975–2022) fannst látinn fyrir utan heimili sitt í Barðavogi. Nágranni Gylfa, Magnús Aron Magnússon (2001–) játaði á sig verknaðinn. Gylfi er sagður hafa bankað uppi hjá Magnúsi í risíbúð þar sem Magnús bjó með móður sinni sem lá þá inni á sjúkrahúsi. Ætlaði Gylfi þá að ræða við Magnús eftir að hann sló til annars nágranna kvöldið áður. Magnús er þá sagður hafa hrint Gylfa og átök brotist út í stiganum frá risinu. Átökin bárust út á malarplan fyrir framan húsið þar sem Magnús ítrekað sparkaði og kýldi Gylfa með þeim afleiðingum að hann lést. Magnús var dæmdur í '''16 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232407443d/magnus-aron-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-i-barda-vogs-malinu|title=Magnús Aron dæmdur í sextán ára fangelsi í Barða­vogs­málinu - Vísir|date=2023-04-27|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-25}}</ref> |} ===21. ágúst 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Tveir látast eftir skotárás, árásarmaður og fórnarlamb. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Blönduós |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Maður í kringum þrítugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar. |- | colspan="2" |Eva Hrund Pét­urs­dótt­ir (1969–2022) var skotin til bana á heimili sínu á Blönduósi og Kári Kárason, eiginmaður Evu, særðist einnig alvarlega<ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2022/08/23/nofn_hjonanna_sem_urdu_fyrir_arasinni/|title=Nöfn hjónanna sem urðu fyrir árásinni|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref>. Árásarmaðurinn Brynjar Þór Scheel Guðmundsson (1986–2022)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20222306334d/efna-til-sofnunar-fyrir-fjolskyldu-brynjars-thors-a-blonduosi|title=Efna til söfnunar fyrir fjölskyldu Brynjars Þórs á Blönduósi - Vísir|date=2022-03-09|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> fannst einnig látinn á vettvangi. Brynjar fór inn um ólæstar dyr á heimili hjónana vopnaður afsagaðri haglabyssu og veiðihníf, Þegar Brynjar varð var við að gestir væru í húsinu sneri hann aftur út og Kári á eftir honum. Orðaskipti urðu á milli Kára og Brynjars sem enduðu með því að Brynjar skaut Kára í kviðinn. Því næst sneri Brynjar aftur inn í húsið og skaut Evu í höfuðið þar sem hún stóð inni í stofu. Þegar Brynjar var að endurhlaða byssuna náði sonur hjónana sem var gestkomandi í húsinu að afvopna Brynjar og yfirbuga hann með þeim afleiðingum að hann lést út frá súrefnisskorti. Lögregla hafði áður haft afskipti af Brynjari vegna hótana í garð hjónanna. Sonur hjónanna var ekki ákærður og málið fellt niður á grundvelli neyðarvarnar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232376454d/rann-sokn-log-reglu-a-blondu-osi-lokid-tok-log-regluna-26-minutur-ad-maeta-a-stadinn|title=Rann­sókn lög­reglu á Blöndu­ósi lokið: Tók lög­regluna 26 mínútur að mæta á staðinn - Vísir|date=2023-10-02|website=visir.is|language=is|access-date=2023-06-26}}</ref> |} === 3. október 2022=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði.<ref>[https://www.visir.is/g/20232465744d/steinthor-hafi-stungid-tomas-tvisvar Steinþór hafi stungið Tómas tvisvar] Vísir, sótt 22. september 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Ólafsfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Tómas Waagfjörð, 47 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Steinþór Einarsson, 37 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-01-09-atta-ara-fangelsi-fyrir-manndrap-a-olafsfirdi-401500 8 ára fangelsi fyrir manndráp á Ólafsfirði] 9. janúar 2024, Rúv.is</ref> |- | colspan="2" |Tómas Waagfjörð (1976-2022) var stunginn til bana í heimahúsi á Ólafsfirði þar sem hann hugðist sækja eiginkonu sína eftir að hún leitaði til vinar eftir rifrildi þeirra hjóna. Steinþór Einarsson (1986-) vinur konunar reyndi um hríð að koma Tómasi út úr húsinu en án árangurs. Endaði það með því að Steinþór kastaði sólgleraugum sem hann bar á höfði sér í Tómas, við þar reiddist Tómas mikið og dróg upp hníf sem hann stakk Steinþór með bæði í kinn og læri. Í átökunum hlaut Tómas tvö stungusár á mjöðm sem leiddu til þess að hann lést. Steinþór bar fyrir dómi að um neyðarvörn væri að ræða en var þó á endanum dæmdur til '''8 ára''' fangelsisvistar.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252670725d/olafsfjardarmalid-fer-fyrir-haestarett|title=Ólafsfjarðarmálið fer fyrir Hæsta­rétt - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-03-01|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} == 2023 == === 20. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Pólskur maður var stunginn til bana á bílaplani í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Bartolomiej Kamil Bielenda, 27 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 19 ára karlmaður <ref>[https://www.visir.is/g/20232406158d/stulkunni-sleppt-ur-haldi-og-einn-buinn-ad-jata Stúlkunni sleppt úr haldi og einn búinn að játa] Vísir, sótt 24/4 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár |- | colspan="2" |Bartlomiej Kamil Bielenda (1996-2023) lést af sárum sínum eftir að hafa orðið fyrir stunguárás á bílastæði við Fjarðarkaup í Hafnafirði. Sæmundur Tryggvi Norðquist Sæmundsson (2004-)<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20232484272d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-manndrapid-vid-fjardarkaup|title=Tíu ára fangelsi fyrir mann­drápið við Fjarðar­kaup - Vísir|last=Stefánsson|first=Kolbeinn Tumi Daðason,Jón Þór|date=2023-03-11|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> gekkst við því að hafa umrætt kvöld hafa hitt á Bartlomiej á Íslenska Rokkbarnum þar sem Sæmundur var ásamt öðrum, til orðaskipta hafi komið á milli mannana vegna fíkniefnaskuldar sem hafi svo brotist út í átök hinum megin við götuna á bílastæðinu við Fjarðarkaup. Sæmundur ásamt tveimur mönnum eru sagðir hafa ráðist að Bartlomiej. Sæmundur á þá að hafa stungið Bartlomiej sex sinnum sem leiddi til dauða hans. Fjórir voru ákærðir í málinu, þrír drengir ásamt einnar stúlku sem tók atlöguna upp á myndband. Sæmundur hlaut '''12 ára''' dóm og samverkamenn hans '''4 ár''' hver, stúlkan hlaut '''6''' mánuði skilorðsbundna. Við dóm var tekið tillit til geranda sökum ungs aldurs þeirra. <ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242582194d/domar-vegna-manndrapsins-i-hafnarfirdi-thyngdir|title=Dómar vegna mann­drápsins í Hafnar­firði þyngdir - Vísir|last=Kjartansson|first=Kjartan|date=2024-07-06|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===27. apríl 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Konu ráðinn bani í heimahúsi |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Selfoss]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi |Sofia Sarmite Kolesnikova, 28 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Daníel Andri Einarsson <ref>[https://www.visir.is/t/3530] Vísir sótt 18/6 2023</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Gerandi lést erlendis áður en hann hlaut dóm. <ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-09-10-madur-sem-er-grunadur-um-ad-hafa-banad-konu-a-selfossi-er-latinn-421555|title=Maður sem er grunaður um að hafa banað konu á Selfossi er látinn - RÚV.is|last=Guðmundsdóttir|first=Ingibjörg Sara|date=2024-09-10|website=RÚV|access-date=2024-09-16}}</ref> |} ===17. júní 2023=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var stunginn til bana í Hafnarfirði. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | [[Hafnarfjörður]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Meðleigjandi, Pólskur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2023-12-06-daemdur-i-sextan-ara-fangelsi-fyrir-ad-stinga-medleigjanda-sinn-til-bana-399070/|title=Dæmdur í sextán ára fangelsi fyrir að stinga meðleigjanda sinn til bana - RÚV.is|last=Örlygsdóttir|first=Urður|last2=Gunnarsson|first2=Freyr Gígja|date=2023-12-06|website=RÚV|access-date=2024-03-26}}</ref> |- | colspan="2" |Jaroslaw Stanislaw Kaminski (1977-2023) lést eftir að meðleigjandi hans Maciej Jakub Talik (1984-) stakk hann fimm sinnum í íbúð þeirra í Hafnarfirði. Mennirnir höfðu sama kvöld farið út á lífið en þegar aftur var komið í heimahúsið hafi Maciej krafið Jaroslaw um ógreidda fjármuni sem hann hafi átt að skulda Maciej fyrir leigu. Til átaka hafi komið milli mannana sem endaði með því að Jaroslaw lést af sárum sínum. Maciej bar fyrir sig neyðarvörn en var dæmdur til '''16 ára''' fangelsis vistar í Landsrétti.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242626585d/sextan-ara-domur-fyrir-manndrap-i-drangahrauni-stendur|title=Sex­tán ára dómur fyrir mann­dráp í Drangahrauni stendur - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-09-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref> |} === 21. september 2023 === {| class="wikitable" ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst látinn á heimili sínu með fjölda áverka. Sambýliskona hans var handtekin, grunuð um verknaðinn. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður | Bátavogur, [[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sextugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dagbjört Rúnarsdóttir |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>https://www.mbl.is/frettir/innlent/2024/07/25/dagbjort_daemd_i_10_ara_fangelsi_fyrir_likamsaras/</ref> |- | colspan="2" |Karlmaður á sextugsaldri lést eftir að sambýliskona hans Dagbjört Rúnarsdóttir (1981-) veitti honum áverka í íbúð hennar í Bátavogi. Dagbjört er sögð hafa dagana 22.-23. september beitt sambýlismann sinn ítrekuðu grófu líkamlegu ofbeldi yfir tveggja daga skeið með þeim afleiðingum að hann lést. Dagbjört tók atlöguna upp á símann sinn. Dagbjört kenndi manninum um að hafa valdið dauða hunds hennar sem fannst í frysti á vettvangi. Dagbjört var dæmd í '''16 ára''' fangelsi árið 2025.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2024/01/15/mordid-batavogi-heradssaksoknari-lysir-misthyrmingum-dagbjartar/|title=Morðið í Bátavogi: Héraðssaksóknari lýsir misþyrmingum Dagbjartar|date=2024-01-15|website=DV|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20242589708d/-eg-myndi-aldrei-gera-honum-eitt-eda-neitt-|title=„Ég myndi aldrei gera honum eitt eða neitt“ - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2024-06-26|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-18}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252691191d/refsing-dag-bjartar-thyngd-veru-lega|title=Refsing Dag­bjartar þyngd veru­lega - Vísir|last=Sæberg|first=Jón Þór Stefánsson,Árni|date=2025-02-20|website=visir.is|language=is|access-date=2025-02-20}}</ref> |} ==2024== === 31. janúar=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Móðir banar barni í Kópavogi. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 6 ára drengur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir drengsins |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 18 ár |- | colspan="2" |6 ára drengur lést eftir að móðir hans bar kodda fyrir vit hans með þeim afleiðingum að drengurinn lést, því næst fór konan inn til eldri sonar síns þar sem hann svaf og þrýsti andliti hans í rúmið þannig hann gat ekki andað. Drengurinn náði þó að komast undan taki móður sinnar og flúði heimilið. Konan, sem er frá Írak, hafði verið búsett á Íslandi í um 4 ár þegar verknaðurinn var framinn. Konan var dæmd í '''18 ára''' fangelsi í Héraðsdómi.<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-11-08-thyngsti-domur-yfir-konu-her-a-landi-i-meira-en-heila-old-426977|title=Þyngsti dómur yfir konu hér á landi í meira en heila öld - RÚV.is|last=Gunnarsson|first=Freyr Gígja|date=2024-11-08|website=RÚV|access-date=2025-02-18}}</ref> |} ===20. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Manni banað í sumarhúsi. Tveir litáskir karlmenn í gæsluvarðhaldi vegna gruns um morðið. <ref>[https://www.visir.is/g/20242559820d/madur-a-fertugsaldri-talinn-hafa-verid-myrtur-i-sumarhusi] Vísir, 2/4 2024</ref> |- |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Kiðjaberg |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á fertugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Litáískur karlmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 10 ár <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-02-19-tiu-ara-fangelsisdomur-i-kidjabergsmalinu-467411 Tíu ára fangelsisdómur í Kiðjabergsmálinu] Rúv, sótt 19. febrúar 2026</ref> |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Viktoras Buchovskis lithái á fertugsaldri lést eftir að samlandi hans Gedirninas Saulys (1991-) veittist að honum með margvíslegu ofbeldi þar sem þeir voru að smíða þak á sumarbústað ásamt þremur öðrum mönnum. Mennirnir höfðu drukkið áfengi bæði um morguninn og kvöldið áður og voru ölvaðir þegar vinna hófst að nýju. Til orðaskipta kom á milli mannana og er Gedirninas sagður hafa veitt Viktoras áverka sem urðu honum að bana. Atvik og framburður vitna þótti óskýr en var Gedirninas þó dæmdur í '''10''' ára fangelsi í Landsrétti.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262845585d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-ad-verda-manni-ad-bana-i-kidja-bergi|title=Tíu ára fangelsi fyrir að verða manni að bana í Kiðja­bergi - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2026-02-19|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262845585d/tiu-ara-fangelsi-fyrir-ad-verda-manni-ad-bana-i-kidja-bergi|title=Tíu ára fangelsi fyrir að verða manni að bana í Kiðja­bergi - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2026-02-19|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252732269d/tveir-lodrungar-og-fall-lik-lega-ekki-or-sok-andlatsins|title=Tveir löðrungar og fall lík­lega ekki or­sök andlátsins - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-01-06|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |} ===22. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Kona fannst látin í heimahúsi. Grunur um saknæmt athæfi. <ref>[https://www.visir.is/g/20242560861d/grunadur-um-ad-hafa-radid-konu-sinni-bana Grunaður að hafa ráðið konu sinni bana] Vísir, 23/4 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Akureyri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona um fimmtugt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 14 ár <ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2026/06/18/thorsteinn-daemdur-i-14-ara-fangelsi-i-haestaretti|title=Þorsteinn dæmdur í 14 ára fangelsi í Hæstarétti {{!}} DV - Frjáls og óháður miðill|website=www.dv.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Kona um fimmtugt lést eftir að sambýlismaður hennar, Þorsteinn Hermann Þorbjörnsson (1961-) veittist að henni með miklu ofbeldi á heimili þeirra á Akureyri. Lögreglan hafði áður haft afskipti af Þorsteini fyrir barsmíðar í garð konunar. Málið fór fyrir Hæstarétt og var Þorsteinn dæmdur í '''14''' ára fangelsi fyrir morðið.<ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2026/06/18/thorsteinn-daemdur-i-14-ara-fangelsi-i-haestaretti|title=Þorsteinn dæmdur í 14 ára fangelsi í Hæstarétti {{!}} DV - Frjáls og óháður miðill|website=www.dv.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mbl.is/frettir/innlent/2025/11/13/daemdur_i_16_ara_fangelsi_fyrir_manndrap_a_akureyri/|title=Dæmdur í 16 ára fangelsi fyrir manndráp á Akureyri|website=www.mbl.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |} ===22. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Hjón fundust látin í heimahúsi í Neskaupstað. Myrt með hamri. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-08-23-andlat-i-neskaupstad-komin-er-allgod-mynd-af-thvi-sem-gerdist-420291 Andlát í Neskaupstað, komin er allgóð mynd af því sem gerðist] Rúv, 23/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Neskaupstaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Hjón á áttræðisaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Karlmaður á fimmtugsaldri, Alfreð Þórðarson<ref>[https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ Alfreð Erling murkaði lífið úr hjónunum með hamri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20250107021416/https://www.dv.is/frettir/2025/1/2/mordin-i-neskaupstad-alfred-erling-murkadi-lifid-ur-hjonunum-med-hamri/ |date=2025-01-07 }} Dv</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Ósakhæfur |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Hjón á áttræðisaldri fundust látin á heimili sínu á Neskaupstað eftir endurtekin hamarshögg í höfuðið af hálfu Alfreðs Þórðarsonar. Eftir árásina stal Alfreð bíl hjónanna og veitti lögreglan honum eftirför þegar bíllinn sást síðar í Reykjavík.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252686794d/sagdist-a-leid-i-hall-grims-kirkju-fyrir-gud-eda-djofulinn|title=Sagðist á leið í Hall­gríms­kirkju fyrir guð eða djöfulinn|last=|first=|date=2025-10-02|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> Að eigin sögn var hann á leið til Hallgrímskirkju og ætlaði sér þar að kveikja í krossi. Sökum ranghugmynda Alfreðs og mikilla hugsanatruflana var hann metinn '''ósakhæfur'''.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252700591d/syknadur-af-a-kaeru-um-ad-verda-hjonum-ad-bana|title=Sýknaður af á­kæru um að verða hjónum að bana|last=|first=|date=2025-03-13|website=Vísir|language=is|access-date=2026-01-21}}</ref> |} ===24. ágúst=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Stúlka lést af sárum sínum eftir stunguárás.<ref>[https://www.visir.is/g/20242614756d/stulkan-er-latin Stúlkan lést af sárum sínum] Vísir 31/8 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |Miðbær Reykjavíkur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Bryndís Klara Birgisdóttir, 17 ára |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 16 ára strákur |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 8 ár [https://www.visir.is/g/20252720514d/atta-ar-fyrir-ad-bana-bryndisi-kloru] |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Bryndís Klara Birgisdóttir (2007-2024) lést og tvö önnur ungmenni særðust eftir að 16 ára ónefndur piltur veittist að þeim með eggvopni þar sem þau sátu í bíl á Skúlagötu skömmu fyrir miðætti á Menningarnótt 2024. Pilturinn er sagður hafa brotið rúðu bílsins og ítrekað stungið þar pilt sem sat í bílnum, ungmennin eiga þá að hafa flúið úr bifreiðinni en ein stúlka, fyrverandi kærasta piltsins, setið þar eftir sem hann svo stakk margsinnis, því næst hafi hann stungið Bryndísi í gegnum hjartað með þeim afleiðingum að hún lést nokkrum dögum síðar. Árásin beindist meðal annars af fyrverandi kærustu hans og hafði hann fylgst með staðsetningu hennar um kvöldið. Sökum ungs aldurs var pilturinn dæmdur í '''8 ára''' fangelsi.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252720514d/atta-ar-fyrir-ad-bana-bryn-disi-kloru|title=Átta ár fyrir að bana Bryn­dísi Klöru - Vísir|last=Pétursson|first=Árni Sæberg,Vésteinn Örn|date=2025-04-30|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252694042d/skodadi-stad-setningu-stulkunnar-hatt-i-150-sinnum-fyrir-a-rasina|title=Skoðaði stað­setningu stúlkunnar hátt í 150 sinnum fyrir á­rásina - Vísir|last=Böðvarsdóttir|first=Elín Margrét|date=2025-02-26|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |} ===15. september=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Faðir myrti 10 ára dóttur sína. <ref>[https://www.visir.is/g/20242621847d/is-lenskur-fadir-grunadur-um-ad-hafa-banad-dottur-sinni] Vísir 16/9 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Krýsuvík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | 10 ára stúlka |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Faðir stúlkunnar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár<ref>{{Cite web|url=https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=0f1151a9-8556-4b7b-a482-69ad4073ec9f|title=Dómur|website=www.heradsdomstolar.is|access-date=2025-06-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20260106151245/https://www.heradsdomstolar.is/default.aspx?pageid=347c3bb1-8926-11e5-80c6-005056bc6a40&id=0f1151a9-8556-4b7b-a482-69ad4073ec9f|archive-date=2026-01-06|url-status=dead}}</ref> |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Kolfinna Eldey Sigurðardóttir (2014-2024) lést eftir að faðir hennar, Sigurður Fannar Þórsson (1979-2026) sló hana margoft með hamri í höfuðið. Sigurður hafi farið með dóttur sína til Krýsuvíkur þar sem þau hugðust prufa nýtt leikfang<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252674777d/hafi-ekki-fengid-naud-syn-lega-hjalp-adur-en-hann-vard-dottur-sinni-ad-bana|title=Hafi ekki fengið nauð­syn­lega hjálp áður en hann varð dóttur sinni að bana - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2025-01-14|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref>. Sigurður á þá að hafa lamið dóttur sína margsinnis með hamri í höfuðið. Sigurður Hringdi svo í lögreglu og vísaði þeim á líkið sem lá í nálægri gjótu. Sigurður játaði aldrei ásettning en játaði þó að hafa orðið stúlkunni að bana. Sigurður var dæmdur til '''16 ára''' fangelsisvistar fyrir morðið auk fíkniefnabrota. Sigurður svipti sig lífi í fangelsinu á Hólmsheiði árið 2026.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20262891358d/nafn-mannsins-sem-lest-a-holms-heidi|title=Nafn mannsins sem lést á Hólms­heiði - Vísir|last=Ísleifsson|first=Atli|date=2026-01-06|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252742571d/sex-tan-ar-fyrir-ad-bana-dottur-sinni|title=Sex­tán ár fyrir að bana dóttur sinni - Vísir|last=Sæberg|first=Árni|date=2025-06-23|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |} ===24. október=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing |Fertugur maður grunaður um morð á móður sinni. <ref>[https://www.ruv.is/frettir/innlent/2024-10-24-karlmadur-i-gaesluvardhald-grunadur-um-ad-myrda-modur-sina-425593] Rúv 24/10 2024</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Kona |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Sonur hennar |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | Gert að sæta öryggisgæslu |- | colspan="2" style="text-align: left;" |Halldóra Bachmann Sigurðardóttir(1956-2024) lést eftir að sonur hennar, Ymur Art Runólfsson (1985-), stakk hana að minnstakosti 22 sinnum á heimili hennar í Breiðholti. Öryggisvörður hafi farið á vettvang eftir að neyðarkall hefði borist frá Halldóru sem var með öryggishnapp. Þegar atvik urðu ljós var kallað til lögreglu. Ymur játaði verknaðinn og kvaðst hafa notað við hann fjóra hnífa sem fundust á vettvangi. Honum var gert að sæta öryggisgæslu en ekki dæmdur ósakhæfur sökum þess að ekki var talið að fangelsi myndi bera árangur.<ref>{{Cite web|url=https://www.visir.is/g/20252751092d/notadi-fjora-hnifa-til-ad-verda-modur-sinni-ad-bana-gakktu-i-baeinn-hun-er-daud-|title=Notaði fjóra hnífa til að verða móður sinni að bana: „Gakktu í bæinn, hún er dauð“ - Vísir|last=Stefánsson|first=Jón Þór|date=2025-07-14|website=visir.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.dv.is/frettir/2025/01/22/blodidrifin-saga-yms-stakk-fodur-sinn-og-banadi-modur-sinni|title=Blóðidrifin saga Yms - Stakk föður sinn og banaði móður sinni {{!}} DV - Frjáls og óháður miðill|website=www.dv.is|language=is|access-date=2026-10-23}}</ref> |} ==2025== === 11. mars=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður fannst þungt haldinn í Gufunesi í Grafarvogi. Hann lést skömmu síðar eftir komu á slysadeild. Þrír voru ákærðir fyrir manndráp. Þeir kúguðu manninnum stórar fjárhæðir eftir að hafa beitt unglingsstúlku sem tálbeitu sem hann mælti sér mót við. <ref>[https://www.visir.is/g/20252735272d/hrotta-legu-of-beldi-lyst-i-a-kaeru-a-hendur-stefani-lukasi-og-matthiasi/ Hrotta­legu of­beldi lýst í á­kæru á hendur Stefáni, Lúkasi og Matthíasi Visir.is, sótt 4. júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | 3 karlmenn. 33 ára, 21 árs og 18 ára. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár, 16 ár & 12 ár <ref>{{Vefheimild|url=https://www.ruv.is/frettir/innlent/2026-05-13-landsrettur-mildar-refsingu-lukasar-og-stefans-474945|titill= Landsréttur mildar refsingu Lúkasar og Stefáns|útgefandi=Vísir|mánuður=13. maí|ár=2026}}</ref> |- | colspan="2" | |} === 11. apríl=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Kona banaði föður sínum á heimili þeirra. <ref>[https://www.visir.is/g/20252714323d/hand-tekin-vegna-and-lats-fodur-hennar Hand­tekin vegna and­láts föður síns] Visir.is, sótt 13. Apríl, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Garðabær]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður um áttrætt |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Dóttir hans á þrítugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 16 ár <ref>[https://www.visir.is/g/20252818255d/margret-lof-daemd-i-16-ara-fangelsi Margrét Löf dæmd í 16 ára fangelsi] Vísir, sótt 16. desember 2025</ref> |- |} === 14. júní === {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Frönsk kona grunuð um að bana dóttur sinni og eiginmanni. <ref>[https://www.visir.is/g/20252739329d/fronsk-kona-grunud-um-ad-bana-dottur-sinni-og-eigin-manni] Visir.is, sótt 14. Júní, 2025</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Reykjavík]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Dóttir hennar og eiginmaður |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Móðir hennar og eiginkona hans |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | 12 ár | |- |} ==2026== === 26. júlí=== {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður banaði föður sínum í heimahúsi. <ref>[https://www.visir.is/g/20262917771d/komin-med-skyra-mynd-a-fjolskylduharmleik-i-kopavogi Komin með skýra mynd á fjölskylduharmleik í Kópa­vogi] Visir.is, sótt 12. ágúst, 2026</ref> |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolandi | Maður á sjötugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | Sonur hans á fimmtugsaldri |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- |} === 9. ágúst === {| class="wikitable" |+ ! style="text-align:left;width:100px" |Stutt lýsing | Maður var drepinn með eggvopni. Ellefu voru handteknir á Íslandi og tveir utanlands <ref>[https://www.visir.is/g/20262920026d/tveir-hand-teknir-er-lendis-vegna-mann-drapsins Tveir hand­teknir er­lendis vegna mann­drápsins] Visir.is, sótt 12. ágúst, 2026</ref>. |- ! style="text-align:left;width:100px" | Staður |[[Kópavogur]] |- ! style="text-align:left;width:100px" | Þolendur | Pólskur ríkisborgari |- ! style="text-align:left;width:100px" | Gerandi | |- ! style="text-align:left;width:100px" | Dómur | |- |} <div class="mw-collapsible"> <div style="text-align: center; ">Listar yfir [[morð á Íslandi]]</div> <div class="mw-collapsible-content"> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1874–1969]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 1970–1999]]<br/> [[Listi yfir morð á Íslandi frá 2000]] </div> </div> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Morð á Íslandi]] k8lm0byytpbt0unwkbx3fdcd49krl16 Jarþrúður Jónsdóttir 0 150643 1987775 1858724 2026-11-21T10:34:26Z ~2026-61267-66 123020 /* Æviágrip */ Leiðrétt innsláttarvilla. 1987775 wikitext text/x-wiki '''Jarþrúður Jónsdóttir''' (28. september 1851 – 16. apríl 1924) var íslensk kvenréttindakona og blaðamaður. Hún var um hríð ritstjóri kvenréttindablaðsins ''[[Framsókn (tímarit)|Framsóknar]]'' auk þess sem hún var fyrsta konan sem vann við þingskriftir á [[Alþingi]].<ref name=konurogstjórnmál>{{Vefheimild|titill=Jarþrúður Jónsdóttir|url=http://www.konurogstjornmal.is/jarthrudur-jonsdottir/|útgefandi=Konur og stjórnmál|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=15. apríl}}</ref> ==Æviágrip== Jarþrúður var dóttir háyfirdómarans [[Jón Pétursson (háyfirdómari)|Jóns Péturssonar]] og fyrri konu hans, Jóhönnu Bogadóttur. Móðir Jarþrúðar lést þegar Jarþrúður var ung og hún ólst upp með föður sínum og stjúpmóður.<ref name=19júní>{{Vefheimild|titill=Frú Jarþr. Jónsdóttir|url=http://timarit.is/view_page_init.jsp?pageId=2282906|útgefandi=''[[19. júní (tímarit)|19. júní]]''|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=15. apríl|ár=1924|mánuður=1. júlí}}</ref> Jarþrúður gekk í skóla fyrir stúlkur í Reykjavík og dvaldi síðar við nám í Danmörku og Skotlandi. Þegar hún sneri heim til Íslands gerðist hún kennari við [[Kvennaskólinn í Reykjavík|Kvennaskólann í Reykjavík]] og varð þar fyrsta konan sem kenndi bóklegar námsgreinar. Auk kennslunnar í skólanum kenndi hún í heimahúsum frönsku, þýsku og ensku.<ref name=19júní/> Árið 1889 vann Jarþrúður við þingskriftir hjá Alþingi og var fyrsta konan sem starfaði hjá þinginu. Jarþrúður var ritstjóri kvenréttindablaðsins ''[[Framsókn (tímarit)|Framsóknar]]'' frá 1899 til 1901 ásamt [[Ólafía Jóhannsdóttir|Ólafíu Jóhannsdóttur]]. Hún skrifaði á sama tíma og þýddi greinar í dagblaðið ''[[Þjóðólfur|Þjóðólf]]''.<ref name=19júní/> Jarþrúður var stofnmeðlimur og lengi ritari [[Hið íslenska kvenfélag|Hins íslenska kvenfélags]] og var auk þess lengi virk í [[Thorvaldsensfélagið|Thorvaldsensfélaginu]].<ref name=konurogstjórnmál/> Jarþrúður var gift [[Hannes Þorsteinsson|Hannesi Þorsteinssyni]] þjóðskjalaverði. Hún gaf árið 1886 út ''Leiðarvísi til að nema ýmsar kvennlegar hannyrðir'' ásamt Þóru Pétursdóttur og Þóru Jónsdóttur og naut bókin mikilla vinsælda.<ref name=19júní/> ==Tilvísanir== <references/> {{fd|1851|1924}} [[Flokkur:Kvenréttindi á Íslandi]] [[Flokkur:Íslenskar blaðakonur]] [[Flokkur:Íslenskir kvenrithöfundar]] 1y4zrj7crgwn2hewrv3iij4vh0xovsl Valhöll (teiknimynd) 0 154521 1987754 1962826 2026-11-20T22:03:47Z LexLuxor05 104571 + category 1987754 wikitext text/x-wiki {{Kvikmynd | nafn = Valhöll | upprunalegt_nafn = Valhalla | leikstjóri = [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]]<br/>Jeffrey J. Varab | handritshöfundur = Peter Madsen<br/>Henning Kure<br/>Niels Søndergaard | byggt_á = "[[Goðheimar]]" eftir [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] | framleiðandi = Anders Mastrup | leikarar = Thomas Eje<br/>Dick Kaysø<br/>Preben Kristensen<br/>Kirsten Rolffes<br/>Claus Ryskjær<br/>Susse Wold<br/>Nis Bank-Mikkelsen | kvikmyndagerð = Niels Grønlykke<br/>Jan-Erik Sandberg | klipping = Lidia Sablone | tónlist = Ron Goodwin<br/>Bent Hesselmann | fyrirtæki = Swan Film Production A/S | dreifiaðili = {{DNK}} Warner & Metronome | frumsýning = {{DNK}} [[10. október]] [[1986]]<br/>{{ISL}} [[22. ágúst]] [[1987]] | lengd = 76 mínútur | land = Danmörku | tungumál = ensku, dönsku | ráðstöfunarfé = 40 milljónir [[Dönsk króna|DDK]] }} '''''Valhöll''''' (Upprunalegur titill: ''Valhalla'') er [[Danmörk|dönsk]] [[teiknimynd]] frá árinu [[1986]] í leikstjórn [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] og Jeffrey James Varab og framleidd af Swan Film Production. Hún byggir á [[Goðheimar|Goðheimum]], vinsælum myndasöguflokki sem fjallar um helstu persónur [[norræn goðafræði|norrænnar goðafræði]]. Myndin hlaut fjölda verðlauna og nýtur enn í dag mikilla vinsælda meðal danskra áhorfenda, en engu að síður varð stórtap á gerð hennar. Myndin var frumsýnd á [[Ísland|Íslandi]] í [[Laugarásbíó|Laugarásbíói]] [[22. ágúst]] [[1987]] þar sem hún var einnig talsett á [[Íslenska|íslensku]]<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2911131?iabr=on#page/n1/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Þjóðviljinn - 182. tölublað (21.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/4041184?iabr=on#page/n17/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Tíminn - 181. Tölublað (21.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1662058?iabr=on#page/n47/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Morgunblaðið - 187. tölublað (22.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/2533337?iabr=on#page/n37/mode/2up/search/Valh%C3%B6ll%20teiknimynd|title=Dagblaðið Vísir - DV - 192. tölublað (27.08.1987) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2024-12-08}}</ref>. == Söguþráður == Norrænu guðirnir [[Þór (norræn goðafræði)|Þór]] og [[Loki]] eru á ferð í [[Miðgarður|Miðgarði]] og hvílast á bóndabæ. Í kjölfarið tekur Þór tvö ung systkini í þjónustu sína, þau Þjálfa og Röskvu. Mannabörnin fara með þeim til [[Ásgarður|Ásgarðs]], hitta þar hina [[Æsir|æsina]] og fræðast um það sem fyrir augu ber. Einn daginn skýtur Loki upp kollinum með jötnadrenginn Kark, sem jötuninn Útgarða-Loki hafði narrað hann til að taka að sér. Karkur vingast við mannabörnin en stendur fyrir óteljandi óknyttum. Að lokum afráða Þór og Loki að halda á fund Útgarða-Loka og skila óþekktaranganum. Jötnarnir hafa engan áhuga á að fá drenginn til baka. Útgarða-Loki skorar á Þór og föruneyti hans í keppni í ýmsum greinum og vinnur þær allar með blekkingum og sjónhverfingum. Sannleikurinn kemst loks í ljós, en Karkur snýr þó aftur til Valhallar með hinum nýju vinum sínum. == Íslensk talsetning == {| class="wikitable" |+ !'''Hlutverk''' !Dönsku Leikari<ref>https://www.danskefilmstemmer.dk/Film.php?fid=165</ref> !Íslensk talsetning<ref>{{Vefheimild|url=https://timarit.is/page/1661854?iabr=on#page/n3/mode/2up/search/%22P%C3%A1ll%20%C3%9Alfar%20J%C3%BAl%C3%ADusson%22|titill=Morgunblaðið - 20.08.1987,Timarit}}</ref> |- |Sögumaður (Forteller) |? |[[Flosi Ólafsson]] |- |Þjálfa (Tjalfe) |Marie Ingerslev |Páll Úlfar Júlíusson |- |Röskvu (Røskva) |Laura Bro |Nanna Jóhannsdóttir |- |Þór (Thor) |Dick Kaysø | rowspan="2" |[[Jóhann Sigurðarson]] |- |Óðinn (Odin) |Nis Bank-Mikkelsen |- |Loki (Loke) |Preben Kristensen |[[Laddi]] |- |Útgarða-Loki (Udgårdsloke) |Nis Bank-Mikkelsen |[[Kristinn Sigmundsson]] |- |Móðirin (Moderen) |Kirsten Rolffes |[[Lísa Pálsdóttir]] |- |Faðirin (Faderen) |Jesper Klein |[[Eggert Þorleifsson]] |- |Sif |Susse Wold |Ragnheiður Arnadóttir |- |Quark |Thomas Eje |''Originalhljóð'' |} {| class="wikitable" ! colspan="2" |Tæknieiningar |- |Leikstjóri |[[Þorbjörn Erlingsson]] |} == Framleiðsla == Miklar vinsældir fyrstu þriggja Goðheima-myndasagnanna í Danmörku urðu kveikjan að þeirri hugmynd að nýta sögusvið þeirra í teiknimynd í fullri lengd. Bandaríkjamaðurinn ''Jeffrey J. Varab'' og Daninn ''Jakob Stegelmann'' höfðu frumkvæði að verkefninu, en þeir ráku um þær mundir skóla í teiknimyndagerð í [[Kaupmannahöfn]]. Varab, sem starfað hafði hjá [[Disney|Disney-fyrirtækinu]] átti síðar eftir að koma að gerð fjölda stórra teiknimynda í [[Hollywood]]. Þeir Varab og Stegelmann sannfærðu [[Peter Madsen (teiknari)|Peter Madsen]] teiknara Goðheima um að taka þátt í verkefninu. Madsen, sem þá þegar farinn að vinna að fjórðu sögunni í bókaflokknum samdi handrit myndarinnar. Söguþráður hennar var síðar rakinn í tveimur bókum: [[Sagan um Kark|Sögunni um Kark]] og [[Förin til Útgarða-Loka|Förinni til Útgarða-Loka]]. Ýmis vandamál komu upp við gerð myndarinnar, einkum tengd kostnaði. Stegelmann hætti þátttöku í verkefninu og hvarf til annarra starfa og Varab, sem hafði verið titlaður leikstjóri, dró sig til baka vegna ósættis við aðra aðstandendur. Hann er því sagður aðstoðarleikstjóri myndarinnar en Peter Madsen aðalleikstjóri. [[Flokkur:danskar kvikmyndir]] Viðtökur áhorfenda voru góðar og varð Valhalla til að mynda mest sótta danska kvikmyndin árið 1986. Framleiðslukostnaðurinn varð hins vegar alltof hár, myndin telst sú dýrasta í danskri kvikmyndasögu og leiddi hún til gjaldþrots framleiðslufyrirtækisins. Hópur starfsmanna sem unnu við myndina stofnuðu hins vegar nýtt fyrirtæki sem framleitt hefur vinsælar myndir á borð við [[Skógardýrið Húgó]] og má því segja að Valhalla hafi lagt grunninn að danska teiknimyndaiðnaðinum. == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:Kvikmyndir frumsýndar 1986]] [[Flokkur:Danskar teiknimyndir]] r8d5edhn7m8ot6o61othqyhi7qrk9tj Bharatiya Janata-flokkurinn 0 158284 1987726 1955184 2026-11-20T13:39:30Z TKSnaevarr 53243 1987726 wikitext text/x-wiki {{Stjórnmálaflokkur |litur = #FF9933 |flokksnafn_íslenska = Indverski þjóðarflokkurinn |flokksnafn_formlegt = Bharatiya Janata Party<br>भारतीय राष्ट्रीय पार्टी |mynd =[[Mynd:Bharatiya Janata Party (icon).svg|150px|center|]] |fylgi = |forseti = [[Nitin Nabin]] |aðalritari = [[B. L. Santhosh]] |þingflokksformaður = [[Narendra Modi]] (neðri þingdeild)<br>[[J. P. Nadda]] (efri þingdeild) |stofnendur = [[Atal Bihari Vajpayee]] og [[L. K. Advani]] |stofnár ={{start date and age|1980|4|6}} |höfuðstöðvar = 6-A, Deen Dayal Upadhyaya Marg, [[Nýja Delí]]-110002 |hugmyndafræði = [[Íhaldsstefna]], [[hægristefna]], [[Hindúismi|hindúsk]] [[þjóðernishyggja]] |félagatal = 180 milljónir (2019) |einkennislitur = Saffrangulur {{Colorbox|#FF9933}} |vettvangur1 = Sæti á neðri þingdeild (''Lok Sabha'') |sæti1 = 240 |sæti1alls = 545 |vettvangur2 = Sæti á efri þingdeild (''Rajya Sabha'') |sæti2 = 106 |sæti2alls = 245 |vefsíða = [https://www.bjp.org www.bjp.org] |bestu kosningaúrslit = |verstu kosningaúrslit = }} '''Bharatiya Janata-flokkurinn''' (stundum þýtt sem '''Indverski þjóðarflokkurinn'''<ref>{{Vefheimild|titill=Skattkerfisumbætur á Indlandi|url=https://www.vb.is/frettir/skattkerfisumbaetur-indlandi/129870/|útgefandi=''[[Viðskiptablaðið]]''|ár=2016|mánuður=4. ágúst|mánuðurskoðað=25. júní|árskoðað=2020}}</ref>), skammstafað '''BJP''', er [[Indland|indverskur]] [[stjórnmálaflokkur]] sem hefur farið fyrir ríkisstjórn Indlands frá árinu 2014. Flokkurinn er hægriflokkur sem aðhyllist [[Hindúismi|hindúska]] [[Þjóðernishyggja|þjóðernishyggju]]. Flokkurinn hefur frá stofnun sinni haft náin tengsl við hindúsku sjálfboðahernaðarsamtökin [[Rashtriya Swayamsevak Sangh]] (RSS). Árið 2019 var BJP fjölmennasti stjórnmálaflokkur í heimi.<ref>{{citation |title=BJP becomes largest political party in the world |url=http://timesofindia.indiatimes.com/india/BJP-becomes-largest-political-party-in-the-world/articleshow/46739025.cms |work=[[The Times of India]] |date=30 March 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161206122859/http://timesofindia.indiatimes.com/india/BJP-becomes-largest-political-party-in-the-world/articleshow/46739025.cms |archivedate=6. desember 2016 |df=dmy-all }}</ref> ==Söguágrip== ===Bakgrunnur=== Bharatiya Janata-flokkurinn á rætur að rekja til ársins 1951, þegar [[Syama Prasad Mookerjee]] stofnaði hindúsku þjóðernishreyfinguna [[Bharatiya Jana Sangh]] í andstöðu við [[Veraldarhyggja|veraldarsinnaða]] stjórnarstefnu [[Indverski þjóðarráðsflokkurinn|Indverska þjóðarráðsins]]. Gjarnan var litið á Bharatiya Jana Sangh sem stjórnmálaarm sjálfboðahernaðarhreyfingarinnar [[Rashtriya Swayamsevak Sangh]] (RSS), sem beitti sér fyrir vernd hindúskrar þjóðernisímyndar Indlands gagnvart [[Íslam|múslimum]], íslamska nágrannaríkinu [[Pakistan]] og gagnvart veraldarhyggju forsætisráðherrans [[Jawaharlal Nehru|Jawaharlals Nehru]].<ref>{{cite journal |first=A. G. |last=Noorani |title=Foreign Policy of the Janata Party Government |journal=Asian Affairs |volume=5 |date=March–April 1978 |pages=216–228 |jstor=30171643 |issue=4 |doi=10.1080/00927678.1978.10554044}}</ref> Árið 1952 vann Bharatiya Jana Sangh aðeins þrjú sæti á [[Lok Sabha]], neðri deild indverska þingsins, og flokkurinn var áfram á útjaðri indverskra stjórnmála til ársins 1967, þegar hann gekk í nokkrar fylkisstjórnir í samstarfi við aðra flokka. Í kosningabandalögum við aðra flokka gat Bharatiya Jana Sangh þó ekki framkvæmt róttækustu stefnumál sín.<ref name="Guha">{{Cite book|last=Guha |first=Ramachandra |title=India after Gandhi : the history of the world's largest democracy |url=https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha |date=2007 |p= [https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha/page/136 136], 427-428, 563-564 |publisher=Picador |place=India |isbn=978-0-330-39610-3 |edition=1}}</ref> Árið 1975 lýsti [[Indira Gandhi]] forsætisráðherra yfir [[neyðarástand]]i og lét í reynd afnema lýðræði á Indlandi tímabundið. Neyðarlögin leiddu til fjöldamótmæla sem hindúskir þjóðernissinnar tóku meðal annars þátt í. Í aðdraganda þingkosninga árið 1977 gengu íhaldsmenn og róttækir vinstrimenn í kosningabandalag gegn forsætisráðherranum og mynduðu með sér [[Janataflokkurinn|Janataflokkinn]] svokallaða.<ref name="Guha"/> Bharatiya Jana Sangh var meðal flokkanna sem gengu í þessa breiðfylkingu stjórnarandstöðunnar. Janataflokkurinn vann kosningarnar en brátt varð hugmyndafræðilegur ágreiningur milli aðildarflokkanna óyfirstíganlegur. Árið 1980 klofnaði Janataflokkurinn og boðað var til nýrra kosninga. ===Stofnun BJP=== Meðal margra flokka sem stofnaðir voru upp úr upplausn Janataflokksins var Bharatiya Janata-flokkurinn. Flokksmennirnir litu sumir á BJP sem beint framhald af Bharatiya Jana Sangh, sem leið formlega undir lok við samrunann í Janataflokkinn árið 1977. Stuðningur við róttæka hindúska þjóðernishyggju jókst samhliða hrinu kynþáttaofbeldis á níunda ártugnum<ref name="Guha"/> en stofnandi flokksins, [[Atal Bihari Vajpayee]], reyndi þó að gæta hófsemis í von um að geta höfðað til fleiri kjósenda. Þrátt fyrir það vann flokkurinn aðeins tvö þingsæti árið 1984. Þar sem flokkurinn hafði ekki náð árangri með hófsemisstefnu Vajpayee tók flokkurinn róttækari stefnu árið 1984 og [[L. K. Advani]], sem hafði verið meðlimur í RSS, tók við sem flokksleiðtogi.<ref>{{cite journal |last1=Malik |first1=Yogendra K. |last2=Singh|first2=V.B.|title=Bharatiya Janata Party: An Alternative to the Congress (I)?|url=https://archive.org/details/sim_asian-survey_1992-04_32_4/page/318 |journal=Asian Survey|date=April 1992|volume=32|issue=4|pages=318–336|jstor=2645149|doi=10.2307/2645149}}</ref> Hindúsk bókstafstrú hlaut aukið vægi í stefnum flokksins og þegar hindúsku þjóðernissamtökin [[Vishva Hindu Parishad]] kölluðu eftir því að [[Babri Masjid]], [[moska]] frá 16. öld sem talin var byggð á helgum fæðingarstað hindúska guðsins [[Rama]], yrði rifin studdi BJP málstað þeirra. Málefnið varð mikilvægur þáttur í kosningabaráttu flokksins.<ref name="Guha2">{{Cite book|last=Guha |first=Ramachandra |title=India after Gandhi : the history of the world's largest democracy |url=https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha |date=2007 |page= [https://archive.org/details/indiaaftergandhi0000guha/page/582 582]–598, 633-659 |publisher=Picador |place=India |isbn=978-0-330-39610-3 |edition=1}}</ref> Í kosningum árið 1989 vann flokkurinn 85 þingsæti og tók síðan sæti í [[samsteypustjórn]] forsætisráðherrans [[V. P. Singh]]. Árið 1990 dró BJP stuðning sinn við stjórnina til baka vegna ágreinings við samstarfsflokkana um áætlað niðurrif moskunnar. Í kosningunum sem haldnar voru í kjölfarið vann BJP 120 þingsæti og náði þingmeirihluta í fylkinu [[Uttar Pradesh]].<ref name="Guha2"/> Þann 6. desember árið 1992 réðust meðlimir Rashtriya Swayamsevak Sangh, Vishwa Hindu Parishad og BJP á Babri Masjid-moskuna og rifu hana til grunna í óeirðum þar sem rúmlega 2.000 manns voru drepnir.<ref name="Guha2"/> Ýmsir háttsettir flokksmenn BJP voru handteknir fyrir að hvetja til árásarinnar á moskuna, meðal annars L. K. Advani sjálfur. ===Stjórnartíð 1998-2004=== [[Mynd:Ab vajpayee.jpg|thumb|right|A. P. Vajpayee, fyrsti forsætisráðherra Indlands úr Bharatiya Janata-flokknum.]] Árið 1998 vann BJP meirihluta á neðri deild þingsins ásamt kosningabandalagi indverskra hægriflokka og varð stjórnarflokkur samsteypustjórnar. [[Atal Bihari Vajpayee]] varð fyrsti [[forsætisráðherra Indlands]] úr BJP. Næsta ár sprakk stjórnin og kallað var til nýrra kosninga, en þar bætti BJP við sig sætum og myndaði eigin stjórn sem sat í heilt kjörtímabil, frá 1999 til 2004. Stjórn Vajpayee beitti sér fyrir efnahagsumbótum í anda [[Nýfrjálshyggja|nýfrjálshyggju]] og auknum hernaðarútgjöldum. Alþjóðleg athygli beindist að flokknum árið 2002 eftir að kynþáttaóeirðir brutust út í fylkinu [[Gújarat]], þar sem BJP sat við stjórn undir forsæti [[Narendra Modi]], og um 1.000 til 2.000 manns voru drepnir. Árið 2004 tapaði flokkurinn þingkosningum á móti Sameinaða framfarabandalaginu, bandalagi vinstriflokka undir stjórn Þjóðarráðsflokksins.<ref>{{cite news|last=|title=The Meaning of Verdict 2004|url=http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051406131000.htm|accessdate=10 December 2013|newspaper=The Hindu|date=14 May 2004|location=Chennai, India|ref={{harvid|The Hindu|2004}}|archive-date=16 september 2004|archive-url=https://web.archive.org/web/20040916145623/http://www.hindu.com/2004/05/14/stories/2004051406131000.htm|url-status=dead}}</ref> ===Stjórnarseta frá 2014=== Í þingkosningum árið 2009 fór flokknum aftur og hann hlaut 116 sæti en hafði haft 186 fyrir kosningarnar.<ref>{{cite news|title=2009 Lok Sabha election: Final results tally |url=http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/2009-lok-sabha-election-final-results-tally/article1-411793.aspx |accessdate=27 June 2014 |work=Hindustan Times |date=17 May 2009 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140715134203/http://www.hindustantimes.com/india-news/newdelhi/2009-lok-sabha-election-final-results-tally/article1-411793.aspx |archivedate=15 juli 2014 }}</ref> Árið 2014 vann flokkurinn hins vegar stórsigur á móti Þjóðarráðsflokknum og náði 282 sæta meirihluta á neðri þingdeildinni. Með samstarfsflokkum sínum stýrði flokkurinn heilum 336 þingsætum. Þingflokksformaður flokksins, [[Narendra Modi]], varð forsætisráðherra fyrir flokkinn. Undir forystu Modi vann BJP aukinn þingmeirihluta eftir kosningar árið 2019.<ref>{{Vefheimild|titill=Modi sigurvegari kosninganna á Indlandi|útgefandi=RÚV|url=https://www.ruv.is/frett/modi-sigurvegari-kosninganna-a-indlandi|ár=2019|mánuður=23. maí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=2. júní}}</ref><ref>{{Vefheimild|titill=Modi sór embættiseið eftir stórsigur í indversku þingkosningunum|útgefandi=''Vísir''|url=https://www.visir.is/g/2019190539944|ár=2019|mánuður=30. maí|árskoðað=2019|mánuðurskoðað=2. júní|höfundur=Andri Eysteinsson}}</ref> Flokkurinn vann þriðja sigurinn í röð í þingkosningum Indlands árið 2024 en glataði hreinum þingmeirihluta sínum.<ref>{{Vefheimild|titill=Narendra Modi lýsir yfir sigri á Ind­landi|útgefandi=[[Vísir (vefmiðill)|Vísir]]|url=https://www.visir.is/g/20242580621d/f/skodanir|dags=4. júní 2024|skoðað=13. júní 2024|höfundur=Rafn Ágúst Ragnarsson}}</ref> ==Hugmyndafræði og stjórnarstefnur== Uppgang BJP og samstarfsflokka hans síðustu ár í indverskum stjórnmálum má rekja til aukinnar þjóðernishyggju í Indlandi og óánægju með [[spilling]]u ýmissa áhrifamanna úr Þjóðarráðsflokknum. Talið er að Bharatiya Janata-flokkurinn hafi tapað þingkosningunum árið 2004 vegna efnahagsörðugleika og erfiðleika með að ráða úr auknum ójöfnuði í landinu. == Fylgi í þingkosningum == Bharatiya Janata-flokkurinn var formlega stofnaður árið 1980 og bauð fram á þing í fyrsta sinn árið 1984. Þá vann flokkurinn aðeins tvö þingsæti á Lok Sabha. Eftir kosningar árið 1996 varð BJP stærsti flokkurinn á þingi í fyrsta sinn, en stjórnin sem hann myndaði varð skammlíf.{{sfn|Guha|2007|p=633}} Flokkurinn var áfram stærstur eftir kosningar árin 1998 og 1999 og hann leiddi samsteypustjórnir í bæði skiptin.{{sfn|Sen|2005|pp=251–272}} Í kosningunum árið 2014 vann flokkurinn hreinan meirihluta á þingi. Frá og með árinu 1991 hefur meðlimur BJP verið leiðtogi stjórnarandstöðunnar þegar flokkurinn er ekki í ríkisstjórn. {{Clear|left}} {| class="wikitable sortable" ! style="background:#f93; color:white;"| Ár ! style="background:#f93; color:white;"| Þing ! style="background:#f93; color:white;"|Flokksleiðtogi ! style="background:#f93; color:white;"| Fjöldi þingsæta ! style="background:#f93; color:white;"| Þingsæti unnin ! style="background:#f93; color:white;"| Breyting þingsæta ! style="background:#f93; color:white;"| Hlutfall atkvæða ! style="background:#f93; color:white;"| Breyting á fylgi ! style="background:#f93; color:white;"| Niðurstaða ! class="unsortable" style="background:#f93; color:white;"| Heimild |- style="text-align:center;" | 1984 | 8. Lok Sabha | [[Atal Bihari Vajpayee]] | 229 |{{Composition bar|2|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 2 | 7,74% | ''Nýr flokkur'' | {{nei|Stjórnarandstaða}} |{{sfn|Election Commission|1984}} |- style="text-align:center;" | 1989 | 9. Lok Sabha |rowspan=2| [[Lal Krishna Advani]] | 225 |{{Composition bar|85|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 83 | 11,36% | {{hækkun}} 3,62% | {{Að hluta|Stuðningur við minnihlutastjórn [[Þjóðfylkingin (Indland)|Þjóðfylkingarinnar]]}} |{{sfn|Election Commission|1989}} |- style="text-align:center;" | 1991 | 10. Lok Sabha | 477 |{{Composition bar|120|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 35 | 20,11% | {{hækkun}} 8,75% | {{nei|Stjórnarandstaða}} |{{sfn|Election Commission|1991}} |- style="text-align:center;" | 1996 | 11. Lok Sabha |rowspan=4|[[Atal Bihari Vajpayee]] | 471 |{{Composition bar|161|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 41 | 20,29% | {{hækkun}} 0,18% | {{Að hluta|Stjórnarsamstarf, síðar stjórnarandstaða}} |{{sfn|Election Commission|1996}} |- style="text-align:center;" | 1998 | 12. Lok Sabha | 388 |{{Composition bar|182|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 21 | 25,59% | {{hækkun}} 5,30% |{{já|Stjórnarsamstarf}} |{{sfn|Election Commission|1998}} |- style="text-align:center;" | 1999 | 13. Lok Sabha | 339 |{{Composition bar|182|543|hex=#FF9933}} | {{stöðugt}} | 23,75% | {{lækkun}} 1,84% |{{já|Stjórnarsamstarf}} |{{sfn|Election Commission|1999}} |- style="text-align:center;" | 2004 | 14. Lok Sabha | 364 |{{Composition bar|138|543|hex=#FF9933}} | {{lækkun}} 44 | 22,16% | {{lækkun}} 1,69% | {{nei|Stjórnarandstaða}} |{{sfn|Election Commission|2004}} |- style="text-align:center;" | 2009 | 15. Lok Sabha |[[Lal Krishna Advani]] | 433 |{{Composition bar|116|543|hex=#FF9933}} | {{lækkun}} 22 | 18,80% | {{lækkun}} 3,36% | {{nei|Stjórnarandstaða}} |{{sfn|Election Commission|2009}} |- style="text-align:center;" | 2014 | 16. Lok Sabha |rowspan=3|[[Narendra Modi]] | 428 |{{Composition bar|282|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 166 | 31,34% | {{hækkun}} 12,54% | {{já|Meirihlutastjórn}} |{{sfn|Election Commission|2014}} |- style="text-align:center;" | 2019 | 17. Lok Sabha | 436 |{{Composition bar|303|543|hex=#FF9933}} | {{hækkun}} 21 | 37,46% |{{hækkun}} 6,12% | {{já|Meirihlutastjórn}} |<ref>{{Cite news |last=Kumar |first=Sanjay |date=28 May 2019 |title=BJP: Here's how BJP earned the massive mandate: Explained in numbers |work=[[The Economic Times]] |url=https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/lok-sabha/india/heres-how-bjp-earned-massive-mandate-explained-in-numbers/articleshow/69529857.cms |url-status=live |access-date=14 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201203005824/https://economictimes.indiatimes.com/news/elections/lok-sabha/india/heres-how-bjp-earned-massive-mandate-explained-in-numbers/articleshow/69529857.cms |archive-date=3 December 2020}}</ref><ref>{{Cite web |title=20. Performance of National Parties |url=https://old.eci.gov.in/files/file/10955-20-performance-of-national-parties/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20210107073533/https://eci.gov.in/files/file/10955-20-performance-of-national-parties/ |archive-date=7 January 2021 |access-date=21 December 2020 |website=Election Commission of India}}</ref> |- style="text-align:center;" | 2024 | 18. Lok Sabha | 441 |{{Composition bar|240|543|hex=#FF9933}} | {{lækkun}} 63 | 36,56% |{{lækkun}} 0,8% |{{já|Stjórnarsamstarf}} | |} ==Heimildir== * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1984 to the Eighth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/statisticalreports/LS_1984/Vol_I_LS_84.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718184911/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1984/Vol_I_LS_84.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=18 July 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1984}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1989 to the Ninth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/statisticalreports/LS_1989/Vol_I_LS_89.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718183934/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1989/Vol_I_LS_89.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=18 July 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1989}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1991 to the Tenth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1991/VOL_I_91.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718183558/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1991/VOL_I_91.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=18 July 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1991}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1996 to the Eleventh Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1996/Vol_I_LS_96.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718183504/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1996/Vol_I_LS_96.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=30 May 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1996}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1998 to the Twelfth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1998/Vol_I_LS_98.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718181833/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1998/Vol_I_LS_98.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=30 May 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1998}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 1999 to the Thirteenth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1999/Vol_I_LS_99.pdf |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718183222/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_1999/Vol_I_LS_99.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=30 May 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|1999}}}} * {{Cite web |title=Statistical report on general elections, 2004 to the Fourteenth Lok Sabha |url=http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_2004/Vol_I_LS_2004.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140718190634/http://eci.nic.in/eci_main/StatisticalReports/LS_2004/Vol_I_LS_2004.pdf |archive-date=18 July 2014 |access-date=30 May 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|2004}}}} * {{Cite web |title=Performance of National Parties |url=http://eci.nic.in/eci_main/archiveofge2009/Stats/VOLI/12_PerformanceOfNationalParties.pdf |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171209173959/http://eci.nic.in/eci_main/archiveofge2009/Stats/VOLI/12_PerformanceOfNationalParties.pdf |archive-date=9 December 2017 |access-date=30 May 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|2009}}}} * {{Cite web |title=General Election to Lok Sabha Trends and Results |url=http://eciresults.nic.in/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141218160549/http://eciresults.nic.in/ |archive-date=18 December 2014 |access-date=18 June 2014 |publisher=Election Commission of India |ref={{harvid|Election Commission|2014}}}} ==Tilvísanir== <references/> {{s|1980}} [[Flokkur:Indverskir stjórnmálaflokkar]] ta8rczx9fnss1histzv794lmjtmaymg Skátafélagið Vogabúar 0 159616 1987752 1963014 2026-11-20T19:55:13Z Skátaæði 123022 bæti við hvenær vogabúar og Dalbúar sameinuðust í söguna til að gera það skírara 1987752 wikitext text/x-wiki {{Félagasamtök |nafn=Skátafélagið Vogabúar |mynd= |stofnun=2003 |forstöðumaður=Fanný Björk Ástráðsdóttir |staðsetning=Logafold 106 |markaðsvæði=Grafarvogur, Grafarholt |fyrra nafn=Skátafélagið Hamar }} '''Skátafélagið Vogabúar''' er [[Skátafélög á Íslandi|skátafélag]] í [[Grafarvogur|Grafarvogi]], [[Reykjavík]]. Skátafélagið býður börnum og ungmennum upp á [[skátastarf]] í öllum hverfum Grafarvogs. == Saga == Skátafélagið Vogabúar hét áður Skátafélagið Hamar og varð til árið 2003 við sameiningu tveggja félaga; Skátafélagsins Dalbúa (stofnað 1969) og Skátafélagsins Vogabúa (stofnað 1988). Hamar breytti svo nafni sínu aftur í Vogabúa haustið 2020.<ref>{{Cite web|url=http://vogabuar.is/saga-vogabua/|title=Saga Vogabúa|last=vefstjori|website=Vogabúar|language=is|access-date=2020-10-28}}{{Óvirkur hlekkur|bot=InternetArchiveBot }}</ref> Félaginu var úthlutað lóð við Logafold 106 og var skátaheimili Vogabúa vígt árið 1994.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/1898999?iabr=on#page/n37/mode/2up/search/%22sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20vogab%C3%BAar%22/inflections/true|title=Morgunblaðið - 43. tölublað (21.02.1998) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2020-10-28}}</ref> Þangað til hafði félagið glímt við nokkuð aðstöðuleysi.<ref>{{Cite web|url=https://timarit.is/page/5608391?iabr=on#page/n13/mode/2up/search/%22sk%C3%A1taf%C3%A9lagi%C3%B0%20vogab%C3%BAar%22/inflections/true|title=Skátablaðið - 1. tölublað (01.04.1994) - Tímarit.is|website=timarit.is|access-date=2020-10-28}}</ref> == Skátaskáli == Skátafélagið á skátaskálann Dalakot sem stendur neðst á Hellisheiði, til móts við Skíðaskálann í Hveradölum. Skálinn er í lítilli notkun.<ref>{{Vefheimild|url=http://ssr.is/wp-content/uploads/2020/06/arsskyrsla-Hamars-2019.pdf|titill=Ársskýrsla Hamars 2019|höfundur=|útgefandi=Skátafélagið Hamar|mánuður=|ár=2020|mánuðurskoðað=|árskoðað=|safnár=|bls=6}}</ref> [[Flokkur:Skátafélög á Íslandi]] [[Flokkur:Skátafélög í Reykjavík]] hpggiw07v9mozpf66kic3xuizhzs6qk Nanchang 0 161662 1987720 1948561 2026-11-20T12:12:06Z TKSnaevarr 53243 1987720 wikitext text/x-wiki {{Byggð | Nafn = Nanchang | nafn_á_frummáli = 南昌 | Mynd = 赣江,南昌_NanChang,_JiangXi_Province_22-04-12_-_panoramio.jpg | tegund_byggðar = Héraðsborg | Myndatexti = Ganfljót, samgönguæð Nanchang borgar í aldir. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Nanchang um 6,3 milljónir manna. | teiknibóla_kort = Kína | hnit = {{coord|28.683|N|115.858|E|type:adm2nd_region:CN-36_source:Gaode|format=dms|display=it}} | teiknibóla_kort_texti = Staðsetning Nanjing í Kína. | Kort = Location of Nanchang Prefecture within Jiangxi (China).png | Myndatexti korts = Staðsetning Nanchang innan Jiangxi. | Stofnuð = | Land = {{CHN}} [[Kína]] | Titill svæðis = Hérað | Svæði = [[Jiangxi]] | Flatarmál = 7.194 | Hæð yfir sjávarmáli = 37 | Ár mannfjölda = [[2020]] | Mannfjöldi = 6.255.007 | Þéttleiki byggðar = 869,5 | leiðtogi_titill1 = Flokksritari | leiðtogi_nafn1 = [[Sheng Qiuping]] | leiðtogi_titill2 = Borgarstjóri | leiðtogi_nafn2 = Gao Shiwen | Póstnúmer = 330000 | Tímabelti = [[UTC+08:00]] | Vefsíða = {{URL|nc.gov.cn}} |}} '''Nanchang''' ''([[Kínverska|kínverska:]] ''南昌''; [[Pinyin|rómönskun:]] Nánchāng)'' er höfuðborg og stærsta borg [[Jiangxi]] [[Héruð Kína|héraðs]] í [[Kína|Alþýðulýðveldinu Kína]]. Borgin er staðsett í suðausturhluta Kína, um 130 km suður af [[Jangtse]] fljóti og er á hægri bakka Ganfljóts. Hún er miðstöð stjórnmála, mennta og menningar Jiangxi héraðs og mikil iðnaðar-og verslunarborg. Nafn borgarinnar þýðir „velmegun suðursins“. Borgin hefur sterk tengsl við sögu kínverskra kommúnista. Þar heyrðust „fyrstu skot byltingarinnar“; í uppreisn kommúnista árið 1927. Árið 2020 bjuggu á stórborgarsvæði Nanchang um 6,3 milljónir manna. [[Mynd:Bayi_Square.jpg|alt=Mynd sem sýnir Bayi torg Nanchang borgar í Jiangxi héraði í Kína.|thumb|Frá Bayi torgi í Nanchang.]] == Staðsetning == [[Mynd:Nanchang_115.88291E_28.68336N.jpg|alt=Gervihnattamynd af Nanchang borg við Ganfljót.|thumb|Gervihnattamynd af Nanchang borg við Ganfljót.]] [[Mynd:Way_To_The_City_Architectureofchina_(244436463).jpeg|alt=Mynd sem sýnir gamla og nýja tíma borgarinnar mætast á Ganfljóti.|thumb|Gamall og nýr tími borgarinnar mætast á Ganfljóti.]] Nanchang er staðsett í norður-miðhluta Jiangxi héraðs, um 130 kílómetra suður af [[Jangtse]] fljóti og er á hægri bakka Ganfljóts, rétt undir ármótum þess við Jin á. Hún er í baklandi sléttunnar við Poyang vatn sem afmarkar hana í austri en af Jiuling fjöllum í vestri. Í suðri eru héruðin [[Guangdong]], [[Fujian]] og [[Jiangsu]], en [[Zhejiang]] og [[Hubei]] í norðri. Staðsetning borgarinnar er afar mikilvæg fyrir tengingar við gróskumikil svæði Austur- og Suður-Kína. Því hefur borgin orðið ein megin járnbrautarmiðstöð Suður-Kína síðustu áratugi. == Saga == [[Mynd:Pavilion_of_Prince_Teng,_Nanchang,_Jiangxi,_China,_in_the_snow_-_20080202.jpg|alt=Mynd sem sýnir Skála Teng prins sem byggður árið 653 á tímum Tangveldisins. Hann hefur verið margoft verið endurbyggður.|thumb|Skáli Teng prins, byggður 653 á tímum Tangveldisins en oft endurbyggður.]] [[Mynd:南昌胜利路.JPG|alt=Mynd sem sýnir umferð og mannlíf í Shengli-stræti í miðborg Nanchang.|thumb|Frá Shengli-stræti í miðborg Nanchang.]] Fyrstu borgarmúrar Nanchang voru reistir við stofnun þess sem sýslu árið 201 f.Kr. Þar varð að héraðsmiðstöð Jiangxi árið 763. Mikil fólksfjölgun var í héraðinu næstu aldir. Á 12. öld var það orðið fjölmennasta hérað Kína. Á miklum umrótstíma og átakatíma í sögu Kína sem kenndur er við „fimm ættarveldi og tíu konunga“ (907–979) varð Nanchang æðsta hérað og höfuðborg Suður Tang veldisins (937–975 / 976), sem voru leifar af fyrrum [[Tangveldið|Tangveldisins]]. En eftir farsæla landvinningu [[Songveldið|Songveldisins]] (960–1279) árið 981 var borgin nefnd Hongzhou. Árið 1164 fékk borgin nafnið Longxing, sem hélst til 1363. Við lok hins mongólska [[Júanveldið|Júanveldis]] (1279–1368) varð borgin að vígvöllur milli Zhu Yuanzhang (síðar Hongwu keisari) og stofanda [[Mingveldið|Mingveldisins]] ( 1368–1644) og stríðsherrans, Chen Youliang. Í byrjun 16. aldar varð borgin sá valdagrunnur sem prins Ning (Zhu Chenhao), sá fimmti í ættarröð keisarafjölskyldunnar, byggði á misheppnaða uppreisn gegn Zhengde keisara Mingveldisins. Um miðja 19. öld varð borgin fyrir miklum skakkaföllum í [[Taiping-uppreisnin|Taiping-uppreisninni]] í hinni mannskæðu borgarastyrjöld sem stóð yfir í Kína á árunum frá 1850 til 1864. Á síðari hluta 19. aldar dró einnig úr vægi borgarinnar sem verslunarmiðstöðvar þegar gufuskip leystu landleiðina til Guangzhou af hólmi. Enn varð Nanchang borg staður átaka. Árið 1927 skipulögðu [[Kommúnistaflokkur Kína|kínverskir kommúnistar]] uppreisn í borginni. Hún hefur því sterk tengsl við sögu kínverskra kommúnista. Í uppreisninni heyrðust „fyrstu skot byltingarinnar“ og þrátt fyrir ósigur var þar lagður grunnur að skipulagi og herafla þess sem síðar varð að Frelsisher alþýðunnar. Fyrir árið 1949 var Nanchang með sína 275.000 íbúa í meginatriðum stjórnunar- og verslunarborg en iðnaður var lítt þróaður fyrir utan matvælavinnslu landbúnaðarafurða Jiangxi héraðs. Það tók þó fljótt miklum breytingum og er borgin iðnvædd stórborg. Uppbygging samgöngukerfa lék þar stórt hlutverk, einkum uppbygging járnbrauta þar sem borgin varð að mikilli samgöngumiðstöð fyrir nágrannahéruðin. == Lýðfræði == Árið 2020 þegar síðasta manntal var gert í Kína, var íbúafjöldi borgarkjarna Nanchang 3.518.975 en íbúafjöldi undir lögsögu borgarinnar var 6.255.007.<ref>{{Vefheimild|url=https://www.citypopulation.de/en/china/cities/|titill=CHINA: Provinces and Major Cities|höfundur=Thomas Brinkhoff|útgefandi=City Populations- https://www.citypopulation.de/|ár=2022|mánuðurskoðað=15. ágúst|árskoðað=2022}}</ref><ref>{{Citation|title=China|date=2022-06-10|url=https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/|work=The World Factbook|publisher=Central Intelligence Agency|language=en|access-date=2022-06-20|archive-date=2021-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20211220073104/https://www.cia.gov/the-world-factbook/countries/china/|url-status=dead}}</ref> == Samgöngur == [[Mynd:Nanchang_Railway_Station_20161003_071449.jpg|alt=Mynd sem aðaljárnbrautarstöð Nanchang borgar.|thumb|Aðaljárnbrautarstöð Nanchang borgar.]] [[Mynd:Nanchang_-_panoramio.jpg|alt=Mynd sem sýnir Grænlandstorg, Honggutan hverfi í Nanchang.|thumb|Grænlandstorg í Nanchang borg.]] Nanchang er mikilvæg samgöngumiðstöð í Kína. Lykilstaðsetning borgarinnar býður upp á samgöngutengingar við vötn og fljót gróskumikilla svæða Austur- og Suður-Kína. Háhraðajárnbrautir, hraðbrautir og flugmiðstöðvar tengja saman mikilvæg efnahagssvæði við óshólma [[Jangtse|Jangtsefljóts]] og óshólma [[Perlufljót|Perlufljóts]]. Í Nanchang er hefur síðustu áratugi orðið til ein megin járnbrautarmiðstöð Suður-Kína. Í gegnum borgina fer Shanghai-Kunming járnbrautin, Beijing-Kowloon járnbrautin og Xiangtang-Putian járnbrautin. Þá eru margar aðrar járnbrautir, ekki síst háhraðalestir, í smíðum. Það tekur einungis 3 klukkustundir að fara til [[Beijing]] og [[Sjanghæ]] og 4 klukkustundir til [[Guangzhou]] með háhraðlest frá Nanchang. [[Nanchang Changbei alþjóðaflugvöllurinn]] í borginni tók til starfa árið 1999. Hann er sá eini í Jiangxi héraði sem býður upp á alþjóðlegar tengingar. Um hann fóru um 13.5 miljón farþega árið 2018. == Efnahagur == [[Mynd:Twins_Architectureofchina_(244436391).jpeg|alt=Mynd sem Tvíburaturna í Nanchang borg.|thumb|Tvíburaturnar í Nanchang borg.]] Fyrir árið 1949 var Nanchang (þá 275.000 íbúar) í meginatriðum stjórnunar- og verslunarborg en með lítinn iðnað fyrir utan matvælavinnslu landbúnaðar Jiangxi héraðs. Síðan þá hefur borgin breyst verulega og er orðin iðnvædd stórborg í hraðri efnahagsþróun. Í borginni er nú mikil vefnaðarframleiðsla bómullar og pappírsgerð. Einnig er stóriðja umfangsmikil sem og framleiðsla véla, flugvéla og bifreiða. Að auki er þar efnaiðnaður sem framleiðir landbúnaðaráburð auk lyfja. == Tenglar == * [[Jiangxi]] hérað. * Kínversk vefsíða [https://web.archive.org/web/20120513222004/http://www.nc.gov.cn/ borgarstjórnar Nanchang]. * Ensk vefsíða [https://www.britannica.com/place/Nanchang Encyclopaedia Britannica] um Nanchang. * Vefsíða Travel China Guide [https://www.travelchinaguide.com/cityguides/jiangxi/nanchang/ um Nanchang borg.]. Ferðahandbók fyrir borgina: Almennar upplýsingar, samgöngur, helstu ferðamannastaði, veður o.fl. == Heimildir == * {{Wpheimild|tungumál=en|titill=Nanchang|mánuðurskoðað=30. janúar|árskoðað=2021}} == Tilvísanir == {{Reflist|3}} [[Flokkur:Borgir í Kína]] pzdimjli56pb8gzhuvrjm7t6h6oj7q7 Edduverðlaunin 2025 0 185103 1987790 1929911 2026-11-21T11:30:01Z Cinquantecinq 12601 1987790 wikitext text/x-wiki {{Verðlaun | nafn = Edduverðlaunin 2025 | síðustu_verðlaun = [[Edduverðlaunin 2024|2024]] | næstu_verðlaun = | dagsetning = 26. mars 2025 | umsjón = [[Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían]] | verðlaun = [[Edduverðlaunin]] }} '''Edduverðlaunin 2025''' eru 26. afhending [[Edduverðlaun|Edduverðlauna]] [[Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían|Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar]] fyrir kvikmyndir. Verðlaunahátíðin var haldin 26. mars 2025 og var í beinni útsendingu á [[RÚV]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2025-02-25-tilnefningar-til-eddunnar-2025-437373|title=Tilnefningar til Eddunnar 2025 - RÚV.is|last=Björnsdóttir|first=Anna María|date=2025-02-25|website=RÚV|access-date=2025-02-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eddan.is/tilnefningar-til-eddunnar-2025/|title=TILNEFNINGAR TIL EDDUNNAR 2025|last=Gísladóttir|first=Ingibjörg Gréta|date=2025-02-25|website=Eddan|language=en-US|access-date=2025-02-27}}</ref> Hjónin [[Egill Ólafsson]] og [[Tinna Gunnlaugsdóttir]] fengu [[heiðursverðlaun ÍKSA]] fyrir þeirra framlag til íslenskrar kvikmyndalistar.<ref>{{Cite web|url=https://eddan.is/urslit-eddunnar-2025/|title=Úrslit Eddunnar 2025|last=Gísladóttir|first=Ingibjörg Gréta|date=2025-03-27|website=Eddan|language=en-US|access-date=2025-07-28}}</ref> == Tilnefningar == === Kvikmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |''[[Ljósbrot (kvikmynd)|'''Ljósbrot''']]'' |'''Compass''' |'''Heather Millard og [[Rúnar Rúnarsson]]''' |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |Kvikmyndafélag Íslands |[[Júlíus Kemp]] og Ingvar Þórðarson |- |''[[Snerting]]'' |[[RVK Studios]] |Agnes Johansen, [[Baltasar Kormákur]] og Mike Goodridge |} === Leikkona ársins í aðalhlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikkona |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |'''[[Elín Hall]]''' |- |''Topp 10 möst'' |[[Helga Braga Jónsdóttir]] |- |''Nokkur augnablik um nótt'' |[[Vigdís Hrefna Pálsdóttir]] |} === Leikkona ársins í aukahlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikkona |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |[[Katla Njálsdóttir|'''Katla Njálsdóttir''']] |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Sólveig Arnarsdóttir]] |- |''[[Snerting]]'' |Yoko Narahashi |} === Leikari ársins í aðalhlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikari |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] |- bgcolor=gold | |'''''[[Snerting]]''''' |[[Egill Ólafsson|'''Egill Ólafsson''']] |- |''Missir'' |[[Þorsteinn Gunnarsson]] |} === Leikari ársins í aukahlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikari |- |''Nokkur augnablik um nótt'' |[[Björn Thors]] |- |''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]'' |Mikael Kaaber |- bgcolor=gold | |'''''[[Snerting]]''''' |'''Pálmi Kormákur''' |} === Barna- og unglingamynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Geltu''''' |'''Ofbeldisforvarnarskólinn''' |'''Lea Ævarsdóttir og Anna Sæunn Ólafsdóttir''' |- |''Heimavist'' |Dýnamík stúdíó |Guðjón Ragnarsson |- |''Kirsuberjatómatar'' | |Rakel Andrésdóttir |} === Heimildamynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Fjallið það öskrar''''' |'''Majestic Productions''' |'''Daniel Bjarnason og Þórunn Guðlaugsdóttir''' |- |''Kúreki Norðursins, sagan af Johnny King'' |Republik |Halldór Hilmisson, Ada Benjamínsdóttir, Lárus Jónsson, Árni Þór Jónsson og Andri Freyr Viðarsson |- |''The Day Iceland Stood Still'' |Krumma films |Hrafnhildur Gunnarsdóttir |} === Heimildastuttmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Kirsuberjatómatar''''' | |'''Rakel Andrésdóttir''' |- |''Ómur jóla'' |NRDR |Ágúst B. Wigum og Rúnar Ingi Einarsson |- |''Vélsmiðja 1913'' |Austan mána |Arnar Sigurðsson, Heimir Freyr Hlöðversson, Pétur Þór Ragnarsson, Elfar Logi Hannesson og Marsibil G. Kristjánsdóttir |} === Stuttmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- |''Fár'' |NRDR |Rúnar Ingi Einarsson, Sara Nassim |- |''Flökkusinfónía'' |Akkeri films |Hanna Björk Valsdóttir |- bgcolor=gold | |'''''O''''' |'''Compass''' |'''Heather Millard, [[Rúnar Rúnarsson]]''' |} === Leikstjóri ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikstjóri |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |[[Rúnar Rúnarsson|'''Rúnar Rúnarsson''']] |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Snævar Sölvi Sölvason|Snævar Sölvason]] |- |''[[Snerting]]'' |[[Baltasar Kormákur]] |} == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:2025]] lh9cjnfnyr35d6jxevsh0b1xk4huzo7 1987791 1987790 2026-11-21T11:32:05Z Cinquantecinq 12601 1987791 wikitext text/x-wiki {{Verðlaun | nafn = Edduverðlaunin 2025 | síðustu_verðlaun = [[Edduverðlaunin 2024|2024]] | næstu_verðlaun = | dagsetning = 26. mars 2025 | umsjón = [[Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían]] | verðlaun = [[Edduverðlaunin]] }} '''Edduverðlaunin 2025''' eru 26. afhending [[Edduverðlaun|Edduverðlauna]] [[Íslenska kvikmynda- og sjónvarpsakademían|Íslensku kvikmynda- og sjónvarpsakademíunnar]] fyrir kvikmyndir. Verðlaunahátíðin var haldin 26. mars 2025 og var í beinni útsendingu á [[RÚV]].<ref>{{Cite web|url=https://www.ruv.is/frettir/menning-og-daegurmal/2025-02-25-tilnefningar-til-eddunnar-2025-437373|title=Tilnefningar til Eddunnar 2025 - RÚV.is|last=Björnsdóttir|first=Anna María|date=2025-02-25|website=RÚV|access-date=2025-02-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://eddan.is/tilnefningar-til-eddunnar-2025/|title=TILNEFNINGAR TIL EDDUNNAR 2025|last=Gísladóttir|first=Ingibjörg Gréta|date=2025-02-25|website=Eddan|language=en-US|access-date=2025-02-27}}</ref> Hjónin [[Egill Ólafsson]] og [[Tinna Gunnlaugsdóttir]] fengu [[heiðursverðlaun ÍKSA]] fyrir þeirra framlag til íslenskrar kvikmyndalistar.<ref>{{Cite web|url=https://eddan.is/urslit-eddunnar-2025/|title=Úrslit Eddunnar 2025|last=Gísladóttir|first=Ingibjörg Gréta|date=2025-03-27|website=Eddan|language=en-US|access-date=2025-07-28}}</ref> == Verðlaunahafar og tilnefningar == === Kvikmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |''[[Ljósbrot (kvikmynd)|'''Ljósbrot''']]'' |'''Compass''' |'''Heather Millard og [[Rúnar Rúnarsson]]''' |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |Kvikmyndafélag Íslands |[[Júlíus Kemp]] og Ingvar Þórðarson |- |''[[Snerting]]'' |[[RVK Studios]] |Agnes Johansen, [[Baltasar Kormákur]] og Mike Goodridge |} === Leikkona ársins í aðalhlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikkona |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |'''[[Elín Hall]]''' |- |''Topp 10 möst'' |[[Helga Braga Jónsdóttir]] |- |''Nokkur augnablik um nótt'' |[[Vigdís Hrefna Pálsdóttir]] |} === Leikkona ársins í aukahlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikkona |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |[[Katla Njálsdóttir|'''Katla Njálsdóttir''']] |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Sólveig Arnarsdóttir]] |- |''[[Snerting]]'' |Yoko Narahashi |} === Leikari ársins í aðalhlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikari |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Björn Jörundur Friðbjörnsson]] |- bgcolor=gold | |'''''[[Snerting]]''''' |[[Egill Ólafsson|'''Egill Ólafsson''']] |- |''Missir'' |[[Þorsteinn Gunnarsson]] |} === Leikari ársins í aukahlutverki === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikari |- |''Nokkur augnablik um nótt'' |[[Björn Thors]] |- |''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]'' |Mikael Kaaber |- bgcolor=gold | |'''''[[Snerting]]''''' |'''Pálmi Kormákur''' |} === Barna- og unglingamynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Geltu''''' |'''Ofbeldisforvarnarskólinn''' |'''Lea Ævarsdóttir og Anna Sæunn Ólafsdóttir''' |- |''Heimavist'' |Dýnamík stúdíó |Guðjón Ragnarsson |- |''Kirsuberjatómatar'' | |Rakel Andrésdóttir |} === Heimildamynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Fjallið það öskrar''''' |'''Majestic Productions''' |'''Daniel Bjarnason og Þórunn Guðlaugsdóttir''' |- |''Kúreki Norðursins, sagan af Johnny King'' |Republik |Halldór Hilmisson, Ada Benjamínsdóttir, Lárus Jónsson, Árni Þór Jónsson og Andri Freyr Viðarsson |- |''The Day Iceland Stood Still'' |Krumma films |Hrafnhildur Gunnarsdóttir |} === Heimildastuttmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- bgcolor=gold | |'''''Kirsuberjatómatar''''' | |'''Rakel Andrésdóttir''' |- |''Ómur jóla'' |NRDR |Ágúst B. Wigum og Rúnar Ingi Einarsson |- |''Vélsmiðja 1913'' |Austan mána |Arnar Sigurðsson, Heimir Freyr Hlöðversson, Pétur Þór Ragnarsson, Elfar Logi Hannesson og Marsibil G. Kristjánsdóttir |} === Stuttmynd ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Framleiðslufyrirtæki !Framleiðendur |- |''Fár'' |NRDR |Rúnar Ingi Einarsson, Sara Nassim |- |''Flökkusinfónía'' |Akkeri films |Hanna Björk Valsdóttir |- bgcolor=gold | |'''''O''''' |'''Compass''' |'''Heather Millard, [[Rúnar Rúnarsson]]''' |} === Leikstjóri ársins === {| class="wikitable" !Kvikmynd !Leikstjóri |- bgcolor=gold | |'''''[[Ljósbrot (kvikmynd)|Ljósbrot]]''''' |[[Rúnar Rúnarsson|'''Rúnar Rúnarsson''']] |- |''[[Ljósvíkingar]]'' |[[Snævar Sölvi Sölvason|Snævar Sölvason]] |- |''[[Snerting]]'' |[[Baltasar Kormákur]] |} == Tilvísanir == <references /> [[Flokkur:2025]] t1ovfsrxpj5zlg5hp9eatbrjf0dbyy8 Atónal tónlist 0 193442 1987735 1987012 2026-11-20T14:46:49Z Akigka 183 1987735 wikitext text/x-wiki '''Atónal tónlist''' er [[tónlist]] sem ekki er í neinni [[tóntegund]]. Atónalítet á oftast við um tónlist samin eftir fyrri hluta 20. aldar, sem hefur enga augljósa tónmiðju og þess vegna ekki hægt að greina eina sérstaka tóntegund.<ref>{{Cite book|title=The Oxford dictionary of music|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-174451-8|editor-last=Rutherford-Johnson|editor-first=Tim|edition=6. ed|series=Oxford reference online premium|location=Oxford|doi=10.1093/acref/9780199578108.001.0001}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Tónlist]] rrn5myx2iz7hiyes687yuv3lk1jcm0v 1987736 1987735 2026-11-20T14:47:29Z Akigka 183 1987736 wikitext text/x-wiki '''Atónal tónlist''' er [[tónlist]] sem ekki er í neinni [[tóntegund]]. Atónalítet á oftast við um tónlist sem er samin eftir fyrri hluta 20. aldar, sem hefur enga augljósa tónmiðju og þess vegna ekki hægt að greina eina sérstaka tóntegund.<ref>{{Cite book|title=The Oxford dictionary of music|date=2013|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-174451-8|editor-last=Rutherford-Johnson|editor-first=Tim|edition=6. ed|series=Oxford reference online premium|location=Oxford|doi=10.1093/acref/9780199578108.001.0001}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} [[Flokkur:Tónlist]] 8jhn0yqtohvfu7oancpsjv6v6jqv02e Wilhelm August Knippel 0 193476 1987743 1987695 2026-11-20T15:24:03Z Akigka 183 1987743 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Knippel_-_Dannevirke_af_Fåborg_-_1854.jpg|thumb|Skipið ''Dannevirke'' við Fåborg eftir Knippel (1854).]] '''Wilhelm August Knippel''' ([[12. mars]] [[1806]] – [[20. maí]] [[1861]]) var danskur listmálari. Hann er einkum þekktur fyrir myndir af skipum. Talið er að altaristafla í [[Skeggjastaðakirkja|Skeggjastaðakirkju]] í Bakkafirði sé eftir hann.<ref>{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|bls=6|dags=13.11.2014}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} {{DEFAULTSORT:Knippel, Wilhelm August}} [[Flokkur:Danskir myndlistarmenn]] {{fd|1806|1861}} hv5iqhqfcuzx820qs6gs361xbwmiqgg 1987744 1987743 2026-11-20T15:27:57Z Akigka 183 1987744 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Knippel_-_Dannevirke_af_Fåborg_-_1854.jpg|thumb|Skipið ''Dannevirke'' við Fåborg eftir Knippel (1854).]] '''Wilhelm August Knippel''' ([[12. mars]] [[1806]] – [[20. maí]] [[1861]] í [[Fåborg]]) var danskur listmálari. Hann er einkum þekktur fyrir myndir af skipum. Talið er að altaristafla í [[Skeggjastaðakirkja|Skeggjastaðakirkju]] í Bakkafirði sé eftir hann.<ref>{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|bls=6|dags=13.11.2014}}</ref> == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} {{DEFAULTSORT:Knippel, Wilhelm August}} [[Flokkur:Danskir myndlistarmenn]] {{fd|1806|1861}} pxad543bthn7o8b2hhgl4cu5sksfew1 Skeggjastaðakirkja 0 193477 1987738 1987684 2026-11-20T15:11:14Z Akigka 183 1987738 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bakkafj.Kirkja.jpg|thumb|Skeggjastaðakirkja í Bakkafirði.]] '''Skeggjastaðakirkja''' er friðlýst kirkja í [[Bakkafjörður|Bakkafirði]]. Hún tilheyrir Skeggjastaðaprestkalli. Kirkjan var byggð 1845 úr rekaviði. Sr. Hóseas Árnason stóð fyrir byggingu kirkjunnar, en óvíst er hver hönnuður hennar var.<ref>https://timarit.is/page/6167513</ref> Talið er að það hafi annað hvort verið [[Ólafur Briem á Grund|Ólafur Briem]] á Grund eða [[Guðjón Jónsson]] forsmiður á Akureyri.<ref>{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Árið 1862 var byggt við kirkjunna, hún lengd á norðurhlið og bætt við turni. Þá var hún máluð og skreytt af hjónunum Jóni og Grétu Björnsson. <ref>https://timarit.is/page/6167513</ref> Altaristaflan var keypt frá Danmörku árið 1859. Hún er merkt ''O. Knippel'' og er talin vera eftir danska málarann [[Wilhelm August Knippel]]. <ref>{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Kirkjan á hefur þrjár kirkjuklukkur. Stærsta klukkan er frá Stokkhólmi, upprunalega keypt 1812. Sú elsta frá 17. öld, og var í annarri kirkju amk. frá 1823. Þriðja klukkan var upprunalega í skipinu Patrioten frá 1802.<ref>{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{S|1845}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] ma2qgxrrrf3dwhv8quj5doqe3ts9163 1987739 1987738 2026-11-20T15:14:44Z Akigka 183 1987739 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bakkafj.Kirkja.jpg|thumb|Skeggjastaðakirkja í Bakkafirði.]] '''Skeggjastaðakirkja''' er friðlýst kirkja í [[Bakkafjörður|Bakkafirði]]. Hún tilheyrir Langanes- og Skinnastaðarprestakalli. Kirkjan var byggð 1845 úr rekaviði. Sr. Hóseas Árnason stóð fyrir byggingu kirkjunnar, en óvíst er hver hönnuður hennar var.<ref name="austurland">{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|dags=13.11.2014|</ref> Talið er að það hafi annað hvort verið [[Ólafur Briem á Grund|Ólafur Briem]] á Grund eða [[Guðjón Jónsson]] forsmiður á Akureyri.<ref name="kirkjan">{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Árið 1862 var byggt við kirkjunna, hún lengd á norðurhlið og bætt við turni. Þá var hún máluð og skreytt af hjónunum Jóni og Grétu Björnsson. <ref name="austurland" /> Altaristaflan var keypt frá Danmörku árið 1859. Hún er merkt „O. Knippel“ og er talin vera eftir danska málarann [[Wilhelm August Knippel]].<ref name="kirkjan" /> Kirkjan á hefur þrjár kirkjuklukkur. Stærsta klukkan er frá Stokkhólmi, upprunalega keypt 1812. Sú elsta frá 17. öld, og var í annarri kirkju amk. frá 1823. Þriðja klukkan var upprunalega í skipinu ''Patrioten'' frá 1802.<ref name="kirkjan" /> ==Tilvísanir== <references/> {{S|1845}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] l7gp5433fivr4ncsyyaqn2sn0qofs99 1987740 1987739 2026-11-20T15:15:01Z Akigka 183 1987740 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bakkafj.Kirkja.jpg|thumb|Skeggjastaðakirkja í Bakkafirði.]] '''Skeggjastaðakirkja''' er friðlýst kirkja í [[Bakkafjörður|Bakkafirði]]. Hún tilheyrir Langanes- og Skinnastaðarprestakalli. Kirkjan var byggð 1845 úr rekaviði. Sr. Hóseas Árnason stóð fyrir byggingu kirkjunnar, en óvíst er hver hönnuður hennar var.<ref name="austurland">{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|dags=13.11.2014}}</ref> Talið er að það hafi annað hvort verið [[Ólafur Briem á Grund|Ólafur Briem]] á Grund eða [[Guðjón Jónsson]] forsmiður á Akureyri.<ref name="kirkjan">{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Árið 1862 var byggt við kirkjunna, hún lengd á norðurhlið og bætt við turni. Þá var hún máluð og skreytt af hjónunum Jóni og Grétu Björnsson. <ref name="austurland" /> Altaristaflan var keypt frá Danmörku árið 1859. Hún er merkt „O. Knippel“ og er talin vera eftir danska málarann [[Wilhelm August Knippel]].<ref name="kirkjan" /> Kirkjan á hefur þrjár kirkjuklukkur. Stærsta klukkan er frá Stokkhólmi, upprunalega keypt 1812. Sú elsta frá 17. öld, og var í annarri kirkju amk. frá 1823. Þriðja klukkan var upprunalega í skipinu ''Patrioten'' frá 1802.<ref name="kirkjan" /> ==Tilvísanir== <references/> {{S|1845}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] eozhv1lrws5jkihcaes7fv9qh3n9b3v 1987741 1987740 2026-11-20T15:15:37Z Akigka 183 1987741 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bakkafj.Kirkja.jpg|thumb|Skeggjastaðakirkja í Bakkafirði.]] '''Skeggjastaðakirkja''' er friðlýst kirkja í [[Bakkafjörður|Bakkafirði]]. Hún tilheyrir Langanes- og Skinnastaðarprestakalli. Kirkjan var byggð 1845 úr rekaviði. Sr. Hóseas Árnason stóð fyrir byggingu kirkjunnar, en óvíst er hver hönnuður hennar var.<ref name="austurland">{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|dags=13.11.2014}}</ref> Talið er að það hafi annað hvort verið [[Ólafur Briem á Grund|Ólafur Briem]] á Grund eða [[Guðjón Jónsson]] forsmiður á Akureyri.<ref name="kirkjan">{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Árið 1862 var byggt við kirkjunna, hún lengd á norðurhlið og bætt við turni. Þá var hún máluð og skreytt af hjónunum Jóni og Grétu Björnsson. <ref name="austurland" /> Altaristaflan var keypt frá Danmörku árið 1859. Hún er merkt „O. Knippel“ og er talin vera eftir danska listmálarann [[Wilhelm August Knippel]].<ref name="kirkjan" /> Kirkjan á hefur þrjár kirkjuklukkur. Stærsta klukkan er frá Stokkhólmi, upprunalega keypt 1812. Sú elsta frá 17. öld, og var í annarri kirkju amk. frá 1823. Þriðja klukkan var upprunalega í skipinu ''Patrioten'' frá 1802.<ref name="kirkjan" /> ==Tilvísanir== <references/> {{S|1845}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] 2vkmpikwl903poatirjz7zlpe2vxp32 1987745 1987741 2026-11-20T15:29:48Z Akigka 183 1987745 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Bakkafj.Kirkja.jpg|thumb|Skeggjastaðakirkja í Bakkafirði.]] '''Skeggjastaðakirkja''' er friðlýst kirkja í [[Bakkafjörður|Bakkafirði]]. Hún tilheyrir Langanes- og Skinnastaðarprestakalli. Kirkjan var byggð 1845 úr rekaviði. Sr. Hóseas Árnason stóð fyrir byggingu kirkjunnar, en óvíst er hver hönnuður hennar var.<ref name="austurland">{{tímarit.is|6167513|Skeggjastaðakirkja|blað=Austurland|dags=13.11.2014}}</ref> Talið er að það hafi annað hvort verið [[Ólafur Briem á Grund|Ólafur Briem]] á Grund eða [[Guðjón Jónsson]] forsmiður á Akureyri.<ref name="kirkjan">{{Cite web|url=https://kirkjan.is/kirkjur/skeggjastadakirkja|title=Skeggjastaðakirkja|website=Þjóðkirkjan|language=is|access-date=2026-11-19}}</ref> Árið 1862 var byggt við kirkjunna, hún lengd á norðurhlið og bætt við turni. Þá var hún máluð og skreytt af hjónunum Jóni og Grétu Björnsson. <ref name="austurland" /> Altaristaflan var keypt frá Danmörku árið 1859. Hún er merkt „O. Knippel“ og er talin vera eftir danska listmálarann [[Wilhelm August Knippel]].<ref name="kirkjan" /> Kirkjan á hefur þrjár kirkjuklukkur. Stærsta klukkan er frá Stokkhólmi, upprunalega keypt 1812. Sú elsta frá 17. öld, og var í annarri kirkju amk. frá 1823. Þriðja klukkan var upprunalega í skipinu ''Patrioten'' frá 1802.<ref name="kirkjan" /> ==Tilvísanir== <references/> {{S|1845}} [[Flokkur:Kirkjur á Íslandi]] [[Flokkur:Langanesbyggð]] pmnmhvununywo8ombnzknga9803lnng Lóðs 0 193485 1987730 2026-11-20T14:10:35Z Akigka 183 Tilvísun á [[Hafnsögumaður]] 1987730 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Hafnsögumaður]] jrf2hnhen73y1oj3rwwp3lhk783d42u Ljósleitni 0 193486 1987748 2026-11-20T16:41:37Z Akigka 183 Bjó til síðu með „[[Mynd:Phototrophic_Response_to_Stimulus.svg|thumb|Planta bregst við ljósáreiti frá lampa með því að beina vexti í þá átt.]] '''Ljósleitni''' er dægurbreyting á hlutum [[jurt|plöntu]] ([[blóm]]a eða [[lauf]]a) sem viðbragð við afstöðu [[sólin|sólar]]. Ljósleitin blóm elta hreyfingu sólar eftir himninum frá austri til vesturs. Um nætur er tilviljun hvernig blómin snúa, en um dögun snúa þau til austurs þar sem sólin rís. Dæmi u...“ 1987748 wikitext text/x-wiki [[Mynd:Phototrophic_Response_to_Stimulus.svg|thumb|Planta bregst við ljósáreiti frá lampa með því að beina vexti í þá átt.]] '''Ljósleitni''' er dægurbreyting á hlutum [[jurt|plöntu]] ([[blóm]]a eða [[lauf]]a) sem viðbragð við afstöðu [[sólin|sólar]]. Ljósleitin blóm elta hreyfingu sólar eftir himninum frá austri til vesturs. Um nætur er tilviljun hvernig blómin snúa, en um dögun snúa þau til austurs þar sem sólin rís. Dæmi um ljósleitin blóm er [[goðasóley]] (''Ranunculus adoneus''), jurt sem lifir í Ölpunum.<ref>{{cite journal|author1=Alejandro M. Serrano|author2=Maria Verónica Arana|author3=Lucas Vanhaelewyn|author4=Carlos L. Ballaré|author5=Dominique Van Der Straeten|author6=Filip Vandenbussche|title=Following the star: Inflorescence heliotropism|journal=Environmental and Experimental Botany|volume=147|year=2018|pages=75-85|issn=0098-8472|doi=10.1016/j.envexpbot.2017.11.007}}</ref> Hreyfingin stafar af [[hreyfifruma|hreyfifrumum]] á sveigjanlegum stað rétt fyrir neðan blómið sem nefnist [[púði (jurtalíffræði)|púði]] (''pulvinus''). Hreyfifrumurnar dæla [[kalín]]jónum í nálæga vefi og breyta þannig [[vökvaþensla|vökvaþenslu]] þeirra. Svæðið er sveigjanlegt vegna þess að hreyfifrumurnar sem eru á skuggahliðinni lengjast vegna vökvaþenslu.<ref>{{cite book|author1=Sisodia, R.|author2=Bhatla, S.C.|year=2018|chapter=Plant Movements|title=Plant Physiology, Development and Metabolism|publisher=Springer|location=Singapore|doi=10.1007/978-981-13-2023-1_29}}</ref> Ljósleitni plantna er oftast viðbragð við bláu ljósi. Ef ljóssæknar plöntur eru huldar með gegnsæju efni sem hleypir ekki í gegn bláu ljósi, snúa þær sér ekki að sólinni næsta morgunn. Ef blómið er þakið með efni sem hleypir í gegnum sig bláu ljósi eingöngu snúa þær sér að sólinni í dögun. == Tilvísanir == {{reflist}} {{stubbur}} [[Flokkur:Líffærafræði plantna]] [[Flokkur:Ljós]] kvqsdckhzi6x7aktqmuvti0sjqogkgj Ayub Khan 0 193487 1987759 2026-11-20T23:20:28Z TKSnaevarr 53243 Bjó til síðu með „{{Forseti | nafn = Ayub Khan | nafn_á_frummáli = {{nobold|ایوب خان}}‎ | mynd = Ayub Khan portrait.png | myndatexti1 = Ayub Khan árið 1960 | titill= Forseti Pakistans | stjórnartíð_start = 27. október 1958 | stjórnartíð_end = 25. mars 1969 | forsætisráðherra = ''Hann sjálfur'' (starfandi) | forveri = [[Iskander Ali Mirza]] | eftirmaður = [[Yahya Khan]] | fæddur = {{fæðingardagur|1907|5|14}} | fæðingarstaður = [...“ 1987759 wikitext text/x-wiki {{Forseti | nafn = Ayub Khan | nafn_á_frummáli = {{nobold|ایوب خان}}‎ | mynd = Ayub Khan portrait.png | myndatexti1 = Ayub Khan árið 1960 | titill= Forseti Pakistans | stjórnartíð_start = 27. október 1958 | stjórnartíð_end = 25. mars 1969 | forsætisráðherra = ''Hann sjálfur'' (starfandi) | forveri = [[Iskander Ali Mirza]] | eftirmaður = [[Yahya Khan]] | fæddur = {{fæðingardagur|1907|5|14}} | fæðingarstaður = [[Haripur]], [[Sarhad]], [[breska Indland]]i (nú [[Pakistan]]) | dánardagur = {{Dánardagur og aldur|1974|4|19|1907|5|14}} | dánarstaður = [[Islamabad]], [[Pakistan]] | maki = Zubaida Khatoon | börn = 6 | háskóli = [[Royal Military College, Sandhurst]] }} '''Mohammad Ayub Khan''' (14. maí 1907 – 19. apríl 1974) var [[pakistan]]skur stjórnmálamaður og herforingi sem var annar [[forseti Pakistans]] frá 1958 til 1969. Hann var áður fyrsti innfæddi yfirmaður herafla Pakistans frá 1951 til 1958. Khan varð forseti árið 1958 þegar hann framdi valdarán gegn [[Iskander Mirza]] forseta og lét af völdum árið 1969 þegar hann sagði af sér í hrinu fjöldamótmæla og verkfalla um allt landið. ==Æviágrip== Ayub Khan var sonur lúðraþeytara í indverska hernum á tíma [[Breska Indland|breska Indlands]]. Líkt og faðir sinn gekk Khan í herinn og hlaut að loknu háskólanámi inngöngu í breska herskólann [[Royal Military College, Sandhurst|Sandhurst]], þar sem hann náði liðsforingjatign.<ref name=mbl>{{Tímarit.is|3288156|Ayub Khan|blað=[[Lesbók Morgunblaðsins]]|útgáfudagsetning=18. ágúst 1963|blaðsíða=2}}</ref> Þegar [[Pakistan]] varð sjálfstætt ríki eftir [[Skipting Indlands|skiptingu Indlands]] varð til mikið af auðum sætum í æðstu embættum hersins og Khan reis því hratt upp metorðastigann. Hann hlaut sérstaka þjálfun hjá [[Atlantshafsbandalagið|Atlantshafsbandalaginu]] í [[Vestur-Þýskaland]]i og var skipaður yfirforingi alls herafla Pakistans árið 1951.<ref name=mbl/> Khan átti í nánu sambandi við [[Iskander Mirza]], fyrsta forseta Pakistans, og var sammála honum um að uppræta yrði spillingu og valdabaráttu milli borgaralegra stjórnmálamanna í Pakistan. Árið 1958 aðstoðaði herinn undir forystu Khans stjórnarbyltingu Mirza þar sem stjórnarskrá landsins var numin úr gildi, þjóðþingið leyst upp og fyrirhuguðum kosningum slegið á frest. Eftir valdaránið var Khan skipaður forsætisráðherra auk þess sem hann fékk umsjón með málefnum [[Kasmír]] en stuttu síðar neyddist Mirza til að segja af sér og skipa Khan forseta „til bráðabirgða“.<ref name=mbl/> Eftir valdatöku sína innleiddi Khan strangt verðlags- og gjaldeyriseftirlit, sem leiddi brátt til lækkaðs verðlags og batnandi gjaldeyrisafkomu. Stjórnin hóf jafnframt skiptingu stórjarða og hreinsaði til í embættismannakerfinu í viðleitni til að uppræta spillingu. Khan gaf fyrirheit um að lýðræði yrði smám saman innleitt í Pakistan að nýju en sagði landið enn ekki reiðubúið fyrir það.<ref>{{Tímarit.is|1040544|Ayub Khan - einvaldi Pakistans|blað=[[Tíminn]]|útgáfudagsetning=25. maí 1960|blaðsíða=5}}</ref> Í febrúar 1960 var Khan formlega kjörinn forseti í atkvæðagreiðslu þar sem hann hlaut 95,6% greiddra atkvæða.<ref name=mbl/> Enginn var í framboði á móti Khan og herinn hafði umsjón með kosningunum.<ref name=abl>{{Tímarit.is|2341632|Auðveldur sigur Ayubs Khan|blað=[[Alþýðublaðið]]|útgáfudagsetning=4. janúar 1965|blaðsíða=4}}</ref> Ayub Khan var framan af vinveittur [[Bandaríkin|Bandaríkjunum]] og hélt áfram nánu samstarfi við þau innan hernaðarbandalaganna [[SEATO]] og [[CENTO]]. Samband Pakistans og Bandaríkjanna versnaði hins vegar þar sem Bandaríkin neituðu að hætta að selja Indlandi vopn og önnur hergögn. Haustið 1959 fundaði Khan með indverska forsætisráðherranum [[Jawaharlal Nehru]] í [[Nýja-Delí|Nýju-Delí]] til að ræða um landamæradeilu ríkjanna í Kasmír en ekki var komist að afgerandi niðurstöðu.<ref name=mbl/> Ayub Khan stýrði Pakistan með [[herlög]]um fyrstu fjögur valdaár sín en leyfði aftur starfsemi stjórnmálaflokka árið 1962. Í forsetakosningum sem haldnar voru í janúar 1965 bauð [[Fatíma Jinnah]], systir pakistanska landsföðurins [[Muhammad Ali Jinnah|Múhameðs Alí Jinnah]], sig fram til forseta fyrir hönd stjórnarandstöðunnar á móti Khan. Fatíma Jinnah sakaði Khan um að hafa svikið málstað bróður síns og um að hafa troðið fótum lýðræði í Pakistan.<ref name=mbl65>{{Tímarit.is|1363184|Forsetakosningarnar í Pakistan|útgáfudagsetning=9. janúar 1965|blaðsíða=10|blað=[[Morgunblaðið]]}}</ref> Hún gagnrýndi hann jafnframt fyrir tilraunir hans til að vingast við [[Kína]] og sagði Bandaríkin hin eina sanna bandamann Pakistans, auk þess sem hún gagnrýndi samningaviðleitni hans gagnvart Indlandi.<ref name=abl/> Forsetakosningarnar fóru þannig að í kjörmannaráðinu, sem taldi til sín um 80.000 meðlimi, hlaut Ayub Khan um 50 þúsund atkvæði en Jinnah um 29 þúsund. Fatíma Jinnah grunaði Khan um græsku og sagði kosningarnar bera þess merki að þjóðin hefði ekki fengið kost á að láta skoðun sína í ljós.<ref name=mbl65/> Í ágúst 1965 braust út [[Stríð Indlands og Pakistans 1965|styrjöld milli Indlands og Pakistans]] í Kasmírhéraði. Aðdragandi stríðsins var undirróðursstarfsemi sem njósnarar á vegum pakistanska hersins höfðu stundað í indverska hluta Kasmír til að styðja hreyfingar hlynntar samruna við Pakistan. Indverjar brugðust hart við undirróðursstarfseminni þegar hún uppgötvaðist, sendu hermenn yfir vopnahléslínu ríkjanna og lögðu undir sig landamærastöðvar í Kargil til að hindra för fleiri pakistanskra flugumanna til Kasmír.<ref>{{Tímarit.is|1369206|Neistinn sem varð að báli|útgáfudagsetning=22. september 1965|blaðsíða=21; 30|blað=[[Morgunblaðið]]}}</ref> Ríkin áttu í virkum átökum til 23. september sama ár, en þá féllust bæði ríkin á vopnahlé.<ref>{{Tímarit.is|1369219|Vopnahlé í styrjöld Indlands og Pakistan|útgáfudagsetning=23. september 1965|blaðsíða=1; 27|blað=[[Morgunblaðið]]}}</ref> Eftir vopnahléið við Indland rak Khan utanríkisráðherra sinn, [[Zulfikar Ali Bhutto]], þar sem hann hafði verið mótfallinn friðarsamkomulagi við Indland og jafnframt viljað færa Pakistan fjær Bandaríkjunum og nær Kína. Bhutto stofnaði í kjölfarið nýjan stjórnarandstöðuflokk, [[Þjóðarflokkur Pakistans|Þjóðarflokkinn]]. Andstaða gegn stjórn Khans harðnaði mjög eftir þetta og óeirðir færðust í aukana haustið 1968. Khan reyndi að koma til móts við mótmælendur með því að lofa að vera ekki í framboði í næstu forsetakosningum og að innleiða nýja, lýðræðislega stjórnarskrá.<ref>{{Tímarit.is|3227580|Skrílræði og hörmungarástand í stórum landshlutum í Pakistan|útgáfudagsetning=25. mars 1969|blaðsíða=8|blað=[[Vísir (dagblað)|Vísir]]}}</ref> Undir lok mars 1969 tilkynnti Khan í útvarpsávarpi að hann myndi láta af forsetaembættinu og falið her landsins, undir forystu [[Yahya Khan]] hershöfðingja, að taka við stjórn og koma á röð og reglu.<ref>{{Tímarit.is|3366723|Herstjórn í Pakistan|útgáfudagsetning=2. apríl 1969|blaðsíða=7|blað=[[Tíminn]]}}</ref> Ayub Khan lést úr hjartaáfalli þann 19. apríl 1974 á setri sínu nærri [[Islamabad]].<ref>{{cite news |title=Ex President of Pakistan Ayub Khan, Dies |url=https://news.google.com/newspapers?nid=2199&dat=19740419&id=kJxjAAAAIBAJ&pg=4149,2977014 |access-date=21 August 2016 |work=Lawrence Journal-World |agency=Associated Press |issue=95 |date=20 April 1974 |volume=116 |location=Islamabad, Pakistan |pages=13}}</ref> ==Tilvísanir== <references/> {{Töflubyrjun}} {{Erfðatafla | fyrir=[[Iskander Ali Mirza]]| eftir=[[Yahya Khan]]| titill=Forseti Pakistans| frá=27. október 1958| til=25. mars 1969| }} {{Töfluendir}} {{Forsetar Pakistans}} {{DEFAULTSORT:Khan, Ayub}} {{fd|1907|1974}} [[Flokkur:Forsetar Pakistans]] 204mv4gyn45pry7de1aurnanuab1xia Mohammad Ayub Khan 0 193488 1987760 2026-11-20T23:21:16Z TKSnaevarr 53243 Tilvísun á [[Ayub Khan]] 1987760 wikitext text/x-wiki #TILVÍSUN[[Ayub Khan]] 41sl98wi4jd9a1lsl7l2eqev4r0n5mi Kronobergslén 0 193489 1987776 2026-11-21T10:37:00Z Fyxi 84003 Ný síða 1987776 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Kronobergslén | nafn_í_eignarfalli = Kronobergsléns | nafn_á_frummáli = Kronobergs län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Kronobergs län vapenflagga.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Kronoberg vapen.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Kronobergs län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Växjö]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = 1639/1687 | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 8.458,0 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 203.121 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-G | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Kronobergslén''' ([[sænska]]: ''Kronobergs län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í suðurhluta [[Svíþjóð]]ar. Það er 8.458,0 {{km2}} að stærð og var íbúafjöldinn 203.121 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Växjö]]. Lénið á landamæri að [[Skánslén]]i, [[Hallandslén]]i, [[Jönköpingslén]]i, [[Kalmarlén]]i og [[Blekingelén]]i. == Sveitarfélög == Sveitarfélögin í léninu eru 8. * [[Alvesta (sveitarfélag)|Alvesta]] * [[Lessebo (sveitarfélag)|Lessebo]] * [[Ljungby (sveitarfélag)|Ljungby]] * [[Markaryd (sveitarfélag)|Markaryd]] * [[Tingsryd (sveitarfélag)|Tingsryd]] * [[Uppvidinge (sveitarfélag)|Uppvidinge]] * [[Växjö (sveitarfélag)|Växjö]] * [[Älmhult (sveitarfélag)|Älmhult]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] {{s|1687}} 4ekyz7sy4r2it46ebcb92fltp5rowyz Kronobergs län 0 193490 1987777 2026-11-21T10:37:40Z Fyxi 84003 Tilvísun á [[Kronobergslén]] 1987777 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Kronobergslén]] 184lz6qs9flsf5qzyud9viucleg16w1 Kalmarlén 0 193491 1987779 2026-11-21T10:52:32Z Fyxi 84003 Ný síða 1987779 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Kalmarlén | nafn_í_eignarfalli = Kalmarléns | nafn_á_frummáli = Kalmar län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Kalmar län vapenflagga.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Kalmar län vapen.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Kalmar län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Kalmar]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = 1634 | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 11.206 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 245.477 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-H | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Kalmarlén''' ([[sænska]]: ''Kalmar län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í suðurhluta [[Svíþjóð]]ar. Það er 11.206 {{km2}} að stærð og voru íbúar 245.477 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Kalmar]]. Lénið nær yfir austurhluta [[Smálönd|Smálanda]] og eyjuna [[Eyland]] (''Öland''). Það á landamæri að [[Kronobergslén]]i, [[Jönköpingslén]]i, [[Blekingelén]]i og [[Austurgautlandslén]]i. == Sveitarfélög == Sveitarfélögin í léninu eru 12. * [[Borgholm (sveitarfélag)|Borgholm]] * [[Emmaboda (sveitarfélag)|Emmaboda]] * [[Hultsfred (sveitarfélag)|Hultsfred]] * [[Högsby (sveitarfélag)|Högsby]] * [[Kalmar (sveitarfélag)|Kalmar]] * [[Mönsterås (sveitarfélag)|Mönsterås]] * [[Mörbylånga (sveitarfélag)|Mörbylånga]] * [[Nybro (sveitarfélag)|Nybro]] * [[Oskarshamn (sveitarfélag)|Oskarshamn]] * [[Torsås (sveitarfélag)|Torsås]] * [[Vimmerby (sveitarfélag)|Vimmerby]] * [[Västervik (sveitarfélag)|Västervik]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] {{s|1634}} l9tsj1gj7q5ld4mdnrgxzqq52mv22w5 Kalmar län 0 193492 1987780 2026-11-21T10:53:11Z Fyxi 84003 Tilvísun á [[Kalmarlén]] 1987780 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Kalmarlén]] rhrd7qac6pvl99i0nqt83ozwbmvfxkb Gotlandslén 0 193493 1987782 2026-11-21T11:05:53Z Fyxi 84003 Ný síða 1987782 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Gotlandslén | nafn_í_eignarfalli = Gotlandsléns | nafn_á_frummáli = Gotlands län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Gotlands län vapenflagga.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Gotland vapen.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Gotlands län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Visby]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 3.150,2 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 60.852 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-I | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Gotlandslén''' ([[sænska]]: ''Gotlands län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í [[Svíþjóð]]. Það nær yfir eyjuna [[Gotland]] og er 3.150,2 {{km2}} að stærð. Íbúafjöldinn var 60.852 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Visby]]. Gotlandslén er eina lénið í Svíþjóð sem samanstendur af einu sveitarfélagi ([[Gotland (sveitarfélag)|Gotland]]). == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] iekbtvdvpi4oqqvokrfsqo4cx78i18w Gotlands län 0 193494 1987783 2026-11-21T11:06:28Z Fyxi 84003 Tilvísun á [[Gotlandslén]] 1987783 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Gotlandslén]] ry1bf8z5lrcpku05xc9u2q4qwtld6e1 Blekingelén 0 193495 1987787 2026-11-21T11:16:50Z Fyxi 84003 Ný síða 1987787 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Blekingelén | nafn_í_eignarfalli = Blekingeléns | nafn_á_frummáli = Blekinge län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Blekinge län vapenflagga.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Blekinge vapen.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Blekinge län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Karlskrona]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = 1683 | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 2.942,9 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 156.616 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-K | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Blekingelén''' ([[sænska]]: ''Blekinge län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í suðurhluta [[Svíþjóð]]ar. Það er 2.942,9 {{km2}} að stærð og var íbúafjöldinn 156.616 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Karlskrona]]. Lénið á landamæri að [[Skánslén]]i, [[Kronobergslén]]i og [[Kalmarlén]]i. Blekingelén er minnsta lén Svíþjóðar að flatarmáli. == Sveitarfélög == Sveitarfélögin í léninu eru 5. * [[Karlshamn (sveitarfélag)|Karlshamn]] * [[Karlskrona (sveitarfélag)|Karlskrona]] * [[Olofström (sveitarfélag)|Olofström]] * [[Ronneby (sveitarfélag)|Ronneby]] * [[Sölvesborg (sveitarfélag)|Sölvesborg]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] {{s|1683}} 8xgjzqr4u78g30z0kbq7cvzf6rl5n5h Blekinge län 0 193496 1987788 2026-11-21T11:17:24Z Fyxi 84003 Tilvísun á [[Blekingelén]] 1987788 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Blekingelén]] 8op30sxxx24xsnkqscu4nnxrgkykcrc Flokkur:Stofnað 1683 14 193497 1987789 2026-11-21T11:18:23Z Fyxi 84003 Bjó til síðu með „[[Flokkur:Stofnað á 17. öld]] [[Flokkur:1683]]“ 1987789 wikitext text/x-wiki [[Flokkur:Stofnað á 17. öld]] [[Flokkur:1683]] 95qm7pz1wi12f7m9lhbqmyjpk2ilntt Skánslén 0 193498 1987792 2026-11-21T11:37:14Z Fyxi 84003 Ný síða 1987792 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Skánslén | nafn_í_eignarfalli = Skánsléns | nafn_á_frummáli = Skåne län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Vapenflagga för Skåne län.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Skåne länsvapen – Riksarkivet Sverige.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Skåne län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Malmö]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = 1997 | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 11.006,8 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 1.433.083 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-M | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Skánslén''' ([[sænska]]: ''Skåne län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í suðurhluta [[Svíþjóð]]ar. Það er 11.006,8 {{km2}} að stærð og voru íbúar 1.433.083 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Malmö]]. Lénið á landamæri að [[Hallandslén]]i, [[Kronobergslén]]i og [[Blekingelén]]i og tengist [[Danmörk]]u með [[Eyrarsundsbrúin|Eyrarsundsbrúnni]]. Skánslén var stofnað árið 1997 við sameiningu tveggja léna, ''Kristianstads län'' og ''Malmöhus län''. [[Mynd:Old provinces scania.png|thumb|Fyrir sameiningu; Kristianstadslén og Malmöhuslén]] == Sveitarfélög == Sveitarfélögin í léninu eru 33. {{columns-list|colwidth=18em| * [[Bjuv (sveitarfélag)|Bjuv]] * [[Bromölla (sveitarfélag)|Bromölla]] * [[Burlöv (sveitarfélag)|Burlöv]] * [[Båstad (sveitarfélag)|Båstad]] * [[Eslöv (sveitarfélag)|Eslöv]] * [[Helsingborg (sveitarfélag)|Helsingborg]] * [[Hässleholm (sveitarfélag)|Hässleholm]] * [[Höganäs (sveitarfélag)|Höganäs]] * [[Hörby (sveitarfélag)|Hörby]] * [[Höör (sveitarfélag)|Höör]] * [[Klippan (sveitarfélag)|Klippan]] * [[Kristianstad (sveitarfélag)|Kristianstad]] * [[Kävlinge (sveitarfélag)|Kävlinge]] * [[Landskrona (sveitarfélag)|Landskrona]] * [[Lomma (sveitarfélag)|Lomma]] * [[Lund (sveitarfélag)|Lund]] * [[Malmö (sveitarfélag)|Malmö]] * [[Osby (sveitarfélag)|Osby]] * [[Perstorp (sveitarfélag)|Perstorp]] * [[Simrishamn (sveitarfélag)|Simrishamn]] * [[Sjöbo (sveitarfélag)|Sjöbo]] * [[Skurup (sveitarfélag)|Skurup]] * [[Staffanstorp (sveitarfélag)|Staffanstorp]] * [[Svalöv (sveitarfélag)|Svalöv]] * [[Svedala (sveitarfélag)|Svedala]] * [[Tomelilla (sveitarfélag)|Tomelilla]] * [[Trelleborg (sveitarfélag)|Trelleborg]] * [[Vellinge (sveitarfélag)|Vellinge]] * [[Ystad (sveitarfélag)|Ystad]] * [[Åstorp (sveitarfélag)|Åstorp]] * [[Ängelholm (sveitarfélag)|Ängelholm]] * [[Örkelljunga (sveitarfélag)|Örkelljunga]] * [[Östra Göinge (sveitarfélag)|Östra Göinge]] }} == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] {{s|1997}} h4xr6wgr5zdv5bydoxezluz319g3avc Skåne län 0 193499 1987793 2026-11-21T11:37:57Z Fyxi 84003 Tilvísun á [[Skánslén]] 1987793 wikitext text/x-wiki #tilvísun[[Skánslén]] cf5lrjtvh6snioex7dchkjvu7yy06xr Hallandslén 0 193500 1987794 2026-11-21T11:58:39Z Fyxi 84003 Ný síða 1987794 wikitext text/x-wiki {{Byggð | nafn = Hallandslén | nafn_í_eignarfalli = Hallandsléns | nafn_á_frummáli = Hallands län | tegund_byggðar = [[Lén Svíþjóðar|Lén]] | fáni = Hallands län vapenflagga.svg | fáni_stærð = 80px | skjaldarmerki = Halland vapen.svg | skjaldarmerki_stærð = 80px | viðurnefni = | kort = Hallands län in Sweden-2.svg | kort_stærð = 150px | kort_texti = Staðsetning í Svíþjóð | hnit = {{WikidataCoord|display=inline,title}} | undirskipting_gerð = [[Listi yfir fullvalda ríki|Land]] | undirskipting_nafn = {{fáni|Svíþjóð}} | sæti_gerð = Höfuðstaður | sæti = [[Halmstad]] | stofnun_titill = Stofnun | stofnun_dagsetning = 1719 | leiðtogi_titill = | leiðtogi_nafn = | leiðtogi_flokkur = | heild_gerð = | flatarmál_neðan = <ref name="SCB-area">{{Cite web|url=https://www.statistikdatabasen.scb.se/pxweb/sv/ssd/START__MI__MI0802/Areal2025/|title=Land- och vattenareal per den 1 januari efter region och arealtyp. År 2025–2026|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-01-29|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | flatarmál_heild_km2 = | flatarmál_land_km2 = 5.450,9 | mannfjöldi_neðan = <ref name="SCB-pop">{{Cite web|url=https://www.scb.se/hitta-statistik/sverige-i-siffror/manniskorna-i-sverige/befolkningstathet-i-sverige/|title=Befolkningstäthet i Sverige|publisher=Statistikmyndigheten SCB|date=2026-03-03|access-date=2026-11-21|language=sv}}</ref> | mannfjöldi_frá_og_með = 2025 | mannfjöldi_heild = 346.090 | mannfjöldi_þéttleiki_km2 = auto | tímabelti = [[Mið-Evróputími|CET]] | utc_hliðrun = +01:00 | tímabelti_sumartími = [[Sumartími Mið-Evrópu|CEST]] | utc_hliðrun_sumartími = +02:00 | póstnúmer_gerð = Póstnúmer | póstnúmer = | iso_kóði = SE-N | vefsíða = {{Opinber vefslóð}} }} '''Hallandslén''' ([[sænska]]: ''Hallands län'') er [[Lén Svíþjóðar|lén]] í suðurhluta [[Svíþjóð]]ar. Það er 5.450,9 {{km2}} að stærð og var íbúafjöldinn 346.090 árið 2025.<ref name="SCB-pop" /> Höfuðstaður lénsins er [[Halmstad]]. Lénið nær yfir stærstan hluta [[Halland]]s og á landamæri að [[Vestur-Gautlandalén]]i, [[Jönköpingslén]]i, [[Kronobergslén]]i og [[Skánslén]]i. == Sveitarfélög == Sveitarfélögin í léninu eru 6. * [[Falkenberg (sveitarfélag)|Falkenberg]] * [[Halmstad (sveitarfélag)|Halmstad]] * [[Hylte (sveitarfélag)|Hylte]] * [[Kungsbacka (sveitarfélag)|Kungsbacka]] * [[Laholm (sveitarfélag)|Laholm]] * [[Varberg (sveitarfélag)|Varberg]] == Tilvísanir == {{reflist}} == Tenglar == * {{Opinber vefsíða}} {{Lén Svíþjóðar}} {{Stubbur|Svíþjóð}} [[Flokkur:Lén Svíþjóðar]] {{s|1719}} e7f7hr6gmjcw88219eiq16ec1b0rmmd