hestur

Wikiorðabók iswiktionary https://is.wiktionary.org/wiki/Wikior%C3%B0ab%C3%B3k:Fors%C3%AD%C3%B0a MediaWiki 1.47.0-wmf.19 case-sensitive Miðill Kerfissíða Spjall Notandi Notandaspjall Wikiorðabók Wikiorðabókarspjall Mynd Myndaspjall Melding Meldingarspjall Snið Sniðaspjall Hjálp Hjálparspjall Flokkur Flokkaspjall Viðauki Viðaukaspjall Samheitasafn Samheitasafnsspjall Skjátexti Skjátextaspjall Module Module talk Event Event talk hestur 0 4330 393206 383420 2026-09-15T08:20:22Z Ow! That Hurts! 8952 393206 wikitext text/x-wiki {{-is-}} {{-is-nafnorð-}} {{Fallbeyging kk sb 01|hest|ur|mynd=Finnhorse stallion.jpg|lýsing= [1] Hestur.|opið=1}} '''hestur''' {{kk.}}; {{no.s.b.}} :[1] ''dýrafræði;'' tegund stórra spendýra af [[hófdýr]]aættbálki og eitt af sjö eftirlifandi tegundum af ''Equus''-ættkvíslinni. {{-samheiti-}} :[1] [[hross]] {{-sjá einnig-}} :[1] [[foli]], [[fákur]], [[hryssa]], [[jór]] {{-þýðingar-}} {{þýðingar |da= {{þýðing|da|hest}} |en= {{þýðing|en|horse}} |et= {{þýðing|et|hobune}} |fi= {{þýðing|fi|hevonen}} |fo= {{þýðing|fo|hestur}} |fr= {{þýðing|fr|cheval}} |it= {{þýðing|it|cavallo}} |la= {{þýðing|la|equus}} |no= {{þýðing|no|hest}} |ru= {{þýðing-xx|ru|lošadj|лошадь}}, {{þýðing-xx|ru|konj|конь}} |sk= {{þýðing|sk|kôň}} |es= {{þýðing|es|caballo}} |sv= {{þýðing|sv|häst}} |cs= {{þýðing|cs|kůň}} |hu= {{þýðing|hu|ló}} |de= {{þýðing|de|Pferd}} |mi= {{þýðing|mi|hōiho}} }} {{-tilvísun-}} {{Wikipedia|hestur}} {{Ref-IcelandicOnlineDictionary|hestur}} {{Ref-Orðabók Háskólans|hestur}} {{-fo-}} {{-fo-nafnorð-}} '''hestur''' {{kk.|fo}} :[[#íslenska|hestur]] :[[graðfoli]] {{-framburður-|fo}} :{{hljóðskrá|fo-hestur.ogg}} {{-tilvísun-}} :{{Wikipedia|fo:hestur|hestur}} 79xh6t7otvsu2pxx7yk5cuks864w5qj Module:tenglahóp 828 119140 393205 393195 2026-09-15T05:21:58Z Ow! That Hurts! 8952 393205 Scribunto text/plain local p = {} function p.main(frame) local args = frame:getParent().args if not args[1] then args = frame.args end local langCode = args[1] if not langCode then return "" end local outGroups = {} local i = 2 while args[i] do local param_str = args[i] -- 1. Extract title, defaulting to "afleidd orð" if <titill:> is missing local title = "afleidd orð" local title_match = string.match(param_str, "<titill:(.-)>") if title_match then title = title_match param_str = string.gsub(param_str, "<titill:.->%s*", "") end local title_html = '<span style="font-variant: small-caps;">' .. title .. '</span>: ' -- 2. Protect semicolons inside < > brackets (like <þ:...>) from being split local function protect_semicolons(tag_inner) return string.gsub(tag_inner, ";", "§SEMI§") end param_str = string.gsub(param_str, "(<[^>]+>)", protect_semicolons) -- 3. Split by the remaining semicolons that separate the distinct words local words = mw.text.split(param_str, ";") local linked_words = {} for _, word in ipairs(words) do word = mw.text.trim(word) if word ~= "" then -- 4. Restore the semicolons inside the inline tags word = string.gsub(word, "§SEMI§", ";") -- 5. Directly invoke Module:tenglar using the template expansion engine local linked = frame:expandTemplate{ title = 'tengla', args = { langCode, word } } table.insert(linked_words, linked) end end if #linked_words > 0 then table.insert(outGroups, title_html .. table.concat(linked_words, ", ")) end i = i + 1 end return table.concat(outGroups, " • ") end return p 1jh2wdci6459ee1u6lwodly9fs0p9x3 hōiho 0 119143 393202 2026-09-15T02:15:37Z Ow! That Hurts! 8952 skapað 393202 wikitext text/x-wiki ==Maóríska== [[File:6 horse team East Lampeter TWP LanCo PA 1.jpg|thumb|I ngā rā o mua, mā ngā '''hōiho''' kē te moua e tō.<ref>{{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}}</ref>]] ===Nafnorð=== '''hōiho''' {{IPA2|/ˈhoːihɔ/}} # tegund stórra spendýra af [[hófdýr]]aættbálki sem oft hefur verið notað til [[reið]]ar og [[dráttur|dráttar]]; [[hestur]], [[hross]] (''[[w:Hestur|Equus caballus]]'') {{samheiti|mi|kurī}} {{tilvitnun|mi|lítill=ngā utu o te hoko o te hōiho|margur=Ko ngā utu ēnei o te hoko o te kau, o te hipi, o te hōiho, i Ākarana|þ=Þetta eru söluverð á kúm, sauðfé og '''hestum''' í Auckland|tegund=tímarit|dags=5. ágúst 1874|tímarit=Te Wananga<þ:Málþingið>|síður=bls. 3|óskráður=já|tegund-2=vef|tímarit-2=Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index<þ:Te Aka: Maórísk-ensk og ensk-maórísk orðabók og -skrá>|tenging=endurprentað í|höfundur-2=John Cornelius Moorfield|ár-2=2011|titill-2=[https://maoridictionary.co.nz/search?idiom=phrase%3Dproverb%3Dloan%3DhistLoanWords%3D&phrase=&proverb=&loan=&histLoanWords=&keywords=hoiho hōiho]|útgáfa-2=3|útgefandi-2=Longman/Pearson Education New Zealand|isbn-2=978-1-4425-3846-7|sótt-2=13. september 2026}} {{tilvitnun|mi|lítill=kei runga i te hōiho|margur=[[Kāti]] ko Pākehā nei kei runga tonu i te hōiho e haere ana, tōna whakaaro tērā anō tana whāereere e hoki mai ki te torotoro mai a ia me ā rāua tamariki, kia tūpono mai i runga ia i te hōiho, ka whāia tonutia e ia kia mau ai.|þ=Svo var Pākehā enn á hestbaki á ferð, og hugsaði sem svo að móðir barna þeirra myndi snúa aftur til að heimsækja hann og börnin, þannig að ef hún ræki á hann þar sem hann sat á '''hestinum''', myndi hann elta hana uppi þegar í stað til að ná henni.|titill=He Pakiwaitara<þ:Ævintýri>|isbn=9780908975099|ár=1994|útgefandi=Te Puni Kōkiri, Huia Publishers|síður=[https://www.google.com/books/edition/He_Pakiwaitara/yGjjAAAAMAAJ?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 18]}} {{tilvitnun|mi|lítill=ki runga i te hōiho|margur=Ka mutu te opeope a Tāpiki me ana kaiāwhina i ngā tūroro, ka rangatūtia e rātau te whenua ki Te Whāiti, ki Ruatāhuna, ko ētahi e totitoti ana, ko ngā mea tino hē ka utaina ki runga i te hōiho i mau atu i a rātau kua whīwhiwhi te waewae i te aka.|þ=Þegar ferð Tāpiki og aðstoðarmanna hans með sjúklingana lauk, lögðu þeir land undir fót í röð í átt að Te Whāiti og Ruatāhuna; sumir voru haltrandi, en þeir sem verst voru á það komnir voru settir á '''hest''' sem þeir höfðu náð í, en fóturinn á honum hafði flækjst í vafningsjurt.|titill=Te Rautakitahi o Tūhoe ki Ōrākau<þ:Tūhoe-stefnan fyrir Ōrākau>|dags=9. mars 2023|höfundur=William Te Rangiua Temara|isbn=9781776711109|útgefandi=Auckland University Press|síður=[https://www.google.com/books/edition/Te_Rautakitahi_o_Tuhoe_ki_Orakau/ezOdEQAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=%22h%C5%8Diho%22&pg=PA70&printsec=frontcover bls. 70]|kafli=Hinepau Te Whenuanui<þ:Mikla landið>}} {{afleitt|mi|eke hōiho<þ:hestamennska; hestafirðir>;hōia eke hōiho<þ:riddaralið>;hōiho poka<þ:geldingur>;hōiho uwha<þ:hryssa>;punua hōiho<þ:folald>;reihi hōiho<þ:veðhlaupahestur; hestaveðhlaup>;rērehi hōiho<þ:hestaveðhlaup>;whare hōiho<þ:fjós>}} {{s.e.|mi|tāriana}} ====Orðsifjafræði==== Fengið úr [[w:enska|ensku]] {{m|en|horse<þ:hestur>}}. ====Heimildir==== * {{til:mi:Te Aka 3|sótt=13. september 2026}} * {{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}} ====Tilvísanir==== <references/> shqm3zbiz577vsgq2ky277bqesnmef8 393203 393202 2026-09-15T05:18:09Z Ow! That Hurts! 8952 393203 wikitext text/x-wiki ==Maóríska== [[File:6 horse team East Lampeter TWP LanCo PA 1.jpg|thumb|I ngā rā o mua, mā ngā '''hōiho''' kē te moua e tō.<ref>{{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}}</ref>]] ===Nafnorð=== '''hōiho''' {{IPA2|/ˈhoːihɔ/}} # tegund stórra spendýra af [[hófdýr]]aættbálki sem oft hefur verið notað til [[reið]]ar og [[dráttur|dráttar]]; [[hestur]], [[hross]] (''[[w:Hestur|Equus caballus]]'') {{samheiti|mi|kāmia|kararehe|kurī|taniwha|tipua}} (þar sem ''hōiho'' er sjálfgefinn valkostur) {{tilvitnun|mi|lítill=ngā utu o te hoko o te hōiho|margur=Ko ngā utu ēnei o te hoko o te kau, o te hipi, o te hōiho, i Ākarana|þ=Þetta eru söluverð á kúm, sauðfé og '''hestum''' í Auckland|tegund=tímarit|dags=5. ágúst 1874|tímarit=Te Wananga<þ:Málþingið>|síður=bls. 3|óskráður=já|tegund-2=vef|tímarit-2=Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index<þ:Te Aka: Maórísk-ensk og ensk-maórísk orðabók og -skrá>|tenging=endurprentað í|höfundur-2=John Cornelius Moorfield|ár-2=2011|titill-2=[https://maoridictionary.co.nz/search?idiom=phrase%3Dproverb%3Dloan%3DhistLoanWords%3D&phrase=&proverb=&loan=&histLoanWords=&keywords=hoiho hōiho]|útgáfa-2=3|útgefandi-2=Longman/Pearson Education New Zealand|isbn-2=978-1-4425-3846-7|sótt-2=13. september 2026}} {{tilvitnun|mi|lítill=mō ngā hōiho|margur=Ko ngā huarahi i tērā wā, mō ngā hōiho, ā, i piki, heke i ngā hiwi kei te tipua e te rarauhe.|síður=[https://www.google.com/books/edition/New_world/-Ha3DjMDlwUC?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 8]|tímarit=New world<þ:Nýr heimur>|útgefandi=Te Puni Kōkiri|óskráður=já|ár=1969}} {{tilvitnun|mi|lítill=kei runga i te hōiho|margur=[[Kāti]] ko Pākehā nei kei runga tonu i te hōiho e haere ana, tōna whakaaro tērā anō tana whāereere e hoki mai ki te torotoro mai a ia me ā rāua tamariki, kia tūpono mai i runga ia i te hōiho, ka whāia tonutia e ia kia mau ai.|þ=Svo var Pākehā enn á hestbaki á ferð, og hugsaði sem svo að móðir barna þeirra myndi snúa aftur til að heimsækja hann og börnin, þannig að ef hún ræki á hann þar sem hann sat á '''hestinum''', myndi hann elta hana uppi þegar í stað til að ná henni.|titill=He Pakiwaitara<þ:Ævintýri>|isbn=9780908975099|ár=1994|útgefandi=Te Puni Kōkiri, Huia Publishers|síður=[https://www.google.com/books/edition/He_Pakiwaitara/yGjjAAAAMAAJ?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 18]}} {{tilvitnun|mi|lítill=ki runga i te hōiho|margur=Ka mutu te opeope a Tāpiki me ana kaiāwhina i ngā tūroro, ka rangatūtia e rātau te whenua ki Te Whāiti, ki Ruatāhuna, ko ētahi e totitoti ana, ko ngā mea tino hē ka utaina ki runga i te hōiho i mau atu i a rātau kua whīwhiwhi te waewae i te aka.|þ=Þegar ferð Tāpiki og aðstoðarmanna hans með sjúklingana lauk, lögðu þeir land undir fót í röð í átt að Te Whāiti og Ruatāhuna; sumir voru haltrandi, en þeir sem verst voru á það komnir voru settir á '''hest''' sem þeir höfðu náð í, en fóturinn á honum hafði flækjst í vafningsjurt.|titill=Te Rautakitahi o Tūhoe ki Ōrākau<þ:Tūhoe-stefnan fyrir Ōrākau>|dags=9. mars 2023|höfundur=William Te Rangiua Temara|isbn=9781776711109|útgefandi=Auckland University Press|síður=[https://www.google.com/books/edition/Te_Rautakitahi_o_Tuhoe_ki_Orakau/ezOdEQAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=%22h%C5%8Diho%22&pg=PA70&printsec=frontcover bls. 70]|kafli=Hinepau Te Whenuanui<þ:Mikla landið>}} {{afleitt|mi|eke hōiho<þ:hestamennska; hestafirðir>;hōia eke hōiho<þ:riddaralið>;hōiho poka<þ:geldingur>;hōiho uwha<þ:hryssa>;punua hōiho<þ:folald>;reihi hōiho<þ:veðhlaupahestur; hestaveðhlaup>;rērehi hōiho<þ:hestaveðhlaup>;whare hōiho<þ:fjós>}} {{s.e.|mi|tāriana}} ====Orðsifjafræði==== Fengið úr [[w:enska|ensku]] {{m|en|horse<þ:hestur>}}. Fyrstu hestarnir á [[w:Nýja-Sjáland|Nýja-Sjáland]]i voru stóðhestur og tvær hryssur sem komu til Te Pēwhairangi frá [[w:Ástralía|Ástralíu]] með trúboðanum Samuel Marsden þann 22. desember 1814. Innflutningur þeirra frá Ástralíu (og stundum frá [[w:Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]) varð ekki algengur fyrr en á fimmta áratug 19. aldar, og á sjötta áratugnum voru þeir orðnir helsta samgöngutæki [[w:Maóríar|Maóría]] á landi.<ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Emma Meyer|dags=1. mars 2009|titill=[https://teara.govt.nz/en/horses/page-1 Introduction of the horse]<þ:Innleiðing hestsins>|hluti=Horses<þ:Hestar>|sótt=15. september 2026}}</ref><ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-1 Introduction of horses]<þ:Innleiðing hestsins>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}}</ref> ====Heimildir==== * {{til:mi:Te Aka 3|sótt=13. september 2026}} * {{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}} * {{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-2 Horses in Māori culture]<þ:Hestar í menningu Máoría>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}} ====Tilvísanir==== <references/> l70pj5t8epodgytkpafovq83vub5vk4 393204 393203 2026-09-15T05:19:22Z Ow! That Hurts! 8952 393204 wikitext text/x-wiki ==Maóríska== [[File:6 horse team East Lampeter TWP LanCo PA 1.jpg|thumb|I ngā rā o mua, mā ngā '''hōiho''' kē te moua e tō.<ref>{{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}}</ref>]] ===Nafnorð=== '''hōiho''' {{IPA2|/ˈhoːihɔ/}} # tegund stórra spendýra af [[hófdýr]]aættbálki sem oft hefur verið notað til [[reið]]ar og [[dráttur|dráttar]]; [[hestur]], [[hross]] (''[[w:Hestur|Equus caballus]]'') {{samheiti|mi|kāmia|kararehe|kurī|taniwha|tipua}} (þar sem ''hōiho'' er sjálfgefinn valkostur) {{tilvitnun|mi|lítill=ngā utu o te hoko o te hōiho|margur=Ko ngā utu ēnei o te hoko o te kau, o te hipi, o te hōiho, i Ākarana|þ=Þetta eru söluverð á kúm, sauðfé og '''hestum''' í Auckland|tegund=tímarit|dags=5. ágúst 1874|tímarit=Te Wananga<þ:Málþingið>|síður=bls. 3|óskráður=já|tegund-2=vef|tímarit-2=Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index<þ:Te Aka: Maórísk-ensk og ensk-maórísk orðabók og -skrá>|tenging=endurprentað í|höfundur-2=John Cornelius Moorfield|ár-2=2011|titill-2=[https://maoridictionary.co.nz/search?idiom=phrase%3Dproverb%3Dloan%3DhistLoanWords%3D&phrase=&proverb=&loan=&histLoanWords=&keywords=hoiho hōiho]|útgáfa-2=3|útgefandi-2=Longman/Pearson Education New Zealand|isbn-2=978-1-4425-3846-7|sótt-2=13. september 2026}} {{tilvitnun|mi|lítill=mō ngā hōiho|margur=Ko ngā huarahi i tērā wā, mō ngā hōiho, ā, i piki, heke i ngā hiwi kei te tipua e te rarauhe.|þ=Vegirnir á þeim tíma voru fyrir '''hesta''' og lágu upp og niður hæðir vaxnar ferni.|síður=[https://www.google.com/books/edition/New_world/-Ha3DjMDlwUC?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 8]|tímarit=New world<þ:Nýr heimur>|útgefandi=Te Puni Kōkiri|óskráður=já|ár=1969}} {{tilvitnun|mi|lítill=kei runga i te hōiho|margur=[[Kāti]] ko Pākehā nei kei runga tonu i te hōiho e haere ana, tōna whakaaro tērā anō tana whāereere e hoki mai ki te torotoro mai a ia me ā rāua tamariki, kia tūpono mai i runga ia i te hōiho, ka whāia tonutia e ia kia mau ai.|þ=Svo var Pākehā enn á hestbaki á ferð, og hugsaði sem svo að móðir barna þeirra myndi snúa aftur til að heimsækja hann og börnin, þannig að ef hún ræki á hann þar sem hann sat á '''hestinum''', myndi hann elta hana uppi þegar í stað til að ná henni.|titill=He Pakiwaitara<þ:Ævintýri>|isbn=9780908975099|ár=1994|útgefandi=Te Puni Kōkiri, Huia Publishers|síður=[https://www.google.com/books/edition/He_Pakiwaitara/yGjjAAAAMAAJ?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 18]}} {{tilvitnun|mi|lítill=ki runga i te hōiho|margur=Ka mutu te opeope a Tāpiki me ana kaiāwhina i ngā tūroro, ka rangatūtia e rātau te whenua ki Te Whāiti, ki Ruatāhuna, ko ētahi e totitoti ana, ko ngā mea tino hē ka utaina ki runga i te hōiho i mau atu i a rātau kua whīwhiwhi te waewae i te aka.|þ=Þegar ferð Tāpiki og aðstoðarmanna hans með sjúklingana lauk, lögðu þeir land undir fót í röð í átt að Te Whāiti og Ruatāhuna; sumir voru haltrandi, en þeir sem verst voru á það komnir voru settir á '''hest''' sem þeir höfðu náð í, en fóturinn á honum hafði flækjst í vafningsjurt.|titill=Te Rautakitahi o Tūhoe ki Ōrākau<þ:Tūhoe-stefnan fyrir Ōrākau>|dags=9. mars 2023|höfundur=William Te Rangiua Temara|isbn=9781776711109|útgefandi=Auckland University Press|síður=[https://www.google.com/books/edition/Te_Rautakitahi_o_Tuhoe_ki_Orakau/ezOdEQAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=%22h%C5%8Diho%22&pg=PA70&printsec=frontcover bls. 70]|kafli=Hinepau Te Whenuanui<þ:Mikla landið>}} {{afleitt|mi|eke hōiho<þ:hestamennska; hestafirðir>;hōia eke hōiho<þ:riddaralið>;hōiho poka<þ:geldingur>;hōiho uwha<þ:hryssa>;punua hōiho<þ:folald>;reihi hōiho<þ:veðhlaupahestur; hestaveðhlaup>;rērehi hōiho<þ:hestaveðhlaup>;whare hōiho<þ:fjós>}} {{s.e.|mi|tāriana}} ====Orðsifjafræði==== Fengið úr [[w:enska|ensku]] {{m|en|horse<þ:hestur>}}. Fyrstu hestarnir á [[w:Nýja-Sjáland|Nýja-Sjáland]]i voru stóðhestur og tvær hryssur sem komu til Te Pēwhairangi frá [[w:Ástralía|Ástralíu]] með trúboðanum Samuel Marsden þann 22. desember 1814. Innflutningur þeirra frá Ástralíu (og stundum frá [[w:Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]) varð ekki algengur fyrr en á fimmta áratug 19. aldar, og á sjötta áratugnum voru þeir orðnir helsta samgöngutæki [[w:Maóríar|Maóría]] á landi.<ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Emma Meyer|dags=1. mars 2009|titill=[https://teara.govt.nz/en/horses/page-1 Introduction of the horse]<þ:Innleiðing hestsins>|hluti=Horses<þ:Hestar>|sótt=15. september 2026}}</ref><ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-1 Introduction of horses]<þ:Innleiðing hestsins>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}}</ref> ====Heimildir==== * {{til:mi:Te Aka 3|sótt=13. september 2026}} * {{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}} * {{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-2 Horses in Māori culture]<þ:Hestar í menningu Máoría>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}} ====Tilvísanir==== <references/> n0oz7axdr86lk5z7w65fki7r6mnrrnt 393207 393204 2026-09-15T09:09:29Z Ow! That Hurts! 8952 393207 wikitext text/x-wiki ==Maóríska== [[File:6 horse team East Lampeter TWP LanCo PA 1.jpg|thumb|I ngā rā o mua, mā ngā '''hōiho''' kē te moua e tō.<ref>{{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}}</ref>]] ===Nafnorð=== '''hōiho''' {{IPA2|/ˈhoːihɔ/}} # tegund stórra spendýra af [[hófdýr]]aættbálki sem oft hefur verið notað til [[reið]]ar og [[dráttur|dráttar]]; [[hestur]], [[hross]] (''[[w:Hestur|Equus caballus]]'') {{samheiti|mi|kāmia|kararehe|kurī|taniwha|tipua}} (þar sem ''hōiho'' er sjálfgefinn valkostur) {{tilvitnun|mi|lítill=ngā utu o te hoko o te hōiho|margur=Ko ngā utu ēnei o te hoko o te kau, o te hipi, o te hōiho, i Ākarana|þ=Þetta eru söluverð á kúm, sauðfé og '''hestum''' í Auckland|tegund=tímarit|dags=5. ágúst 1874|tímarit=Te Wananga<þ:Málþingið>|síður=bls. 3|óskráður=já|tegund-2=vef|tímarit-2=Te Aka: Māori–English, English–Māori Dictionary and Index<þ:Te Aka: Maórísk-ensk og ensk-maórísk orðabók og -skrá>|tenging=endurprentað í|höfundur-2=John Cornelius Moorfield|ár-2=2011|titill-2=[https://maoridictionary.co.nz/search?idiom=phrase%3Dproverb%3Dloan%3DhistLoanWords%3D&phrase=&proverb=&loan=&histLoanWords=&keywords=hoiho hōiho]|útgáfa-2=3|útgefandi-2=Longman/Pearson Education New Zealand|isbn-2=978-1-4425-3846-7|sótt-2=13. september 2026}} {{tilvitnun|mi|lítill=mō ngā hōiho|margur=Ko ngā huarahi i tērā wā, mō ngā hōiho, ā, i piki, heke i ngā hiwi kei te tipua e te rarauhe.|þ=Vegirnir á þeim tíma voru fyrir '''hesta''' og lágu upp og niður hæðir vaxnar ferni.|síður=[https://www.google.com/books/edition/New_world/-Ha3DjMDlwUC?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 8]|tímarit=New world<þ:Nýr heimur>|útgefandi=Te Puni Kōkiri|óskráður=já|ár=1969}} {{tilvitnun|mi|lítill=rua tekau mā tahi ngā hōiho|margur=E rua tekau, e rua tekau mā tahi rānei, ngā hōiho i reira.|þ=Þar voru tuttugu, eða kannski tuttugu og einn, '''hestar'''.|síður=[https://www.google.com/books/edition/Te_Rangatahi_ka_Hao_Te_Rangatahi_The_New/ZI3Ilpi9L_IC?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 62]|titill=ka Hao Te Rangatahi<þ:Ungmennin köstuðu netum sínum.>|ritröð=Te Rangatahi<þ:Ungt fólk>|bindi=2|höfundur=Hoani Retimana Waititi|útgefandi=A. R. Shearer, Government Print|ár=1974}} {{tilvitnun|mi|lítill=i tāna hōiho|margur=I whāia ia i tāna hōiho ki te awa.|þ=Honum var veitt eftirför á '''hestbaki''' að ánni.|síður=[https://www.google.com/books/edition/Making_Maori_Sentences/yJUOAAAAYAAJ?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 65]|titill=Making Maori Sentences<þ:Að mynda setningar á maórísku>|isbn=9780582858176|útgefandi=Longman Paul|ár=1989|höfundur=Lyndsay Head}} {{tilvitnun|mi|lítill=kei runga i te hōiho|margur=[[Kāti]] ko Pākehā nei kei runga tonu i te hōiho e haere ana, tōna whakaaro tērā anō tana whāereere e hoki mai ki te torotoro mai a ia me ā rāua tamariki, kia tūpono mai i runga ia i te hōiho, ka whāia tonutia e ia kia mau ai.|þ=Svo var Pākehā enn á hestbaki á ferð, og hugsaði sem svo að móðir barna þeirra myndi snúa aftur til að heimsækja hann og börnin, þannig að ef hún ræki á hann þar sem hann sat á '''hestinum''', myndi hann elta hana uppi þegar í stað til að ná henni.|titill=He Pakiwaitara<þ:Ævintýri>|isbn=9780908975099|ár=1994|útgefandi=Te Puni Kōkiri, Huia Publishers|síður=[https://www.google.com/books/edition/He_Pakiwaitara/yGjjAAAAMAAJ?hl=de&gbpv=1&bsq=%22h%C5%8Diho%22&dq=%22h%C5%8Diho%22&printsec=frontcover bls. 18]}} {{tilvitnun|mi|lítill=ki runga i te hōiho|margur=Ka mutu te opeope a Tāpiki me ana kaiāwhina i ngā tūroro, ka rangatūtia e rātau te whenua ki Te Whāiti, ki Ruatāhuna, ko ētahi e totitoti ana, ko ngā mea tino hē ka utaina ki runga i te hōiho i mau atu i a rātau kua whīwhiwhi te waewae i te aka.|þ=Þegar ferð Tāpiki og aðstoðarmanna hans með sjúklingana lauk, lögðu þeir land undir fót í röð í átt að Te Whāiti og Ruatāhuna; sumir voru haltrandi, en þeir sem verst voru á það komnir voru settir á '''hest''' sem þeir höfðu náð í, en fóturinn á honum hafði flækjst í vafningsjurt.|titill=Te Rautakitahi o Tūhoe ki Ōrākau<þ:Tūhoe-stefnan fyrir Ōrākau>|dags=9. mars 2023|höfundur=William Te Rangiua Temara|isbn=9781776711109|útgefandi=Auckland University Press|síður=[https://www.google.com/books/edition/Te_Rautakitahi_o_Tuhoe_ki_Orakau/ezOdEQAAQBAJ?hl=de&gbpv=1&dq=%22h%C5%8Diho%22&pg=PA70&printsec=frontcover bls. 70]|kafli=Hinepau Te Whenuanui<þ:Mikla landið>}} {{afleitt|mi|eke hōiho<þ:hestamennska; hestafirðir>;hōia eke hōiho<þ:riddaralið>;hōiho poka<þ:geldingur>;hōiho uwha<þ:hryssa>;punua hōiho<þ:folald>;reihi hōiho<þ:veðhlaupahestur; hestaveðhlaup>;rērehi hōiho<þ:hestaveðhlaup>;whare hōiho<þ:fjós>}} {{s.e.|mi|tāriana}} ====Orðsifjafræði==== Fengið úr [[w:enska|ensku]] {{m|en|horse<þ:hestur>}}. Fyrstu hestarnir á [[w:Nýja-Sjáland|Nýja-Sjáland]]i voru stóðhestur og tvær hryssur sem komu til Te Pēwhairangi frá [[w:Ástralía|Ástralíu]] með trúboðanum Samuel Marsden þann 22. desember 1814. Innflutningur þeirra frá Ástralíu (og stundum frá [[w:Bretlandseyjar|Bretlandseyjum]]) varð ekki algengur fyrr en á fimmta áratug 19. aldar, og á sjötta áratugnum voru þeir orðnir helsta samgöngutæki [[w:Maóríar|Maóría]] á landi.<ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Emma Meyer|dags=1. mars 2009|titill=[https://teara.govt.nz/en/horses/page-1 Introduction of the horse]<þ:Innleiðing hestsins>|hluti=Horses<þ:Hestar>|sótt=15. september 2026}}</ref><ref>{{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-1 Introduction of horses]<þ:Innleiðing hestsins>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}}</ref> ====Heimildir==== * {{til:mi:Te Aka 3|sótt=13. september 2026}} * {{til:mi:On-line|sótt=13. september 2026}} * {{tilvísun|tímarit=Te Ara: The Encyclopedia of New Zealand<þ:Te Ara: Alfræðiorðabók Nýja-Sjálands>|höfundur=Basil Keane|hluti=Hōiho – horses and iwi<þ:Hōiho – hestar og iwi>|titill=[https://teara.govt.nz/en/hoiho-horses-and-iwi/page-2 Horses in Māori culture]<þ:Hestar í menningu Máoría>|dags=1. júlí 2015|sótt=15. september 2026}} ====Tilvísanir==== <references/> qhq1ba5lbieechvxaycqgmz9t4jvcbl