Wikipédia jvwiki https://jv.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Pendhapa MediaWiki 1.47.0-wmf.3 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikipédia Parembugan Wikipédia Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Gapura Parembugan Gapura TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara 0 854 1749360 1655714 2026-05-24T11:10:46Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749360 wikitext text/x-wiki '''Basa Jawa Surakarta''' utawa '''carabasa Surakarta''' iku sawijine [[Basa Jawa|Carabasa Jawa]] sing dituturaké ing [[Surakarta]]. Carabasa iki kalebu carabasa Jawa sing alus. Carabasa Surakarta lan carabasa Ngayogyakarta lumrahe padha karo basa Jawa baku. Amarga, carabasa-carabasa iku mau dadi dhadhasaring basa Jawa baku iku dhewe. Ing padinan, carabasa Surakarta nduweni cara pocap lan tetembungan sing rada beda karo basa Jawa baku kaya ta ning = nanging, we = wae, enek/eneng = ana, guwak/guwang = buwang, lsp. Carabasa Surakarta nduwe saperangan pibeda karo carabasa Ngayogyakarya kaya ta tembung we/e = je, tembung nyat = cen (pañcen), tembung rencang = kañca (krama). ==Rujukan== {{reflist}} ==Pranala njaba== * [http://www.harianjogja.com/2012/lifestyle/jagad-jawa/basa-jawa-nuduhake-watake-bangsa-184593 Harian Yogya,com: Basa Jawa Nuduhake Watake Bangsa] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120709021941/http://www.harianjogja.com/2012/lifestyle/jagad-jawa/basa-jawa-nuduhake-watake-bangsa-184593 |date=2012-07-09 }} * [http://www.kbj5.com/index.php?option=com_content&view=article&id=122:kesantunan-berbasa-jawa-dalam-kraton-surakarta-hadiningrat&catid=50:makalah-makalah-konggres-basa-jawa-v-komisi-c&Itemid=72 KBJ5:Makalah kanthi irah-irahan:KESANTUNAN BERBAHASA JAWA DALAM KRATON SURAKARTA HADININGRAT]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{Basa Jawa}} [[Kategori:Dhialèk basa Jawa|Surakarta]] [[Kategori:Surakarta]] lw3kcw6tux26p4fkjgw0ovm3wg2jrw7 0 1797 1749347 1748089 2026-05-23T20:09:22Z Omarius257 72549 /* */ 1749347 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Solar System True Color JV.png|right|upright=1.5|thumb|Gambaran umum Tata Surya (ukuran planit digambaraké saklaras ing skala, sauntara leté ora): [[Srengéngé]], [[Merkurius]], [[Venus]], [[Bumi]], [[Mars]], [[Ceres]], [[Yupiter]], [[Saturnus]], [[Uranus]], [[Neptunus]], [[Pluto]], [[Haumea]], [[Makemake]] lan [[Eris]].]] <!--{{Spoken Wikipedia|Tata Surya.ogg|2010-09-10}}--> '''Tata Surya'''{{Ref label|A|a|none}} ana ing galaksi [[Bimasekti]] iku golongan barang langit kang kawangun saka sawijining [[lintang]] kang diarani [[Srengéngé]] lan kabèh objèk kang kraket déning gaya [[gravitasi]]né. Objèk-objèk mau kalebu wolung [[planit]] kang wis kauninga kanthi orbit awujud [[elips]], limang [[planit cilik]], 173 [[satelit alami]] kang wis kaidhèntifikasi{{Ref label|B|b|none}}, lan mayuta-yuta barang langit ([[meteor]], [[asteroid]], [[komet]]) liyané. Tata Surya kawangun saka Srengéngé, patang [[#Planit-planit pérangan njero|planit pérangan njero]], [[#Sabuk asteroid|sabuk asteroid]], patang [[#Planit-planit njaba|planit pérangan njaba]], lan ing pérangan paling njaba yaiku [[#Sabuk Kuiper|Sabuk Kuiper]] lan [[#Piringan kasebar|piringan kasebar]]. [[#Awan Oort|Awan Oort]] diprakirakaké ana ing [[#laladan paling adoh|laladan paling adoh]] kang leté watara kaping sèwu ing njaba pérangan kang paling njaba. Adhedhasar leté saka Srengéngé, wolung planit Tata Surya yaiku [[Merkurius]] utawa ''Buda'' (57,9 yuta [[km]]), [[Venus]] utawa ''Sukra'' (108 yuta km), [[Bumi]] (150 yuta km), [[Mars]] utawa ''Anggara'' (228 yuta km), [[Yupiter]] utawa ''Wrehaspati'' (779 yuta km), [[Saturnus]] utawa ''Saniscara'' (1.430 yuta km), [[Uranus]] (2.880 yuta km), lan [[Neptunus]] (4.500 yuta km). Wiwit madyaning [[2008]], ana limang objèk akasa kang kaklasifikasikaké minangka [[planit cilik]]. Orbit planit-planit cilik, kajaba Ceres, ana luwih adoh saka Neptunus. Limang planit cilik mau yaiku [[Ceres]] (415 yuta km ing sabuk asteroid; biyèné kaklasifikasikaké minangka planit kalima), [[Pluto]] (5.906 yuta km.; biyèné kaklasifikasikaké minangka planit kasanga), [[Haumea]] (6.450 yuta km), [[Makemake]] (6.850 yuta km), lan [[Eris]] (10.100 yuta km). Enem saka wolung planit lan telu saka limang planit cilik iku diubengi déning [[satelit alami]]. Saben planit pérangan njaba diubengi déning [[cincin planit]] kang kawangun saka awu lan partikel liyané. == Asal usul == Akèh hipotèsis ngenani asal usul Tata Surya wis ditélakaké para ahli, sapérangan ing antarané yaiku: [[Gambar:Pierre-Simon Laplace.jpg|thumb|upright|Pierre-Simon Laplace, pandhukung Hipotesis Nebula]] [[Gambar:GerardKuiper.jpg|thumb|upright|Gerard Kuiper, pandhukung Hipotesis Kondènsasi]] ;Hipotesis Nebula Hipotesis nébula pisanan ditélakaké déning [[Emanuel Swedenborg]] ([[1688]]-[[1772]])<ref>Swedenborg, Emanuel. 1734, (Principia) Latin: Opera Philosophica et Mineralia (English: Philosophical and Mineralogical Works), (Principia, Volume 1)</ref> taun [[1734]] lan disampurnakaké déning [[Immanuel Kant]] ([[1724]]-[[1804]]) nalika taun [[1775]]. Hipotesis sarupa uga dikembangaké déning [[Pierre Marquis de Laplace]]<ref>{{cite journal |year=1909| title= The Past History of the Earth as Inferred from the Mode of Formation of the Solar System| journal=Proceedings of the American Philosophical Society | volume=48 | pages=119 | author=See, T. J. J. | url=http://links.jstor.org/sici?sici=0003-049X%28190901%2F04%2948%3A191%3C119%3ATPHOTE%3E2.0.CO%3B2-U&size=LARGE | accessdate=2006-07-23}}</ref> kanthi indepènden nalika taun [[1796]]. Hipotesis iki, kang luwih ditepungi kanthi Hipotesis Nebula Kant-Laplace, nyebutaké yèn ing taap awal, Tata Surya isih wujud kabut raseksa. Kabut iki kawangun saka [[lebu]], [[ès]], lan [[gas]] kang diarani [[nébula]], lan unsur gas kang sapérangan gedhé [[hidrogen]]. Gaya gravitasi kang diduwèni njalari kabut iku nyusut lan mubeng kanthi arah tinentu, suhu kabut saya panas, lan akiré dadi lintang raseksa (srengéngé). Srengéngé raseksa terus nyusut lan mubeng tansaya rikat, lan cincin-cincin gas lan ès kalontar menyang saubengé Srengéngé. Akibat [[gaya]] [[gravitasi]], gas-gas mau saya padhet sairing karo pamudhunan suhuné lan minangka [[planit njero]] lan [[planit njaba]]. Laplace duwé pendhapat yèn orbit awangun mèh mbunder saka planit-planit wujud konsekuènsi saka pambentukané.<ref name=history>{{cite journal|title=The Solar System: Its Origin and Evolution|author=M. M. Woolfson<!-- [[Kategori:CS1 errors: redundant parameter‎]]|work=Physics Department, University of New York-->|journal=Journal of the Royal Astronomical Society|volume=34|pages=1–20|year=1993|url=http://articles.adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-iarticle_query?bibcode=1993QJRAS..34....1W&db_key=AST&page_ind=0&data_type=GIF&type=SCREEN_VIEW&classic=YES |accessdate=2008-04-16}}</ref> ;Hipotesis Planètisimal Hipotesis planètisimal pisanan ditélakaké déning [[Thomas C. Chamberlin]] lan [[Forest R. Moulton]] nalika taun [[1900]]. Hipotesis planètisimal nélakaké yèn Tata Surya awaké dhéwé kawangun akibat anané lintang liya kang liwat cukup cerak karo Srengéngé, nalika mangsa awal pambentukan Srengéngé. Kacerakan mau njalari dumadiné tonjolan ing lumahing Srengéngé, lan bebarengan prosès internal Srengéngé, narik matèri bola-bali saka Srengéngé. Èfèk gravitasi lintang ngakibataké kawanguné loro lengen spiral kang ndawa saka Srengéngé. Sauntara sapérangan gedhé matèri katarik manèh, sapérangan liya bakal tetep ing orbit, saya adhem lan saya padhet, lan dadi barang-barang kanthi ukuran cilik kang diarani [[planètisimal]] lan sapérangan kang gedhé minangka [[protoplanèt]]. Objèk-objèk mau silih tabrakan lan minangka planit lan rembulan, sauntara sisa-sisa matèri liyané dadi komèt lan astéroid. ;Hipotesis Pasang Surut Lintang Hipotesis pasang surut lintang pisanan ditélakaké déning [[James Jeans]] nalika taun [[1917]]. Planit dianggep kawangun amarga nyeraké lintang liya menyang Srengéngé. Kaanan kang mèh silih tabrakan njalari katariké sapérangan gedhé matèri saka Srengéngé lan lintang liya mau déning [[gaya]] [[pasang surut]] kekaroné, kang banjur kakondhènsasi dadi planit.<ref name=history /> Nanging astronom [[Harold Jeffreys]] taun 1929 mbantah yèn tabrakan kang kaya mangkono iku mèh ora mungkin dumadi.<ref name=history/> Mangkono uga astronom [[Henry Norris Russell]] nélakaké kaabotané marang hipotèsis mau.<ref>{{cite book|author=Benjamin Crowell|title=Conservation Laws|publisher=lightandmatter.com|year=1998-2006|chapter=5|url=http://www.lightandmatter.com/html_books/2cl/ch05/ch05.html|access-date=2012-07-11|archive-date=2010-12-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20101214161609/http://lightandmatter.com/html_books/2cl/ch05/ch05.html|url-status=dead}}</ref> ;Hipotesis Kondhènsasi Hipotesis kondhènsasi awalé ditélakaké déning astronom Walanda kang jenengé [[G.P. Kuiper]] ([[1905]]-[[1973]]) nalika taun [[1950]]. Hipotesis kondhènsasi njelasaké yèn Tata Surya kawangun saka bal kabut raseksa kang mubeng minangka cakram raseksa. ;Hipotesis Lintang Kembar Hipotesis lintang kembar awalé ditélakaké déning [[Fred Hoyle]] ([[1915]]-[[2001]]) nalika taun [[1956]]. Hipotesis nélakaké yèn biyèné Tata Surya awaké dhéwé wujud loro lintang kang mèh padha ukurané lan silih cerak kang salah sijiné njeblug ninggal serpihan-serpihan cilik. Serpihan iku kaprangkep déning gravitasi lintang kang ora njeblug lan wiwit ngupengi lintang iku. == Sajarah panemon == [[Gambar:De Revolutionibus manuscript p9b.jpg|thumb|right|Modhèl heliosentris sajeroning [[manuskrip]] [[Nicolaus Copernicus|Copernicus]].]] Lima [[planit]] paling cerak menyang Srengéngé saliyané [[Bumi]] ([[Merkurius]], [[Venus]], [[Mars]], [[Yupiter]] lan [[Saturnus]]) wis ditepungi wiwit jaman biyèn amarga kabèh bisa dideleng kanthi mata langsung. Akèh bangsa ing donya iki duwé [[Planit#Sajarah jeneng-jeneng planit|jeneng dhéwé kanggo saben planit]]. Perkembangan èlmu pengetauan lan tèknologi pangamatan ing limang abad kapungkur nggawa manungsa kanggo mahami barang-barang langit kabébas saka slubung mitologi. [[Galileo Galilei]] (1564-1642) kanthi [[teleskop]] refraktoré bisa ndadèkaké mata manungsa "luwih tajem" sajeroning ngamati barang langit kang ora bisa diamati lumantar mata langsung. Amarga teleskop Galileo bisa ngamati luwih tajem, dhèwèké bisa ndeleng manéka owah-owahan wangun kekatonan [[Venus]], kaya déné Venus Sabit utawa Venus Purnama minangka akibat owah-owahan posisi Venus tumrap Srengéngé. Panalaran Venus ngiteri Srengéngé saya nguwataké téyori [[heliosentris]], yaiku yèn Srengéngé iku punjer alam samesta, dudu Bumi, kang sadurungé digagas déning [[Nicolaus Copernicus]] (1473-1543). Susunan heliosentris yaiku Srengéngé dikupengi déning [[Merkurius]] tekan [[Saturnus]]. Teleskop Galileo terus disampurnakaké déning èlmuwan liya kaya déné [[Christian Huygens]] (1629-1695) kang nemu [[Titan]], satelit Saturnus, kang ana mèh kaping 2 let orbit [[Bumi]]-[[Yupiter]]. Perkembangan teleskop uga diimbangi uga déning perkembangan pangétungan obah barang-barang langit lan gegandhèngan siji karo liyané lumantar [[Johannes Kepler]] (1571-1630) kanthi [[Hukum Kepler]]. Lan puncaké, [[Sir Isaac Newton]] (1642-1727) kanthi [[ukum gravitasi]]. Kanthi loro téyori pangétungan iki kang mungkinaké panggolèkan lan pangétungan barang-barang langit sabanjuré. Nalika taun [[1781]], [[William Herschel]] (1738-1822) nemu [[Uranus]]. Pangétungan tliti orbit Uranus nyimpulaké yèn planit iki ana kang ngganggu. [[Neptunus]] tinemu nalika sasi Agustus [[1846]]. Panemon Neptunus pranyata ora cukup njelasaké gangguan orbit Uranus. [[Pluto]] banjur tinemu taun [[1930]]. Nalika Pluto tinemu, Pluto mung dikawruhi minangka siji-sijiné objèk ngangkasa kang ana sawisé Neptunus. Banjur nalika taun 1978, [[Charon (satelit)|Charon]], satelit kang ngupengi Pluto tinemu, sadurungé sempat dikira minangka planit kang sabeneré amarga ukurané ora béda adoh karo Pluto. Para astronom banjur nemu watara 1.000 objèk cilik liyané kang papané ngliwati Neptunus (diarani [[objèk trans-Neptunus]]), kang uga ngupengi Srengéngé. Ing kana mungkin ana watara 100.000 objèk sakrupa kang ditepungi minangka Objèk [[Sabuk Kuiper]] (Sabuk Kuiper yaiku péranganing objèk-objèk trans-Neptunus). Welasan barang langit kalebu sajeroning Objèk Sabuk Kuiper ing antarané [[Quaoar]] (1.250&nbsp;km ing sasi Juni 2002), [[Huya]] (750&nbsp;km ing sasi Maret 2000), [[Sedna]] (1.800&nbsp;km ing sasi Maret 2004), [[Orcus]], [[Vesta]], [[2 Pallas|Pallas]], [[Hygiea]], [[20000 Varuna|Varuna]], lan [[Haumea (planit cilik)|{{mp|2003 EL|61}}]] (1.500&nbsp;km ing sasi Mèi 2004). Panemon {{mp|2003 EL|61}} cukup njalari héboh amarga Objèk Sabuk Kuiper iki dikawruhi uga nduwé satelit ing sasi Januari 2005 sanadyan kanthi ukuran luwih cilik saka Pluto. Lan puncaké yaiku panemon [[Eris (planit)|Eris]] (2.700&nbsp;km ing sasi Oktober 2003). Saliyané luwih gedhé saka Pluto, objèk iki uga nduwé satelit. == Struktur == [[Gambar:Masses of the planets en.svg|thumb|right|Pambandhing rélatif massa planit. Yupiter iku 71% saka total lan Saturnus 21%. Merkurius lan Mars, kang total bebarengan mung kurang saka 0.1% ora katon sajeroning diagram ing ndhuwur.]] [[Gambar:Oort cloud Sedna orbit-de.svg|thumb|right|Orbit-orbit Tata Surya kanthi skala kang sabeneré]] [[Gambar:Planetoid 90377 sedna animation location.gif|thumb|right|Illustrasi skala]] Komponèn utama sistem Tata Surya yaiku [[srengéngé]], sawijining [[lintang]] [[dhèrèt utama]] kelas G2 kang ngandhut 99,86 persèn massa saka sistem lan ndhominasi kabèh kanthi gaya gravitasiné.<ref>{{cite journal |author=M Woolfson |title=The origin and evolution of the solar system |doi= 10.1046/j.1468-4004.2000.00012.x |year=2000 |journal=Astronomy & Geophysics |volume=41 |pages=1.12}}</ref> [[Yupiter]] lan [[Saturnus]], loro komponèn gedhé dhéwé kang ngideri Srengéngé, nyakup kira-kira 90 persèn massa saluwihé.{{Ref label|C|c|none}} Mèh kabèh objèk-objèk gedhé kang ngorbit Srengéngé ana ing babagan édharan [[bumi]], kang lumrahé dijenengi [[èkliptika]]. Kabèh [[planit]] manggon cedhak banget karo èkliptika, sauntara komèt lan objèk-objèk sabuk Kuiper lumrahé duwé béda pojokan kang gedhé banget dibandhingaké èkliptika. Planit-planit lan objèk-objèk Tata Surya uga ngorbit ngupengi Srengéngé lawan arah jarum jam yèn dideleng saka ndhuwur kutub lor Srengéngé, kajaba [[Komèt Halley]]. [[Hukum Kepler|Hukum Gerakan Planit Kepler]] njabaraké yèn orbit saka objèk-objèk Tata Surya saubengé Srengéngé obah kanthi wangun èlips kanthi Srengéngé minangka salah siji titik fokusé. Objèk kang leté luwih cerak saka Srengéngé (sumbu ''sèmi-mayor''-é luwih cilik) duwé taun wektu kang luwih cendhak. Ing orbit èlips, let antarané objèk karo Srengéngé manéka variasi sakdawané taun. Let paling cerak antarané objèk karo Srengéngé dijenengi [[perihelion]], sauntara let paling adoh saka Srengéngé dijenengi [[aphelion]]. Kabèh objèk Tata Surya obah paling rikat ing titik perihelion lan paling alon ing titik aphelion. Orbit planit-planit bisa diarani mèh awangun bunderan, éwadéné komèt, asteroid lan objèk sabuk Kuiper akèh-akèhé orbité awangun [[èlips]]. Kanggo nggampangaké réprèsentasi, akèh-akèhé diagram Tata Surya nuduhaké let antarané orbit kang padha siji lan sijiné. Ing kasunyatané, kanthi sapérangan pangecualian, tansaya adoh panggonan sawijining planit utawa sabuk saka Srengéngé, saya gedhé let antarané objèk iku karo jalur ideran orbit sadurungé. Minangka conto, [[Venus]] manggon watara 0,33 [[ékan astronomi]] (SA) punjul [[Merkurius]]{{Ref label|D|d|none}}, éwadéné [[Saturnus]] iku 4,3 SA saka [[Yupiter]], lan [[Neptunus]] manggon 10,5 SA saka [[Uranus]]. Sapérangan upaya wis dicoba kanggo nemtokaké korélasi let antar orbit iki ([[ukum Titus-Bode]]), nanging nganti saiki ora ana siji téyori waé wis ditampa. Mèh kabèh planit-planit ing Tata Surya uga nduwé sistem sékundhèr. Akèh-akèhé iku barang pangorbit alami kang diarani satelit. Sapérangan barang iki nduwé ukuran luwih gedhé saka planit. Mèh kabèh [[satelit alami]] kang gedhé dhéwé manggon ing orbit sinkron, kanthi sasisih satelit ngadhep merang arah planit indhuké kanthi permanèn. Papat planit gedhé dhéwé uga nduwé cincin kang isi partikel-partikel cilik kang ngorbit kanthi bebarengan. === Tèrminologi === Sacara informal, Tata Surya bisa dibagi dadi telu laladan. Tata Surya pérangan njero nyakup papat [[planit kabumian]] lan [[sabuk asteroid]] utama. Ing laladan kang luwih adoh, Tata Surya pérangan njaba, ana papat gas planit raseksa.<ref>{{cite web |title=An Overview of the Solar System |author=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/overview.html |accessdate=2007-02-15}}</ref> Wiwit tinemu [[Sabuk Kuiper]], pérangan paling njaba Tata Surya dianggep wewengkon béda dhéwé kang ngambah kabèh objèk ngliwati Neptunus.<ref>{{cite web |title=New Horizons Set to Launch on 9-Year Voyage to Pluto and the Kuiper Belt |author=Amir Alexander |work=The Planetary Society |year=2006 |url=http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |accessdate=2006-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060222080327/http://www.planetary.org/news/2006/0116_New_Horizons_Set_to_Launch_on_9_Year.html |archivedate=2006-02-22 |url-status=dead }}</ref> Sacara dinamis lan fisik, objèk kang ngorbit [[srengéngé]] bisa diklasifikasikaké sajeroning telung golongan: [[planit]], [[planit cilik]], lan [[Benda Cilik Tata Surya|barang cilik Tata Surya]]. Planit iku sawijining badan kang ngideri Srengéngé lan duwé massa cukup gedhé kanggo minangka buletan dhiri lan wis ngresiki orbité kanthi nginkorporasikaé kabèh objèk-objèk cilik ing saubengé. Kanthi définisi iki, Tata Surya duwé wolu planit: [[Merkurius]], [[Venus]], [[Bumi]], [[Mars]], [[Yupiter]], [[Saturnus]], lan [[Neptunus]]. [[Pluto]] wis diuwalaké status planèté amarga ora bisa ngresiki orbité saka objèk-objèk Sabuk Kuiper.<ref name="FinalResolution"/> Planit cilik iku barang akasa dudu satelit kang ngupengi Srengéngé, duwé massa kang cukup kanggo bisa minangka buletan dhiri nanging durung bisa ngresiki laladan saubengé.<ref name="FinalResolution"/> Miturut définisi iki, Tata Surya duwé lima planit cilik: [[Ceres]], [[Pluto]], [[Haumea]], [[Makemake]], lan [[Eris]].<ref name=name>{{cite web|date=2008-11-07 <!--11:42:58-->|title=Dwarf Planets and their Systems|work= Working Group for Planetary System Nomenclature (WGPSN) |url=http://planetarynames.wr.usgs.gov/append7.html#DwarfPlanets| accessdate=2008-07-13 | publisher= U.S. Geological Survey }}</ref> Objèk liya kang mungkin bakal diklasifikasikaké minangka planit cilik yaiku: [[Sedna]], [[Orcus]], lan [[Quaoar]]. Planit cilik kang nduwé orbit ing laladan trans-Neptunus lumrahé ingaran "plutoid".<ref name="IAU0804">{{cite web |date=11 Juni 2008 |title=Plutoid chosen as name for Solar System objects like Pluto |publisher=[[International Astronomical Union]] (News Release-IAU0804), Paris |url=http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804 |accessdate=2008-06-11 |archive-date=2008-06-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080613121232/http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0804/ |url-status=dead }}</ref> Sisa objèk-objèk liya sabanjuré kang ngiteri Srengéngé yaiku barang cilik Tata Surya.<ref name="FinalResolution">{{cite news |title=The Final IAU Resolution on the definition of "planit" ready for voting |publisher=IAU |date=2006-08-24 |url=http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |accessdate=2007-03-02 |archive-date=2009-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090107044134/http://www.iau.org/iau0602.423.0.html |url-status=dead }}</ref> Èlmuwan ahli planit migunakaké istilah gas, ès, lan watu kanggo ndhèskripsikaké kelas dat kang ana ing njero Tata Surya. ''Watu'' kanggo njenengi bahan mawa titik lebur dhuwur (luwih gedhé saka 500&nbsp;K), minangka conto [[silikat]]. Bahan batuan iki umum banget ana ing Tata Surya pérangan njero, wujud komponèn pambentuk utama mèh kabèh planit kabumian lan asteroid. Gas iku bahan-bahan mawa titik lebur asor kaya déné atom hidrogen, hélium, lan gas mulia, bahan-bahan iki ndhominasi wewengkon tengah Tata Surya, kang didhominasi déning Yupiter lan Saturnus. Éwadéné ès, kaya déné [[banyu]], [[metana]], [[amonia]] lan [[karbon dioksida]],<ref>{{cite journal | doi=10.1016/j.icarus.2007.04.009 | bibcode=2007Icar..190..345F | title=Asymmetries in the distribution of H2O and CO2 in the inner coma of Comet 9P/Tempel 1 as observed by Deep Impact | year=2007 | author=Feaga, L | journal=Icarus | volume=190 | pages=345}}</ref> duwé titik lebur watara atusan drajat kelvin. Bahan iki arupakan komponèn utama saka sapérangan gedhé satelit planit raseksa. Dhèwèké uga wujud komponèn utama [[Uranus]] lan [[Neptunus]] (kang asring ingaran "ès raseksa"), sarta manéka barang cilik kang ana ing sacedhaké orbit Neptunus.<ref name=zeilik>{{cite book | pages=240 | author=Michael Zellik| title=Astronomy: The Evolving Universe | edition=9th | year=2002 | publisher=Cambridge University Press | isbn=0521800900 | oclc=223304585}}</ref> Istilah ''volatiles'' nyakup kabèh bahan mawa titik umub asor (kurang saka atusan kelvin), kang kalebu gas lan ès; gumantung ing suhuné, 'volatiles' bisa tinemu minangka ès, cuwèran, utawa gas ing manéka pérangan Tata Surya. === Zona planit === [[Gambar:Solarsys.svg|thumb|upright=1.5|rifgt|Zona Tata Surya kang ngambah, planit pérangan njero, sabuk asteroid, planit pérangan njaba, lan [[sabuk Kuiper]]. (Gambar ora selaras karo skala) ]] Ing zona planit njero, [[Srengéngé]] iku punjer Tata Surya lan panggonané paling cedhak karo planit [[Merkurius]] (let saka Srengéngé 57,9&nbsp;×&nbsp;10⁶ km, utawa 0,39&nbsp;[[ékan astronomi|SA]]), [[Venus]] (108,2&nbsp;×&nbsp;10⁶&nbsp;km, 0,72&nbsp;SA), [[Bumi]] (149,6&nbsp;×&nbsp;10⁶&nbsp;km, 1&nbsp;SA) lan [[Mars]] (227,9&nbsp;×&nbsp;10⁶&nbsp;km, 1,52&nbsp;SA). Ukuran dhiamèteré antara 4.878&nbsp;km lan 12.756&nbsp;km, kanthi massa jinis antara 3,95&nbsp;g/cm³ lan 5,52&nbsp;g/cm³. Ing antarané Mars lan [[Yupiter]] ana laladan kang ingaran [[sabuk asteroid]], kumpulan batuan métal lan mineral. Akèh-akèhé asteroid-asteroid iki mung duwé dhiamèter sapérangan kilomèter (pirsani: [[Pratélan asteroid]]), lan sapérangan duwé dhiamèter 100&nbsp;km utawa luwih. [[Ceres]], péranganing kumpulan asteroid iki, ukurané watara 960&nbsp;km lan dikategorikaké minangka [[planit cilik]]. Orbit asteroid-asteroid iki èliptis banget, malah sapérangan nyimpangi [[Merkurius]] ([[1566 Icarus|Icarus]]) lan [[Uranus]] ([[2060 Chiron|Chiron]]). Ing zona planit njaba, ana planit gas raseksa [[Yupiter]] (778,3&nbsp;×&nbsp;10⁶&nbsp;km, 5,2&nbsp;SA), [[Uranus]] (2,875&nbsp;×&nbsp;10⁹&nbsp;km, 19,2&nbsp;SA) lan [[Neptunus]] (4,504&nbsp;×&nbsp;10⁹&nbsp;km, 30,1&nbsp;SA) kanthi massa jinis antara 0,7&nbsp;g/cm³ lan 1,66&nbsp;g/cm³. Let rata-rata antarané planit-planit karo Srengéngé bisa diprakirakaké kanthi migunakaké [[Hukum Titus-Bode|baris matématis Titus-Bode]]. Régularitas let antarané jalur ideran orbit-orbit iki kamungkinan wujud èfèk résonansi sisa saka awal kawanguné Tata Surya. Anèhé, planit [[Neptunus]] ora mijil ing baris matématis Titus-Bode, kang gawé para pangamat spékulasi yèn Neptunus wujud asil tabrakan kosmis. === Srengéngé === {{utama|Srengéngé}} [[Srengéngé]] iku lintang indhuk Tata Surya lan wujud komponèn utama sistem Tata Surya iki. [[Lintang]] iki ukurané 332.830 massa [[bumi]]. Massa kang gedhé iki njalari kapadhetan inti kang cukup gedhé kanggo bisa njurung kasinambungan [[fusi nuklir]] lan nyemburaké sapérangan ènèrgi kang ''dahsyat''. Akèh-akèhé ènèrgi iki dipancaraké menyang njaban akasa sajeroning wangun radhiasi èlètromagnètik, kalebu spèktrum optik. Srengéngé dikategorikaké sajeroning lintang cilik kuning (jinis G V) kang ukurané tengahan, nanging jeneng iki bisa njalari kasalahpahaman, amarga dibandhingaké karo lintang-lintang kang ana ing njero galaksi Bimasekti, Srengéngé kalebu cukup gedhé lan ''cemerlang''. Lintang diklasifikasikaké mawa [[dhiagram Hertzsprung-Russell]], yaiku sawijining grafik kang nggambaraké gegandhèngan pangaji [[luminositas]] sawijining lintang marang suhu lumahané. Lumrahé, lintang kang luwih panas bakal luwih ''cemerlang''. Lintang-lintang kang nuruti pola iki diarani ana ing [[dhèrèt utama]], lan Srengéngé panggoné persis ing tengah dhèrèt iki. Nanging, lintang-lintang kang luwih ''cemerlang'' lan luwih panas saka Srengéngé iku langka, éwadéné lintang-lintang kang luwih redhup lan adhem iku umum.<ref>{{cite web |year=2001 |author=Smart, R. L.; Carollo, D.; Lattanzi, M. G.; McLean, B.; Spagna, A. |title=The Second Guide Star Catalogue and Cool Stars |work=Perkins Observatory |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2001udns.conf..119S |accessdate=2006-12-26}}</ref> Dipercaya yèn posisi Srengéngé ing dhèrèt utama kanthi umum wujud "pucuk urip" saka sawijining lintang, amarga durung entèké hidrogen kang kasimpen kanggo fusi nuklir. Saiki Srengéngé tuwuh tansaya padhang jingglang. Ing awal uripé, tingkat kacemerlangané iku watara 70 persèn saka kacermelangan saiki.<ref>{{cite journal|title=Towards a Solution to the Early Faint Sun Paradox: A Lower Cosmic Ray Flux from a Stronger Solar Wind|author=Nir J. Shaviv|journal=Journal of Geophysical Research|doi=10.1029/2003JA009997|url=http://arxiv.org/abs/astroph/0306477v2|accessdate=2009-01-26|year=2003|volume=108|pages=1437}}</ref> Srengéngé kanthi [[métalisitas]] dikategorikaké minangka lintang "populasi I". Lintang kategori iki kawangun luwih akir ing tingkat évolusi [[alam semesta]], saéngga ngandhut luwih akèh unsur kang luwih abot tinimbang hidrogen lan hélium ("metal" sajeroning sebutan astronomi) dibandhingaké karo lintang "populasi II".<ref>{{cite journal |author=T. S. van Albada, Norman Baker |title=On the Two Oosterhoff Groups of Globular Clusters |journal=Astrophysical Journal |volume=185 |year=1973 |pages=477–498 |doi=10.1086/152434}}</ref> Unsur-unsur kang luwih abot tinimbang [[hidrogen]] lan [[hélium]] kawangun ing njero inti lintang purba kang banjur njeblug. Lintang-lintang génerasi pisanan perlu cures luwih dhisik sadurungé alam semesta bisa dikebaki déning unsur-unsur kang luwih abot iki. Lintang-lintang tuwa dhéwé ngandhut metal sithik banget, éwadéné lintang anyar nduwé kandhungan métal kang luwih dhuwur. Tingkat métalitas kang dhuwur iki diprakirakaké duwé prabawa wigati ing pambentukan sistem Tata Surya, amarga kawanguné planit iku asil panggumpelan métal.<ref>{{cite web |title=An Estimate of the Age Distribution of Terrestrial Planets in the Universe: Quantifying Metallicity as a Selection Effect |author=Charles H. Lineweaver |work=University of New South Wales |date=2001-03-09 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0012399 |accessdate=2006-07-23}}</ref> ==== Médhium antarplanèt ==== [[Gambar:Heliospheric-current-sheet.gif|right|thumb|[[Lembar ilènan heliosfer]], amarga obah rotasi magnètis Srengéngé tumrap médhium antarplanèt.<!-- The heliospheric current sheet. -->]] Saliyané cahya, [[Srengéngé]] uga kanthi kasinambungan mancaraké semburan partikel kanthi momotan ([[plasma]]) kang ditepungi minangka [[angin surya]]. Semburan partikel iki nyebar metu kira-kira ing karikatan 1,5 yuta kilomèter per jam,<ref>{{cite web |title=Solar Physics: The Solar Wind |work=Marshall Space Flight Center |date=2006-07-16<!--Internet Archive estimate--> |url=http://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |accessdate=2006-10-03 |archive-date=2015-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150813081520/http://solarscience.msfc.nasa.gov/SolarWind.shtml |url-status=dead }}</ref> nyiptakaké atmosfèr tipis ([[heliosfer]]) kang ngrambah Tata Surya paling ora adohé 100 SA (deleng uga ''[[heliopause]]''). Kabèh iki ingaran [[médhium antarplanèt]]. Lésus géomagnètis ing lumahing Srengéngé, kaya déné [[semburan Srengéngé]] (''solar flares'') lan [[uncalan massa korona]] (''coronal mass ejection'') njalari gangguan ing heliosfer, nyiptakaké cuaca ruwang akasa.<ref name="SunFlip">{{cite web |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |title=The Sun Does a Flip |accessdate=2007-02-04 |last=Phillips |first=Tony |date=2001-02-15 |work=Science@NASA |archive-date=2009-05-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090512121817/http://science.nasa.gov/headlines/y2001/ast15feb_1.htm |url-status=dead }}</ref> Struktur gedhé dhéwé saka heliosfer dijenengi [[lembar ilènan heliosfer]] (''heliospheric current sheet''), sawijining spiral kang dumadi amarga obah rotasi magnètis Srengéngé tumrap médhium antarplanèt.<ref>[http://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm A Star with two North Poles] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090718014855/http://science.nasa.gov/headlines/y2003/22apr_currentsheet.htm |date=2009-07-18 }}, April 22, 2003, Science @ NASA</ref><ref>Riley, Pete; Linker, J. A.; Mikić, Z., "[https://archive.ph/20120524184639/adsabs.harvard.edu/abs/2002JGRA.107g.SSH8R Modeling the heliospheric current sheet: Solar cycle variations]", (2002) ''Journal of Geophysical Research'' (Space Physics), Volume 107, Issue A7, pp. SSH 8-1, CiteID 1136, DOI 10.1029/2001JA000299. ([http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/monthly_highlights/2002-July-2001JA000299.pdf Full text] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090814052347/http://ulysses.jpl.nasa.gov/science/monthly_highlights/2002-July-2001JA000299.pdf |date=2009-08-14 }})</ref> [[Magnetosfer|Médhan magnèt]] bumi nyegah [[atmosfèr bumi]] interaksi karo angin surya. [[Venus]] lan [[Mars]] kang ora duwé médhan magnèt, atmosfèré entèk kakikis menyang njaba akasa.<ref>{{cite science |last=Lundin |first=Richard |date=2001-03-09 |title=Erosion by the Solar Wind |author=Rickard Lundin |journal=Science |volume=291 |issue=5510 |pages=1909 |doi=10.1126/science.1059763 |url=http://sciencemag.org/cgi/content/full/291/5510/1909 |accessdate=2006-12-26|abstract=http://sciencemag.org/cgi/content/summary/291/5510/1909}}</ref> Interaksi antarané angin surya lan médhan magnèt bumi njalari dumadiné [[aurora]], kang bisa dideleng cedhak kutub magnètik bumi. Heliosfer uga duwé peran ngreksa Tata Surya saka [[sinar kosmik]] kang asalé saka njaban Tata Surya. Médhan magnèt planit-planit nambah peran pangreksan sabanjuré. Dhènsitas [[sinar kosmik]] ing [[médhium antarlintang]] lan kekuwatan médhan magnèt Srengéngé ngalami owah-owahan ing skala wektu kang dawa banget, saéngga drajat radhiasi kosmis ing njero Tata Surya dhéwé iku manéka variasi, sanajan ora dikawruhi sepira gedhéné.<ref name="Langner_et_al_2005">{{cite journal |last=Langner |first=U. W. |author2=M.S. Potgieter |year=2005 |title=Effects of the position of the solar wind termination shock and the heliopause on the heliospheric modulation of cosmic rays |journal=Advances in Space Research |volume=35 |issue=12 |pages=2084–2090 |doi=10.1016/j.asr.2004.12.005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AdSpR..35.2084L |accessdate=2007-02-11}}</ref> Médhium antarplanèt uga wujud papan anané paling ora loro laladan mèmper piringan kang isiné lebu kosmis. Sing pisanan, méga lebu zodhiak, ana ing Tata Surya pérangan njero lan wujud jalaran cahya zodhiak. Iki kamungkinan kawangun saka tabrakan sajeroning [[sabuk astéroid]] kang disebabaké déning interaksi karo planit-planit.<ref>{{cite web |year=1998 |title=Long-term Evolution of the Zodiacal Cloud |url=http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |accessdate=2007-02-03 |archive-date=2013-05-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501105418/http://astrobiology.arc.nasa.gov/workshops/1997/zodiac/backman/IIIc.html |url-status=dead }}</ref> Laladan kaloro mbentang antarané 10 SA nganti watara 40 SA, lan mungkin disebabaké déning tabrakan kang mèmper nanging dumadi ing njero [[Sabuk Kuiper]].<ref>{{cite web |year=2003 |title=ESA scientist discovers a way to shortlist stars that might have planets |work=ESA Science and Technology |url=http://sci.esa.int/science-e/www/object/index.cfm?fobjectid=29471 |accessdate=2007-02-03}}</ref><ref>{{cite journal |last=Landgraf |first=M. |author2=Liou, J.-C.; Zook, H. A.; Grün, E. |date=May 2002 |title=Origins of Solar System Dust beyond Jupiter |journal=The Astronomical Journal |volume=123 |issue=5 |pages=2857–2861 |doi=10.1086/339704 |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/123/5/2857/201502.html |accessdate=2007-02-09}}</ref> === Tata Surya pérangan njero === Tata Surya pérangan njero iku jeneng umum kang nyakup [[planit kabumian]] lan [[asteroid]]. Mliginé kagawé saka [[silikat]] lan logam, objèk saka Tata Surya pérangan njero nglingkup cerak karo [[Srengéngé]], radhius saka kabèh laladan iki luwih cendhak saka let antarané Yupiter lan Saturnus. ==== Planit-planit pérangan njero ==== {{utama|Planit kebumian}} [[Gambar:Terrestrial planit size comparisons.jpg|thumb|Planit-planit pérangan njero. Saka kiwa nengen: [[Merkurius]], [[Venus]], [[Bumi]], lan [[Mars]] (ukuran miturut skala)]] Papat [[planit]] pérangan njero utawa planit kabumian (''terrestrial planit'') duwé komposisi batuan kang padhet, mèh ora duwé utawa ora duwé satelit lan ora duwé sistem cincin. Komposisi planit-planit iki mligi yaiku mineral kanthi titik lèlèh dhuwur, kaya déné silikat kang intip lan slubung, lan logam kaya déné wesi lan nikel kang intiné. Telu saka papat planit iki ([[Venus]], [[Bumi]] lan [[Mars]]) duwé [[atmosfèr]], kabèh duwé kawah météor lan sipat-sipat lumahan tèktonis kaya déné gunung geni lan lembah pecahan. Planit kang panggonané ing antarané Srengéngé lan Bumi ([[Merkurius]] lan [[Venus]]) diarani uga minangka planit infèrior. ===== Merkurius ===== : [[Merkurius]] (0,4 SA saka Srengéngé) iku planit paling cerak saka Srengéngé sarta uga paling cilik (0,055 massa Bumi). Merkurius ora duwé satelit alami lan ciri géologisé saliyané kawah météorid kang dikawruhi yaiku ''lobed ridges'' utawa ''rupes'', kamungkinan dumadi amarga pangerutan ing périodhe awal sajarahé.<ref>Schenk P., Melosh H.J. (1994), ''Lobate Thrust Scarps and the Thickness of Mercury's Lithosphere'', Abstracts of the 25th Lunar and Planetary Science Conference, 1994LPI....25.1203S</ref> Atmosfèr Merkurius kang mèh bisa dilirwakaké kapérang saka atom-atom kang uwal saka lumahané amarga semburan angin surya.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=Mercury |work=The Nine Planets |url=http://www.nineplanets.org/mercury.html |accessdate=2006-09-14}}</ref> Gedhéné inti wesi lan tipisé kerak Merkurius isih durung bisa diterangaké. Miturut prakiran hipotésa lapisan njaba planit iki ucul sawisé dumadi tabrakan gedhé, lan ngrembakané ("akresi") penuhé kacandhet déning ènèrgi awal Srengéngé.<ref>Benz, W., Slattery, W. L., Cameron, A. G. W. (1988), ''Collisional stripping of Mercury's mantle'', Icarus, v. 74, p. 516–528.</ref><ref>Cameron, A. G. W. (1985), ''The partial volatilization of Mercury'', Icarus, v. 64, p. 285–294.</ref> ===== Venus ===== : [[Venus]] (0,7 SA saka Srengéngé) mawa ukuran mèmper bumi (0,815 massa bumi). Lan kaya déné [[bumi]], planit iki duwé slimut kulit silikat kang kandel lan mawa inti wesi, atmosfèré uga kandel lan duwé aktivitas géologi. Nanging planit iki luwih garing saka bumi lan atmosfèré kaping sanga luwih padhet saka bumi. Venus ora duwé satelit. Venus iku planit paling panas kanthi suhu lumahan ngancik 400&nbsp;°C, kamungkinan gedhé disebabaké gunggung gas omah kaca kang kakandhut ing njero atmosfèr.<ref>{{cite paper |author=Mark Alan Bullock |title=The Stability of Climate on Venus |publisher=Southwest Research Institute |year=1997 |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202751/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/PhDThesis.pdf |url-status=dead }}</ref> Tekan saiki aktivitas géologis Venus durung didhetèksi, nanging amarga planit iki ora duwé medhan magnèt kang bisa nyegah entèké atmosfèr, dinuga sumber atmosfèr Venus asalé saka gunung geni.<ref>{{cite web |year=1999 |author=Paul Rincon |title=Climate Change as a Regulator of Tectonics on Venus |work=Johnson Space Center Houston, TX, Institute of Meteoritics, University of New Mexico, Albuquerque, NM |url=http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |format=PDF |accessdate=2006-11-19 |archive-date=2007-06-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070614202807/http://www.boulder.swri.edu/~bullock/Homedocs/Science2_1999.pdf |url-status=dead }}</ref> ===== Bumi ===== : [[Bumi]] (1 SA saka Srengéngé) iku planit pérangan njero kang gedhé dhéwé lan paling padhet, siji-sijiné kang dikawruhi duwé aktivitas géologi lan siji-sijiné planit kang dikawruhi duwé mahluk urip. Hidrosfèr-é kang cuwèr iku kas ing antarané planit-planit kabumian lan uga wujud siji-sijiné planit kang diamati duwé lèmpèng tèktonik. Atmosfèr bumi béda banget dibandhingaké planit-planit liyané, amarga diprabawai déning anané mahluk urip kang ngasilaké 21% [[oksigèn]].<ref>{{cite web |title=Earth's Atmosphere: Composition and Structure |author=Anne E. Egger, M.A./M.S. |work=VisionLearning.com |url=http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?c3=&mid=107&l= |accessdate=2006-12-26 |archive-date=2007-02-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070221231635/http://www.visionlearning.com/library/module_viewer.php?mid=107&l=&c3= |url-status=dead }}</ref> Bumi duwé siji [[satelit]], [[rembulan]], siji-sijiné satelit gedhé saka planit kabumian ing njero Tata Surya. ===== Mars ===== : [[Mars]] (1,5 SA saka Srengéngé) kanthi ukuran luwih cilik saka bumi lan Venus (0,107 massa bumi). Planit iki duwé atmosfèr tipis kang kandhutan mligi iku [[karbon dioksida]]. Lumahan Mars kang dikebaki gunung geni raseksa kaya déné [[Olympus Mons]] lan lembah retakan kaya déné [[Valles marineris]], nuduhaké aktivitas géologis kang terus dumadi nganti saiki. Warna abangé asalé saka warna karat lemahé kang sugih wesi.<ref>{{cite web |year=2004 |title=Modern Martian Marvels: Volcanoes? |author=David Noever |work=NASA Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=1360&mode=thread&order=0&thold=0 |accessdate=2006-07-23}}</ref> Mars duwé loro satelit alami cilik ([[Deimos]] lan [[Phobos]]) kang dinuga wujud [[asteroid]] kang kajebak gravitasi Mars.<ref>{{cite web |year=2004 |title=A Survey for Outer Satellites of Mars: Limits to Completeness |author=Scott S. Sheppard, David Jewitt, and Jan Kleyna |work=The Astronomical Journal |url=http://www.iop.org/EJ/article/1538-3881/128/5/2542/204263.html |accessdate=2006-12-26}}</ref> ==== Sabuk asteroid ==== {{utama|Sabuk asteroid}} [[Gambar:InnerSolarSystem-en.png|thumb|Sabuk asteroid utama lan asteroid Troya]] [[Asteroid]] kanthi umum iku objèk Tata Surya kang kapérang saka batuan lan mineral logam beku.<ref>{{cite web|title=Are Kuiper Belt Objects asteroids? Are large Kuiper Belt Objects planets? |publisher=Cornell University|url=http://curious.astro.cornell.edu/question.php?number=601|accessdate=2009-03-01}}</ref> [[Sabuk asteroid]] utama ana ing antarané orbit [[Mars]] lan [[Yupiter]], leté watara 2,3 lan 3,3 SA saka [[Srengéngé]], dinuga wujud sisa saka bahan formasi Tata Surya kang gagal nggumpel amarga prabawa gravitasi Yupiter.<ref>{{cite journal | author=Petit, J.-M.; Morbidelli, A.; Chambers, J. | title=The Primordial Excitation and Clearing of the Asteroid Belt | journal=Icarus | year=2001 | volume=153 | pages=338–347 | url=http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf | format=PDF | accessdate=2007-03-22 | doi=10.1006/icar.2001.6702 | archive-date=2007-02-21 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070221085835/http://www.gps.caltech.edu/classes/ge133/reading/asteroids.pdf | url-status=dead }}</ref> Gradhasi ukuran asteroid iku atusan kilomèter tekan mikroskopis. Kabèh asteroid, kajaba [[Ceres]] kang gedhé dhéwé, diklasifikasikaké minangka [[Benda Cilik Tata Surya|barang cilik Tata Surya]]. Sapérangan asteroid kaya déné [[Vesta]] lan [[Hygiea]] mungkin bakal diklasifikasikaké minangka [[planit cilik]] yèn kabukti wis ngancik [[kasetimbangan hidrostatik]].<ref>{{cite web|title=IAU Planit Definition Committee|publisher=International Astronomical Union|year=2006|url=http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0601/newspaper/|accessdate=2009-03-01|archive-date=2009-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20090603001603/http://www.iau.org/public_press/news/release/iau0601/newspaper/|url-status=dead}}</ref> Sabuk asteroid kapérang saka maèwu-èwu, mungkin yutan objèk kanthi dhiamèter sakilometer.<ref>{{cite web |year=2002 |title=New study reveals twice as many asteroids as previously believed |work=ESA |url=http://www.esa.int/esaCP/ESAASPF18ZC_index_0.html|accessdate=2006-06-23}}</ref> Sanajan mangkono, massa total saka sabuk utama iki ora punjul saprasèwu massa bumi.<ref name=Krasinsky2002>{{cite journal |authorlink=Georgij A. Krasinsky |first=G. A. |last=Krasinsky |author2=[[Elena V. Pitjeva|Pitjeva, E. V.]]; Vasilyev, M. V.; Yagudina, E. I. |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=2002Icar..158...98K&db_key=AST&data_type=HTML&format=&high=4326fb2cf906949 |title=Hidden Mass in the Asteroid Belt |journal=Icarus |volume=158 |issue=1 |pages=98–105 |date=July 2002 |doi=10.1006/icar.2002.6837}}</ref> Sabuk utama ora rapet, kapal ruwang akasa kanthi rutin mbrobos laladan iki tanpa ngalami kacilakan. Asteroid kang dhiamèteré watara 10 lan 10⁻⁴&nbsp;m ingaran météorid.<ref>{{cite journal |author=Beech, M. |author2=Duncan I. Steel |date=September 1995 |title=On the Definition of the Term Meteoroid |journal=Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society |volume=36 |issue=3 |pages=281–284 |url=http://adsabs.harvard.edu/cgi-bin/nph-bib_query?bibcode=1995QJRAS..36..281B&db_key=AST&data_type=HTML&format=&high=44b52c369007834 |accessdate=2006-08-31}}</ref> ===== Ceres ===== [[Gambar:Ceres - RC3 - Haulani Crater (22381131691) (cropped).jpg|thumb|right|Ceres]] [[Ceres]] (2,77 SA) iku barang gedhé dhéwé ing sabuk asteroid lan diklasifikasikaké minangka planit cilik. Dhiamèteré iku kurang sithik saka 1000&nbsp;km, cukup gedhé kanggo duwé gravitasi dhéwé kanggo nggumpel minangka bunderan. Ceres dianggep planit nalika tinemu ing abad ka 19, nanging di-réklasifikasi dadi asteroid nalika taun 1850an sawisé observasi luwih lanjut nemu sapérangan asteroid manèh.<ref>{{cite web |title=History and Discovery of Asteroids |format=DOC |work=NASA |url=http://dawn.jpl.nasa.gov/DawnClassrooms/1_hist_dawn/history_discovery/Development/a_modeling_scale.doc |accessdate=2006-08-29}}</ref> Ceres diréklasifikasi lanjut nalika taun 2006 minangka planit cilik. ===== Golongan asteroid ===== [[Asteroid]] ing sabuk utama dibagi dadi golongan lan kulawarga asteroid dhedhasar sipat-sipat orbité. Satelit asteroid iku asteroid kang ngiteri asteroid kang luwih gedhé. Satelit-satelit iki ora gampang dibédakaké saka satelit-satelit planit, sok-sok mèh padha gedhéné karo pasangané. Sabuk asteroid uga duwé komèt sabuk utama kang mungkin wujud sumber banyu bumi.<ref>{{cite web |year=2006 |author=Phil Berardelli |title=Main-Belt Comets May Have Been Source Of Earths Water |work=SpaceDaily |url=http://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |accessdate=2006-06-23 |archive-date=2011-08-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110816083413/http://www.spacedaily.com/reports/Main_Belt_Comets_May_Have_Been_Source_Of_Earths_Water.html |url-status=dead }}</ref> Asteroid-asteroid Trojan ana ing titik L₄ atau L₅ [[Yupiter]] (laladan gravitasi stabil kang ana ing ngarep lan mburi sawijining orbit planit), sebutan "trojan" asring dipigunakaké kanggo objèk-objèk cilik ing [[Titik Langrange]] saka sawijining planit utawa satelit. Golongan Asteroid Hilda ana ing orbit résonansi 2:3 saka Yupiter, kang tegesé golongan iki ngiteri Srengéngé kaping telu kanggo saben loro ideran [[Yupiter]]. Pérangan njero Tata Surya uga dikebaki déning asteroid alasan, kang akèh ngethok orbit-orbit planit-planit pérangan njero. === Tata Surya pérangan njaba === Ing pérangan njaba Tata Surya ana gas-gas raseksa karo satelit-satelité kang mawa ukuran planit. Akèh komèt kanthi périodha cendhak kalebu sapérangan Centaur, uga duwé orbit ing laladan iki. Badan-badan padhet ing laladan iki ngandhut gunggung ''volatil'' (conto: banyu, amonia, métan, kang asring ingaran "es" sajeroning pangistilahan èlmu kaplanètan) kang luwih dhuwur dibandhingaké planit batuan ing pérangan njero Tata Surya. ==== Planit-planit njaba ==== {{utama|Raseksa gas}} [[Gambar:Gas giants and the Sun (1 px = 1000 km).jpg|thumb|upright=1.25|Raseksa-raseksa gas sajeroning Tata Surya lan Srengéngé, dhedhasar skala]] Kapapat planit njaba, kang ingaran uga planit raseksa gas (''gas giant''), utawa [[planit jovian]], kanthi kasluruhan nyakup 99 persèn massa kang ngorbit Srengéngé. Yupiter lan Saturnus sapérangan gedhé ngandhut [[hidrogen]] lan [[hélium]]; Uranus lan Neptunus duwé proporsi ès kang luwih gedhé. Para astronom ngusulaké yèn kaloroné dikategorikaké dhéwé minangka raseksa ès.<ref>{{cite web |title=Formation of Giant Planets |author=Jack J. Lissauer, David J. Stevenson |work=NASA Ames Research Center; California Institute of Technology |year=2006 |url=http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/djs/lissauer%26stevenson%28PPV%29.pdf |format=PDF |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2009-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090326060004/http://www.gps.caltech.edu/uploads/File/People/djs/lissauer%26stevenson%28PPV%29.pdf |url-status=dead }}</ref> Kapapat raseksa gas iki kabèh duwé cincin, sanajan mung sistem cincin Saturnus kang bisa dideleng kanthi gampang saka bumi. ===== Yupiter ===== : [[Yupiter]] (5,2 SA), kanthi massa kaping 318 massa bumi, iku massané kaping 2,5 massa saka gabungan kabèh planit liyané. Kandhutan mligi iku [[hidrogen]] lan [[hélium]]. Sumber panas ing njero Yupiter njalari timbulé sapérangan ciri sèmi-permanèn ing atmosfèré, minangka conto pita pita awan lan [[Bintik Abang Raseksa]]. Sing dikawruhi, Yupiter duwé 63 satelit. Papat kang gedhé dhéwé, [[Ganymede]], [[Callisto]], [[Io]], lan [[Europa (satelit)|Europa]] ngatonaké kamèmperan karo planit kabumian, kaya déné gunung geni lan inti kang panas.<ref>{{cite web |title=Geology of the Icy Galilean Satellites: A Framework for Compositional Studies |author=Pappalardo, R T |work=Brown University |year=1999 |url=http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate?&listenv=table&multiple=1&range=1&directget=1&application=fm99&database=%2Fdata%2Fepubs%2Fwais%2Findexes%2Ffm99%2Ffm99&maxhits=200&=%22P11C-10%22 |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2008-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080212155912/http://www.agu.org/cgi-bin/SFgate/SFgate?&listenv=table&multiple=1&range=1&directget=1&application=fm99&database=%2Fdata%2Fepubs%2Fwais%2Findexes%2Ffm99%2Ffm99&maxhits=200&=%22P11C-10%22 |url-status=dead }}</ref> Ganymede, kang wujud satelit gedhé dhéwé ing Tata Surya, duwé ukuran luwih gedhé saka Merkurius. ===== Saturnus ===== : [[Saturnus]] (9,5 SA) kang ditepungi kanthi sistem cinciné, duwé sapérangan pepadhan karo Yupiter, minangka conto komposisi atmosfèré. Sanajan Saturnus gehdéné mung 60% volume Yupiter, planit iki mung duwé bobot kurang saka sapratelu Yupiter utawa kaping 95 massa bumi, agawé planit iki wujud sawijining planit kang paling ora padhet ing Tata Surya. Saturnus duwé 60 satelit kang dikawruhi tekan saiki (lan 3 kang durung dipesthèkaké) loro ing antarané [[Titan]] lan [[Enceladus]], nuduhaké aktivitas géologis, sanajan mèh kapérang mung saka ès waé.<ref>{{cite web |title=Cryovolcanism on the icy satellites |author=J. S. Kargel |work=U.S. Geological Survey |year=1994 |url=http://www.springerlink.com/content/n7435h4506788p22/ |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2013-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131031202057/http://rd.springer.com/article/10.1007%2FBF00613296 |url-status=dead }}</ref> Titan duwé ukuran luwih gedhé saka [[Merkurius]] lan wujud siji-sijiné satelit ing Tata Surya kang duwé atmosfèr kang cukup duwé arti. ===== Uranus ===== : [[Uranus]] (19,6 SA) kang duwé massa kaping 14 massa bumi, iku planit kang paling ènthèng ing antarané planit-planit njaba. Planit iki duwé kabédan ciri orbit. Uranus ngiteri Srengéngé kanthi ukuran poros 90 drajat ing [[ekliptika]]. Planit iki duwé inti kang adhem banget dibandhingaké gas raseksa liyané lan mung sithik mancaraké ènèrgi panas.<ref>{{cite web |title=10 Mysteries of the Solar System |author=Hawksett, David; Longstaff, Alan; Cooper, Keith; Clark, Stuart |work=Astronomy Now |year=2005 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/2005AsNow..19h..65H |accessdate=2006-01-16}}</ref> Uranus duwé 27 satelit kang dikawruhi, kang gedhé dhéwé iku Titania, Oberon, Umbriel, Ariel lan Miranda. ===== Neptunus ===== : [[Neptunus]] (30 SA) sanajan luwih cilik sithik saka Uranus, duwé massa kaping 17 massa bumi, saéngga agawé planit iki luwih padhet. Planit iki mancaraké panas saka njero nanging ora akèh kaya déné Yupiter utawa Saturnus.<ref>{{cite web |title=Post Voyager comparisons of the interiors of Uranus and Neptune |author=Podolak, M.; Reynolds, R. T.; Young, R. |work=NASA, Ames Research Center |year=1990 |url=http://adsabs.harvard.edu/abs/1990GeoRL..17.1737P |accessdate=2006-01-16}}</ref> Neptunus duwé 13 satelit kang dikawruhi. Sing gedhé dhéwé, [[Triton]], géologiné aktif, lan duwé geyser nitrogèn cuwèr.<ref>{{cite web |title=The Plausibility of Boiling Geysers on Triton |author=Duxbury, N.S., Brown, R.H. |work=Beacon eSpace |year=1995 |url=http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |accessdate=2006-01-16 |archive-date=2009-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090426005806/http://trs-new.jpl.nasa.gov/dspace/handle/2014/28034?mode=full |url-status=dead }}</ref> Triton iku siji-sijiné satelit gedhé kang orbité walik arah (''retrogade''). Neptunus uga diampingi sapérangan planit minor ing orbité, kang ingaran Trojan Neptunus. Bendha-barang iki duwé résonansi 1:1 karo Neptunus. ==== Komèt ==== {{utama|Komèt}} [[Gambar:CometMcNaught MatakoheNZ.JPG|right|thumb|[[Komèt McNaught]] utawa [[C/2006 P1]] dideleng saka [[Matakohe, New Zealand]] tanggal [[20 Januari]] [[2007]] jam 9.03pm.]] [[Komèt]] iku badan Tata Surya cilik, lumrahé mung mawa ukuran sapérangan kilomèter, lan kagawé saka [[ès volatil]]<!-- (volatiles ices) -->. Badan-badan iki duwé èksèntrisitas orbit dhuwur, kanthi umum [[perihelion]]-é ana ing planit-planit pérangan njero lan panggonan [[aphelion]]-é luwih adoh saka [[Pluto]]. Nalika sawijining komèt ngleboni Tata Surya pérangan njero, ceraké let saka Srengéngé njalari lumahan èsé ngalami sumblimasi lan ionisasi, kang ngasilaké koma, buntut gas lan lebu dawa, kang asring bisa dideleng kanthi mata langsung. Komèt mawa périodha cendhak, duwé kalangsungan orbit kurang saka rongatus taun. Éwadéné komèt mawa périodha panjang, duwé orbit kang lumaku èwonan taun. Komèt mawa périodha cendhak dipercaya asalé saka [[Sabuk Kuiper]], éwadéné komèt mawa périodha dawa, kaya déné [[Hale-bopp]], asalé saka [[Awan oort|Awan Oort]]. Akèh golongan komèt, kaya déné [[Kreutz Sungrazers]], kawangun saka pecahan sawijining indhuk tunggal.<ref>{{cite journal |author=Sekanina, Zdenek |year=2001 |title=Kreutz sungrazers: the ultimate case of cometary fragmentation and disintegration? |journal=Publications of the Astronomical Institute of the Academy of Sciences of the Czech Republic |volume=89 p.78–93}}</ref> Sapérangan komèt mawa orbit hiperbolik mungkin asalé saka njaba Tata Surya, nanging nemtokaké jalur orbité kanthi mesthi iku angèl banget.<ref name="hyperbolic">{{cite journal |last=Królikowska |first=M. |year=2001 |title=A study of the original orbits of ''hyperbolic'' comets |journal=Astronomy & Astrophysics |volume=376 |issue=1 |pages=316–324 |doi=10.1051/0004-6361:20010945 |url=http://www.aanda.org/index.php?option=com_base_ora&url=articles/aa/full/2001/34/aa1250/aa1250.right.html&access=standard&Itemid=81 |accessdate=2007-01-02}}</ref> Komèt tuwa kang bahan volatilesé wis entèk amarga panas Srengéngé asring dikategorikaké minangka [[asteroid]].<ref>{{cite web |url=http://www.springerlink.com/content/x0358l71h463w246/ |title=The activities of comets related to their aging and origin |author=Fred L. Whipple |accessdate=2006-12-26 |date=April 1992 |archive-date=2012-05-24 |archive-url=https://archive.ph/20120524184654/http://www.springerlink.com/content/x0358l71h463w246/?MUD=MP |url-status=dead }}</ref> ==== Centaur ==== Centaur iku barang-barang ès mèmper komèt kang poros semi-majoré luwih gedhé saka [[Yupiter]] (5,5 SA) lan luwih cilik saka Neptunus (30 SA). Centaur gedhé dhéwé kang dikawruhi yaiku, [[10199 Chariklo]], kanthi dhiamèter 250&nbsp;km.<ref name=spitzer>{{cite web |title=Physical Properties of Kuiper Belt and Centaur Objects: Constraints from Spitzer Space Telescope |author=John Stansberry, Will Grundy, Mike Brown, Dale Cruikshank, John Spencer, David Trilling, Jean-Luc Margot |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0702538v2 |year=2007 |accessdate=2008-09-21}}</ref> Centaur temonan pisanan, [[2060 Chiron]], uga diklasifikasikaké minangka komèt (95P) amarga duwé koma padha kaya déné komèt yèn nyedhaki Srengéngé.<ref>{{cite web |year=1995 |author=Patrick Vanouplines |title=Chiron biography |work=Vrije Universitiet Brussel |url=http://www.vub.ac.be/STER/www.astro/chibio.htm |accessdate=2006-06-23}}</ref> Sapérangan astronom nglasifikasikaké Centaurs minangka [[objèk sabuk Kuiper sebaran-menyang-njero]] (''inward-scattered Kuiper belt objects''), sairing karo sebaran metu kang manggon ing [[piringan kasebar]] (''outward-scattered residents of the scattered disc'').<ref>{{cite web |url=http://cfa-www.harvard.edu/iau/lists/Centaurs.html |title=List Of Centaurs and Scattered-Disk Objects |work=IAU: Minor Planit Center |accessdate=2007-04-02}}</ref> === Laladan trans-Neptunus === [[Gambar:Outersolarsystem objectpositions labels comp.png|right|thumb|Plot kabèh objèk [[sabuk Kuiper]]]] [[Gambar:TheKuiperBelt Projections 55AU Classical Plutinos.svg|right|thumb|Dhiagram kang nuduhaké pambagian sabuk Kuiper]] Laladan kang ana adoh ngliwati Neptunus, utawa laladan trans-Neptunus, sapérangan gedhé durung dièksplorasi. Miturut praduga laladan iki sapérangan gedhé kapérang saka donya-donya cilik (kang gedhé dhéwé duwé dhiamèter sapralima bumi lan massané adoh luwih cilik saka rembulan) lan mligi ngandhut watu lan ès. Laladan iki uga ditepungi minangka [[laladan njaba Tata Surya]]<!-- (outer solar system) -->, sanajan manéka wong migunakaké istilah iki kanggo laladan kang ana ngluwihi sabuk asteroid. ==== Sabuk Kuiper ==== {{utama|Sabuk Kuiper}} Sabuk Kuiper iku sawijining cincin raseksa mèmper karo sabuk asteroid, nanging komposisi mligi iku ès. Sabuk iki manggon ana ing antarané 30 lan 50 SA, lan kapérang saka [[Bendha Cilik Tata Surya|barang cilik Tata Surya]]. Sanajan mangkono, sapérangan objèk Kuiper kang gedhé dhéwé, kaya déné [[Quaoar]], [[20000 Varuna|Varuna]], lan [[Orcus]], mungkin bakal diklasifikasikaké minangka [[planit cilik]]. Para èlmuwan mrakirakaké ana watara 100.000 objèk Sabuk Kuiper kanthi dhiamèter punjul 50&nbsp;km, nanging diprakirakaké massa total Sabuk Kuiper mung saprasepuluh massa bumi.<ref name="Delsanti-Beyond_The_Planets">{{cite web |year=2006 |author=Audrey Delsanti and David Jewitt |title=The Solar System Beyond The Planets |work=Institute for Astronomy, University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |format=PDF |accessdate=2007-01-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060525051103/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/papers/2006/DJ06.pdf |archivedate=2006-05-25 |url-status=live }}</ref> Akèh objèk Kuiper duwé satelit gandha lan akèh-akèhé duwé orbit ing njaba babagan èliptika. Sabuk Kuiper kanthi kasar bisa dibagi dadi "sabuk klasik" lan résonansi. Résonansi iku orbit kang agandhèng marang Neptunus (conto: loro orbit kanggo saben telu orbit Neptunus utawa siji kanggo saben loro). Résonansi kang pisanan awalé ing Neptunus dhéwé. Sabuk klasik kapérang saka objèk kang ora duwé résonansi karo Neptunus, lan manggon watara 39,4 SA tekan 47,7 SA.<ref>{{cite web |year=2005 |author=M. W. Buie, R. L. Millis, L. H. Wasserman, J. L. Elliot, S. D. Kern, K. B. Clancy, E. I. Chiang, A. B. Jordan, K. J. Meech, R. M. Wagner, D. E. Trilling |work=Lowell Observatory, University of Pennsylvania, Large Binocular Telescope Observatory, Massachusetts Institute of Technology, University of Hawaii, University of California at Berkeley |title=Procedures, Resources and Selected Results of the Deep Ecliptic Survey |url=http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |accessdate=2006-09-07 |archive-date=2012-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120118131015/http://www.citebase.org/fulltext?format=application%2Fpdf&identifier=oai%3AarXiv.org%3Aastro-ph%2F0309251 |url-status=dead }}</ref> Anggota dari sabuk klasik diklasifikasikan sebagai ''cubewanos'', setelah anggota jinis pertamanya ditemukan (15760) 1992QB1 <ref>{{cite web |url=http://sait.oat.ts.astro.it/MSAIS/3/PDF/20.pdf |format=PDF |title=Beyond Neptune, the new frontier of the Solar System |author=E. Dotto1, M.A. Barucci2, and M. Fulchignoni |accessdate=2006-12-26 |date=2006-08-24 |archive-date=2014-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140825122005/http://sait.oat.ts.astro.it/MSAIS/3/PDF/20.pdf |url-status=dead }}</ref> ===== Pluto lan Charon ===== [[Gambar:Pluto system 2006.jpg|left|thumb|[[Pluto]] lan katelu satelité]] [[Pluto]] (rata-rata 39 SA), sawijining planit cilik, iku objèk gedhé dhéwé kang dikawruhi ing Sabuk Kuiper. Nalika tinemu ing taun 1930, barang iki dianggep planit kang kasanga, dhéfinisi iki diganti nalika taun 2006 kanthi diangkaté dhéfinisi formal planit. Pluto duwé kamiringan orbit cukup èksèntrik (17 drajat saka babagan èkliptika) lan leté 29,7 SA saka Srengéngé ing titik perihelion (padha leté karo orbit Neptunus) tekan 49,5 SA ing titik aphelion. Ora cetha apa [[Charon]], satelit Pluto kang gedhé dhéwé, bakal terus diklasifikasikaké minangka satelit utawa dadi sawijining planit cilik uga. Pluto lan Charon, kaloroné ngiteri titik ''barycenter'' gravitasi ing ndhuwur lumahané, kang gawé Pluto-Charon sawijining sistem gandha. Loro satelit kang adoh luwih cilik Nix lan Hydra uga ngiteri Pluto lan Charon. Pluto ana ing sabuk résonan lan duwé 3:2 résonansi karo Neptunus, kang tegesé Pluto ngiteri Srengéngé kaping loro kanggo saben telung ideran Neptunus. Objèk sabuk Kuiper kang orbité duwé résonansi kang padha ingaran [[plutino]].<ref name="Fajans_et_al_2001">{{cite science |last=Fajans |first=J. |author2=L. Frièdland |date=October 2001 |title=Autoresonant (nonstationary) excitation of pendulums, Plutinos, plasmas, and other nonlinear oscillators |journal=American Journal of Physics |volume=69 |issue=10 |pages=1096–1102 |doi=10.1119/1.1389278 |url=http://scitation.aip.org/journals/doc/AJPIAS-ft/vol_69/iss_10/1096_1.html |accessdate=2006-12-26 |abstract=http://scitation.aip.org/getabs/servlet/GetabsServlet?prog=normal&id=AJPIAS000069000010001096000001&idtype=cvips&gifs=yes}}</ref> ===== Haumea lan Makemake ===== [[Haumea]] (rata-rata 43,34 SA) lan [[Makemake]] (rata-rata 45,79 SA) iku loro objèk gedhé dhéwé kang dikawruhi ing njero sabuk Kuiper klasik. Haumea iku sawijining objèk kanthi wangun endhog lan duwé satelit loro. Makemake iku objèk paling kinclong ing sabuk Kuiper sawisé Pluto. Ing awalé dijenengi {{mp|2003 EL|61}} lan {{mp|2005 FY|9}}, nalika taun 2008 dijenengi lan status minangka planit cilik. Orbit kaloroné duwé inklinasi adoh luwih mbujur saka Pluto (28° lan 29°) <ref name=Buie>{{cite web |author=[[Marc W. Buie]] |date=2008-04-05 |title=Orbit Fit and Astrometric record for 136472 |publisher=SwRI (Space Science Department) |url=http://www.boulder.swri.edu/~buie/kbo/astrom/136472.html |accessdate=2008-07-13}}</ref> lan béda kaya déné [[Pluto]], kaloroné ora diprabawai déning [[Neptunus]], minangka péranganing golongan Objèk Sabuk Kuiper klasik. ==== Piringan kasebar ==== {{utama|Piringan kasebar}} [[Gambar:TheKuiperBelt Projections 100AU Classical SDO.svg|thumb|left|Ireng: kasebar; biru: klasik; ijo: résonan]] [[Gambar:Eris and dysnomia2.jpg|thumb|right|Eris lan satelité [[Dysnomia (satelit)|Dysnomia]]]] [[Piringan kasebar]] (''scattered disc'') silih potong karo sabuk Kuiper lan nyebar metu adoh luwih wiyar. Laladan iki dinuga wujud sumber komèt mawa périodha cendèk. Objèk piringan kasebar dinuga kaoncataké menyang orbit kang ora tinentu amarga prabawa gravitasi saka obahan migrasi awal Neptunus. Akèh-akèhé [[objèk piringan kasebar]] (''scattered disc objects'', utawa SDO) duwé perihelion ing njero sabuk Kuiper lan aphelion adohé mèh 150 SA saka Srengéngé. Orbit OPT uga duwé inklinasi dhuwur ing babagan èkliptika lan asring mèh kanthi pojok siku-siku. Sapérangan astronom nggolongaké piringan kasebar mung minangka péranganing sabuk Kuiper lan njuluki piringan kasebar minangka "objèk sabuk Kuiper kasebar" (''scattered Kuiper belt objects'').<ref>{{cite web |year=2005 |author=David Jewitt |title=The 1000 km Scale KBOs |work=University of Hawaii |url=http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |accessdate=2006-07-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20021215074450/http://www.ifa.hawaii.edu/faculty/jewitt/kb/big_kbo.html |archivedate=2002-12-15 |url-status=live }}</ref> ===== Eris ===== [[Eris]] (rata-rata 68 SA) iku objèk piringan kasebar gedhé dhéwé kang dikawruhi lan njalari wiwitané dhebat babagan dhéfinisi planit, amarga Eris mung 5%luwih gedhé saka Pluto lan duwé prakiran dhiamèter watara 2.400&nbsp;km. Eris iku planit cilik gedhé dhéwé kang dikawruhi lan duwé satelit siji, Dysnomia.<ref>{{cite web |year=2005 |author=Mike Brown |title=The discovery of <s>2003 UB313</s> Eris, the <s>10th planit</s> largest known dwarf planit. |work=CalTech |url=http://www.gps.caltech.edu/~mbrown/planetlila/ |accessdate=2006-09-15}}</ref> Kayadéné Pluto, orbité duwé èksèntrisitas dhuwur, kanthi titik perihelion 38,2 SA (mèmper let Pluto menyang Srengéngé) lan titik aphelion 97,6 SA kanthi babagan èkliptika mbujur banget. === Laladan paling adoh === Titik papan Tata Surya pungkasan lan ruwang antar lintang wiwit ora persis kadhéfinisi. Watesan-watesan njaba iki dumadi saka loro gaya tekan kang kapisah: angin surya lan gravitasi Srengéngé. Watesan paling adoh prabawa angin surya kira-kira leté kaping papat let Pluto lan Srengéngé. ''Heliopause'' iki ingaran minangka titik awal médhium antar lintang. Nanging [[Bal Roche Srengéngé]]<!-- (Sun's Roche sphere) -->, let èfèktif prabawa gravitasi Srengéngé, diprakirakaké nyakup watara kaping sèwu luwih adoh. ==== Heliopause ==== [[Gambar:Voyager 1 entering heliosheath region.jpg|right|thumb|[[Program Voyager|Voyager]] ngleboni ''[[heliosheath]]'']] ''Heliopause'' dibagi dadi rong pérangan kapisah. Méga angin kang obah ing karikatan 400&nbsp;km/dhetik nganti nabrak plasma saka médhium ruwang antarlintang. Tabrakan iki dumadi ing ''benturan'' tèrminasi<!-- (termination shock) --> kang kira kira ana ing 80-100 SA saka Srengéngé ing laladan lawan angin lan watara 200 SA saka Srengéngé ing laladan saarah jurusan angin. Banjur angin saya alon dramatis, saya mampet lan owah dadi kenceng, minangka struktur oval kang ditepungi minangka ''[[heliosheath]]'', kanthi kelakuan mèmper kaya déné buntut komèt, saya ngulur metu adohé 40 SA ing pérangan arah lawan angin lan matikel-tikel luwih adoh ing sisih liyané. Voyager 1 lan Voyager 2 dilapuraké wis nembus benturan terminasi iki lan ngleboni ''heliosheath'', ing let 94 lan 84 SA saka Srengéngé. Watesan njaba saka heliosfer, ''heliopause'', iku titik papan angin surya mandheg lan ruwang antar lintang kawiwitan. Wujud saka pucuk njaba heliosfer kamungkinan diprabawai saka dhinamika fluida saka interaksi médhium antarlintang lan uga médhan magnèt Srengéngé kang ngarah ing sisih kidul (saéngga mènèhi wujud bujel ing hemisfer lor kanthi let 9 SA, lan luwih adoh tinimbang hemisfer kidul. Saluwihé saka ''heliopause'', ing let watara 230 SA, ana benturan busur<!-- (bow shock) -->, jaluran ombak plasma kang ditinggalaké Srengéngé sairing iderané mubeng ing Bimasekti. Tekan saiki durung ana kapal njaba akasa kang ngliwati ''heliopause'', saéngga oraa mungkin ngawruhi kondhisi ruwang antarlintang lokal kanthi mesthi. Diarepaké satelit NASA voyager bakal nembus ''heliopause'' ing watara dhékade ngarep lan ngirim manèh data tingkat radhiasi lan angin surya. Kanggo iku, sawijining tim kang dibiyayani NASA wis ngembangaké konsèp "Vision Mission" kang bakal kusus ngirimaké satelit panjajak menyang heliosfer. ==== Méga Oort ==== {{utama|Méga Oort}} [[Gambar:Kuiper_belt_-_Oort_cloud-en.svg|thumb|upright=1.3|Gambaran sawijining artis ngenani [[Méga Oort]]]] Sacara hipotèsa, [[Méga Oort]] iku sawijining massa mawa ukuran raseksa kang kapérang saka matrilyun-trilyun objèk ès, dipracaya wujud sumber komèt mawa périodha dawa. Méga iki nylubungi [[srengéngé]] ing let watara 50.000 SA (watara 1 taun cahya) tekan adohé 100.000 SA (1,87 taun cahya). Laladan iki dipracaya ngandhut [[komèt]] kang luwar saka pérangan njero Tata Surya amarga interaksi karo planit-planit pérangan njaba. Objèk Méga Oort obah alon banget lan bisa digoncangaké déning kaanan-kaanan langka kaya déné tabrakan, èfèk gravitasi saka liwaté [[lintang]], utawa gaya pasang galaksi, gaya pasang kang disurung [[Bimasekti]].<ref>{{cite web |year=2001 |author=Stern SA, Weissman PR. |title=Rapid collisional evolution of comets during the formation of the Oort cloud. |work=Space Studies Department, Southwest Research Institute, Boulder, Colorado| url=http://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?cmd=Retrieve&db=PubMed&list_uids=11214311&dopt=Citation |accessdate=2006-11-19}}</ref><ref>{{cite web |year=2006 |author=Bill Arnett |title=The Kuiper Belt and the Oort Cloud |work=nineplanets.org |url=http://www.nineplanets.org/kboc.html |accessdate=2006-06-23}}</ref> ==== Sedna ==== [[Gambar:Sedna-NASA.JPG|right|thumb|Foto teleskop [[90377 Sedna|Sedna]]]] 90377 Sedna (rata-rata 525,86 SA) iku sawijining barang semu abang mèmper Pluto kanthi orbit raseksa kang èliptis banget, watara 76 SA ing perihelion lan 928 SA ing aphelion lan duwé jangka orbit 12.050 taun. Mike Brown, panemu objèk iki nalika taun 2003, negesaké yèn Sedna ora wujud péranganing [[piringan kasebar]] utawa uga sabuk Kuiper amarga perihelioné adoh banget saka prabawa migrasi Neptunus. Dhèwèké lan sapérangan astronom liyané duwé pendhapat yèn Sedna iku objèk pisanan saka sawijining golongan anyar, kang mungkin uga nyakup 2000 CR105. Sawijining barang mawa titik perihelion ing 45 SA, aphelion ing 415 SA, lan duwé jangka orbit 3.420 taun. Brown njuluki golongan iki "Méga Oort pérangan njero", amarga mungkin dumadi liwat prosès kang mèmper, sanajan adoh luwih cedhak menyang Srengéngé. Kamungkinan gedhé Sedna iku sawijining planit cilik, sanajan wujud kabubunderané isih kudu ditemtokaké kanthi cetha. ==== Watesan-watesan ==== {{Deleng uga|Planit X}} Akèh prakara saka Tata Suryané awaké dhéwé kang isih durung dikawruhi. Médhan gravitasi Srengéngé diprakirakaké ndhominasi gaya gravitasi lintang-lintang saubengé nganti adohé rong taun cahya (125.000 SA). Prakiran ngisor radhius Méga Oort, ing sisih liya, ora luwih gedhé saka 50.000 SA.<ref>{{cite book |title=The Solar System: Third edition |author=T. Encrenaz, JP. Bibring, M. Blanc, MA. Barucci, F. Roques, PH. Zarka |publisher=Springer |year=2004 |pages=1}}</ref> Sanajan Sedna wis tinemu, laladan antarané [[Sabuk Kuiper]] lan [[Méga Oort]], sawijining laladan kang duwé radhius puluhan èwu SA, bisa ditélakaké durung dipetakaké. Saliyané iku, uga ana studi kang lagi lumaku, kang nyinaoni laladan antarané [[Merkurius]] lan [[Srengéngé]].<ref>{{cite web |year=2004 |author=Durda D.D.; Stern S.A.; Colwell W.B.; Parker J.W.; Levison H.F.; Hassler D.M. |title=A New Observational Search for Vulcanoids in SOHO/LASCO Coronagraph Images |url=http://www.ingentaconnect.com/search/expand?pub=infobike://ap/is/2000/00000148/00000001/art06520&unc=ml |accessdate=2006-07-23}}</ref> Objèk-objèk anyar mungkin isih bakal tinemu ing laladan kang durung dipetakaké. === Dhimènsi === Pabandhingan sapérangan ukuran wigati planit-planit: {| class="wikitable" style="text-align:center" style="font-size: 90%" |-bgcolor="#FFDEAD" ! Karakteristik ! [[Merkurius]] ! [[Venus]] ! [[Bumi]] ! [[Mars]] ! [[Yupiter]] ! [[Saturnus]] ! [[Uranus]] ! [[Neptunus]] |-align="right" | ! align="left" | Let orbit (yuta km) ([[ékan astronomi|SA]]) | 57,91 (0,39) | 108,21 (0,72) | 149,60 (1,00) | 227,94 (1,52) | 778,41 (5,20) | 1.426,72 (9,54) | 2.870,97 (19,19) | 4.498,25 (30,07) |-align="right" | ! align="left" | Wektu ideran (taun) | 0,24 (88 dina) | 0,62 (224 dina) | 1,00 | 1,88 | 11,86 | 29,45 | 84,02 | 164,79 |-align="right" | ! align="left" | Jangka rotasi | 58,65 dina | 243,02 dina | 23 jam 56 menit | 24 jam 37 menit | 9 jam 55 menit | 10 jam 47 menit | 17 jam 14 menit | 16 jam 7 menit |-align="right" | ! align="left" | Èksèntrisitas ideran | 0,206 | 0,007 | 0,017 | 0,093 | 0,048 | 0,054 | 0,047 | 0,009 |-align="right" | ! align="left" | [[Pojok inklinasi]] [[orbit]] (°) | 7,00 | 3,39 | 0,00 | 1,85 | 1,31 | 2,48 | 0,77 | 1,77 |-align="right" | ! align="left" | Pojok inklinasi [[ékuator]] marang orbit (°) | 0,00 | 177,36 | 23,45 | 25,19 | 3,12 | 26,73 | 97,86 | 29,58 |-align="right" | ! align="left" | Dhiamèter ékuator (km) | 4.879 | 12.104 | 12.756 | 6.805 | 142.984 | 120.536 | 51.118 | 49.528 |-align="right" | ! align="left" | Massa (dibandhingaké Bumi) | 0,06 | 0,81 | 1,00 | 0,15 | 317,8 | 95,2 | 14,5 | 17,1 |-align="right" | ! align="left" | Kapadhetan manengah (g/cm³) | 5,43 | 5,24 | 5,52 | 3,93 | 1,33 | 0,69 | 1,27 | 1,64 |-align="right" | ! align="left" | Suhu lumahan{{br}}min.{{br}}manengah{{br}}maks. | {{br}}-173&nbsp;°C{{br}}+167&nbsp;°C{{br}}+427&nbsp;°C | {{br}}+437&nbsp;°C{{br}}+464&nbsp;°C{{br}}+497&nbsp;°C | {{br}}-89&nbsp;°C{{br}}+15&nbsp;°C{{br}}+58&nbsp;°C | {{br}}-133&nbsp;°C{{br}}-55&nbsp;°C{{br}}+27&nbsp;°C | {{br}}{{br}}-108&nbsp;°C{{br}} | {{br}}{{br}}-139&nbsp;°C{{br}} | {{br}}{{br}}-197&nbsp;°C{{br}} | {{br}}{{br}}-201&nbsp;°C{{br}} |} == Kontèks galaksi == [[Gambar:Milky Way Spiral Arm.svg|thumb|right|Lokasi Tata Surya ing njero galaksi Bimasekti]] [[Gambar:Local bubble.jpg|thumb|right|Lukisan artis saka [[Gelembung Lokal]] <!-- (''Local Bubble'') -->]] Tata Surya ana ing galaksi [[Bimasekti]], sawijining [[Galaksi#Spiral|galaksi spiral]] kang dhiamèteré watara 100.000 taun cahya lan duwé watara 200 milyar [[lintang]].<ref>{{cite web |title=Magnetic fields in cosmology |author=A.D. Dolgov |year=2003 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0306443 |accessdate=2006-07-23}}</ref> Srengéngé manggon ing salah siji lengen spiral galaksi kang ingaran Lengen Orion<!-- utawa 'Local Spur' -->.<ref>{{cite web |title=Three Dimensional Structure of the Milky Way Disk |author=R. Drimmel, D. N. Spergel |year=2001 |url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0101259 |accessdate=2006-07-23}}</ref> Panggonan [[Srengéngé]] leté watara 25.000 lan 28.000 taun cahya saka punjer galaksi, kanthi karikatan orbit ngupengi punjer galaksi watara 2.200 kilomèter per dhetik. Saben révolusiné duwé jangka 225-250 yuta taun. Wektu révolusi iki ditepungi minangka taun galaksi Tata Surya.<ref>{{cite web |title=Period of the Sun's Orbit around the Galaxy (Cosmic Year |first=Stacy |last=Leong |url=http://hypertextbook.com/facts/2002/StacyLeong.shtml |year=2002 |work=The Physics Factbook |accessdate=2007-04-02}}</ref> Apex Srengéngé, arah jalur Srengéngé ing ruwang semesta, cerak panggonané karo [[Herkules (rasi lintang)|rasi lintang Herkules]] kaarah ing posisi akir lintang [[Vega]].<ref>{{cite web |year=2003 |author=C. Barbieri |title=Elementi di Astronomia e Astrofisica per il Corso di Ingegneria Aerospaziale V settimana |work=IdealStars.com |url=http://dipastro.pd.astro.it/planets/barbieri/Lezioni-AstroAstrofIng04_05-Prima-Settimana.ppt |accessdate=2007-02-12 |archive-date=2005-05-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050514103931/http://dipastro.pd.astro.it/planets/barbieri/Lezioni-AstroAstrofIng04_05-Prima-Settimana.ppt |url-status=dead }}</ref> Panggonan Tata Surya ing njero galaksi duwé peran wigati sajeroning évolusi kauripan ing [[Bumi]]. Wangun orbit bumi iku mèmper bunderan kanthi karikatan mèh padha karo lengen spiral galaksi, mula bumi arang banget mbrobos jalur lengen. Lengen spiral galaksi duwé konsèntrasi supernova dhuwur kang duwé potènsi bebaya gedhé banget tumrap kauripan ing Bumi. Kaanan iki mènèhi Bumi jangka stabilitas kang dawa kang mungkinaké évolusi kauripan.<ref name="astrobiology">{{cite web |year=2001 |author=Leslie Mullen |title=Galactic Habitable Zones |work=Astrobiology Magazine |url=http://www.astrobio.net/news/modules.php?op=modload&name=News&file=article&sid=139 |accessdate=2006-06-23}}</ref> Tata Surya manggon adoh saka laladan padhet lintang ing punjer galaksi. Ing laladan punjer, tarikan gravitasi lintang-lintang kang silih cerak bisa nggoyang barang-barang ing [[Méga Oort]] lan nembakaké komèt-komèt menyang pérangan njero Tata Surya. Iki bisa ngasilaké potènsi tabrakan kang ngrusak kauripan ing Bumi. Intènsitas radhiasi saka punjer galaksi uga mangaruhi perkembangan wujud urip tingkat dhuwur. Sanajan mangkoko, para èlmuwan duwé hipotèsa yèn ing lokasi Tata Surya saiki iki [[supernova]] wis mangaruhi kauripan ing Bumi ing 35.000 taun pungkasan kanthi nguncalaké pecahan-pecahan inti lintang menyang Srengéngé sajeroning wujud lebu radhiasi utawa bahan kang luwih gedhé liyané, kaya déné manéka barang mèmper [[komèt]].<ref>{{cite web |year=2005 |author=|title=Supernova Explosion May Have Caused Mammoth Extinction |work=Physorg.com |url=http://www.physorg.com/news6734.html |accessdate=2007-02-02}}</ref> === Laladan lingkungan saubengé === Lingkungan galaksi paling cedhak saka Tata Suryaiku sawijining papan kang diarani [[Méga Antarlintang Lokal]] (''Local Interstellar Cloud'', utawa ''Local Fluff''), yaiku wewengkon kanthi méga kandel kang ditepungi kanthi aran [[Gelembung Lokal]] (''Local Bubble''), kang ana ing tengah-tengah wewengkon kang arang. Gelembung Lokal iki wanguné gronggongan mèmper jam gesik kang ana ing médhium antarlintang, lan mawa ukuran watara 300 taun cahya. Gelembung iki kebak sebaran [[plasma]] kanthi suhu dhuwur kang mungkin asalé saka sapérangan supernova kang durung suwé dumadi.<ref>{{cite web |title=Near-Earth Supernovas |work=NASA |url=http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |accessdate=2006-07-23 |archive-date=2010-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100313214652/http://science.nasa.gov/headlines/y2003/06jan_bubble.htm |url-status=dead }}</ref> Ing sajeroning let sepuluh taun cahya (95 triliun km) saka Srengéngé, gunggung lintang rélatif sithik. Lintang kang paling cerak yaiku sistem kembar telu [[Alpha Centauri]], kang leté 4,4 taun cahya. Alpha Centauri A lan B wujud lintang gandha mèmper karo Srengéngé, éwadéné Centauri C iku cilik abang (ingaran uga [[Proxima Centauri]]) kang ngideri kembaran gandha pisanan ing let 0,2 taun cahya. Lintang-lintang paling cerak sabanjuré yaiku sawijining cilik abang kang dijenengi [[Lintang Barnard]] (5,9 taun cahya), [[Wolf 359]] (7,8 taun cahya) lan [[Lalande 21185]] (8,3 taun cahya). Lintang gedhé dhéwé sajeroning let sepuluh taun cahya yaiku [[Sirius]], sawijining lintang kinclong dikategoriaké 'urutan utama' kira-kira duwé massa kaping loroné massa Srengéngé, lan dikupengi déning sawijining cilik putih kanthi jeneng Sirius B. Kaloroné leté 8,6 taun cahya. Sisa sistem saluwihé kang ana ing njero let 10 taun cahyaiku sistem lintang gandha cilik abang [[Luyten 726-8]] (8,7 taun cahya) lan sawijining cilik abang kanthi jeneng [[Ross 154]] (9,7 taun cahya).<ref>{{cite web |title=Stars within 10 light years |url=http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |work=SolStation |accessdate=2007-04-02 |archive-date=2007-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070216125505/http://www.solstation.com/stars/s10ly.htm |url-status=dead }}</ref> Lintang tunggal paling cerak kang mèmper Srengéngé yaiku [[Tau Ceti]], kang ana ing 11,9 taun cahya. Lintang iki kira-kira ukurané 80% bobot Srengéngé, nanging kakinclongané ([[luminositas]]) mung 60%.<ref>{{cite web |title=Tau Ceti |url=http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |work=SolStation |accessdate=2007-04-02 |archive-date=2007-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070103202726/http://www.solstation.com/stars/tau-ceti.htm |url-status=dead }}</ref> Planit njaba Tata Surya paling cerak saka Srengéngé, kang dikawruhi tekan saiki yaiku ing lintang [[Epsilon Eridani]], sawijining lintang kang luwih pudhar sithik lan luwih abang dibandhingaké Srengéngé. Panggoné watara 10,5 taun cahya. Planit lintang iki kang wis dipesthèkaké, kanthi jeneng [[Epsilon Eridani b]], kurang luwih ukurané kaping 1,5 massa [[Yupiter]] lan ngupengi indhuk lintangé kanthi let 6,9 taun cahya.<ref>{{cite web |title=HUBBLE ZEROES IN ON NEAREST KNOWN EXOPLANET |work=Hubblesite |year=2006 |url=http://hubblesite.org/newscenter/archive/releases/2006/32/text/ |accessdate=2008-01-13}}</ref> == Cathetan == <div class="references-small"> <ol type="a"> <li>{{Note label|A|a|none}}[[Kapitalisasi]] istilah iki manéka. [[Persatuan Astronomi Internasional]], badan kang ngurusi masalah panengeran astronomis, nyebutaké yèn [http://www.iau.org/public_press/themes/naming/ kabèh objèk astronomi dikapitalisasi jenengé] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090922205638/http://www.iau.org/public_press/themes/naming/ |date=2009-09-22 }} ('''Tata Surya'''). Nanging, istilah iki uga asring ditemoni sajeroning wangun huruf cilik ('''tata surya''')<!-- including in the ''[[Oxford English Dictionary]]'', [http://www.m-w.com/dictionary/solar%20system ''Merriam-Webster's 11th Collegiate Dictionary''], and [http://www.britannica.com/eb/article-9110143 ''Encyclopædia Britannica'']. --></li> <li>{{Note label|B|b|none}}Delengen [[Pratélan satelit]] kanggo kabèh satelit alami saka wolu planit lan lima planit cilik.</li> <li>{{Note label|C|c|none}}Massa Tata Surya ora kalebu Srengéngé, Yupiter, lan Saturnus, bisa diétung kanthi nambahaké kabèh massa objèk gedhé dhéwé kang diétung lan migunakaké pangétungan kasar kanggo massa méga Oort (watara kaping 3 massa Bumi),,<ref>{{cite web|title=Origin and dynamical evolution of comets and their reservoirs|author=Alessandro Morbidelli|work=CNRS, Observatoire de la Côte d’Azur|year=2006|url=http://arxiv.org/abs/astro-ph/0512256v1|accessdate=2007-08-03}}</ref> sabuk Kuiper (watara kaping 0,1 massa Bumi)<ref name="Delsanti-Beyond_The_Planets"/> lan sabuk asteroid (watara kaping 0,0005 massa Bumi)<ref name="Krasinsky2002" /> kanthi total massa kaping ~37 massa Bumi, utawa 8,1 persèn massa ing orbit ing saubengé Srengéngé. Yèn dikurangi nganggo massa Uranus lan Neptunus (kaloroné kaping ~31 massa Bumi), sisané kaping ~6 massa Bumi wujud 1,3 persèn saka massa sakabèhané.</li> <li>{{note label|D|d|none}}Astronom ngukur let ing njero Tata Surya kanthi [[ékan astronomi]] (SA). Siji SA leté watara let rata-rata Srengéngé lan Bumi, utawa 149.598.000&nbsp;km. Pluto leté watara 38&nbsp;SA saka Srengéngé, Yupiter 5,2&nbsp;SA. Siji [[taun cahya]] iku 63.240&nbsp;SA..</li></ol></div> == Réferènsi == {{Reflist|colwidth=30em}} == Deleng uga == * [[Asteroid]] * [[Satelit]] * [[Pluto]] * [[Planit cilik]] * [[Sabuk kuiper]] * [[Awan oort]] * [[Kronologi èksplorasi Tata Surya]] * [[Galaksi]] * [[Alam semesta]] * [[Alam semesta kaamati]] * [[Kosmologi]] == Pranala jaba == {{wikiportal|Astronomi}} * [http://orinetz.com/planit/viewsysblog.php?lang=2 Animasi interaktif Tata Surya jroning basa Indonésia] * [http://www.lightandmatter.com/planetfinder/id/ Sawijining applet sing nuduhaké lokasi saiki lintang-lintang lan planèt-planèt ing langit wengi.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091212103228/http://www.lightandmatter.com/planetfinder/id/ |date=2009-12-12 }} * [http://www.michaelschultz.de/index_en.html Animasi interaktif planèt-planèt (145 tingkat zoom lan sapérangan èfèk wektu)] * [http://www.solarviews.com solarviews.com], tampilan multimedia Tata Surya. {{tata_surya}} <br /> {{Artikel Dhasar}} {{artikel pilihan}} [[Kategori:Tata Surya|*]] [[Kategori:Astronomi]] ofhw2ln5imgmb7vk1rab58u93jt1ou1 0 25472 1749346 1741071 2026-05-23T17:32:42Z ImI(x . x)ImI 70606 /* Peringkat juwara Piala Donya */ 1749346 wikitext text/x-wiki {{multiscript|Bèker Donya FIFA|ꦧꦺꦏꦼꦂꦢꦺꦴꦚꦥ꦳ꦆꦥ꦳ꦄ}} '''Piala Donya FIFA''' utawa kerep dicekak '''Piala Donya''' iku kajuwaraan bal-balan paling wigati ing donya internasional. Diselenggarakaké déning ''Fédération Internationale de Football Association'' ([[Fédération Internationale de Football Association]]), sing kajibah nata ulah raga iki, turnamen babak final Piala Donya iku ajang ulah raga sing paling akèh ditonton ing donya, ngluwihi [[Olimpiade]].<ref>''[http://www.fifa.com/en/marketing/newmedia/index/0,3509,10,00.html 2002 FIFA World Cup TV Coverage]'', situs resmi FIFA. Diaksès [[13 Mèi]] [[2006]].</ref> Babak final turnamen (tegesé pérangan turnamen sawisé kwalifikasi) iki diadani saben patang taun sapisan nanging kajuwaraan iki mbutuhaké mangsa rong taun kanthi sakabèhané. Luwih saka 160 tim nasional tandhing ing turnamen kwalifikasi regional kanggo nggayuh papan sajeroning babak final. Turnamen finalé saiki dumadi saka 32 tim (paningkatan saka 24 tim ing taun [[1998]]) sing kompetisi sajeroning 4 minggu ing nagara sing ditunjuk minangka tuwan omah. Inovasi sing dianakaké anyar iki ya iku ngolèhaké punjul siji nagara dadi tuwan omah. Panyelenggaraan Piala Donya sabanjuré ing [[Afrika Kidul]] taun [[Piala Donya FIFA 2010|2010]]. <!-- == Sejarah == Piala Dunia bukanlah kejuaraan sepak bola internasional pertama. Sepak bola [[amatir]] menjadi bagian dari program Olimpiade untuk pertama kalinya pada tahun [[1908]]. Pada tahun [[1909]] di [[Torino]] diselenggarakan sebuah turnamen sepak bola yang bernama Piala Sir Thomas Lipton. [[Italia]], [[Jerman]], dan [[Swiss]] mengirimkan klub mereka yang paling prestisius ke turnamen tersebut namun [[Persatuan Sepak bola Inggris]] (FA) menolak tawaran untuk ikut serta dalam kejuaraan itu. Ide melahirkan kejuaraan sepak bola dunia tercetus pada [[1904]] di [[Paris]] saat Konggres I [[Fédération Internationale de Football Association]]. Pada [[1928]], hasil usaha FIFA dan presiden persatuan sepak bola Perancis ([[FFFA]]), [[Jules Rimet]] dan rekannya [[Henri Delaunay]], peserta kongres di [[Amsterdam]] memutuskan untuk melaksanakan ide tersebut. Setahun kemudian, FIFA secara resmi mempersiapkan sebuah kejuaraan bernama ''World Cup'' yang akan berlangsung setiap empat tahun. Pada kongres FIFA [[17 Mei|17]]-[[18 Mei]] [[1929]] di [[Barcelona]], [[Spanyol]], [[Uruguay]] mendapatkan dukungan dari 23 peserta kongres menjadi tuan rumah Piala Dunia pertama menyingkirkan ambisi [[Hungaria]], [[Italia]], [[Walanda]], [[Spanyol]], dan [[Swèdhen]]. Piala kejuaraan ini dikenal dengan [[Piala Jules Rimet]]. Piala Jules Rimet dibuat oleh perupa Perancis, Abel La Fleur, berbentuk oktagonal berlambangkan bumi dipegang oleh Dewa Kemenangan yang bernama Nike (dewa Yunani purba). Piala ini dibuat dari emas, mempunyai berat 3.8 kg dan tinggi 35 cm. Maka [[Piala Dunia FIFA 1930|Piala Dunia FIFA yang pertama]] pun diadakan di [[Uruguay]] dan berlangsung dari [[13 Juli|13]]-[[30 Juli]] [[1930]]. 13 nagara turut serta - enam dari [[Amerika Selatan]], lima dari [[Éropah]] dan dua dari [[Amerika Utara]]. [[timnas sepak bola Uruguay|Uruguay]] mengalahkan [[timnas sepak bola Argentina|Argentina]] 4-2 di depan 93.000 penonton di [[Montevideo]] untuk menjadi nagara pertama yang merebot piala tersebut. Selama [[Perang Dunia II]] kejuaraan ini terhenti selama selama 12 tahun, dimulai kembali tahun [[Piala Dunia FIFA 1950|1950 di Brasil]]. Piala Jules Rimet pernah dicuri sewaktu dipamerkan di Stampex Exhibition di Westminster Central Hall, [[London]] saat menjelangnya [[Piala Dunia FIFA 1966|Piala Dunia 1966]] di [[Inggris]], namun ia ditemukan 7 hari kemudian oleh seekor anjing bernama [[Pickles]]. Pada {{Wc|1970}} di [[Meksiko]], FIFA telah memutuskan {{timnas|Brasil}} menyimpan Piala Jules Rimet karena menjadi nagara pertama yang juara sebanyak 3 kali, {{Wc|1958}}, {{Wc|1962}} dan {{Wc|1970}}. Badan induk FIFA kemudiannya membuat piala dunia baru dengan menggunakan emas 18 karat, 36 cm tinggi dan mempunyai berat 4.97 kg dan dirancang oleh perupa terkenal [[Italia]], [[Silvio Gazzaniaga]] dan digunakan sehingga sekarang. FIFA menetapkan hanya pemimpin nagara dan pemenang Piala Dunia saja yang boleh menyentuh piala tersebut. Replika piala yang dilapis emas akan diberikan untuk dsimpan oleh pemenang. [[Berkas:Football globe Berlin.jpg|thumb|right|200px|Promosi Piala Dunia 2006]] Argentina, [[tim nasional sepak bola Jerman|Jerman]] (kedua kali tersebut sebagai Jerman Barat), dan Brasil telah masing-masing memenangkan piala yang kedua itu dua kali. Meskipun begitu, piala yang saat ini masih belum akan "dipensiunkan" hingga plak namanya telah penuh diisikan dengan nama-nama nagara pemenang, yang akan terjadi pada tahun [[2038]]. Brasil dengan jelas adalah tim yang paling sukses dalam Piala Dunia secara keseluruhan setelah lima kali menjadi juara dan dua kali berada di posisi kedua sementara Italia berada di bawahnya dengan empat kali juara dan dua kali di peringkat kedua. Jerman, yang tiga kali menjadi juara dan empat kali menjadi juara kedua, adalah tim yang tersukses ketiga. Argentina dan Uruguay masing-masing dua kali menjadi Juara Dunia meski kemenangan Uruguay terjadi pada masa yang sudah lama, pada awal-awal tahun kejuaraan. Piala Dunia terakhir yang telah berlangsung diadakan di [[Jerman]] pada tahun [[Piala Dunia FIFA 2006|2006]]. Seperti yang diperlihatkan di bawah, penyelenggaraan [[Piala Dunia FIFA 2010|2010]] akan diadakan di [[Afrika Selatan]]. === Indonésia === Indonésia merupakan bagian dari sejarah Piala Dunia, dengan nama [[Hindia-Walanda]] di tahun {{Wc|1938}}, Indonésia tercatat sebagai nagara [[Asia]] pertama yang masuk ke putaran final Piala Dunia.. Pada [[3 Maret|3]]-[[6 Maret]] [[2006]] trofi asli FIFA World Cup singgah di Indonésia, dan dipajang di Semanggi Expo. --> == Kajuwaraan Piala Donya FIFA == {| border=1 style="border-collapse:collapse; font-size:90%;" cellpadding=3 cellspacing=0 width=100% |- bgcolor=#C1D8FF !rowspan=2 width=5%|Taun !rowspan=2 width=10%|Tuwan omah |width=1% rowspan=100 bgcolor=ffffff| !colspan=3|Final |width=1% rowspan=5 bgcolor=ffffff| !colspan=3|Parebutan posisi katelu |- bgcolor=#EFEFEF !width=15%|Juwara !width=8%|Kasil !width=15%|''Runner-up'' !width=15%|Posisi katelu !width=8%|Kasil !width=15%|Posisi kapapat |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1930]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1930|Detil]]'' |[[Uruguay]] |[[Gambar:Flag of Uruguay.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Uruguay|Uruguay]]''' |'''4 - 2''' |[[Gambar:Flag of Argentina (civil).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Argentina|Argentina]] |[[Gambar:US flag 48 stars.svg|30px|USA]]<br />[[Tim nasional sépak bola Amérika Sarékat|AS]] |'''ora ana'''^('''1''') |[[Gambar:Naval_Ensign_of_the_Kingdom_of_Yugoslavia.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Yugoslavia|Yugoslavia]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1934]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1934|Detil]]'' |[[Italia]] |[[Gambar:Flag of Italy (1861-1946).svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]]''' |'''2 - 1'''<br />[[Perpanjangan wektu|Perp. wektu]] |[[Gambar:Flag of the Czech Republic.svg|30px]]<br />[[Tim nasinal sépak bola Cekoslowakia|Cekoslowakia]] |[[Gambar:Flag of the German Empire.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman]] |'''3 - 2''' |[[Gambar:Flag of Austria.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Ostenrik|Ostenrik]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1938]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1938|Detil]]'' |[[Prancis]] |[[Gambar:Flag of Italy (1861-1946).svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]]''' |'''4 - 2''' |[[Gambar:Flag of Hungary 1940.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Honggari|Honggari]] |[[Gambar:Flag of Brazil (1889-1960).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |'''4 - 2''' |[[Gambar:Flag of Sweden.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Swèdhen|Swèdhen]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1942]] | ---- |colspan=8|'''ORA DIANAKAKÉ''' |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1946]] | ---- |colspan=8|'''ORA DIANAKAKÉ''' |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1950]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1950|Detil]]'' |[[Brasil]] |[[Gambar:Flag of Uruguay.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Uruguay|Uruguay]]''' |'''2-1'''^('''2''') |[[Gambar:Flag of Brazil (1889-1960).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |rowspan=100 bgcolor=ffffff| |[[Gambar:Flag of Sweden.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Swèdhen|Swèdhen]] |'''3-1'''^('''2''') |[[Gambar:Flag of Spain (1945 - 1977).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Spanyol|Spanyol]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1954]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1954|Detil]]'' |[[Switserlan]] |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]]''' |'''3 - 2''' |[[Gambar:Flag of Hungary 1949-1956.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Honggari|Honggari]] |[[Gambar:Flag of Austria.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Ostenrik|Ostenrik]] |'''3 - 1''' |[[Gambar:Flag of Uruguay.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Uruguay|Uruguay]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1958]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1958|Detil]]'' |[[Swèdhen]] |[[Gambar:Flag of Brazil (1889-1960).svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]]''' |'''5 - 2''' |[[Gambar:Flag of Sweden.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Swèdhen|Swèdhen]] |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]] |'''6 - 3''' |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Timnas sépak bola Jerman|Jerman Barat]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1962]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1962|Detil]]'' |[[Chili]] |[[Gambar:Flag of Brazil.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]]''' |'''3 - 1''' |[[Gambar:Flag of the Czech Republic.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Cekoslowakia|Cekoslowakia]] |[[Gambar:Flag of Chile.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Chili|Chili]] |'''1 - 0''' |[[Gambar:Flag of SFR Yugoslavia.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Yugoslavia|Yugoslavia]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1966]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1966|Detil]]'' |[[Inggris]] |[[Gambar:Flag of England.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Inggris|Inggris]]''' |'''4 - 2'''<br />[[Perpanjangan wektu|Perp. waktu]] |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]]||[[Gambar:Flag of Portugal.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Portugal|Portugal]] |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of the Soviet Union.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Uni Soviet|Uni Soviet]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1970]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1970|Detil]]'' |[[Meksiko]] |[[Gambar:Flag of Brazil (1968-1992).svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]]''' |'''4 - 1''' |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]] |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]] |'''1 - 0''' |[[Gambar:Flag of Uruguay.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Uruguay|Uruguay]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1974]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1974|Detil]]'' |[[Jerman|Jerman Kulon]] |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]]''' |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of the Netherlands.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Walanda|Walanda]] |[[Gambar:Flag of Poland.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Polen|Polen]] |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of Brazil.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1978]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1978|Detil]]'' |[[Argentina]] |[[Gambar:Flag of Argentina.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Argentina|Argentina]]''' |'''3 - 1'''<br />[[Perpanjangan waktu|Perp. wektu]] |[[Gambar:Flag of the Netherlands.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Walanda|Walanda]] |[[Gambar:Flag of Brazil (1968-1992).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1982]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1982|Detil]]'' |[[Spanyol]] |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]]''' |'''3 - 1''' |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]] |[[Gambar:Flag of Poland.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Polen|Polen]] |'''3 - 2''' |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[1986]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1986|Detil]]'' |[[Meksiko]] |[[Gambar:Flag of Argentina.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Argentina|Argentina]]''' |'''3 - 2''' |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Barat]] |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]] |'''4 - 2'''<br />[[Perpanjangan waktu|Perp. waktu]] |[[Gambar:Flag of Belgium.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Bèlgi|Bèlgi]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1990]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1990|Detil]]'' |[[Italia]] |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman Kulon]]''' |'''1 - 0''' |[[Gambar:Flag of Argentina.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Argentina|Argentina]] |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]] |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of England.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Inggris|Inggris]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |rowspan=2|[[1994]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1994|Detil]]'' |rowspan=2|[[Amérika Sarékat|AS]] |[[Gambar:Flag of Brazil.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]]''' |'''0 - 0'''<br />[[Perpanjangan wektu|Perp. waktu]] |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]] |rowspan=2|[[Gambar:Flag of Sweden.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Swèdhen|Swèdhen]] |rowspan=2|'''4 - 0''' |rowspan=2|[[Gambar:Flag of Bulgaria.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Bulgaria|Bulgaria]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |colspan=3|'''3 - 2''' liwat [[adu penalti]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[1998]]<br />''[[Piala Donya FIFA 1998|Detil]]'' |[[Prancis]] |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]]''' |'''3 - 0''' |[[Gambar:Flag of Brazil.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |[[Gambar:Flag of Croatia.svg|30px]]<br />[[Timnas sépak bola Kroasia|Kroasia]] |'''2 - 1''' |[[Gambar:Flag of the Netherlands.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Walanda|Walanda]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[2002]]<br />''[[Piala Donya FIFA 2002|Detil]]'' |[[Koréa Kidul]]<br />& [[Jepang]] |[[Gambar:Flag of Brazil.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]]''' |'''2 - 0''' |[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman]] |[[Gambar:Flag of Turkey.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Turki|Turki]] |'''3 - 2''' |[[Gambar:Flag of South Korea.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Koréa Kidul|Koréa Kidul]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |rowspan=2|[[2006]]<br />''[[Piala Donya FIFA 2006|Detil]]'' |rowspan=2|[[Jerman]] |[[Gambar:Flag of Italy.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Italia|Italia]]''' |'''1 - 1'''<br />[[Perpanjangan wektu|Perp. waktu]] |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]] |rowspan=2|[[Gambar:Flag of Germany.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Jerman|Jerman]] |rowspan=2|'''3 - 1''' |rowspan=2|[[Gambar:Flag of Portugal.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Portugal|Portugal]] |- align=center bgcolor=#D0E7FF |colspan=3|'''5 - 3''' liwat [[adu penalti]] |- align=center bgcolor=#F5FAFF |[[2010]]<br />''[[Piala Donya FIFA 2010|Detil]]'' |[[Afrika Kidul]] |{{Flagicon|Spanyol|30px}} <br/> {{timnas|Spanyol}} |'''1 &ndash; 0''' <br/> [[Perpanjangan wektu|Perp. waktu]] |{{Flagicon|Nèderlan|30px}} <br/> {{timnas|Nèderlan}} |{{Flagicon|Jerman|30px}} <br/> {{timnas|Jerman}} |'''3 - 2''' |{{Flagicon|Uruguay|30px}} <br/> {{timnas|Uruguay}} |- align=center bgcolor=#D0E7FF |[[2014]]<br />''[[Piala Donya FIFA 2014|Detil]]'' |[[Brasil]] |'''{{fb-big|GER}}''' |'''1–0'''<br />([[Perpanjangan waktu|spw]]) |{{fb-big|ARG}} |{{fb-big|NED}} |'''3 - 0''' |[[Gambar:Flag of Brazil (1968-1992).svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Brasil|Brasil]] |- |2018 <br /> ''[[Piala Donya FIFA 2018|Detil]]'' |{{flag|Ruslan}} |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />'''[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]]''' |'''4-2''' |[[Kroasia]] |[[Bèlgi|Belgi]] | | |- style="background: #D0E6FF;" |2022 <br /> ''[[Piala Donya FIFA 2022|Detil]]'' |{{flag|Qatar}} |{{fb-big|ARG}} | |[[Gambar:Flag of France.svg|30px]]<br />[[Tim nasional sépak bola Prancis|Prancis]] | | | |} ^'''1''' ''Ora ana tetandhingan perebutan papan katelu sing resmi ing taun 1930.''<br />''Peringkat pungkasan: '''1:''' Uruguay; '''2:''' Argentina; '''3:''' AS; '''4:''' Yugoslavia.'' ^'''2''' ''Ora ana tetandhingan final sing resmi ing taun 1950. Turnamen diputusaké liwat grup final sing dipersaingkan patang tim. Nanging kamenangan Uruguay 2-1 marang Brasil iku tetandhingan wigati sing nggawa tim iki mimpin saka segi poin lan mesthèkaké ana ing posisi paling dhuwur sajeroning grup minangka juwara donya.''<br />''Peringkat akir grup: '''1:''' Uruguay; '''2:''' Brasil; '''3:''' Swèdhen; '''4:''' Spanyol.'' == Peringkat juwara Piala Donya == [[Gambar:World cup countries best results and hosts blank.PNG|frameless|right|upright=2]] # [[Gambar:Flag of Brazil.svg|25px]] {{Timnas|Brasil}} - [[Piala Donya FIFA 1958|1958]], [[Piala Donya FIFA 1962|1962]], [[Piala Donya FIFA 1970|1970]], [[Piala Donya FIFA 1994|1994]], [[Piala Donya FIFA 2002|2002]] (5 kali) # {{Flagicon|Itali|25px}} {{timnas|Itali}} - [[Piala Donya FIFA 1934|1934]], [[Piala Donya FIFA 1938|1938]], [[Piala Donya FIFA 1982|1982]], {{wc|2006}} (4 kali)<br />[[Gambar:Flag of Germany.svg|25px]] {{Timnas|Jerman}} - [[Piala Donya FIFA 1954|1954]], [[Piala Donya FIFA 1974|1974]], [[Piala Donya FIFA 1990|1990]], [[2014]] (4 kali) # [[Gambar:Flag of Argentina.svg|25px]] {{Timnas|Argentina}} - [[Piala Donya FIFA 1978|1978]], [[Piala Donya FIFA 1986|1986]], [[2022]] (3 kali) # [[Gambar:Flag of France.svg|25px]] {{Timnas|Prancis}} - [[Piala Donya FIFA 1998|1998]], [[Piala Donya FIFA 2018|2018]] (2 kali)<br />[[Gambar:Flag of Uruguay.svg|25px]] {{Timnas|Uruguay}} - [[Piala Donya FIFA 1930|1930]], [[Piala Donya FIFA 1950|1950]] (2 kali) # [[Gambar:Flag of England.svg|border|25px]] {{Timnas|Inggris}} - [[Piala Donya FIFA 1966|1966]] (1 kali)<br />[[Barkas:Flag of Spain.svg|25x25px]] {{Timnas|Spanyol}} - [[Piala Donya FIFA 2010|2010]] (1 kali) == Bebungah ing Piala Donya == Ing saben pungkasan turnamen final Piala Donya, sawatara bebungah diwènèhaké marang juru main lan tim sing dianggep istimewa dibandingaké karo tim liyané miturut aspek-aspek sing béda-béda. Wektu iki ana limang jinis bebungah: * '''Sepatu Emas [[Adidas]]''' (''Adidas Golden Shoe'') kanggo wong sing nggawe gol paling akèh * '''Bola Emas Adidas''' (''Adidas Golden Ball'') kanggo juru main paling apik; * '''Penghargaan Yashin''' (''Yashin Award'') kanggo wong sing njaga gawang paling apik; * '''Penghargaan Permainan Adil FIFA''' (''FIFA Fair Play Award'') kanggo tim sing duwé chatetan ''fair play'' terbaik; * '''Tim Paling Menghibur'''. === Sepatu Emas Adidas - Pencetak gol paling akèh === Bebungah iki kawanuhaké wiwit taun [[Piala Donya FIFA 1982|1982]]. {| width=75% |- bgcolor=#EFEFEF !Piala Donya !Pemain !Cacahé gol |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1930|1930 Uruguay]] |[[Guillermo Stábile]] ([[Argentina]]) |align=center|8 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1934|1934 Italia]] |[[Edmund Conen]] ([[Jerman]])<br />[[Oldrich Nejedly|Oldřich Nejedlý]] ([[Cekoslovakia]])<br />[[Angelo Schiavio]] ([[Italia]]) |align=center|4 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1938|1938 Prancis]] |[[Leônidas da Silva|Leônidas]] ([[Brasil]]) |align=center|8 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1950|1950 Brasil]] |[[Ademir]] ([[Brasil]]) |align=center|9 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1954|1954 Switserlan]] |[[Sándor Kocsis]] ([[Hungaria]]) |align=center|11 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1958|1958 Swèdhen]] |[[Just Fontaine]] ([[Prancis]]) |align=center|13 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1962|1962 Chili]] |[[Garrincha]] ([[Brasil]])<br />[[Vavá]] ([[Brasil]])<br />[[Leonel Sánchez]] ([[Chili]])<br />[[Drazen Jerkovic]] ([[Yugoslavia]])<br />[[Valentin Ivanov]] ([[Uni Soviet]])<br />[[Florian Albert]] ([[Hungaria]]) |align=center|4 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1966|1966 Inggris]] |[[Eusébio]] ([[Timnas sepak bola Portugal|Portugal]]) |align=center|9 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1970|1970 Meksiko]] |[[Gerd Müller]] ([[Jerman Barat]]) |align=center|10 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1974|1974 Jerman Barat]] |[[Grzegorz Lato]] ([[Polen]]) |align=center|7 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1978|1978 Argentina]] |[[Mario Kempes]] ([[Argentina]]) |align=center|6 |- align=center bgcolor=#EFEFEF |colspan=3|'''Bebungah Sepatu Emas adidas''' |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1982|1982 Spanyol]] |[[Paolo Rossi]] ([[Italia]]) |align=center|6 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1986|1986 Meksiko]] |[[Gary Lineker]] ([[Inggris]]) |align=center|6 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1990|1990 Italia]] |[[Salvatore Schillaci]] ([[Italia]]) |align=center|6 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1994|1994 AS]] |[[Hristo Stoitchkov]] ([[Bulgaria]])<br />[[Oleg Salenko]] ([[timnas sepak bola Ruslan|Ruslan]]) |align=center|6 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1998|1998 Prancis]] |[[Davor Suker|Davor Šuker]] ([[Kroasia]]) |align=center|6 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |[[Ronaldo]] ([[Brasil]]) |align=center|8 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2006|2006 Jerman]] |[[Miroslav Klose]] ([[Jerman]]) |align=center|5 |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2010|2010 Afrika Kidul]] |[[Thomas Müller]] ([[Jerman]]) |align=center|5 |} === Bola Emas Adidas === FIFA mbiwara 10 unggulan juru main paling apik sing dipilih déning wakil-wakil saka médhia. Posisi pisanan olèh '''Bola Emas adidas''', posisi kaloro: '''Bola Pérak adidas''' lan katelu: '''Bola Perunggu adidas'''. {| width=90% |- bgcolor=#EFEFEF !Piala Donya !Bola Emas Adidas !Bola Perak Adidas !Bola Perunggu Adidas |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 1982|1982 Spanyol]] |[[Paolo Rossi]]<br />([[Italia]]) |[[Falcão]]<br />([[Brasil]]) |[[Karl-Heinz Rummenigge]]<br />([[Jerman]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 1986|1986 Meksiko]] |[[Diego Maradona]]<br />([[Argentina]]) |[[Harald Schumacher]]<br />([[Jerman]]) |[[Preben Elkjær]]<br />([[Dhènemarken]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 1990|1990 Italia]] |[[Salvatore Schillaci]]<br />([[Italia]]) |[[Lothar Matthäus]]<br />([[Jerman]]) |[[Diego Maradona]]<br />([[Argentina]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 1994|1994 AS]] |[[Romário]]<br />([[Brasil]]) |[[Roberto Baggio]]<br />([[Italia]]) |[[Hristo Stoitchkov]]<br />([[Bulgaria]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 1998|1998 Prancis]] |[[Ronaldo]]<br />([[Brasil]]) |[[Davor Suker|Davor Šuker]]<br />([[Kroasia]]) |[[Lilian Thuram]]<br />([[Prancis]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |[[Oliver Kahn]]<br />([[Jerman]]) |[[Ronaldo]]<br />([[Brasil]]) |[[Hong Myung-Bo]]<br />([[Koréa Kidul]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Donya FIFA 2006|2006 Jerman]] |[[Zinedine Zidane]]<br />([[Prancis]]) |[[Fabio Cannavaro]]<br />([[Italia]]) |[[Andrea Pirlo]]<br />([[Italia]]) |- bgcolor=#D0E7FF align=center |align=left|[[Piala Dunia FIFA 2010|2010 Afrika Selatan]] |[[Diego Forlán]]{{br}}([[Uruguay]]) |[[Xavi Hernandez]]{{br}}([[Spanyol]]) |[[Wesley Sneijder]]{{br}}([[Walanda]]) |} === Bebungah Yashin === Bebungah iki jenengé asal saka jeneng panjaga gawang Ruslan sing legendaris, [[Lev Yashin]]. {| width=75% |- bgcolor=#EFEFEF !Piala Donya !Panampa |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1994|1994 AS]] |align=center|[[Michel Preud'homme]] ([[Bèlgi]]) |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1998|1998 Prancis]] |align=center|[[Fabien Barthez]] ([[Prancis]]) |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |align=center|[[Oliver Kahn]] ([[Jerman]]) |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2006|2006 Jerman]] |align=center|[[Gianluigi Buffon]] ([[Italia]]) |- align=center bgcolor=#EFEFEF |colspan=3|'''Bebungah Sarung Emas''' |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Dunia FIFA 2010|2010 Afrika Selatan]] |align=center|[[Iker Casillas]] ([[Spanyol]]) |} === FIFA Fair Play Award === Penghargaan ini hanya diberikan kepada tim-tim yang lolos ke babak kedua. {| width=55% |- bgcolor=#EFEFEF !Piala Donya !Penerima |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1978|1978 Argentina]] |align=center|[[Timnas sepak bola Argentina|Argentina]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1982|1982 Spanyol]] |align=center|[[Timnas sepak bola Brasil|Brasil]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1986|1986 Meksiko]] |align=center|[[Timnas sepak bola Brasil|Brasil]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1990|1990 Italia]] |align=center|[[Timnas sepak bola Inggris|Inggris]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1994|1994 AS]] |align=center|[[Timnas sepak bola Brasil|Brasil]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1998|1998 Prancis]] |align=center|[[Timnas sepak bola Inggris|Inggris]] dan [[Tim nasional sepak bola Prancis|Prancis]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |align=center|[[Timnas sepak bola Bèlgi|Bèlgi]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2006|2006 Jerman]] |align=center|{{timnas|Brasil}} lan {{timnas|Spanyol}} |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2010|2010 Afrika Kidul]] |align=center|{{timnas|Spanyol}} |} === Tim Paling Nyenengake === Bebungah '''Tim Paling Nyenengake''' ditentokaké liwat ''polling'' saka publik. {| width=55% |- bgcolor=#EFEFEF !Piala Donya !Tim Paling Menghibur |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1994|1994 AS]] |align=center|[[Timnas sepak bola Brasil|Brasil]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 1998|1998 Prancis]] |align=center|[[Timnas sepak bola Prancis|Prancis]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |align=center|[[Timnas sepak bola Koréa Kidul|Koréa Kidul]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2006|2006 Jerman]] |align=center|{{timnas|Portugal}} |- bgcolor=#D0E7FF |[[Piala Donya FIFA 2010|2010 Afrika Kidul]] |align=center|[[Tim nasional sepak bola Spanyol|Spanyol]] |} == Panyithak gol paling akèh == {| class="wikitable" |- !Gol !Pamain |- |15||{{Flagicon|Brasil}} [[Ronaldo]] |- |14||{{Flagicon|Jerman}} [[Gerd Müller]], {{flagicon|Jerman}} [[Miroslav Klose]] |- |13||{{Flagicon|Prancis}} [[Just Fontaine]] |- |12 |{{Flagicon|Brasil}} [[Pelé]] |- |11 |{{Flagicon|Jerman}} [[Jürgen Klinsmann]], {{Flagicon|Honggari}} [[Sándor Kocsis]] |- |10 |{{Flagicon|Argentina}} [[Gabriel Batistuta]], {{Flagicon|Peru}} [[Teófilo Cubillas]], {{Flagicon|Inggris}} [[Gary Lineker]], {{Flagicon|Polen}} [[Grzegorz Lato]], {{Flagicon|Jerman}} [[Helmut Rahn]], {{Flagicon|Jerman}} [[Miroslav Klose]] |- |9 |{{Flagicon|Brasil}} [[Ademir]] ^([[#1|1]]), {{Flagicon|Itali}} [[Roberto Baggio]], {{Flagicon|Portugal}} [[Eusébio]], {{Flagicon|Brasil}} [[Jairzinho]], {{Flagicon|Itali}} [[Paolo Rossi]], {{Flagicon|Jerman}} [[Karl-Heinz Rummenigge]], {{Flagicon|Jerman}} [[Uwe Seeler]], {{Flagicon|Brasil}} [[Vavá]], {{Flagicon|Itali}} [[Christian Vieri]] |- |8 |{{Flagicon|Brasil}} [[Leônidas]], {{Flagicon|Argentina}} [[Diego Maradona]], {{Flagicon|Uruguay}} [[Omar Oscar Míguez]], {{Flagicon|Argentina}} [[Guillermo Stábile]], {{Flagicon|Brasil}} [[Rivaldo]], {{Flagicon|Jerman}} [[Rudi Völler]], {{flagicon|Spanyol}} [[David Villa]] |- |7 |{{Flagicon|Brasil}} [[Careca]], {{Flagicon|Républik Cékoslowakia}} [[Oldrich Nejedly]], {{Flagicon|Jerman}} [[Hans Schäfer]], {{Flagicon|Nèderlan}} [[Johnny Rep]], {{Flagicon|Honggari}} [[Lajos Tichy]], {{Flagicon|Polen}} [[Andrzej Szarmach]] |- |6 |{{Flagicon|Argentina}} [[Mario Kempes]], {{Flagicon|Ostenrik}} [[Erich Probst]], {{Flagicon|Brasil}} [[Bebeto]], {{Flagicon|Brasil}} [[Rivelino|Roberto Rivelino]], {{Flagicon|Bulgaria}} [[Hristo Stoitchkov]], {{Flagicon|Kroasia}} [[Davor Šuker]], {{Flagicon|Jerman}} [[Helmut Haller]], {{Flagicon|Jerman}} [[Lothar Matthäus]], {{Flagicon|Jerman}} [[Max Morlock]], {{Flagicon|Nèderlan}} [[Dennis Bergkamp]], {{Flagicon|Nèderlan}} [[Rob Rensenbrink]], {{Flagicon|Honggari}} [[Györgi Sárosi]], {{Flagicon|Itali}} [[Toto Schillaci]], {{Flagicon|Polen}} [[Zbigniew Boniek]], {{Flagicon|Ruslan}} [[Oleg Salenko]], {{Flagicon|Switserlan}} [[Josef Hügi]] |} * <div id="1">¹ Ana kontroversi ngenani pira cacahing gol sing dicithak juru main Brasil Ademir Menezes ing taun 1950, amarga data sing ora pepak bab tetandhingan Babak Final antara Brasil nglawan Spanyol (6-1). Gol pisanan dianggep gol bunuh diri juru main Spanyol Parra, lan gol sing nggawé kadudukan dadi 5-0 dianggep diciptakaké déning Jair, nanging anyar iki FIFA nyatakaké yèn gol-gol mau diciptakaké déning Ademir; saéngga dhèwèké dadi panyithak gol paling akèh (9 gol) ing Piala Donya 1950. [http://www.bigsoccer.com/forum/showthread.php?p=7598702&posted=1] <small>Sumber: [http://www.rsssf.com/tables/30all-scor.html rsssf.com]</small> == Gol paling rikat == {| width=70% |- bgcolor=#EFEFEF !Pamain !Nagara !Wektu !Piala Donya |- bgcolor=#D0E7FF |[[Hakan Sükür|Hakan Şükür]] |align=center|[[Gambar:Flag of Turkey.svg|20px|Turki]] |align=center|11" |[[Piala Donya FIFA 2002|2002 Koréa/Jepang]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Vaclav Masek|Václav Mašek]] |align=center|[[Gambar:Flag of the Czech Republic.svg|20px|Cekoslovakia]] |align=center|15" |[[Piala Donya FIFA 1962|1962 Chili]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Bryan Robson]] |align=center|[[Gambar:Flag of England.svg|20px|Inggris]] |align=center|27" |[[Piala Donya FIFA 1982|1982 Spanyol]] |- bgcolor=#D0E7FF |[[Bernard Lacombe]] |align=center|[[Gambar:Flag of France.svg|20px|Prancis]] |align=center|37" |[[Piala Donya FIFA 1978|1978 Argentina]] |} == Uga delengen == * [[Piala Donya Wanita FIFA]] * [[Maskot Piala Donya FIFA]] * [[Pratélan panyithak hat trick sajeroning Piala Donya FIFA|Pratélan panyithak ''hat trick'' sajeroning Piala Donya FIFA]] == Rujukan == <references /> == Pranala njaba == {{Commons|Category:FIFA_World_Cup}} * [http://www.fifaworldcup.com Situs resmi Piala Donya FIFA] * [http://www.worldcup-history.com WorldCup-History.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190725125256/http://www.worldcup-history.com/ |date=2019-07-25 }} * [http://fifaworldcup.yahoo.com/06/en/ Situs resmi Piala Donya FIFA 2006] * [http://www.fifa.com/ Situs Resmi FIFA] {{Piala Donya}} [[Kategori:Bèker Donya FIFA|*]] acw5c1gphorrxb906ugc4xjaxy554lb 0 25506 1749359 1661227 2026-05-24T09:26:40Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749359 wikitext text/x-wiki {{pp-semi-protected|small=yes}} {{Infobox Football biography | playername = David Villa | image = [[File:David Villa - 01 (cropped).jpg|200px]] | fullname = David Villa Sánchez | height = {{convert|1.75|m|ftin|abbr=on}} | dateofbirth = {{birth date and age|1981|12|3}} | cityofbirth = [[Langreo]] | countryofbirth = [[Spanyol]] | currentclub = Pensiun | clubnumber = 7 | position = Striker | youthyears = 1991–1999<br />1999–2000 | youthclubs = [[UP Langreo]]<br />[[Sporting de Gijón|Sporting de Gijón B]] | years = 2000–2003<br />2003–2005<br />2005–2010<br />2010-2013<br />2013-2015<br />2015-2018<br />2018-saiki | clubs = [[Sporting de Gijón]]<br />[[Real Zaragoza]]<br />[[Valencia CF|Valencia]]<br />[[Barcelona|F.C. Barcelona]]<br />[[Atlético Madrid|Atletico Madrid]]<br />[[New York City|New York City F.C.]]<br />[[Vissel Kobe|Vissel Kobe]] | caps(goals) = 115 (51)<br />{{0}}73 (32)<br />101 (58)<br />77 (33)<br />36 (13)<br />117 (77) | nationalyears = 2005–2012 | nationalteam = [[Spain national football team|Spanyol]] | nationalcaps(goals) = {{0}}33 (18) | pcupdate = [[22 Dhésèmber]] [[2020]] | ntupdate = [[22 Dhésèmber]] [[2020]] }} '''David Villa Sánchez ''' (lair [[3 Dhésèmber]] [[1981]] ing [[Langreo]], [[Asturias]], [[Spanyol]]), jeneng undang-undangan '''''El Guaje'''''<ref>http://www.rae.es/guaje</ref> (tegesé ''Bocah'' ing [[Basa Spanyol]]) iku juru main bal-balan [[Spanyol]], sing main ing klub [[Valencia C.F.|Valencia]] ing liga Spanyol ''[[Spanish La Liga]]''. <!-- ==Career== ===Early career=== Born in the Asturias region in Northern Spain, he got his professional breakthrough at his local club [[Sporting de Gijón]], for whom he made his first-team debut in the 2000–01 season. The next season he was a first team regular, scoring 18 league goals, and scored 20 the next season. After over 50 goals in just three seasons at Gijón, he got his chance in Spain's top-flight the [[La Liga]], when promoted [[Real Zaragoza]] bought him in the summer of 2003. He had no trouble adapting to the step up in class and scored 17 times in his first season at Zaragoza. Villa led Zaragoza to a [[Copa del Rey]] victory scoring the winning goal against [[Real Madrid C.F.|Real Madrid]]. Soon after he earned his first international call-up and cap, Valencia decided to take a chance on him and parted with €12 million (£8.2 million) to secure his services in the summer of 2005. ===Valencia=== In the 2005–06 season, he scored 25 goals in 35 league matches for Valencia, to finish 1 goal behind the leagues top scorer [[Samuel Eto'o]] of [[FC Barcelona|Barcelona]]. He scored his first [[hat-trick]] for Valencia against [[Athletic Bilbao]] on the [[23 April]] [[2006]]. Villa managed the hat trick in just over 5 minutes (80th to the 85th minute) making it one of the quickest hat-tricks ever recorded. Villa's form continued into the 2006–07 season, with the striker forming a prolific partnership up front with former [[Real Madrid]] star [[Fernando Morientes]]. Together, Villa and Morientes netted around 40 goals in all competitions, and also ousted [[Raúl González]] from the Spanish national squad. He scored a brilliant free kick goal in the 2nd round of the champions league against [[Inter Milan]] which helped lead Valencia through to the quarter finals where they eventually lost to [[Chelsea FC]]. On his 100th league appearance for Valencia, Villa scored a hat-trick against Levante; his 54th, 55th and 56th league goals for the club. Another two goals on the final day of the season against Atletico Madrid meant he finished the season with 18 league goals from 28 games. ===International career=== Villa made his national debut on [[9 February]] [[2005]] in [[Almeria]]. It was a match between Spain and San Marino in which Spain won 5–0. Villa was included in Spain's 23 man squad for the [[2006 FIFA World Cup]] in [[Germany]], and was favoured over the more established striker [[Raúl González|Raúl]], to line up alongside [[Fernando Torres]] in the opening match against [[Ukraine national football team|Ukraine]]. Villa made his first World Cup finals appearance scoring twice against Ukraine. He added one more from the penalty spot in [[Spain national football team|Spain]]'s 1–3 defeat to [[France national football team|France]] in a [[2006 FIFA World Cup#Round of 16|Round of 16 knock-out]] match. He finished joint top goal scorer for Spain along with [[Fernando Torres]] in World Cup 2006 with three goals. After the World Cup, Villa continued to be Spain's first choice striker, starting all 11 international matches during 2006–07 season. He also scored an impressive 8 goals from those matches and was Spain's top scorer in Euro 2008 qualifying with 7 goals. He scored the winning goal against [[Italy national football team|Italy]] with a volley in a [[friendly match]] on [[26 March]] [[2008]]. He was included in the squad for [[UEFA Euro 2008|Euro 2008]] ====Euro 2008==== At his first match in the Euro Villa scored a hat trick in the Spaniards' [[UEFA_Euro_2008_Group_D#Spain_vs_Russia|first match]] against [[Russia national football team|Russia]] in [[Innsbruck]] on the 10th June, scoring in the 20th, 44th, and 75th minutes which ended in a 4–1 victory for the Spanish team. Villa was also part of the play that resulted in the fourth goal.<ref>{{cite web| title= Spain stay humble after Villa shines|url =http://fourfourtwo.com/news/euro2008/11163/default.aspx|publisher= FourFourTwo|accessdate=2008-06-10}} </ref> In the following game, against Sweden, on the 14th of June, Villa scored a goal in the 92nd minute to earn the Spaniards a 2-1 victory and he also leads the Euro 2008 Top Scorers chart with 4 goals. That goal made Villa [[Spain national football team|Spain]]'s all-time leading [[UEFA European Football Championship|European Championship]] scorer with four goals, scored in just two matches. --> == Bebungah == ;Timnas Spanyol * Uefa Euro 2008 * FIFA World Cup 2010 * Uefa Euro 2012 ;Klub *[[Copa del Rey]]: 2004, [[Copa del Rey 2007-08|2008]] *[[Spanish Super Cup]]: 2004 *La Liga Campeones 2011 *Uefa Champions League 2011 *La Liga Campeones 2014 ;Individu * [[Zarra Trophy]] (2): 2005-06, 2006-07 villa dahaba ila real madrid == Jroning Angka == === Klub === {| class="wikitable" style="text-align:center" |+ Panampilan lan gol déning klub, mangsa lan kompetisi |- !rowspan="2"|Klub !rowspan="2"|Mangsa !colspan="3"|Liga !colspan="2"|Piyala !colspan="2"|Bawana !colspan="2"|Gunggung |- !Dhivisi !Panampilan !Gol !Panampilan !Gol !Panampilan !Gol !Panampilan !Gol |- |rowspan="3"|[[Sporting de Gijón B|Sporting Gijón B]] |[[2000–01 Segunda División B|2000–01]] |rowspan="2"|[[Segunda División B]] |35||13||colspan="2"|—||colspan="2"|—||35||13 |- |[[2001–02 Segunda División B|2001–02]] |1||1||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||1 |- !colspan="2"|Gunggung !36!!14!!colspan="2"|—!!colspan="2"|—!!36!!14 |- |rowspan="4"|[[Sporting de Gijón|Sporting Gijón]] |[[2000–01 Segunda División|2000–01]] |rowspan="3"|[[Segunda División]] |1||0||colspan="2"|—||colspan="2"|—||1||0 |- |[[2001–02 Segunda División|2001–02]] |40||18||4||2||colspan="2"|—||44||20 |- |[[2002–03 Segunda División|2002–03]] |39||20||1||1||colspan="2"|—||40||21 |- !colspan="2"|Gunggung !80!!38!!5!!3!!colspan="2"|—!!85!!41 |- |rowspan="3"|[[Real Zaragoza|Zaragoza]] |[[2003–04 La Liga|2003–04]] |rowspan="2"|[[La Liga]] |38||17||8||4||colspan="2"|—||46||21 |- |[[2004–05 La Liga|2004–05]] |35||15||3||0||10||3||48||18 |- !colspan="2"|Gunggung !73!!32!!11!!4!!10!!3!!94!!39 |- |rowspan="6"|[[Valencia CF|Valencia]] |[[2005–06 Valencia CF mangsa|2005–06]] |rowspan="5"|La Liga |37||25||4||2||6||1||47||28 |- |[[2006–07 Valencia CF mangsa|2006–07]] |36||16||2||0||11||5||49||20 |- |[[2007–08 Valencia CF mangsa|2007–08]] |28||18||6||1||7||3||41||22 |- |[[2008–09 Valencia CF mangsa|2008–09]] |33||28||5||2||5||1||43||31 |- |[[2009–10 Valencia CF mangsa|2009–10]] |32||21||2||0||11||7||45||28 |- !colspan="2"|Gunggung !166!!108!!19!!5!!40!!17!!225!!129 |- |rowspan="4"|[[FC Barcelona|Barcelona]] |[[2010–11 FC Barcelona mangsa|2010–11]] |rowspan="3"|La Liga |34||18||6||1||12||4||52||23 |- |[[2011–12 FC Barcelona mangsa|2011–12]] |15||5||3||1||6||3||24||9 |- |[[2012–13 FC Barcelona mangsa|2012–13]] |28||10||5||5||10||1||43||16 |- !colspan="2"|Gunggung !77!!33!!14!!7!!28!!8!!119!!48 |- |[[Atlético Madrid]] |[[2013–14 Atlético Madrid mangsa|2013–14]] |La Liga |36||13||4||2||7||0||47||15 |- |[[Melbourne City FC|Melbourne City]] (silih) |[[2014–15 Melbourne City F.C. mangsa|2014–15]] |[[A-League]] |4||2||0||0||colspan="2"|—||4||2 |- |rowspan="5"|[[New York City FC|New York City]] |[[2015 New York City FC mangsa|2015]] |rowspan="4"|[[Major League Soccer|MLS]] |30||18||0||0||colspan="2"|—||30||18 |- |[[2016 New York City FC mangsa|2016]] |33||23||2||0||colspan="2"|—||35||23 |- |[[2017 New York City FC mangsa|2017]] |31||22||3||2||colspan="2"|—||34||24 |- |[[2018 New York City FC mangsa|2018]] |23||14||4||1||colspan="2"|—||27||15 |- !colspan="2"|Gunggung !117!!77!!9!!3!!colspan="2"|—!!126!!80 |- |[[Vissel Kobe]] |[[2019 Vissel Kobe mangsa|2019]] |[[J1 League]] |28||13||1||0||colspan="2"|—||29||13 |- !colspan="3"|Gunggung karir !617!!330!!63!!24!!85!!28!!765!!381 |} === Nagara === {| class="wikitable" style="text-align: center;" |- !rowspan="2"|Tim Nasional !rowspan="2"|Mangsa !colspan="2"|Kekancan !colspan="2"|Kompetisi !colspan="3"|Gunggung |- !Panampilan !Gol !Panampilan !Gol !Panampilan !Gol !Rasio |- |rowspan="11"|[[Spain national football team|Spanyol]] |2004–05 |0||0||1||0||1||0||{{#expr:0/1 round 2}} |- |2005–06 |5||1||7||4||12||5||{{#expr:5/12 round 2}} |- |2006–07 |4||1||7||6||11||7||{{#expr:7/11 round 2}} |- |2007–08 |4||2||8||4||12||6||{{#expr:6/12 round 2}} |- |2008–09 |4||5||10||8||14||13||{{#expr:13/14 round 2}} |- |2009–10 |6||4||9||7||15||11||{{#expr:11/15 round 2}} |- |2010–11 |6||1||5||4||11||5||{{#expr:5/12 round 2}} |- |2011–12 |3||1||3||3||6||4||{{#expr:4/6 round 2}} |- |2012–13 |4||2||5||3||9||5||{{#expr:5/9 round 2}} |- |2013–14 |3||2||3||1||6||3||{{#expr:3/6 round 2}} |- |2017–18 |0||0||1||0||1||0||{{#expr:0/1 round 2}} |- !colspan="2"|Gunggung karir !39||19||59||40||98||59||{{#expr:59/98 round 2}} |} == Réferènsi == {{reflist}} == Pranala njaba == * {{FIFA player|229884}} * [http://home.skysports.com/worldcup/player.aspx?plid=17035&clid=118 SkySports World Cup Profile] * [http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=173&n=david/villa/david/villa/sanchez Spain stats] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120528003217/http://futbol.sportec.es/seleccion/ficha_jugador.asp?j=173&n=david%2Fvilla%2Fdavid%2Fvilla%2Fsanchez |date=2012-05-28 }} * [http://www.lfp.es/historico/primera/plantillas/historial.asp?jug=7278 David Villa history] * [http://uk.sports.yahoo.com/fo/profiles/19406.html Yahoo sports profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070423024212/http://uk.sports.yahoo.com/fo/profiles/19406.html |date=2007-04-23 }} <!-- {{Spain Squad 2006 World Cup}} {{Spain_Squad_2008_UEFA_Euro}} {{Valencia CF squad}} --> {{DEFAULTSORT:Villa, David}} [[Kategori:Lair 1981]] [[Kategori:Pamain bal-balan Spanyol]] <!-- [[Kategori:Spain international footballers]] [[Kategori:Spanish footballers]] [[Kategori:La Liga footballers]] [[Kategori:Valencia CF footballers]] [[Kategori:Real Zaragoza footballers]] [[Kategori:Sporting de Gijón footballers]] [[Kategori:2006 FIFA World Cup players]] [[Kategori:Football (soccer) strikers]] [[Kategori:Asturian people]] [[Kategori:UEFA Euro 2008 players]] --> [[Kategori:Pamain Bèker Donya FIFA 2010]] [[Kategori:Pamain Bèker Éropah UEFA 2012]] [[Kategori:Pamain Bèker Donya FIFA 2014]] [[Kategori:Pamain njuwarani Bèker Donya FIFA]] [[Kategori:Pamain bal-balan]] 6af01bc5n6whwawa89nf42x2127g3gu 0 88656 1749357 1664388 2026-05-24T07:38:06Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749357 wikitext text/x-wiki [[Gambar:Curug1.jpg|thumb|250px|Curug1]] [[Gambar:Dalancurug2.jpg|thumb|250px|Dalancurug2]] '''Curug Cilember''' utawa kaloka uga kanthi sebutan "Curug Pitu", ya iku salah sijining papan wisata sing dumunung ing [[Gunung Cilember]], kang nganggo aturan ékowisata. Papan wisata kang ngunggulaké wisata alam iki duwèni sesawangan kang apik, adhem, uga nyuguhaké alas ijo kas Indonésia. Papan wisata iki panggoné ana ing Désa [[Cisarua, Bogor|Cisarua]], [[Jawa Kulon]]. Bisa dijujug nganggo kabèh jinisé tetunggangan dharat, kira-kira ana 25 (slawé) km saka Bogor kutha lan 100 (satus) km saka Kutha [[Jakarta]]. Curug Cilember kaloka dadi wisata sinau lan rekreasi kang ''murah-meriah''. Para wisatawan mung ditarik béya karcis Rp 6.000,-/ wong. Dhaérah Curug Cilember ana ing 700m-1.010 m saka pamukaan laut kanthi duwèni suku 15°-25&nbsp;°C. Pada karo jenengé, Curug Cilember cacahé pitu. Jarak antarané curug siji lan liyané ora patia adoh uga ora patia ''terjal''. Saliyané nguguhaké sesawangan grojokan kang asri, ing kana uga ana papan wisata liya kaya ta; taman budidaya [[Kupu-Kupu]] ''(Butterfly Park)'', papan kanggo dolanan ''(Outbound Activity)'', papan kanggo kémah ''(Camping Ground)'', papan kanggo nginep ''(Jungle Lodge)'', dan ana uga papan mirunggan kanggo temu ya iku duwèni jejuluk ''(Meeting Room)'' <ref name="internet1">{{Cite web |url=http://curug7cilember.perumperhutani.com/ |title=Curug Cilember |access-date=2012-09-20 |archive-date=2012-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120915185026/http://curug7cilember.perumperhutani.com/ |url-status=dead }}</ref>. == Cara Nempuh == Anggèné bisa menyang Curug Cilember bisa nganggo montor dhéwé utawa nyarter [[montor]], nanging uga bisa mrana numpak tetunggangan umum. Yèn weruh arah-arahané ora angèl kanggo mrana, uga murah. Saka Jakarta tuladhané; tuku [[karcis]] KRL [[Jakarta]]-[[Bogor]] Rp 7.000,-, numpak montor 02 Kalisari-Bubulak Rp 2.000,-, lan pungkasan numpak Montor Sukasari-[[Cisarua]] Rp 4.000,-, Totalé udakara Rp 30.000,-wis bisa budhal mulih.<ref name="internet2">{{Cite web |url=http://www.indobackpacker.com/2006/05/29/curug-cilember/ |title=Plesir Curug Cilember |access-date=2012-09-27 |archive-date=2012-11-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121117054026/http://www.indobackpacker.com/2006/05/29/curug-cilember/ |url-status=dead }}</ref>. == Curug 1 (siji) nganti 7 (pitu) == Grojokan utawa curug sing ana Gunung Cilember cacahé ana pitu. Jarak antara curug [[siji]] lan liyané rada adoh lan dalané munggah mudhun. Cara nuju curug siji lan liyané kudu ngléwati dalan tapak. Dalan tapak iku dalan cilik lan mung bisa diliwati [[sikil]] (lumaku), amarga dalané cilik dadi kudu siji-siji anggoné lumaku. == Wahana == '''Taman Budidaya Kupu-Kupu''' ''(Butterfly Park)'' ya iku taman kang duwé 12 (rolas) jinisé kupu-kupu. Taman budaya iki bisa dianggo sarana sinau uga rékréasi. Kanggo lumebu, wisatawan kudu tuku karcis kang regané Rp 5.000,-. Ing kana ana punggawa kang ngandaraké babagan owahing kupu-kupu ''(metamorfosis)'', ngandaraké babagan jinisé kupu-kupu, lan njawab pitakonan-pitakonan saka para wisatawan.<ref name="internet3">[http://wisata.kompasiana.com/jalan-jalan/2011/12/27/wisata-murah-meriah-dan-seru-ala-curug-cilembe/ Taman Kupu-Kupu]{{Pranala mati|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ''' Papan Kanggo [[Dolanan]]''' ''(Outbound Activity)'' ya iku papan kanggo dolanan, nanging uga kanggo sinau ''(education)''. Papan iku kaya ta takluk alas ''(Trakking jungle)'', ''filming'', ''photography'' ana uga dalan [[pit]] kang bisa kanggo balapan pit. '''Papan [[Kemah]]''' ''(Camping Ground)'' ya iku papan kang dibuka kanngo wisatawan sing arep nginep di Curug lan ngganggo [[téndha]]. Akèh sudhut kang disedhiakaké kanggo kémah. Ing dina-dina préén, papan kémah adate ramé. Sing kémah ning kana ora mung [[bocah]] [[sekolah]] utawa cah enom-enom nanging uga sakulawarga. Petugas pangramut papan wisata Cilember nyepakaké sewa téndha regané Rp 75.000,-, kasur Rp 15.000,-, ana uga piranti liyané kaya ta [[lampu]], ''[[génsét]]'', kasur gabus ''[[matras]]'', lan [[kayu bakar]]. Papan Kémah uga dipepaki MCK ''(Mandi Cuci Kakus)'', lan [[Langgar]].<ref name="internet4">[http://wisata.kompasiana.com/jalan-jalan/2011/12/27/wisata-murah-meriah-dan-seru-ala-curug-cilembe/ Fasilitas]{{Pranala mati|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. '''Pondhok Cilember'''. Papan wisata Curug Cilember akèh pondhok kang disewaaké. Papan Panginepan ing Cilember ora mathog rega kang larang. Yèn arep wisata ing Cilember, wisatawan bisa milih papan panginepan endi sing cocog (cocog rega, cocog panggonan, uga cocog jarake karo Curug). Rega pondhoké uga rena-rena manut pepak pirantiné, rega murah dhéwé Rp 600.000,-lan rega larang dhéwé Rp 900.000,-sadina sewengi. == Cathetan suku == {{Reflist}} [[Kategori:Papan wisata ing Jawa Kulon]] {{Stub}} q9jrtusdqjghb2du0vmq8yqo0kca4xm 0 95869 1749343 1634270 2026-05-23T13:16:57Z Makenzis 33569 1749343 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} {{Kotak info klub bal-balan |clubname = Beşiktaş JK |current = Mangsa 2011–12 Beşiktaş JK |image = [[Gambar:BesiktasJK-Logo.svg|250px|Beşiktaş Jimnastik Kulübü]] |fullname = Beşiktaş Jimnastik Kulübü |nickname = ''Kara Kartallar''<br />(Garudha Hitam) |shortname = Beşiktaş J.K. |founded = {{Start date and age|1903|3|19}} |ground = [[Stadhion Vodafone Arena]], [[Istanbul]] |capacity = 41.903 |chairman = {{flagicon|Turki}} [[Ahmet Nur Çebi]] |mgrtitle = Manajer|manager = {{flagicon|Portugal}} [[Sergen Yalçın]] |league = [[Liga Super Turki|Liga Super]] |season = 2025/26 |position = Liga Super, kaping 4 |website = http://www.bjk.com.tr/ |pattern_la1=_derbyc0910h|pattern_b1=_BJK1112h|pattern_ra1=_derbyc0910h |pattern_sh1=_adidaswhite|pattern_so1=_color 3 stripes black |leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=000000|socks1=FFFFFF |pattern_la2=_besiktas1112a|pattern_b2=_besiktas1112t|pattern_ra2=_besiktas1112a |pattern_sh2=_adidaswhite|pattern_so2=_color 3 stripes white |leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=000000|socks2=000000 |pattern_la3=_derbyc0910a|pattern_b3=_besiktas1112h|pattern_ra3=_derbyc0910a |pattern_sh3=_adidaswhite|pattern_so3=_color 3 stripes white |leftarm3=FFFFFF|body3=FFFFFF|rightarm3=FFFFFF|shorts3=000000|socks3=000000 }} [[Gambar:MedyaBJK.jpg|thumb|left|Beşiktaş in 1903]] [[Gambar:Besiktas 1923-1924.JPG|thumb|200px|1923–24 Istanbul League champions]] [[Gambar:Players of Beşiktaş before the match against Galatasaray, 19 March 1939.JPG|thumb|200px|Players of Beşiktaş before the match against [[Galatasaray SK|Galatasaray]], 19 March 1939.]] [[File:Beşiktaş J.K. vs Bursaspor 11 April 2016 (5).jpg|250px|right|thumb|Stadhion Vodafone Arena Kandhang Beşiktaş JK]] [[Gambar:Beşiktaş squad in 2011.jpg|al=Ganti gambar logo dadi skuad|jmpl|160x160px|Beşiktaş Jimnastik Kulübü]] '''Besiktas Jimnastik Kulübü''' (Indonesia: '''Klub Gimnastik Besiktas''') inggih punika sawijining klub [[ulah raga]] [[Turki]]. Tim bal-balan klub punika inggih punika salah satunggaling tim ingkang ageng ing Turki. Klub ulah raga profésional dipundiriakèn ing taun [[1903]] ing distrik Besiktas ing [[Istanbul]], [[Turki]]. Klub punika inggih punika klub ulah raga kawiwitan ing Turki. Klub punika gadhah cabang ing kathah cabang ulah raga kalebet [[bal-balan]], [[bola basket]], [[bola voli]], [[bola tangan]], [[atletik]], [[tinju]], [[gulat]], [[catur]], ''[[bridge]]'', [[senam]], [[dayung]], [[tenis méja]], [[Paralimpik]] lan [[bal-balan pasisir]]. Kandang Besiktas inggih punika [[BJK Inonu Stadium]] kaliyan kapasitas 32.145 panggènan linggih. Klub terakhir kali menangaken [[Liga Super Turki]] ing mangsa 2008-2009, ugi nyèrat raihan gelar ganda saksampunè menangi [[Piala Turki]]. Sanèsipun punika, Besiktas JK inggih punika tim Turki paling suksès ing koefisien [[UEFA]]. Klub punika gadhah rivalitas tradhisional kaliyan [[Fenerbahce]] lan [[Galatasaray]]. == Cathetan suku == {{Reflist}} {{Reflist}} == Pranala njaba == * {{Official|http://www.bjk.com.tr}} [[Kategori:Tim bal-balan Turki]] {{klub-sb-stub}} hzs0jdluto8d4phnaq5hv9lpksn9u9u 0 98685 1749354 1420081 2026-05-24T06:34:43Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749354 wikitext text/x-wiki {{rapèkaké}} [[Gambar:Cleveland Cavaliers.jpg|thumb|Logo Cleveland Cavaliers]] {{Tim NBA |nama = Cleveland Cavaliers |warna nama = white |latar nama = #b22222 |logo = ClevelandCavaliersMainLogo.gif |ukuran logo = 200px |maskot = ''Moondog'' |situs = http://www.nba.com/cavaliers/ |wewengkon = Timur |divisi = Tengah |didirikan = [[1970]] |stadion = [[Quicken Loans Arena]] |kutha = [[Cleveland, Ohio]] |warna tim = Anggur (''wine''), emas, biru tuwa, putih |pelatih = [[Byron Scott]] |pemilik = [[Dan Gilbert]]<br /> [[Gary Gilbert]]<br /> [[David Katzman]]<br /> [[Usher Raymond]]<br /> [[Gordon Gund]] |juara liga = '''0''' |juara wewengkon = '''1''' (2007) |juara divisi = '''3''' (1976, 2009, 2010) }} '''Cleveland Cavaliers''' inggih punika salah satunggaling tim bal [[basket]] [[Amérika Sarékat|Amérika]] ingkang kagabung woten salabeting [[National Basketball Association]]. Tim punika dumunung wonten ing tlatah [[Cleveland]], [[Ohio]]. Tim punika wiwit main wonten ing NBA nalika taun [[1970]] minangka sawijining tim ingkang ènggal. Prestasi paling apik saking tim punika inggih dados juara [[Eastern Conference (NBA)|Wewengkon Wétan]] (ingkang kapisanan nalika taun [[2007]].<ref>http://www.nba.com/cavaliers/</ref> == Sajarah == === Éra LeBron James === Sapérangan mangsa ngalami kawon ingkang terus-terusan njalari Cavaliers dhawah ing dhasar klasemen liga lan dados tim ingkang kanthi rutin kedah nglampahi undhian kanggé pikantuk juru main ènggal. Sasampuning musin ingkang nguciwakaken wonten ing taun [[Kompetisi National Basketball Association mangsa 2002-03|2002-03]], Cavaliers pikantuk undian kapisanan kanggé mendhet juru main ènggal wonten ing NBA Draft. Sesarengan kaliyan punika, tim punika milih jagoan basket sekolah menengah atas lan calon MPV NBA masa samangké, [[LeBron James]]. Kados ngrayakaken miyosipun éra ènggal wonten ing Cleveland Caveliers, warni pagesangan tim punika dipunéwah saking oarnye-cemeng lan biru-cemeng dados warni anggur lan emas, kanthi tambahan biru angkatan laut sarta sawijining logo utama énggal.<ref>http://www.cleveland.com/cavs/</ref> Status James ingkang minangka bintang daerah (naté main basket ing sekolah menengah atas St. Vincent-St. Mary, caket Akron) lan salah satunggaling prospek ingkang paling dipunswantenaken wonten ing sajarah NBA damel kathah tiyang mirsani pilihan dhateng piyambakipun minangka titik balik sajarah klub. Dipunjuluki déning para penggemar Cavaliers minangka "King James," mangsa [[Kompetisi National Basketball Association mangsa 2003-04|2003-04]] maringi pangarep ingkang ageng ing ngajengipun, ing pundi James tuwuh dados juru main ingkang paling dominan lan menangaken penghargaan [[NBA Rookie of The Year]]. Pangarep samsaya ageng ing mangsa [[Kompetisi National Basketball Association mangsa 2004-05|2004-05]]. James ningkataken produktivitasipun wonten ing ngasilaken angka, [[rebound]]s, lan [[assist]]s per game. Éwadéné kawon saking [[Carlos Boozer]] ing pungkasaning mangsa, James sesarengan kaliyan [[Zydrunas Ilgauskas]] lan [[Drew Gooden]] dados inti saking. Sasampuning wiwitan ingkang njanjikaken, Cavs ngalami penurunan ingkang tundhanipun ndadosaken pamecatan pelatih [[Paul Silas]] lan general manager Jim Paxson. Tim punika ugi gagal mlebet playoff wonten ing taun mau, seri kaliyan [[New Jersey Nets]] ing final mlebet playoff; lan Nets menangi babak tambahan (''tiebreak'').<ref>{{Cite web |url=http://sports.yahoo.com/nba/teams/cle |title=Archive copy |access-date=2013-03-10 |archive-date=2013-03-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130314042453/http://sports.yahoo.com/nba/teams/cle |url-status=dead }}</ref> == Nomor ingkang dipunpènsiunaken == * '''7''' [[Bingo Smith]], F, 1970–79 * '''22''' [[Larry Nance]], F, 1988–94 * '''25''' [[Mark Price]], G, 1986–95 * '''34''' [[Austin Carr]], G, 1971–80 * '''42''' [[Nate Thurmond]], C, 1975–77 * '''43''' [[Brad Daugherty (basketball)|Brad Daugherty]], C, 1986–94 ==Cathetan suku== {{reflist}} {{NBA}} [[Kategori:Baskèt]] [[Kategori:Tim ulah raga]] [[Kategori:Ohio]] {{ulah raga-stub}} fk1okr4zflyy5tmcacca84m8cesb3fw 0 98938 1749353 1558335 2026-05-24T05:25:36Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749353 wikitext text/x-wiki {{Infobox royalty|majesty |name=Charles VII yang Jaya |succession=[[Raja Prancis]] |image=KarlVII.jpg |caption=Potret Charles VII, olèh [[Jean Fouquet]], [[tempera]] ing nginggil kayu, [[Museum Louvre]], Paris, sakitar 1445-1450 |reign= 21 Oktober 1422 – 22 Juli 1461 |coronation=17 Juli 1429 |cor-type=Prancis |predecessor=[[Charles VI dari Prancis|Charles VI]] |successor=[[Louis XI dari Prancis|Louis XI]] |spouse=[[Marie dari Anjou]] |issue=[[Louis XI saking Prancis]]<br /> [[Yolande saking Valois|Yolande, garwa Adipati Savoy]]<br /> [[Magdalena saking Valois|Magdalena, Putri Viana]]<br /> [[Charles de Valois, Duc de Berry|Charles, Adipati Berry]]<br />[[Joan saking Valois, garwa Adipati Bourbon|Joan, garwa Adipati Bourbon]]<br />[[Catherine saking Valois, garwa Pangeran Charolais|Catherine saking Valois]] |house=[[Wangsa Valois]] |father=[[Charles VI dari Prancis]] |mother=[[Elisabeth von Bayern-Ingolstadt|Isabella dari Bavaria-Ingolstadt]] |date of birth={{Birth date|1403|2|22|df=y}} |place of birth=Paris, Prancis |date of death={{Death date and age|1461|7|22|1403|2|22|df=y}} |place of death=[[Mehun-sur-Yèvre]], Prancis |place of burial=[[Basilika Santo Denis]] |}} '''Charles VII''' ({{lahirmati||22|2|1403||22|7|1461}}), dipunsebut '''ingkang Jaya''' ({{lang-fr|le Victorieux}})<ref>Wagner, John A., ''Encyclopedia of the Hundred Years War'', (Greenwood Press:Westport, 2006), 89.</ref> utawi '''ingkang Dipunlayani Kanthi Saé''' ({{lang-fr|le Bien-Servi}}), minangka [[Pratélan Penguasa Prancis|Raja Prancis]] saking taun [[1422]] dumugi sédanipun,<ref>Charles Cawley, ''Medieval Lands'', France, Capetian Kings{{Page needed|date=August 2010}}</ref> éwadéné dipuntentang déning [[Henry VI saking Inggris]], ingkang minangka [[Wali]], [[John saking Lancaster|Adipati Bedford]], marèntah kathah tlatah [[Prancis]] kalebet ibukotanipun, [[Paris]]. Piyambakipun inggih punika anggota kulawarga [[Wangsa Valois]], putra [[Charles VI saking Prancis|Charles VI]], nanging suksesinipun dhateng minggah tahta dipunpitakénaken déning pendudukan Inggris ing sisih lèr Prancis. Nanging makaten piyambakipun kanthi saé sanged dipunmahkotai ing [[Reims]] nalika taun [[1429]] lumantar upaya [[Jeanne d'Arc]] kanggé bebasaken Prancis saking Inggris. Masa pamarèntahanipun lajeng dipuntandhani kanthi perselisihan kaliyan putranipun, calon [[Louis XI calon Prancis|Louis XI]]. == PAgesangan awal == Miyos wonten ing [[Paris]], Charles minangka putra kaping lima [[Charles VI saking Prancis]] lan [[Elisabeth von Bayern-Ingolstadt|Isabella saking Bavaria-Ingolstadt]]. 4 sadhèrèkipun ingkang langkung sepuh, Charles ([[1386]]), Charles ([[1392]]–[[1401]]), [[Louis, Putra Makutha Prancis (1397-1415)|Louis]] ([[1397]]–[[1415]]) lan [[John, Putra Makutha Prancis (1398-1417)|John]] ([[1398]]–[[1417]]) piyambakipun sami nyepeng gelar [[Putra Makutha Prancis]], pewaris tahta Prancis, kosok wangsulipun; sekawan putra wau boten gadhah keturunan, nilaraken Charles kanthi warisan ingkang sugih bab gelar.<ref>Wagner, 89.</ref> == Keturunan == Charles palakrama kaliyan sadhèrèkipun ingkang angka 2 [[Marie dari Anjou]] wonten ing tanggal [[18]] [[Dhésèmber]] [[1422]]. Kekalihipun inggih punika wayah buyut skaing Raja [[John II dari Prancis]] lan garwanipun ingkang kapisanan [[Bonne saking Bohemia]] lumantar garis keturunan ingkang kakung. Kekalihipun gadhah 14 putra: * [[Louis XI saking Prancis|Louis XI, Raja Prancis]] (1423–1483), palakrama [[Charlotte saking Savoy]], kaliyan sinten piyambakipun gadhah keturunan kalebet Raja [[Charles VIII saking Prancis]], [[Anne saking Prancis]], lan [[Joan saking Prancis, garwa Adipati Berry]]. * [[John saking Prancis]] (''Jean de France'') (1424–1425) * [[Radegonde saking Prancis]] (''Radegonde de France'') (1428–1444), dipunjodhohaken kaliyan [[Sigismund, Adipati Agung Ostenrik]] * [[Catherine saking Valois, garwa Pangeran Charolais|Catherine saking Valois]] (''Catherine de France'') (1428–1446), palakrama kaliyan [[Charles ingkang Gagah]] nalika taun 1440 * [[James saking Prancis]] (''Jacques de France'') (1432–1437) * [[Yolande saking Valois]] (''Yolande de France'') (1434–1478), palakrama kaliyan calon [[Amadeus IX saking Savoy|Amadeus IX, Adipati Savoy]] taun 1452. Sasampuning sédanipun taun 1472, piyambakipun dados [[wali]] [[Savoy]]. Piyambakipun minangka ibu saking 10 putra. * [[Joansaking Valois, garwa Adipati Bourbon|Joan saking Valois]] (''Jeanne de France'') (1435–82), palakrama kaliyan calon [[John II, Adipati Bourbon]] taun 1452. Tanpa keturunan. * Philip saking Prancis (''Philippe de France'') (4 Pebruari 1436 - 11 Juni 1436) * Margaret saking Prancis (''Marguerite de France'') (1437–1438) * Marie saking Prancis (''Marie de France'') (7 September 1438 – 14 Pebruari 1439) * Joan (''Jeanne de France'') (7 September 1438 – 26 Dhésèmber 1446)<ref>{{Cite web |url=http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137017 |title=Archive copy |access-date=2013-03-13 |archive-date=2011-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110823191527/http://fmg.ac/Projects/MedLands/CAPET.htm#_Toc154137017 |url-status=dead }}</ref> * Marie saking Prancis (''Marie de France'') (1441 - séda eném) * [[Magdalena saking Valois]] (''Madeleine de France'') (1443–1495), palakrama kaliyan [[Gaston, Pangeran Viana]], taun 1462, kaliyan sinten piyambakipun gadhah keturunan. * [[Charles de Valois, Duc de Berry|Charles, Adipati Berry]] (''Charles de France'') (1446–1472), séda tanpa keturunan. == Sumber == * Hanawalt, Barbara, ''The Middle Ages: An Illustrated History'' * Taylor, Aline, ''Isabel of Burgundy'' == Cathetan suku == {{reflist}} [[Kategori:Raja]] [[Kategori:Jeanne d'Arc]] [[Kategori:Tokoh Prancis]] [[Kategori:Lair 1403]] [[Kategori:Pati 1461]] ovyf1d944k1sf3h3kxsmlf5ms2g6ulo 0 100271 1749351 1713692 2026-05-23T22:09:43Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749351 wikitext text/x-wiki {{multiscript|aksara=ꦧꦺꦤ꧀ꦤꦶꦭꦶꦤ꧀}} {{Infobox_Person |name = Benny Lin |residence = {{flagicon|Indonesia}} [[Surakarta]], [[Indonésia]] |image = 060513_SOLO_benny-lin3.jpg |imagesize = 250 px |caption = Benny Lin (sawijining foto dhokumèntasi SOLOPOS, [[Mèi]] [[2013]]) |birth_name = Benny Lin |birth_date = taun [[1985]] |birth_place = {{Flagicon|Indonésia}} [[Surakarta|Sala]], [[Indonésia]] |website = [http://bennylin.github.io/transliterasijawa/ bennylin.github.io] }} '''Benny Lin''' (lair ing [[Surakarta|Sala]], [[1985]])<ref name="solopos">Inspirasi "Benny Lin Berbagi Informasi dengan 117.00 Suntingan", Harian Umum Solopos Taun XV|/No. 223 kaca 5 terbit Slasa legi, 7 Mèi 2013.</ref> kang uga ditepungi minangka '''Budi'''<ref name="wonogiriposodotcom" /> iku sawijining [[pamrogram komputer]] saka paguyuban Wikipédia Indonésia. Dhèwèké gawé [[piranti alus]] kang bisa ngalihaké aksara Latin menyang [[aksara Jawa]].<ref name="wonogiriposodotcom">{{cite web|url=http://www.wonogiripos.com/2013/feature/aksara-jawa-394599/|title=AKSARA JAWA|language=Indonésia|accessdate=2013-04-08}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Tèknologi transliterasi iki dudu panemon anyar, dhèwèké nyampurnakaké [[tèknologi]] iku wiwit setengah taun kapungkur.<ref name="boyolaliposodotcom" /> Tèknologi iki kanggo nggampangaké sinau [[basa Jawa]] lan uga bisa dipigunakaké kanggo nyadhur [[literatur]] [[kuna]] ing sapérangan [[musiyum]] ing [[Surakarta|Sala]].<ref name="harianjogjadotcom">{{cite web|url=http://www.harianjogja.com/baca/2013/05/08/wikipedia-jawa-menulis-aksara-jawa-makin-mudah-404225/|title=WIKIPEDIA JAWA : Menulis Aksara Jawa Makin Mudah|language=Indonésia|accessdate=2013-05-08|archive-date=2013-05-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510021446/http://www.harianjogja.com/baca/2013/05/08/wikipedia-jawa-menulis-aksara-jawa-makin-mudah-404225|url-status=dead}}</ref> Wiwit sasi [[April]] [[2013]], dhèwèké sregep kampanye obahan perduli lan nresnani [[aksara Jawa]] ing adicara ''Sala Car Free Day'' ing kawasan Plasa Sriwedari, [[Surakarta]] saben Minggu.<ref name="boyolaliposodotcom" /> Semono uga ing dina Minggu, 28 April 2013.<ref name="harianjogjadotcom" /> == Benny Lin lan Wikipédia == Benny Lin wiwit mbesut ing [[Wikipédia]] ing taun [[2004]].<ref name="solopos" /><ref name="soloposdotcom">{{cite web|url=http://www.solopos.com/2013/05/08/wikipedia-jawa-benny-lin-lakukan-117-000-suntingan-untuk-berbagi-informasi-404221/|title=WIKIPEDIA JAWA : Benny Lin Lakukan 117.000 Suntingan untuk Berbagi Informasi|language=Indonésia |accessdate=2013-05-08}}</ref> Wektu iku, dhèwèké nembé setengah taun kuliah ing Univèrsitas Washington jurusan Èlmu Komputer.<ref name="solopos" /><ref name="soloposdotcom" /> Amarga seneng informasi ngenani [[Surakarta|Sala]], dhèwèké sakakèh-akèhé nglebokaké informasi kang magepokan karo Sala, [[sajarah]]é, wewengkoné, jeneng [[désa]], kalurahan, kacamatan, uga ngenani [[budaya]], [[jogèd]], lan [[Seni|kasenian]]é.<ref name="solopos" /><ref name="soloposdotcom" /> Saliyané iku dhèwèké uga nulis ngenani tokoh sajarah, [[paraga filem]], [[penyanyi]], lan jinis informasi liyané.<ref name="solopos" /><ref name="soloposdotcom" /> Kawigatènané karo Wikipédia iki ana gandhèng cènèngé karo peran [[Revo Arka Giri Soekatno]], sawijining pangadeg [[Wikipédia basa Indonésia]], warga [[Indonésia]] kang saiki manggon ing [[Walanda]].<ref name="solopos1">Inspirasi "Dibutuhkan, Penyunting Basa Jawa di Wikipedia", Harian Umum Solopos Taun XV|/No. 223 kaca 5 terbit Slasa legi, 7 Mèi 2013.</ref><ref name="soloposdotcom1">{{cite web|url=http://www.solopos.com/2013/05/08/wikipedia-jawa-dibutuhkan-penyunting-basa-jawa-di-wikipedia-404223/|title=WIKIPEDIA JAWA : Dibutuhkan, Penyunting Basa Jawa di Wikipedia|language=Indonésia |accessdate=2013-05-08}}</ref> Wiwit tanggal [[7 Oktober]] [[2011]] Benny Lin dadi ''stewards'', ya iku panata kang duwé aksès komplit menyang kabèh proyèk Wikimédia lan bisa ngowahi hak-hak para naraguna lan golongan naraguna.<ref>[http://meta.wikimedia.org/wiki/Stewards Dhaptar Stewards ing kaca Meta]</ref> Wiwit tanggal [[15 Juni]] [[2012]] dhèwèké dadi panata utawa ''opsis'' ing Wikipédia basa Indonésia lan wiwit tanggal [[1 Maret]] [[2013]] dhèwèké uga dadi pamriksa ing kana.<ref>[http://id.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Pengurus Pratélan panata ing Wikipédia basa Indonésia]</ref> == Pendhidhikan == * SD Kalam Kudus Sala<ref name="solopos" /> * SMP Kalam Kudus Sala<ref name="solopos" /> * SMAN 3 Sala<ref name="solopos" /><ref name="boyolaliposodotcom">{{cite web|url=http://www.boyolalipos.com/2013/wikipedia-jawa-menulis-aksara-jawa-makin-mudah-404225/|title=WIKIPEDIA JAWA : Menulis Aksara Jawa Makin Mudah|language=Indonésia|accessdate=2013-05-08|archive-date=2016-03-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20160326060716/http://www.boyolalipos.com/2013/wikipedia-jawa-menulis-aksara-jawa-makin-mudah-404225|url-status=dead}}</ref> * Jurusan Èlmu Komputer [[Univèrsitas Washington]], [[Amérikah Sarékat]]<ref name="solopos" /><ref name="radarsolo">{{cite web|url=http://bennylin.github.io/transliterasijawa/radarsolo.htm/|title=Benny Lin, Pencipta Software Javanese Transliteration|language=Indonésia|accessdate=2013-05-16|archive-date=2014-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426235549/http://bennylin.github.io/transliterasijawa/radarsolo.htm|url-status=dead}}</ref> == Bebungah == * ''JCI Indonesia's Ten Outstanding Young Person 2013'' amarga miwiti Wikipédia Aksara Jawa.<ref name="digitaljawaposdotcom">{{cite web|url=http://digital.jawapos.com/shared.php?type=imap&date=20130530&name=H4-A232846/|title=Memahami Edukasi Wikipedia|language=Indonésia|accessdate=2013-05-30|archive-date=2016-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20160309220730/http://digital.jawapos.com/shared.php?type=imap&date=20130530&name=H4-A232846/|url-status=dead}}</ref> == Uga delengen == * [[Naraguna:Bennylin|Bennylin]], kaca naragunané Benny Lin ing Wikipédia basa Jawa. == Réferènsi == {{reflist|2}} == Pranala njaba == * [http://sites.google.com/site/transliterasijawa. Undhuh piranti alus transliterasijawa kanthi migunakaké PC]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. * [http://bennylin.github.io/transliterasijawa/radarsolo.htm Transliterasi Jawa ing Radarsolo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140426235549/http://bennylin.github.io/transliterasijawa/radarsolo.htm |date=2014-04-26 }} * [http://bennylin.github.io/transliterasijawa/ Nulisa Aksara Jawa, situs wèb kanggo sapa waé sing péngin njajal alih aksara]. [[Kategori:Lair 1985]] [[Kategori:Wong urip]] [[Kategori:Tokoh Surakarta]] [[Kategori:Tokoh Wikipedia]] {{indo-bio-stub}} lfg7tuhhaotefs3ddvhlu45c1k9pap2 0 101273 1749348 1638325 2026-05-23T20:25:00Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749348 wikitext text/x-wiki {{Infobox TV channel | name = Batam TV | logofile = Batamtv.jpg | logosize = 150px | logocaption = Logo Batam TV | logoalt = | logo2 = | established = | airdate = | launch = | closed date = | picture format = | share = | share as of = | share source = | network = Sakti TV Network (2016) | owner = | parent = | key people = | slogan = | motto = | country = {{flagicon|Indonésia}} [[Indonésia]] | language = [[Basa Indonésia]] | broadcast area = Batam, Bandung, Cimahi, Bandung Barat, Garut | affiliates = | headquarters = | former names = | replaced names = | replaced by names = | sister names = | timeshift names = | web = http://batamtvnews.com | sat serv 1 = | sat chan 1 = | cable serv 1 = | cable chan 1 = | sat radhio serv 1 = | sat radhio chan 1 = | iptv serv 1 = | iptv chan 1 = | online serv 1 = | online chan 1 = | 3gmobile serv 1 = }} '''Batam TV''' ya iku [[stasiun télévisi]] regional kanthi kantor kang mapan ing [[Kutha Batam]], [[Indonésia]]. Saikine jangkauan siar Batam TV wis nyakup sekabehing area Kepri, [[Singapura]] nganti [[Johor Bahru]] [[Malaysia]]. Stasiun télévisi iki minangka anggota jaringan [[Jawa Pos Multimedia Corporation|JPMC]]. Kekuwatan [[daya pancar]] saikine ana 5 [[kilo watt]] dipancarake ing channel 51 UHF lan terus nindakaké proyeksi supaya jangkauan siare luwih amba. Operasional giyaran saikine wis ditindakake wiwit jam 07.00 - 24.00 wib kanthi manéka acara unggulan, ya iku Program Berita, Lejel Home Shopping, Program Hiburan, Program Anak-anak, Program Keagamaan, Program Keséhatan lsp. Khusus Program Berita ana saka sapérangan beberapa laladan ing Kapuloauan Riau kaya ta: Bata Karimun, Tanjungpinang, Lingga, Bintan, lan Natuna. Berita-berita kang digiyaraké luwih musatake ing warta-warta lokal. Studio kontrol dianakake ing lantai 9 Gedung Graha Pena, Jalan Raya Batam Centre, [[Pulo Batam]]. == Pranala njaba == * [http://batamtvnews.com Situs resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130805070639/http://batamtvnews.com/ |date=2013-08-05 }} {{clr}} {{TelevisiIndonésia}} [[Kategori:Grup Jawa Pos]] [[Kategori:Stasiun télévisi ing Kapuloan Riau]] {{Stasiun-tv-indonesia-stub}} r88n8qt8d54t5p3z3qltyn7dyzd6y9a 0 161524 1749361 1743971 2026-05-24T11:41:43Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749361 wikitext text/x-wiki '''Dimas Ekky Pratama''' ya iku salah sijining pembalap [[Indonésia|Indonesia]] kang asale saka [[Depok]] sing melu ing tim Idemitsu Honda Team Asia sing ing kana uga sakanca ambi pembalap saka [[Tanah Thai|Thailand.]] Dimas Ekky Pratama kalebu pembalap kang wis ora asing maneh ing masyarakat terutamane ning Indonesia. Opo meneh ing kancah balapan sing tingkatane duwur utawa tingkat nasional. Uwis akeh prestasi kang di gayuh utamane sanalika awit taun 2010 merga dheweke awit saka cilik uwis seneng karo sing jenenge dunia balap lan di dukung saka pihak jero. Dimas Ekky Pratama anggone balapan uwis ora ana sing nguciwani paugeran mau isa diwujudake saka akihe prestasi wiwit saka tahun 2010 olih peringkat 4 kejuaraan tingkat Nasional Supersport tahun 2011 olih peringkat 5 kejuaraan tingkat Nasional Supersport ing tahun 2012 peringkat 2 kejuaraan Nasional Supersport 600 cc, peringkat 6 kejuaraan Asia Road Racing Championship tahun 2013 juara 1 Suzuka Endurance Championship ing taun 2017 rider pengganti Moto2 seri [[Malaysia]] ing tahun 2018 peringkat 5 kejuaraan CEV Repsol honda ing kancah balap Dimas Ekky uga tau gagal finish ing balapan seri Moto2 ning sirkuit Sepang amerga montore kang di tumpaki Dimas Ekky mau di tabrak pembalap saka [[Ostrali|Australia]] nanging Dimas Ekky uga tau menang ing seri balapan liya liyane <ref>{{Cite journal|date=2018-11-06|title=Dimas Ekky Pratama|url=https://id.wikipedia.org/w/index.php?title=Dimas_Ekky_Pratama&oldid=14373320|journal=Wikipedia bahasa Indonesia, ensiklopedia bebas|language=id}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.rungansport.com/moto2/profil-dimas-ekky-pratama-jagoan-indonesia-di-moto2-2019-10251.html|title=Profil Dimas Ekky Pratama, Jagoan Indonesia di Moto2 2019|last=Han|first=D. N.|date=2018-12-12|website=runganSport|language=en-GB|access-date=2019-05-21|archive-date=2022-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027124538/https://www.rungansport.com/moto2/profil-dimas-ekky-pratama-jagoan-indonesia-di-moto2-2019-10251.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kusnantokarasan.com/tag/biodata-dimas-ekky-pratama/|title=Biodata dimas ekky pratama {{!}} Kusnantokarasan.com|language=id-ID|access-date=2019-05-21|archive-date=2021-12-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20211208125228/https://kusnantokarasan.com/tag/biodata-dimas-ekky-pratama/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.blogotive.com/profil-dimas-ekky-pratama|title=Profil Dimas Ekky Pratama, Satu-satunya Pembalap Moto2 2019 dari Indonesia|last=Widananto|first=Hendri|date=2018-12-09|website=BlogOtive|language=id-ID|access-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://id.motorsport.com/driver/dimas-ekky-pratama/432588/|title=Profil Dimas Ekky - Berita, Foto, dan Video {{!}} Motorsport.com|website=id.motorsport.com|language=id|access-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.tagar.id/profil-dimas-ekky-pratama-jagoan-balap-asal-depok-di-moto2-2019|title=Profil Dimas Ekky Pratama, Jagoan Balap Asal Depok di Moto2 2019|last=News|first=Tagar|date=2017-12-23|website=TAGAR NEWS|language=id|access-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://yudibatang.com/2015/04/27/profile-dimas-ekky-pratama/|title=Profile Dimas Ekky Pratama, pembalap Moto2 dari Indonesia {{!}}|date=2015-04-26|website=YudiBatang.COM|language=id-ID|access-date=2019-05-21|archive-date=2019-07-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20190710084737/https://yudibatang.com/2015/04/27/profile-dimas-ekky-pratama/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://inibiodata.com/profil-dan-biodata-lengkap-dimas-ekky-pembalap-di-kelas-motogp-asal-indonesia/|title=Profil dan Biodata Lengkap Dimas Ekky – Pembalap MotoGP Asal Indonesia|last=Agung|date=2019-04-02|website=Ini Biodata|language=en-US|access-date=2019-05-21}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://sport.detik.com/moto-gp/d-4439710/dimas-ekky-pratama-bocah-depok-ke-moto2|title=Dimas Ekky Pratama: Bocah Depok ke Moto2|last=Arifin|first=Yanu|website=detiksport|access-date=2019-05-21|archive-date=2019-02-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20190223180005/https://sport.detik.com/moto-gp/d-4439710/dimas-ekky-pratama-bocah-depok-ke-moto2|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://kastara.id/13/12/2018/menukil-profil-dan-prestasi-dimas-ekky-pratama/|title=Menukil Profil dan Prestasi Dimas Ekky Pratama - Kastara.ID|last=Kastara.ID|first=Redaksi|date=2018-12-13|website=Kastara|language=id|access-date=2019-05-21|archive-date=2022-10-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027124538/https://kastara.id/13/12/2018/menukil-profil-dan-prestasi-dimas-ekky-pratama/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://kaltim.tribunnews.com/2019/04/01/profil-dimas-ekky-pratama-pebalap-asal-indonesia-yang-jatuh-di-moto2-motogp-argentina-2019|title=Profil Dimas Ekky Pratama, Pebalap Asal Indonesia yang Jatuh di Moto2 MotoGP Argentina 2019|website=Tribun Kaltim|language=id-ID|access-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mashel.me/2017/10/biodata-dimas-ekky-pratama-pembalap.html|title=Biodata Dimas Ekky Pratama Pembalap Indonesia Lengkap|last=AsalDepok|first=Nama LengkapDimas Ekky Pratama JulukanRed Forehead Tanggal Lahir26 Oktober 1992 Kota|website=Mas Helmi Blog|access-date=2019-05-21|archive-date=2019-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190826100933/https://www.mashel.me/2017/10/biodata-dimas-ekky-pratama-pembalap.html|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://biodatakoe1.blogspot.com/2019/03/inilah-biodata-prestasi-dan-karier.html|title=Inilah Biodata, Prestasi Dan Karier Dimas Ekky Pratama|website=Biodataku|access-date=2019-05-21}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://otomotif.tempo.co/read/1133412/astra-honda-pastikan-dimas-ekky-turun-di-gp-moto2-2019|title=Berita Terkini Dimas Ekky Pratama - Tempo.co|website=otomotif.tempo.co|language=en|access-date=2019-05-21}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.biograficom.com/profil-dimas-ekky-pratama/|title=√ Profil Dimas Ekky Pratama, Satu Satunya Jagoan Moto2 Asal Indonesia|date=2019-04-01|website=Biograficom.Com|language=id-ID|access-date=2019-05-21|archive-date=2020-08-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20200812091550/https://www.biograficom.com/profil-dimas-ekky-pratama/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://otomotif.kompas.com/read/2018/10/05/194039015/resmi-dimas-ekky-bakal-berlaga-di-moto2-2019|title=Resmi, Dimas Ekky Bakal Berlaga di Moto2 2019|last=Media|first=Kompas Cyber|website=KOMPAS.com|language=id|access-date=2019-05-21}}</ref> == Rujukan == eoeizp9rex2btr8a37pcjwrpybpt11x 0 176715 1749352 1641350 2026-05-24T02:58:47Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749352 wikitext text/x-wiki [[Barkas:Juniperus communis fruits - Keila.jpg|jmpl|250px| Woh beri Juniper, ing kene isih dipasang ing cabang, sejatine yaiku kerucut konifer .]] '''Berry juniper''' minangka kerucut wiji wanita sing diproduksi dening macem-macem jinis juniper . Iki dudu woh wohan [[Woh bèri|beri sing]] sejati nanging kerucut kanthi sisik daging sing gedhe banget lan campuran bisa uga katon kaya woh wohan beri. Kerucut saka sawetara spesies, utamane ''Juniperus komunis'', digunakake minangka [[Bumbon crakèn|rempah]] -rempah, utamane ing [[:Kategori:Olah-olahan Éropa|masakan Eropa]], lan uga menehi [[gin]] rasa khas. Woh beri Juniper bisa dadi siji-sijine rempah-rempah sing asale saka [[Tetanduran runjung|konifer]] .<ref name="fao2">{{Cite book|title=Non-wood forest products from conifers|last=Ciesla, William M|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|year=1998|isbn=978-92-5-104212-0}} [http://www.fao.org/docrep/X0453E/X0453e12.htm Chapter 8: Seeds, Fruits, and Cones] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180519144301/http://www.fao.org/docrep/x0453e/X0453e12.htm |date=2018-05-19 }}. Retrieved July 27, 2006.</ref> ''Woh wohan beri Juniperus komunis'' beda-beda gumantung saka papat nganti rolas&nbsp;[[Dhiamèter|diameteripun]] milimeter; spesies liyane umume padha ukurane, sanajan ana sing luwih gedhe, utamane ''J. drupacea'' (20–28&nbsp;mm). Beda karo sisik saka pinus sing khas lan kayu sing khas, sing ana ing [[Wiji|wiji juniper tetep daging lan gabung dadi tutup sing nyawiji ing sekitar wiji kasebut]] . Woh wohan beri ijo nalika isih enom, lan diwasa kanthi warna ireng wungu udakara 18 wulan ing umume spesies, kalebu ''J. komunis'' (luwih endhek, 8-10 wulan ing sawetara spesies, lan udakara 24 wulan ing ''J. drupacea'' ).<ref name="farjon2">{{Cite book|title=A Monograph of Cupressaceae and Sciadopityaceae|last=Farjon, A.|publisher=Royal Botanic Gardens, Kew|year=2005|isbn=978-1-84246-068-9|pages=228–400}}</ref> Woh wohan diwasa sing diwasa lan peteng biasane ora digunakake khusus ing masakan, dene [[gin]] diwenehi rempah-rempah ijo sing diwasa nanging durung diwasa. [[Barkas:Juniperus_communis_at_Valjala_on_2005-08-11.jpg|kiri|jmpl| Diwasa [[Wungu|kain]] lan enom [[ijo]] woh wohan beri juniper bisa katon akeh kajawi siji liyane ing tanduran padha.]] <ref name="fao">{{Cite book|title=Non-wood forest products from conifers|last=Ciesla, William M|publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations|year=1998|isbn=978-92-5-104212-0}}<cite class="citation book cs1" data-ve-ignore="true" id="CITEREFCiesla,_William_M1998">Ciesla, William M (1998). ''Non-wood forest products from conifers''. Food and Agriculture Organization of the United Nations. [[ISBN]]&nbsp;[[Khusus: Source Book / 978-92-5-104212-0|<bdi>978-92-5-104212-0</bdi>]].</cite> [http://www.fao.org/docrep/X0453E/X0453e12.htm Chapter 8: Seeds, Fruits, and Cones] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20180519144301/http://www.fao.org/docrep/x0453e/X0453e12.htm |date=2018-05-19 }}. Retrieved July 27, 2006.</ref> == Migunakake == [[Barkas:4628_-_Bacche_di_ginepro_al_mercato_di_Ortigia,_Siracusa_-_Foto_Giovanni_Dall'Orto,_20_marzo_2014.jpg|jmpl|Woh wohan beri juniper garing ing pasar ing Syracuse, Sisilia]] Profil rasa woh wohan beri sing enom lan ijo didominasi pinene ; nalika wis diwasa, latar mburi resin iki gabung karo apa sing diarani Harold McGee minangka "ijo-seger" lan cathetan [[Sitrus|jeruk.]] <ref name="mcgee">{{Cite book|title=On Food and Cooking|last=McGee, Harold|publisher=Scribner|year=2004|isbn=978-0-684-80001-1|edition=Revised|page=410}}</ref> Sisik njaba woh wohan beri ora duwe rasa, mula woh wohan meh paling ora remuk sadurunge digunakake dadi rempah-rempah. Iki digunakake seger lan garing, nanging rasa lan [[ambu]]ne paling kuat sawise panen lan mudhun nalika garing lan disimpen. Juniper woh wohan beri sing digunakake ing Eropah lor lan masakan utamané Scandinavian kanggo "mratelakake cetha, roso cetha" <ref name="fao2"/> kanggo meat ne, manuk utamané alam bébas (kalebu [[Sariawan (manuk)|thrush]], [[Manuk sikatan ireng|blackbird]], lan [[Woodcock]] ) lan [[Kéwan buruan|game]] daging (kalebu [[Cèlèng|Celeng]] lan [[Daging rusa|venison]] ).<ref name="larousse2">{{Cite book|title=The Concise Larousse Gastronomique|last=Montagne, Prosper|publisher=Octopus|isbn=978-0-600-60863-9|page=691}}</ref> Dheweke uga [[Sauérkraut|ngicipi]] masakan [[daging babi]], [[Kul|kubis]], lan sauerkraut. Resep tradisional kanggo [[Choucroute garnie|hiasan choucroute]], [[Alsace|sajian sauerkraut lan daging Alsatian]], kalebu universal woh wohan beri juniper.<ref>{{Cite book|title=The Man Who Ate Everything|last=Steingarten, Jeffrey|publisher=Vintage Books|year=1997|isbn=978-0-375-70202-0|page=244|chapter=True Choucroute}} The chapter is an essay first published in 1989.</ref> Saliyane sajian Nurwègen, Dhènemarken lan Swèdhen, woh wohan juniper uga asring digunakake ing masakan Jerman, Ostenrik, Ceko, Polen lan Honggari, asring uga nganggo panggang (kayata [[sauerbraten]] Jerman). [[Itali Utara|Masakan Italia]] Lor, utamane sing ana ing [[Provinsi otonom Bolzano|Tyrol Selatan]], uga nggabungake woh-wohan juniper. Iki uga digunakake ing wilayah [[Puglia|Apulia]] Italia, utamane kanggo rasa brine. Juniper, biasane ''Juniperus komunis'', digunakake kanggo ngombe [[gin]], [[Liquor|minuman keras sing digawe]] ing abad kaping 17 ing [[Walanda]] . Jeneng ''gin'' dhewe asale saka ''genius'' [[Basa Prancis|Prancis]] utawa ''jenever'' [[Basa Walanda|Walanda]], sing kalorone tegese "juniper".<ref name="fao"/> Omben-omben rempah-rempah ing juniper liyane kalebu [[Gandum ireng|rye]] [[Finlan]]dia - lan [[bir]] juniper sing dikenal kanthi sahti, sing diolah nganggo woh-wohan lan cabang cabang juniper.<ref>Jackson, Michael (1995). [http://www.beerhunter.com/documents/19133-000055.html Sweating up a suitable thirst] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130502003329/http://www.beerhunter.com/documents/19133-000055.html |date=2013-05-02 }}. Michael Jackson's Beer Hunter. Retrieved 30 July 2006.</ref> [[Lenga atsiri|Minyak esensial sing]] diekstrak saka woh-wohan juniper digunakake ing aromaterapi lan [[Parfum|minyak wangi]] .<ref name="dalby">{{Cite book|title=Dangerous Tastes: The Story of Spices|last=Dalby, A.|publisher=University of California Press|year=2002|isbn=978-0-520-23674-5|page=33}}</ref> == Cathetan lan referensi == [[Kategori:Lenga atsiri]] [[Kategori:Rempah-rempah]] 6ql8oj0atc4yqrx533byckrt61bgxcu 0 178049 1749355 1747546 2026-05-24T06:36:14Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749355 wikitext text/x-wiki {{Infobox food|name=Clootie dumpling|image=Clootie dumpling.jpg|image_size=250px|caption=Clootie dumpling|alternate_name=|country=[[Scotland]]|creator=|course=|type=[[Pudding]]|served=|main_ingredient=[[Flour]], [[bread crumbs]], [[dried fruit]] (currants, raisins, sultanas), [[suet]], [[sugar]], [[spices]], [[milk]]|variations=|calories=|other=}}A '''clootie''' (uga '''cloutie;''' <ref>{{Cite web|url=http://www.rampantscotland.com/recipes/blrecipe_cloutie.htm|title=Traditional Scottish Recipes - Cloutie Dumpling|website=www.rampantscotland.com|access-date=2021-05-09|archive-date=2021-03-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20210309125620/http://www.rampantscotland.com/recipes/blrecipe_cloutie.htm|url-status=dead}}</ref> saka Pampanga tembung '''cloot''' utawa '''pangaruh:''' "kacu utawa kulit; tembelan; klambi") iku Strip utawa kacu, klambi utawa barang saka sandhangan; uga bisa ngrujuk [[Kain|kain sing]] digunakake ing tambalan sandhangan utawa nggawe tikar klambi (alias permadani ). == Paribasan == Paribasan "Ne'er ngeculake jubah nganti saiki" menehi peringatan supaya ora ngeculake sandhangan sadurunge musim panas teka lan wit lan pager ( hawthorn ) bisa mekar. <ref>{{Cite web|url=http://talefromtwocities.blogspot.com/2005/04/neer-cast-cloot.html|title=talefromtwocities|website=talefromtwocities.blogspot.com}}</ref> <ref>[http://www.abdn.ac.uk/elphinstone/kist/search/display.php?sbl123.dat Kist example] (Scots language poem)</ref> Paribasan kasebut uga ditampilake ing basa Inggris minangka "Ne'er ngeculake jubah nganti Mei metu". <ref name="PhraseFinder">{{Cite web|url=http://www.phrases.org.uk/meanings/till-may-is-out.html|title=Ne'er cast a clout till May be out|publisher=The Phrase Finder|access-date=2008-05-28}}</ref> == Panganan == [[Pudhing|Puding]] tradisional sing diarani ''pangsit clootie'' digawe nganggo [[glepung]], [[Panir|potongan roti]], [[Woh garing|woh-wohan garing]] ( kari, [[kismis]], sultanas ), [[Suèt|suet]], [[gula]] lan [[Bumbon crakèn|rempah-rempah]] kanthi [[susu]] kanggo diikat, lan uga [[sirup emas]] . Bahan-bahan kasebut dicampur kanthi adonan dadi adonan, banjur dibungkus nganggo glepung gandum, dilebokake ing wajan banyu umob sing umob gedhe lan direndhem nganti pirang-pirang jam sadurunge diangkat lan dikepengake ing cedhak geni utawa ing oven. <ref>{{Cite web|url=http://www.scotlands-enchanting-kingdom.com/clootie-dumpling-recipe.html|title=Clootie Dumpling Recipe|last=Cropley|first=May|archive-url=https://web.archive.org/web/20080913100944/http://www.scotlands-enchanting-kingdom.com/clootie-dumpling-recipe.html|archive-date=2008-09-13|access-date=2008-07-20}}</ref> Resep beda-beda saben wilayah."Clootie dumpling" uga digunakake minangka julukan kanggo logo Partai Nasional Skotlandia . <ref>{{Cite web|url=http://fivethirtyeight.com/features/a-glossary-of-uk-politics-from-ashcroft-to-whips/|title=A Glossary Of U.K. Politics, From Ashcroft To Whips|last=Chalabi|first=Mona|date=30 March 2015|website=[[FiveThirtyEight]]|access-date=19 April 2015|archive-date=1 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150401071734/http://fivethirtyeight.com/features/a-glossary-of-uk-politics-from-ashcroft-to-whips/|url-status=dead}}</ref> == Tandha panggonan == Sumur Clootie minangka sumur utawa sumber ing wilayah Celtic sing jamaah ninggalake kain utawa kain, biasane minangka bagean saka ritual penyembuhan. == Referensi == 5hhsq7g6sur68shz4jyugs0ccfz56en 0 193581 1749345 1619329 2026-05-23T15:53:25Z CommonsDelinker 319 Removing [[:c:File:Glico_sign.webm|Glico_sign.webm]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Yasu|Yasu]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Glico sign.webm|]]. 1749345 wikitext text/x-wiki {{Infobox company | name = Ezaki Glico Co., Ltd. | native_name = 江崎グリコ株式会社 | native_name_lang = ja | romanized_name = Ezaki Guriko Kabushiki-gaisha | logo = Glico logo.svg | image = Ezaki Glico.jpg | image_size = 250px | image_caption = Kantor Pusat Ezaki Glico ing Nishiyodogawa-ku, Osaka | type = [[Perusahaan publik|Publik]] [[Kabushiki gaisha|KK]] | traded_as = {{TYO|2206}} | foundation = [[Nishi-ku, Osaka|Nishi-ku]], Osaka, Jepang ({{Start date and age|1922|2|11|df=y}}) | founder = | location_city = [[Nishiyodogawa-ku, Osaka|Nishiyodogawa-ku]], [[Osaka]] | location_country = [[Jepang]] | key_people = | industry = Manufaktur panganan | revenue = | operating_income = | net_income = | assets = | equity = | num_employees = | products = kembang gula, produk es krim, makanan olahan | subsid = Glico Nutrition Co., Ltd.<br />Icreo Co., Ltd.<br />lan liyane | homepage = }} {{Nihongo|'''Ezaki Glico Co., Ltd.'''|江崎グリコ株式会社|Ezaki Guriko Kabushiki-gaisha}}, umum dikenal minangka mung '''Glico''', yaiku perusahaan pangolahan panganan [[perusahaan multinasional|multinasional]] Jepang sing duwe kantor pusat ing [[Nishiyodogawa-ku]], [[Osaka]].<ref name="Annual Report 2011">{{cite web|title=Annual Report 2011|url=http://www.glico.co.jp/ir/index.htm|publisher=Ezaki Glico Co., Ltd.|accessdate=29 Juli 2011|format=PDF|archive-date=30 Dhésèmber 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121230160835/http://www.glico.co.jp/ir/index.htm|url-status=dead}}</ref> Iku nindakake bisnis ing 30 negara, ing [[Amérika Lor]], [[Asia-Pasifik]] lan [[Éropa]]. == Ringkesan == Bisnis utama Ezaki Glico yaiku nggawe produk [[olahan legi|kembang gula]] kayata [[soklat]], kripik, [[permen karet]] lan [[ès krim]], uga [[produk susu]].<ref name="gaiyou">{{cite web|url=https://www.glico.com/jp/company/about/outline/|title=会社概要|access-date=30 Mèi 2020}}</ref> Kajaba iku, Glico mprodhuksi dening panganan olahan kayata kaldu kari lan [[kanthong retort]] [[takikomi gohan]], lan produk [[suplemen panganan]]. Saingan utama Glico yaiku [[Meiji Seika]], [[Lotte]], [[Morinaga & Company|Morinaga]], [[Fujiya]] lan {{ill|Bourbon Company|ja|ブルボン|WD=}} ing bisnis kembang gula, lan [[House Foods]], [[Meiji Dairies|Meiji]] lan [[S&B Foods]] ing bisnis panganan olahan. Pemodal utama Ezaki Glico yaiku [[Sanwa Bank]], sing digabung dadi Bank of Tokyo-Mitsubishi UFJ. Ezaki Glico minangka anggota [[Sanwa Group|Midori Kai]], grup perusahaan sing pemodal utama yaiku Bank Sanwa. == Produk == Ezaki Glico mrodhuksi dening macem-macem produk. Produk utama didaftar ing kene. === Permen === [[Barkas:Pocky custard fondu.jpg|thumb|Pocky custard fondue]] * [[TCHO]], [[Berkeley, California]] produsen soklat artisanal saka macem-macem coklat batangan. * Glico, produk karamel. * [[Pocky]], [[pretzel sticks|stik pretzel]] dilapisi soklat, sing kasedhiya ing akeh roso liyane. * [[Pretz]], stik pretzel, sing kasedhiya ing akeh roso liyane. * Almond Chocolate, kacang almond sing dilapisi oleh soklat. * Caplico, biskuit wafel celup es krim wangun conthong kanthi rasa soklat utawa stroberi. * Bisco, krupuk gandum karo krim yogurt sing nggunakake ragi khusus. * BREO, permen perawatan lisan. === Produk susu === * Pucchin Pudding. === Produk es krim === * Giant Cone. * Papico. * {{nihongo|Ice no Mi|アイスの実}}. * Seri Calorie Control Ice Cream. * Seventeen Ice. === Panganan olahan === * Ni-dan Juku Curry, kaldu kari ala Jepang wangun kubus. * Donburi-tei, produk kantong retort [[donburi]] instan. * Saus [[Cream stew]]. === Formula bayi === * ICREO Balance Milk, susu formula bayi bubuk sing diprodhuksi dening Icreo Co., Ltd. == Rujukan == {{Reflist}} == Pranala njaba == {{Commons category|Ezaki Glico}} * {{resmi|https://www.glico.com/}} [[Kategori:Osaka]] 6pvcv37a1lb12mvvrnyxuwfghs12ujo 0 199605 1749356 1741511 2026-05-24T07:02:53Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749356 wikitext text/x-wiki {{Infobox intangible heritage|Name=Corak Bathik Sekar Jagad|Image=[[File:Sarung batik tulis lasem premium tiga negeri.jpg|thumb|Kain Bathik Sekar Jagad, Bathik Tiga Negeri-Lasem]]|Country=Indhonésia|Region=Central Java|Caption=corak sekar jagad kang dibathik ing Bathik Telung Negari}} '''Corak Bathik Sekar Jagad''' ([[Aksara Carakan|carakan]]: ꦕꦺꦴꦫꦏ꧀ꦧꦛꦶꦏ꧀ꦱꦼꦏꦂꦗꦒꦢ꧀) yaiku salah sawijiné corak [[Bathik karaton|bathik klasik]] (kratonan) kang asalé saka [[vorstenlanden]] (bumi raja-raja), [[Kasunanan Surakarta|Surakarta]] lan [[Kasultanan Ngayogyakarta|Ngayogyakarta]].<ref>{{Cite web|url=https://batiksalma.com/sejarah-batik-sekar-jagad-jogja/|title=Sejarah Batik Sekar Jagad Jogja {{!}} Batik Salma|last=admin|date=2023-02-11|website=Batik Salma {{!}} Pusat Batik Tradisional & Batik Modern Trusmi|language=id|access-date=2026-01-13}}</ref> == Sujarah == Kaduga corak bathik iki wis wujud ing taun 1700 utawa 1800an Masèhi ing jaman [[Kasultanan Mataram|Mataram Islam]].<ref name=":2">{{Cite web|url=https://kagama.id/batik-sekar-jagad-simbol-keberagaman-dalam-sebuah-keindahan/|title=Batik Sekar Jagad, Simbol Keberagaman dalam Sebuah Keindahan|last=Redaksi|date=2021-05-26|website=KAGAMA|language=id|access-date=2026-01-13|archive-date=2021-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210803092501/https://kagama.id/batik-sekar-jagad-simbol-keberagaman-dalam-sebuah-keindahan/|url-status=dead}}</ref> Corak bathik iki kasusun saka gabungan utawa kumpulan corak-corak bathik kang manéka rupa, saben corak winatesan kanthi garis non gèomètris lan yèn dideleng saka adoh kaya pulo-pulo kang padha rumaket dadi siji.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://javanologi.uns.ac.id/2023/08/08/batik-sekar-jagad-copy/|title=[Javanologi Explore] Batik Jawa: Batik Sekar Jagad {{!}} PUI JAVANOLOGI|language=id-ID|access-date=2026-01-14}}</ref> Ana sapérangan sumber kang njlèntrèhaké arané sekar jagad saka gabungan tembung "''kaart''" saka basa Walanda ateges peta lan jagad tamtu saka basa Jawa ateges donya, dadi sekar jagad bisa ateges corak kang nuduhaké peta donya.<ref>{{Cite web|url=https://hamzahbatik.co.id/mengenal-motif-batik-sekar-jagad-dan-makna-simbol-keindahannya|title=Mengenal Motif Batik Sekar Jagad dan Makna Simbol Keindahannya {{!}} Hamzah Batik Jogja|website=Hamzah Batik|language=en|access-date=2026-01-13}}</ref><ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.bahankain.com/2022/03/07/sejarah-filosofi-dan-makna-dibalik-keindahan-motif-batik-sekar-jagad?srsltid=AfmBOoqWoZ1-hgZE_QRxy_x8Q9brDGXARZ4tMuNdKk4fKldmVW0galYn|title=Sejarah, Filosofi Dan Makna Dibalik Keindahan Motif Batik Sekar Jagad|last=Kain|first=Bahan|date=2022-03-08|website=www.bahankain.com|language=en|access-date=2026-01-14}}</ref> Corak sekar jagad wiwitané pancèn saka laladan Surakarta lan Nagyogyakarta, ananging saiki corak iki wis sumebar menyang saindenging Pulo Jawa: wiwit saka Kebumen, Tulungagung, Prabalingga, Lasem, nganti Pamekasan ing Pulo Madura, lan Pulo Bali uga bisa ditemokaké.<ref name=":1" /> == Makna == Miturut ètimologis "sekar jagad" yaiku gabungan saka rong tembung: sekar lan jagad; sekar ateges bebarang kang éndah lan jagad ateges donya utawa apa kang ana ing urip. Mula sekar jagad bisa diarani apa-apa baé kang bisa gegawé éndahing donya, hamemayu hayuning buwana.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://www.goodnewsfromindonesia.id/2025/08/21/keindahan-batik-sekar-jagad-motif-legendaris-dengan-makna-mendalam|title=Keindahan Batik Sekar Jagad, Motif Legendaris dengan Makna Mendalam|last=Harahap|first=Salamah|date=2025-09-21|website=Goodnewsfromindonesia.id|access-date=2026-01-14}}</ref> Nuduhaké larasing manungsa marang ngalam lan pratandha agunging Gusti Ingkang Kawasa lumantar cecipta-Ning kabèh ing donya.<ref name=":3" /> Corak bathik sekar jagad iki ngemu surasa kaéndahan, ayu, saéngga sapa baé kang nganggo kain corak sekar jagad iki bisa sumunar cahyané lan katon éndah pribadhiné. Ing sajeroné corak iki ana manéka wujud kang ana ing alam donya kayata kéwan, tetuwuhan, kahanan bumi, kosmos akasa, lan sapituruté.<ref>{{Cite web|url=https://thebatik.co.id/tag/motif-batik-sekar-jagad/|title=Jual Motif Batik Sekar Jagad - Murah / Langsung Jahit|website=THEBATIK.CO.ID|language=id|access-date=2026-01-13}}</ref> Kaya déné saben corak kang disusun lan digabungaké ing sajeroné corak sekar jagad, kabèh kekarepan lan tetegsan apik ing corak-corak iku uga katut dadi manunggal ing corak iki.<ref>{{Cite web|url=https://kagama.id/batik-sekar-jagad-simbol-keberagaman-dalam-sebuah-keindahan/|title=Batik Sekar Jagad, Simbol Keberagaman dalam Sebuah Keindahan|last=Redaksi|date=2021-05-26|website=KAGAMA|language=id|access-date=2026-01-13|archive-date=2021-08-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210803092501/https://kagama.id/batik-sekar-jagad-simbol-keberagaman-dalam-sebuah-keindahan/|url-status=dead}}</ref> Corak-coprak klasik kang lumrahé dinggo ing sajeroné corak sekar jagad iki yaiku kawung, lèrèng, truntum, kekéwanan, lan tetuwuhan.<ref name=":0" /> Jalaran ana reragam corak kang manunggal ing sajeroné corak sekar jagad iki, corak iki uga bisa dimaknani minangka pralambang manéka ragamé manungsa kang bisa disawijikaké manunggal ing masarakat, bangsa, lan nagara.<ref name=":2" /> == Rujukan == [[Kategori:WikiWastra]] lrh2xhv3rxl42ldbky88wus9slkiwa1 0 200329 1749344 1748672 2026-05-23T15:49:56Z InternetArchiveBot 48188 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1749344 wikitext text/x-wiki '''Ayang-Ayang''' inggih menika salah satunggaling tembang ingkang kondhang kaloka tumrap para wiranem wonten ing wewengkon Jawi. Cakepan tembang Ayang-Ayang ingkang dipuntembangaken dening Niken Salindry ndayani kawigatosan sinten kemawon ingkang mirengaken saha dados 15 ''Trending for Music'' wonten ing YouTube nalika 7 April 2025. Tembang ingkang dipunripta dening Risang Gotho menika dipungarap kanthi khas dening Kembar Music, satemah ngasilaken garap ''tradisional'' ingkang sae. Langkung mligi malih, dipuntembangaken dening [[waranggana]] mudha inggih menika Niken Salindry.<ref>{{Cite web|url=https://www.detik.com/jogja/budaya/d-7857572/lirik-lagu-ayang-ayang-niken-salindry-beserta-maknanya-trending-di-youtube|title=Lirik Lagu Ayang Ayang Niken Salindry Beserta Maknanya, Trending di YouTube!|last=Azizah|first=Ulvia Nur|website=detikjogja|language=id-ID|access-date=2026-05-10}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ''Video musik'' menika ingkang kababar wiwit 1 April 2025 menika sampun dipunpirengaken saha dipunpresani dening 205 pangangge [[YouTube]]. Langkung-langkung pikantuk tandha remen saking 2000 tiyang. == Cakepan == Wondene, cakepan badhe dipunandharaken wonten ing ngandhap menika: Peteng rasane ati kang nandhang Sengiting liyan hanyawang Aku kowe labuh katresnan Nimas wong ayu, tak jaluk aja Seleh katresnan pancene Tresna kuwi akeh pancoban Arep tumeka ngendi katresnan iki Yen ta aku, sliramu ra diakoni Senadyan donya ra isa nampa Bakal tak jaga yen durung Kapisah mring Kang Kuwasa Nimas mustikaning ati dongaku siji Tresna iki abadi Duh dewa-dewaning asmara Kuatna ati kawula Anggonku lelabuh tersna Datan kendhat saking coba Tak rewangi tak pateni Laire tresna kang suci Kasunyatan yen ta aku Sliramu isih nyawiji == Rujukan == <references responsive="" /> [[Kategori:Swarajati Project]] [[Kategori:Tembang]] bt9h0ig0eigf5u24xpiw679jn5t7rf4 0 200398 1749358 1749327 2026-05-24T08:52:02Z Meursault2004 3 /* Réferènsi */ 1749358 wikitext text/x-wiki '''Ronald Alfred Pickup''' (7 Juni 1940 – 24 Fébruari 2021) iku aktor Inggris. Dhèwèké aktif ing télévisi, film, lan téater. Olèhé wiwit main ing TV iku ing ''[[Doctor Who]]'' taun 1964. Nanging namung swarané isih ana. Kritikus téater [[Michael Billington (kritikus)|Michael Billington]] ngandharaké awaké minangka "bintang sandiwara sing apik lan anggota wigati [[Laurence Olivier]]'s [[Royal National Theatre|National Theatre]] company".<ref>{{cite web | url= https://www.theguardian.com/stage/2021/feb/26/ronald-pickup-a-theatrical-great-from-a-golden-generation | title= Ronald Pickup: a theatrical great from a golden generation | work=The Guardian | first=Michael | last=Billington | date=26 February 2021 | access-date=18 April 2021}}</ref> Paraga gedhé kalebu Giuseppe Verdi ing ''The Life of Verdi'' (1982) lan Prince Yakimov ing ''Fortunes of War'' (1987). Dhèwèké rabi karo Lans Traverse lan pinaringan anak wadon siji. Anaké wadon [[Rachel Pickup]] iku uga aktris kawentar. == Réferènsi == {{reflist}} {{DEFAULTSORT:Pickup, Ronald}} [[Kategori:Lair 1940]] [[Kategori:Pati 2021]] [[Kategori:Paraga Downton Abbey]] 131xym5z6kwzn441p408qs6ls5ozr5s 0 200400 1749349 1749342 2026-05-23T21:44:57Z Meursault2004 3 sithik 1749349 wikitext text/x-wiki [[File:Rachel Pickup.jpg|thumb|Rachel Pickup (sakiwa-tengené taun 2012)]] '''Rachel Pickup''' (15 Juli 1973) iku aktris Britani, sanadyan mengkono dhèwèké luwih kawentar déning pakaryané ing pagelaran sandiwara. Dhèwèké tau éntuk nominasi Critics' Circle Theatre Award amarga paragané minangka tokoh utama ing pagelaran ulang Miss Julie taun 2009 ing Rose Theatre Kingston. Wiwit taun 2015 nganti 2016, dhèwèké main dadi Portia ing The Merchant of Venice, bebarengan karo Jonathan Pryce sing main dadi Shylock. Kekaroné banjur tampil ing sawetara produksi kanthi urut-urutan ing Shakespeare's Globe ing London, Lincoln Center ing New York, lan The Kennedy Center ing Washington, D.C., sadurungé miwiti tur internasional. Sajeroning karieré, Pickup wis mainaké akèh-akèhé paraga wanita utama ing karya-karyané Shakespeare, ing produksi ing West End lan ing sanjabane West End, uga bebarengan karo Royal Shakespeare Company. Ing taun 1996, Pickup main dadi Kaye Bentley ing miniseri BBC No Bananas sing dumadi saka 10 épisode. Ing taun 2015, dhèwèké uga main ing film Chronic garapan Michel Franco, sing kapisan diputer ing kompetisi Festival Film Cannes kaping 68. Wiwit taun 2023, dhèwèké tampil dadi Miss Andre ing seri HBO The Gilded Age. Bapaké yaiku aktor Britani [[Ronald Pickup]]. [[Kategori:Lair 1973]] [[Kategori:Wong urip]] mf4syfs01hf1dzu8vqzn928cq7rbip0 1749350 1749349 2026-05-23T21:55:27Z Meursault2004 3 + pranala njaba 1749350 wikitext text/x-wiki [[File:Rachel Pickup.jpg|thumb|Rachel Pickup (sakiwa-tengené taun 2012)]] '''Rachel Pickup''' (15 Juli 1973) iku aktris Britani, sanadyan mengkono dhèwèké luwih kawentar déning pakaryané ing pagelaran sandiwara. Dhèwèké tau éntuk nominasi Critics' Circle Theatre Award amarga paragané minangka tokoh utama ing pagelaran ulang Miss Julie taun 2009 ing Rose Theatre Kingston. Wiwit taun 2015 nganti 2016, dhèwèké main dadi Portia ing The Merchant of Venice, bebarengan karo Jonathan Pryce sing main dadi Shylock. Kekaroné banjur tampil ing sawetara produksi kanthi urut-urutan ing Shakespeare's Globe ing London, Lincoln Center ing New York, lan The Kennedy Center ing Washington, D.C., sadurungé miwiti tur internasional. Sajeroning karieré, Pickup wis mainaké akèh-akèhé paraga wanita protagonis ing karya-karyané Shakespeare, ing prodhuksi ing West End lan ing sajabané West End, uga bebarengan karo Royal Shakespeare Company. Ing taun 1996, Pickup maragakaké Kaye Bentley ing miniseri BBC No Bananas sing dumadi saka 10 épisodhe. Ing taun 2015, dhèwèké uga main ing film Chronic garapan Michel Franco, sing kapisan diputer ing kompetisi Festival Film Cannes kaping 68. Wiwit taun 2023, dhèwèké tampil dadi Miss Andre ing seri HBO The Gilded Age. Bapakné yaiku aktor Britani [[Ronald Pickup]]. ==Pranala njaba== * http://www.rachelpickup.com * {{IMDb name|id=0681974|name=Rachel Pickup}} {{DEFAULTSORT:Pickup, Rachel}} [[Kategori:Lair 1973]] [[Kategori:Wong urip]] 8vqhl3r458hlf5uh08dhyu47d0e3ckx