Wikipédia
jvwiki
https://jv.wikipedia.org/wiki/Wikip%C3%A9dia:Pendhapa
MediaWiki 1.48.0-wmf.4
first-letter
Médhia
Mirunggan
Parembugan
Naraguna
Parembugan Naraguna
Wikipédia
Parembugan Wikipédia
Barkas
Parembugan Barkas
MédhiaWiki
Parembugan MédhiaWiki
Cithakan
Parembugan Cithakan
Pitulung
Parembugan Pitulung
Kategori
Parembugan Kategori
Gapura
Parembugan Gapura
TimedText
TimedText talk
Modhul
Parembugan Modhul
Acara
Pembicaraan Acara
Bausastra
0
643
1761763
1743738
2026-11-17T18:29:35Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761763
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Contoh kamus Jawa-Belanda GR.jpg|thumb|250px|Tuladha gambar bausastra [[basa]] [[Jawa]]-[[Walanda]], ing [[taun]] [[1903]] ꦧꦲꦸꦱꦱ꧀ꦠꦿꦗꦮꦮꦭꦤ꧀ꦢ ]]
[[File:Villa di castello, biblioteca dell'accademia della crusca, dizionario petrocchi 02 crusca.jpg|thumb|300px|{{PAGENAME}} ꦧꦲꦸꦱꦱ꧀ꦠꦿ]]
'''Bausastra''' (Jawa: ꦧꦲꦸꦱꦱ꧀ꦠꦿ) (Ind: kamus) ya iku buku sing isiné pratelan jarwa têgês tembung-tembung.
== Pratelan pitulis prakara bausastra ==
Sumangga manawa ana sing kersa ngisi bausastra iki.
* [[Basa Indonésia - Basa Jawa|Basa Indhonesiyah - Basa Jawa]]
* [[Basa Jawa - Basa Indhonesiyah]]
* [[Surabayan - Basa Jawa Baku]]
* [[Using Banyuwangen - Basa Jawa|Using Banyuwangen - Basa Jawa Baku]]
* [[Basa Jawa - Basa Inggris]]
* [[Bausastra Jawa]]
== Saperangan bausastra gumathuk ==
* [http://pusatbahasa.diknas.go.id/kbbi/ KBBI Daring] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080420235625/http://pusatbahasa.diknas.go.id/kbbi/ |date=2008-04-20 }}
* [http://bahtera.org/kateglo/ Kateglo (Kamus Tesaurus lan Glosarium)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091212054920/http://www.bahtera.org/kateglo/ |date=2009-12-12 }}
* [http://id.w3dictionary.org/index.php?q=flax Kamus W3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304171005/http://id.w3dictionary.org/index.php?q=flax |date=2016-03-04 }}
* [http://www.kamus.or.id/ Kamus Indonésia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100306180912/http://www.kamus.or.id/ |date=2010-03-06 }}
* [http://kamus.ugm.ac.id/english.php Kamus UGM] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100525101730/http://kamus.ugm.ac.id/english.php/ |date=2010-05-25 }}
* [http://www.toggletext.com/ Indonésia Translator]
* [http://translate.google.com/#en|id Google Indonésia Translator]
* [https://web.archive.org/web/20100504082455/http://www.sederet.com/translate.php Indonésia Dictionary]
* [http://www.websters-online-dictionary.org/translation/Javanese/ Kamus Jawa Webster]
== Pirsanana uga ==
* [[Bauwarna]]
* [[Pratélan bausastra miturut akèhing tembung]]
== Situs Bausastra ==
* [[:wikt:|Wiktionary -- Bausastra Mardika Abasa Jawi]]
[[Kategori:Basa]]
[[Kategori:Bausastra]]
hrv89uw8zz8cohmzdw8emhqeo1q6p4k
Basa Indhonésia
0
1758
1761762
1760983
2026-11-17T18:15:25Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761762
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox language
|name=Basa Indhonésia
|nativename=''Bahasa Indonesia''
|states= [[Indonésia]]
|speakers={{sigfig|42.766|2}} yuta
|date=Sènsus 2010
|ref=
|speakers2= [[Basa kaloro|Panyatur L2]]: {{sigfig|155.93|3}} yuta (sènsus 2010)
|familycolor=Austronesian
|fam2=[[Kulåwargå båså Malayu-Polinésia|Malayu-Polinésia]] (MP)
|fam3=[[Kulåwargå båså Malayu-Polinésia Inti|MP Inti]]
|fam4=[[Kulåwargå båså Malayu-Sumbawa|Malayu-Sumbawa]]
|fam5=[[Kulåwargå båså Melayik|Melayik]]
|fam6=[[Kulåwargå båså Malayu|Malayu]]
|fam7=[[Båså Malayu|Malayu]]
|fam8=Malayu ("Riau") Melaka
|script=[[Aksara Latin|Latin]] ([[Alfabèt Indonésiå]])<br>[[Braille Indonésiå]]
|sign=Sistem Isyarat Basa Indonésia
|nation= [[Indonésiå]]
|agency=[[Badan Pengembangan dan Pembinaan Basa]]
|iso1=id
|iso2=ind
|iso3=ind
|glotto=indo1316
|glottorefname=Indonesian
|notice=IPA
}}
'''Basa Indhonésia''' punika nagarabasanipun [[Indhonésia]]. Basa Indhonnesia punika sayektinipun [[basa Malayu]] ingkang dipunpituturaken ing tlatah Indhonésiå
Gunggungipun para panutur basa Indhonésia sawatawis 200 yuta jiwa.
== Swanten ==
=== Swarawidya ===
Punikå [[fonem|fonèm]]-fonèm båså Indhonésiå. Kapisan punikå tabel fonèm swårå (Ind: vokal) lajeng tabel fonèm wyanjånå (Ind: konsonan).
{{Box links wit}}
|+'''Swårå'''
|-
!
!Ngarså
!Madyå
!Wingking
|-
!Tutup
|{{IPA|iː}}
|{{IPA|}}
|{{IPA|uː}}
|-
!Tutup-madyaå
|{{IPA|e}}
|{{IPA|ə}}
|{{IPA|o}}
|-
!Buka-madyå
|{{IPA|(ɛ)}}
|{{IPA|}}
|{{IPA|(ɔ)}}
|-
!Buka
|{{IPA|a}}
|
|
|}
Båså Indhonésiå ugi gadhah fonèm ayun swårå {{IPA|/ai/}}, {{IPA|/au/}}, and {{IPA|/oi/}}.
{{Box links wit}}
|+'''Wyanjånå (Konsonan)'''
!
!Labial
!Apikal
!Postalveolar
!Palatal
!Velar
!Glotal
|-
! Nasal
| {{IPA|m}}
| {{IPA|n}}
| <br />
| {{IPA|ɲ}}
| {{IPA|ŋ}}
|
|-
! Plosif
| {{IPA|p b}}
| {{IPA|t d}}
|
|
| {{IPA|k g}}
| {{IPA|ʔ}}
|-
! Afrikat
|
|
| {{IPA|ʧ}} {{IPA|ʤ}}
|
|
|
|-
! Frikatif
| {{IPA|(f)}}
| {{IPA|s (z)}}
| {{IPA|(ʃ)}}
|
| {{IPA|(x)}}
| {{IPA|h}}
|-
! Likwid
|
| {{IPA|l r}}
|
|
|
|
|-
! Aproksiman
| {{IPA|w}}
|
|
|{{IPA| j}}
|
|
|}
''Pènget:'' Swanten antawis tåndhå kurung punikå saged dipunwastani silih swanten, minångkå wyanjånå antårå tåndhå kurung punikå 'fonèm ampilan' (Ing: ''loan phonemes'') milå punika fonèm-fonèm punikå naming wonten ing tembung-tembung ampilan kémawon.
== Paripustaka ==
{{reflist}}
== Pranala njawi ==
{{wikibooks|Basa Indonésia}}
{{wikibooks|lang=en|Indonésian}}
* [http://pusatbasa.diknas.go.id Situs Pusba]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}-[[Pusat Basa]]
** [http://www.pusatbasa.diknas.go.id/laman/index.php?info=praktis&action=detail&kataistilahid=14 Pusatbasa: Sekilas tentang Sejarah Basa Indonésia]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
** [http://pusatbasa.diknas.go.id/kbbi Kamus Besar Bahasa Indonesia]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.ethnologue.com/show_language.asp?code=ind Ethnologue edisi 16]
* [http://www.ohchr.org/EN/UDHR/Pages/Language.aspx?LangID=inz Piagam Hak Asasi Manusia dalam basa Indonésia]
* [http://maigo.sfc.keio.ac.jp/id/basa_indonesia.html Tentang Basa Indonésia]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://sim-pkb.com/ SIMPKB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20231023193853/https://sim-pkb.com/ |date=2023-10-23 }}
* [http://thesaurus.art.officelive.com/Documents/FlashThesaurus.html Basa Indonésia Flash Thesaurus] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120520214933/http://thesaurus.art.officelive.com/Documents/FlashThesaurus.html |date=2012-05-20 }}
=== Pasinaon basa Indonésia ===
* [https://web.archive.org/web/20191014231210/https://basakita.com/ Basa Kita]
* [http://wikibooks.org/wiki/Indonésian Wikibooks - Belajar Basa Indonésia]
* [http://users.skynet.be/dvran/basa.htm Belajar Basa Indonésia]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.seasite.niu.edu/Indonésian/ Belajar Basa Indonésia lewat Internet]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.101languages.net/indonesian/ Belajar Basa Indonésia online]
* [http://coombs.anu.edu.au/WWWVLPages/IndonPages/Universities.html Indonésia WWW Virtual Library] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091111235930/http://coombs.anu.edu.au/WWWVLPages/IndonPages/Universities.html |date=2009-11-11 }}
=== Bausastra ===
* Kanggé pratelab bausastra pirsani [[Bausastra]]
* [http://www.toggletext.com/ Indonésia Translator]
* [http://translate.google.com/#en|id Google Indonésia Translator]
* [https://web.archive.org/web/20100504082455/http://www.sederet.com/translate.php Indonésia Dictionary]
{{Basa ing Indonésia}}
[[Kategori:Kulawarga basa Austronésia|Indonésia]]
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
[[Kategori:Basa ing Indonésia|Indonésia]]
{{stub}}
ib7uxvtz9ecu6yob8b74dz14fwi0ep3
Kutha Surakarta
0
1912
1761842
1748374
2026-11-18T09:14:57Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761842
wikitext
text/x-wiki
{{dwiaksara}}
{{Infobox settlement
| name = Kutha Surakarta<br>كوڟا سوراكارتا<br>ꦏꦸꦛꦱꦸꦫꦏꦂꦠ<br>
| settlement_type = [[Kutha]]
| imagesize =
| image_seal = [[Gambar:Surakarta coa.png|80px|Lambang Kutha Surakarta]]
| motto = ''Mulat sarira angrasa wani''<br />"Introspeksi diri, merasa berani"<br />Sesanti [[Praja Mangkunagaran]]
| image_map = [[Gambar:Locator kota surakarta.png|300px]]
| mapsize =
| map_caption = Pernahé Kutha Surakarta ing [[Jawa Tengah]]
| coordinates =
| subdivision_type = [[Nagara]]
| subdivision_name = [[Indonésia]]
| subdivision_type1 = Provinsi
| subdivision_name1 = [[Jawa Tengah]]
| established_title =
| established_date =
| seat_type = Kutha Krajan
| seat = [[Surakarta]]
| established_title = Dina Dadi
| established_date =
| established_title1 =
| established_date1 =
| leader_title = [[Walikutha]]
| leader_name = Respati Achmad Ardianto
| leader_title1 = Wakil Walikutha
| leader_name1 = Astrid Widayani
| unit_pref = Metric<!-- or US or UK -->
| area_total_km2 = 44,03
| population_total = 552.542
| population_as_of = 2005
| population_density_km2 = auto
| demographics_type1 = Bebrayan
| demographics1_footnotes =
| demographics1_title1 = Wong
| demographics1_info1= [[wong Jawa|Jawa]], [[Tionghoa]], lan [[Wong Arab-Indonésia|Arab]]
| demographics1_title2 = Basa
| demographics1_info2 = [[basa Jawa|Jawa]] lan [[basa Indonesia|Indonesia]]
| demographics1_title3 = Kepercayan
| demographics1_info3= [[Kajawèn]], [[Islam]], [[Kristen Protestan]], [[Katulik]], [[Buddha]], [[Hindu]]
| timezone1 = WIK
| utc_offset1 = +7
| postal_code_type = Kodhe pos
| postal_code =
| area_code =
| registration_plate =
| blank_name_sec1 =
| blank_info_sec1 =
| blank1_name_sec1 =
| blank1_info_sec1 =
| website ={{URL|http://www.surakarta.go.id/}}<br>{{id icon}}
}}
'''Kutha Surakarta''' ([[Jawa]]: ꦏꦸꦛꦱꦸꦫꦏꦂꦠ) utawi '''kutha Sala''' ('''Sala''') iku salah sawijining kutha ing [[Provinsi Jawa Tengah]]. [[Kutha]] iki minangka kutha paling gedhé katelu ing [[Pulo Jawa]] sisih kidul sabubaré [[Bandung]] lan [[Malang]] miturut akèhé cacah warga. Sisih wétan kutha iki diliwati kali kang kaserat ing salah sawijining tembang kroncong, [[Bengawan Sala]]. Bebarengan karo [[Ngayogyakarta]], Surakarta minangka pawaris Karajan [[Mataram]] [[Islam]] kang dipérang kanthi [[Prajanjian Giyanti]], ing taun 1755.
== Géografi lan garis lintang ==
Kutha Surakarta kaprenah ing 7° [[Lintang kidul]] lan 110° [[Bujur wetan]]. Kutha Surakarta iki wewatesan ing sisih lor karo [[Kabupatèn Karanganyar]] lan [[Kabupatèn Boyalali]], ing sisih wétan lan kulon karo [[Kabupatèn Karanganyar]] lan [[Kabupatèn Sukaharja]], lan ing sisih kidul uga karo Kabupatèn Sukaharja.
== Papréntahan ==
Kutha Surakarta dipérang dadi 5 [[kacamatan]], 51 [[kalurahan]]. Kacamatan-Kacamatan ing kutha Surakarta yaiku:
* [[Banjarsari, Surakarta|Kacamatan Banjarsari]]
* [[Jebres, Surakarta|Kacamatan Jebres]]
* [[Lawiyan, Surakarta|Kacamatan Lawiyan]]
* [[Pasar Kliwon, Surakarta|Kacamatan Pasar Kliwon]]
* [[Serengan, Surakarta|Kacamatan Serengan]]
== Deleng uga ==
* [[Kasunanan Surakarta]]
* [[Karajan Mangkunagaran]]
* [[Pratélan kabupatèn lan kutha ing Indonésia]]
== Pranala njaba ==
{{commons|Surakarta}}
* [http://www.surakarta.go.id/ Situs Web Resmi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/19990125103624/http://www.surakarta.go.id/ |date=1999-01-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20220220150658/http://jawapalace.org/ Kebudayaan Solo Adi Luhung (basa Indonésia)]
* [http://www.solonet.co.id/sololama/tempodoeloe1.htm Peninggalan Solo jaman kuna (basa Indonésia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312004342/http://www.solonet.co.id/sololama/tempodoeloe1.htm |date=2007-03-12 }}
{{Kutha Surakarta}}
{{Jawa Tengah}}
[[Kategori:Kutha ing Jawa Tengah|Surakarta]]
{{indo-geo-stub}}
2aactml0367tp37ufwmdea3l95aufx2
Paguyuban Nagara-Nagara Asia Kidul Wétan
0
2902
1761825
1758597
2026-11-18T04:09:20Z
~2026-60918-74
75626
/* Anggota ASEAN */
1761825
wikitext
text/x-wiki
'''Paguyuban Nagara-Nagara Asia Kidul Wétan''' ({{lang-en|Association of Southeast-Asian Nation}}, dicekak dadi '''ASEAN''') yaiku paguyuban nagarantara ing Asia Kidul Wétan. ASEAN dipunadegaken ing tanggal [[8 Agustus]] [[1967]] ing [[Bangkok]] mawi '''Paklaring Bangkok'''. Ancasing ASEAN punika ngiyataken ''kerja sama'' régional. Negari anggota ASEAN ngawontenaken rapat umum saben sasi [[November]].
ASEAN nyakup wewengkon dharatan ingkang wiyaripun 4.46 yuta km² utawi watawis 3% saking total jembaripun dharatan ing [[Bumi]], lan gadhah populasi watawis 600 yuta orang utawi 8.8% total populasi donya. Jembar tlatah seganten ASEAN tikel tiga saking jembaripun wewengkon dharatan. Ing taun 2010, kombinasi nominal GDP ASEAN sampun tuwuh ngantos 1,8 Triliun Dolar AS. Manawi ASEAN sampun dados entitas tunggal, ASEAN lajeng gadhah ékonomi paling ageng kasanga sasampunipun [[Amérikah Sarékat]], [[Cina]], [[Jepang]], [[Jerman]], [[Prancis]], [[Brasil]], [[Inggris]], lan [[Italia]].
== Prinsip Utama ASEAN ==
Prinsip-prinsip utama ASEAN inggih punika:
* Ngurmati kamardikan, kadhaulatan, kesamaan, integritas wewengkon nasional, lan identitas nasional saben nagari
* Hak saben nagari mimpin kawontenan nasional bébas saking campur tangan, subversif utawi koersi pihak sanès
* Boten nyampuri urusan lebet nagari nagari anggota
* Ngrampungi prabélan utawi pasulayan kanthi cara damai
* Nulak pangginaan kakiyatan ageng / mbebayani
* Nyambut damel sesarengan sesami anggota
== Anggota ASEAN ==
[[Barkas:Map and flag of ASEAN countries.png|jmpl|Negeri anggota ASEAN.]]
ASEAN sapunika gadhah 11 anggota nagari ing Asia Kidul-Wétan inggih punika:
* {{Flag|Filipina}}
* {{Flag|Indhonésia}}
* {{Flag|Malaysia}}
* {{Flag|Singapura}}
* {{Flag|Thailand}}
* {{Flag|Brunéi|Brunéi Darussalam}}
* {{Flag|Vietnam}}
* {{Flag|Laos}}
* {{Flag|Myanmar}}
* {{Flag|Kamboja}}
* {{Flag|Timor Wétan}}
== Perbandingan kaliyan blok/nagara sanès ==
{| class="wikitable"
|-bgcolor="#ececec"
| '''Badan''' || '''Wewengkon'''<br /><small>km²</small> || '''Populasi''' || '''GDP (PPP)'''<br /><small>juta $AS</small> || '''GDP (PPP)<br />per kapita'''<br /><small>$AS</small> || '''Nagari<br />anggota'''
|-
| '''[[UE]]'''
| bgcolor=#ccffcc align="right" | 3.977.487
| align="right" | 456.285.839
| align="right" | 11.064.752
| align="right" | 24.249
| align="right" | 25
|-
| '''[[ASEAN]]'''
| align="right" | 4.400.000
| align="right" | 553.900.000
| align="right" | 2.172.000
| align="right" | 4.044
| align="right" | 10
|-
| '''[[CSN]]'''
| align="right" | 17.715.335
| bgcolor=#ccffcc align="right" | 366.669.975
| align="right" | 2.635.349
| align="right" | 7.187
| align="right" | 12
|-
| '''[[NAFTA]]'''
| align="right" | 21.588.638
| align="right" | 430.495.039
| bgcolor=#ccffff align="right" | 12.889.900
| bgcolor=#ccffff align="right" | 29.942
| bgcolor=#ccffcc align="right" | 3
|-
| '''[[Uni Afrika|AU]]'''
| bgcolor=#ccffff align="right" | 29.797.500
| bgcolor=#ccffff align="right" | 850.000.000
| bgcolor=#ccffcc align="right" | 1.515.000
| bgcolor=#ccffcc align="right" | 1.896
| bgcolor=#ccffff align="right" | 53
|-
| '''Nagari<br />ageng'''
|
|
|
|
| '''Pamérangan<br />pulitik'''
|-
| '''[[India]]'''
| align="right" | 3.287.,590
| align="right" | 1.102.600.000
| align="right" | 3.433.000
| align="right" | 3.100
| align="right" | 35
|-
| '''[[Republik Rakyat Cina|Cina]]'''
| align="right" | 9.596.960
| align="right" | 1.306.847.624
| align="right" | 7.249.000
| align="right" | 5.200
| align="right" | 33
|-
| '''[[AS]]'''<sup>1</sup>
| align="right" | 9.631.418
| align="right" | 296.900.571
| align="right" | 11.190.000
| align="right" | 39.100
| align="right" | 50
|-
| '''[[Kanada]]'''<sup>1</sup>
| align="right" | 9.984.670
| align="right" | 32.507.874
| align="right" | 958.700
| align="right" | 29.800
| align="right" | 13
|-
| '''[[Russia]]'''
| align="right" | 17.075.200
| align="right" | 143.782.338
| align="right" | 1.282.000
| align="right" | 8.900
| align="right" | 89
|-
|}
<small>Salebeting taun 2003. [[Sian]] kanggé aji paling ageng, ijem kanggé paling alit, ing antawisipun blok ingkang dipunbandhingaken.</small><br />
<small>Sumber: [[The World Factbook|CIA World Factbook]] 2004, IMF WEO Database</small><br />
<sup>1</sup> <small>Anggota [[NAFTA]]</small>
== Status ékonomi ==
Tabel [[PDB]] miturut [[PPP]], dipunwedalaken déning [[IMF]] ing wulan September 2004.
{| border="1" cellpadding="4" cellspacing="0" style="border:1px solid #aaa; border-collapse:collapse; font-size: 95%:"
|-bgcolor="#efefef"
| '''Nagara''' || '''PDB (PPP)'''<br /><small>''yuta<br />[[dolar internasional|int. dolar]]''</small> || '''PDB (PPP)'''<br />'''per kapita'''<br /><small>''int. dollar''</small>
|-
| {{INA}} || 820.543 || 3.661 (6)
|-
| {{THA}} || 514.236 || 7.851 (4)
|-
| {{PHI}} || 391.849 || 4.652 (5)
|-
| {{MAS}} || 271.167 || 10.449 (3)
|-
| {{VNM}} || 222.345 || 2.685 (7)
|-
| {{SIN}} || 111.507 || 25.384 (1)
|-
| {{MYA}} || 81.283 || 1.466 (10)
|-
| {{KAM}} || 25.648 || 1.775 (9)
|-
| {{LAO}} || 11.832 || 1.972 (8)
|-
| {{BRU}} || 5.658 || 15.171 (2)
|}
== Nami ASEAN ing basa-basa Asia Kidul Wétan ==
* [[Basa Indonesia]]: Perhimpunan Bangsa-Bangsa Asia Tenggara (dipun-ginakaken ing [[Indhonésia|Indonésia]])
* [[Basa Jawa]]: Paguyuban Bangsa-Bangsa Asia Kidul-Wétan (dipun-ginakaken ing [[Indhonésia|Indonésia]])
* [[Basa Sundha]]: Paguyuban Bangsa-Bangsa Asia Kidul-Wétan (dipun-ginakaken ing [[Indhonésia|Indonésia]])
* [[Basa Melayu]]: Persatuan Negara-Negara Asia Tenggara (dipun-ginakaken ing [[Malaysia]], [[Singapura]], lan [[Brunei Darussalam]])
* [[Basa Tionghoa]]: 东南亚洲国家的协会 / 東南亞國家聯盟 (dipun-ginakaken ing [[Singapura]] lan [[Malaysia]])
* [[Basa Inggris]]: Association of Southeast Asia Nations (dipun-ginakaken ing [[Singapura]] lan [[Filipina]])
* [[Basa Thai]]: สมาคมแห่งประชาชาติเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ / อาเซียน (dipun-ginakaken ing [[Thailand]])
* [[Basa Vietnam]]: Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (dipun-ginakaken ing [[Vietnam]])
* [[Basa Tagalog]]: Kapisanan ng mga Bansa sa Timog-Silangang Asya (dipun-ginakaken ing [[Filipina]])
* [[Basa Laos]]: ສະມາຄົມປະຊາຊາດແຫ່ງອາຊີຕະເວັນອອກສຽງໃຕ້ (dipun-ginakaken ing [[Laos]])
* [[Basa Burma]]/[[basa Myanmar|Myanmar]]: အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအသင် (dipun-ginakaken ing [[Myanmar]])
* [[Basa Khmer]]: សមាគមន៏ប្រជាជាតិអាស៊ីអាគ្នេយ (dipun-ginakaken ing [[Kamboja]])
* [[Basa Tamil]]: ஆசியான (dipun-ginakaken ing [[Singapura]] lan [[Malaysia]])
* [[Basa Tetun]]: Asosiasun ba Nasaun Sudeste Aziátiku (dipun-ginakaken ing [[Timor Leste]])
== Pranala njawi ==
* [http://www.aseansec.org/home.htm ASEAN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060413030259/http://www.aseansec.org/home.htm |date=2006-04-13 }}
* [http://www.AseanNewsNetwork.com/ ASEAN News Network]
* [http://www.asinah.org/blog/ ASEAN Blog] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050328203747/http://www.asinah.org/blog/ |date=2005-03-28 }}
[[Kategori:Asia]]
[[Kategori:ASEAN]]
[[Kategori:Organisasi internasional]]
{{stub}}
60a3s6ckm12jq0zmxrzjp5k077zv5bt
Bosni lan Hérzégowina
0
3670
1761771
1758876
2026-11-17T19:20:42Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761771
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Country
|conventional_long_name = Bosni lan Hérzégowina
|native_name = Bosna i Hercegovina<br />Босна и Херцеговина
|common_name = Bosni-Hérzégowina
|image_flag = Flag of Bosnia and Herzegovina.svg
|image_coat = Coat of arms of Bosnia and Herzegovina.svg
|image_map = LocationBosniaAndHerzegovina.png
|national_motto = —
|national_anthem = [[Intermeco]]
|official_languages = [[Basa Bosnia|Bosnia]], [[Basa Sèrbi|Sèrbi]], [[Basa Kroasia|Kroasia]]
|capital = [[Sarajevo|Sarayewo]]
|capitals_coordinates = <small>{{coor dm id|43|52|N|18|25|E||LU|BT}}</small>
|largest_city = [[Sarajevo|Sarayewo]]
|government_type = [[Dhémokrasi parlementer]]
|leader_titles = [[Kepresidenan Bosni-Hérzégowina|Présidhén anggota]]<br /><br /><br />Ketuwa<br />[[Dewan Menteri Bosni-Hérzégowina|Dewan Menteri]]<br />[[Dewan Perwakilan Tinggi Bosni-Hérzégowina|Dewan Perwakilan Tinggi]]
|leader_names = [[Nebojša Radmanović]]<sup>1</sup> (<small>Etnis Serbia</small>),<br />[[Haris Silajdžić]] (<small>Etnis Bosnia</small>),<br />[[Željko Komšić]] (<small>Etnis Kroasia</small>)<br />[[Nikola Špirić]]<br /><br />[[Christian Schwarz-Schilling]]
|area_rank = 127
|area_magnitude =
|area = 51.129
|percent_water = bisa dilirwakake
|population_estimate = 3.832.301
|population_estimate_year = 2006
|population_estimate_rank = 121
|population_census = 4.354.911
|population_census_year = 1991
|population_density = 78
|population_density_rank = 90
|GDP_PPP_year = 2005
|GDP_PPP = AS$21,4 milyar
|GDP_PPP_rank = 106
|GDP_PPP_per_capita = AS$5.504
|GDP_PPP_per_capita_rank = 101
|sovereignty_type = [[Kamardikan]]
|established_events = - Diakoni
|established_dates = Dari [[Yugoslavia|Yugoslawiya]]<br />[[5 April]] [[1992]]
|currency = [[Convertible Mark]]
|currency_code = BAM
|time_zone =
|utc_offset = +1
|time_zone_DST =
|utc_offset_DST = +2
|cctld =.ba
|calling_code = 387
|footnotes= <small>1. Ketuwa Kaprésidhénan kang dumadi saka telung anggota.</small>
}}
'''Républik Bosni lan Hérzégowina''' iku nagara ing [[Balkan]] ing jagad [[Éropah]]. Pêdununge cacahé kira-kira ana 4,5 yuta lan jembar wewengkon 51.129 km². Kutha krajané yaiku [[Sarajevo|Sarayevo]]. Jeneng asli nagara iki yaiku ''Bosna i Hercegovina'', sajeroning aksara [[Latin]] lan ''Босна и Херцеговина '' sajeroning aksara [[Abjad Sirilik Serbia|Kirilik]] kang têgêse Bosni lan Hérzégowina; nanging racaké, dicekak dadi '''Bosnia''', '''BiH''' utawa '''БиХ.'''
Nagara iki didunungi déning telung kêlompok gotrah utama, yaiku: [[Wong Bosnia|Bosnian]], [[Wong Serbia|Sêrbian]] lan [[Wong Kroasia|Kroasiyan]]. Warga Bosnia kanthi umum diarani ''Bosnian''. Papréntahan nagara iki dilakokake kanthi mêncar lan nagara Bosni satênane dumadi saka persekuthuan rong wewengkon utama, yaiku, [[Pédherasi Bosni lan Hérzégowina|Sakuthu Bosni lan Hérzégowina]] lan [[Républika Srpska|Républik Sêrbiyan]].
Diwatesi déning [[Kroasia]] ing sisih lor, kulon lan kidul, [[Serbia|Sêrbiya]] ing sisih wétan, lan [[Montenegro|Giri Cêmêng]] ing sisih kidul, Bosni lan Hérzégowina minangka siji nagara kang dikubengi déning dharatan kajaba pasisir pasisir [[Laut Adriatik|Sagara Adriyatik]] kang dawane 20 km ing kutha [[Neum|Neyum]]. Tlatah pedhalaman nagara iki kebak pagunungan uga kali kang akèh-akéhe ora bisa dilayari.
== Pamerangan administratif ==
[[Gambar:Bosnia_and_Hercegovina_map.png|left|thumb]]
Bosni-Hérzégowina diperang dadi [[Pédherasi Bosni lan Hérzégowina|Sakuthu Bosni lan Hérzégowina]] lan [[Républik Srpska]].
<!--
[[Distrik Brčko]] bukan bagian kedua entitas politik ini, tetapi diperintah secara supranasional dan dijaga oleh tentara internasional.
-->
Sakuthu Bosni-Hérzégowina diperang dadi 10 [[kanton]]:
* [[Kanton Una-Sana]]
* [[Kanton Posavina]]
* [[Kanton Tuzla]]
* [[Kanton Zenica-Doboj]]
* [[Kanton Podrinje Bosnia]]
* [[Kanton Bosnia Tengah]]
* [[Kanton Herzegovina-Neretva]]
* [[Kanton Herzegovina Barat]]
* [[Kanton Sarajevo|Kanton Sarayewo]]
* [[Kanton Bosnia Barat]]
== Sajarah ==
{{utama|Sajarah Bosni-Hérzégowina}}
=== Sajarah wiwitan ===
Bosni-Hérzégowina minangka siji wewengkon tapél wates antarané kabudayan Kulon lan Wétan. Ing abad tengahan, wewengkon mau dadi ajang pasulayan lan parebutan antara [[Romawi Kulon]] kang [[Katulik]] lan [[Romawi Wétan]] kang [[Ortodok]]. Ing tengah pasulayan mau, uga mèlu siji golongan Kristen lepat kang diarani [[Bogomil]]. Sekte iki mligi duwé pambekti masarakat ningrat Bosni.
<!--
Saliyane kang uga berpengaruh dhening sajarah nagari iki wiwit ing buri [[abad ka-13]], pas wewengkon iku direbut [[Turki Osmani]] sing agamane [[Islam]]. Pambekti Bogomil bebarengan ganti dumadi ngabekti [[Islam]] nganthi agama kasebut sirna. Perpindahan agama tersebut kebanyakan terjadi karena dorongan ékonomi, di mana apabila mereka memeluk Islam maka mereka tidak akan dibebani [[jizyah]] yang diterapkan terhadap penduduk non-Muslim.
Ing sawetarane, Muslim Bosni nggayuh status sapadha karo [[wong Turki]] asli. Dheweke dumadi kacunge wong Turki kanggo makon padunung Bosni sing tetep ngabekti agama buyute. Dadiyaiku dheweke dumadi pambela satya Kasultanan Osmani kanggo njaga hak-hak estimewane.
Masuknya pemikiran nasionalisme membawa perubahan besar dan tajam di Bosnia. Apabila sebelumnya secara umum penduduk wewengkon itu disebut orang Bosnia dan hanya dibedakan menurut agamanya, kini mereka mengidentifikasikan diri dengan tetangganya. Orang Bosnia yang menganut Kristen Ortodoks mengidentifikasikan dirinya sebagai orang [[Serbia]] sementara penganut Katolik menjadi orang [[Kroasia]].
Ketika Turki melemah, nagara-nagara jajahannya di Balkan memerdekakan diri. Salah satu di antaranya adalah Serbia. Nagara yang baru merdeka ini berusaha menggabungkan Bosnia namun ambisinya digagalkan oleh [[Kekaisaran Austria-Hongaria]], yang mencaplok wewengkon tersebut pada tahun 1908. Hal tersebut kemudian mendorong kaum nasionalis Serbia maténi pangeran krajan kasebut ing [[Sarajevo|Sarayewo]] dhening warsa [[1914]], yang kemudian menyebabkan pecahnya [[Perang Dunia I]].
Setelah [[PD I]] usai, Bosni-Hérzégowina, bersama-sama dengan Kroasia, Slovenia, dan Vojvodina, diserahkan oleh Austria kepada [[Kerajaan Serbia-Montenegro]]. Dari penggabungan ini muncullah Kerajaan [[Yugoslavia]] (Slavia Selatan).
Akan tetapi perpecahan segera melanda negeri itu akibat pertentangan dua etnis utamanya. Orang Serbia berusaha membangun nagara kesatuan sementara orang Kroasia menginginkan federasi yang longgar. Kaum Muslim Bosnia terjebak dalam pertikaian tersebut karena kedua pihak memperebutkan wewengkon tersebut. Beberapa kaum Muslim mendukung klaim Serbia dan menyebut dirinya sebagai Muslim Serbia. Namun lebih banyak lagi yang pro -Kroasia dan menyebut dirinya sebagai orang Muslim Kroasia. Pertentangan tersebut kemudian meledak menjadi kekerasan setelah [[Jerman]] [[Nazi]] menguasai Yugoslavia tahun [[1941]].
=== Negeri yang terkoyak ===
[[Berkas:Bk-map.png|right|250px|Peta Bosni-Hérzégowina]]
Setelah menaklukkan Yugoslavia, [[Hitler]] menggabungkan bekas propinsi Kroasia, Bosnia, dan Herzegovina ke dalam nagara boneka yang disebut sebagai Nagara Kroasia Merdeka (lebih dikenal dengan inisial Kroasianya, NDH). Nagara tersebut dipimpin oleh [[Ante Pavelic]], pemimpin organisasi nasionalis ekstrim Kroasia, Ustasa (pemberontak). Rezim NDH ini berusaha membersihkan wewengkonnya dari orang Serbia, [[Yahudi]], dan [[Gipsi]].
Oleh karena besarnya jumlah penduduk Serbia di NDH, kaum Ustasa bersekuthu dengan kaum Muslim guna mengimbanginya. Banyak orang Muslim yang bergabung dengan rezim tersebut, di mana bahkan wakil presiden dan menlu NDH adalah tokoh-tokoh Muslim.
Kaum Muslim juga bergabung dengan Jerman dalam memerangi gerilyawan, baik Chetnik maupun Partisan. Dua divisi [[SS]] ([[Schutzstaffel]], pengawal elit Hitler yang ditakuti) dibentuk dari kalangan kaum Muslim Bosnia, yaitu Divisi 'Handzar' dan 'Kama'.
Banyak orang Serbia yang selamat bergabung dengan gerilyawan Chetnik yang pro-raja dan kemudian melancarkan pembantaian balasan terhadap orang Kroasia dan Muslim. Konflik etnis berdarah ini memberikan keuntungan bagi kelompok Partisan pimpinan Tito. Oleh karena berhaluan komunis yang tidak membeda-bedakan latar belakang etnis dan agama, kelompok ini menarik pendukung dari berbagai latar belakang yang tidak menyukai pertumpahan darah di antara sesama warga Yugoslavia. Dengan demikian, kaum Partisan berhasil merebut kekuasaan di seluruh Yugoslavia setelah usainya perang.
=== Zaman Tito ===
Setelah meraih kekuasaan atas Yugoslavia, [[Josip Broz Tito]] berusaha membangun kembali persaudaran negeri itu di bawah bendera [[komunisme]]. Dalam upayanya untuk mengatasi perselisihan antar kelompok etnis dan agama, dia membentuk negeri itu menurut sistem federal yang ditarik berdasarkan etnisitas.
Bosnia, yang karena memiliki penduduk yang plural, merupakan ujian berat bagi Tito. Orang Serbia menuntut penggabungan wewengkon tersebut karena penduduk Serbia yang hampir mencapai setengah dari total penduduk di sana pada masa itu. Akan tetapi Tito menolaknya. Dia tidak ingin membuat Serbia menjadi kuat seperti sebelumnya. Oleh karena itu, dia memutuskan untuk memecah belah orang Serbia. Wewengkon Serbia diperkecil dengan membentuk dua republik federal (yaitu Montenegro dan Makedonia) serta dua propinsi otonom ([[Vojvodina]] dan [[Kosovo]]). Tito, sebagai seorang Kroasia-Bosnia, memutuskan bahwa wewengkon Bosni-Hérzégowina harus menjadi sebuah republik federal. Dengan demikian, orang Serbia dapat diimbangi oleh gabungan Muslim-Kroasia di wewengkon tersebut.
Dalam menghadapi ketidakpuasan atas keputusan tersebut, rezim [[Tito]] memakai tangan besi untuk menghadapinya. Cara tersebut memang efektif tapi hanya untuk sementara waktu. Ketika Tito meninggal, pertikaian antar etnik dan agama kembali meletus di Yugoslavia, yang kemudian meruntuhkan nagara tersebut.
=== Kemerdekaan Bosni-Hérzégowina ===
[[Berkas:Map Bih entities.png|thumb|240px|Peta pembagian entitas politik di Bosni-Hérzégowina]]
Yugoslavia terpecah-belah pada tahun 1991 setelah runtuhnya rezim-rezim Komunis di Éropah Timur. Mengikuti contoh Kroasia dan Slovenia, pada bulan [[Maret]] [[1992]] Bosni-Hérzégowina menyatakan kemerdekaannya melalui referendum yang diikuti oleh masyarakat Muslim dan Kroasia Bosnia. Hal tersebut ditentang oleh penduduk Serbia yang ingin menguasai seluruh wewengkon eks Yugoslavia.
Di bawah pimpinan [[Karadzic]], orang Serbia Bosnia memproklamasikan Républik Srpska. Dengan bantuan pasukan federal pimpinan Jenderal [[Mladic]], orang Serbia Bosnia berhasil menguasai 70 persen wewengkon negeri itu. Dalam konflik ini, Serbia yang mayoritas berusaha melenyapkan etnis bosnia dan kroasia. Terjadilah pembataian terbesar dalam sejarah yang jumlah korbannya hanya kalah oleh Perang Dunia. Pembunuhan, penyiksaan dan pemerkosaan olah Kaum Serbia kemudian menyebabkan pemimpin-pemimpin Serbia dituduh sebagai penjahat perang oleh PBB.
Akhirnya, setelah perang berdarah yang berlarut-larut, perdamaian di antara ketiga kelompok tersebut berhasil dipaksakan oleh [[NATO]]. Sesuai dengan [[Kesepakatan Dayton]] tahun [[1995]], keutuhan wewengkon Bosnia-Hercegovina ditegakkan namun nagara tersebut dibagi dalam dua bagian: 51% wewengkon gabungan Muslim-Kroasia dan 49% Serbia.
Kini negeri tersebut mulai menghirup perdamaian dan ketiga belah pihak berusaha membangun saling percaya. Akan tetapi memang perlu waktu lama untuk menghapuskan permusuhan berabad-abad itu. Salah satu hal yang diusahakan untuk membanngun saling percaya tersebut adalah mengadili para penjahat perang. Sayangnya, dua tokoh utamanya, yaitu [[Radovan Karadzic]] dan [[Ratko Mladic]], belum tertangkap.
-->
== Gladri ==
<gallery>
Image:Hajji Alija Mosque and Počitelj Fortress, Počitelj 2005.png|[[Počitelj]] - Kutha lawas
Image:Day in Sarajevo.jpg|[[Sarajevo]] - Baščaršija
</gallery>
<gallery>
Image:NeumCoastBH.jpg|[[Neum]] - Pasisir
Image:Mehmed_Pasa_Sokolovic_Bridge_Visegrad_1900.JPG|Sawijining kreteg ing [[Višegrad]] kang uga ditepungi mawa "kreteg sadhuwuring ''drina''" (sakiwa-tengené taun 1890)
</gallery>
<gallery>
|Sawijining lapangan ing kutha [[Bosanska Dubica]]
|Masjid "Gradska Džamija" ing [[Bosanska Dubica]]
</gallery>
<gallery>
Image:Sarajevo Rathaus05.jpg|Kapustakan Nagari (sadurungé Balékutha) ing [[Sarajevo|Sarayewo]]
Image:Waterfall_in_Jajce_Bosnia.JPG|Grujugan banyu ing [[Jajce|Yayce]]
</gallery>
== Deleng uga ==
* [[Yugoslavia|Yugoslawiya]]
* [[Pratélan nagara]]
== Réferènsi ==
* Ronald H. Bailey, ''Partisans and Guerillas''. Time Life: 1978
* Noel Malcolm, ''Bosnia: A Short History''. New York University Press: 1996
* Robert Lee Wolff, ''The Balkans in Our Time''. Norton: 1978.
== Pranala njaba ==
{{commons|Category:Bosnia and Herzegovina}}
{{wikivoyage|Bosni and Hercegowina}}
* [https://web.archive.org/web/20070306071818/http://www.bih-x.com/en/index.html Bosnia and Herzegovina online]
* [http://www.mvp.gov.ba/index_eng.htm Situs Kementerian Luar Negeri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060821040505/http://www.mvp.gov.ba/index_eng.htm |date=2006-08-21 }}
* [http://www.bhembassy.org/ Situs Kedubes Bosni-Hérzégowina di Washington, DC]
* [https://web.archive.org/web/20060219224837/http://www.oscebih.org/oscebih_eng.asp Misi OSCE di Bosni-Hérzégowina]
* [http://www.unitedhumanrights.org/bosnia.htm United Human Rights Council - Bosni-Hérzégowina] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090417033308/http://unitedhumanrights.org/bosnia.htm |date=2009-04-17 }}
* [http://www.bosnia.org.uk/ Bosnian Institute]
{{Éropah}}
[[Kategori:Bosni lan Hérzégowina]]
9j2s3pikhecxf6xrrikh92dqwuwc1if
Aston Villa F.C.
0
17482
1761758
1753234
2026-11-17T17:03:59Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761758
wikitext
text/x-wiki
{{Kotak info klub bal-balan
|clubname = Aston Villa
|fullname = Aston Villa Football Club
|nickname = ''The Villa'', ''Villans'', ''Lions'' (Singa), ''The Claret and Blue'' (Merah Anggur dan Biru)
|short name = Villa
|image = [[Gambar:Aston Villa.svg|150px|Logo Aston Villa Football Club]]
|founded = Maret 1874<ref>{{cite news|url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/a/aston_villa/default.stm|title=Aston Villa Football Club information|publisher=BBC Sport|access-date=2007-06-26|date=201-1-1}}</ref>
|ground = [[Villa Park]]<br />{{nowrap|Jalan Trinity, [[Birmingham]] B6 6HE, [[Inggris]]}}<ref>{{cite web|url=http://www.avfc.co.uk/page/GettingToVillaPark|title=Aston Villa | Villa Park | Travel | Getting to Villa Park | Getting to Villa Park|publisher=Avfc.co.uk|date=|accessdate=2011-09-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20120306102913/http://www.avfc.co.uk/page/GettingToVillaPark|archive-date=2012-03-06|url-status=dead}}</ref>
|capacity = 42.788<ref>{{cite news|url=http://www.skysports.com/football/match_report/0,19764,11065_3150960,00.html|title=Villa held by 10 man United (match attendance at top)|access-date=2010-02-11|date=2010-02-10|publisher=Sky Sports}}</ref><ref>{{cite news|url=
http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/eng_prem/8501875.stm|title=Aston Villa 1 – 1 Man Utd (match attendance at bottom)|publisher=BBC Sport|date=2010-02-11|access-date=2010-02-10}}</ref>
|owner = {{flagicon|Amérika Sarékat}} [[Randy Lerner]]
|manager = {{flagicon|FRA}} [[Rémi Garde]]
|league = [[Liga Utama Inggris]]
|season = [[Liga Utama Inggris 2012–13|2012—13]]
|position = kaping 15, Liga Utama Inggris
| pattern_la1 = _astonvilla2425h
| pattern_b1 = _astonvilla2425h
| pattern_ra1 = _astonvilla2425h
| pattern_sh1 =
| pattern_so1 = _astonvilla2425hl
| leftarm1 = BBD5F2
| body1 = 69091C
| rightarm1 = BBD5F2
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = BBD5F2
| pattern_la2 = _astonvilla2425a
| pattern_b2 = _astonvilla2425a
| pattern_ra2 = _astonvilla2425a
| pattern_sh2 =
| pattern_so2 = _astonvilla2425al
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = BBD5F2
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _astonvilla2425t
| pattern_b3 = _astonvilla2425t
| pattern_ra3 = _astonvilla2425t
| pattern_sh3 = _astonvilla2425t
| pattern_so3 = _astonvilla2425tl
| leftarm3 = 0c1f3e
| body3 = 0c1f3e
| rightarm3 = 0c1f3e
| shorts3 = 0c1f3e
| socks3 = 000000
|current = Liga Utama Inggris 2012–13
|website = http://www.avfc.co.uk/
}}
[[File:AstonvillavsBirmingham06.JPG|250px|right|thumb|Stadhion Villa Park Kandhang Aston Villa F.C.]]
'''Aston Villa Football Club''' ya iku klub bal-balan utawa [[bal-balan]] profésional kang markasé ana ing [[Villa Park]], [[Birmingham]], [[Inggris]]. Klub iki main ing [[Liga Utama Inggris]] lan dadi salah sijining klub '''pendiri''' Liga Sepak Bola (''Football League'') nalika taun [[1888]] sarta [[Liga Utama Inggris|Liga Utama]] ing taun [[1992]]. Aston Villa minangka salah sawijining klub tuwa dhéwé lan paling sukses ing nagara [[Inggris]].
== Prestasi ==
Aston Villa wis menangaké pakurmatan [[Liga Éropah]] lan [[liga domestik]]. Pakurmatan pungkasan ya iku in 1996 nalika menangaké Piala Liga [[Football League Cup|League Cup]].<ref name=AVFChonours>{{cite web |url=http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/Honours/0,,10265,00.html |title=AVFC club Honours |publisher=AVFC |accessdate=2007-07-08}}</ref>
=== Éropah ===
* '''[[UEFA Champions League|UEFA Champions League Winners (Former European Cup)]] 1'''</b>:
** [[European Cup 1981-82|1982]]
* '''[[European Super Cup|European Super Cup Winners]] 1'''</b>:
** [[European Super Cup#Two-legged finals|1982–83]]
* '''[[Intertoto Cup|InterToto Cup Winners]] 1</b>''':
** [[Inter-Toto Cup#1995-2005|2001]].<ref name=AVFChonours/>
=== Domestik ===
'''League titles'''
* '''[[Football League First Division|First Division Champions]] 7<ref>Up until 1992, the top division of [[Football in England|English football]] was the [[Football League First Division]]; since then, it has been the [[Premier League]].</ref>'''</b>:
** [[1893-94 in English football|1893–94]], [[1895-96 in English football|1895–96]], [[1896-97 in English football|1896–97]], [[1898-99 in English football|1898–99]], [[1899-00 in English football|1899–1900]], [[1909-10 in English football|1909–10]], [[1980-81 in English football|1980–81]]
* '''[[Football League Second Division|Second Division Champions]] 2<ref>Now known as the English Championship</ref>'''</b>:
** [[1937-38 in English football|1937–38]], [[1959-60 in English football|1959–60]]
* '''[[Football League Third Division|Third Division Champions]] 1<ref>Now know as English League one</ref>'''</b>:
** [[1971-72 in English football|1971–72]]<ref name=AVFChonours/>
'''Cups'''
* '''[[FA Cup|FA Cup Winners]] 7'''</b>:
** [[FA Cup Final 1887|1887]], [[FA Cup Final 1895|1895]], [[FA Cup Final 1897|1897]], [[FA Cup Final 1905|1905]], [[FA Cup Final 1913|1913]], [[FA Cup Final 1920|1920]], [[FA Cup Final 1957|1957]]
* '''[[Football League Cup|League Cup Winners]] 5'''</b>:
** [[Football League Cup#Finals|1961]], [[Football League Cup#Since 1967.28single game.29|1975]], [[Football League Cup#Since 1967.28single game.29|1977]], [[Football League Cup Final 1994|1994]], [[Football League Cup Final 1996|1996]]
* '''[[Charity Shield|Charity Shield Winners]] 1'''</b>:
** [[1981-82 in English football#Honours|1981]]*(shared)
== Pamain ==
=== Regu Saiki ===
:''Cocok tanggal [[15 September]] [[2007]].''<ref name="SQUAD LIST">{{cite web
| title = SQUAD LIST
| url = http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/Squad/ProfilesIndex/0,,10265,00.html
| publisher = Aston Villa FC
| accessdate = 2007-09-03
| archive-date = 2007-09-03
| archive-url = https://web.archive.org/web/20070903032458/http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/Squad/ProfilesIndex/0,,10265,00.html
| url-status = dead
}}</ref><ref name="Aston Villa complete Salifou move">{{cite news
| title = Aston Villa complete Salifou move
| url = http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/a/aston_villa/6973403.stm
| publisher = BBC Sport
| date = 2007-08-31
| accessdate = 2007-09-03}}</ref>
* [[Thomas Sørensen]]
* [[Wilfred Bouma]]
* [[Olof Mellberg]]
* [[Martin Laursen]]
* [[Gareth Barry]]
* [[Ashley Young]]
* [[Luke Moore]]
* [[Marlon Harewood]]
* [[John Carew]]
* [[Gabriel Agbonlahor]]
* [[Stuart Taylor]]
* [[Curtis Davies]]
* [[Zat Knight]]
* [[Stiliyan Petrov]]
* [[Nigel Reo-Coker]]
* [[Scott Carson]]
* [[Patrik Berger]]
* [[Craig Gardner]]
* [[Isaiah Osbourne]]
* [[Shaun Maloney]]
* [[Stephen O'Halloran]]
* [[Moustapha Salifou]]
== Cathetan ==
{{reflist|2}}
== Réferènsi ==
* {{cite web |url=http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/a/aston_villa/default.stm |title=Current statistics page for Aston Villa |publisher=BBC |accessdate=2007-08-03}}
* {{cite web |url=http://www.soccerbase.com/teams2.sd?teamid=154 |title=Information and career statistics |publisher=Soccerbase |accessdate=2007-08-03 |archive-date=2009-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090413142150/http://www.soccerbase.com/teams2.sd?teamid=154 |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090413142150/http://www.soccerbase.com/teams2.sd?teamid=154 |date=2009-04-13 }}
* {{cite web |url=http://www.astonvilla.dk/history/top_frame.htm |title=Aston Villa fansite with history and appearance records |publisher=Christian Jahnsen |accessdate=2007-08-03 |archive-date=2007-09-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070928105926/http://www.astonvilla.dk/history/top_frame.htm |url-status=dead }} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070928105926/http://www.astonvilla.dk/history/top_frame.htm |date=2007-09-28 }}
* {{cite web |url=http://web.telia.com/~u27301997/start.html |title=Comprehensive Aston Villa Player database |publisher=Jörn Mårtensson |accessdate=2007-08-03}}
* {{cite web |url=http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/HallOfFame/0,,10265,00.html |title=Aston Villa Hall of Fame |publisher=AVFC |accessdate=2007-08-03}}
* {{cite web |url=http://www.avfc.premiumtv.co.uk/page/Honours/0,,10265,00.html |title=Official Website-Club Honours |publisher=AVFC |accessdate=2007-08-09}}
== Uga delengen ==
* [[:id:Aston Villa|Wiki Id]]
* [[:en:Aston Villa|Wiki en]]
== Pranala njaba ==
{{Spoken Wikipedia|Aston Villa FC.ogg|2007-09-04}}
{{Commons|:Category:Aston Villa FC|Aston Villa F.C.}}
* [http://www.avfc.co.uk/ Official Aston Villa website]
* [http://www.avlfc.com/ Aston Villa Ladies website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081107161752/http://www.avlfc.com/ |date=2008-11-07 }}
* [http://www.premierleague.com/aston-villa.html Aston Villa - Premierleague.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070623021120/http://www.premierleague.com/aston-villa.html |date=2007-06-23 }}
* [http://www.historicalkits.co.uk/Aston_Villa/Aston_Villa.htm Graphical History of Aston Villa kits]
* [http://news.bbc.co.uk/sport1/hi/football/teams/a/aston_villa/default.stm Aston Villa BBC]
* [http://home.skysports.com/club.aspx?clid=7&cpid=8 Aston Villa Sky Sports] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070618174629/http://home.skysports.com/club.aspx?clid=7&cpid=8 |date=2007-06-18 }}
* [http://www.fanchants.com/team/5/ Recorded Aston Villa Football Songs and Chants] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071011222832/http://fanchants.com/team/5/ |date=2007-10-11 }}
{{fb start}}
{{Aston Villa F.C.}}
{{FA Premier League}}
{{Original Football League clubs}}
{{fb end}}
{{featured article}}
{{premier}}
== Gladri ==
[[Gambar:Villaparkfromtopofholte.jpg|jmpl|kiri|Grup pungkasan kang miwiti kawujude Aston Villa F.C. [[Villa Park#Holte End|Holte End]]]]
[[Kategori:Tim bal-balan Inggris]]
[[Kategori:Klub Liga Utama Inggris]]
{{stub}}
{{ulah raga-stub}}
mgj5wxd3smeo3etzwcfodjj51v4llcr
Il Principe
0
17686
1761817
1733120
2026-11-18T02:47:55Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761817
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Book
| name = Pulitik Kekuasaan (Il Principe)
| image = [[Gambar:Il Principe.jpg|120px]]
| author = [[Niccolò Machiavelli]] disadur déning Pax Benedanto
| country = [[Italia]]
| language = [[basa Indonésia|Indonésia]]
| genre = [[Pulitik]]
| publisher = <small>•Jakarta: KPG (Kepustakaan Populer Gramedia), 1997</small>
| release_date = [[1997]]
| pages = 126 halaman
| isbn = 979-9100-02-X
}}
'''''Il Principe''''' ([[basa Inggris]]é: '''''The Prince'''''), iku [[risalah]] [[pulitik]], buah karya [[falsafah pulitik]] [[Niccolò di Bernado Machiavelli]]. Wiwitané dijenengaké ''De Principatibus'' (Bab Kakuwasan), lan ditulis ing taun [[1513]],<ref>{{cite web
| last =Google books
| title =The Prince
| url =http://books.google.com/books?vid=ISBN0140449159&id=4pJYa-HVNRYC&pg=RA1-PR11&lpg=RA1-PR11&ots=hv4VJTjSDd&dq=%22the+prince%22+1513&ie=ISO-8859-1&sig=pJ4G57WYVFa10g-AEc6EfJRVwTA
| accessdate =2007-10-02 }}</ref> nanging durung diterbitake nganti taun [[1532]], ya iku limang taun sawisé sédani Machiavelli. Rislah iku mau sakbeneré ora mung siji-sijiné karya Machiavelli, nanging minangka salah siji kang paling kawentar.
== Gambaran ==
Pandhangan kang dijelasaké déning Machiavelli sajeroning ''The Prince'' manawa rada ekstrim. Bab iku amarga dhèwèké urip ing taltah [[Florence]] kang wektu iku tansah ana konflik pulitik. Mulané, aji utama kang dipentingké déning Machiavelli ya iku stabilitas. Téyori Pulitik sajeroning ''The Prince'' sok dipuja minangka gagasan kang mènèhi inspirasi marang para pangèran kanggo nggayuh kakuasaan, utawa tumrap para pangèran kang lagi mengku kalungguhan kanggo njaga kakuasaané. Miturut Machiavelli, moralitas kang paling wigati iku nagara kang wicaksana lan stabil, déné tindak apa waé—sanajan kotor lan kurang manusiawi—isih bisa dibeneraké. Sanajan mangkono, para pangeran wajib nindakaké apa waé kanggo njaga kakuasaané, nanging sakndhuwuré iku kabèh Machiavelli nganjuraké banget supaya aja nganti para pangèran mau dibenci. Andharané: "''..a wise prince should establish himself on that which is his own control and not in that of others; he must endeavour to avoid hatred, as is noted.''" Dhèwèké uga mènèhi andharan: "''It is best to be both feared and loved, however, if one cannot be both it is better to be feared than loved.''" (Pancèn luwih utama yèn bisa di wedèni lan sisan ditresnani, nanging yèn ora bisa loro-loroné luwih becik kudu diwedèni tinimbang ditresnani).
Andharan pambuka sajeroning ''The Prince'' mratélakaké cara mimpin kang efektif sajeroning sawatara modèl kakuasaan (upamané, lagi diangkat/ngrebut? vs. pewarisan). [[Machiavelli]] ngandharaké, upama dadi anggota bangsawan Florence, cara kang paling apik kanggo ngèntukaké, njaga, lan nglindhungi nagara ya iku nganggo cara perang lan kakejeman.
''The Prince'' dianggep buku kang paling duwé prabawa sajeroning pulitik, mligi ing babagan carané ngrengkuh, nglestarèkaké lan migunakaké kakuatan pulitik.
== Karya Machiavelli liyané ==
* ''Discorso sopra le cose di Pisa'' (1499)
* ''Del modo di trattare i popoli della Valdichiana ribellati'' (1502)
* ''Del modo tenuto dal duca Valentino nell' ammazzare Vitellozzo Vitelli, Oliverotto da Fermo, etc.'' (1502)
* ''Discorso sopra la provisione del danaro'' (1502)
* ''Decennale primo'' (1506)
* ''Ritratti delle cose dell'Alemagna'' (1508-1512)
* ''Decennale secondo'' (1509)
* ''Ritratti delle cose di Francia'' (1510)
* ''[[Discorsi]] sopra la prima deca di Tito Livio'' (''[[Discourses on Livy]]''-3 vols., 1512-1517)
* ''Andria'' (1517](pertalan saking [[Terence]])
* ''Mandragola'' (''[[The Mandrake]]''-1518)
* ''Della lingua'' (1514)
* ''Clizia'' (1525)
* ''[[Belfagor arcidiavolo]]'' (1515)
* ''Asino d'oro'' (''[[The Golden Ass (Machiavelli)|The Golden Ass]]''-1517)
* ''Dell'arte della guerra'' (''[[The Art of War (Machiavelli)|The Art of War]]'', 1519-1520)
* ''Discorso sopra il riformare lo stato di Firenze'' (1520)
* ''Sommario delle cose della citta di Lucca'' (1520)
* ''Vita di [[Castruccio Castracani]] da Lucca'' (1520)
* ''[http://www.readprint.com/work-1087/Niccolo-Machiavelli Istorie fiorentine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080513231453/http://www.readprint.com/work-1087/Niccolo-Machiavelli |date=2008-05-13 }}'' (''[[Florentine Histories]]''-8 buku, 1520-1525)
* ''Frammenti storici'' (1525)
== Uga delengen ==
* [[:en:Niccolò Machiavelli|Wiki en: Nicolo Machiavelli]]
* [[:en:The 48 Laws of Power|The 48 Laws of Power]]
* [[:en:The Art of War (Machiavelli)|The Art of War|The Art of War (Machiavelli)|The Art of War]]
* [[:en:On War|On War]]
== Cathetan lan Wacan ==
# Google books. The Prince. Retrieved on 2007-10-02.
# Prince, ch. 25.
# Massa-Carrara, Marina (2006). El Principe/The Prince: Comentado Por Napoleon Bonaparte / Commentaries by Napoleon Buonaparte, Mestas Ediciones
# Paragrap pambuka dijupuk saka ''[https://web.archive.org/web/20201003171337/http://www.publicbookshelf.com/public_html/Outline_of_Great_Books_Volume_I/index.html Outline of Great Books, Vol. I]'', terbit 1937.
# Niccolo Machiavelli, Pulitik Kekuasaan (Il Principe), KPG (Kepustakaan Populer Gramedia), 1997. ISBN 979-9100-02-X
== Pranala njaba ==
{{wikisource}}
{{wikiquote}}
* '''[http://metalibri.incubadora.fapesp.br/portal/authors/IlPrincipe Il Principe] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070626123011/http://metalibri.incubadora.fapesp.br/portal/authors/IlPrincipe |date=2007-06-26 }}''' MetaLibri (PDF eBook)
* [http://etext.library.adelaide.edu.au/m/machiavelli/niccolo/m149p/ Adelaide's full text of ''The Prince'' (includes footnotes)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060720064818/http://etext.library.adelaide.edu.au/m/machiavelli/niccolo/m149p/ |date=2006-07-20 }}
* [http://www.sparknotes.com/philosophy/prince/ SparkNotes]
* [http://publicliterature.org/books/the_prince/xaa.php ''The Prince''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100303042924/http://publicliterature.org/books/the_prince/xaa.php |date=2010-03-03 }}, online text and audio
* [http://www.classicistranieri.com/dblog/articolo.asp?articolo=815 Concordances and Frequency List] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312075823/http://www.classicistranieri.com/dblog/articolo.asp?articolo=815 |date=2007-03-12 }} based on the Italian text.
{{DEFAULTSORT:Prince, The}}
[[Kategori:Rintisan umum]]
[[Kategori:Artikel Dhasar]]
[[Kategori:Pulitik]]
[[Kategori:Buku Pulitik]]
{{Stub}}
7sexpfjb4nok25y03tfk397f18h217h
Kali Alabama
0
21191
1761830
1760129
2026-11-18T06:28:36Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761830
wikitext
text/x-wiki
{{Orphan|date=Maret 2016}}
[[Gambar:MobileAlabamaCoosa3.png|thumb||right|300px|Kali Mobile, Alabama, lan Coosa, sajatiné iku siji kali, mung dibédakaké miturut laladan ilèné.]]
[[Gambar:Alabama_River.jpg|thumb|300px|Kali Alabama ing [[Montgomery, Alabama|Montgomery]] ing taun 2004]]
'''Kali Alabama''', ing praja Alabama, [[Amérikah Sarékat]], iku kawangun déning [[Kali Tallapoosa|Tallapoosa]] lan [[Kali Coosa|Coosa]], kang nyawiji watara 6 mil sakdhuwuré [[Montgomery, Alabama|Montgomery]].
Kali iki mili mangulon tumuju menyang [[Selma, Alabama|Selma]], banjur mangidul nganti, watara 45 mil (72 km) saka [[Mobile, Alabama|Mobile]], lan nggabung karo [[Kali Tombigbee|Tombigbee]], dadi [[Kali Mobile|Mobile]] lan [[Kali Tensaw|Tensaw]] rivers, lan pungkasané lumebu menyang [[Pasisir Mobile]].
Iliné kali ini akèh mènggak-ménggoké. Ambané watara 200 nganti 300 m, lan jeroné antara 1 nganti 2 m). Dawané kali iki diukur kanthi survé géologi ya iku 502 km, lan kanthi pangukuran ''steamboat'' ya iku 676 km.
Kali iki mili ngliwati tlatah tetanèn lan alas ing praja Alabama, lan [[ril sepur]] ngubungaké karo tlatah panambangan ing Alabama Lor-tengah.
<!--
After the Coosa and Tallapoosa river, the principal tributary of the Alabama is the [[Cahaba River]], which is about 200 miles (300 km) long and joins the Alabama River about 10 miles (16 km) below Selma. The Alabama River's main tributary, the Coosa River, crosses the mineral region of Alabama and is navigable for light-draft boats from [[Rome, Georgia]] to about 117 miles (188 km) above [[Wetumpka River|Wetumpka]] (about 102 miles below Rome and 26 miles (42 km) below Greensport), and from Wetumpka to its junction with the Tallapoosa. The channel of the river has been considerably improved by the federal government.
The navigation of the Tallapoosa river - which has its source in [[Paulding County, Georgia]], and is about 250 miles (400 km) long - is prevented by [[shoal]]s and a 60 foot (18 m) fall at [[Tallassee, Alabama|Tallassee]], a few miles north of its junction with the Coosa. The Alabama is navigable throughout the year.
-->
Kali iki wigati banget tumrap tuwuhing [[ékonomi]] ing tlatah iki sajeroning abad angka 19 minangka sarana [[transportasi]] barang. [[Kali]] iki isih dipigunakaké kanggo ngangkud kasil tetanèn nanging ora pati wigati kaya jaman biyèn marga anané jaringan [[dalan]] lan [[ril sepur]]. Kali [[Alabama]], [[Coosa]], lan [[Tallapoosa]] minangka papan dunungé suku Indian Creek sadurungé dipindhahaké ing wiwitan abad angka 19.
== Pranala njaba ==
* [https://web.archive.org/web/20050930120237/http://reference.allrefer.com/gazetteer/A/A02218-alabama-river.html Allrefer.com]
* [https://web.archive.org/web/20070817212610/http://www.alabamamilebymile.com/ Alabamamilebymile.com] Fitur lan pta ''online'' Kali Alabama. (''Dead link'' 2007-04-28)
== Gladri ==
<gallery>
Image:USACE Claiborne Lock and Dam.jpg|Claiborne Lock lan Dam ing Kali Alabama, kira-kira 8 km saka Claiborne, Monroe County, Alabama
Image:USACE Robert F Henry Lock and Dam.jpg|Robert F. Henry Lock lan Dam ing Kali Alabama, watara 24 km sisih wétan Selma, Alabama
Image:Cesam249.jpg|Millers Ferry Lock lan Dam ing Kali Alabama ing Wilcox County, Alabama, watara 15 km lor-kulon Camden
</gallery>
[[Kategori:Kali]]
[[Kategori:Kali ing Alabama]]
[[Kategori:Kali ing Amérika]]
k9bake1xe73lm151vbi5hl1qqccr9ix
Kantung empedu
0
22079
1761831
1656944
2026-11-18T06:56:49Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761831
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Illu pancrease.jpg|thumb|Kantung empedu (wernané ijo) ing [[sistem pancernan]] [[manungsa]].]]
'''Kantung empedu''' ([[Basa Inggris]]: ''gallbladder'') iku [[organ (anatomi)|organ]] wangun woh [[pir]] kang bisa nyimpen kurang luwih 50 ml [[empedu]] sing dibutuhaké awak kanggo prosès [[pancernan]]. Kantung empedu [[manungsa]] dawané kurang luwih 7–10 cm lan wernané ijo tuwa - dudu amarga warna jaringané, nanging amarga warna cuwèran empedu sing dikandhung. Organ iki gumandheng karo [[ati]] lan [[usus rolas driji]] liwat [[saluran empedu]].
== Pranala njaba ==
* [http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/imagepages/19261.htm Illustration]
* [https://web.archive.org/web/20050624235026/http://health.allrefer.com/health/gallbladder-disease-info.html Gallbladder Disease]
* [http://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/000264.htm Acute cholecystitis]
* [http://www.emedicine.com/MED/topic833.htm Gallbladder Cancer]
* [http://www.umm.edu/patiented/articles/how_serious_gallstones_gallbladder_disease_000010_3.htm How Serious are Gallstones and Gallbladder Disease?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080413010629/http://www.umm.edu/patiented/articles/how_serious_gallstones_gallbladder_disease_000010_3.htm |date=2008-04-13 }}
{{Sistem pancernan}}
[[Kategori:Sistem pancernan]]
{{anatomi-stub}}
ly75utw72byew1l87d04swdwxrq33jt
Albert Camus
0
22258
1761755
1736369
2026-11-17T15:59:49Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761755
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writer
|image = Albert Camus, gagnant de prix Nobel, portrait en buste, posé au bureau, faisant face à gauche, cigarette de tabagisme.jpg
|caption = <!-- Photograph of Albert Camus taken in 1957, part of the New York World-Telegram & Sun Newspaper Photograph Collection, [[Library of Congress]] -->
|name = Albert Camus
|birth_date = [[7 November]] [[1913]]
|birth_place = [[Drean|Mondovi]], [[Algeria]]
|death_date = {{death date and age|1960|1|4|1913|11|7}}
|birth_place = [[Villeblevin]], [[erancis]]
|occupation = [[Panulis]], [[filsuf]]
|genre = [[Absurdisme]]<!-- <br />{{awd|[[Nobel Prize in Literature]]|1957}} -->
|subject = [[Etika]], [[Kemanusiaan]], [[Keadilan]], [[Cinta]], [[Pulitik]]
|influences = [[Karl Marx]], [[Fyodor Dostoevsky]], [[Franz Kafka]], [[Søren Kierkegaard]], [[Herman Melville]], [[Friedrich Nietzsche]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Simone Weil]], [[Victor Hugo]], [[Pascal Pia]], [[George Orwell]], [[André Gide]]
|influenced = [[Thomas Merton]], [[Luke Johnston]], [[Jacques Monod]], [[Jean-Paul Sartre]], [[Orhan Pamuk]], [[Mohsin Hamid]]
|notable_ideas = "The absurd is the essential concept and the first truth"<br />"Always go too far, because that's where you'll find the truth."<br />"I rebel; therefore we exist."
}}
'''Albert Camus''' (dipocapaké [al'bɛr ka'my]) ([[Mondovi]] (saiki [[Dréan]]), [[Aljazair]], [[7 November]] [[1913]]– [[Villeblin]], [[5 Januari]] [[1960]]) iku [[panulis]] filsafat / [[filsuf]] [[Prancis]] kalairan [[Aljazair]].{{fact}} Dhèwèké kerep éwoning panulis [[eksistensialisme|eksistensialis]], nanging bokmanawa luwih bener diarani panulis [[absurdisme|absurdis]].{{fact}} Camus iku wong katurunan [[Spanyol]].{{fact}}
Taun [[1957]] Camus dianugrahi [[Bebungah Nobel]] Sastra mawa yuswa 44 taun.{{fact}} Camus iku kekancan raket karo [[Jean-Paul Sartre]], sastrawan eksistensialis lan [[Simone de Beauvoir]],éwadéné Camus duwé ilèn filsafat kang béda karo Sartre.{{fact}} Sanadyan akèh wong kang nyebut Albert Camus iku filsuf, dhèwèkè luwih seneng ingaran minangka sastrawan utawa seniman.{{fact}} Camus tilar donya sajeroning siji kacilakan [[montor]] ing Villeblevin tanggal [[5 Januari]] [[1960]].{{fact}}
== Latar wuri ==
Lucien Auguste Camus, bapakné d'Albert, iku lair ing taun 1885 ing Ouled-Fayet ing départemen Aljir lan dhèwèké iku katurunan kolonis kapisan Prancis ing Aljazair.{{fact}}
== Karya ==
Karya Albert Camus antarané:{{fact}}
* ''Le mythe de Sisyphe'', [[1942]]
* ''[[L'Étranger]]'', 1942
* ''Caligula'', [[1944]]
* ''La malentendu'', 1944
* ''[[La peste]]'', [[1947]]
* ''L'état de siège'', [[1948]]
* ''Lettres à un ami allemand'', 1948
* ''Les justes'', [[1950]]
* ''L'homme révolté'', [[1951]]
* ''La chute'', [[1956]]
* ''L'exil et le royaume'', [[1957]]
* ''Le premier homme'' (ora rampung, diterbitaké taun [[1994]] déning putriné, ing panerbitan [[Gallimard]])
* ''Albert Camus, Maria Casarès. Correspondance inédite (1944-1959)''. Édition de Béatrice Vaillant. Avant-propos de Catherine Camus. Collection Blanche, Gallimard. Parution : 09-11-2017.
== Uga delengen ==
* [[Sastra Prancis]]
== Pranala njaba ==
{{Wikiquote}}
* [http://nobelprize.org/literature/laureates/1957/ Pranala menyang Bebungah Nobel]
* [http://www.citedulivre-aix.com/Typo3/fileadmin/documents/Expositions/centrecamus/index.htm Fonds Albert Camus - Cité du livre d'Aix en Provence] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170423142018/http://www.citedulivre-aix.com/Typo3/fileadmin/documents/Expositions/centrecamus/index.htm |date=2017-04-23 }}
* [https://web.archive.org/web/20180106174345/http://www.etudes-camusiennes.fr/wordpress/ Société des Études Camusiennes]
* [http://camus-society.com/ The Albert Camus Society]
{{Bebungah Nobel Sastra 1951-1975}}
{{Nobel Sastra}}
{{authority control}}
[[Kategori:Lair 1913|Camus]]
[[Kategori:Pati 1960|Camus]]
[[Kategori:Filsuf|Camus]]
[[Kategori:Panulis Prancis|Camus]]
[[Kategori:Pamenang Bebungah Nobel babagan sastra|Camus]]
[[Kategori:Èlmuwan pulitik]]
[[Kategori:Anarkis Prancis]]
{{bio-stub}}
4tqkpzcx6nhpjk7rthuha4vxxlq96l9
Inflasi
0
24418
1761818
1730545
2026-11-18T03:00:50Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761818
wikitext
text/x-wiki
{{multiscript|Inflasi|ꦆꦤ꧀ꦥ꦳꧀ꦭꦱꦶ}}
[[Gambar:World Inflation Rate 2019.png|thumb|380px|Tingkat inflasi ing donya (2019)]]
Ing [[èlmu ékonomi]], '''inflasi''' punika satunggiling prosès ningkatipun reregi kanthi umum lan teras kémawon (kontinu). Kanthi tembung sanès, inflasi ugi wujud prosès mandhaping nili [[valuta]] kanthi kontinu. Inflasi punika prosès saking satunggilipng prastawa, sanès inggil-asoring tingkat regi. Tegesipun, tingkat regi ingkang dipunanggep inggil dèrèng tamtu nedahaken inflasi. Inflasi dipunanggep dumadi manawi prosès minggahing regi dumadi teras lan silih prabawa. Istilah ''inflasi'' ugi dipunpigunaaken kanggé ngartosaken paningkatan cumawisipun [[dhuwit|arta]] ingkang sok kapirsani minagka jalaran ningkatipun regi. Wonten kathah cara kanggé ngukur tingkat inflasi, kalih ingkang paling asring dipingunaaken inggih punika [[CPI]] lan [[GDP Deflator]].
Inflasi saged dipungolongaken dados tigang golongan, inggih punika inflasi ènthèng, sedheng, awrat, lan hiperinflasi. Inflasi ènthèng dumadi manawi minggahing regi wonten ing saandhaping 10% setaun; inflasi sedheng antawis 10%—30% setaun; awrat antawis 30%—100% setaun; lan hiperinflasi utawi inflasi ingkang boten kakendhalèni dumadi manawi minggahing regi wontwn ing sainggiling 100% setaun.
== Pranala njawi ==
* [http://samvak.tripod.com/inflation.html Arguments for and against inflation and inflation targeting] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210518141118/http://samvak.tripod.com/inflation.html |date=2021-05-18 }}
* [http://www.westegg.com/inflation/ The Inflation Calculator]
* [http://data.bls.gov/cgi-bin/cpicalc.pl Another Inflation Calculator by the Bureau of Labor Statistics]
* [http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/gutbook/lookup?num=6949 Project Gutenberg Edition of Fiat Money Inflation in France: How ... - November 2004]
* [http://www.abelard.org/inflation.htm The mechanics of inflation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080509104808/http://www.abelard.org/inflation.htm |date=2008-05-09 }} ''The great government swindle and how it works'' is one of a series of documents about economics and money at abelard.org
* [http://www.greekshares.com/inflation.asp Basics of Inflation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060107150728/http://www.greekshares.com/inflation.asp |date=2006-01-07 }}
== Réferènsi ==
# Barro, Robert J. Macroeconomics
# Brown, A. World Inflation Since 1950
# Case, Karl E. and Fair, Ray C. Principles of Macroeconomics
# [http://www.bls.gov/ Bureau of Labor Statistics]
# Kieler, Mads The ECB's Inflation Objective
# George Reisman, [http://www.mises.org/books/capitalism.pdf ''Capitalism: A Treatise on Economics''] (Ottawa: Jameson Books, 1990), 503-506 & Chapter 19 ISBN 0-915463-73-3
# [[Murray N. Rothbard]], ''[https://web.archive.org/web/20141008191825/http://mises.org/money.asp What has government done to our money?]'' ISBN 0-945466-10-2. Good introduction to [[Austrian school]]'s view on money, inflation etc.
[[Kategori:Konsèp finansial dhasar]]
[[Kategori:Inflasi|*]]
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
{{stub}}
qc69hntpivseyay5e9tdrixyit68eai
Győr
0
24712
1761811
1643052
2026-11-18T01:38:43Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761811
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Settlement <!--more fields are available for this Infobox--See Template:Infobox Settlement-->
|image_skyline = Gyor Szechenyi ter.jpg
|image_caption = Lapangan Széchenyi
|image_flag = Flag of Győr.svg
|image_shield = HUN Győr Címer.svg
|subdivision_type = [[Pratélan nagara|Nagara]]
|subdivision_name = [[Honggari]]
|timezone=[[Central European Time|CET]]
|utc_offset=+1
|timezone_DST=[[Central European Summer Time|CEST]]
|utc_offset_DST=+2
|pushpin_map =Hungary
|pushpin_label_position = <!-- the position of the pushpin label: left, right, top, bottom, none -->
|pushpin_map_caption =Location of Győr
|pushpin_mapsize =
|official_name=Győr
|map=<!--<div style="position: relative">[[Image:GyMSMegye.png|275px]]<div style="position: absolute; left: 59px; top: 57px">[[Image:Red_Dot.gif]]</div></div>-->
|subdivision_type1=[[Counties of Hungary|County]]
|subdivision_name1=[[Győr-Moson-Sopron]]
|area_total_km2=174.61
|population_total=127594|population_footnotes=
|population_as_of=2005|population_density_km2=730.71
|postal_code_type=[[Kodhe Pos]]
|postal_code=9000
|area_code=96
|latd=47.68403
|longd=17.63507
}}
'''Győr''' ({{IPA2|ˈɟøːr}}, {{Audio|Hu-Győr.oga|pocapan}}, kaloka kanthi [[#Names|jeneng alternatif]]) iku kutha wigati ing sisih lor=kulon [[Honggari]], kutha krajan county [[Győr-Moson-Sopron|Győr-Moson-Sopron county]] lan dumunung ing dalan utama Éropa Tengah, setengah dalan antara [[Budapest]] lan [[Wina]]. Kutha iki minangka kutha gedhé dhéwé nomer enenm ing Honggari lan minangka salah siji saka limang punjer regional utama.
== Jeneng ==
Ing basa liya: [[Basa Kroasia]]: ''Jura, Đura, Vjura'', [[Basa Jerman]]: ''Raab'', [[Basa Slowak]]: ''Ráb'', [[Basa Turki]]: ''Yanık kale'', [[Basa Serbia]]: Ђур, ''Đur'', utawa Јанок, ''Janok'', {{lang-ru|Дьёр, ''Dyor''}}. Deleng uga: [[Jeneng kutha ing Éropa ing manéka basa]].
<!--
==History==
[[Image:Győrvárosháza.jpg|thumb|left|250px|Győr, Town hall]]
[[Image:Gyor24.jpg|thumb|right|Győr, City Centre]]
[[Image:Gyor28.jpg|left|thumb|City Centre]]
[[Image:A régi városháza Győrött.jpg|thumb|]]
[[Image:Gyor.jpg|thumb|In Downtown]]
[[Image:Zichy-palota.jpg|thumb|Zichy-Palace]]
[[Image:Bazilika-n.jpg|thumb|left|The Basilica]]
The area has been inhabited since the ancient times. The first large settlement dates back to the 5th century BCE, its inhabitants were [[Celts]]. They named the town ''Arrabona'', a name that was used for eight centuries and its shortened form is still used as the German (''Raab'') and Slovak (''Ráb'') name of the city.
Roman merchants moved to Arrabona during the 1st century BCE, and around 10 CE the Roman army occupied the northern part of Western Hungary which they called ''Pannonia''. Although the Roman Empire abandoned the area in the 4th century due to constant attacks of the tribes living east from the area, the town remained inhabited.
Around [[500]] the territory was settled by [[Slavs]], in [[547]] by the [[Lombards]], in [[568]]-c.[[800]] by the [[Eurasian Avars|Avars]], then under [[Frankish]] and [[Slavic peoples|Slavic]] influence, then between [[880]] and [[894]] it was part of [[Great Moravia]], and then shortly under East Frankish influence.
The [[Magyars]] occupied the town around 900 and fortified the abandoned Roman fortress. [[Stephen I of Hungary|Stephen I]], the first king of Hungary founded an [[episcopate]] there. The town received its Hungarian name ''Győr''. The Hungarians lived in tents, later in cottages, in the area, which is now the southeastern part of the city centre. The town was affected by all the trials and tribulations of the history of Hungary; it was occupied by Mongols during the [[Mongol invasion of Hungary]] ([[1241]]–[[1242]]) and was destroyed then by the [[Czech lands|Czech]] army in [[1271]].
After the desastrous [[battle of Mohács]] [[Tamás I Nádasdy|Tamás Nádasdy]] and Baron [[György Cseszneky]] occupied the town for King [[Ferdinand I of Austria|Ferdinand I]] while [[John Zápolya]] also was attempting to take it up. During the [[Ottoman wars in Europe|Ottoman occupation]] of present-day Hungary ([[1541]] - late [[17th century]]), Győr's commander Kristóf Lamberg thought it would be futile to try to defend the town from the Turkish army, and he burnt the whole town instead; the Turkish found nothing but blackened ruins, hence the Turkish name for Győr, ''Yanık kale'' ("burnt city").
The town has been rebuilt and surrounded with a castle and a city wall, designed by the leading [[Italy|Italian]] [[Building|builders]] of the era. The town changed a lot during these years, with lots of new buildings built in [[Renaissance]] style but the main square and the grid of streets remained.
In [[1594]], after the death of [[János Cseszneky]], captain of Hungarian foot-soldiers, the Turkish army occupied the castle and the town, but in [[1598]] the Hungarian and Austrian army managed to occupy it again.
In [[1683]], Turks returned briefly, only to leave again after being defeated in the [[Battle of Vienna]].
The town became prosperous during the following centuries. In [[1743]] Győr was elevated to [[free royal town]] status by [[Maria Theresa of Austria|Maria Theresa]]. Many religious orders ([[Jesuites]], [[Carmelites]]) settled in the town and they built schools, churches, a hospital and a monastery.
[[Napoleon]] occupied the castle and had some of its walls blown up. The leaders of the town soon realized that the old ramparts aren't useful any more. Most of the ramparts were destroyed and thus the town could expand.
In mid-1800s, Győr's role in trade grew as the steamship traffic on the river [[Danube]] began, but the town lost its importance in trade when the railway line between Budapest and [[Kanizsa]] was built in 1861. The town leaders compensated for this loss with industrialization. The town prospered till [[World War II]], but during the war several buildings were destroyed.
The Jewish population (12.6% of the town according to the 1910 census) were ordered to move to the ghetto on May 13, 1944. Two trains carried the Jews of the town and the neighboring villages to Auschwitz on June 11 and on June 14. Together, 5,635 people were deported on these two days. Some exempted Jews were left behind, but they were massacred on March 26, 1945, just hours before liberation.
The 1950s and 60s brought even more change, only big block houses were built, and the old historical buildings weren't given care or attention. In the 1970s the reconstruction of the city centre began, old buildings were restored and reconstructed. In 1989 Győr won the European award for monument protection.
Győr has an enchanting centre and beautiful [[Baroque]] buildings. The ancient core of the city is Káptalan Hill at the confluence of three rivers: the [[Danube]], [[Rába]], and [[Rábca]]. Püspökvár, the residence of Győr’s bishops (5/A Káptalan Hill), can be easily recognised by its incomplete tower. Győr’s oldest buildings are the 13th-century dwelling tower and the 15th-century Gothic Dóczy Chapel. The Bishop’s Cathedral ranks as a ‘basilica minor’ (Apor Vilmos püspök Square).
A 100 year old Raba factory close to the historical downtown and by the river Danube will be replaced by a new development master-planned community called Városrét. The mixed-use community will have residential and commercial space as well as schools, clinics and parks.
Today Győr is one of the most important administrative and cultural centres of Hungary. The city is also a university town and a popular tourist destination.
==Tourist sights==
* Historical centre
* Cathedral (originally [[Romanesque architecture|Romanesque]]; rebuilt in [[Gothic architecture|Gothic]] and [[Baroque]] style)
* City Hall
[[Image:Megyeszékhely - Győr-Moson-Sopron megye - Győr.jpg|300px|thumb|right|Aerial Photography: Győr]]
==Industry==
* [[Audi]] has a big factory in Győr where the [[Audi TT]] sports car, the [[Audi A3|A3 cabriolet]], and many engines (1,913,053 engines in 2007) are built.<ref>[http://www.bbj.hu/news/news_35128.html Audi ups Hungarian output] BBJ.hu</ref> <ref>[http://www.volkswagenag.com/vwag/vwcorp/info_center/en/news/2007/11/Produktionsstart.html Start of production and world premiere for the Audi A3 Cabriolet in Hungary] Volkswagen AG</ref> These engines include the [[Lamborghini]] [[Lamborghini V10|V10]] block.<ref>[http://www.lambocars.com/archive/newl140.htm First spyshots of the Lamborghini L140 model] LamboCars.com</ref>
==People==
* [[Charlemagne]]
* [[Emil Zuckerkandl]], born here
* [[Raimondo Montecuccoli]]
* [[Johann Georg Albrechtsberger]]
* [[Tamás Bakócz]]
* [[Ľudovít Štúr]]
* [[Josip Jelačić]]
* [[Josef Dobrovský]]
* [[Tibor Varga]]
* [[Frigyes Riesz]]
* [[Marcel Riesz]]
* [[Izidor Guzmics]]
* [[Gyula König]]
* [[József Szlávy]]
* [[Stanley Jaki]]
* [[Antal Pusztai]]
* [[Samuel Aba of Hungary]]
* [[Miklós Borsos]] - [[sculptor]]
* [[Mathias Unger senior and junior]], playing-card makers
* [[Alois/Alajos Unger]], painter
* [[Sándor Liezen-Mayer]], painter
==Sports==
Győr is the home of the well known '''Győri ETO Sport Club''' which have many sport divisions. The most popular sport in the city is handball. The [[Győri ETO KC]] is the number one team in women's handball in [[Hungary]]. [[Győri ETO FC]] has a glorious history in Hungarian football.
-->
== Gladri ==
<gallery>
Image:Ott-ház.jpg
Image:Műemlékházak a Bazilika tövében.jpg
Image:Baross úti sarokerkély.jpg
</gallery>
== Kutha kembar ==
Győr duwé kutha kembaran:
{|
| valign="top" |
* {{flagicon|Jerman}} [[Erfurt]], [[Jerman]]
* {{flagicon|Finlan}} [[Kuopio]], [[Finlan]]
* {{flagicon|Jerman}} [[Sindelfingen]], [[Jerman]]
* {{flagicon|Prancis}} [[Colmar]], [[Prancis]]
| valign="top" |
* {{flagicon|Romania}} [[Braşov]], [[Rumania]]
* {{flagicon|Israèl}} [[Nazareth-Illit]], [[Israèl]]
* {{flagicon|Cina}} [[Wuhan]], [[Cina]]
* {{flagicon|Polen}} [[Poznań]], [[Polen]]
|}
== Deleng uga ==
* [[Pratélan:Kutha ing Honggari]]
* [[Honggari]]
== Rujukan ==
{{Reflist}}
== Pranala njaba ==
* [http://www.gyor.hu/ Official site] (Hungarian, English and German)
* [http://info-gyor.com/ Info Győr.com , Győr's high-class information portal] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090210210147/http://info-gyor.com/ |date=2009-02-10 }}
* {{wikivoyage|Gyor}}
* [http://www.gyor-online.hu/ A portal site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090927022747/http://www.gyor-online.hu/ |date=2009-09-27 }} (in Hungarian)
* [http://www.civertan.hu/legifoto/legifoto.php?page_level=215&pageNum_images=2 Aerial photography: Győr]
* [https://web.archive.org/web/20081206172847/http://www.panoramio.com/photo/7300649 Aerial view of Gyor by Volkan Yuksel]
{{DEFAULTSORT:Gyor}}
[[Kategori:Kutha ing Honggari]]
sagaarnlq4f4zyusfbfei4ky9utthso
Claude Monet
0
27960
1761775
1744918
2026-11-17T20:33:51Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761775
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Artist
| name = Claude Oscar Monet
| image = Claude Monet 1899 Nadar.jpg
| imagesize = 200px
| caption = Claude Monet, foto déning [[Nadar]], [[1899]].
| birthname = Claude Oscar Monet
| birthdate = [[14 November]] [[1840]]
| location = [[Paris]], [[Prancis]]
| deathdate = [[5 Dhésèmber]] [[1926]] (yuswa 86 taun)
| deathplace = [[Giverny]], [[Prancis]]
| nationality = [[Prancis]]
| field = [[Pelukis]]
| training =
| movement = [[Impressionisme]]
| works = [[Impression, Sunrise]]<br />[[Rouen cèthedral (Monet painting)|Rouen Cathedral series]]<br />[[London Parliament (Monet painting)|London Parliament series]]<br />[[Water Lilies]]<br />[[Haystacks (Monet)|Haystacks]]
| patrons =
| awards =
}}
'''Claude Monet''' dipuntepangi ugi kanthi asma '''Oscar-Claude Monet''' utawi '''Claude Oscar Monet''' ([[14 November]] [[1840]]-[[5 Dhésèmber]] [[1926]]) punika [[juru lukis]] [[Prancis]] kanthi aliran [[impresionisme]]. Lukisanipun [[Impression, Sunrise]] punika asal asma pamaringan asma aliran impresionisme.
== Lelampahaning gesang ==
Monet miyos saking pasangan Adolphe lan Louise-Justine Monet ing 45 Rue Laffitte. Salajengipun kulawarganipun pindhah dhateng [[Le Havre]] ing taun [[1845]] ing [[Normandia]] nalika panjenenangipun saweg yuswa gangsal taun. Asma baptisipun Oscar-Claude ing Nortre-Dame-de-Lorette. Ramanipun adreng sanget panjenenganipun nerasaken usaha kulawargi.
Awal April [[1851]] Monet mlebet sekolah Le Havre. Panjenenganipun énggal kémawon misuwur kanthi karikatur-karikatur [[carchoal]]ipun, ingkang asring dipunpajang lan dipunsadé kanthi regi 10 dumugi 12 [[francs]]. Monet sepisanan pikantuk wulangan [[nggambar]] saking Jean-Francois Ochard, sadèrèngipun dados muridipun Jacques-Louis David (1748-1825). Ing pasisir Normandia, piyambakipun kapanggih kaliyan [[Eugène Boudin]], ingkang mirsani pajangan karya-karya karikaturipun lan salajengipun dados mèntor lan ngajari nganggé cèt lenga. Boudin ugi mulang dhateng Monet ngenani tèhnik ''[[en plein air]]'' (nglukis sajawining ruwangan).
Ing tanggal [[28 Januari]] [[1857]] ibunipun tilar donya. Piyambakipun nuli dipunrawat bulikipun Marie-Jeanne.
Nalika Monet tindak dhateng [[Paris]] kanggé dugi [[The Louvre]], panjenenganipun mriksani kathah sanget juru lukis ingkang niru lukisan ingkang sampun langkung rumiyin misuwur. Monet, kanthi kagigihanipun langkung milih migatosaken jendhéla lan nglukis sesawangan kanthi piranti lan tèhnikipun piyambak.
Ing wulan Juni 1861 Monet tumut kaliyan wadyabala Rèsimèn I Kavalèri Ringan Afrika ing [[Aljazair]] kanggé kalih taun saking pitung taun wekdal wjib militèr. Nanging lelara tipusipun njalari bulikipun Madame Lecadre nyuwun supados Monet medal saking militèr lan ngrampungaken studi seni rupanipun ing universitas. Amargi rumaos tetentangan kaliyan piwulang klasik ingkang dipunwulangaken ing universitas, piyambakipun nuli nggabung kaliyan sanggar [[Charles Gleyre]] ing Paris, lan salajengipun pepanggihan kaliyan [[Pierre-Auguste Renoir]], [[Frederic Bazille]], lan [[Alfred Sisley]]. Salajengipun kekalihipun sesarengan ngembangaken tèhnik énggal ing seni rupa kanthi nglukis dhedhasar èfèk-èfèk pantulan cahya ingkang dipuntangkep [[mata|paningal]], awal saking aliran ingkang sapunika kita tepangi minangka [[impresionisme]].
Karyanipun Monet ''Camille'' utawi ''La Femme à la Robe Verte'' ing taun [[1868]], ingkang ngindhakaken popularitasipun, inggih punika salah satunggil saking kathah lukisanipun kanthi obyèk calon garwanipun, [[Camille Doncieux]].
Salaminipun [[Perang Prancis-Prusia]] ([[1870]]-[[1871]]), Monet ngungsi dhateng [[Inggris]] kanggé ngèndhani konflik. Ing mrika piyambakipun ngangsu kawruh dhumateng [[John Constable]] lan [[J. M. W. Turner]], ingkang lukisanipun dados inspirasi kanggé Monet salebetipun mahami warna.
Ing watara taun 1871 dumugi taun 1878 Monet mapan wonten ing [[Argenteuil]], dhusun ing Seine ing sacelakipun Paris. Ing mriki kathah karya paling saénipun dipunasilaken.
[[Gambar:Claude Monet, Impression, soleil levant, 1872.jpg|thumb|right|275px|''[[Impression, Sunrise]] (Impression, soleil levant)'' ([[1872]]/[[1873]]).]]
Nalika dhateng Paris malih, watara taun [[1872]]-[[1873]] piyambakipun nglukis ''[[Impression, Sunrise]] (Impression, soleil levant)'' ingkang nggambaraken sesawangan [[Le Havre]]. lukisan punika kapajang ing pamèran Impresionis sepisanan taun [[1874]] lan dumugi sapunika dados kolèksi [[Musée Marmottan-Monet]], Paris. Saking sesirah ingkang sajatosipun namung asal pilih punika, Kritikus Louis Leroy maringi sindiran "Kaum Impresionis", ingkang salajengipun kepara misuwur minangka idhèntitas mliginipun.
== Réferènsi ==
* [https://web.archive.org/web/20080919072850/http://www.accents-n-art.com/artists/claude-monet-biography.html Biografi Claude Monet ing www.accents-n-art.com]
* [http://www.triada.bg/Gallery/Monet/Monetbio.htm Sawijining biografi Monet ing www.triada.bg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060207162450/http://www.triada.bg/Gallery/Monet/Monetbio.htm |date=2006-02-07 }}
* [http://www.fondation-monet.com/uk/biographie/index.html Biography at Foundation Claude Monet à Giverny] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080417232721/http://www.fondation-monet.com/uk/biographie/index.html |date=2008-04-17 }}
* [http://www.allaboutartists.com/bios/monet.html Biografi Monet ing www.allaboutartists.com]
* [http://www.intermonet.com/biograph/index.htm Biografi Claude MONET ing www.intermonet.com]
== Pranala njaba ==
{{commons|category:Claude Monet|Claude Monet}}
* [http://education.guardian.co.uk/higher/medicalscience/story/0,9837,724257,00.html Artikel iki mungel bisa njelasaké èfèk werna sing ditangkep déning Claude Monet sawisé pambedhahan].
* [http://monet.uffs.net Claude Monet Images] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190706112124/http://monet.uffs.net/ |date=2019-07-06 }}
* [http://www.insecula.com/recherche/default.html?type=0&mot=monet Claude Monet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070312025739/http://www.insecula.com/recherche/default.html?type=0&mot=monet |date=2007-03-12 }}
* [http://www.artofmonet.com/ Art of Monet: Web Gallery and Resource]
* [http://www.ibiblio.org/wm/paint/auth/monet/ Monet page at Webmuseum]
* [http://www.artist-quotes.bizblab.com/monet.htm Claude Monet Quotes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20051120110333/http://www.artist-quotes.bizblab.com/monet.htm |date=2005-11-20 }}
* [http://search.famsf.org:8080/search.shtml?keywords=Monet Monet images at Fine Arts Museums of San Francisco]
* [http://www.abcgallery.com/M/monet/monet.html Claude Monet at Olga's Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080914095146/http://www.abcgallery.com/M/monet/monet.html |date=2008-09-14 }} 189 pictures
* [http://www.intermonet.com/biograph/autobigb.htm Claude Monet by himself]
* [http://www.halter.net/gallery/monet-gv.html Claude Monet: A Virtual Art Gallery] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060220222720/http://www.halter.net/gallery/monet-gv.html |date=2006-02-20 }}
* [http://www.phogle.com/en/photos/2828.html A high resolution photo of a Monet painting of sunset and the British Houses of Parliament from 1904] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090515220901/http://www.phogle.com/en/photos/2828.html |date=2009-05-15 }}
* [http://simile.mit.edu/timeline/examples/monet/monet.html Life of Monet] a timeline of Monet's life]
* [http://www.monetalia.com Claude Monet paintings gallery and biography] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201109031226/http://www.monetalia.com/ |date=2020-11-09 }}
{{Artikel Dhasar}}
{{DEFAULTSORT:Monet, Claude}}
[[Kategori:Lair 1840]]
[[Kategori:Pati 1926]]
[[Kategori:Pelukis Prancis]]
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
{{bio-stub}}
8ipi4c2vvp1jvhn9ycrh8b8t1noao04
Hammurabi
0
33693
1761812
1438137
2026-11-18T01:51:17Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761812
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Milkau Oberer Teil der Stele mit dem Text von Hammurapis Gesetzescode 369-2.jpg|thumb|right|250px|Pérangan inggil prasasti watu Piagam Hammurabi]]
'''Hammurabi''' ([[basa Akkadia]], saking tembung ''Ammu'' "sedhèrèk kakung pehak rama", lan ''Rāpi'' "satunggiling pangusada"); punika raja angka enem saking Dinasti Babilonia pisanan (mréntah taun 1792-1750 SM), lan panjenenganipun mungel ugi '''Amraphel''', raja saking Sinoar miturut [[Alkitab]] (Purwaning Dumadi 14:1).
Hammurabi mimpin wadyabalanipun nyerang Akkadia, Elam, Larsa, Mari lan Summeria, saéngga ndadosaken [[Babilonia|Kakaisaran Babilonia]] mèh sami agengipun kaliyan [[Mesir Kuna|Karajan Mesir kuna]] saandhaping [[Pirngon]] [[Menes]], ingkang manunggalaken [[Mesir]] langkung saking sèwu taun sadèrèngipun.
== Piagam Hammurabi ==
Sanadyan Hammurabi kathah sanget nglampahi peperangan naklukaken Karajan sanès, naming panjenenganipun langkung misuwur amargi ing wekdal pamaréntahanipun dipundamel kodhe resmi (angger-angger kaserat) pisanan ingkang kacathet ing donya, ingkang dipunsebat minangka Piagam Hammurabi (''Codex Hammurabi'').
Ing taun 1901, arkeolog Prancis nemokaken piagam kasebat nalika ngedhuk saandhaping reruntuhan tilas kutha kuna [[Susa]], [[Babilonia]]. Piagam Hammurabi kasebat kaukir ing sainggiling tugelan watu ingkang sampun dipunratakaken mawi aksara paku (''cuneiform''). Piagam kasebat sadaya wonten 282 angger, nanging wonten 32 angger ing antawisipun ingkang kapecah lan awrat dipunwaos. Isinipun punika pangaturan dhumateng tumindak durjana tinentu lan ganjaranipun. Sapérangan conto isi, antawisipun:
* ''Satunggiling tiyang ingkang boten saged ngrumat saluran toyanipun bakal dipunsuwun kanggé mbayar karugèn tangga ingkang tanahipun kebanjiran''
* ''Pemuka agama wanita saged dipunobong gesang-gesang manawi mlebet griya panggung (umum) tanpa idin''
* ''Satunggiling randha saged marisi sapérangan saking bandha garwanipun ingkang sami agengipun kaliyan pérangan ingkang dipunwarisi déning putra kakungipun''
* ''Satunggiling dhukun ingkang pasienipun tilar donya nalika saweg dipunoperasi saged kècalan tanganipun (dipuntigas)''
* ''Satunggiling tiyang ingkang gadhah utang saged bébas saking utangipun kanthi maringaken èstri utawi putra/putrinipun dhumateng tiyang ingkang motangi kanggé wekdal tigang taun''
Sapunika, Piagam Hammurabi sampun dipunsimpen lan dipunpamèraken kanggé khalayak ramé ing [[Museum Louvre]] ing Paris, Prancis.
[[Gambar:Hammurabi's Babylonia Locator Map 1.svg|right|thumb|300px|[[Babilonia]], 1792 - 1750 SM]]
== Teges wigatos ==
Hammurabi sasanèsipun wujud raja, punika ugi satunggiling pamimpin agami masarakat Babilonia. Kanthi makaten, Piagam Hammurabi wujud satunggiling aturan resmi ingkang dipunlampahaken déning masarakat lan pamaréntahan [[Babilonia]]. Dipunkinten bilih rumiyin angger-angger ingkang dipunterbitaken dipundamel dados piagam (kanthi wangun prasasti) lan dipunpamèraken dhumateng khalayak ramé supados pikantuk panyarujukan.Dados angger-angger sanès dipundamel déning pamaréntah kémawon supados selaras kaliyan gagasanipun piyambak. Ing salebeting pangertosan punika, Piagam Hammurabi saged dipunanggep minangka pamandhega saking sistem angger-angger resmi kados ingkang sapunika lumampah ing masarakat modhèren.
== Réferènsi ==
* Yenne, Bill. ''100 Pria Pengukir Sajarah Dunia'', Hal 12-13. Alih basa: [[Didik Djunaedi]]. PT. Pustaka Delapratasa, 2002.
* Van De Mieroop, Marc. ''A History of the Ancient Near East''. Blackwell Publishing: Malden, 2005. ISBN 0-631-22552-8
* [https://web.archive.org/web/20071213044737/http://encyclopedia.jrank.org/AUD_BAI/BABYLONIAN_LAW.html Babylonian Law]. Britannica, 1911.
[[Kategori:Babilonia]]
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
lei5m1wlerx6ikiqehery3qbmr9cqwn
Dardania
0
40416
1761782
1655640
2026-11-17T21:17:10Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761782
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Roman_provinces_of_Illyricum,_Macedonia,_Dacia,_Moesia,_Pannonia_and_Thracia.jpg|thumb|250px|Dardania in the [[Roman Empire]] as part of the province of [[Moesia Superior]].]]
'''Dardania''' ({{lang-grc|Δαρδάνιοι}})<ref>[http://www.perseus.tufts.edu/cgi-bin/ptext?doc=Perseus%3Atext%3A1999.04.0073%3Aentry%3D%232163 Dardanioi, Georg Autenrieth, "A Homeric Dictionary", ing Perseus]</ref> iku sawijining suku kuna ing Balkan, asal saka [[Illyrians|Illyrian]].<ref>Encyclopedia of Indo-European culture By J. P. Mallory, Douglas Q. Adams Edition: illustrated Published by Taylor & Francis, 1997 ISBN 1884964982, 9781884964985 link [http://books.google.com/books?id=tzU3RIV2BWIC&pg=PA288&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]</ref><ref>Encyclopedia of ancient Greece By Nigel Guy Wilson Edition: illustrated Published by Routledge, 2006 ISBN 0415973341, 9780415973342 link [http://books.google.com/books?id=-aFtPdh6-2QC&pg=PA377&dq=dardani+illyrians&as_brr=3#PPA56,M1]</ref><ref>Conquest and empire: the reign of Alexander the Great By A. B. Bosworth Edition: reissue, illustrated, reprint Published by Cambridge University Press, 1993ISBN 052140679X, 9780521406796 link [http://books.google.com/books?id=4oLAwmjkPnkC&pg=PA31&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3#PPA321,M1]</ref><ref>Greek Historical Inscriptions, 404-323 BC By P. J. Rhodes, Robin Osborne Translated by P. J. Rhodes, Robin Osborne Edition: illustrated Published by Oxford University Press, 2007 ISBN 0199216495, 9780199216499 link [http://books.google.com/books?id=nZnPNmzLp1UC&pg=PA246&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]</ref><ref>Alexander the Great: man and god By Ian Worthington Edition: revised, illustrated Published by Pearson Education, 2004 ISBN 140580162X, 9781405801621 link [http://books.google.com/books?id=jFoutVCfuaUC&pg=PA57&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]</ref><ref>The provinces of the Roman Empire: from Caesar to Diocletian By Theodor Mommsen, William Purdie Dickson, Francis Haverfield Published by Gorgias Press LLC, 2004 ISBN 1593330251, 9781593330255 link [http://books.google.com/books?id=9e9NsG3eCB0C&pg=PA12&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>The civil wars By Appianus, John Mackenzie Carter Translated by John Mackenzie Carter Contributor John Mackenzie Carter Edition: illustrated Published by Penguin Classics, 1996 ISBN 0140445099, 9780140445091 link [http://books.google.com/books?id=2Nv8a--nyrwC&pg=PA318&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]</ref><ref>The Augustan aristocracy By Ronald Syme Edition: illustrated Published by Oxford University Press, 1989 ISBN 0198147317, 9780198147312 link [http://books.google.com/books?id=fj8oQ4lzteIC&pg=PA272&dq=dardani+illyrians&lr=&as_brr=3]</ref> Ibukuthané dipercaya sing arané '''[[Damastion]]''' cedhak [[Tlaga Ohrid]]<ref>Wilkes, J. J. The Illyrians, 1992,ISBN 0631198075,page 128</ref> Ing abad kaping-1 sadurungé Masehi, Dardania nyerang provinsi Macedonia (provinsi Romawi) karo [[Scordisci]] lan [[Maedi]]. Ing abad kaping-6, dikuwasani déning Roma lan dadi péranganing provinsi [[Moesia Superior]], saiki [[Kosovo]], [[Serbia]] lan [[Bulgaria]] lor. Miturut [[Strabo]], tlaytah iki dipérang dadi rong sub-grup, yakuwi [[Galabri]] lan [[Thunaki]].<ref>[[Strabo]]: [http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Strabo/home.html Books 1‑7, 15‑17] in English translation, ed. H. L. Jones (1924), at LacusCurtius</ref>
<!--
==Jeneng lan etimologi==
Beginning with [[Johann Georg von Hahn]] in 1854, 19th century [[historical linguistics]] concluded that ''Dardanoi'' and ''Dardania'' may be related to a proto-[[Albanian language|Albanian]] word meaning ''pear tree'' (''dardhë'' in modern Albanian). Opinions differ whether the ultimate etymon of this word in [[Proto-Indo-European language|Proto-Indo-European]] was *''g'hord-'' (which would make it related also to Greek ''achrás'' 'wild pear'), or *''dheregh-''.<ref>Elsie, Robert (1998): "Dendronymica Albanica: A survey of Albanian tree and shrub names". ''Zeitschrift für Balkanologie'' 34: 163-200 [http://www.elsie.de/pdf/articles/A1998DendronEngl.pdf online paper]</ref>
[[Robert Graves]] connected [[Greek language|Greek]] δάρδανος "burned up" (from the verb δαρδάπτω ''dardapto'' "to wear, to slay, to burn up").<ref>The Greek Myths by Robert Graves, ISBN 0140171991</ref>
==Language==
An extenstive study over onomastics has been undertaken by [[Radoslav Katičić]] which puts the Dardani language area in the Central Illyrian area (''"Central Illyrian"'' consisting of most of ex-Yugoslavia, north of southern Montenegro to the west of Morava, excepting ancient Liburnia in the North-West, but perhaps extending into Pannonia in the north).<ref>Katičić, Radoslav (1964b) "Die neuesten Forschungen uber die einhemiche Sprachschist in den Illyrischen Provinzen" in Benac (1964a) 9-58 Katičić, Radoslav (1965b) "Zur frage der keltischen und panonischen Namengebieten im romischen Dalmatien" ANUBiH 3 GCBI 1, 53-76</ref><ref>Katičić, Radoslav. Ancient languages of the Balkans. The Hague - Paris (1976)</ref>
==Historical presence==
In [[Greek mythology]], [[Dardanus]] (Δάρδανος), one of the sons of [[Illyrius]] (the others being Enchelus, Autarieus, Maedus, Taulas, and Perrhaebus) was the [[eponymous]] ancestor of the ''Dardanoi'' ( Δάρδανοι ) .<ref>Appian, ''The Foreign Wars, III, 1.2''</ref>
Some [[Ancient Rome|Roman]] writers proposed a connection between these Dardani of the [[Balkans]] and the [[Dardan]]s ([[Troy|Trojans]]) of the [[Troad]], the popular version of the story being that a group of Dardan colonists had settled in the Balkans and had degenerated in their new Balkan home to a state of barbarism<ref>The Illyrians by J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0631198075,page 220,"... Leaving aside Strabo's comment on the dirty habits of the Dardanians, there is little on which to judge the general health of the Illyrian population. ..."</ref>, becoming the Dardani.<ref>Macurdy, Grace Harriet, The Wanderings of Dardanus and the Dardani, Transactions and Proceedings of the American Philological Association, Vol. 46 (1915), pp. 119-128</ref>
What is characteristic for the Dardani is their stability over the ages. According to Papazoglu "Not one of the peoples with whom we have to deal in this book has such a claim to the epithet "Balkan" as the Dardanians... because they appear as the most stable and the most conservative ethnic element in the area where everything was exposed to constant change, and also because they, with their roots in the distant prehomeric age, and living in the frontiers of the Illyrian and the Thracian worlds retained their individuality and, alone among the peoples of that region succeeded in maintaining themselves as an ethnic unity even when they were militarily and politically subjected by the Roman arms...and when at the end of the ancient world, the Balkans were involved in far-reaching ethnic perturbations, the Dardanians, of all the Central Balkan tribes, played the greatest part in the genesis of the new peoples who took the place of the old".<ref>Papazoglu, ''Central Balkan Tribes'', p.131</ref>
==Sajarah==
The Dardani were an [[Illyrian]] tribe. They seem to have often been a threat to the [[Macedon]]ians. Dardania's largest towns were those of [[Ulpiana]] ([[Pristina]]), [[Naissus]] ([[Niš]]), [[Therranda]] ([[Prizren]]), [[Vicianum]] ([[Vučitrn]]), [[Skopi]] <ref>The Illyrians by J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0631198075,Page 49,"... historic Lychnitis around Ohrid and in Dardania around Skopje in the upper Vardar basin. Among the many tumuli surviving in Pelagonia only Visoi has so far been ..."</ref> (Stoc, [[Skopje]]), and its capital was [[Damastioni]].
Dardania was conquered into the [[Roman Empire]] in [[AD 6]] by [[Gaius Scribonius Curio]], and became part of the province of [[Moesia Superior]]<ref>The Illyrians by J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0631198075,,page 210,"... Here the old name of Dardania appears as a new province formed out of Moesia, along with Moesia Prima, Dacia (not Trajan's old province but a ..."</ref><ref>The Illyrians by J. J. Wilkes,1992,ISBN 0631198075,page 210,
"... 210 Roman Illyrians Skopje. Though its line is far from certain there seems little doubt that most of the Dardanians were excluded from Illyricum and were to become a part of the province of Moesia organized in the reign of ...</ref> in [[87 AD]].
Emperor [[Diocletian]] later c. [[284]] made Dardania into a separate<ref>The Illyrians by J. J. Wilkes, 1992, ISBN 0631198075,,page 210,"... Here the old name of Dardania appears as a new province formed out of Moesia, along with Moesia Prima, Dacia (not Trajan's old province but a ..."</ref> province with its capital at Naissus (Niš).
-->
==Réferènsi==
{{Reflist}}
* Grace Harriet Macurdy. '''The Wanderings of Dardanus and the Dardani''', Transactions and Proceedings of the American Philological Association, Vol. 46 (1915), pp. 119–128
*András Mócsy, Sheppard Frere, ''Pannonia and Upper Moesia: A History of the Middle Danube Provinces of the Roman Empire'', Routledge (1974), ISBN 0710077149.
== Pranala njaba ==
*[https://web.archive.org/web/20110522062404/http://groups.yahoo.com/group/Illyrians/?yguid=232262967 Illyria and Illyrians]
<gallery>
Image:Map of ancient Dardania and environs (English).svg
Image:Illyria and Dardania Kingdoms (228 BC) (English).svg
Image:Illyria and Dardania Kingdoms.png
Image:Dardania kingdom.png
Image:Ancient balkans 4thcentury.png
Image:Dardanian Kingdom (English).svg
Image:Praevalitana in the Roman Emp.jpg
Image:Dardania and kosovo.png
</gallery>
{{Late Roman Provinces}}
[[Kategori:Dardania]]
[[Kategori:Balkan]]
lm81avte96j9b0t98wh7dt0qpc0nhms
Magna Carta
0
40840
1761847
1760253
2026-11-18T10:50:09Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761847
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title}}
[[Gambar:Magna_Carta_(British_Library_Cotton_MS_Augustus_II.106).jpg|thumb|250px|Magna Carta]]
'''Magna Carta''' ([[Basa Latin]] : "Piagam gedhé") iku [[piagam]] [[Inggris]] [[taun]] [[1215]] kang mbatesi kakuwasan [[Monarki Inggris]], mligi [[John saka Inggris|Raja John]], saka kakuwasan absolut.
Magna Carta iku asil saka ora sarujuké [[Paus (Katholik Roma)|Paus]] lan [[John saka Inggris|Raja John]] lan [[baron]] ngenani hak [[raja]]: Magna Carta ngatur supaya raja mbatalaké sawatara hak lan ngregani sawatara prosedur legal, lan nampa yèn raja bisa diwatesi déning hukum. Magna Carta iku langkah pisanan sajeroning prosès [[sajarah]] tumuju marang panyusunan [[hukum konstitusional]].
== Pratélan kang ngrawuhi ==
Para [[Baron]], Bishop lan [[Abbot]] kang ngrawuhi panyusunan Magna Carta.<ref>[http://www.archives.gov/exhibits/featured_documents/magna_carta/translation.html Magna Charta translation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20161003133836/http://www.archives.gov/exhibits/featured_documents/magna_carta/translation.html |date=2016-10-03 }}, [http://www.brookfieldpublishing.com/Barons/magna_charta_barons_at_runnymede.htm Barons at Runnymede], [http://www.magnacharta.com/articles/article09.htm Magna Charta Period Feudal Estates] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100203153941/http://www.magnacharta.com/articles/article09.htm |date=2010-02-03 }}</ref>
{| class="wikitable"
|-
! Para Baron – penanggung kalaksanané Magna Carta
! Para Bishop – seksi
! Para Abbot – seksi
|-
| [[William d'Aubigny (rebel)|William d'Aubigny]], Lord saka [[Belvoir Castle]]
| [[Stephen Langton]], [[Archbishop saka Canterbury]], [[Kardinal saka gréja suci Roma]]
| Abbot saka [[Bury St Edmunds Abbey|St Edmunds]]
|-
| [[Roger Bigod, 2nd Earl saka Norfolk|Roger Bigod]], [[Earl saka Norfolk]] and [[Earl saka Suffolk|Suffolk]]
| [[Henry de Loundres]], [[Archbishop saka Dublin (Roman Catholic)|Archbishop saka Dublin]]
| Abbot saka [[St Albans Cathedral|St Albans]]
|-
| [[Hugh Bigod, 3rd Earl saka Norfolk|Hugh Bigod]], Heir to the Earldoms saka [[Earl saka Norfolk|Norfolk]] and [[Earl saka Suffolk|Suffolk]]
| E., [[Bishop saka London]]
| Abbot saka [[Beaulieu Abbey|Bello]]
|-
| [[Henry de Bohun, 1st Earl saka Hereford|Henry de Bohun]], [[Earl saka Hereford]]
| [[Jocelin saka Wells]], [[Bishop saka Bath and Wells]]
| Abbot saka [[St Augustine's Abbey|St Augustine ing Canterbury]]
|-
| [[Richard de Clare, 4th Earl saka Hertford|Richard de Clare]], [[Earl saka Hertford]]
| [[Peter des Roches]], [[Bishop saka Winchester]]
| Abbot saka [[Evesham Abbey|Evesham]]
|-
| [[Gilbert de Clare, 5th Earl saka Hertford|Gilbert de Clare]], heir to the earldom saka Hertford
| [[Hugh de Wells]], [[Bishop saka Lincoln]]
| Abbot saka [[Westminster Abbey|Westminster]]
|-
| [[John FitzRobert]], Lord saka [[Warkworth Castle]]
| [[Herbert Poore]] (aka "Robert"), [[Bishop saka Salisbury]]
| Abbot saka [[Peterborough]]
|-
| [[Robert Fitzwalter]], Lord saka [[Dunmow Castle]]
| W., [[Bishop saka Rochester]]
| Abbot saka [[Reading Abbey|Reading]]
|-
| [[William de Forz, 3rd Earl saka Albemarle|William de Fortibus]], [[Earl saka Albemarle]]
| [[Walter de Gray]], [[Bishop saka Worcester]]
| Abbot saka [[Abingdon Abbey|Abingdon]]
|-
| [[William Hardel]], **[[List saka Lord Mayors saka London|Mayor]] saka the [[City saka London]]
| [[Gesakafrey de Burgo]], [[Bishop saka Ely]]
| Abbot saka [[Malmesbury Abbey]]
|-
| [[William de Huntingfield]], [[High Sheriff saka Norfolk and Suffolk|Sheriff saka Norfolk and Suffolk]]
| [[Hugh de Mapenor]], [[Bishop saka Hereford]]
| Abbot saka [[Winchcombe Abbey|Winchcomb]]
|-
| [[John de Lacy, 1st Earl saka Lincoln|John de Lacy]], Lord saka [[Pontefract Castle]]
| [[Richard Poore]], [[Bishop saka Chichester]] (brother saka Herbert/Robert above)
| Abbot saka [[Hyde Abbey|Hyde]]
|-
| [[William de Lanvallei]], Lord saka [[Standway Castle]]
| W., [[Bishop saka Exeter]]
| Abbot saka [[Chertsey Abbey|Chertsey]]
|-
| [[William Malet (Magna Carta)|William Malet]], Sheriff saka [[Somerset]] and [[Dorset]]
|
| Abbot saka [[Sherborne Abbey|Sherborne]]
|-
| [[Gesakafrey FitzGesakafrey de Mandeville, 2nd Earl saka Essex|Gesakafrey de Mandeville]], [[Earl saka Essex]] and [[Earl saka Gloucester|Gloucester]]
|
| Abbot saka [[Cerne Abbey|Cerne]]
|-
| [[William Marshal, 2nd Earl saka Pembroke|William Marshall Jr, heir to the earldom saka Pembroke]]
|
| Abbot saka [[Abbotsbury Abbey|Abbotebir]]
|-
| [[Roger de Montbegon]], Lord saka [[Hornby Castle, Lancashire]]
|
| Abbot saka [[Milton, Dorset|Middleton]]
|-
| [[Richard de Montfichet]], Baron
|
| Abbot saka [[Selby Abbey|Selby]]
|-
| [[William de Mowbray]], Lord saka [[Axholme Castle]]
|
| Abbot saka [[Cirencester Abbey|Cirencester]]
|-
| [[Richard de Percy]], Baron
|
| Abbot saka [[Harstary Abbey|Hartstary]]
|-
| [[Saer de Quincy, 1st Earl saka Winchester|Saire/Saher de Quincy]], [[Earl saka Winchester]]
|
|
|-
| [[Robert de Ros|Robert de Roos]], Lord saka [[Hamlake Castle]]
|
|
|-
| [[Gesakafrey de Saye]], Baron
|
|
|-
| [[Robert de Vere, 3rd Earl saka Oxford|Robert de Vere]], heir to the [[Earl saka Oxford|earldom saka Oxford]]
|
|
|-
| [[Eustace de Vesci]], Lord saka [[Alnwick Castle]]
|
|
|}
Liya
{{colbegin|colwidth=30em}}
* [[Llywelyn the Great]]. Uga para pangèran Welsh {{Who|date=September 2010}}
* [[Pandulf Masca|Master Pandulff]], subdeacon lan anggota saka rumahtangga Paus
* Brother Aymeric, Master saka [[Knights Templar]] ing Inggris
* [[Alexander II saka Scotland]]
{{colend}}
== Rujukan ==
{{Reflist|colwidth=30em}}
{{Refbegin|2}}
* [http://www.britannica.com/eb/article-9050003/Magna-Carta Magna Carta] in ''[[Encyclopædia Britannica]]'' Online.
* [http://www.aph.gov.au/Senate/pubs/occa_lect/flyers/171097.htm Article from Australia's Parliament House about the relevance of Magna Carta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217044011/http://www.aph.gov.au/senate/pubs/occa_lect/flyers/171097.htm |date=2012-02-17 }}
* {{Cite book| author=J. C. Holt | title=Magna Carta | url=https://archive.org/details/magnacarta0000holt_l1c7 | location=Cambridge | publisher=Cambridge University Press | year=1992 |isbn=0-521-27778-7 |authorlink=J. C. Holt}}
* I. Jennings: ''Magna Carta and its influence in the world today''
* H. Butterfield; ''Magna Carta in the Historiography of the 16th and 17th Centuries''
* G.R.C. Davis; ''Magna Carta''
* J. C. Dickinson; ''The Great Charter''
* G. B. Adams; ''Constitutional History of England''
* W. S. McKechnie; ''Magna Carta: A Commentary'' (2d ed. 1914, repr. 1960)
* A. Pallister; ''Magna Carta the Legacy of Liberty''
* A. Lyon; ''Constitutional History of the United Kingdom''
* G. Williams and J. Ramsden; ''Ruling Britannia, A Political History of Britain 1688–1988''
* Royal letter promulgating the text of Magna Carta (1215), [http://libraries.theeuropeanlibrary.org/UnitedKingdom/treasures_en.xml treasure 3] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070715203129/http://libraries.theeuropeanlibrary.org/UnitedKingdom/treasures_en.xml |date=2007-07-15 }} of the [[British Library]] displayed via [[The European Library]]
{{Refend}}
== Pranala njaba ==
{{Wikiquote}}
{{Wikisource}}
{{Wikisourcelang|la|Magna Carta}}
* {{UK-LEG|title=Magna Carta 1297|norig=yes|path=aep/Edw1cc1929/25/9/contents}}
* [http://www.bl.uk/collections/treasures/magna.html "Treasures in Full: Magna Carta"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050414081808/http://www.bl.uk/collections/treasures/magna.html |date=2005-04-14 }}, two copies from 1215 from the [[British Library]] in multi-médhia format.
* [http://www.constitution.org/sech/sech_044.htm Annotated English translation of 1215 version]
* [http://alexpeak.com/twr/mc "Magna Carta"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110927133210/http://alexpeak.com/twr/mc/ |date=2011-09-27 }} Document contains side-by-side translations in
** Latin (original),
** English,
** English (again),
** Spanish, and
** French
* [http://www.lebrelblanco.com/anexos/a0250.htm The Magna Carta in Medieval History of Navarre]
* [http://www.thelatinlibrary.com/magnacarta.html "Magna Carta"] Latin Text
* [http://www.orbilat.com/Languages/Latin/Texts/06_Medieval_period/Legal_Documents/Magna_Carta.html "Magna Carta Libertatum"] Latin and English text
* [http://www.magnacharta.com/ Baronial Order of Magna Charta]
* [http://www.utoledo.edu/as/history/faculty/plinebaugh.html The Magna Carta Manifesto: Liberties and Commons for All] by Peter Linebaugh U of C Press 2008
* [https://web.archive.org/web/20130216101520/http://www.archives.gov/exhibits/featured_documents/magna_carta/legacy.html "Magna Carta and Its American Legacy"] The influence of Magna Carta on the United States Constitution and Bill of Rights
* [http://www.aph.gov.au/ Parliament House, Canberra, Australia] and [http://www.aph.gov.au/senate/pubs/occa_lect/flyers/171097.htm Bad King John and the Australian Constitution] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120217044011/http://www.aph.gov.au/senate/pubs/occa_lect/flyers/171097.htm |date=2012-02-17 }} Lecture commemorating the 700th anniversary of the 1297 issue of Magna Carta.
* [http://www.gutenberg.org/etext/10000 The Magna Carta] English translations. [[Project Gutenberg]] celebratory etext 10000
* [http://www.fordham.edu/halsall/source/magnacarta.html Text of Magna Carta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140910155351/http://www.fordham.edu/halsall/source/magnacarta.html |date=2014-09-10 }} English translation, with introductory historical note. From the [[Internet Medieval Sourcebook]].
* [http://www.constitution.org/eng/magnacar.htm Notes prepared by Nancy Troutman]
* [http://www.magnacartaplus.org/magnacarta/definitions.htm Magna Carta glossary]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/americas/7014220.stm Magna Carta copy to be auctioned] from BBC News
* [http://www.sothebys.com/liveauctions/event/N08461_MagnaCarta.pdf Scholarly essay on Magna Carta at Sotheby's website]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.unlockdemocracy.org.uk/?p=1222 Magna Carta – a Guide] from Unlock Democracy.
* [http://www.nydailynews.com/ny_local/2008/07/04/2008-07-04_the_magna_carta_to_be_displayed_in_city.html New York Daily News article on Magna Carta coming to Manhattan, 4 July 2008]
* [http://www.nytimes.com/interactive/2007/09/24/nyregion/20070924_MAGNA_GRAPHIC.html Interactive, high-resolution view] of a copy from 1297, previously owned by [[Ross Perot]] and given to the [[National Archives and Records Administration|US National Archives]]
* [http://bookbinding.com/index.php?page=magna-carta The coats of arms of the barons together with the will of King John] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110812191417/http://bookbinding.com/index.php?page=magna-carta |date=2011-08-12 }}
[[Kategori:Sajarah Britania Raya]]
bi4wi7r5zsxe1v8rfjff11wlfa6o5ey
Daging
0
52429
1761781
1690867
2026-11-17T21:02:40Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761781
wikitext
text/x-wiki
{{multiscript|Daging|ꦢꦒꦶꦁ}}
[[Gambar:Meat packages in a Roman supermarket.jpg|thumb|250px|Daging sing didol ing sawijining supermarket ing Roma.]]
'''Daging''' iku péranganing [[kéwan]] (sapérangan gedhé jaringan [[otot]]) minangka [[panganan]], kadhang-kadhang ora kalebu [[iwak]], [[panganan sagara]], lan [[unggas]]. Wiwitané, tembung ''daging'' dimaksudaké minangka "panganan" waé.<ref>Ayyıldız, Esat. [https://ia601504.us.archive.org/30/items/klasik-arap-edebiyatinda-et-motifi/Klasik%20Arap%20Edebiyat%C4%B1nda%20Et%20Motifi.pdf “Klasik Arap Edebiyatında Et Motifi”]. ''International Malatya Gastronomy Culture and Tourism Conference''. ed. Aynur Ismayilova – Gunay Rzayeva. 19-24. Malatya: IKSAD Publishing House, 2022.</ref>
== Industri daging ing Indonésia ==
=== produksi daging mamalia ===
Ing ngisor angka produksi daging saben taun ing Indonésia
# taun 2003 = 369.700 ton
# taun 2004 = 445.600 ton
# taun 2005 = 358.700 ton
# taun 2006 = 395.800 ton
# taun 2007 = 418.300 ton
# taun 2009 = 399.000 ton <ref name="nasional.kompas.com">http://nasional.kompas.com/read/xml/2009/11/21/20430515/Giliran.untuk.Padi..Kedelai..Gula..dan.Daging.Sapi {{Pranala mati|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}.</ref>
# taun 2010 = 410.00 ton (perkiraan)<ref name="nasional.kompas.com"/>
# taun 2014 = 590.000 ton (target)<ref name="nasional.kompas.com"/>
sumber: dirjen peternakan (2007)<ref>http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:mJTAFqQ14SoJ:www.pustaka-deptan.go.id/publikasi/p3281095.pdf+peningkatan+produksi+daging+sapi&hl=id&gl=id&sig=AHIEtbQ-lEJ3eh9i7tlvdm0KA4xx99XUUQ</ref>
Laladan sing didadèkaké fokus paningkatan produksi daging sapi yaiku Acèh, Sumut, Sumsel, Jambi, Riau, Lampung, Sumbar, Jabar, Jateng, Jatim, Yogyakarta, Bali, Kalsel, Sulsel, Sulbar, Sulteng, Sultra, Gorontalo, NTB lan NTT.
== Deleng uga ==
* [[Pérangan daging sapi]]
* [[Karnivora]]
== Réferènsi ==
{{reflist}}
[[Kategori:Daging| ]]
{{panganan-stub}}
mg709rfshfu0lx9ed0od30xho59c871
Institut Tèknologi Bandung
0
66318
1761820
1761273
2026-11-18T03:07:56Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761820
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox University
|name = Institut Téknologi Bandung
|image_name = itb.gif
|image_size = 150px
|motto = ''In Harmonia Progresio'' ([[basa Latin|Latin]]:"Kemajuan dalam keselarasan")
|established = 3 Juli 1920 (Technische Hoogeschool te Bandoeng)<br>2 Maret 1959 (Institut Téknologi Bandung)
|type = Universitas nagari kanthi status Badan Hukum Milik Nagara
|rector = Prof. Dr. Ir. Tatacipta Dirgantara, M.T.
|city = [[Bandhung]]
|state = [[Jawa Kulon]]
|country = [[Indonésia]]
|faculty =
|students = 19.747 (2014)
|undergrad = 14.320
|postgrad = 4.776
|doctoral = 651
|profess =
|specialist =
|extension =
|int'l class =
|campus = [[area urban|Urban]]
|colors = Biru
|nickname = Kampus Ganésha
|affiliations = ABET, ASIIN e. V., JABEE, KAAB, RSC, ABEST21, ASAIHL, [[ASEAN University Network|AUN]], EBA Consortium, ASEA UNINET, Global E3, AOTULE, SEATUC
|website = {{url|https://www.itb.ac.id/}}
|footnotes =
|address =
|telephone = +62 22 2500935
}}
'''Institut Téknologi Bandung''' ('''ITB''') iku [[perguruan tinggi]] nagari sing dumunung ing [[Kutha Bandung]]. ITB diadegaké tanggal [[2 Maret]] [[1959]]. Wektu iki status ITB yaiku BHMN (Badan Hukum Milik Nagara).
Kampus utama ITB sapunika ana ing sekolah tinggi tèhnik kapisan [[Indonésia]].Lan duwé institusi [[pandhidhikan]] tinggi ngutamakake ITB duwé karakteristik lan misi.Banjur mènèhi prabawa lan perkembangan kang tumuju ing madegé ITB
Rektor ITB sapunika yaiku Prof. Dr. Ir. Tatacipta Dirgantara, M.T. kanggo periode 2025-2030.
== Sajarah ==
Sajarah ITB asal usulé wiwit abad kalihdasa, kanthi prakarsa masarakat panguasa ing mangsa iku. Gagasan utama madegake kanggo nyukupi kabutuhan tenaga tèhnik kang siyap ing mangsa ngarep antara gayutan Inonésia lan njaba nagari kaya ta gayutan antara nagari [[Walanda]] uga tlatah jajahan ing kawasan Nusantara, kang njalari anané [[Perang Donya Kapisan]]. ''De Techniche Hoogeschool te'' Bandung madeg tanggal 3 Juli 1920.
ITB madeg kapisanan ing tanggal [[3 Juli]] [[1920]] kanthi jeneng "Technische Hooge School (THS)" te Bandoeng lan duwé siji fakultas ''de Faculteit van Technische Wetenschap'' sarta duwé siji jurusan yaiku ''de afdeeling der Weg en Waterbouw''. ITB uga dadi tlatah [[Pratélan Présidhèn Indonésia|présidhèn]] [[Indonésia]] kapisanan, [[Soekarno]] nyabet gelar insinyur sajeroning ngangsu ngèlmu ing babagan [[Teknik Sipil]].
== Fakultas ==
[[Gambar:ITBPlazaWidya.jpg|thumb|Plaza Widya ITB kanthi [[Gunung Tangkuban Perahu]] ing kadohan.]]
[[Gambar:ITB library building.JPG|thumb|Wangunan [[pabukon]] pusat ITB]]
Wektu iki ITB duwé 12 [[fakultas]] utawa [[sekolah]]. Karolas fakultas/sekolah mau yaiku:
# Fakultas Matematika lan Ilmu Pengetahuan Alam (FMIPA)
## [[Astronomi]]
## [[Kimia]]
## [[Matematika]]
## [[Fisika]]
# Sekolah Ilmu lan Teknologi Hayati (SITH)
## [[Biologi]]
## [[Mikrobiologi]]
# Sekolah Farmasi (SF)
## [[Sains dan Teknologi Farmasi]]
## [[Farmasi Klinik lan Komunitas]]
# Fakultas Teknik Pertambangan lan Perminyakan (FTTM)
## [[Teknik Metalurgi]]
## [[Teknik Pertambangan]]
## [[Teknik Perminyakan]]
## [[Teknik Geofisika]]
# Fakultas Ilmu lan Teknologi Kebumian (FITB)
## [[Teknik Geodesi lan Geomatika]]
## [[Teknik Géologi]]
## [[Meteorologi]]
## [[Oseanografi]]
# Fakultas Teknologi Industri (FTI)
## [[Teknik Kimia]]
## [[Teknik Fisika]]
## [[Teknik Industri]]
# Fakultas Teknik Mesin lan Dirgantara (FTMD)
## [[Teknik Mesin]]
## [[Aeronotika lan Astronotika]]
## [[Teknik Material]]
# [http://stei.itb.ac.id Sekolah Teknik Elektro dan Informatika (STEI)]
## [[Teknik Elektro]]
## [[Teknik Tenaga Elektrik]]
## [[Teknik Telekomunikasi]]
## [[Teknik Informatika]]
## [[Sistem lan Teknologi Informasi]]
# Fakultas Teknik Sipil dan Lingkungan (FTSL)
## [[Teknik Sipil]]
## [[Teknik Lingkungan]]
## [[Teknik Kelautan]]
# Sekolah Arsitektur, Perencanaan lan Pengembangan Kebijakan (SAPPK)
## [[Arsitektur]]
## [[Perencanaan Wewengkon lan Kutha]]
# Fakultas Seni Rupa lan [[Desain]] (FSRD)
## [[Seni Rupa Murni]]
## [[Desain Komunikasi Visual]]
## [[Desain Interior]]
## [[Desain Produk]]
## [[Kriya Seni]]
# [[Sekolah Bisnis lan Manajemen (SBM)]]
## [[Manajemen]]
== Rektor ==
{{utama|Pratélan rektor Institut Teknologi Bandung}}
* Prof. Ir. R. [[Soemono]] (2 Maret 1959-1 November 1959)<ref>Ketua Presidium: Prof. Ir. [[Soemono]]; Anggota: Prof. Ir. [[Goenarso]]; Prof. dr. [[Djoehana Wiradikarta]] (Ketua/Dekan FIPIA UI Bandung); Prof. Ir. [[Soetedjo]] (Ketua/Dekan FT UI Bandung); Panitera: Prof. Dr. Ir. R. M. [[Soemantri Brodjonegoro]] (Ketua Jurusan Teknologi Kimia).</ref>
* Prof. Ir. R. [[Otong Kosasih]] (1 November 1959-20 April 1964)
* Ir. R. [[Ukar Bratakusumah]] (14 April 1964-22 Fèbruari 1965)<ref>http://www.itb.ac.id/news/46 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160119194755/http://www.itb.ac.id/news/46 |date=2016-01-19 }} ITB News Portal, 13 Maret 2003, ''Mantan Rektor ITB, Ir. Ukar Bratakusumah Meninggal''</ref>
* Letnan Kolonel Ir. [[Koentoadji]] (22 Fèbruari 1965-1969)
* Prof. Dr. [[Doddy Achdiat Tisna Amidjaja]] (1969-7 Dhésèmber 1976)
* Prof. Dr. Ing. [[Iskandar Alisjahbana]] (7 Dhésèmber 1976-14 Fèbruari 1978)
* Dr. [[Soedjana Sapi'ie]] (16 Fèbruari 1978-30 Mèi 1979)<ref>Ketua Rektorium: Dr. [[Soedjana Sapi'ie]]; Anggota: Prof. Dr. [[Moedomo Soedigdomarto]]; Prof. Ir. [[Wiranto Arismunandar]], MSME; Ir. [[Djuanda Suraatmadja]].</ref>
* Prof. Dr. [[Doddy Achdiat Tisna Amidjaja]] (30 Mèi 1979-22 November 1980)<ref name="Pejabat Sementara">Pejabat Sementara.</ref>
* Prof. [[Hariadi Paminto Soepangkat]], Ph.D. (22 November 1980-12 Dhésèmber 1988)
* Prof. Ir. [[Wiranto Arismunandar]], MSME (12 Dhésèmber 1988-7 Maret 1997)
* Prof. Ir. [[Lilik Hendrajaya]], M.Sc., Ph.D. (7 Maret 1997-10 November 2001)
* Ir. [[Kusmayanto Kadiman]], Ph.D. (10 November 2001-21 Oktober 2004)
* Prof. Ir. [[Adang Surahman]], M.Sc., Ph.D. (23 Oktober 2004-29 Januari 2005)<ref name="Pejabat Sementara"/>
* Prof. Dr. Ir. [[Djoko Santoso (rektor ITB)|Djoko Santoso]], M.Sc. (29 Januari 2005-29 Januari 2010)
* Prof. [[Akhmaloka]], Dipl.Biotech., Ph.D. (29 Januari 2010-sekarang)
== Rujukan ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
=== Umum ===
* [http://www.itb.ac.id/ Situs resmi]
* [http://www.itb.or.id/ Situs komunitas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070520064435/http://www.itb.or.id/ |date=2007-05-20 }}
* [http://forum.itb.or.id/ Forum] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070402004044/http://forum.itb.or.id/ |date=2007-04-02 }}
=== Fakultas/departemen/sekolah ===
* [https://web.archive.org/web/20101024100312/http://www.chem.itb.ac.id/ Program Studi Kimia]
* Program Studi Teknik Géologi
* [http://www.gd.itb.ac.id/ Program Studi Teknik Geodesi dan Geomatika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160621112754/http://www.gd.itb.ac.id/ |date=2016-06-21 }}
* [http://www.math.itb.ac.id/ Departemen Matematika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070905184001/http://www.math.itb.ac.id/ |date=2007-09-05 }}
* [http://www.as.itb.ac.id/ Departemen Astronomi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070425065440/http://www.as.itb.ac.id/ |date=2007-04-25 }}
* [http://www.ee.itb.ac.id/ Departemen Teknik Elektro] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070425133435/http://www.ee.itb.ac.id/ |date=2007-04-25 }}
* [http://www.tf.itb.ac.id/ Departemen Teknik Fisika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070916064446/http://www2.tf.itb.ac.id/ |date=2007-09-16 }}
* [http://www.ti.itb.ac.id/ Departemen Teknik Industri] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071014110030/http://www.ti.itb.ac.id/ |date=2007-10-14 }}
* [http://www.if.itb.ac.id/ Departemen Teknik Informatika] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070517105035/http://www1.if.itb.ac.id/ |date=2007-05-17 }}
* [http://www.ae.itb.ac.id/ Departemen Teknik Penerbangan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070421225131/http://www.ae.itb.ac.id/ |date=2007-04-21 }}
* [https://web.archive.org/web/20070409035949/http://che.itb.ac.id/ Departemen Teknik Kimia]
* [http://www.sbm.itb.ac.id/ Sekolah Bisnis dan Manajemen (SBM)]
* [https://web.archive.org/web/20070420220803/http://www.fi.itb.ac.id/ Departemen Fisika]
* [http://www.sith.itb.ac.id/ Sekolah Ilmu dan Teknologi Hayati (SITH)]
* [http://www.metallurgy.itb.ac.id/ Program Studi Teknik Metalurgi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110203065850/http://www.metallurgy.itb.ac.id/ |date=2011-02-03 }}
=== Unit kagiyatan mahasiswa ===
* [http://www.lfm.itb.ac.id/ Liga Film Mahasiswa (LFM) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170503091942/http://lfm.itb.ac.id/ |date=2017-05-03 }}
* [http://hati.unit.itb.ac.id/ Unit Kajian Islam Ideologis HATI ITB (Harmoni Amal Titian Ilmu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193022/http://hati.unit.itb.ac.id/ |date=2010-10-29 }}
* [http://www.boulevard.or.id/ Situs Boulevard ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422210132/http://www.boulevard.or.id/ |date=2007-04-22 }}
* [http://pstk.unit.itb.ac.id/ Perkumpulan Seni Tari&Karawitan Jawa-ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312131140/http://pstk.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }}
* [http://www.gamais.itb.ac.id/ Keluarga Mahasiswa Islam "GAMAIS" (Islamic Student Society)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430025329/http://gamais.itb.ac.id/ |date=2007-04-30 }}
* [http://loedroek.itb.ac.id/ Paguyuban Seni Budaya Jawa Timuran (Loedroek ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070310215723/http://loedroek.itb.ac.id/ |date=2007-03-10 }}
* [http://www.arc.itb.ac.id/ Amateur Radio Club ITB (ARC ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422120306/http://www.arc.itb.ac.id/ |date=2007-04-22 }}
* [http://www.psik-itb.org/ Unit Perkumpulan Studi Ilmu Kemasyarakatan (PSIK)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }}
* [http://www.webcitation.org/query?id=1256601233514116&url=www.geocities.com/akarnaisea Unit Matematika dan Linguistik (Akarna ISEA)]
* [http://scout.itb.ac.id/ Pramuka ITB]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://psm-itb.itgo.com/ Paduan Suara Mahasiswa ITB]
* [http://www.pmk-itb.com/ Persekuthuan Mahasiswa Kristen (PMK) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070420185339/http://www.pmk-itb.com/ |date=2007-04-20 }}
* [http://www.psik-itb.org/ Situs resmi PSIK ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }}
* [http://uksu.unit.itb.ac.id/ Unit Kesenian Sumatera Utara (UKSU) ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312191114/http://uksu.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }}
* Unit Kebudayaan Jepang (UKJ) ITB
* [http://genshiken.unit.itb.ac.id/ Kelompok Studi Visual Budaya Modern (Genshiken ITB)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}* Unit Pendidikan
** [http://www.ksep-itb.org/ Kelompok Studi Ekonomi dan Pasar Modal ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091002044546/http://www.ksep-itb.org/ |date=2009-10-02 }}
** [http://lfm-itb.com// Liga Film Mahasiswa "LFM" ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111128014211/http://lfm-itb.com/ |date=2011-11-28 }}
** [http://hati.unit.itb.ac.id/ Unit Kajian Islam Ideologis HATI ITB (Harmoni Amal Titian Ilmu)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101029193022/http://hati.unit.itb.ac.id/ |date=2010-10-29 }}
** [http://www.psik-itb.org PSIK - ITB ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070513090935/http://www.psik-itb.org/ |date=2007-05-13 }}
** Unit Matematika dan Linguistik-Akarna ISEA
** Pramuka
** [http://e-club.itb.ac.id/ Entrepreneur Club ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100125122356/http://e-club.itb.ac.id/ |date=2010-01-25 }}
** [http://radiokampus.ee.itb.ac.id/ Radio Kampus - ITB community radio] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070627190042/http://radiokampus.ee.itb.ac.id/ |date=2007-06-27 }}
** [http://www.arc.itb.ac.id/ Amateur Radio Club ITB - ARC ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422120306/http://www.arc.itb.ac.id/ |date=2007-04-22 }}
** [http://www.gamais.itb.ac.id/ Keluarga Mahasiswa Islam "GAMAIS" (Islamic Student Society)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070430025329/http://gamais.itb.ac.id/ |date=2007-04-30 }}
** Keluarga Mahasiswa Katulik "KMK" (Catholic Student Society)
** [http://www.pmk-itb.blogspot.com/ Persekuthuan Mahasiswa Kristen "PMK" (Christian Student Fellowship)]
** Keluarga Mahasiswa Hindhu "KMH" (Hindhu Student Society)
** Keluarga Mahasiswa Budhis "Dhammanano" (Buddhist Student Society)
** Kulawarga Donor Darah ITB "KDD" (Blood Donor Society)
** Perkumpulan Studi Ilmu Kemasyarakatan "PSIK" (Societal Study Union)
** [http://id.wikipedia.org/wiki/Student_English_Forum_ITB Student English Forum "SEF"]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
** Keluarga Mahasiswa Pencinta Alam Ganesha "KMPA"
** Pramuka ITB
** Resimen Mahasiswa Batalyon I/ITB (Student Regiment Battalion I / ITB)
** Unit Pembinaan Kewirausahaan Mahasiswa "UPKM"
** Koperasi Kesejahteraan Mahasiswa "KOKESMA"
** [http://www.boulevard.or.id/ Tabloid Mahasiswa Boulevard] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070422210132/http://www.boulevard.or.id/ |date=2007-04-22 }}
** Salman ITB (Karisma)
** Unit Kelompok Studi Ékonomi dan Pasar Modal (KSEP)
** Kolaborasi Studi Ilmiah Mahasiswa ITB (SICOS: Scientific Collaboration Studies)
** Kelompok Studi Sajarah Ékonomi dan Pulitik (KS-SEP)
** GaneshaTV (GTV)
** Lingkar Studi Gerakan Mahasiswa Madani (LSGMM)
** Korps Sukarela Palang Merah Indonésia (KSR-PMI)
** Lembaga Kajian dan Praksis Dhémokrasi (VERITAS)
** Kelompok Analisa dan Komunikasi Islam Strategis
** Studi Komunikasi Massa ITB
** Cendekia ITB
** Pers Mahasiswa ITB
** ITB Internet Community (COMMUNET-ITB)
** Online Game Research Group (OGRG)
** [http://genshiken.unit.itb.ac.id/ Kelompok Studi Visual Budaya Modern (Genshiken ITB)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
** [http://ugreenitb.multiply.com/ U-green ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110722085720/http://ugreenitb.multiply.com/ |date=2011-07-22 }}
* Unit Kesenian
** [http://ukj.unit.itb.ac.id/ Unit Kebudayaan Jepang]
** Studi Teater Mahasiswa (STEMA)
** Unit Kebudayaan Acèh
** [http://lss.unit.itb.ac.id/ Lingkung Seni Sunda (LSS)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111013005052/http://lss.unit.itb.ac.id/ |date=2011-10-13 }}
** [http://ukm.itb.ac.id/ Unit Kesenian Minangkabau (UKM)]
** [http://uksu.unit.itb.ac.id/ Unit Kesenian Sumatra Utara (UKSU)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312191114/http://uksu.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }}
** [http://mgg.unit.itb.ac.id/ Maha Gotra Ganesha (MGG) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080312190423/http://mgg.unit.itb.ac.id/ |date=2008-03-12 }}
** [http://pstkjawa.unit.itb.ac.id/ Perkumpulan Seni Tari&Karawitan Jawa-ITB] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904072046/http://pstkjawa.unit.itb.ac.id/ |date=2011-09-04 }}
** Paguyuban Seni Budaya Jawa Timur
** Unit Kesenian Sulawesi Selatan (UKSS)
** Kulawarga Paduan Angklung (KPA)
** [http://www.mbwg.net/frontpage/ Marching Band Waditra Ganesha (MBWG)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110426005812/http://www.mbwg.net/frontpage/ |date=2011-04-26 }}
** [http://psm.unit.itb.ac.id/?page_id=2 Paduan Suara Mahasiswa (PSM-ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110804080926/http://psm.unit.itb.ac.id/?page_id=2 |date=2011-08-04 }}
** Unit Apres ITB
** Grup Aspresiasi Sastra ITB "GAS-ITB"
** [http://ubala.itb.ac.id/ Unit Kesenian Budaya Lampung (UBALA)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110912085408/http://ubala.itb.ac.id/ |date=2011-09-12 }}
** Unit Kesenian Borneo (UKB)
** Unit Kebudayaan Betawi
** Kebudayaan Irian Jaya (UKIR)
** [http://musi.itb.ac.id Mahasiswa Bumi Sriwijaya (MUSI)]
** ITB Students Ochestra (ISO)
* Unit Ulah raga
** Kendo ITB
** Unit Karate ITB
** Kyokushinkai
** Unit Yudo ITB
** Pencak Silat Tenaga Dasar Indonésia
** Unit Capoeira Quizumba ITB (UCQI)
** Unit Renang dan Polo Air (URPA)
** Unit Catur
** Unit Hoki
** Unit Basket "GANESHA" (UBG-ITB)
** Unit Bridge
** Unit Tenis ITB
** Unit Aktivitas Tenis Meja ITB (UATM ITB)
** Unit Bola Voli (UBV)
** Unit Bulu Tangkis
** Persatuan Beladiri Kempo Indonésia
** Satria Nusantara
** Perisai Diri
** Tae Kwon-Do
** Persatuan Sepak Bola ITB (PS ITB)
** Pendawa Padma
** Unit Soft Ball
** Wanadri
** Sinar Putih
** Panahan
** Tri Eka Dharma Margaluyu "313"
** Tarung Drajat (Boxer)
** Bela Diri Hikmatul Iman
** Bridge (UAB)
** Aikido
** Aerokreasi
** [http://www.facebook.com/photo.php?pid=994627&op=1&o=global&view=global&subj=1451291274&id=1078967531#!/group.php?gid=49321944735&ref=ts Ganesha Bicycler]
* Himpunan mahasiswa Program Studi
** HMFT ITB (Himpunan Mahasiswa Fisika Teknik)
*** http://skullers.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110904035611/http://skullers.tf.itb.ac.id/ |date=2011-09-04 }}
*** http://hmft.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110729073358/http://hmft.tf.itb.ac.id/ |date=2011-07-29 }}
*** http://avantgarde.tf.itb.ac.id {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120112120951/http://avantgarde.tf.itb.ac.id/ |date=2012-01-12 }}
** HIMAFI ITB (Himpunan Mahasiswa Fisika)
** [http://hmp.pl.itb.ac.id HMP PANGRIPTA LOKA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Planologi Pangripta Loka) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110913140102/http://hmp.pl.itb.ac.id/ |date=2011-09-13 }}
** [http://hmif.itb.ac.id HMIF ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Informatika)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110817002906/http://hmif.itb.ac.id/ |date=2011-08-17 }}
** [http://himpunan.ee.itb.ac.id HME ITB (Himpunan Mahasiswa Elektroteknik) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070808124704/http://himpunan.ee.itb.ac.id/ |date=2007-08-08 }}
** [http://img.gd.itb.ac.id IMG ITB (Ikatan Mahasiswa Geodesi) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071212035741/http://img.gd.itb.ac.id/ |date=2007-12-12 }}
** [http://himastron.as.itb.ac.id HIMASTRON ITB (Himpunan Mahasiswa Astronomi)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100411022531/http://himastron.as.itb.ac.id/ |date=2010-04-11 }}
** [http://hmt.mining.itb.ac.id HMT ITB (Himpunan Mahasiswa Tambang) ]
** [http://hms.si.itb.ac.id HMS ITB (Himpunan Mahasiswa Sipil)]
** HMTM PATRA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Perminyakan)
** HMME Atmosphaira (Himpunan Mahasiswa Meteorologi) ITB
** HMO TRITON (Himpunan Mahasiswa Oseanografi) ITB
** HMTL ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Lingkungan)
** [http://www.himatekitb.com HIMATEK ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Kimia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110825051211/http://www.himatekitb.com/ |date=2011-08-25 }}
** [http://mti.ti.itb.ac.id MTI ITB (Keluarga Mahasiswa Teknik Industri)Avanti MTI ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110902060712/http://mti.ti.itb.ac.id/ |date=2011-09-02 }}
** [http://web.himatika-itb.or.id HIMATIKA ITB (Himpunan Mahasiswa Matematika)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110713103359/http://web.himatika-itb.or.id/ |date=2011-07-13 }}
** [http://amisca.chem.itb.ac.id HMK AMISCA ITB (Himpunan Mahasiswa Kimia)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110720143548/http://amisca.chem.itb.ac.id/ |date=2011-07-20 }}
** [http://ima-g.ar.itb.ac.id IMA-G (Ikatan Mahasiswa Arsitektur - Gunadharma) ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110628150744/http://ima-g.ar.itb.ac.id/ |date=2011-06-28 }}
** HMM ITB (Himpunan Mahasiswa Mesin)
** KMPN ITB (Keluarga Mahasiswa Teknik Penerbangan)
** MTM ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Material)
** [https://web.archive.org/web/20110903025541/http://hmf.fa.itb.ac.id/ HMF 'Ars Praeparandi' ITB (Himpunan Mahasiswa Farmasi)]
** HIMASITH NYMPHAEA ITB (Himpunan Mahasiswa Sekolah Ilmu dan Teknologi Hayati, "Nymphaea")
** HIMATG TERRA ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Geofisika)
** KMSR ITB (Keluarga Mahasiswa Seni Rupa)
** [http://gea.itb.ac.id HMTG "GEA" ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Géologi "GEA" ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109202356/http://gea.itb.ac.id/ |date=2012-01-09 }}
** KM-SBM (Keluarga Mahasiswa SBM)
** IMMG ITB (Ikatan Mahasiswa Metalurgi ITB)
** [http://gea.itb.ac.id HMTG "GEA" ITB (Himpunan Mahasiswa Teknik Géologi "GEA" ITB)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120109202356/http://gea.itb.ac.id/ |date=2012-01-09 }}
** [https://web.archive.org/web/20110517212006/http://kmkl.ocean.itb.ac.id/ KMKL ITB (Keluarga Mahasiswa teknik Kelautan ITB)]
== Alumni ==
* [[Abdullah Puteh]], Mantan Gubernur Nanggroe Acèh Darrusalam
* [[Al Aziz Abbie Roossano]], pengusaha
* [[Afrizal ssi.]], pengusaha
* [[Aburizal Bakrie]], [[Menko Kesra]], pengusaha terkaya Indonésia 2007
* [[Al Hilal Hamdi]], Mantan Mantri Tenaga Kerja dan Transmigrasi
* [[Alvin Anderson]], Analis keuangan RI, Direktur Utama Exxon Indonésia
* [[Aming]], Komedian Lokal
* [[Arifin Panigoro]], Anggota [[DPR]], Pemilik [[Medco Group]]
* [[Azwar Anas]], mantan Mantri Koordinator Kesejahteraan Rakyat, mantan Gubernur Sumatera Barat
* [[Armein Z R Langi]], Kepala Pusat Penelitian Teknologi Informasi dan Komunikasi ITB (PPTIK-ITB)
* [[Bambang Harymurti]], Mantan Pemimpin Redaksi TEMPO
* [[Bambang Hidayat]], Astronom Dunia
* [[Bambang Subianto]], Mantan Mantri Keuangan
* [[Betti Alisjahbana]], CEO IBM Indonésia
* [http://budi.insan.co.id/ Budi Rahardjo], nimpuna ''IT-Security'' Indonésia, kolumnis Majalah Info Linux
* [[BJ Habibie]], [[Présidhèn RI]] ke-3, Ahli Teknik Penerbangan
* [[Cacuk Sudarijanto]], Mantan Direktur [[Indosat]], Direktur Utama [[Telkom]] dan mantan Kepala [[BPPN]]
* [[Ciputra]], Pengusaha
* [[Dian Angreniwati Soerarso]], Direktur Bank Niaga
* [[Djuanda Kartawidjaja]], Mantan [[Nayakotama|Nayakotama Indonésia]]
* [[Dimitri Mahayana]], Dosen ITB, Pengusaha
* [[Eddie Widiono]], Mantan Direktur Utama [[PLN]]
* [[Erna Witoelar]], Mantan Mantri Pemukiman & Prasarana Wewengkon
* [[Enda Nasution]], Penulis
* [[Fadel Muhammad]], Mantri Kelautan dan Perikanan
* [[Fariz RM]], musisi
* [[Ginandjar Kartasasmita]], Ketua DPD
* [[Giri Suseno Hadihardjono]], mantan Mantri Perhubungan Indonésia
* [[Gito Rollies]], penyanyi dan aktor
* [[Hans Wospakrik]], Fisikawan
* [[Harijono Djojodihardjo]], Mantan Ketua [[LAPAN]]
* [[Harry Roesli]], musisi, politisi, budayawan
* [[Hartono Rekso Dharsono]]. Mantan Pangdam Siliwangi, tokoh [[Petisi 50]]
* [[Hartarto Sastrosoenarto]], Mantan Mantri Perindustrian
* [[Hasnul Suhaimi]], Direktur Utama PT XL Axiata
* [[Hatta Rajasa]], [[Mantri Koordinator babagan Perékonomian]]
* [[Herman Johannes]], Mantan Mantri Pekerjaan Umum, Mantan Rektor [[Universitas Gadjah Mada]]
* [[Hilmi Panigoro]], Pengusaha
* [[Hokky Situngkir]], Ilmuwan
* [[Indra Herlambang]], Artis
* [[Istiqlal]],pengusaha
* [[Jero Wacik]], [[Mantri Kebudayaan dan Pariwisata Républik Indonésia|Mantri Kebudayaan dan Pariwisata]]
* [[Joko Anwar]], penulis naskah filem
* [[Jusman Syafii Djamal]], Mantan Direktur Utama PT DI, Mantri Perhubungan
* [[Karlina Leksono]], Astronom
* [[Kuntoro Mangkusubroto]], [[Ketua Unit Kerja Présidhèn Babagan Pengawasan dan Pengendalian Pembangunan]]
* [[Kusmayanto Kadiman]], Mantan [[Mantri Nagara Riset dan Teknologi Républik Indonésia|Mantri Nagara Riset dan Teknologi]]
* [[Laksamana Sukardi]], Mantan [[Mantri Nagara Badan Usaha Milik Nagara Républik Indonésia|Mantri Nagara BUMN]]
* [[Luluk Sumiarso]], Deputi ESDM
* [[Muslimin Nasution]], Mantan [[Mantri Kehutanan Républik Indonésia|Mantri Kehutanan]] dan Ketua [[ICMI]]
* [[Nabiel Makarim]], Mantan Mantri Nagara Lingkungan Hidup (2 semester di FIKTM ITB)
* [[Onno W Purbo]], nimpuna tèknologi informasi dan tokoh [[Sumber terbuka]] Indonésia
* [[Pantur Silaban]], Fisikawan
* [[Pangeran M. Noor]], Mantan Mantri Pekerjaan Umum, Mantan Gubernur Kalimantan
* [[Pater Drost]], Rohaniwan, Pakar pendidikan
* [[Pramono Anung]], Mantan Ketua HMT ITB, Pulitikus,Sekjen PDI-P
* [[Purnomo Yusgiantoro]], [[Mantri Energi dan Sumber Daya Mineral Républik Indonésia|Mantri Energi dan Sumber Daya Mineral]]
* [[Rachmat Witoelar]], Mantan Mantri Nagara Lingkungan Hidup
* [[Raden Pardede]], Komisaris Bank Central Asia
* [[Revantino]], Seniman, Budayawan
* [[Rinaldi Firmansyah]], Direktur Utama PT Telkom
* [[Rizal Ramli]], Mantan Menko Perékonomian
* [[Rozik Boedioro Soetjipto]], mantan Mantri Nagara Pekerjaan Umum
* [[Said Djauharsjah Jenie]], Ketua [[BPPT]]
* [[Salahuddin Wahid]], Rohaniwan, Politisi
* [[Samaun Samadikun]], Profesor, Guru Besar di Babagan (Mikro) Elektronika, Mantan Direktur [[PAUME Pusat Mikroelektronika]]
* [[Sanyoto Sastrowardoyo]], Mantan Mantri Nagara Investasi, Kepala BKPM
* [[Sarwono Kusumaatmadja]], Anggota DPD, Mantan Mantri Nagara Pendayagunaan Aparatur Nagara
* [[Sedyatmo]], Penemu Pondasi Cakar Ayam
* [[Siswono Yudo Husodo]], Mantan Mantri Perumahan Rakyat
* [[Soekarno]], [[Présidhèn RI]] pertama
* [[Sri Bintang Pamungkas]], Politisi
* [[Sudjiwo Tedjo]], Seniman, Budayawan
* [[Suhono Harso Supangkat]] Staf Ahli Menkominfo
* [[Syafruddin Arsjad Temenggung]], Mantan Kepala BPPN
* [[Taufik Akbar]], Ahli Satelit
* [[Tjia May On]], Fisikawan
* [[Tjokorda Raka Sukawati]], Ahli Konstruksi
* [[Tri Haryo Susilo]], CEO PT Rekayasa Industri
* [[Wimar Witoelar]], Pengamat Sosial & Pulitik
* [[Winardi Sutantyo]], Astronom
* [[Wiranto Arismunandar]], Mantan Mantri Pendidikan & Kebudayaan
* [[Wiratman Wangsadinata]], Ahli Konstruksi
* [[Wiyoto Wiyono]], Ahli Konstruksi
* [[Yusuf Bilyarta Mangunwijaya]], rohaniwan, novelis, aktivis HAM
* [[Zuhal]], mantan Mantri Riset & Teknologi, mantan Dirut PLN
{{PTN ing Indonésia}}
[[Kategori:Institut Teknologi Bandung| ]]
[[Kategori:Perguruan tinggi nagari ing Jawa Kulon|Teknologi Bandung, Institut]]
[[Kategori:Perguruan tinggi ing Jawa Kulon]]
[[Kategori:Arsitèktur Indonésia]]
[[Kategori:Wangunan Walanda ing Indonésia]]
{{Indo-perti-stub}}
9e95yimp4ng3yvbrtswotjf7c9c56ya
Józef Gosławski
0
66602
1761826
1671591
2026-11-18T04:35:34Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761826
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox artist
| bgcolour = #6495ED
| name = Józef Gosławski
| image = POL Jozef Goslawski 1960.jpg
| imagesize = 200px
| caption =
| birthname = Józef Jan Gosławski
| birthdate = {{birth date|1908|04|24}}
| birthplace = [[Image:Flag of Russia.svg|20px]] [[Russian Empire]], [[Polanówka, Opole Lubelskie County|Polanówka]]
| deathdate = {{death date and age|1963|01|23|1908|04|24}}
| deathplace = [[Image:Flag of Poland.svg|20px]] [[Poland]], [[Warsaw]]
| nationality = [[Image:Flag of Poland.svg|20px]] [[Poland|Polish]]
| field =
| training =
| movement =
| works = [[Monumèn Frédéric Chopin ing Żelazowa Wola]], [[Monumèn "Never war"]], [[The Music (reca)|''The Music'' ing Warsaw]], [[Monumèn Adam Mickiewicz ing Gorzów Wielkopolski]], [[Józef Piłsudski, Turek|Monumèn Józef Piłsudski ing Turek]], [[Medal of the 10th-Anniversary of People's Poland]], [[Medal for Sacrifice and Courage]]
| patrons =
| influenced by = [[Stanisław Szukalski]], [[Xawery Dunikowski]], [[Tadeusz Breyer]], [[Angelo Zanelli]]
| influenced =
| awards = [[File:POL Srebrny Krzyż Zasługi BAR.svg|40px|Silver Cross of Merit (1952)]] [[File:POL Medal 10-lecia Polski Ludowej BAR.svg|40px|10 Years of Peoples Poland Commemorative Medal (1955)]]
}}
'''Józef Jan Gosławski''' (lair 24 April 1908 ing [[Polanówka, Opole Lubelskie County|Polanówka]] cedhak [[Lublin]], tilar donya 23 Januari 1963 ing [[Warsawa]]) – [[Polen]] seniman pematung lan seniman ukir medhali. Pangripta koin (antarané. 5 zł kanthi gambar warigaluh), monumèn (conto. [[Frédéric Chopin monument ing Żelazowa Wola|Frederic Chopin ing Żelazowa Wola]]) lan medhali (conto. ''Taun 1939''). Pamenang akèh kompetisi artistik; lan nampa bintang [[Silver Cross of Merit]].
== Biografi ==
[[File:Chopin zelazowa wola.JPG|thumb|[[Frédéric Chopin monument in Żelazowa Wola|Monumèn Frédéric Chopin ing Żelazowa Wola]] ([[1955]]/[[1969]])]]
Mangsa cilikan Józef Gosławski manggon ing [[Wąwolnica, Lublin Voivodeship|Wąwolnica]] karo wong tuwané, loro sadulur lanang (kalebu sadulur lanang anom [[Stanisław Gosławski]], sing uga dadi pamatung) lan loro sadulur wadon. Józef miwiti pendhidhikan artistik ing Building Crafts School sing diadegaké déning [[Jan Koszczyc-Witkiewicz]] ing [[Kazimierz Dolny]]. Sawisé rampung sekolah iki Józef lulus ujian lumebu [[Jan Matejko Academy of Fine Arts|Academy of Fine Arts in Kraków]], nanging panjenengané isih kliwat anom kanggo miwiti studi. Józef nerusaké sekolah ing National Decorative Arts and Artistic Industry School ing [[Kraków]]. Józef kapangaruhan déning karya-karya [[Stanisław Szukalski]], nanging dudu anggota saka Horned Heart Tribe.
<!--
In [[1932]] he finally begun studies in the Academy of Fine Arts in Kraków, where he was taught by professor [[Xawery Dunikowski]]. Then he moved to [[Warsaw]], where he was taught by professor [[Tadeusz Breyer]]. He was awarded scholarship to study in [[Rome]], where he was graduated in the Royal Academy of Fine Arts in [[1937]] (he was taught by [[Angelo Zanelli]]). During his stay in [[Kingdom of Italy (1861–1946)|Italy]], which ended in [[1939]], he took part in the exhibitions of ''[[Polish Association of Artists - "The Capitol"|Kapitol]]'' – a society of Polish artists. He also served as society’s vicechairman.
He returned to Poland in July [[1939]] to became a conservator of [[Royal Castle, Warsaw|Royal Castle in Warsaw]]. He did not fill this position due to beginning of the [[Second World War]]. He spent the occupation years in Wąwolnica. After the end of the war he renovated, among others, a 17th century House under St. Nicolaus in Kazimierz Dolny.
Head of the Medal and Metal Sculpture Chair in the National Artistic School in [[Poznań]] since [[1947]], the chairmen of Poznań district of the [[Association of Polish Artists and Designers]] (ZPAP) for two terms of office. Married to his student [[Wanda Gosławska|Wanda Mankin]] in [[1948]], he had two daughters: Bożena Stefania and Maria Anna. He moved with his family to Warsaw in [[1956]], where he became a chairman of Sculpture Department of ZPAP central board. Died suddenly in [[1963]] at the beginning of new artistic phase.
== Art ==
[[Image:Lubon 146-13.jpg|thumb|[[Never War|''Never war'' monument]] ing Żabikowo ([[Luboń]], [[1956]])]]
[[File:POL Mahatma Gandhi sculpture.jpg|thumb|Caricature of [[Mohandas Karamchand Gandhi]] ([[1932]])]]
{{see also cat|Works by Józef Gosławski}}
Józef Gosławski was an author of numerous [[monument]]s and [[portrait]] sculptures, sculpture [[caricature]]s, [[medal]]s, [[coin]]s, renovations and drawings. His early works, generally not conserved, show some influence of [[cubism]] (''Self-portrait'' - 1932-1933, ''Portrait of Witold Chomicz'' - 1927-1928), Szukalski’s ideas (sculpture caricature of [[Henryk Uziembło]]), as well as forms similar to ideas of the Polish Applied Art society (design of the ''St. Franciscus altar''). Stay in Italy and a direct contact with its art changed Gosławski’s point of view – the portraits of ''Robert'', ''Maria Maro'' and the ''Sicilian'' show strong influence of the antique studies. This influence, combined with the [[Italian Renaissance]] impact, are also seen in the early medals and plaques created in Rome. The before-war works were nearly completely lost during their way back to Poland in August [[1939]] (there is a relation, whose author says about possibility of staying a part of works in [[Castello del Catajo]]<ref>{{cite book
|last=Głuchowski
|first=Krzysztof
|title=Śladami pradziadów
|year=2001
|publisher=Polonia Aid Foundation Trust
|location=London
|language=pl
|isbn=1-872286-69-0
|pages=17–18
|chapter=Józwa Gosławski
}}</ref>).
The years of Second World War were not lost in the terms of artistic activity. War conditions forced him to interest in small sculpture forms. The medals created in those years were mainly related to the [[martyr]]dom of the Polish nation.
After the war he continued his work in the field of medals. He was a precursor of the withdrawal from classic form and shape of medals. He became a lonely connection of the [[Konstanty Laszczka]] and [[Józef Aumiller]] generation with later medallists. His strong position in medallic arts is confirmed with numerous awards and purchases of his works to muséums in Poland (e.g. [[Warsaw]], [[Wrocław]], [[Kraków]], [[Lublin]], [[Toruń]]) and in [[Europ]]e (e.g. [[Prague]], [[Athens]], [[Budapest]], [[Rome]], [[Vatican City]], [[Paris]], [[The Hague]], [[Moscow]], [[Sankt Petersburg]]).
He returned to the monumental sculpture with the [[Adam Mickiewicz monument in Gorzów Wielkopolski]], the [["Never war" monument|''Never war'' monument]] in Żabikowo (district of [[Luboń]]) near Poznań, a [[The Music (sculpture)|sculpture group called ''Music'']] in Warsaw ([[Marszałkowska Dzielnica Mieszkaniowa|MDM]]), and the ''[[Frederic Chopin]] monument'' in [[Żelazowa Wola]]. He participated and won numerous contests for monument design, e.g. ''Heroes of Warsaw'', ''Soldiers of I Army of Peoples' Army of Poland'' and ''[[Bolesław Prus]]''. He also created a monumental ''altar of the Transfiguration of Jesus'' in [[Masłów, Świętokrzyskie Voivodeship|Masłów]] near [[Kielce]].
Józef Gosławski’s works are difficult to classify. Constant prospecting and an artistic anxiety lead him to create in the different forms and materials. But the main focus of his art was always a human being - as a hero and in everyday life. Gosławski was modest and friendly, even his caricatures, the art type very rare among sculptors, are featured with benignant sense of humour rather than malice.
He was honoured with 14 individual exhibitions, and his works were presented on over 60 domestic (in Poland) and over 20 abroad exhibitions.
-->
=== Partisipasi sajeroning kompetisi artistik ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! Taun
! Topik kompetisi
! Katrangan
|-
| 1936
| Reca dhadha saka [[Józef Piłsudski]]
| Juwara I; reca diripta 1938-39, saiki dumunung ing [[National Museum, Warsaw]]; cithakané disimpen ing musiyum [[Turek, Poland|Turek]]
|-
| 1946/47
| National emblem
| Juwara II
|-
| 1951
| Reca saka [[Constitution Square, Warsaw]]
| Reca ''[[The Music (sculpture)|Music]]'', ing yasan sing dumunung ing Dalan Koszykowa 34/50, [[Warsaw]]
|-
| 1951
| GKKF<ref>Chief Committee for Physical Culture (in [[Polish language|Polish]], ''Główny Komitet Kultury Fizycznej'').</ref> badge
| Juwara I
|-
| 1951
| State Award medal
| Juwara I
|-
| 1953
| [[Lublin]] monument [World War II] partisans
| Papan panyimpenan modhèl ora kinawruhan
|-
| 1953
| [[Lublin]] triumphal arch
| Papan panyimpenan modhèl ora kinawruhan
|-
| 1953
| Medal commemorating 500th anniversary of return of [[Gdańsk]] to [[Poland]]
| In the holdings of [[Lublin Province Museum]]; [[National Museum, Poznań]]; [[Museum of Metal Engraving Arts, Wrocław|Museum of Metal Engraving Arts]]; [[Royal Castle, Warsaw]]; [[Ossolineum]]; and private collections
|-
| 1955
| [[Adam Mickiewicz]] monument, [[Poznań]]
| Modhèl, dadi kolèksi pribadi
|-
| 1957
| Monumèn tumrap kurban [[Auschwitz Concentration Camp]]
| Papan panyimpenan modhèl ora kinawruhan
|-
| 1958
| Coins<ref>Competition organized by [[National Bank of Poland]].</ref>
| 10 ''[[Polish złoty|złotych]]'': ''[[Mieszko I of Poland|Mieszko]] and [[Dobrawa of Bohemia|Dobrawa]]''; first prize. The coin was struck in 1966 as a 100-''złotych'' silver commemorative coin for the millennium of Polish statehood
10 ''[[Polish złoty|złotych]]'': ''Nicolaus Copernicus''. The coin was placed in circulation in 1959
5 [[Polish złoty|zł]]-''The Waryński Vessel''-favouritism
5 [[Polish złoty|zł]]-''The Fisherman''-favouritism. The coin was put into circulation in 1958
2 [[Polish złoty|zł]]-''The Cockerels''-Juwara II
2 [[Polish złoty|zł]]-''The Elk''-favouritism
2 [[Polish złoty|zł]]-the reverse of coin with an image of eagle-second prize
|-
| 1958
| Monumèn pahlawan Warsawa (tataran I)
| Papan panyimpenan modhèl ora kinawruhan; sing kaloro dadi kolèksi [[Historical Museum of Warsaw]]
|-
| 1958
| The medal of XV-anniversary of [[Ludowe Wojsko Polskie|The People's Army of Poland]]
| Juwara I, II lan III
|-
| 1959
|Monumèn pahlawan Warsawa (tataran II)
| First prize (one of six); the modhèl was made in cooperation with [[Wanda Gosławska]] and [[Stanisław Gosławski]]; nowadays the modhèl in collections of [[Historical Museum of Warsaw]]
|-
| 1959/1960
| Monumèn [[First Army (Poland)|First Army]]
| Modhèl digawé bebarengan karo [[Wanda Gosławska]] lan [[Stanisław Gosławski]]. Papan panyimpenan modhèl ora kinawruhan
|-
| 1961
| [[Juliusz Słowacki]] monument in [[Warsaw]]
| The first modhèl in collections of [[Museum of Metal Engraving Arts, Wrocław|Museum of Metal Engraving Arts in Wrocław]], the second one in private collections
|-
| 1962
| Monumèn tumrap [[Jahudi]] sing diprejaya ing [[Lublin]]
| Modhèl Monumèn ''Flaming ghetto'' ([[Polish language|Polish]]: ''Płonące getto'') in private collections
|-
| 1962
| Monumèn [[Bolesław Prus]] ing [[Warsawa]]
| Two honorable mentions; one of models was made in cooperation with [[Wanda Gosławska]]; the first modhèl in private collections, the second one in collections of [[Museum of Metal Engraving Arts, Wrocław|Museum of Metal Engraving Arts in Wrocław]]
|}
<!--
== List of solo exhibits ==
[[Image:POL MDM Muzyka3.jpg|thumb|[[The Music (sculpture)|''The Music'']] - allegorical sculpture group in [[Warsaw]] ([[1952]])]]
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! Year
! City
! Institution
! Number of works
|-
| 1933
| [[Kraków]]
| Palace of Arts
| ?
|-
| 1960
| [[Budapest]]
| Ośrodek Kultury Polskiej
| 30
|-
| 1963
| [[Warsaw]]
| Dom Wojska Polskiego
| 49
|-
| 1968
| [[Wrocław]]
| Townhall
| 80
|-
| 1973
| [[Warszawa]]
| [[Zachęta|Centralne Biuro Wystaw Artystycznych]]
| 343
|-
| 1974
| [[Warszawa]]
| Galeria Wojskowa DWP
| 34
|-
| 1974
| [[Warka]]
| Muzeum im. Kazimierza Pułaskiego
| 56
|-
| 1974
| [[Bydgoszcz]]
| Regional Museum
| 18
|-
| 1987
| [[Lublin]]
| Regional Museum
| 76
|-
| 1995
| [[Kazimierz Dolny]]
| Muzeum Nadwiślańskie - Galeria Letnia
| 80
|-
| 1996
| [[Bolesławiec]]
| Bolesławiecki Ośrodek Kultury<ref>{{cite web|url=http://www.istotneinformacje.pl/boleslawiec,glos_boleslawca488.php|title=Narodowe Święto Niepodległości|last1=Żuralski|first1=Jan|date=December 1996|work= |publisher=istotneinformacje.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
| 70
|-
| 1997
| [[Chełmno]]
| Regional Museum
| 50
|-
| 2000
| [[Konin]]
| Regional Museum
| 84
|-
| 2003
| [[Warszawa]]
| Galeria Domu Artysty Plastyka<ref>{{cite web|url=http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/wy_wy_goslawski_40_lecie_smierci_dap|title=JAN JÓZEF GOSŁAWSKI. W 40-LECIE ŚMIERCI|last1=|first1=|year=2003|work=|publisher=culture.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref><ref>{{cite web|url=http://news.o.pl/2003/07/21/wystawa-prac-jozefa-goslawskiego/|title=Wystawa prac Józefa Gosławskiego|last1=|first1=|date=|work=|publisher=news.o.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
| 105
|}
== Selected group exhibits ==
=== Domestic ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! Year
! City
! Title of exhibition
|-
| 1946
| [[Lublin]]
| ''The Festival of Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Festiwal Sztuk'')</small>
|-
| 1947
| [[Kraków]]
| ''The II Nationwide Winter Salon''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''II Ogólnopolski Salon Zimowy'')</small>
|-
| 1949
| [[Warszawa]]
| ''Artists in the struggle for peace''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Plastycy w walce o pokój'')</small>
|-
| 1950
| [[Warszawa]]
| ''The I Nationwide Exhibition of Plastic Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''I Ogólnopolska Wystawa Plastyki'')</small>
|-
| 1951/1952
| [[Warszawa]]
| ''The II Nationwide Exhibition of Plastic Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''II Ogólnopolska Wystawa Plastyki'')</small>
|-
| 1953
| [[Warszawa]]
| ''10 years of [[Ludowe Wojsko Polskie|People's Army of Poland]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''10 lat Ludowego Wojska Polskiego'')</small>
|-
| 1953
| [[Lublin]]
| ''The Exhibition of models of the triumphal arch for Lublin''<ref>{{cite web|url=http://www.tnn.pl/tekst.php?s_keyword=Mroczek+Tadeusz&idt=1033&f_2t_artykul_trescPage=13|title=Życie artystyczne Lublina w latach 1939-1960|last1=|first1=|date=|work=|publisher=tnn.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa projektów Łuku Triumfalnego w Lublinie'')</small>
|-
| 1954
| [[Warszawa]]
| ''The IV Nationwide exhibition of Plastic Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''IV Ogólnopolska Wystawa Plastyki'')</small>
|-
| 1955
| [[Poznań]]
| ''The Exhibition of Poznań District of Association of Polish Artists and Designers''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa ZPAP Okręgu Poznańskiego'')</small>
|-
| 1955
| [[Poznań]]
| ''The Autumn Exhibition of Poznań District of [[Association of Polish Artists and Designers]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Jesienna wystawa ZPAP Okręgu Poznańskiego'')</small>
|-
| 1958/1959
| [[Warszawa]]
| ''The Warsaw Sculpture 1945-1958''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Rzeźba warszawska 1945–1958'')</small>
|-
| 1959
| [[Warszawa]]
| ''Warsaw in contemporary art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Warszawa w sztuce współczesnej'')</small>
|-
| 1959
| [[Warszawa]]
| ''The II Nationwide Exhibition of Maritime Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''II Ogólnopolska Wystawa Plastyki Marynistycznej'')</small>
|-
| 1960
| [[Warszawa]]
| ''The Polish Sculpture 1945-1960''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Rzeźba polska 1945–1960'')</small>
|-
| 1961/1962
| [[Warszawa]]
| ''Polish Work of Art of 15-anniversary of [[People's Republic of Poland]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Polskie dzieło plastyczne w XV-lecie PRL'')</small>
|-
| 1962
| [[Lublin]]
| ''Martyrdom and struggle of Polish Nation 1939-45''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Martyrologia i walka Narodu Polskiego 1939–45'')</small>
|-
| 1962
| [[Poznań]]
| ''The Autumn Salon''<ref>{{cite web|url=http://arsenal.art.pl/historia/|title=Historia - Galeria Miejska Arsenał w Poznaniu|last1=|first1=|date=|work=|publisher=arsenal.art.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Salon Jesienny'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''The Nationwide Exhibition of 20-anniversary of [[Ludowe Wojsko Polskie|People's Army of Poland]] in Plastic Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Ogólnopolska Wystawa XX-lecia Ludowego Wojska Polskiego w twórczości plastycznej'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''The I Nationwide Exhibition of Medallic Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''I Ogólnopolska Wystawa Medalierstwa'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''Warsaw in Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Warszawa w Sztuce'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''The Exhibition in XVIII anniversary of liberation of [[Auschwitz concentration camp|Auschwitz]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa w XVIII rocznicę wyzwolenia Oświęcimia'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''The Exhibition of Applied Art in XV-anniversary of [[People's Republic of Poland]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa sztuki użytkowej w XV-lecie PRL'')</small>
|-
| 1963
| [[Warszawa]]
| ''The Exhibition of sculptures and textiles of Warsaw District of [[Association of Polish Artists and Designers]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa rzeźb i tkanin Okręgu Warszawskiego ZPAP'')</small>
|-
| 1964
| [[Warszawa]]
| ''Warsaw in Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Warszawa w sztuce'')</small>
|-
| 1964
| [[Warszawa]]
| ''The Nationwide Exhibition "Textile, ceramic, glass"''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Ogólnopolska Wystawa "Tkanina, ceramika, szkło"'')</small>
|-
| 1965
| [[Warszawa]]
| ''The Exhibition of old master print and sculpture in XX-anniversary of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa grafiki i rzeźby w XX-lecie PRL'')</small>
|-
| 1965
| [[Toruń]]
| ''Decorations, coins and medal of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Odznaczenia, monety i medale PRL'')</small>
|-
| 1966
| [[Wrocław]]
| ''Medallic art in People's Poland 1945-1965''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Sztuka medalierska w Polsce Ludowej 1945–1965'')</small>
|-
| 1969
| [[Warszawa]]
| ''25-anniversary of medallic art in Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''25 lat sztuki medalierskiej w Polsce'')</small>
|-
| 1969
| [[Wrocław]]
| ''The Exhibition of ceramic and glass in XXV-anniversary of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa ceramiki i szkła w XXV-lecie PRL'')</small>
|-
| 1969/1970
| [[Bydgoszcz]]
| ''The medals of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Medale PRL'')</small>
|-
| 1969/1970
| [[Warszawa]]
| ''25 years of Warsaw sculpture''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''25 lat rzeźby warszawskiej'')</small>
|-
| 1970
| [[Poznań]]
| ''The war and peace in plastic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wojna i pokój w twórczości plastycznej'')</small>
|-
| 1971
| [[Wrocław]]
| ''Monuments and monumental sculpture in People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Rzeźba pomnikowa i monumentalna w PRL'')</small>
|-
| 1971
| [[Toruń]]
| ''[[Nicolaus Copernicus]]'s topic in medallic art and numismatics''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Tematyka kopernikowska w medalierstwie i numizmatyce'')</small>
|-
| 1971
| [[Bydgoszcz]]
| ''Polish cities in the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Miasta polskie w medalach'')</small>
|-
| 1972
| [[Wrocław]]
| ''Polish medical medals and badges''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Polskie medale i odznaki medyczne'')</small>
|-
| 1972
| [[Bydgoszcz]]
| ''The women in the medallic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Kobieta w twórczości medalierskiej'')</small>
|-
| 1972
| [[Bydgoszcz]]
| ''Famous Poles on the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Sławni Polacy na medalach'')</small>
|-
| 1974
| [[Lublin]]
| ''Review of Polish sculpture 1944-74''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Przegląd rzeźby polskiej 1944-1974'')</small>
|-
| 1974
| [[Radom]]
| ''Contemporary portrait sculpture''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Współczesna rzeźba portretowa'')</small>
|-
| 1974
| [[Bydgoszcz]]
| ''The sports medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Medale sportowe'')</small>
|-
| 1974
| [[Bydgoszcz]]
| ''The medals of Polish muséums''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Medale muzeów polskich'')</small>
|-
| 1974
| [[Bydgoszcz]]
| ''Polish cities in the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Miasta polskie w medalach'')</small>
|-
| 1977
| [[Bydgoszcz]]
| ''Coins of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Monety PRL'')</small>
|-
| 1977
| [[Bydgoszcz]]
| ''The people of theatre in medallic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Ludzie teatru w medalierstwie'')</small>
|-
| 1977
| [[Częstochowa]]
| The exhibition of Polish postwar coins<ref>{{cite web|url=http://www.biblioteka.czest.pl/Czasopisma/Gazeta%20Cz%C4%99stochowska/1977/Gazeta_Czestochowska_Nr_033_1977.pdf|title=Aktualności kulturalne|last1=|first1=|date=July 1977|work=|publisher=biblioteka.czest.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: Wystawa polskich monet powojennych)</small>
|-
| 1979
| [[Wrocław]]
| ''Contemporary Polish medallic art 1944-1979''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Współczesne medalierstwo polskie 1944–1979'')</small>
|-
| 1979/1980
| [[Bydgoszcz]]
| ''The Polish writers on the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Pisarze polscy na medalach'')</small>
|-
| 1980
| [[Bydgoszcz]]
| ''Traditions of the Polish army''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Tradycje wojska polskiego'')</small>
|-
| 1980
| [[Bydgoszcz]]
| ''The women in the medallic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Kobieta w twórczości medalierskiej'')</small>
|-
| 1980
| [[Warszawa]]
| ''The Polish science in the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Nauka polska w medalach'')</small>
|-
| 1985/1986
| [[Bydgoszcz]]
| ''Money of People's Poland 1944-1983''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Pieniądz Polski Ludowej 1944-1983'')</small>
|-
| 1986
| [[Lublin]]
| ''Lublin plastic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Plastyka lubelska'')</small>
|-
| 1986
| [[Ostrołęka]]
| ''Commemorative medals of Polish muséums''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Medale pamiątkowe Muzeów polskich'')</small>
|-
| 1987
| [[Bydgoszcz]]
| ''The women on the medal''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Kobieta na medalu'')</small>
|-
| 1988
| [[Tuchola]]
| ''The jubilee medals of Polish cities''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Medale jubileuszowe miast polskich'')</small>
|-
| 1990
| [[Bydgoszcz]]
| ''[[Frédéric Chopin]] and the people of his epoch''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Fryderyk Chopin i ludzie jego epoki'')</small>
|-
| 1996
| [[Bydgoszcz]]
| ''Remarkable Poles on the medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wybitni Polacy na medalach'')</small>
|-
| 1997
| [[Warszawa]]
| ''[[Tadeusz Breyer]] and his students''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Tadeusz Breyer i jego uczniowie'')</small>
|-
| 1997
| [[Wrocław]]
| ''The Polish sculpture''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Rzeźba polska'')</small>
|-
| 1998/1999
| [[Warszawa]]
| ''The time tunnel. Warsaw sculpture of the end od the century''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Tunel czasu. Warszawska rzeźba końca wieku'')</small>
|-
| 2002
| [[Warszawa]]
| ''Polish science in medallic art''<ref>''Nauka polska w medalierstwie. Katalog wystawy zorganizowanej w 50-lecie Polskiej Akademii Nauk'', ISBN 83-88477-09-9</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Nauka polska w medalierstwie'')</small>
|-
| 2007/2008
| [[Bydgoszcz]]
| ''Pharmacy and medicine in medallic art''<ref>{{cite web|url=http://www.muzeum.bydgoszcz.pl/wystawa.php?7,Farmacja_i_medycyna_w_medalierstwie|title=Farmacja i medycyna w medalierstwie|last1=Borowczak|first1=Irena|date=|work=|publisher=muzeum.bydgoszcz.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Farmacja i medycyna w medalierstwie'')</small>
|-
| 2008
| [[Warszawa]]
| ''The present absent''<ref>{{cite web|url=http://www.owzpap.pl/content/view/103/1/|title=Obecni - nieobecni|last1=|first1=|date=|work=|publisher=owzpap.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Obecni nieobecni'')</small>
|-
| 2009
| [[Toruń]]
| ''[[Nicolaus Copernicus]] in medallic art''<ref>{{cite web|url=http://www.muzeum.torun.pl/portal.php?aid=12420262564a07d110127f5|title=Mikołaj Kopernik w medalierstwie|last1=|first1=|date=|work=|publisher=muzeum.torun.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Mikołaj Kopernik w medalierstwie'')</small>
|-
| 2009
| [[Bydgoszcz]]
| ''Polish muséums in medallic art. From collections of the [[Leon Wyczółkowski]] District Museum in Bydgoszcz''<ref>{{cite web|url=http://www.muzeum.bydgoszcz.pl/wystawa.php?49,Muzea_polskie_w_medalierstwie_ze_zbiorow_MOB|title=Muzea polskie w medalierstwie ze zbiorów MOB|last1=|first1=|date=|work=|publisher=muzeum.bydgoszcz.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Muzea polskie w medalierstwie ze zbiorów MOB'')</small>
|}
=== External ===
{| class="wikitable sortable" style="text-align:center;"
! Year
! State
! City
! Title of exhibition
! Institution
|-
| 1932
| {{AUT}}
| [[Vienna]]
| ''The International Exhibition of Caricatures''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Międzynarodowa Wystawa Karykatury'')</small>
| [[Vienna Künstlerhaus]]
|-
| 1936
| [[Image:Flag of Italy (1861-1946).svg|22px]] [[Kingdom of Italy (1861–1946)|Italy]]
| [[Rome]]
| ''The Exhibition of Association of Artists - "The Capitol"''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa Koła Artystów Polskich "Kapitol"'')</small>
| ?
|-
| 1936
| [[Image:Flag of Italy (1861-1946).svg|22px]] [[Kingdom of Italy (1861–1946)|Italy]]
| [[Rome]]
| ''The Exhibition of Association of Artists - "The Capitol"''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa Koła Artystów Polskich "Kapitol"'')</small>
| ?
|-
| 1950
| {{CSK}}
| [[Prague]]
| ''The World Exhibition of Medallic Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Światowa Wystawa Medalierstwa'')</small>
| ?
|-
| 1950
| {{ITA}}
| [[Rome]]
| The exhibition of sacred art</small><ref>{{cite web|url=http://www.artifex.uksw.edu.pl/numer1.htm|title=Tysiąc lat kontaktów ze Stolicą Apostolską|last1=Piotrowska|first1=Magdalena|date=|work=|publisher=artifex.uksw.edu.pl|language=pl|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: Wystawa sztuki sakralnej)
| ?
|-
| 1959
| {{ITA}}
| [[Catania]]
| ''Circolo Artistico''
| ?
|-
| 1959
| {{AUT}}
| [[Vienna]]
| ''The International Exhibition of Contemporary Medals''
([[Polish language|Polish]]: ''Międzynarodowa Wystawa Medali Współczesnych'')
| ?
|-
| 1963/1964
| {{USSR}}
| [[Moscow]]-[[Minsk]]
| ''The International at the 20. anniversary of [[Great Patriotic War (term)|The Great Patriotic War]]''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa w 20. rocznicę Wielkiej Wojny Ojczyźnianej'')</small>
| ?
|-
| 1964
| {{ITA}}
| [[Arezzo]]
| ''The International Competition of Medallic Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Międzynarodowy Konkurs Medalierstwa'')</small>
| ?
|-
| 1965
| {{DDR}}
| [[Berlin]]-[[Erfurt]]-[[Leipzig]]
| ''The soldiers of the nation - the Polish army in the art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Żołnierze narodu - polska armia w sztuce'')</small>
| ?
|-
| 1966
| {{CSK}}
| [[Kralupe]]
| ''The international exhibition of medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Międzynarodowa wystawa medali'')</small>
| ?
|-
| 1966
| [[Image:Flag of Bulgaria (1946-1967).svg|22px]] [[People's Republic of Bulgaria|Bulgaria]]
| [[Sofia]]
| ''The exhibition of Polish medallic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa medalierstwa polskiego'')</small>
| ?
|-
| 1966/1967
| [[Image:Flag of Hungary (1957-1989).svg|22px]] [[People's Republic of Hungary|Hungary]]
| <small>Travelling<br />exhibition</small>
| ''The Polish army in the service of people's defense''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wojsko polskie w służbie ludowej obronności'')</small>
| ?
|-
| 1967
| [[Image:Flag of SFR Yugoslavia.svg|22px]] [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia|Yugoslavia]]
| <small>Travelling<br />exhibition</small>
| ''The Polish army in the service of people's defense''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wojsko polskie w służbie ludowej obronności'')</small>
| ?
|-
| 1967
| {{FIN}} {{SWE}} {{POL}}
| <small>Travelling<br />exhibition</small>
| ?
| ?
|-
| 1967
| {{FRA}}
| [[Paris]]
| ''The XXVII Salon of The Sacred Art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''XXVII Salon Sztuki Sakralnej'')</small>
| ?
|-
| 1968
| {{USSR}}
| [[Moscow]]
| ''The social-revolutionary topics in Polish fine arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Tematyka społeczno-rewolucyjna w polskiej sztuce plastycznej'')</small>
| ?
|-
| 1969
| [[Image:Flag of Hungary (1957-1989).svg|22px]] [[People's Republic of Hungary|Hungary]]
| [[Budapest]]
| ''International Military Exhibition of Fine Arts''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Międzynarodowa Wojskowa Wystawa Plastyki'')</small>
| ?
|-
| 1971
| {{FRA}}
| [[Paris]]
| ''The 50 years of the medallic art in Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''50 lat sztuki medalierskiej w Polsce'')</small>
| ?
|-
| 1971
| {{NLD}}
| [[The Hague]]
| ''The exhibition of Polish medals''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wystawa medali polskich'')</small>
| ?
|-
| 1972
| {{DDR}}
| [[Berlin]]
| ''The war and peace in the arts of People's Republic of Poland''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Wojna i pokój w sztukach plastycznych PRL'')</small>
| ?
|-
| 1985
| {{CSK}}
| [[Prague]]
| ''The Polish contemporary medallic art''
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Polskie medalierstwo współczesne'')</small>
| ?
|-
| 2003
| {{AUT}}
| [[Vienna]]
| ''The New State. Polish Art between Experiment and Representation 1918-1939''<ref>{{cite web|url=http://www.kakanien.ac.at/mat/Leopold_Museum1.pdf|title=DER NEUE STAAT. Polnische Kunst zwischen Experiment und Repräsentation von 1918 bis 1939|last1=|first1=|date=|work=|publisher=kakanien.ac.at|language=de|accessdate=2010-03-01}}</ref>
<small>([[Polish language|Polish]]: ''Nowe Państwo. Polska sztuka między eksperymentem a reprezentacją 1918-1939'', [[German language|German]]: ''Der neue Staat. Polnische Kunst zwischen Experiment und Repräsentation von 1918 bis 1939'')</small>
| [[Leopold Museum]]
|}
== Inspirations ==
The memory of Józef Gosławski and his works, especially medals, is remembered not only on the occasion of exhibitions. In December 2008 [[Polish Mint]] emitted local currency of [[Lidzbark Warmiński]]. It was a ducat ''Four men'' ([[Polish language|Polish]]: ''Czterech mężów'') whose observe based on Gosławski's medal ''Lidzbark Warmiński - The City of Great Men'' ([[Polish language|Polish]]: ''Lidzbark Warmiński - miasto mężów znakomitych'')<ref>{{cite web|url=http://www.dukatlokalny.pl/idm,303,idn,104,r,2009,4-mezow-powrot-po-50-latach.html|title=4 Mężów - powrót po 50. latach|last1=|first1=|date=25 Juni 2009|publisher=dukatlokalny.pl|language=pl|accessdate=2010-03-21}}</ref>. In [[2009]] The [[Polish Mint]] emitedd a medal series ''Famous Medallists''dedicated to Józef Gosławski<ref name="Famous Medallists">{{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/en/products-and-services/mint-products/numismatics/product/zobacz/translate-to-en-slynni-medalierzy-jozef-goslawski.html|title=Famous Medalists: Józef Gosławski|last1=|first1=|date=|publisher=mennica.com.pl|language=en|accessdate=2010-03-21}}</ref>. In this set there was, among others, the medal based on project made during [[World War II|Second World war]], entitled ''Year 1939'' - it was the first public presentation of it<ref>{{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/historia/swiat-numizmatyki/artykul/zobacz/nieznany-medal-jozefa-goslawskiego-n.html|title=Nieznany medal Józefa Gosławskiego|last1=|first1=|date=10 Dhésèmber 2009|publisher=mennica.com.pl|language=pl|accessdate=2010-03-21}}</ref>. The second medal (by Hanna Jelonek) presented an image of the artist (obverse) and [[Frédéric Chopin monument in Żelazowa Wola|Chopin's monument]] by Gosławski (reverse)<ref name="Famous Medallists"/>. In 2009 there was also an emission of silver and gold replica of 5 zł with fisherman coin, which was designed to the competition in 1958<ref>{{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/media/aktualnosci/artykul/zobacz/replika-monety-5-zl-rybak-z-1958-roku.html|title=Replika monety 5 zł Rybak z 1958 roku|last1=|first1=|date=14 Oktober 2009|publisher=mennica.com.pl|language=pl|accessdate=2010-03-21}}</ref>. Moreover there is the one street dedicated to Józef Gosławski - it is located in [[Wąwolnica, Lublin Voivodeship|Wąwolnica]] - the village where the artists lived and created many works for years.
-->
== Gladri ==
<gallery>
File:POL Kraków Janina Gałowa grave 02.jpg|Monument on the tombstone of Janina Gałowa, [[Rakowicki Cemetery]] in [[Kraków|Cracow]] ([[1932]])
File:PL Turek Pilsudski Monument 11.jpg|[[Józef Piłsudski monument, Turek|Monument of Marshal Józef Piłsudski]] in [[Turek]] (project from [[1936]])
File:PL Adam Mickiewicz monument in Gorzów Wielkopolski 11.jpg|[[Adam Mickiewicz Monument, Gorzów Wielkopolski|Monument of Adam Mickiewicz]] in [[Gorzów Wielkopolski]] ([[1956]])
File:POL 5 złotych rybak 1958.jpg|Reverse of the former Polish coin (5 złotych, 1973) with the image of a fisherman (designed in [[1958]])
File:Zamenhof awers.jpg|Obverse of medal with [[L. L. Zamenhof|Ludovic Lazarus Zamenhof]] ([[1959]])
File:Zamenhof rewers.jpg|Reverse of medal with [[L. L. Zamenhof|Ludovic Lazarus Zamenhof]] ([[1959]])
File:POL Medal for Sacrifice and Courage 02.JPG|[[Medal for Sacrifice and Courage]] ([[1960]])
</gallery>
== Rujukan ==
{{reflist|2}}
== Bibliografi ==
{{refbegin}}
* {{cite book
|last=Rudzka
|first=Anna
|title=Józef Gosławski. Rzeźby, monety, medale
|year=2009
|publisher=Alegoria
|location=Warsaw
|language=pl
|isbn=978-83-62248-00-1
}}
* {{cite book
|title=Józef Gosławski 1908-1963. Wystawa prac
|year=1973
|publisher=Związek Polskich Artystów Plastyków. Centralne Biuro Wystaw Artystycznych
|location=Warsaw
|language=pl
}}
* {{cite book
|title=Słownik artystów polskich i obcych w Polsce działających
|volume=II
|year=1975
|publisher=[[Ossolineum]]
|location=Wrocław
|language=pl
}}
* {{cite book
|title=Józef Gosławski. Wystawa w 40-lecie śmierci
|language=pl
|isbn=83-89099-46-2
}}
* {{cite book
|last=Głuchowski
|first=Krzysztof
|title=Śladami pradziadów
|year=2001
|publisher=Polonia Aid Foundation Trust
|location=London
|language=pl
|isbn=1-872286-69-0
|chapter=Józwa Gosławski
}}
* {{cite book
|last=Rudzka
|first=Maria Anna
|title=Rzeźba w Polsce (1945-2008)
|series=Rocznik "Rzeźba polska"
|volume=XIII
|year=2008
|publisher=Centrum Rzeźby Polskiej
|location=Orońsko
|language=pl
|isbn=978-83-85901-71-6
|chapter=Józef Gosławski-formy duże i małe
}}
* {{cite journal|author=Anna Rudzka|date=July 2008|title=It's worth looking up...|journal=Zabytki. Heritage|volume=7 (30)|pages=6–9|publisher=Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA|location=Warsaw|issn=1640-0194|language=en}}
* {{cite journal|author=Anna Rudzka|date=July 2008|title=Copernicus, a fisherman and elk, this is about Józef Gosławski's coins|journal=Zabytki. Heritage|volume=7 (30)|pages=10–13|publisher=Przedsiębiorstwo Wydawnicze Rzeczpospolita SA|location=Warsaw|issn=1640-0194|language=en}}
{{refend}}
== Pranala njaba ==
{{Commons category|Józef Gosławski}}
* {{cite web|url=http://www.warsawvoice.pl/view/3064/|title=Lost in the Shuffle|last1=|first1=|date=2003-07-24|publisher=warsawvoice.pl|language=en|accessdate=2010-11-16|archive-date=2012-03-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20120319190734/http://www.warsawvoice.pl/WVpage/pages/article.php/3064/article|url-status=dead}}
* {{cite web|url=http://www.culture.pl/pl/culture/artykuly/os_goslawski_jozef_jan|title=Józef Jan Gosławski|last1=Szubert|first1=Piotr|date=March 2002|publisher=culture.pl|language=pl|accessdate=2010-11-16|archive-date=2012-02-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20120229170657/http://www.culture.pl/baza-sztuki-pelna-tresc/-/eo_event_asset_publisher/eAN5/content/jozef-jan-goslawski|url-status=dead}}
* {{cite web|url=http://www.artinfo.pl/?pid=events&sp=relation&id=1503&lng=1|title=Jan Józef Gosławski-wystawa rzeźby i medalierstwa|last1=|first1=|date=|publisher=artinfo.pl|language=pl|accessdate=2010-11-16}}
* {{cite web|url=http://www.slynnimedalierzy.pl/jgoslawski.html|title=Słynni Medalierzy. Józef Jan Gosławski|last1=|first1=|date=|publisher=slynnimedalierzy.pl|language=pl|accessdate=2010-11-16}}
* {{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/en/products-and-services/mint-products/numismatics/product/zobacz/translate-to-en-slynni-medalierzy-jozef-goslawski.html|title=Famous Medalists: Józef Gosławski|last1=|first1=|date=|publisher=mennica.com.pl|language=en|accessdate=2010-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20120219235953/http://www.mennica.com.pl/en/products-and-services/mint-products/numismatics/product/zobacz/translate-to-en-slynni-medalierzy-jozef-goslawski.html|archive-date=2012-02-19|url-status=dead}}
* {{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/en/products-and-services/mint-products/numismatics/product/zobacz/pln-5-fisherman-coin-from-1958.html|title=PLN 5 “Fisherman” coin from 1958|last1=|first1=|date=|publisher=mennica.com.pl|language=en|accessdate=2010-11-16}}
* {{cite web|url=http://www.mennica.com.pl/en/media/news/article/zobacz/jozef-goslawski-rzezby-monety-medale-jozef-goslawski-monuments-coins-medals.html|title=Józef Gosławski – monuments, coins, medals|last1=|first1=|date=10th December 2009|publisher=mennica.com.pl|language=en|accessdate=2010-11-16}}
* {{cite web|url=http://www.audiovis.nac.gov.pl/obraz/131268/|title=Członkowie Związku Artystów Polskich Kapitol w Rzymie|last1=|first1=|date=|publisher=audiovis.nac.gov.pl|language=pl|accessdate=2010-11-16}}
{{DEFAULTSORT:Goslawski, Jozef}}
[[Kategori:Seniman reca Polen]]
[[Kategori:Seniman Polen]]
[[Kategori:Lair 1908]]
[[Kategori:Pati 1963]]
ie3gwkntwjayb6ciy81xavk5r2uzliz
Klabang
0
67631
1761835
1691334
2026-11-18T08:01:49Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761835
wikitext
text/x-wiki
{{taxobox
| name = Klabang
| image = Centipede.jpg
| image_width = 225px
| image_caption = ''Scolopendra sp.''
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Arthropod]]a
| subphylum = [[Myriapoda]]
| classis = '''Chilopoda'''
| classis_authority = [[Pierre André Latreille|Latreille]], 1817
| subdivision_ranks = [[Order (biology)|Orders]] and [[family (biology)|Families]]
| subdivision = See text
}}
'''Klabang''' utawi saged kasebat '''babak salu''' (Ing [[basa Inggris]] namanipun ''centipede'' punika kalebet kempalan kéwan [[arthropoda]] ingkang kagolong kelas Chilopoda lan supfilum [[Myriapoda]]. Klabang punika kéwan [[metamerism|metameric]] ingkang gadhah sepasang suku ing saben ros awakipun lan klabang punika asring kasebat [[kéwan]] [[sikil]] sèwu ([[1000]]). Kéwan punika kagolong kéwan ingkang gadhah upas utawi wisa lan kagolong kéwan [[nokturnal]].
== Pranala njaba ==
{{Commons category|Chilopoda}}
* [http://www.kenthebugguy.com/centipedes.html Information about Centipedes and how to care for them] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080908190302/http://www.kenthebugguy.com/centipedes.html |date=2008-09-08 }}
* [https://web.archive.org/web/20060824064342/http://www.atshq.org/articles/centipedes.html Debunking of some centipede myths, by American Tarantula Society]
* [http://www.ento.csiro.au/biology/centipedes/centipedeKey.html Centipedes of Australia - On-line guide, key and virtual centipede head]
* [http://tolweb.org/tree?group=Chilopoda&contgroup=Arthropoda Tree of Life Project] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090416065704/http://tolweb.org/tree?group=Chilopoda&contgroup=Arthropoda |date=2009-04-16 }} – Chilopoda
* [http://www.cut-the-knot.org/language/centipede.shtml What do you call a centipede?]
* [http://images.zacharoo.com/animals/centipede/centipede.html Photos of Australian centipede - ''Scolopendra morsitans'']
* [http://www.scolopendra.be/classification.php Scolopendra.be] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080831002811/http://www.scolopendra.be/classification.php |date=2008-08-31 }}
* [http://chilobase.bio.unipd.it/ Chilobase] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423203659/http://chilobase.bio.unipd.it/ |date=2011-04-23 }}
* [http://www.myriapoda.org/ Myriapoda.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080605231253/http://www.myriapoda.org/ |date=2008-06-05 }}
* [http://www.qvmag.tas.gov.au/zoology/multipedes/tascenti/cenintro.html Tasmanian Centipedes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080720135052/http://www.qvmag.tas.gov.au/zoology/multipedes/tascenti/cenintro.html |date=2008-07-20 }}
* [http://www.wide-aware.com/gallery/main.php?g2_itemId=4656 Photos of Scolopendra hardwickei] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221204735/http://www.wide-aware.com/gallery/main.php?g2_itemId=4656 |date=2008-12-21 }}
* [http://www.oznet.ksu.edu/library/entml2/ep121.pdf Millipedes and Centipedes, Kansas State University] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060901223358/http://www.oznet.ksu.edu/library/entml2/ep121.pdf |date=2006-09-01 }}
{{Artikel Dhasar}}
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
{{kéwan-stub}}
8bk91s8azq090q5e2wghcz1t03b2ogy
George Stephenson
0
72212
1761802
1754884
2026-11-18T00:40:15Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761802
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Person
| name = George Stephenson
| image = GeorgeStephenson.PNG
| nationality = [[Inggris]]
| citizenship = [[Inggris Raya lan Irlandia|Inggris]]
| caption = [[Insinyur]] lan [[Panemu]]
| birth_date = {{birth date|df=yes|1781|6|9}}
| birth_place = [[Wylam]], [[Northumberland]], [[Inggris]]
| death_date = {{death date |df=yes|1848|8|12|}} (age 67)
| death_place = [[Tapton House]], [[Chesterfield]], [[Derbyshire]], [[Inggris]]
| resting_place = Gréja Holy Trinity, Chesterfield
}}
'''George Stephenson''' ({{lahirmati|Wylam, Northumberland, [[Inggris]]|9|6|1781||12|8|1848}}) wujud siji insinyur [[ril sepur]]. Bapakné Stephenson nyambut gawé ing siji perusahaan tambang sing tugasé nglebokaké [[batubara]] menyang tungku perapian saka mesin uwab. George nalika awalé nyambut gawé minangka pangon [[sapi]] nalika umur wolung taun. Banjur panjenengané uga nyambut gawé ing siji tambang batubara, awalé panjenengané ngréwangi bapakné, suwé-suwé panjenengané dadi kepala [[mesin uwab]]. Sambi nyambut gawé penjenengané wiwit sinau maca kanthi mèlu kursus ing wayah wengi. Sawisé panjenengané bisa maca, panjenengané wiwit maca kabèh buku ngenani mesin.
Ing siji wektu, panjenengané dijaluk mbantu kanggo ndandani mesin uwab, sawisé iku panjenengané dipasrahi tugas sing wigati sajeroning pa[[mesin]]an. Ing wektu iku tambang [[batu bara]] wiwit nyoba migunakaké [[lokomotif]] uwab utawa mesin uwab sing bisa diobahaké kanggo ngganti tenaga [[jaran]] sing narik sepur [[batubara]]. Banjur George gawé mesin sing diarani ''Blucher''. Mesin lumaku kanthi suksès. Sawisé iku panjenengané ditunjuk minangka [[insinyur]] kanggo pambangunan dalan [[sepur]] umum sing pisanan [[Stokton]]-[[Darlington]] sing dibukak nalika taun [[1825]]. Banjur nalika taun [[1826]] panjenengané nyambut gawé kanggo pambangunan dalan sepur [[Liverpool]]-[[Manchester]] sing dibukak nalika taun [[1830]].
Banjur ana siji [[kontès]] sing dianakaké kanggo milih jinis mesin apa sing cocog kanggo sepur. Stephenson mèlu njupuk pérangan lan menang kanthi mesiné sing jenengé ''Rocket''. Mesin ''Rocket'' iki saiki isih ana lan ana ing Musiyum Èlmu Pangetahuan ing London.
== Karya biografi ==
* {{cite book |last= Smiles |first= Samuel |authorlink= Samuel Smiles |title= The Life of George Stephenson |url= https://archive.org/details/pli.kerala.rare.4329 |year= 1857|publisher= |location= London |isbn= }}
* {{cite book |last= Davies |first= Hunter |authorlink= |title= George Stephenson: The Remarkable Life of the Founder of Railways |url= https://archive.org/details/georgestephenson0000rond |year= 2004 |publisher= Sutton Publishing |location= Stroud |isbn= 978-0-7509-3795-5 }}
* {{cite book |last= Rolt |first= L.T.C. |authorlink=L. T. C. Rolt |title= George and Robert Stephenson: The Railway Revolution |url= https://archive.org/details/georgerobertstep0000rolt_q7t6 |year= 1960 |publisher= Penguin |location= London |isbn= 978-0-14-007646-2}}
* {{Cite book
|last=Ross |first=David
|year=2010
|title=George and Robert Stephenson: A Passion for Success
|url=https://archive.org/details/georgerobertstep0000ross |publisher=History Press |location=Stroud
|isbn=978-0-752-452777
}}
== Pranala njaba ==
{{commons}}
{{wikiquote}}
* [https://web.archive.org/web/20060803123846/http://www.cottontimes.co.uk/stephensono.htm Biography]
* [http://www.spartacus.schoolnet.co.uk/RAstephensonG.htm Biography]
* [http://inventors.about.com/library/inventors/blrailroad7.htm Biography]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.nationaltrust.org.uk/main/w-vh/w-visits/w-findaplace/w-georgestephensonsbirthplace/ Stephenson's birthplace]
{{s-start}}
{{s-npo|pro}}
{{s-new|first}}
{{s-ttl |title=[[Présidhèn]] ''[[Institution of Mechanical Engineers]]'' |years=1847–1848 }}
{{s-aft |after=[[Robert Stephenson]] }}
{{s-end}}
[[Kategori:Lair 1781]]
[[Kategori:Pati 1848]]
[[Kategori:Penemu Inggris]]
[[Kategori:Insinyur Inggris]]
{{bio-stub|Inggris}}
2e92egdmephz06r7cdtrgia80og4xgf
Koala
0
73476
1761836
1760175
2026-11-18T08:13:46Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761836
wikitext
text/x-wiki
{{Taxobox
| color = pink
| name = Koala
| status = LC
| trend = unknown
| status_system = iucn3.1
| image = Koala climbing tree.jpg
| image_width = 220px
| regnum = [[Animal]]ia
| phylum = [[Chordate|Chordata]]
| classis = [[Mammal]]ia
| infraclassis = [[Marsupial]]ia
| ordo = [[Diprotodontia]]
| subordo = [[Vombatiformes]]
| familia = [[Phascolarctidae]]
| genus = ''[[Phascolarctos]]''
| species = '''''P. cinereus'''''
| binomial = ''Phascolarctos cinereus''
| binomial_authority = ([[Georg August Goldfuss|Goldfuss]], 1817)
}}
'''Koala''' punika satunggaling [[marsupial]] [[hèrbivor]] ingkang aslinipun saking [[Ostrali]].<ref name="Britannica">http://www.britannica.com/EBchecked/topic/320721/koala</ref> Koala punika tunggal-tunggalipun wakil saking kulawargi ''Phascolarctidae''.<ref name="Britannica"/> Koala punika gadhah nama latin ''Phasclarctas Cinereus''.<ref name="internet1"/> Koala jaler saha koala wadon punika gadhah ciri fisik ingkang bènten.<ref name="internet1"/> Manawi koala jaler punika ukuran badanipun langkung ageng tinimbang koala wadon.<ref name="internet1"/> Miliginipun Koala ingkang gesang wonten ing pérangan Ostrali Kidul punika ukuranipun langkung ageng kirang langkung 30% tinimbang koala ingkang gesang wonten ing [[Ostrali lor|Ostrali lèr]].<ref name="internet38">[http://www.giftlog.com/pictures/koala_fact.htm giftlog.com](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala punika kados bruwang alit ingkang manggén wonten ing [[wit]]-witan.<ref name="internet7"/> Koala kalebet [[kéwan]] hèrbivor.<ref name="internet7"/> Kéwan koala punika awratipun kirang langkung [[9]] [[kg]] (£ 20).<ref name="internet7"/> Ulesipun kandel, limrahipun awerni ngawu layan saha wonten warni [[coklat]] sakedhik-sakedhik.<ref name="internet7"/>
Koala punika boten kalebet bruwang sanajan wujudipun kados [[bruwang]] alit.<ref name="internet2"/> Koala boten gadhah [[plasenta]] utawi boten kalebet salah satunggaling [[mamalia]].<ref name="internet2"/> Nanging koala kalebet kéwan marsupial ingkang nglairaken anak saha ngagengaken wonten ing kanthong.<ref name="internet2"/> Saéngga boten leres manawi koala dipunwastani koala bruwang nanging cekap dipunwastani kanthi nama koala kémawon.<ref name="internet2"/>
== Étimologi ==
Tembung koala asalipun saking [[Basa Sydney|basa Dharuk]] ''gula''. Sanajan vokal {{IPA | / u /}} aslinipun dipunserat wonten ing ortografi [[Inggris]] kados déné /oo/ (wonten éjaan dipunwaos kados wonten ing tembung ''Coola'' utawi ''koolah'') nanging dipunowahi dados /oa/.<ref name="buku1"/> Fonem /oo/ ingkang owah dados /oa/ punika kalasemanten wonten kalepatan nanging sampun dados kabiyasaan saéngga namanipun boten koola nanging koala.<ref name="buku1">[Dixon, R.M.W.; Moore, Bruce; Ramson, W. S.; Thomas, Mandy.2006.Australian Aboriginal Words in English: Their Origin and Meaning edisi 2.South Melbourne:Oxford University Press.isbn=0-19-554073-5]</ref>
Sanajan koala punika boten kalebet bruwang nanging kang ndunungi ingkang ngginakaken [[basa Inggris]] nalika [[abad kaping 18]] nalika samanten mastani koala kanthi nama bruwang koala amargi wujudipun koala ingkang mèmpèr kaliyan bruwang.<ref name="buku2"/> Sanajan [[taksonomi]] punika salah, taksih wonten ingkang mastani koala kanthi nama ''bruwang koala''.<ref name="buku2"/> Tiyang-tiyang ingkang mastani kanthi nama punika limrahipun sanès tiyang Ostrali.<ref name="buku2">[Leitner, Gerhard; Sieloff, Inke. 1998.Aboriginal words and concepts in Australian English.World Englishes.volume 17. kaca 153–169]</ref> Nanging nama punika boten dipunwajibaken amargi kirang trep.<ref name="internet2"/>
== Titikan ==
Koala punika kéwan ingkang badanipun katutup déning [[wulu]].<ref name="internet1"/> Wulunipun alus saha warninipun [[ngawu layan]].<ref name="internet1"/> Nanging wonten ing pérangan lan ing pérangan [[jaja]]nipun wonten wulu alus ingkang warninipun [[pethak]].<ref name="internet1"/> Koala punika kalebet kéwan ingkang gadhah irung ingkang [[pésék]] saha [[talingan]] ingkang ageng.<ref name="internet1"/> Kajawi punika koala ugi gadhah [[kuku]].<ref name="internet1"/> Ginanipun kuku punika kanggé ménék wit nalika pados [[ron]]-ronan kanggé madhang.<ref name="internet1"/> Kajawi wulunipun ingkang kandel, alus, saha talinganipun ingkang ageng, koala ugi gadhah [[suku]] saha [[tangan]] ingkang dawa saha wonten kuku landhep wonten ing [[driji]]nipun.<ref name="internet3">[http://www.wildlifeextra.com/go/world/koala.html#cr wildlifeextra.com]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Koala punika mangan [[oyot]] saha [[ron]] [[tetuwuhan]].<ref name="internet2">[https://www.savethekoala.com/koalasfacts.html savethekoala.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090913144954/https://www.savethekoala.com/koalasfacts.html |date=2009-09-13 }}(dipunundhuh tanggal 29 Mèi 2011)</ref> Koala punika kalebet kéwan kas Ostrali.<ref name="internet1"/> Koala ugi dados maskot utawi ikon kanggé promosi [[wisata]] [[Ostrali]] wonten ing [[indhustri]] [[pariwisata]].<ref name="internet1"/> Wonten ing Ostrali wonten kalih spésies koala, limrahipun dipunwastani koala lor saha koala kidul.<ref name="internet1">[http://www.australianfauna.com/koala.php australianfauna.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120204141958/http://australianfauna.com/koala.php |date=2012-02-04 }}(dipunundhuh tanggal 29 Mèi 2011)</ref>
Koala punika kalebet salah satunggaling kéwan kas Ostrali ingkang gadhah [[kanthong]].<ref name="internet3"/> Koala ugi jarang nginum amargi koala punika nedha [[ekaliptus]] ingkang sampun ngandhut kathah [[toya]] saéngga koala boten prelu mandhap saking wit kanggé nginum.<ref name="internet3"/>
[[Gambar:Koala grooming.ogv|thumb|left|Koala ménék wit]]
Koala punika kalebet kéwan [[mamalia]] ingkang gesangipun manggén wonten ing [[tetuwuhan]].<ref name="internet5"/> Koala punika radi sami kaliyan [[bruwang]] alit nanging warninipun ngawu layan.<ref name="internet5"/> Koala punika kalebet jinis [[marsupialia]], inggih punika kéwan ingkang gadhah kanthong wonten ing pérangan madharan utawi dipunwastani [[marsupium]].<ref name="internet5"/> Koala limrahipun mbeta anak-anakipun ingkang déréng diwasa wonten ing nglebet kantong punika.<ref name="internet5"/> Koala punika boten gadhah [[buntut]], nanging koala punika gadhah [[grana]] ingkang ageng saha boten katutup [[rambut]] kados pérangan badan ingkang sanès.<ref name="internet5"/> Koala ugi gadhah [[talingan]] ingkang wujudipun bunder.<ref name="internet5"/> Koala diwasa ukuran badanipun inggih punika [[64]] ngantos [[76]] [[cm]] saha awratipun [[7]]-[[14]] [[kg]].<ref name="internet5">[http://www.tempointeraktif.com/hg/sains/2011/05/09/brk,20110509-333164,id.html tempointeraktif.com](dipununundhuh tanggal 29 Mèi 2011)</ref>
Nama koala punika asalipun saking suku [[Aborigin]].<ref name="internet5"/> Koala punika gadhah tegesipun boten nginum utawi boten ngombé.<ref name="internet5"/> Koala saged njagi kirang langkung [[90]] persén cuwèran ingkang wonten ing badanipun saking [[eukaliptus]].<ref name="internet5"/> Koala limrahipun nginum nalika nembé sakit utawi manggon wonten papan panggénan ingkang garing.<ref name="internet5"/>
Ron [[eukaliptus]] punika ugi dipunwastani [[ron]] gusi.<ref name="internet7">[http://www.thekoala.com/koala/ thekoala.com](dipunundhuh tanggal 3 Oktober 2011)</ref> Koala punika dados mamalia ingkang saged mertahanaken gesangipun namung nedha ron eukaliptus.<ref name="internet7"/>
Koala kalebet kéwan marsupial ingkang taksih gadhah gayutan katurunan kaliyan [[kanguru]].<ref name="internet6"/> Kéwan marsupial punika gadhah kanthong ingkang ginanipun kanggé wadhah koala alit ingkang nembé lair.<ref name="internet6"/> Ibunipun koala limrahipun nglairaken satunggal anak koala saben nglairaken, dados cacahipun namung satunggal bayi koala.<ref name="internet6"/> Koala ingkang lair limrahipun gadhah ukuran sami kaliyan ''kacang jelly''.<ref name="internet6"/> Bayi koala punika nalika lair kanthi kaanan ingkang wuta, wuda, saha gadhah [[talingan]].<ref name="internet6"/> Nalika lair, koala ingkang taksih alit punika saged pados margi piyambak tumuju ing kanthong ibunipun koala.<ref name="internet6">[http://kids.nationalgeographic.com/kids/animals/creaturefeature/koala/ kids.nationalgeographic.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111001024015/http://kids.nationalgeographic.com/kids/animals/creaturefeature/koala/ |date=2011-10-01 }}(dipunundhuh tanggal 3 Oktober 2011)</ref> Koala saged mlumpat saking wit satunggal ing wit sanèsipun kanthi jarak ngantos [[150]] kaki (45,72 mèter) diukur saking pucuk wit.<ref name="internet26"/>
Koala punika kalebet kéwan ingkang kalem saha boten kathah polah.<ref name="internet26"/> Koala namung aktif kirang langkung satunggal jam saben dintenipun.<ref name="internet26"/> Kajawi punika koala ugi saged nyuwanten ingkang santer sanget saha [[swanten]] agresif nalika rumaos wonten bebaya.<ref name="internet26"/>
Sanajan koala punika katingal anteng nanging koala ugi saged lumayu.<ref name="internet26"/> Punika amargi koala gadhah [[predhator]] ingkang sawayah-wayah saged mbebayani.<ref name="internet26"/> Predhator punika kados ta [[segawon]].<ref name="internet26"/> Koala punika saged lumayu sami kaliyan [[kelinci]].<ref name="internet26"/> Koala punika gadhah [[buntut]], buntut koala punika ginanipun kanggé lenggah nalika koala manggon ing wit ingkang dangunipun saged pirang-pirang jam.<ref name="internet26"/>
Koala punika arang mudhuh saking wit.<ref name="internet26"/> Tujuwanipun supados tetep aman saking prédhator.<ref name="internet26"/>
Grananipun koala punika gadhah [[rambut]] ''sensitif'' kanggé nemokaken ron eukaliptus ingkang saé piyambak.<ref name="internet39">[http://www.pocanticohills.org/cook/7thgrade/koalareport.htm pocanticohills.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120119081022/http://www.pocanticohills.org/cook/7thgrade/koalareport.htm |date=2012-01-19 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Wonten ugi tiyang ingkang mastani koala punika mirib kaliyan bruwang teddy.<ref name="internet45"/> Kajawi punika wonten tiyang ingkang mastani koala mirib kaliyan [[wombat]] nanging wulunipun koala langkung ketel, saha talinganipun langkung ageng.<ref name="internet45"/> Kajawi wonten ing Lone Pine Koala Sanctuary ing Queensland, koala ugi gesang wonten ing [[Cagar Alam Tidbinbilla]] caketipun [[Canberra]], wonten ing [[Port Stephens]], New South Wales, saha uripliar wonten ing [[Taman Nasional Yanchep]] ing Ostrali Barat.<ref name="internet45">[http://www.australia.com/id/articles/australias_animals.aspx australia.com](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala gadhah waja ingkang jumbuh kaliyan ginanipun minangka kéwan hèrbivor saha [[diprotodontia|diprotodont]] ingkang mirib kaliyan marsupial kados ta [[kanguru]] saha wombat.<ref name="internet48"/> Waja koala punika landhep sanget manawi kanggé nglembutaken ron-ronan.<ref name="internet48"/> Koala gadhah waja ingkang mliginipun kanggé nyepeng ron wonten ing ngajeng tutuk.<ref name="internet48"/>''Gigi susu formula'' koala kasusun déning {{DentalFormula | ndhuwur = 3.1.1.4 | ngisirrendah = 1.0.1.4}}<ref name="internet48">[http://www.environment.gov.au/biodiversity/abrs/publications/fauna-of-australia/pubs/volume1b/17-ind.pdf environment.gov.au](dipunundhuh tanggal 7 Oktober 2011)</ref>
Utek ''nenek moyang'' koala punika gadhah ''volume'' otek ingkang ngebaki ''gronggongan cumplung'', nanging wonten koala sapunika ''volume'' utek punika sampun kirang.<ref name="internet49"/> Miturut panalitén, punika dipunsebabaken amargi dhiet ''cendhèk'' [[énérgi]].<ref name="internet49"/> Nalika kadadéan evolusi koala, koala namung mangan panganan ingkang gadhah ''unsur hara'' ingkang sakedhik, kejawi punika koala ugi gadhah [[metabolisme]] ingkang kirang saha kabiyasaan ''slothlike'' ingkang limrahipun dipunggadhahi kaliyan kéwan ingkang mangan ron-ronan tuwuhan.<ref name="internet49">[https://web.archive.org/web/20120710165749/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1134/is_6_108/ai_55127881/ findarticles.com](dipunundhuh tanggal 7 Oktober 2011)</ref>
Kirang langkung sekawan dasa persèn ''gronggongan'' [[cumplung]] koala dipunisi kaliyan. Koala punika dados satunggal-satunggalipun kéwan wonten ing [[donya]] ingkang ''volume'' utekipun sangsaya susut.<ref name="buku4">[Flannery, T.F. 1994. The Future Eaters: An ecological History of the Australasian Lands and People. Sydney:Reed New Holland. kaca 86]</ref>
== Koala jaler ==
Koala jaler punika gadhah swanten ingkang limrahipun dipun-ginakaken nalika mangsa kawin.<ref name="internet40"/> Swanten punika saged ndamel koala jaler punika katingal langkung ageng tinimbang aslinipun.<ref name="internet40"/> Saking panalitèn ingkang dipunpublikasékaken wonten ing [[The Journal of Experimental Biology]], nedahaken bilih swanten punika ndadosaken koala boten saged dipunbéntenaken kaliyan [[bison]].<ref name="internet40"/> Kanthi swanten punika koala jaler saged ngusir mengsahipun saha narik kawigatén koala wadon kanggé kawin.<ref name="internet40"/> Manawi dipunmirengaken saking [[résonansi]] swantenipun punika saged ndamel koala katingal langkung ageng.<ref name="internet40">[http://teknologi.vivanews.com/news/read/251154-lenguhan-koala-bisa--menipu--ukuran-tubuhnya teknologi.vivanews.com]{{Pranala mati|date=March 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Wonten ''variasi'' swanten ingkang dipungadhahi koala jaler, punika wonten gèndhèng cènèngipun kaliyan agengipun swanten.<ref name="internet41">[http://sasak.net/nasional/66-teknologi/114888-lenguhan-koala-bisa-menipu-ukuran-tubuhnya.html sasak.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20241204141243/http://sasak.net/nasional/66-teknologi/114888-lenguhan-koala-bisa-menipu-ukuran-tubuhnya.html |date=2024-12-04 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
== Bayi Koala ==
[[Gambar:Cutest Koala.jpg|thumb|150 px|right|Koala ingkang taksih alit]]
Koala ingkang taksih alit punika dawanipun [[1]] [[inci]] (2,54 CM).<ref name="internet26"/> Koala ingkang nembé lair punika agengipun kirang langkung sami kaliyan [[tawon]].<ref name="internet26"/> Bayi koala ,manggén wonten kanthong ibunipun ngantos umuripun [[6]] [[wulan]] saha nalika taksih nyusu.<ref name="internet26"/> Nalika bayi koala manggén wonten ing kanthong ibunipun, bayi koala namung pikantuk [[nutrisi]] saking [[susu]].<ref name="buku5"/> Nalika manggèn wonten ing kanthong punika koala lajeng tuwuh [[talingan]], [[mripat]] saha wulunipun.<ref name="buku5"/> Koala lajeng disapih nalika yuswanipun sampun [[12]] [[wulan]].<ref name="buku5">[Handasyde, Kathrine Ann. 1999. The Koala: Natural History, Conservation and Management. UNSW Press. kaca 64–65. isbn:0868405442. Seri:Australian Natural History Series edisi 2]</ref>
== Habitat ==
[[Gambar:Coat of arms of the Commonwealth of Australia.svg|thumb|200 px|''Lambang'' nagara Ostrali, nagara ingkang dados habitat koala]]
Koala kathah-kathahipun manggén wonten ing pérangan [[pasisir]] wétan Ostrali inggih punika wonten ing [[Adelaide]] ngantos dumugi [[Ujung]] [[Cape York]].<ref name="internet3"/> Kajawi punika koala ugi saged gesang wonten ing tlatah pedalaman.<ref name="internet3"/> Dhaérah pedalaman punika gadhah ''curah hujan'' ingkang saé kanggé gesangipun koala.<ref name="internet3"/>
Koala punika kalebet kéwan ingkang dipunjagi wonten ing nagara Ostrali saéngga sinten tiyang ingkang ngingoni koala punika ugi kénging paukuman.<ref name="internet3"/> Koala punika kalebet kéwan ingkang dipunjagi amargi koala cacahipun namung sakedhik ing donya punika.<ref name="internet3"/> Koala dipunlindungi supados boten cures.<ref name="internet3"/>
Wonten ing pérangan kidul [[Ostrali]], koala punika gesang wonten ing praja [[Mumbulla]] wonten ing pasisir kidul Ostrali.<ref name="internet4">[http://www.antaranews.com/berita/1271060128/aktivis-berupaya-selamatkan-habitat-koala antaranews.com](dipunundhuh tanggal 29 Mèi 2011)</ref> Koala punika gesang wonten ing praja Ostrali kados ta wonten ing [[Queensland]], [[New South Wales]], [[Victoria]], saha [[Ostrali Selatan]].<ref name="internet5"/> Koala ugi manggén wonten ing [[Atherton Tableland]] (tlatah ing kulon Cairns), wonten ing [[Qld]] saha pulo-pulo lepas [[pasisir Victoria]] saha Ostrali Selatan ing pérangan kidul.<ref name="internet7"/>
Habitat Koala Victoria kalebet panggénan ingkang paling asrep wonten ing Ostrali.<ref name="internet11"/> Déné habitat Koala Queensland punika kalebet salah satunggaling papan panggénan ingkang paling panas ing nagara Ostrali.<ref name="internet11"/>
Koala limrahipun manggén wonten ing [[wana]] ingkang kathah semakipun.<ref name="internet7"/> Kajawi punika koala ugi asring manggén wonten ing pulo-pulo pasisir saha wonten ing [[wana ekaliptus]].<ref name="internet7"/> Koala punika boten gadhah [[griya]] ingkang [[permanen]] utawi tetep.<ref name="internet10"/> Koala gadhah wewengkon kanggé papan panggénan nanging koala boten manggèn wonten ing wit ingkang tetep, nanging koala punika manggén kanthi [[nomaden]] tegesipun pindhah-pindhah panggénan ing wayah kang tinamtu.<ref name="internet10">[http://www.koala-bears.org/habitat.html koala-bears.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110923151508/http://www.koala-bears.org/habitat.html |date=2011-09-23 }}(dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
== Golékan ==
Golékan koala punika dados ''souvenir'' kas Ostrali nalika wisata wonten mrika.<ref name="internet25"/> Nanging golekan koala ugi sampun kathah dipundamel wonten ing nagara-nagara sanèsipun.<ref name="internet25"/> Golékan koala punika dipundamel kanthi modhél saha ukuran ingkang bénten.<ref name="internet25"/> Wiwit alit ngantos ageng.<ref name="internet25"/> Werninipun ugi bénten, wonten ingkang awerni [[pethak]], coklat, saha ngawu layan.<ref name="internet25">[http://pariwisata.infogue.com/oleh_oleh_dari_australia_tidak_harus_ke_luar_negeri pariwisata.infogue.com/] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091115132003/http://pariwisata.infogue.com/oleh_oleh_dari_australia_tidak_harus_ke_luar_negeri |date=2009-11-15 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
== Populasi ==
Koala limrahipun gesang kanthi populasi ingkang awujud kalompok kados ta manungsa.<ref name="internet7"/> Koala ugi asring srawung kaliyan kalompok koala sanèsipun.<ref name="internet7"/>
Punika amargi koala mbetahaken wana eukaliptus ingkang wiyar saha saged kanggé gesang populasi koala ingkang séhat.<ref name="internet7"/> Koala punika gadhah tlatah teritorial kanggé satunggal kalompok.<ref name="internet7"/> Wonten ing sajeroning satunggal kalompok punika antawisipun koala satunggal saha satunggalipun gesang sareng lan hangrungkebi.<ref name="internet7"/>
Saben kalompok manggén wonten ing salah satunggaling tlatah ingkang dipunkuwasani kalompok punika.<ref name="internet7"/>
Dhaérah punika wujud wit-wit ingkang cacahipun langkung saking kalih.<ref name="internet7"/> Kajawi kanggé panggènan gesang, wit-wit kala wau ugi dipun-ginakaken kanggé sumber pangan saha panggènan kanggé [[sosialisasi]].<ref name="internet7"/>
Wiyaripun panggénan punika gumantung saking cacahipun kalompok koala.<ref name="internet7"/> Koala gadhah cara kanggé nedahaken bilih panggènan wit punika dados gadhahipun kalompok koala.<ref name="internet7"/> Wit-witan ingkang dipun-ginakaken kanggé omah punika ugi saged nggabung kaliyan kalompok sanèsipun.<ref name="internet7"/> Wit ingkang dados habitat langkung saking satunggal kalompok punika dadod wit ingkang wigati sanget.<ref name="internet7"/>
Populasi koala namung saged makempal bilih wonten habitat ingkang pas kanggé populasi punika.<ref name="internet7"/> Wit-witan saha kaanan siti saha curah udan ingkang pas punika ingkang njalari cocog botenipun kanggé populasi koala.<ref name="internet7"/> Limrahipun koala remen manggén wonten ing wit eukaliptus nanging wonten ugi ingkang manggén ing wit sanèsipun.<ref name="internet7"/>
Wonten ing salah satunggaling [[populasi]] koala, wonten koala jaler ingkang ageng.<ref name="internet51"/> Koala ageng punika gadhah tanggel jawab dhumateng klompokipun.<ref name="internet51"/> Koala jaler saged kawin kaliyan sekawan koala wadon.<ref name="internet51">[http://www.australiangeographic.com.au/journal/brutish-koala-bellows-attract-mates-not-ward-off-rivals.htm/ australiangeographic.com.au] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131213234415/http://www.australiangeographic.com.au/journal/brutish-koala-bellows-attract-mates-not-ward-off-rivals.htm/ |date=2013-12-13 }}(dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref> Koala wadon limrahipung galak utawi ''agresif'' nalika nembé ngandhut saha ing mangsa-mangsa pungkasan nyusoni.<ref name="internet52">[http://www.publish.csiro.au/paper/WR9800177.htm publish.csiro.au](dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref> Koala punika kathah-kathahipun mangan lan aktif nalika wayah [[dalu]].<ref name="internet54">[http://www.threatenedspecies.environment.nsw.gov.au/tsprofile/profile.aspx?id=10616 threatenedspecies.environment.nsw.gov.au] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110423010221/http://www.threatenedspecies.environment.nsw.gov.au/tsprofile/profile.aspx?id=10616 |date=2011-04-23 }}(dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref> Setunggal populasi koala punika mbetahaken kirang langkung [[20]] ngantos [[25]] wit ingkang dados tlatah kalompok koala.<ref name="internet56">[http://macedon-ranges-leader.whereilive.com.au/news/story/have-your-say-macedon-ranges-koala-habitat-plea/ macedon-ranges-leader.whereilive.com.au] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100812045114/http://macedon-ranges-leader.whereilive.com.au/news/story/have-your-say-macedon-ranges-koala-habitat-plea/ |date=2010-08-12 }}(dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref>
== Variétas Eukaliptus ==
[[Gambar:Eucalyptus leucoxylon1.jpg|thumb|left|100 px|Wit eucalyptus ingkang dados pakanan Koala]]
Ing Ostrali jinis eukaliptus cacahipun langkung saking [[600]], nanging koala namung mangan kirang langkung [[40]]-[[50]] ''varietas''.<ref name="internet7"/> Kajawi punika namung wonten kirang langkung 10 variétas wit eukaliptus ingkang dipunremeni koala.<ref name="internet7"/>
Wonten ing sajeroning panggénan ingkang kathah tuwuh tuwuhan eukaliptus, namung wonten kalih ngantos tiga wit eukaliptus ingkang dados panggénan tetep populasi koala, déné wit ingkang sanèsipun namung kanggé pangkringan ingkang wekdalipun boten dangu.<ref name="internet7"/>
Saben tlatah wonten ing Ostrali, gadhah jinis utawi variétas eukaliptus ingkang bénten.<ref name="internet7"/>
Pramila koala ingkang manggén wonten ing [[Victoria]] umpaminipun, ugi gadhah pakanan ingkang bènten kaliyan koala ingkang menggen wonten ing Queensland.<ref name="internet7"/> Kajawi mangan saking wit eukaliptus koala inggih saged mangan tuwuhan sanèsipun kados ta [[pial]] utawi wit [[tèh]].<ref name="internet7"/>
Eukaliptus punika tuwuhan asli Ostrali.<ref name="internet13"/> Wit eukaliptus wonten ingkang nginggilipun namung puluhan mèter nanging wonten ugi ingkang ngantos satunggal atus mèter.<ref name="internet13"/> Eukaliptus punika wit ingkang kayunipun atos.<ref name="internet13"/> Eukaliptus [[kayu]] atos ingkang paling inggil sadonya.<ref name="internet13"/> Wit eukaliputus punika saged tuwuh wonten ing panggénan kanthi [[iklim]] ingkang bénten, umpaminipun wonten ing [[padhang pasir]] saha wonten ing panggénan ingkang asrep sanget.<ref name="internet13"/> Kajawi punika wit eukaliptus ugi saged kapanggih wonten ing caket pasisir menapa déné ing [[pagunungan]].<ref name="internet13"/> Wit eukaliptus kalebet wit ingkang ''tahan'' [[geni]].<ref name="internet13"/> Wit punika gadhah lapisan kandel ingkang saged nglothok sasampunipun kobongan.<ref name="internet13"/> Wijinipun saged tuwuh wonten ing siti utawi wonten ing ''kacang pohon'' mataun-taun dangunipun.<ref name="internet13"/> Wiji punika saged tuwuh sasampunipun kobongan.<ref name="internet13"/> Pramila sanajan wana eukaliptus kobong, wit punika saged tuwuh kanthi rikat sasampunipun kobongan.<ref name="internet13"/>
Wit eukaliptus ugi saged gesang nalika mangsa katiga.<ref name="internet13"/> Punika amargi ron-ronipun eukaliptus gogrog nalika wayah katiga.<ref name="internet13"/> Wit eukaliptus ugi saged tuwuh wonten ing siti Ostrali ingkang kirang subur.<ref name="internet13">[http://www.dfat.gov.au/aii/publications/bab03/index.html dfat.gov.au] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110925020018/http://www.dfat.gov.au/aii/publications/bab03/index.html |date=2011-09-25 }}(dipunudhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Kajawi kanggé pakan koala, wit eukaliptus limrahipun dipun-ginakaken kanggé [[kayu]] [[graji]], ''konstruksi finir'', ''plywood'', ''furniture'', bahan kanggé ndamel ''pulp'' saha [[dluwang]].<ref name="internet17">[http://library.usu.ac.id/download/fp/hutan-siti9.pdf library.usu.ac.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090731042033/http://library.usu.ac.id/download/fp/hutan-siti9.pdf |date=2009-07-31 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Eukaliptus kalebet tuwuhan taunan ingkang saged gesang ngrembaka saha mbetahaken cahya [[sréngéngé]] ingkang kathah.<ref name="internet16">[http://www.indonesianforest.com/Tanaman_andalan/Eucalyptus.PDF indonesianforest.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050424194118/http://www.indonesianforest.com/Tanaman_andalan/Eucalyptus.PDF |date=2005-04-24 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Eukaliptus punika tuwuhan ingkang gampil semi nalika dipuntegor saha kalebet tuwuhan ingkang cekap kuwat manawi wonten [[rayap]].<ref name="internet16"/> Eukaliptus tuwuh kanthi rikat mliginipun nalika taksih eném.<ref name="internet16"/> Oyot eukaliptus ingkang taksih eném rikat sanget tuwuh wonten ing salebeting siti.<ref name="internet16"/> Panyebaran [[oyot]] kanthi arah mangisor sami kaliyan ingkang arahipun nyamping kiwa tengen.<ref name="internet16"/> ''Eucalyptus spp'' kalebet famili [[Myrtaceae]].<ref name="internet16"/> Eukaliptus gadhah kirang lankung [[700]] jinis.<ref name="internet16"/> Ron eukaliptus wujudipun lanset saha wonten ugi ingkang ''bulat telur'' dawa.<ref name="internet16"/> Déné wonten ing pérangan pucukipun lincip.<ref name="internet16"/> Wit eukaliptus ingkang taksih ném limrahipun ronnipun adhep-adhepan saha gadhah ron ingkang ukuranipun langkung ageng tinimbang wit eukaliptus ingkang sampun sepuh.<ref name="internet16"/> Nalika wit sampun sepuh, panggènan ronipun punika sgarudha-seling saha boten adhep-adhepan malih.<ref name="internet16"/>
Taneman Eucalyptus sampun misuwur wiwit abad [[18]].<ref name="internet18"/> Taneman punika sangsaya nrembaka nalika taun [[1980]] sasampunipun [[Konggrès Kehutanan Sedunia]] kaping [[VIII]] ing [[Jakarta]] nalika taun [[1978]].<ref name="internet18"/> Nanging taun [[1988]] wonten kritik ingkang nedahaken bilih tuwuhan eukaliptus gadhah prabawa négatif tumrap lingkungan.<ref name="internet18"/> Salah satunggaling efek négatif tumrap lingkungan inggih punika amargi eukaliptus saged ngrisak kaseimbangan [[hidrologi]].<ref name="internet18">[http://www.dephut.go.id/index.php?q=id/node/1267 dephut.go.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160312073308/http://www.dephut.go.id/index.php?q=id/node/1267 |date=2016-03-12 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Eukaliptus kalebet tuwuhan ingkang miltiguna saha saged tuwuh wonten ing lahan ''marjinal'' utawi ''kritis''.<ref name="internet19">[http://www.fao.org/DOCREP/005/AC772E/ac772e09.htm fao.org](dipunundhuh tanggal 6 Oktobet 2011)</ref>
==== Wana eukaliptus teles ====
Wit-wit eukaliptus ingkang gesang wonten ing wana ingkang teles utawi ''lembab'' punika kalebet wit-wit eukaliptus ingkang paling inggil.<ref name="internet13"/> Wana punika wonten ing pasisir wétan Ostrali, [[Tasmania]], saha [[Ostrali Barat]].<ref name="internet13"/> Dhaérah punika kalebet tlatah ingkang kathah curah udanipun.<ref name="internet13"/> Wonten ing wana eukaliptus ingkang teles punika kathah wit eukaliptus ingkang nginggilipun ngantos pitung puluh [[méter]].<ref name="internet13"/>
==== Wana eukaliptus garing ====
[[Gambar:Flag of Australia.svg|thumb|200 px|Gendéra Ostrali, nagara konservasi koala]]
Wana jinis punika dados wana eukaliptus ingkang paling umum.<ref name="internet13"/> Wana eukaliptus garing punika kathah kapanggih wonten ing tlatah pasisir saking [[Tanjung York]] ngantos Tasmania saha Ostrali Selatan.<ref name="internet13"/> Wana punika ugi wonten ing Ostrali Barat.<ref name="internet13"/> Limrahipun wonten wana punika kathah ''semak'' tuwuh ngrembaka.<ref name="internet13"/> Wit ''semak ''punika kados ta wit [[kasuarina]], [[akasia]], [[banksia]] saha [[kalistemon]].<ref name="internet13"/> Nalika sajeroning sedasa taun wonten kobongan ingkang cacahipun langkung saking satunggal, pramila ''semak'' punika lajeng pejah saha dipungantosaken [[suket]]-suketan.<ref name="internet13"/>
==== Mallee ====
Mallee punika kalebet jinis wana ingkang dipuntuwuhi wit-wit eukaliptus ingkang cendhak.<ref name="internet13"/> Wit-wit eukaliptus punika gadhah pang-pang ingkang kathah.<ref name="internet13"/> Limrahipun wit punika asring sipunsumerepi wonten ing caketipun padhang pasir.<ref name="internet13"/>
=== Wit omah ===
Omah saben koala punika wujud wit-witan.<ref name="internet3"/> Limrahipun dipunwastani wit omah.<ref name="internet3"/> Koala-koala punika manggén wonten wit-wit kanthi tumata.<ref name="internet3"/> Saben wit saged dipunanggé koala ingkang cacahipun langkung saking satunggal.<ref name="internet3"/> Kajawi nalika nembé nglairaken utawi ngandhut, koala boten pindhah-pidhah wonten ing panggénan koala sanès wonten satunggal kalompokipun.<ref name="internet3"/> Ukuran saha wiyaripun antawis wit satunggal kaliyan satunggalipun gumantung faktor habitat, seks, yuswa saha sosial sajeroning [[populasi]] koala.<ref name="internet3"/>
=== Ing Indonésia ===
Eucalyptus punika salah satunggaling tuwuhan ingkang dipuntanem kanggé [[Alas Tetandurn Industri]] (HTI) amargi sipatipun eukaliptus ingkang gampil kanggé adhaptasi saha ginanipun ingkang kathah sanget.<ref name="internet20"/> Eukaliptus Pelita punika salah satunggaling spesiés [[éndemik]] [[Indonésia]] ingkang tuwuh wonten ing [[Papua]] wonten ing panggénan ingkang nginggilipun ngantos sandhuwuripun [[800]] m dpl kanthi [[curah udan]] 900 mm-2.100 mm/taun saha iklim garing.<ref name="internet20"/>
== Cap driji ==
[[Gambar:Phascolarctus cinereus 2 Gould.jpg|thumb|150px|Lukisan koala, koala gadhah cap driji kanggé mènèk wit]]
Koala punika gadhah cap driji utawi manawi wonten ing basa [[Indonésia]] dipunwastani ''sidik jari'' ingkang wujudipun mirib kaliyan cap driji manungsa.<ref name="internet5"/> Cap driji koala punika wujudipun bènten kaliyan kéwan sanèsipun, bentukipun ugi langkung ''unik''.<ref name="internet5"/> Punika amargi koala ngalami évolusi ingkang kapisah.<ref name="internet5"/> Wonten ing ''pohon evolusi kauripan'', primata saha koala punika kapisah kirang langkung [[70]] [[taun]] kang kapungkur.<ref name="internet5"/> Èvolusi kéwan ingkang gadhah kanthong punika nedahaken manawi namung koala ingkang gadhah cap driji ing pucuking drijinipun.<ref name="internet5"/> Sampun pinten-pinten abad para ahli [[anatomi]] punika neliti ginanipun cap driji wonten ing kéwan koala.<ref name="internet5"/> Tim anatomi saking [[Universitas Adelaide]], [[Ostrali]] punika ingkang nemokaken cap driji koala nalika taun [[1996]].<ref name="internet5"/> Tim punika nedahaken manawi cap driji koala punika ginanipun kanggé mendhet ron-ronan.<ref name="internet5"/> Koala punika pados pakanan saking wit-witan eukaliptus ngantos pang-pang ingkang alit saha ron-ronan.<ref name="internet5"/> limrahipun koala punika mendhet kanthi ngurut sadhompol ron lajeng dipunpangan.<ref name="internet5"/> Miturut [[obsérvasi]] punika para paneliti nedahaken bilih cap driji punika dipunsebabaken amargi adhaptasi prosés nglempakaken panganan.<ref name="internet5"/> Supados ron saged nèmpèl wonten ing tangan dipunbetahaken cap driji wonten ing drijinipun koala.<ref name="internet5"/> Amargi cap driji punika njalari ''tekanan ingkang statis''.<ref name="internet5"/> Kajawi punika cap driji koala ugi mirib kaliyan cap driji manungsa.<ref name="internet5"/> Kanthi ngginakaken [[mikroskop èléktron]], lapisan [[épidermis]] wonten ing pucuking driji koala punika mirib kaliyan cap drijinipun manungsa.<ref name="internet21">[http://bataviase.co.id/node/667788 bataviase.co.id]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Nalika dipunpirsani ngginakaken mikroskop èléktronik cap driji koala saha manungsa angél dipunbéntenaken.<ref name="internet47">[http://naturalscience.com/ns/articles/01-04/ns_hll.html naturalscience.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120218114705/http://naturalscience.com/ns/articles/01-04/ns_hll.html |date=2012-02-18 }}(dipunundhuh tanggal 7 Oktober 2011)</ref> Cap driji punika wonten amargi [[adhaptasi]] [[biomekanik]] kanggé nyekel barang.<ref name="internet28"/> Punika njalari wontenipun prabawa mékanik ing kulit ingkang ginanipun kanggé ngontrol obahan saha tekanan statis.<ref name="internet28">[http://teknologi.inilah.com/read/detail/1486482/koala-miliki-sidik-jari-mirip-manusia teknologi.inilah.com](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala punika gadhah driji ingkang cacahipun gangsal kalebet jempol ingkang cacahipun kalih.<ref name="buku3"/> Punika ginanipun supados saged nyekel sabarang kanthi langkung saé.<ref name="buku3">[Martin, Roger.1984.The Encyclopedia of Mammals.New York:Facts on File.isbn= 0-87196-871-1]</ref>
== Langka ==
Koala punika kalebet pratélan salah satunggaling kéwan ingkang [[langka]].<ref name="internet8"/> Koala kalebet spésies ingkang dipunlindungi kaliyan [[Konservasi Spesies Terancam UU 1995]] (TSC UU).<ref name="internet8"/> Punika amargi cacahipun koala saben taun sangsaya kirang antawisipun 50 ngantos 75%.<ref name="internet8"/> Kajawi punika koala punika kalebet kéwan ingkang angél dipungulawentah saha dipunkembangaken.<ref name="internet8"/> Kajawi punika kathah sanget bebaya ingkang saged nganggu gesangipun koala.<ref name="internet8">[http://www.environment.nsw.gov.au/resources/pnf/07361koalahabitat.pdf environment.nsw.gov.au](dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Koala punika membatahaken panggènan ingkang wiyar supados saged gesang, obah, saha mangan.<ref name="internet9"/> Kajawi punika gesangipun koala ugi gumantung kaliyan koala sanèsipun.<ref name="internet9"/> Sasampunipun koala pejah, mbetahaken wekdal kirang langkung satunggal taun supados koala sanès purung manggén wonten ing panggénan koala ingkang sampun pejah.<ref name="internet9"/> Punika amargi ngentosi gandanipun koala ingkang naté manggén wonten ing panggénan punika ical.<ref name="internet9"/> Koala nelasaken wekdal gesangipun wonten ing wit-wit [[kayu pethak]] utawi eukaliptus kanggé mangan saha tilem.<ref name="internet9"/> Sapunika wonten ugi habitat koala ingkang dipun-ginakaken kanggé [[tetanèn]].<ref name="internet9"/> Punika sangsaya ndamel koala Ostrali langkung rikat cures.<ref name="internet9">[http://people.uwec.edu/TERNESMT/koala_habitat.htm people.uwec.edu] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20121030012513/http://people.uwec.edu/TERNESMT/koala_habitat.htm |date=2012-10-30 }}(dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Cacahipun koala ingkang urip alasan wonten ing Ostrali punika antawisipun [[2000]] ngantos [[8000]] koala.<ref name="internet11"/> Populasi koala punika mandhap 90% sajeroning sedasa taun.<ref name="internet11"/> Punika amargi kathah habitat alami koala dipunrisak saha dipun-ginakaken kanggé yasan-yasan saha tetanèn.<ref name="internet11">[http://library.thinkquest.org/6322/habitat.html library.thinkquest.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002171328/http://library.thinkquest.org/6322/habitat.html |date=2011-10-02 }}(dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Wonten ing Ostrali wonten badan ingkang mirunggan neliti kéwan koala, tuladhanipun inggih punika [[Pusat Penelitian Koala]] [[Queensland Tengah]].<ref name="internet12">[http://www.cqnews.com.au/story/2011/10/05/research-partnership-for-habitat-restoration/ cqnews.com.au]{{Pranala mati|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 5 Oktober 2011)</ref>
Kajawi punika wonten ugi ingkang dipunwastani [[Lone Line Sanctuary]].<ref name="internet14"/> Panggénan punika kalebet panggénan ingkang njagi saha nglindungi koala ingkang sepisanan saha paling ageng sadonya.<ref name="internet14"/> Wonten ing papan panggénan ingkang konservatif punika wonten koala ingkang cacahipun langkung saking [[130]] koala.<ref name="internet14">[http://www.koala.net/index.php koala.net](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala punika kalebet salah satunggaling kéwan ingkang dipunlindungi.<ref name="internet26"/> Wonten ing nagara Ostrali, koala boten pareng dipuningoni amargi wonten ukuman saking nagara.<ref name="internet26"/> Wonten ing Ostrali, sinten ingkang ngingoni koala bakal pikantuk ukuman kunjara.<ref name="internet26">[http://koranbaru.com/10-fakta-unik-tentang-koala/ fakta unik koala](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Tim panaliti nedahaken manawi koala boten dipunlindungi koala saged cures kanthi wektu [[30]] [[taun]] ingkang badhé dhateng.<ref name="internet31">[http://www.rnw.nl/bahasa-indonesia/article/populasi-beruang-koala-terancam-punah rnw.nl]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
=== Ingkang njalari langka ===
Koala punika manggèn wonten ing salah satunggaling panggènan kanthi kalompok sosial.<ref name="internet11"/> Kajawi njagi badanipun piyambak, koala ugi njagi papan panggénan ingkang dipunpanggeni satunggal kalompok punika.<ref name="internet11"/> Koala punika ugi dipunwastani kéwan ingkang [[teritorial]].<ref name="internet11"/> Koala limrahipun pejah amargi lelara saha dipunbeléh kanggé dipunpendhet wulunipun.<ref name="internet11"/> Kajawi punika koala ugi pejah amargi wana ingkang kobongan.<ref name="internet11"/> Sapunika koala namung gesang wonten ing wana eukaliptus ingkang manggén ing Ostrali.<ref name="internet11"/>
Koala punika satwa nasional saha satwa kas Ostrali.<ref name="internet27"/> Populasi koala punika mudhun antawisipun [[80]] persèn.<ref name="internet27"/> Faktor-faktor sanès ingkang njalari koala punika kirang cacahipun inggih punika tata [[kutha]] ingkang dipunowahi, polusi motor, pertambangan, banjir, wana ingkang dipuntegor, predator ingkang wujud segawon.<ref name="internet27">[http://id.berita.yahoo.com/populasi-koala-turun-80-persen-174800087.html id.berita.yahoo.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111002182627/http://id.berita.yahoo.com/populasi-koala-turun-80-persen-174800087.html |date=2011-10-02 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala ugi kénging [[lelara]] [[chlamydia]].<ref name="internet30"/> Lelara punika ndadosaken koala boten saged reprodhuksi saha gadhah katurunan.<ref name="internet30"/> Wonten ugi lelara sanèsipun inggih punika lelara [[inféksi]] saha [[kanker]].<ref name="internet30"/> Koala boten saged urip manawi suhunipun panas saha garing saéngga koala gampil stress saha dehidrasi.<ref name="internet30"/> Suhu ingkang panas njalari kalembaban ron eukaliptus kirang saéngga koala radi angèl pikantuk toya.<ref name="internet30"/>
Kajawi segawon, manungsa ugi dados predhator kanggé koala.<ref name="internet44"/> Awit manungsa asring nyekel koala dados kéwan ingon-ingon utawi dipunpendhet wulunipun.<ref name="internet44">[http://koalas.org/koala-info.html koalas.org](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Manawi suhunipun sampun langkung saking [[37]] drajat [[celsius]], ndadosaken koala kirang saé anggénipun gesang.<ref name="internet30">[http://www.berani.co.id/Artikel_Detail.aspx?ID=5609&URLView=Arsip_Berita_Utama.aspx berani.co.id] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110829143824/http://www.berani.co.id/Artikel_Detail.aspx?ID=5609&URLView=Arsip_Berita_Utama.aspx |date=2011-08-29 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Nalika pertemuan [[Perserikatan Bangsa Bangsa]] ingkang ngrembug babagan iklim dipuntedahaken ugi manawi owahing iklim punika saged mbebayani tumrap spesiés [[penguin emperor]] ngantos koala Ostrali.<ref name="internet36">[http://www.baungcamp.com/?articles&post=Koala_dan_Penguin_Terancam_Punah baungcamp.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210423111658/http://www.baungcamp.com/?articles&post=Koala_dan_Penguin_Terancam_Punah |date=2021-04-23 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Koala ingkang wonten ing Ostrali punika ugi kathah ingkang cures amarga ''strèss''.<ref name="internet43">[http://dunia.vivanews.com/news/read/93181-derita_stress__koala_terancam_punah dunia.vivanews.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100124151909/http://dunia.vivanews.com/news/read/93181-derita_stress__koala_terancam_punah |date=2010-01-24 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Koala ingkang ''stress'' punika amargi cara ngingoni koala ingkang lepat, kejawi punika koala asring [[foto]]-foto kaliyan para ''wisatawan''.<ref name="internet53">[http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/parlment/HansArt.nsf/66662d17d79b79d7ca256cfd000e0c22/ca256d11000bd3aa4a25644a00824515 parliament.nsw.gov.au] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305084613/http://www.parliament.nsw.gov.au/prod/parlment/HansArt.nsf/66662d17d79b79d7ca256cfd000e0c22/ca256d11000bd3aa4a25644a00824515 |date=2016-03-05 }}(dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref> Kaanan mangsa kang garing ugi gadhah prabawa kaliyan [[gizi]] koala, amargi ron ekaliptus ingkang sangsaya suda nutrisinipun.<ref name="internet55"/> Gizi ingkang kirang ugi njalari pejahipun koala.<ref name="internet55">[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/australiaandthepacific/australia/6537179/Koalas-extinct-within-30-years-after-chlamydia-outbreak.html telegraph.co.uk](dipunundhuh tanggal 8 Oktober 2011)</ref>
=== Konsérvasi Koala ===
[[Gambar:Leefgebied koala.JPG|thumb|250 px|left|Peta ingkang nedahaken payebaran koala]]
Pakar ékologi Universitas Queensland Clive McAlpine nedahaken supaya koala boten cures caranipun inggih punika nglebetaken koala dados spesiés ingkang saged cures.<ref name="internet32"/> Cara punika dados cara ingkang sepisanan kanggé upaya nglindungi saha njagi habitat koala supados boten cures.<ref name="internet32"/> Sasampunipun punika koala lajeng dipunlebetaken wonten ing papan panggènan konsérvasi koala.<ref name="internet32"/> Kajawi punika ugi saged dipunwontenaken [[panaliten]] ngenani babagan lelara chlamydia.<ref name="internet32">[http://forum.nationalgeographic.co.id/topic-1114.html forum.nationalgeographic.co.id]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Kajawi punika wonten ugi [[Pulo Island]].<ref name="internet33"/> Pulo punika saged kapanggih kirang langkung [[90]] [[menit]] saking [[Melbourne]].<ref name="internet33"/> Pulo punika misuwur lumantar Parade Penguin saha Pusat Konservasi Koala.<ref name="internet33">[http://australiacalling.org/2010/Anastasia%20Ika%20-%20phillip%20island-2.pdf australiacalling.org] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110919192718/http://www.australiacalling.org/2010/Anastasia%20Ika%20-%20phillip%20island-2.pdf |date=2011-09-19 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Pusat konservasi koala punika dipundamel dados panggénan ingkang resik saéngga wonten paugeran-paugeran ingkang trawaca tumrap para tiyang ingkang mlebet.<ref name="internet34">[http://www.seputar-indonesia.com/edisicetak/content/view/369706/ seputar-indonesia.com](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Kajawi punika wonten Pusat Konsérvasi Koala ing Pulo Philip para wisatawan saged mirsani langsung para koala ingkang nembé turu saha mangan.<ref name="internet35"/> wonten ugi sajarah koala.<ref name="internet35"/> Para Wisatawan ugi saged [[foto]] sareng kaliyan golékan koala ingkang ageng saha kathah ''souvenir'' kas ingkang saged dipuntumbas.<ref name="internet35">[http://wisata.kompasiana.com/jalan-jalan/2011/09/16/pesona-wisata-unik-pulau-penguin/ wisata.kompasiana.com]{{Pranala mati|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Kajawi punika wonten ugi [[Koala Sanctuary]] ingkang ugi dados badan konsérvasi koala saha satwa alasan sanèsipun.<ref name="internet36"/> Koala Sanctuary ugi ndamel ''penemuan konservasi indah'' saha nembé madosi [[vaksin]] kanggé lelara Chlamydia ingkang limrahipun nyerang koala.<ref name="internet36"/>
== Lone Pine ==
Lone Pine Koala Sanctuary punika dipunyasa nalika taun [[1927]].<ref name="internet15"/> Panggènan punika kalebet papan panggénan kanggé nengkaraken koala, kéwan kas Ostrali.<ref name="internet15"/> Kawiwitan saking koala ingkang cacahipun namung kalih.<ref name="internet15"/> Koala punika anami "Jack" saha "Jill".<ref name="internet15"/> Sasampunipun [[67]] taun [[Lone Pine]] lajeng dados cagar alam koala ingkang paling ageng wonten ing donya.<ref name="internet15"/> Ing panggènan punika wonten langkung sakin 130 koala ingkang dipuntengkaraken.<ref name="internet15"/> Kajawi punika wonten ugi satwa asli Ostrali kados ta [[kangguru]], [[manuk emu]], [[wombat]], saha sanès-sanèsipun.<ref name="internet15"/> Sapunika langkung saking 80 species ingkang gesang kanthi aman wonten ing panggénan ingkang konsérvatif punika.<ref name="internet15"/>
[[Lone Line]] saged dipupanggihi kinten-kinten satunggal jam saking [[Papan Anggegana Brisbane]], ibu kutha Praja Queensland, Ostrali.<ref name="internet20"/> Kajawi punika saged ugi kapanggih kanthi wekdal [[30]] menit saking punjer kutha manawi nganggé piranti transportasi wujud [[bus]].<ref name="internet20"/> Manawi ngginkakaken [[taksi]] béayanipun kirang langkung $A25 saking punjer [[kutha]].<ref name="internet20">[http://www.mediaindonesia.com/mediatravelista/index.php/read/2009/12/24/164/2/Berkunjung-ke-Penangkaran-Koala-Tertua-di-Dunia mediaindonesia.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120629101948/http://www.mediaindonesia.com/mediatravelista/index.php/read/2009/12/24/164/2/Berkunjung-ke-Penangkaran-Koala-Tertua-di-Dunia |date=2012-06-29 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
=== Wisata ===
[[Gambar:Koala with young.ogv|thumb|150 px|Koala kanthi joey ing kanthongipun, koala punika manggén wonten ing Hamilton Island, Ostrali]]
Lone Pine kalebet salah satunggaling panggénan wisata nalika wisata wonten ing [[Brisbane]], Australia.<ref name="internet15"/> Kajawi misuwur [[kebon binatang]] punika ugi dados [[cagar alam]] koala ingkang sepisanan saha ingkang paling ageng wonten ing donya.<ref name="internet15"/> Wonten ing Lone Pine bakal kapanggih kaanan ingkang taksih alami utawi ''natural''.<ref name="internet15"/> Pramila Lone Pine punika misuwur ugi amarga kahananipun ingkang taksih alami.<ref name="internet15"/> Kajawi punika kahananipun adhem amargi kathah wit eukaliptus padha tuwuh ngrembaka.<ref name="internet15"/> Wit punika dados pakanan pokok kanggé koala.<ref name="internet15"/> Limrahipun nalika wisata wonten ing panggénan punika para wisatawan saged mirsani kawontenan alam ingkang adhem punika kaliyan mlampah.<ref name="internet15"/>
Kajawi punika para wisatawan ugi saged mirsani kéwan-kéwan ingkang nmung gesang wonten ing Australia.<ref name="internet15"/> Para wisatawan ugi saged foto-foto kaliyan kéwan-kéwan punika.<ref name="internet15">[http://id.koala.net/index.php/about-lone-pine.html id.koala.net] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091113090452/http://id.koala.net/index.php/about-lone-pine.html |date=2009-11-13 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Lone Pine punika dipundamel kaliyan tiyang ingkang namanipun [[Claude Reid]].<ref name="internet15"/> Wonten ing taman ingkang temanipun ''hi-tech'', Lone Pine ugi njagi saha nglindungi koala saha kéwan-kéwan kas sanèsipun.<ref name="internet15"/> Punika tujuwanipun supaya koala ugi para wisatawan tansah remen manggén wonten ing mriki.<ref name="internet15"/> Sekedhik ingkang mangertos bilih sejatinipun nama Lone Pine punika saking nama wit cemara ingkang tuwuh wonten ing sacedhaking toko cinderamata.<ref name="internet15"/> Wit cemara Hoop punika dipuntanem kaliyan wiyang ingkang namanipun [[Daniel Clarkson]] nalika taun [[1865]], nalika Lone Pine taksih dados kebon [[kapuk]].<ref name="internet15"/> Sanajan dipunsamber petir nalika taun [[1975]], nanging wit punika taksih gesang sasampunipun dipunrimati.<ref name="internet15"/> Wonten ing panggénan punika dipuntengkraken koala wiwit saking koala alit ngantos diwasa.<ref name="internet20"/> Koala dipunrimati miturut yuswanipun koala.<ref name="internet20"/> Koala-koala punika dipunpanggenaken wonten ing kandhang ingkang wonten wit eukaliptus wonten ing kandhang manika.<ref name="internet20"/> Wit manika dados panganan koala.<ref name="internet20"/> Miturut [[Mathew Doherty]], Koordinator Pemasaran Lone Pine Koala Sanctuary, nedahaken bilih pang-pang eukaliptus punika dipun-gantos saben dintenipun.<ref name="internet20"/>
[[Guinness World Records]] nyathet bilih panggénan punika naté gadhah koala ingkang paling sepuh ing donya.<ref name="internet20"/> Koala punika anami Sarah.<ref name="internet20"/> Koala ingkang paling sepuh punika pejah nalika taun [[2001]] nalika umuripun [[23]] [[taun]].<ref name="internet20"/> Manawi dipunkonversi kaliyan yuswanipun manungsa punika kirang langkung 161 taun.<ref name="internet20"/> Kangge narik kawigaten para pandhudhuk dipunwontenaken kontès saben dinten antawisipun jam 10.00-15.30 wekdal ing panggénan punika.<ref name="internet20"/> Kontes punika nampilaken satwa-satwa kados ta wonten ing [[Taman Safari Indonésia Cisarua]], [[Jawa Barat]].<ref name="internet20"/>
Kajawi punika wonten ugi kontès ''Bird of Prey Flight Show & Photos'' kirang langkung tigang dasa menit.<ref name="internet20"/> Kontes punika nampilaken atraksi [[manuk garudha]] saha [[manuk hantu]] ingkang mabur wonten ing sanginggilipun para panonton saha mangan pangananipun saking asta pelatih.<ref name="internet20"/>
Wonten ugi ''Sheep Dog Show'', ingkang meragakaken para tani ingkang manggén wonten ing tlatah pedalaman Ostrali angon menda-mendanipun kanthi dipunbiyantu segawon-segawon.<ref name="internet20"/>
Lone Pine Koala Sanctuary ugi nyediakaken fasilitas kanggé foto kaliyan koala.<ref name="internet20"/> Asilipun dipuncithak kanthi wujud tanggalan saha [[kertu pos]].<ref name="internet20"/> Kajawi punika foto punika kapajang wonten ing internet kirang langkung [[60]] dinten.<ref name="internet20"/> Koala ugi saged kapanggih wonten ing kebon binatang ingkang manggén wonten ing [[kutha]] [[Sydney]].<ref name="internet42">[http://wisata.kompasiana.com/jalan-jalan/2011/07/30/berjumpa-koala-imut-dan-kanguru-lucu-di-sydney/ Koala bonbin Sidney]{{Pranala mati|date=September 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
== Panaliten ==
Wonten ing taman [[Taman Victoria’s Great Otway National]] dipunbikak program kanggé naliti koala.<ref name="internet22"/> Panaliten punika gadhah tujuwan nglestantunaken habitat koala, mliginipun kanggé mangerteni akibat ingkang dipunsebabaken owahing iklim tumrap populasi saha tindak tandukipun koala.<ref name="internet22"/> Ekspedisi dipuntindakaken kirang langkung sedasa dinten wonten ing [[kutha]] [[Apollo Bay]].<ref name="internet21"/> Para panaliti saged kerjasama kaliyan para sarjana ingkang trampil saha gadhah pangalaman ingkang langkung wonten ing babagan punika.<ref name="internet22"/>
Kajawi punika para panaliti ugi saged ngemataken habitat kéwan nalika wayah bengi lumantar [[radhio]] saha saged ngukur wit.<ref name="internet22"/> Kanggé wisata punika dipunbetahaken béaya USD3115 utawi kirang langkung Rp26 yuta.<ref name="internet22"/> Béaya punika kalebet akomodasi saha dhahar wonten ing lokasi.<ref name="internet22">[http://travel.okezone.com/read/2011/08/15/409/492242/mandikan-gajah-hingga-berenang-dengan-penyu travel.okezone.com](dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
== Kéwan arboreal ==
Koala punika kalebet kéwan [[arboreal]].<ref name="internet10"/> Arboreal tegesipun urip wonten ing wit.<ref name="internet10"/> Koala punika urip, mangan, turu wonten ing wit eukaliptus.<ref name="internet10"/> Koala ingkang jaler gadhah pérangan awak ingkang saged njalari ganda.<ref name="internet10"/> Koala jaler lajeng nggosok-gosokaken [[jaja]]nipun wonten ing wit ingkang dipunpanggeni.<ref name="internet10"/> Punika ancasipun kanggé mratandhani supados koala sanès mangertosi bilih wit punika dados panggénan ingkang dipunkuwaosi.<ref name="internet10"/>
== Nggayemi ==
Kéwan ingkang mamah biak, kados ta [[sapi]] misuwur gadhah madharan sekawan.<ref name="internet23">[http://koranterbaru.com/aneh-misteri/1821156/monyet-makan-seperti-sapi.html koranterbaru.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110410184207/http://koranterbaru.com/aneh-misteri/1821156/monyet-makan-seperti-sapi.html |date=2011-04-10 }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref>
Nalika mangan, panganan mlebet wonten ing salah satunggaling pérangan madharan saha dipunmuntahaken malih wonten ing tutuk.<ref name="internet23"/> Sasampunipun punika nembé dipunpangan malih saha mlebet wonten ing pérangan madharan sanèsipun saha dipunserep kaliyan [[usus alus]].<ref name="internet23"/> Sasampunipun punika lajeng dipunbuwang kanthi dipundalaken saking awak.<ref name="internet23"/>
[[Profesor]] ingkang nyerat [[buku]] kanthi irah-irahan ''Mammalian Herbivore Stomach: Comparative Anatomy, Function and Evolution'' nedahaken manawi koala ugi gadhah tindak tanduk ingkang kados punika.<ref name="internet24">[http://nationalgeographic.co.id/lihat/berita/867/ nationalgeographic.co.id]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}(dipunundhuh tanggal 6 Oktober 2011)</ref> Nanging namung nalika wonten ing kaanan ingkang tinamtu kados ta nalika [[pupak]] [[waja]] saha amargi mbetahaken langkung kathah [[nutrisi]] kanggé nyusoni.<ref name="internet24"/>
== Ngedab-edabi ==
Koala punika kalebet kéwan ingkang ngeramaken.<ref name="internet15"/> Wonten babagan ingkang ngédab-édabi saking kéwan koala ingkang boten dipuntindakaken déning kéwan sanèsipun.<ref name="internet15"/>
# Sanajan koala punika boten kéwan ingkang saged gesang wonten [[toya]], nanging manawi wonten ing kahahan ingkang nggegirisi saha ''kepepet'' koala punika saged ugi nglangi.<ref name="internet15"/>
# Koala jaler Queensland punika awratipun ngantos [[9,5]] [[kilogram]] déné koala wadon ngantos [[7]] [[kilogram]].<ref name="internet15"/> Wonten ing Victoria, awratipun koala ngantos [[14]] kilogram.<ref name="internet15"/>
# Koala punika tilem saben dintenipun antawis [[18]]-[[20]] jam.<ref name="internet40"/> Wonten wana, koala gesang antawisipun 10 ngantos 12 taun, nanging koala [[Lone Pine]] ingkang dipunjagi saking mengsahipun, wonten variasi pakanan ingkang saé, saha saking [[iklim]] ingkang ékstrim owahipun saged gesang kirang langkung [[12]] ngantos [[15]] taun.<ref name="internet15"/>
# Koala punika saged jungkatan.<ref name="internet15"/> Punika tujuwanipun supados koala katingal tetep saé saha resik.<ref name="internet15"/> Driji ingkang nomer kalih saha tiga nyatunggil saéngga dados sapasang [[cakar]] ingkang saged dados [[jungkat]].<ref name="internet15"/>
# Limrahipun wonten ing salah satunggaling wekdal koala katingal [[mabuk]].<ref name="internet15"/> Sejatosipun, koala punika boten mabuk amargi ron eukaliptus nanging punika salah satunggaling cara koala kanggé adhaptasi tumrap ''kadar'' [[enersi]] ingkang sakedhik wonten ing ron [[gum]] utawi eukaliptus.
<ref name="internet15"/>
== Gladri ==
<gallery>
Image:Eucalyptus microtheca 1.jpg|Ron saha sekar tuwuhan eukaliptus ingkang taksih nguncup
Image:Friendly Female Koala.JPG|Koala wadon ingkang manggén wonten ing [[Billabong Koala Park]]
Image:700 yr red river gum.jpg|Wit eukaliptus ingkang dados papan panggénanipun Koala
Image: Friendly Male Koala.JPG|Koala jaler ingkang manggén wonten ing Billabong Koala Park
Image: Koala climbing tree.jpg|Koala gadhah kuku saéngga saged mènèk wit
Image: Koala eating.jpg|Koala mangan ron eukaliptus
</gallery>
== Ugi pirsani ==
{{Wikispecies|Phascolarctos cinereus}}
{{commons|Koala}}
* [[Marsupial]]
* ''[[Australian Koala Foundation]]''
== Pranala njawi ==
* [http://www.savethekoala.com/ Australian Koala Foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080718191029/https://www.savethekoala.com/ |date=2008-07-18 }}
* [http://www.koala.net/index.php/koala.html Lone Pine Koala Sanctuary]
* [http://www.thekoala.com/koala The Koala]
* [http://aso.gov.au/titles/environmental/bird-and-animal-calls/clip1/ sound]
* [http://aso.gov.au/ australianscreen online]
== Cathetan suku ==
{{reflist|2}}
[[Kategori:Sato kéwan]]
[[Kategori:Koala]]
[[Kategori:Marsupials saking Australia]]
[[Kategori:Kéwan Hèrbivor]]
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
nqfjlq22ly3w2a32jb11mxx0dyjll1l
Manchester City F.C.
0
76819
1761849
1749408
2026-11-18T10:59:11Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761849
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football club
| clubname = Manchester City
| current = 2011–12 Manchester City F.C. season
| image =
| fullname = Manchester City Football Club
| nickname = City, The Citizens, The Blues
| motto = Superbia in Proelia (Latin for: Pride in Battle)
| founded = 1880 as ''St Mark's (West Gorton)''
| ground = [[City of Manchester Stadium]]<!-- Do not change to Etihad Stadium as sponsored names are not used-->
| capacity = 47,726<ref>{{cite web| title=Stadium History| work=Manchester City Football Club| url=http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid={20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5}| archiveurl=https://web.archive.org/web/20080208223557/http://www.mcfc.co.uk/default.sps?pagegid=%7B20E7C2B7-4832-46D1-B772-AB8CCA2FD0D5%7D| archivedate=8 February 2008| accessdate=21 October 2009| url-status=dead}}</ref>
| owner = [[Sheikh]] [[Mansour bin Zayed Al Nahyan]]
| chairman = [[Garry Cook (CEO)|Garry Cook]]
| manager =
| league = [[Liga Utama Inggris]]
| season = 2023-24
| position = Liga Utama Inggris, ke-1
| website = http://www.mancity.com/
| kit_alt1 = A light blue shirt, white shorts, and light blue socks with maroon tops
| pattern_la1 = _mancity2223h
| pattern_b1 = _mancity2223h
| pattern_ra1 = _mancity2223h
| pattern_sh1 = _mancity2223h
| pattern_so1 = _mancity2223hl
| leftarm1 = 78BCFF
| body1 = 78BCFF
| rightarm1 = 78BCFF
| shorts1 = FFFFFF
| socks1 = 78BCFF
| pattern_la2 = _mancity2223a
| pattern_b2 = _mancity2223a
| pattern_ra2 = _mancity2223a
| pattern_sh2 = _mancity2223a
| pattern_so2 = _mancity2223al
| leftarm2 = FFFFFF
| body2 = FFFFFF
| rightarm2 = FFFFFF
| shorts2 = FFFFFF
| socks2 = FFFFFF
| pattern_la3 = _mancity2223t
| pattern_b3 = _mancity2223t
| pattern_ra3 = _mancity2223t
| pattern_sh3 = _mancity2223t
| pattern_so3 = _mancity2223tl
| leftarm3 = D3FE7A
| body3 = D3FE7A
| rightarm3 = D3FE7A
| shorts3 = 384157
| socks3 = D3FE7A
}}
[[File:City of Manchester Stadium - geograph.org.uk - 1639297.jpg|250px|right|thumb|Stadhion City of Manchèster Kandhang MCFC]]
'''Manchester City Football Club''' yaiku salah siji klub [[bal-balan]] profésional [[Inggris]] kang main ing [[Liga Utama Inggris|Liga Premier Inggris]]. Klub iki manggon ana ing kutha kang padha karo klub [[Manchester United]], kang nduwé markas ing [[stadion]] [[Stadion City of Manchester|City of Manchester]], [[Manchester]].<ref name="internet1">[http://www.goal.com/id-ID/teams/england/109/manchester-city www.goal.com]</ref> Manchester City nglakoni bal-balan resmi kang pisanan ing sasi Novèmber taun [[1880]].<ref name="internet2">{{cite web|title=MCFC OWS player profile for Greg Cunningham|url=http://www.mcfc.co.uk/Players/Defenders/Greg-Cunningham|work=mcfc.co.uk|publisher=(Manchester City Football Club)|accessdate=2011-02-09|archive-date=2010-05-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520150350/http://www.mcfc.co.uk/Players/Defenders/Greg-Cunningham|url-status=dead}}</ref> Nalika iku jenenge isih '''St Mark's (West Gorton)'''.<ref name="internet2"/> Taun [[1887]] banjur ganti dadi '''Ardwick A.F.C''', lan ing taun [[1894]] dadi '''Manchester City F.C.'''. ''The City'' wis tau dadi juwara liga kaping loro, [[Piyala FA]] kaping papat, Piyala Liga kaping loro lan Piyala Winners Éropah sapisan.<ref name="internet2"/> Periode paling suksès saka klub iki yaiku nalika ana ing pungkasan taun [[1960]]an lan wiwitan taun 1970an.<ref name="internet2"/> Nalika jaman semana manager saka Manchester City yaiku Joe Mercer lan diasistèni déning Malcolm Allison.<ref name="internet2"/> Pemain city ing jaman semana kaya Colin Bell, Mike Summerbee lan Francis Lee.<ref name="internet2"/> Taun 2007 klub iki dituku déning milyarder saka [[Thailand]] k uga dadi [[Mahamantri Thailand]], [[Thaksin Shinawatra]], kang ndadèkaké klub iki dadi salah siji klub Inggris kang dikuwasani déning asing.<ref name="internet2"/> Taun 2008 The City banjur dituku déning Abu Dhabi United Group.<ref name="internet2"/> Manchester City dadi jawara [[Liga Inggris]] taun [[2012]].<ref name="internet5">[http://www.bbc.co.uk/indonesia/ulah raga/2012/05/120513_citychampion.shtml Manchester City juara liga Inggris]</ref>
== Lambang lan warna klub ==
Seragam kandhang saka Manchester City yaiku warna Biru Langit lan clana Putih.<ref name="internet2"/> Déné seragam nalika main tandhang yaiku Abang Marun, utawa abang (wiwit taun 1960an) lan Clana ireng.<ref name="internet2"/> Nanging saiki kadhang-kadhang City uga nganggo warna kostum kang béda.<ref name="internet2"/> Asal-usul warna seragam kandhang klub ora jelas nanging bukti kang ana yaiku klub wis nganggo warna biru langit wiwit taun 1892 utawa sadurungé.<ref name="internet2"/>
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
[[Kategori:Manchester City F.C.|*]]
[[Kategori:Klub Liga Utama Inggris]]
{{Stub}}
m5wcudm7rn5eui3tqfw2zhjl5u71ivy
Afrodhit
0
77984
1761753
1639780
2026-11-17T15:32:57Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761753
wikitext
text/x-wiki
'''Afrodhit''' ({{lang-el|Ἀφροδίτη}}) ya iku dèwi katresnan, kacantikan, lan sèksualitas ana ing [[mitologi Yunani]].<ref name="internet2">{{Cite web |url=http://www.pantheon.org/articles/a/aphrodite.html |title=Pantheon.org |access-date=2016-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170515113956/http://www.pantheon.org/articles/a/aphrodite.html |archive-date=2017-05-15 |url-status=dead}}</ref><ref name="internet1">{{Cite web |url=http://www.pantheon.org/articles/a/aphrodite.html |title="Aphrodite" |access-date=2016-06-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170515113956/http://www.pantheon.org/articles/a/aphrodite.html |archive-date=2017-05-15 |url-status=dead}}</ref> Ana rong vèrsi lègendha kang béda ngenani kalairané Afrodhit.<ref name="internet2"/><ref name="internet1"/> Vèrsi pisanan nyebutaké yèn Afrodhit iku putri saka [[Zeus]] lan [[Dione]], nanging lègendha iki kurang populèr.<ref name="eros"/> Vèrsi kaping loro ya iku dhedhasar marang ''[[Theogonia]]'' karya [[Hesiodos]], kang nyebutaké yèn Afrodhit dilairaké saka [[penis|piranti kelamin]] [[Uranus (mitologi)|Uranus]] kang ditugel déning [[Titan (mitologi)|Titan]] [[Kronos]] lan diuncalaké menyang [[sagara]].<ref name="internet1"/> Piranti kelamin iku banjur katutu déning buih sagara lan saka buih-buih iku mau banjur Afrodhit lair.<ref name="internet1"/> Amarga ayuné, para déwa kewedèn yèn Afrodhit bakal njalari papecahan ana ing antarané para [[déwa]], mula saka iku [[Zeus]] banjur ngramaké Afrodhit karo [[Hefaistos]].<ref name="internet1"/> Nanging Afrodhit duwé katresnan kang akèh saka kalangan déwa, kaya [[Ares]], utawané saka kalangan [[manungsa]], kaya [[Ankhises]].<ref name="internet1"/>
Afrodhit ya iku tokoh wigati ana ing lègendha [[Eros lan Psikhe]], lan uga dadi ibu angkat lan uga dadi pacangan saka [[Adonis]].<ref name="internet1"/> Akèh manungsa lan déwa minor kang karan-sebut dadi anak saka Afrodhit.<ref name="internet1"/> Salah siji putra saka Afrodhit kang misuwur ya iku [[Eros]] ([[Cupid]]), [[déwa asmara]].<ref name="internet2"/><ref name="internet1"/><ref name="eros"/>
Afrodhit uga ditepungi dadi '''Kithireia''' (''Wanita saka [[Kythira]]'') lan '''Kipris''' (''Wanita saka [[Siprus]]'') amarga kaloro panggonan mau dianggep dadi panggonan kalairané Afrodhit.
Ana ing [[mitologi Romawi]], dhèwèke ditepungi dadi [[Venus (mitologi)|Venus]].<ref name="internet2"/> Wong [[Yunani]] uga ngidhèntikaké dèwi [[Mesir kuna]], [[Hathor]], karo Afrodhit.<ref name="buku">Reginald Eldred Witt, ''Isis in the ancient world'' (Johns Hopkins University Press)1997:125. ISBN 0-8018-5642-6</ref>
Afrodhit duwé jeneng liyané kaya [[Akidalia]], [[Kythereia]] lan [[Kerigo]], kang digunakaké ana ing sawijining laladan ing [[Yunani]].<ref name="buku"/>
Tuwuhan [[myrtle]], [[columbidae|manuk dara]], manuk [[gréja]], [[jaran]] lan [[banyak]] dikramataké kanggo dhèwèke.<ref name="internet2"/><ref name="internet1"/>
== Cathetan sikil ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{commons|Aphrodite}}
* [http://www.theoi.com/Olympios/Aphrodite.html Afrodhit di Theoi Project]
* [http://www.helium.com/items/1518376-greek-mythology-who-is-aphrodite-the-goddess-of-love-and-beauty Greek Mythology: Who is Aphrodite?] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20111109095239/http://www.helium.com/items/1518376-greek-mythology-who-is-aphrodite-the-goddess-of-love-and-beauty |date=2011-11-09 }}
* [http://www.nytimes.com/2008/12/19/arts/design/19wome.html?em The Glory which Was Greece from a Female Perspective]
* [http://afrodite.saffo.googlepages.com/aphrodite-sappho.html Himne Sappho untuk Afrodhit]
{{Déwa Dewi Yunani}}
[[Kategori:Mitologi Yunani]]
[[Kategori:Déwa-dèwi Yunani]]
{{mitologi-yunani-stub}}
j759nxua2iwsid16vo32d5mlx7dkp1t
Juwono Sudarsono
0
81149
1761750
1710414
2026-11-17T14:39:44Z
~2026-60892-19
75601
/* */
1761750
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Officeholder
| name = {{PAGENAME}}
| image = Menteri Pertahanan Juwono Sudarsono.jpg
| imagesize =
| caption =
| office = Duta Besar RI untuk Inggris
| order =
| term_start = [[2003]]
| term_end = [[2004]]
| president = [[Megawati Soekarnoputri]]
| predecessor = [[Nana Sutresna]]
| successor = [[Marty Natalegawa]]
| office2 = Mantri Prayom Indonésia
| order2 = ke-21
| term_start2 = [[29 Oktober]] [[1999]]
| term_end2 = [[26 Agustus]] [[2000]]
| president2 = [[Abdurahman Wahid]]
| predecessor2 = [[Wiranto]]
| successor2 = [[Mohammad Mahfud|Mahfud MD]]
| term_start3 = [[21 Oktober]] [[2004]]
| term_end3 = [[20 Oktober]] [[2009]]
| president3 = [[Susilo Bambang Yudhoyono]]
| predecessor3 = [[Matori Abdul Djalil]]
| successor3 = [[Purnomo Yusgiantoro]]
| office4 = Mantri Panggulawenthah lan Budaya Indonésia
| order4 = ke-22
| term_start4 = [[23 Mèi]] [[1998]]
| term_end4 = [[20 Oktober]] [[1999]]
| president4 = [[Baharuddin Jusuf Habibie]]
| predecessor4 = [[Wiranto Arismunandar]]
| successor4 = [[Yahya Muhaimin]]
| office5 = Mantri Nagara Lingkungan Hidup Républik Indonésia|Mantri Nagara Lingkungan Hidup Indonésia
| order5 = 3
| term_start5 = [[17 Maret]] [[1998]]
| term_end5 = [[21 Mèi]] [[1998]]
| president5 = [[Soeharto]]
| predecessor5 = [[Sarwono Kusumaatmadja]]
| successor5 = [[Panangian Siregar]]
| birth_date = {{Tanggal lair|1942|3|5}}
| birth_place = {{flagicon|Jepang}} [[Kabupatèn Ciamis|Ciamis]], [[Jawa
Barat]], [[Masa Pendudukan Jepang]]
| death_date = {{Death date and age|2026|3|28|1942|3|5}}
| death_place =
| nationality = [[Indonésia]]
| party =
| spouse =
| relations =
| children =
| alma_mater = [[Universitas Indonésia]] <br /> [[London School of Economics and Political Science]]
| occupation =
| profession =
| religion = [[Islam]]
| signature =
| website =
| footnotes =
}}
'''Juwono Sudarsono''' ({{lahirmati|[[Kabupatèn Ciamis|Ciamis]], [[Jawa Kulon|Jawa Kilèn]]|5|3|1942|Jakarta, Indonesia|28|3|2026}}) inggih punika salah satunggalipun [[pulitikus]] [[Indonésia]] ingkang njabat [[Mantri Pertahanan Républik Indonésia|Mantri Pertahanan]] awit [[21 Oktober]] [[2004]] ngnatos dumugi [[22 Oktober]] [[2009]].<ref name="internet2">[http://juwonosudarsono.com/wordpress/?page_id=2 '''Juwono Sudarsono'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918231717/http://juwonosudarsono.com/wordpress/?page_id=2 |date=2011-09-18 }} dipunundhuh tanggal 23 September 2011)</ref> Panjenenganipun punika Mantri Pertahanan kapisan ingkang kapilih saking golongan sipil.<ref name="internet1"/> Sadèrèngipun punika sadangunipun 40 taun, saking taun [[1959]] ngantos [[1999]], Mantri Pertahanan tansah dipunjabat déning kalangan militér.<ref name="internet1">[http://www.detiknews.com/tokoh/417/0/prof-dr-juwono-sudarsono '''Prof.Dr.Juwono Sudarsono'''] dipunundhuh tanggal 23 September 2011)</ref>
Panjenenganipun punika lulusan sarjana saking [[Universitas Indonésia]] lan Ph.D. saking ''London School of Economics and Political Science'', [[London]].<ref name="internet1"/> Panjenenganipun punika putranipun [[Soedarsono]], tilas Mantri Dalam Negeri Indonésia nalika Kabinet Sjahrir II.<ref name="internet1"/>
Nalika wekdal pamaréntahanipun Présidhèn [[BJ Habibie]] wonten ing Kabinet Reformasi Nasional, Juwono Sudarsono njabat Mantri Pendidikan Nasional, lajeng nalika wekdal pamaréntahanipun Présidhèn [[Abdurrahman Wahid]] panjenenganipun pinitados dados Mantri Pertahanan ([[1999]]-[[2000]]).<ref name="internet1"/>
Panjenenganipun ugi dipunangkat dados Duta Besar Luar Biyasa Berkuasa Penuh kanggé [[Inggris]] ngantos taun [[2004]].<ref name="internet1"/> Nalika tanggal [[21 Oktober]] [[2004]] panjenenganipun dipunlantik minangka Mantri Pertahanan ing pamaréntahanipun Présidhèn [[Susilo Bambang Yudhoyono]] ngantos dumugi taun [[2009]].<ref name="internet1"/>
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
== Pranala njawi ==
[http://juwonosudarsono.com/wordpress/?page_id=2 '''Juwono Sudarsono'''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110918231717/http://juwonosudarsono.com/wordpress/?page_id=2 |date=2011-09-18 }}
[[Kategori:Artikel mawa basa krama]]
[[Kategori:Éropah-Indonésia]]
[[Kategori:Alumni Universitas Indonésia]]
[[Kategori:Mantri Dhépènsi Indonésia]]
[[Kategori:Mantri Wiyata Indonésia]]
[[Kategori:Mantri Kabinet Indonésia Bersatu]]
[[Kategori:Mantri Kukuban Marta Indonésia]]
[[Kategori:Lair 1942]]
{{stub}}
rj9jpbxhyl8zabqx3jij7l1t517asxy
Karbon dioksida
0
87053
1761832
1756836
2026-11-18T07:01:31Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761832
wikitext
text/x-wiki
[[File:Carbon-dioxide-2D-dimensions.png|right|thumb|250px|Karbon dioksida]]
'''Karbon dioksida''' utawa zat '''asam arang''' (rumus kimia: '''CO2''') iku salah siji senyawa kimia kang kasusun saka loro atom [[Oksigèn|oksigen]] sing kaiket sacara kovalen karo siji atom karbon. Wujude gas nalika ana ing kahanan suhu lan tekanan standar lan ana ing atmosfer bumi. Rata-rata konsentrasi karbon dioksida ing atmosfer bumi ing wulan [[Maret]] 2022 yaiku 417 ppm adhedhasar volume, dibandhingake karo konsentrasi sadurunge jaman industri yaiku 280 ppm. Karbon dioksida iku gas omah kaca sing wigati amarga bisa nyerep gelombang inframerah kanthi kuwat.<ref>{{Cite web|url=https://science.nasa.gov/earth/explore/earth-indicators/carbon-dioxide/|title=Carbon Dioxide - Earth Indicator - NASA Science|date=2025-09-25|language=en-US|access-date=2026-02-16}}</ref><ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=jeSwRly2M_cC&q=280&pg=PA52|title=A Short Introduction to Climate Change|last=Eggleton|first=R. A.|date=2013|publisher=Cambridge University Press|isbn=978-1-107-61876-3|language=en}}</ref>
Karbon dioksida diasilake dening kabeh kéwan, tetuwuhan, jamur, lan mikroorganisme sajrone proses respirasi lan digunakake dening tetuwuhan sajrone proses fotosintesis. Mula, karbon dioksida dadi komponen penting ing siklus karbon. Karbon dioksida uga kawangun minangka asil samping saka pambakaran bahan bakar fosil. Karbon dioksida anorganik metu saka gunung geni lan proses geotermal liyane kayata ing sumber banyu panas.
Karbon dioksida ora nduwèni wujud cair nalika tekanan ing ngisor 5,1 atm, nanging langsung dadi padhet nalika suhu ing ngisor -78 °C. Ing wujud padhet, karbon dioksida lumrahe diarani es garing. CO2 iku oksida asam. Larutan CO2 bisa ngganti warna lakmus saka biru dadi abang semu jambon.
== Sifat ==
Karbon dioksida iku gas sing ora ana warnane lan ora ana ambune. Nalika kaambegan ing konsentrasi sing luwih dhuwur tinimbang konsentrasi karbon dioksida ing [[Tawang-panawang bumi|atmosfer]], gas iki bakal krasa asem ing cangkem lan ngrangsang [[irung]] lan [[tenggorokan]]. Efek iki dumadi amarga gas mau larut ing membran mukosa lan saliva, banjur mbentuk larutan asam karbonat sing sipate lemah. Rasa iki uga bisa dirasakake nalika wong sendawa sawisé ngombe [[banyu]] berkarbonasi (umpamane [[Coca-Cola]]). Konsentrasi sing luwih saka 5.000 ppm ora becik tumrap kesehatan, dene konsentrasi luwih saka 50.000 ppm bisa mbebayani tumrap urip kéwan.<ref>{{Cite web|url=https://www.cdc.gov/niosh/idlh/124389.html|title=Carbon dioxide - IDLH {{!}} NIOSH {{!}} CDC|date=2020-03-04|website=www.cdc.gov|language=en-us|access-date=2026-02-16}}</ref>
Ing suhu −78,51° C, karbon dioksida langsung nyublim dadi padhet liwat proses deposisi. Wujud padhete karbon dioksida lumrahe diarani “es garing”. Fenomena iki kapisan dipantau dening ahli kimia [[Prancis]], Charles Thilorier, ing taun 1825. Es garing biyasane digunakake minangka zat pendingin sing regane relatif murah. Sifat sing ndadekake praktis yaiku amarga karbon dioksida langsung nyublim dadi gas lan ora ninggalake cairan. Panggunaan liyane saka es garing yaiku kanggo reresik nganggo cara sembur.<ref>{{Cite web|url=https://webbook.nist.gov/cgi/cbook.cgi?ID=C124389&Units=SI&Mask=4|title=Carbon dioxide|last=Informatics|first=NIST Office of Data and|website=webbook.nist.gov|language=en|access-date=2026-02-16}}</ref>
Cairan karbon dioksida mung kawangun nalika tekanan luwih saka 5,1 atm; titik tripel karbon dioksida kira-kira 518 kPa ing suhu −56,6 °C. Dene titik kritise karbon dioksida yaiku 7,38 MPa ing suhu 31,1 °C.
Ana uga wujud amorf karbon dioksida sing kaya kaca, nanging ora kawangun ing tekanan atmosfer. Wujud kaca iki, diarani karbonia, diasilake saka proses pembekuan CO2 sing sadurunge dipanasake ing tekanan banget dhuwur (40–48 GPa utawa kurang luwih 400.000 atm) ing landhesan inten. Panemuan iki negesake teori manawa karbon dioksida bisa nduweni wujud [[kaca]] kaya senyawa liya sing sakgolongan karo karbon, kayata silikon lan germanium. Beda karo kaca silikon lan germanium, kaca karbonia ora stabil ing tekanan normal lan bakal bali dadi [[gas]] nalika tekanane diluwari.
== Sejarahipun ==
Ing abad kaping-17, sawijining ahli kimia Fleming, Jan Baptist van Helmont, nemokake manawa areng sing diobong ing wadhah tertutup bakal ngasilake awu sing bobote luwih entheng tinimbang bobot areng sakdurunge. Dheweke nyimpulake yen sawenèh bagean saka [[areng]] mau wis malih dadi zat sing ora katon, lan zat kasebut dijenengi “gas” utawa ''spiritus sylvestre'' (tegesé: arwah liar).
Sifat-sifat karbon dioksida banjur ditliti luwih lanjut ing taun 1750 déning fisikawan [[Sekotlan|Skotlandia]], Joseph Black. Dheweke nemokake manawa [[watu gamping]] ([[kalsium karbonat]]) yen diobong utawa diwenehi asam bakal ngasilake gas sing dijenengi “fixed air”. Dheweke uga nemokake manawa gas iki luwih abot tinimbang udara lan yen dilebokake ing larutan kapur ([[Kalium hidroksida|kalsium hidroksida]]) bakal ngendap dadi kalsium karbonat. Fenomena iki digunakake kanggo nerangake yen karbon dioksida asalé saka [[ambegan]] kéwan lan fermentasi mikroba. Ing taun 1772, ahli [[kimia]] [[Inggris]], Joseph Priestley, nerbitake jurnal kanthi irah-irahan ''Impregnating Water with Fixed Air.'' Ing tulisan kasebut, dheweke nerangake proses netesake [[Asem sulpat|asam sulfat]] (utawa minyak vitriol miturut sebutane) marang kapur kanggo ngasilake karbon dioksida, banjur gas mau dipaksa larut kanthi nggoyangake banyu sing kena kontak karo gas kasebut.<ref name=":0">{{Cite web|url=https://web.lemoyne.edu/~GIUNTA/priestley.html|title=Joseph Priestley|website=web.lemoyne.edu|access-date=2026-02-16}}</ref>
Karbon dioksida kapisan bisa dicairake (kanthi tekanan dhuwur) ing taun 1823 déning Humphry Davy lan Michael Faraday. Katrangan kapisan ngenani karbon dioksida padhet dilapurake déning Charles Thilorier nalika ing taun 1834 dheweke mbukak kontainer karbon dioksida cair sing diwenehi tekanan, lan nemokake yen pendinginan kasebut nyebabake penguapan sing ngasilake “salju” CO2 padhet.<ref name=":0" />
== Uga delengen ==
* [https://web.archive.org/web/20210213080315/http://www.uigi.com/carbondioxide.html Sifat-sifat, Panggunaan, lan Aplikasi Karbon Dioksida]
* [http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/CO2/CO2_phase_diagram.gif Diagram Tekanan-Temperatur Karbon Dioksida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216015146/http://scifun.chem.wisc.edu/chemweek/CO2/CO2_phase_diagram.gif |date=2008-02-16 }}
* [http://www.bluerhinos.co.uk/molview/indv.php?id=2 Molview from bluerhinos.co.uk] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080216134911/http://www.bluerhinos.co.uk/molview/indv.php?id=2 |date=2008-02-16 }} nDeleng Karbon Dioksida kanthi 3D
* [http://www.dryiceinfo.com/science.htm Informasi Ès Kering]
* [http://www.cmdl.noaa.gov/ccgg/trends/ Trèn Karbon Dioksida Atmosfer] ''(NOAA)''
* [http://www.science.uwaterloo.ca/~cchieh/cact/c123/phasesdgm.html Diagram Fase Karbon Dioksida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080222025440/http://www.science.uwaterloo.ca/~cchieh/cact/c123/phasesdgm.html |date=2008-02-22 }}
* [http://chemmovies.unl.edu/chemistry/smallscale/SS071.html Experimen 071 -- Titik Tripel Transisi Fase Karbon Dioksida] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080205202741/http://chemmovies.unl.edu/chemistry/smallscale/SS071.html |date=2008-02-05 }}
* [http://www.r744.com/knowledge/faq_a.php {{chem|CO|2}} minangka pangadhem alami - FAQ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071006101017/http://www.r744.com/knowledge/faq_a.php |date=2007-10-06 }}
* [http://www.understandingnano.com/nanotechnology-carbon-dioxide.html Métode pangurangan émisi karbon dioksida saka pambangkit listrik]
{{oxides of carbon}}
== Rujukan ==
[[Kategori:Oksida]]
[[Kategori:Gas]]
kdoo4cbunss8i910jit8buhpc209l38
Benazir Bhutto
0
88556
1761767
1755506
2026-11-17T18:48:41Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761767
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox PM
| honorific-prefix =
| name = Benazir Bhutto
| image = Benazir Bhutto.jpg
| imagesize = 200px
| office = Mahamantri Pakistan
| order = 12
| term_start = [[18 Juli]] [[1993]]
| term_end = [[5 November]] [[1996]]
| president = [[Wasim Sajjad]], [[Farooq Leghari]]
| predecessor = [[Moeenuddin Ahmad Qureshi]]
| successor = [[Malik Meraj Khalid]]
| term_start2 = [[2 Dhésèmber]] [[1988]]
| term_end2 = [[6 Agustus]] [[1990]]
| president2 = [[Ghulam Ishaq Khan]]
| predecessor2 = [[Muhammad Khan Junejo]]
| successor2 = [[Ghulam Mustafa Jatoi]]
| order3 = Ketua [[Parté Rakyat Pakistan]]
| term_start3 = [[1983]]
| term_end3 = [[30 Dhésèmber]] [[2007]]
| predecessor3 = [[Nusrat Bhutto]]
| successor3 = [[Bilawal Bhutto Zardari]] lan [[Asif Ali Zardari]]
| birth_date = [[21 Juni]] [[1953]]
| birth_place = [[Karachi]], [[Pakistan]]
| death_date = [[27 Dhésèmber]] [[2007]]
| death_place = [[Rawalpindi]], [[Pakistan]]
| nationality = [[Pakistan]]
| party = Parté Rakyat Pakistan
| spouse = [[Asif Ali Zardari]]
| children = Bilawal Bhutto Zardari, [[Bakhtawar Bhutto Zardari]], [[Asifa Bhutto Zardari]]
| alma_mater = [[Universitas Harvard|Harvard]], [[Universitas Oxford|Oxford]]
| religion = [[Islam]]
}}
'''Benazir Bhutto''' ([[basa Urdu]]: بینظیر بھٹو) ({{lahirmati|[[Karachi]]|21|6|1953|[[Rawalpindi]], [[Pakistan]]|27|12|2007}}) iku wanita pisanan kang mimpin sawijining nagara [[Muslim]] ing mangsa pasca-kolonial. Bhutto kang karismatis kapilih minangka [[Mahamantri Pakistan]] nalika taun [[1988]], nanging 20 sasi sabanjuré dhèwèké digulingaké déning [[Présidhèn Pakistan|présidhèn]] nagara iku kang dijurung militèr, [[Ghulam Ishaq Khan]], kang kanthi kontrovèrsial migunakaké [[Amandemen angka 8]] kanggo mbubaraké parlemèn lan meksa diadani pilihan umum. Bhutto kapilih manèh nalika taun [[1993]] nanging telung taun sabanjuré dindhegaké ing tengah-tengah manéka skandhal [[korupsi]] déning présidhèn kang kuwasa wektu iku, [[Farooq Leghari]], kang uga migunakaké kakuwasan tetimbangan mirunggan kang diwènèhaké déning Amandemen angka 8
== Buku-buku karya Benazir Bhutto ==
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=Foreign Policy in Perspective | publisher= | year=1978 | id= }}
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=The way out: Interviews, impressions, statements, and messages | publisher=Mahmood Publications | year=1988 | id= }}
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=Daughter of the East | publisher= Hamish Hamilton | year=1989 | id=ISBN 0-241-12398-4}}
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=Daughter of Destiny | url=https://archive.org/details/daughterofdestin00bena | publisher= Simon & Schuster | year=1989 | id=ISBN 0-671-66983-4}}
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=Benazir Bhutto defends herself | publisher= Rhotas Books | year=1990 | id= }}
* {{cite book | author=Benazir Bhutto | title=Issues in Pakistan | publisher=Jang Publishers | year=1993 | id= }}
== Uga delengen ==
* [[Pakistan]]
* [[Pratélan tokoh Pakistan]]
* [[Pulitik Pakistan]]
* [[Mahamantri Pakistan]]
* [[Parté Rakyat Pakistan]]
* [[Zulfikar Ali Bhutto]]
* [[Nusrat Bhutto]]
* [[Bilawal Bhutto Zardari]]
* [[Ghinwa Bhutto]]
* [[Fatima Bhutto]]
* [[Murtaza Bhutto]]
* [[Nawaz Sharif]]
== Kutipan ==
* "Nalika sepisanan aku kapilih, wong-wong padha nélakaké, 'Wanita wis ngrebut papané priya! Dhèwèké kudu dipatèni, dhèwèké wis nyebaraké piwulang sesat!'"
* "Aku percaya marang awakku dhéwé. Aku rumangsa yèn aku bisa dadi Mahamantri, yèn aku karep."
== Pranala njaba ==
* [http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P024 Benazir Bhutto becomes Prime Minister] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071230083535/http://www.storyofpakistan.com/person.asp?perid=P024 |date=2007-12-30 }}
* [https://web.archive.org/web/20080403060633/http://www.achievement.org/autodoc/page/bhu0bio-1 Academy of Achievement Biography]
* [https://web.archive.org/web/20120703223343/http://www.achievement.org/autodoc/page/bhu0int-1 Academy of Achievement Interview]
* [https://web.archive.org/web/20120713075007/http://www.achievement.org/autodoc/page/bhu0gal-1 Academy of Achievement Photo Gallery]
* [https://web.archive.org/web/20120713075012/http://www.achievement.org/autodoc/page/bhu0pro-1 Academy of Achievement Profile]
* [http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/south_asia/4032997.stm Asif Zardari Profile]
* [http://news.bbc.co.uk/2/hi/south_asia/4486144.stm Bhutto cleared of corruption]
* [http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FK03Df03.html Bhutto on Al-Qaeda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081217080918/http://www.atimes.com/atimes/South_Asia/FK03Df03.html |date=2008-12-17 }}
* [http://www.benazirbhutto.net/ Bhutto website]
* [http://www.sindhtoday.net/interview_mbb.htm Interview] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071019090333/http://www.sindhtoday.net/interview_mbb.htm |date=2007-10-19 }}
* [http://edition.cnn.com/2005/WORLD/asiapcf/04/15/pakistan.rallies/index.html Musharraf blocks PPP rallies] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050415224805/http://edition.cnn.com/2005/WORLD/asiapcf/04/15/pakistan.rallies/index.html |date=2005-04-15 }}
* [http://www.ppp.org.pk/index.html Pakistan Peoples Party website]
* [https://web.archive.org/web/20121105205028/http://www.dailytimes.com.pk/default.asp?page=2005%5C12%5C15%5Cstory_15-12-2005_pg7_33 Pakistani opposition protests Bhutto case]
* [http://www.famousmuslims.com/benazir%20bhutto.htm Profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071226150325/http://www.famousmuslims.com/benazir%20bhutto.htm |date=2007-12-26 }}
* [http://indiaenews.com/2006-07/16131-the-bhutto-saga-takes.htm Witch Hunt] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210214050042/https://www.mumbaihotel.net/en/indiaenews.html |date=2021-02-14 }}
* [http://vvipvideo.com/Benazir Video Benazir Bhuto] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106035043/http://vvipvideo.com/Benazir |date=2009-01-06 }}
{{start box}}
{{succession box | before = [[Muhammad Khan Junejo]]| title = [[Mahamantri Pakistan]] | years = [[2 Dhésèmber]] [[1988]] - [[6 Agustus]] [[1990]] | after = [[Ghulam Mustafa Jatoi]]<br /><small>(Pejabat Sauntara)</small>}}
{{succession box | before = [[Moin Qureshi]]<br /><small>(Pejabat Sauntara)</small> | title = [[Mahamantri Pakistan]]|years = [[18 Juli]] [[1993]] - [[5 November]] [[1996]] | after = [[Miraj Khalid]]<br /><small>(Pejabat Sauntara)</small>}}
{{succession box | title = Ketua [[Parté Rakyat Pakistan]]| before = [[Nusrat Bhutto]]| after = [[Bilawal Bhutto Zardari]]<br /><small>bebarengan [[Asif Ali Zardari]]</small> | years = [[1983]] - [[30 Dhésèmber]] [[2007]]}}
{{end box}}
{{PakistaniPMs}}
{{DEFAULTSORT:Bhutto, Benazir}}
[[Kategori:Mahamantri Pakistan]]
[[Kategori:Aktivis dhémokrasi]]
[[Kategori:Pulitikus Pakistan]]
[[Kategori:Pamimpin oposisi Pakistan]]
[[Kategori:Wanita pamimpin]]
[[Kategori:Bangsa Kurdi]]
[[Kategori:Tokoh wanita Muslim]]
[[Kategori:Tokoh kang diperjaya]]
[[Kategori:Lair 1953]]
3c6rasr9p8ndgu6pniol9jkfvrwppey
Kakaisaran Bizantin
0
91621
1761829
1760128
2026-11-18T06:27:45Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761829
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Former Country
|native_name = {{Polytonic|Ῥωμανία}}<br />''Rhōmanía''<br />Romania<br />{{aut|Imperium Romanum}}
|conventional_long_name = Kamaharajan Romawi Bizantin
|common_name = Kamaharajan Romawi Wétan
|continent = Afrika, Éropa, Asia
|region = Segara Tengah
|era = Abad Kuno-Akhir Abad Pertengahan
|status = Kamaharajan
|government_type = [[Otokrasi]]
|year_start = 330
|event_start = Pendirian [[Konstantinopèl]]
|date_start = 11 Mèi
|year_end = 1453
|event_end = [[Lèngsèré Konstantinopèl]]
|date_end = 29 Mèi
|event1 = Penjatuhan [[Romulus Augustulus]], Kaisar Romawi Kulon
|date_event1 = 476
|event2 = Skisma Wétan-Kulon
|date_event2 = 1054
|event3 = Lèngsèré Konstantinopèl menyang [[Wadya Salib]]
|date_event3 = 1204
|event4 = Penaklukan manèh Konstantinopèl
|date_event4 = 1261
|event_pre = [[Diokletianus]] mecah papréntahan kamaharajan antarané kulon lan étan
|date_pre = 285
|event_post = Lèngsèré [[Kamaharajan Trebizond|Trebizond]]
|date_post = 1461
|image_flag = Flag of Palaeologus Dynasty.svg
|flag = Heraldri Romawi Timur
|flag_type = Gendéra Kamaharajan ing mangsa pungkasan (abad kaping 14)
|image_coat = Byzantine Palaiologos Eagle.svg
|symbol =
|symbol_type = Lambang kamaharajan ing ngisoré [[Palaiologos]]
|
|image_map = Byzantine Empire animated.gif
|image_map_caption = Perkembangan wewengkon Kamaharajan
|p1 = Kakaisaran Romawi
|flag_p1 = Vexilloid_of_the_Roman_Empire.svg
|s1 = Kesultanan Utsmaniyah
|flag_s1 = Ottoman flag.svg
|capital = [[Konstantinopèl]]
|common_languages = [[Basa Yunani|Yunani]], [[Basa Latin|Latin]]
|religion = [[Agama Romawi Kuno|Paganisme Romawi]] nganti taun 391, [[Gréja Ortodoks Wétan|Ortodoks Wétan]] ditoléransi sawisé [[Edictum Mediolanense]] taun 313, lan dadi agama nagara sawisé taun 380
|currency = [[Solidus (koin)|Solidus]], [[Hiperpiron]]
|
|leader1 = [[Konstantinus I|Konstantinus ingkang Agung]]
|leader2 = Konstantinus XI
|year_leader1 = 306–337
|year_leader2 = 1449–1453
|title_leader = [[Kaisar Romawi Wétan|Kaisar]]
|
|legislature = [[Senat Romawi Wétan|Senat]]
|
|stat_year1 = Abad kaping 4
|stat_area1 =
|stat_pop1 = 34.000.000
|stat_year2 = Abad kaping 8 (780 AD)
|stat_area2 =
|stat_pop2 = 7.000.000
|stat_year3 = Abad kaping 11 (1025 AD)
|stat_area3 =
|stat_pop3 = 12.000.000
|stat_year4 = Abad kaping 12 (1143 AD)
|stat_area4 =
|stat_pop4 = 10.000.000
|stat_year5 = Abad kaping 13 (1281 AD)
|stat_area5 =
|stat_pop5 = 5.000.000
|today =
{{flag|Albania}}<br />{{flag|Aljazair}}<br />{{flag|Armenia}}<br />{{flag|Bosnia dan Herzegovina}}<br />{{flag|Bulgaria}}<br />{{flag|Georgia}}<br />{{flag|Gibraltar}}<br />{{flag|Israèl}}<br />{{flag|Itali}}<br />{{flag|Kroasia}}<br />{{flag|Lebanon}}<br />{{flag|Libya}}<br />{{flag|Malta}}<br />{{flag|Mesir}}<br />{{flag|Montenegro}}<br />{{flag|Prancis}}<br />{{flag|Républik Makedonia}}<br />{{flag|Rumeni}}<br />{{flag|San Marino}}<br />{{flag|Serbia}}<br />{{flag|Siprus}}<br />{{flag|Slowén}}<br />{{flag|Spanyol}}<br />{{flag|Suriah}}<br />{{flag|Tunisia}}<br />{{flag|Turki}}<br />{{flag|Ukraina}}<br />{{flag|Vatikan}}<br />{{flag|Yordania}}<br />{{flag|Yunani}}
}}
'''Kakaisaran Byzantium'''' utawi '''Kakaisaran Romawi Wétan''' (Éjaan liya: '''Bizantin''', '''Byzantin''', '''Byzantine''', '''Bizantium''') ya iku wewengkon wétané [[Kamaharajan Romawi]] ingkang mligine nganggo [[basa Yunani|berbasa Yunani]]<ref>{{harvnb|Millar|2006|pages=2, 15}}; {{harvnb|James|2010|p=5}}: "But from the start, there were two major differences between the Roman and Byzantine empires: Byzantium was for much of its life a Greek speaking empire oriented towards Greek, not Latin culture; and it was a Christian empire."</ref> ing [[Abad Kuno]] lan [[Abad Pertengahan|Pertengahan]]. Warga lan tangga cedhaké Kamaharajan Romawi Wétan mènèhi jeneng nagara iki kanthi asma Kamaharajan Romawi, utawa Romania ([[Basa Yunani|Yunani]]: {{Polytonic|Ῥωμανία}}, ''Rōmanía''). Kamaharajan iki musaté ing [[Konstantinopèl]], lan dikuasani déning kaisar-kaisar panggantiné kaisar Romawi kuna sawisé lèngsèré [[Kamaharajan Romawi Kulon]]. Boten wonten konsensus ngenani tanggal wiwité kalamangsa [[Romawi Wétan]]. Pérangan wong nyebat manawi mangsa kekuasaan [[Diokletianus]] (284-305) sebab reformasi-reformasi papréntahan ingkang ditepangake marang dhèwèké, mbagi nagara mau dadi ''pars Orientis'' lan ''pars Occidentis''.<ref>{{harvnb|Treadgold|1997|p=847}}.</ref> Pihak liyané nyebat mangsa kekuasaan [[Theodosius I]] (379-395), utawa sawisé kematiané ing taun [[395]], wektu kamaharajan kepecah dadi pérangan Wétan lan Kulon. Wonten uga ingkang nyebat taun [[476]], ya iku wektu [[Roma]] dijajah kaping telu ing saabad ingkang mertandhakaken lèngsèré Kulon (Latin), lan ngakibatkaké kaisar ing Wétan (Yunani) pikantuk kekuasaan tunggal.<ref>{{harvnb|Benz|1963|p=176}}.</ref> Upama makaten, titik ingkang wigati ing sajarah Romawi Wétan ya iku wektu [[Konstantinus ingkang Agung]] mindhah kutha krajan saka [[Nikomedia]] (ing [[Anatolia]]) menyang [[Byzantium]] (ingang arep dadi Konstantinopèl) ing taun 330.
Negera punika madek kirang luwih sampun ewunan taun. Sajeroning anané, Romawi Wétan, dumadi kekiyatan ékonomi, budaya, lan militèr ingkang rosa ing Éropa, sandyan terus ngalami kamunduran, mligi ing mangsa [[Paperangan Romawi Wétan-Sassaniyah|Paperangan Romawi-Pèrsi]] lan [[Paperangan Romawi Wétan-Arab|Romawi Wétan-Arab]]. Kamaharajan iki direstorasi ing mangsa [[Dinasti Makedonia]], bangkit dadi kekiyatan gedhé ing [[Mediterania Wétan]] ing pungkasan abad kaping 10, lan bisa nyaingi [[Kekhalifahan Fatimiyah]]. Sawisé taun 1071, sapérangan gedhé [[Asia Cilik]] direbut déning [[Turki Seljuk]]. [[Restorasi Komnenos]] kasil ngiyataken dominasi ing abad kaping 12, nanging sawisé sedanipun [[Andronikos I Komnenos]] Lan paripurnané [[Dinasti Komnenos]] ing pungkasan abad kaping 12, kamaharajan ngalami kamunduran manèh. Romawi Wétan saya kagoncang ing mangsa [[Perang Salib Kapapat]] taun 1204, wektu kamaharajan iki dibubaraké mawi peksa lan dipisah dadi nagara-nagara Yunani lan Latin ingkang satru. Kamaharajan kasil didekné malih ing taun 1261 ning ngisoré pimpinan kaisar-kaisar [[Palaiologos]], nanging perang sadulur ing abad kaping 14 terus nglemesaké kekiyatan kamaharajan. Turahan wewengkone dicaplok déning [[Kesultanan Utsmaniyah]] ing [[Paperangan Romawi Wétan-Utsmaniyah]]. Pungkasané, [[lèngsèré Konstantinopel|Konstantinopel ksil direbut]] déning Utsmaniyah ing tanggal 29 Mèi 1453, pratandha paripurnané Kamaharajan Romawi Wétan.
== Tata asma ==
Kamaharajan punika wiwit diarani '''"Bizantium"''' ing [[Éropa Kulon]] taun 1557, wektu sejarawan Jérman [[Hieronymus Wolf]] nerbitake karyané ingkang gadhah sesirah ''Corpus Historiæ Byzantinæ''. Tembung "Bizantium" dumadi saka tembung "[[Byzantium]]", inggih punika namanipun kutha [[Konstantinopèl]] sakdèrèngé dadi kutha krajan [[Konstantinus ingkang Agung]]. Kawiwitan saka iku, jeneng tuwa iki jarang dienggo, kejawi ing konteks sajarah lan geguritan. Sakalajengipun, ''Byzantine du Louvre'' (''Corpus Scriptorum Historiæ Byzantinæ'') taun 1648 lan ''Historia Byzantina'' karya [[Du Cange]] taun 1680 saya misuwuraké tetembungan Bizantium ing antarané pangarang-pangarang Prancis, kaya ta [[Montesquieu]].<ref>Fox, [http://www.romanity.org/htm/fox.01.en.what_if_anything_is_a_byzantine.01.htm What, If Anything, Is a Byzantine?]</ref> Istilah punika sabanjuré ngilang nganti abad kaping 19 wektu piyantun Kulon bali nganggo manèh.<ref>{{harvnb|University of Chile: Center of Byzantine and Neohellenic Studies|1971|p=69}}.</ref> Sakdèrèngé, istilah ''Yunani'' iki ingkang diginakaken kanggé kamaharajan punika.
Negera punika dipunparingi asma dhumateng rakyaté kanthi asma '''Kamaharajan Romawi''', '''Kamaharajan Orang-orang Romawi''' ([[Basa Latin|Latin]]: ''Imperium Romanum'', ''Imperium Romanorum'', [[Basa Yunani|Yunani]]: {{Polytonic|Βασιλεία τῶν Ῥωμαίων}}, ''Basileía tôn Rhōmaíōn'', {{Polytonic|Αρχη τῶν Ῥωμαίων}}, ''Arche tôn Rhōmaíōn''), '''Romania'''{{#tag:ref|''Romania'' (utawi ''Rhōmanía'') inggih punika asma kamaharajan ingkang misuwur<ref>{{harvnb|Fossier|Sondheimer|1997|p=104}}.</ref> ingkang diginakaken boten resmi, ya iku "nagari tiyang Romawi". Istilah punika boten sarujuk ing [[Rumeni]] modhèren.|group="n"}} ([[Basa Latin|Latin]]: ''Romania'', [[Basa Yunani|Yunani]]: {{Polytonic|Ῥωμανία}}, ''Rhōmanía''), '''Républik Romawi''' ([[Basa Latin|Latin]]: ''Res Publica Romana'', [[basa Yunani|Yunani]]: {{Polytonic|Πολιτεία τῶν Ῥωμαίων}}, ''Politeίa tôn Rhōmaíōn''),<ref>{{cite web|url=http://dio.sagepub.com/cgi/reprint/31/124/47 |title=Nation and Liberty: the Byzantine Example|doi=10.1177/039219218303112403 |publisher=Dio.sagepub.com|date=|accessdate=2010-08-07}}</ref> '''Graikía''' (Yunani: Γραικία),<ref>[[Theodore the Studite]]. ''Epistulae'', 145, Line 19 ("ή ταπεινή Γραικία") and 458, Line 28 ("έν Αρμενία καί Γραικία").</ref> lan uga '''Rhōmaís''' ({{Polytonic|Ῥωμαΐς}}).<ref>{{harvnb|Cinnamus|1976|p=240}}.</ref>
Sanadyan Kamaharajan Romawi Wétan duwé ciri multietnis ing sejarahipun,<ref>{{harvnb|Ahrweiler|Laiou|1998|p=3}}; {{harvnb|Mango|2002|p=13}}.</ref> sarta njaga tradhisi Romawi-Helenistik,<ref>{{harvnb|Gabriel|2002|p=277}}.</ref> nagara punika dipunmangertosi nagara-nagara kulon lan lor ing jamané kanthi asma '''Kamaharajan Piyantun Yunani'''{{#tag:ref|"''Imperium Graecorum''", "''Graecia''", "''Yunastan''", ''dll'', asma kulon sanèsipun ingkang diginakaken inggih punika "kamaharajan Konstantinopel" (''imperium Constantinopolitanum'') lan "kamaharajan Romania" (''imperium Romaniae'').|group="n"}} amargi rosané prabawa Yunani.<ref>{{harvnb|Millar|2006|pages=2, 15}}; {{harvnb|Ahrweiler|Laiou|1998|p=vii}}; {{harvnb|Davies|1996|p=245}}; {{harvnb|Moravcsik|1970|pp=11–12}}; {{harvnb|Ostrogorsky|1969|pp=28, 146}}; {{harvnb|Lapidge|Blair|Keynes|1998|p=79}}; {{harvnb|Winnifrith|Murray|1983|p=113}}; {{harvnb|Gross|1999|p=45}}; {{harvnb|Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou|1973|p=331}}.</ref> Pangageman istilah ''Kamaharajan Piyantun Yunani'' (Latin: ''Imperium Graecorum'') ing Kulon dumadi lambang penolakan klaim Bizantium makilaké [[Kamaharajan Romawi]].<ref>{{harvnb|Fouracre|Gerberding|1996|p=345}}: "The Frankish court no longer regarded the Byzantine Empire as holding valid claims to universality; instead it was now termed the 'Empire of the Greeks'."</ref> Klaim Romawi Wétan dhumateng warisan Romawi ditentang ing Kulon ngepasi jaman Maharani [[Irene dari Athena]] amargi pangangkatan [[Karel ingkang Agung]] dadi [[Kaisar Romawi Suci]] ing taun 800 déning [[Paus Leo III]], ingkang meruhi takhta Romawi kosong (boten wonten panguasa jaler). Paus lan panguasa saking Kulon luwih nyenengi istilah ''Imperator Romaniæ'' tinimbang ''Imperator Romanorum'', gelar ingkang diginakaken namung kanggé Karel ingkang Agung lan panerus-paneruse.<ref name="Helios">{{cite encyclopedia|title=Hellas, Byzantium|encyclopedia=Encyclopaedia The Helios}}</ref>
Sawetara iku, ing peradaban [[Perseia]], [[Islam]], lan [[Slavia]], idhèntitas Romawi negera iki diakoni. Ing donya Islam, Kamaharajan Romawi Wétan dingertèni kanthi asma {{lang|ar| روم }} (''[[Rûm]]'' "Roma").<ref>{{harvnb|Tarasov|2004|p=121}}.</ref><ref>{{harvnb|El-Cheikh|2004|p=22}}.</ref>
Wonten ing atlas-atlas sajarah modhèren, kamaharajan punika lumrahé dipunparingi asma ''Kamaharajan Romawi Wétan'' ing kalamangsa antara 395 nganti 610. Ing peta-peta kang nggambaraké Kamaharajan sawisé taun 610, istilah ''Kamaharajan Bizantium'' lumrahé dienggo amargi ing taun 620 kaisar [[Heraklius]] nggantèni basa resmi kamaharajan saking [[Basa Latin|Latin]] menyang [[basa Yunani|Yunani]].<ref name="Davis p. 260">[[#refDavis1990|Davis 1990]], hal. 260.</ref>
== Jati diri ==
'''Kamaharajan Romawi Wétan''' saged dipundefinisikaken dadi kamaharajan multi-ètnis kang njedhul dadi kamaharajan Kristen, banjur kapérang dadi kamaharajan Wétan kang wis di-Helenisasi lan mungkasi sajarah èwuan taun, ing 1453, dadi Nagara [[Ortodoks Yunani]]: Sawijining kraton kang dadi [[nagara]], ingkang mèh padha tegesé modhèren saka tembung mau".<sup>[[#Réferènsi|1]]</sup>
Wonten ing abad-abad sawisé penjajahan [[Bangsa Arab|Arab]] lan [[Langobardi]] ing [[abad kaping 7]], watek multi-etnisné (sanadyan dudu multi-bangsa) tetep ana pramila pérangan-bagiané, [[Balkan]] lan [[Asia Cilik]], duwé populasi Yunani kang gedhé. Etnis minoritas lan komunitas gedhé agama liya (contoné bangsa [[Armenia]]) manggon ing cedhak perbatesan. Rakyat Romawi Wétan nganggep dhèwèké wong Ρωμαίοι (Rhomaioi-[[Romawi]]) kang wus dadi sinonim kanggo wong Έλλην (Hellene-[[Yunani]]), lan sregep ngembangaké kesadaran diri dumadi nagara, dadi penduduk Ρωμανία (Romania, ya iku celukané kanggo Nagara Romawi Wétan lan donyané). Perkawis iki gamblang diweruhi ing karya sastra kalamangsa iku, mligi ing [[wiracarita]] kaya [[Digenes Akrites]].
Paleburan resmi nagara Romawi Wétan ing [[abad kaping 15]] ora langsung ngancuraké masarakat Romawi Wétan. Ing mangsa pandudukan Turki, wong Yunani terus nyeluk pribadining dhèwèké kanthi asma Ρωμαίοι (bangsa Romawi) lan Έλληνες (bangsa Yunani), sawijining ciri-ciri ingkang tetep ana nganti wiwité abad kaping 21 lan isih ana ing [[Yunani]] modhèren saiki, sanadyan “Romawi” wus dadi jenengé “rakyat” saka sinonim bangsa kaya ing jaman mbiyèn.
== Sajarah ==
=== Wiwité Sajarah Kamaharajan Romawi ===
Bala wadya Romawi wayah iku kasil nguwasani panggonan kang amba ingkang nyakup sakabèhing wewengkon [[Mediterania]] lan pérangan gedhé [[Éropa Wétan]]. Wewengkon-wewengkon iki kapérang saka akèh golongan budaya, wiwit kang ijik primitif nganti kang wus nduwé peradaban maju. Kadeleng kanthi umum, provinsi-provinsi ing wewengkon Mediterania wétan luwih makmur lan maju amarga wis ngalami perkembangan kang rikat ing jaman [[Kamaharajan Makedonia]] sarta wis ngalami prosès [[hellenisasi]]. Saliyané iku, provinsi ing wewengkon Kulon akèh-akèhé mung wujud padésan kang ketinggalan jaman. Bédané antara kaloro wewengkon iki anané suwé lan dadi wigati ing taun-taun saterusé.<ref>{{harvnb|Wells|1922}}, Chapter 33.</ref>
=== Pamisahan Kamaharajan Romawi ===
Dekret [[Caracalla]] ing [[212]], ''Constitutio Antoniniana'', ngambakake [[kewarganagaraan]] ing njaba Italia kanggo kabèh wong lanang gedhé bébas ing sakabèhing Kamaharajan Romawi, kanthi èfèktif ningkatkaké populasi provinsi kanggo madhakaké status karo kutha [[Roma]] dhéwé. Pentingé dèkret iki luwih bersejarah tinimbang cara pulitik. Dekret iku ya iku dhasar kanggo integrasi. Mekanisme ékonomi lan ukum saka nagara bisa diterapkaké ing sakabèhing [[Mediterania]] kang naté dilakoké sadurungé saka [[Latium]] menyang sakabèhing Italia. Wis mesthi, integrasi ora kadadéan kanthi seragam. Masarakat kang wus nyawiji karo Roma, kaya [[Yunani]] ketulung karo dekret iki, dibandingké karo panggoné kang luwih adoh, mlarat banget utawa asing banget kang kaya [[Karajan Manunggal]], [[Palestina (wewengkon)|Palestina]] utawa [[Mesir]].
Ing taun 293, [[Diokletianus]] nyipta sistem administratif kang anyar ([[tetrarki]])<ref name="B1">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/1*.html#1 hal. 1]}}</ref> dadi institusi kang dimaksudke kanggo ngefisienaké kontrol Kamaharajan Romawi kang amaba. Dhèwèké mbagi Kamaharajan dadi loro pérangan, kanthi loro kaisar mréntah saka Italia lan Yunani, pendhak duwé wakil-kaisar. Sabanjuré jaman kakuasaan Diokletianus lan [[Maximianus]] paripurna, tetrarki runtuh, lan [[Konstantinus I]] nggantèkaké kanthi prinsip panggantiyan turun temurun.<ref name="BG">Gibbon (1906), Part II Chapter 14: [https://web.archive.org/web/20080625235855/http://olldownload.libertyfund.org/Tamanexts/Gibbon0105/DeclineAndFall/Vol02/PDFs/0214-02_Pt06_Chap14.pdf200].</ref>
Konstantinus mindhahaké punjer kamaharajan, lan nggawa owah-owahan kang wigati ing konstitusi sipil lan religius.<ref name="G168">{{harvnb|Gibbon|1906|loc=III, {{PDFlink| [http://web.archive.org/web/20080625235904/http://olldownload.libertyfund.org/Texts/Gibbon0105/DeclineAndFall/Vol03/PDFs/0214-03_Pt04_Chap18.pdf 168] |2.35 MB}}}}.</ref> Ing taun 330, dhèwèké ngadegaké Konstantinopèl dadi Roma kapindho ing Byzantium. Posisi kutha mau strategis ing adol tinuku antarané Wétan lan Kulon. Sang kaisar ngenalaké koin ([[solidus (koin)|solidus]] emas) kang duwé rega dhuwur lan stabil,<ref name="esler-1081">{{harvnb|Esler|2004|p=1081}}.</ref> sarta ngubah struktur angkatan prasenjata. Ing kontrolé Konstantinus, kekiyatan militèr kamaharajan wus mari. Periode kastabilan lan kasejahteran uga bisa dirasakaké.
[[Gambar:Raphael Baptism Constantine.jpg|thumb|left|''Pembaptisan Konstantinus'' yang dilukis olèh murid-murid [[Raphael]]]] (1520–1524). [[Eusebius dari Caesaria]] mencatat bahwa Konstantinus menunda [[pembaptisan]] hingga saat sebelum kematiannya, seperti yang menjadi tradisi padha mangsa itu.<ref>Eusebius, IV, [http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201.iv.vi.iv.lxii.html lxii].</ref>]]
Ing kakuasan Konstantinus, [[Kekristenan]] ora dadi agama eksklusif nagara, nanging dijurung karo kamaharajan, apamenèh sang kaisar ndukungé kanthi hak-hak kang akèh. Sang kaisar ngenalaké prinsip upama kaisar ora perlu ngebaraké pitakonan dhoktrin, nanging perlu nimbali dewan-dewan kagerejan kanggo tujuwan iku. [[Sinode Arles]] dinyawijikaké karo Konstantinus, lan [[Konsili Nicea Kapisan]] mameraké klaim dhèwèké kanggo dadi kepala gréja.<ref name="B163">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/2*.html#5 hal. 63]}}.</ref>
Kaanan kamaharajan taun 395 bisa diarani dadi asil kerjané Konstantinus. Prinsip wangsa kang diterapaké kanthi tegas saéngga kaisar kang séda ing jaman iku, [[Theodosius I]], bisa merisaké kamaharajan tumuju anak-anaké: [[Arcadius]] ing Kulon lan [[Honorius (kaisar)|Honorius]] ing Wétan. Theodosius ya iku kaisar pungkasan kang nguasani sakabèhing Romawi Kulon lan Wétan.<ref name="Br">{{cite encyclopedia|title=Byzantine Empire|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}</ref>
Kamaharajan Wétan kasingkrih saka kangélan-kangélan kang diadhepi karo Kulon ing abad katelu lan kapapat, amarga Wétan duwé budaya urban kang luwih mapan lan sumber daya finansial kang luwih kuwat, saéngga bisa mandhekaké panyerangan nganggo [[upeti]] lan nyéwa wadya-wadya bayaran. [[Theodosius II]] nguatkaké [[témbok Konstantinopel]], saéngga kutha mau aman saka serangan-serangan; témbok iku ora bisa ditembus nganti taun 1204. Kanggo ngusir [[bangsa Hun|wong-wong Hun]] kang ana ing ngisoré kapemimpinan [[Attila]], Theodosius mènèhi dhèwèké subsidi (jaréné 300 kg (700 lb) emas).<ref name="Nathan">Nathan, [http://www.roman-emperors.org/theo2.htm Theodosius II (408–450 AD)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413123203/http://www.roman-emperors.org/theo2.htm |date=2020-04-13 }}.</ref> Dhèwèké uga njurung pedagang Konstantinopel kang dodolan karo wong Hun lan bangsa liyané.
[[Berkas:RomanEmpire500AD.jpg|thumb|300px|Kamaharajan Romawi Timur taun 500 M.]]
Panerusé, [[Marcianus]], nolak nerusaké mbayar upeti iki. Untungé, Attila wus ngalihaké perhatiané tumuju Kamaharajan Romawi Kulon.<ref>{{harvnb|Treadgold|1995|p=193}}.</ref> Sawisé matiné taun 453, negera Attila ancur lan Konstantinopel mbukak gayutan kang nguntungaké karo wong Hun kang jik ana. Dhèwèké akhiré tempur dadi wadya bayaran ing angkatan bala wadya Romawi Wétan.<ref>{{harvnb|Alemany|2000|p=207}}; {{harvnb|Treadgold|1997|p=184}}.</ref>
Sawusé runtuhé Attila, katentreman bisa dirasakaké ing Romawi Wétan, sawatara Romawi Kulon runtuh (karuntuhané kacatet ing taun 476, wayah jenderal Romawi Jermanik [[Odoacer]] nglèngsèraké kaisar [[Romulus Augustulus]]).
Kanggo ngrebut manèh Italia, kaisar [[Zeno (kaisar)|Zeno]] mung bisa negosiasi karo [[Ostrogoth]] kang wus manggon ing [[Moesia]]. Dhèwèké ngirim ratu Ostrogoth [[Theodoric kang Agung|Theodoric]] menyang Italia dadi ''magister militum per Italiam'' ("kepala komando kanggo Italia"). Sawusé kasil nglèngsèraké Odoacer ing taun 493, Theodoric nguwasani Italia.<ref name="Br" />
Ing taun 491, [[Anastasius I (kaisar)|Anastasius I]] dadi kaisar. Dhèwèké ya iku wong reformis energetik lan administrator kang cakap. Anastasius nyempurnakaké sistem koin Konstantinus I kanthi ngatur bobot ''[[follis]]'' perunggu, koin kang akèh dienggo ing kauripan sabendina.<ref>{{harvnb|Grierson|1999|p=17}}.</ref> Dhèwèké uga ngubah sistem perpajekan, sarta ngilangaké pajeg [[chrysargyron]] kang ora disenengi. Wayah Anastasius séda ing taun 518, jumlah kas nagara kacathet gedhéné 320.000 lbs (145.150 kg) emas.<ref>{{harvnb|Postan|Miller|Postan|1987|p=140}}.</ref>
=== Panaklukan manèh Romawi Kulon ===
{{main|Yustinianus I}}
[[Gambar:Justinian.jpg|thumb|upright|Mosaik Yustinianus I di [[Basilika San Vitale]], [[Ravenna]].]]
[[Yustinianus I]], kang munggah singgasana ing taun 527, nglancaraké panaklukan manèh Romawi Kulon.<ref name="BEv">{{cite encyclopedia|title=Byzantine Empire|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}; Evans, [http://www.roman-emperors.org/justinia.htm Justinian (AD 527–565)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205190521/http://www.roman-emperors.org/justinia.htm |date=2020-02-05 }}.</ref> Ing taun 532, putra tani [[Illyria]] iku [[Panentreman Abadi (532)|nandatangani prajanjèn damai]] karo [[Khosrau I|Khosrau I saka Pèrsi]]. Sanadyan kudu mbayar upeti taunan kang akèh, front wétan Bizantium dadi aman. Ing taun kang padha, Yustinianus slamet saka [[karusuhan Nika]] ing Konstantinopel, kang dipungkasi kanthi matiné telung puluh èwu perusuh. Kamenangan iki nguataké posisi Yustinianus.<ref name="Ev">Evans, [http://www.roman-emperors.org/justinia.htm Justinian (AD 527–565)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200205190521/http://www.roman-emperors.org/justinia.htm |date=2020-02-05 }}.</ref> [[Paus Agapetus I]] dikirim menyang Konstantinopel karo ratu [[Ostrogoth]] [[Theodahad]], nanging wurung tumuju prajanjèn perdamaian karo Yustinianus. Nanging, ora kasil agawé [[monofisitisme]] dicela.
Panaklukan manèh Romawi Kulon diwiwiti ing taun 533. Yustinianus ngirim jendralé [[Belisarius]] lan 15.000 wadya kanggo ngrebut manèh provinsi Afrika saka [[Vandal|suku Vandal]] kang wus kuwasa saka taun 429.<ref>{{harvnb|Gregory|2010|loc=2E, hal. 145}}.</ref> Karajan Vandal kasil ditundhukaké.<ref name="Ev" /> Sawetara iku, ing [[Italia Ostrogoth]], ratu [[Athalaric]] ninggal ing tanggal 2 Oktober 534. Ibuné, [[Amalasuntha]], dikunjara lan dipatèni [[Theodahad]] ing [[Tlaga Bolsena|pulau Martana]]. Yustinianus ndelok kanthi kesempatan kanggo nglakokaké intervensi. Ing taun 535, wadya Romawi Wétan dikirim menyang [[Sisilia]]. Kamenangan kasil karaih, nanging Ostrogoth nguataké pralawanan dhèwèké. Kamenangan anyar bener-bener kasil ing taun 540, wayah Belisarius ngrebut [[Ravenna]].<ref name="B180-216">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/18C*.html 180–216]}}.</ref>
[[Gambar:LocationByzantineEmpire.svg|thumb|left|Wewengkon Romawi Timur padha mangsa Yustinianus.]]
Émané, Ostrogoth kasil didakaké manèh ing ngisoré kapemimpinan [[Totila]] lan ngrebut Roma ing tanggal 17 Dhésèmber 546. Belisarius ditarik déning Yustinianus wiwit taun 549.<ref name="B236-258">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/19B*.html 236–258]}}.</ref> Kasim [[Narses]] nggantekaké ing pungkasan taun 551 karo nggawa bala wadya 35.000 akèhé. Totila kasil dikalahaké lan mati ing [[Paperangan Busta Gallorum]]. Panerusé, [[Teia]], kasil ditaklukaké ing [[Paperangan Mons Lactarius]] (Oktober 552). Sakbanjuré iku, suku Goth isih terus nglawan. [[Suku Franka]] lan [[Alamanni]] uga nglancaraké invasiné. Sanadyan mangkono, perang kanggo nguwasani ujung Italia wus rampung kanthi kamenangan Romawi Wétan.<ref name="B259-281">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/19C*.html 259–281]}}.</ref>
Ing taun 551, bangsawan [[Visigoth]] ing [[Hispania]], [[Athanagild]], njaluk bantuan Yustinianus ing pamberontakan nglawan ratu. Sang kaisar ngirim wadya ing ngisoré pimpinan Liberius. Kamaharajan Romawi Wétan kasil nguasani sapérangan wewengkon ing pasisir [[Spania]] nganti mangsa kakuasaan [[Heraklius]].<ref name="B86-288">{{harvnb|Bury|1923|loc=[http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/19D*.html 286–288]}}.</ref>
Sawetara iku, ing wétan, [[Paperangan Romawi-Pèrsi]] kadadéan nganti taun 561, wayah Yustinianus lan Khosrau nyetujoni panentreman 50 taun suwéné. Ing panengahan taun 550, Yustinianus wus éntuk kamenangan ing sakabèhing paperangan, kanthi pengecualian ing [[Balkan]], wektu kamaharajan terus diserang déning [[bangsa Slavia]]. Ing taun 559, kamaharajan diancem déning [[Kutrigur]] lan [[Bangsa Slavia|Sklavinoi]]. Yustinianus ngundang Belisarius, lan mangkono bebaya wus ilang, sang kaisar ngenggoni kakuasaan dhéwékan. Pawarta upama Yustinianus nguataké armada Donaunya agawe Kutrigur bingung, saéngga dhèwèké sarujuk kanthi traktat kang menèhi dhèwèké subsidi lan ngolèhaké dhèwèké mulih kanthi aman ngléwati kali Donau.<ref name="Ev" />
Yustinianus uga misuwur amarga préstasiné ing babagan ukum.<ref name="VJ">Vasiliev, [http://www.intratext.com/IXT/ENG0832/_PC.HTM The Legislative Work of Justinian and Tribonian] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220309034220/http://www.intratext.com/IXT/ENG0832/_PC.HTM |date=2022-03-09 }}.</ref> Ing taun 529, komisi kang cacahé sepuluh wong kang dikepalani déning [[Iohannis Orientalis]] merevisi undang-undang Romawi kuna. Sakabèhing "undang-undang Yustinianus" jaman saiki kaloka kanthi jeneng ''[[Corpus Juris Civilis]]''.
Sasuwéné abad kaping 6, [[budaya Yunani-Romawi]] isih duwé prabawa kuwat ing Wétan. Filsafat lan budaya Kristen dadi saya wigati lan wiwit ndominasi budaya mbiyen. Himne-himne kang [[Romanus Melodus]] nandai pangembangan [[Liturgi Suci]]. Aristek-arsitèk lan para tukang makarya abot kanggo ngebaraké gréja anyar [[Hagia Sophia]] kang nggantèkaké gréja mbiyèn kang ancur akibat haruhara Nika. Sasuwéné abad kaenam lan kapitu, kamaharajan diguncang déning wabah [[pes]], kang matèni akèh jiwa, sarta ngakibataké kemunduran ékonomi lan lemesé kamaharajan.<ref>{{harvnb|Bray|2004|pp=19–47}}; {{harvnb|Haldon|1990|pp=110–111}}; {{harvnb|Treadgold|1997|pp=196–197}}.</ref>
Sawisé Yustinianus séda ing taun 565, panggantiné, [[Yustinus II]], nolak mbayar upeti kanggo Pèrsi. Sawetara iku, [[suku Langobardi]] nyerbu Italia. Pangganti Yustinus, [[Tiberius II Konstantinus|Tiberius II]], mènèhi subsidi menyang [[Avar Eurasia|suku Avar]], sawatara nglancarake serangan tumuju Pèrsi. Subsidi wurung menangaké suku Avar. Dhèwèké ngrebut bètèng [[Sirmium]] taun 582, sinambiyan bangsa Slavia wiwit nyeberang kali Donau. [[Maurice (kaisar)|Maurice]], kang nggantèkaké Tiberius, mèlu cawé-cawé ing paperangan sadulur Pèrsi, sarta manggonaké [[Khosrau II]] bali tumuju kakuasaané lan nikahaké putriné karo dhèwèké. Traktat Maurice karo iparé kang anyar nggawa ''status quo'' anyar ing wétan, lan ngurangi biaya pertahanan sasuwéné perdamaian iki (yutanan solidi kasil dislametaké kanthi remisi upeti kanggo Pèrsi). Sawisé kamenangané ing front wétan, Maurice bisa ngalihaké perhatiané dateng Balkan, lan [ing taun 602, dhèwèké kasil ngusir suku Avar lan Slavia.<ref name="Br" />
=== Nyusuté wates ===
==== Dinasti Heraklius ====
Sawisé Maurice dipatèni [[Phocas]], Khosrau nyoba naklukaké provinsi [[Mesopotamia]] Romawi.<ref>{{harvnb|Foss|1975|p=722}}.</ref> Phocas, sawijining pemimpin ora populèr kang dideskripsikaké dumadi "tiran" ing sumber-sumber Romawi Wétan, ya iku target konspirasi-konspirasi senat. Dhèwèké dilèngsèraké ing taun 610 déning [[Heraklius]].<ref>{{harvnb|Haldon|1990|p=41}}; {{harvnb|Speck|1984|p=178}}.</ref> Sawisé Heraklius kuwasa, bala wadya Pèrsi terus ndesek nganti lumebu Asia Cilik. Dhèwèké madeki [[Damaskus]] lan [[Yerusalem]], sarta mindhahaké [[Salib Sejati]] menyang [[Ctesiphon]].<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=42–43}}.</ref> Heraklius nglancaraké serangan walesan kanthi ciri perang suci. Bala wadya Romawi Wétan perang kanthi nggawa citra [[acheiropoietos]] Kristus dumadi panji militèr.<ref>{{harvnb|Grabar|1984|p=37}}; {{harvnb|Cameron|1979|p=23}}.</ref> Bala wadya Pèrsi kasil diancuraké ing [[pertempuran Nineweh (627)|pertempuran di Ninewe]] taun 627. Ing taun 629, Heraklius mbalikaké Salib Sejati menyang Yerusalem ing upacara kang agung.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|p=46}}; {{harvnb|Baynes|1912}}, ''passim''; {{harvnb|Speck|1984|p=178}}.</ref> Perang iki nyuda kakuwatané Romawi Wétan lan [[Kamaharajan Sassaniyah|Sassaniyah Pèrsi]], sarta nggawé kaloroné ringkih karo serangan [[penaklukan Islam|Muslim Arab]] kang lagi bangkit ing mangsa iku.<ref>{{harvnb|Foss|1975|pp=746–747}}.</ref> Bala Wadya Arab kasil ngancuraké wadya Romawi Wétan ing [[Pertempuran Yarmuk]] taun 636, lan [[Ctesiphon]] tiba ing taun 634.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|p=50}}.</ref>
[[Gambar:Byzantiumby650AD.JPG|thumb|left|350px|Kamaharajan Romawi Timur padha taun 650.]]
Bala Wadya Arab, kang wus [[panaklukan Islam ing Suriah|naklukaké Suriah lan Levant]], terus nyerang Anatolia, lan antara taun 674 nganti 678 [[Pangepungan Konstantinopel (674)|ngepung Konstantinopel]]. Armada Arab kasil diusir nganggo [[geni Yunani]] lan perang senjata sasuwéné telung puluh taun disetujui antara kamaharajan karo [[Kekhalifahan Umayyah]].<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=61–62}}.</ref> Serangan marang Anatolia terus kalaksanan lan agawé écepet matiné budaya urban klasik. Panduduk-panduduk akèh kang mbèntèngi manèh wewengkon-wewengkon kang luwih cilik ing njero bètèng kutha lawas, utawa pindhah menyang bètèng-bètèng kang paling cedhak.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=102–114}}.</ref> Agungé Konstantinopel uga nyusut, saka 500.000 penduduk dumadi 40.000-70.000 waé, kang disebabaké amarga Konstantinopel kélangan sumber gandum ing taun 618 wayah Mesir direbut déning Pèrsi (provinsi iki bisa direbut manèh taun 629, nanging akhiré dikuasani déning Arab ing taun 642).<ref>{{harvnb|Wickham|2009|p=260}}.</ref>
[[Gambar:Greekfire-madridskylitzes1.jpg|right|thumb|[[Api Yunani]] dienggo kang kapisan karo angkatan bersenjata Romawi Wétan sasuwéné [[Peperangan Romawi Timur-Arab]].]]
Panarikan wadya ing Balkan kanggo tempur nglawan Pèrsi lan Arab ing wétan wus mbukak lawang kanggo ngambakaké wewengkon [[bangsa Slavia]]. Akibaté, kaya ing Anatolia, akèh kutha nyusut dadi pamukiman kabèntèng kang cilik.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=43–45, 66, 114–115}}.</ref> Pada taun 670-an, [[bangsa Bulgaria]] dhidhesek menyang kidul kali Donau karo [[bangsa Khazar]]. Wadya Romawi Wétan kang dikirim kanggo mbubaraké pemukiman-pemukiman anyar iki dikalahaké ing taun 680. [[Konstantinus IV]] sabanjuré iku nandatangani prajanjèn karo khan Bulgaria [[Asparukh saka Bulgaria|Asparukh]], lan [[Kamaharajan Bulgaria Kapisan|nagara Bulgaria anyar]] éntuk kedaulatan saka pérangan suku-suku Slavia kang sadurungé ngakoni kekuasaan Romawi Wétan.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=66–67}}.</ref> Ing taun 687–688, kaisar [[Yustinianus II]] mimpin èkspèdhisi nglawan Slavia lan Bulgaria kang cukup kasil.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|p=71}}.</ref>
Kaisar Heraklius pungkasan, [[Yustinianus II]], nyoba ngancuraké kakuwatan aristokrasi prakuthon mawi perpajekan lan panunjukkan "wong njaba" ing kalungguhan-kalungguhan administratif. Dhèwèké dilèngserké ing taun 695, lan golèk perlindungan menyang bangsa Khazar, banjur Bulgaria. Ing taun 705, Yustinianus II bali menyang Konstantinopel bebarengan wadya khan Bulgaria, [[Tervel saka Bulgaria|Tervel]]. Dhèwèké ngrebut manèh takhta, lan madekaké rezim teror kanggo musuh-musuhé. Yustinianus II dilèsèraké menéh ing taun 711, saéngga paripurna Dinasti Heraklius.<ref>{{harvnb|Haldon|1990|pp=70–78, 169–171}}; {{harvnb|Haldon|2004|pp=216–217}}; {{harvnb|Kountoura-Galake|1996|pp=62–75}}.</ref>
==== Dinasti Isauria tumeka mangsa Basil I munggah singgasana ====
[[Gambar:ByzantineEmpire717+extrainfo+themes.PNG|thumb|350px|Kamaharajan Romawi Timur saat [[Leo III si orang Isauria|Leo III]] munggah takhta taun 717. Wewengkon bergaris ya iku laladan kang diserang déning bangsa Arab.]]
[[Leo III si orang Isauria|Leo III]] kasil ngusir serangan Muslim taun 718, lan pikantuk kamenangan kanthi bantuan saka khan Bulgaria, Tervel, kang kasil matèni 32.000 prajurit Arab karo tentarané. Panerusé, [[Konstantinus V]], éntuk kamenangan ing Suriah elor, lan nglemesaké kakuwatan Bulgaria.<ref>{{harvnb|Cameron|2009|pp=67–68}}.</ref>
Ing taun 826, Arab ngrebut [[Kréta]] lan nyerang [[Sisilia]], nanging ing 3 September 863, jendral [[Petronas sang Patrician|Petronas]] kasil pikantuk [[Pertempuran Lalakaon|kamenangan gedhé]] ing pertempuran nglawan [[Umar al-Aqta]], [[emir]] [[Melitene]]. Ing ngisoré kapemimpinan kaisar Bulgaria [[Krum]], anceman Bulgaria njedhul manèh, nanging ing taun 814, putra Krum, [[Omortag]], rerukun karo Kamaharajan Romawi Wétan.<ref name="BH">{{cite encyclopedia|title=Byzantine Empire|encyclopedia=Encyclopædia Britannica}}; {{cite encyclopedia|title=Hellas, Byzantium|encyclopedia=Encyclopaedia The Helios}}</ref><ref>{{harvnb|Treadgold|1997|pp=432–433}}.</ref>
[[Gambar:Clasm Chludov detail 9th century.jpg|thumb|left|150px|[[Ikonoklasme|Ikonoklasme Romawi Timur]] padha abad ke-9.]]
Abad kawolu lan kasanga rempeg karo kontroversi lan perpecahan religius akibat [[ikonoklasme]]. Ikon-ikon ora diéntuki karo Leo III lan Konstantinus V, ngakibataké pamberontakan kang dilancarkan déning [[ikonodul]] (pandukung ikon) ing sakabèhing kamaharajan. Saka upaya [[Maharani Irene]], [[Konsili Nicea Kaloro]] dikempulaké taun 787, lan negesaké upama ikon bisa dihormati nanging ora disembah.<!--Irene diomongké wus nyoba negosiasèkaké pernikahan antarané dhèwèké karo [[Karel kang Agung]]. Ananging, miturut [[Theophanes Confessor]], rencana iki diobrak - abrik karo Aetios.<ref name="G89">{{harvnb|Garland|1999|p=89}}.</ref>--> Pada taun 813, [[Leo V si orang Armenia|Leo V]] ngukuhaké manèh kebijakan ikonoklasme, nanging [[Theodora (abad kasanga)|Maharani Theodora]] mulihaké pamujan ikon karo bantuan [[Patriark Methodios]] ing taun 843.<ref name="P11">{{harvnb|Parry|1996|pp=11–15}}.</ref> Ikonoklasme ngambakaké jurang kapecahan antarané Wétan lan Kulon, kang saya èlèk ing mangsa [[skisma Photios]], wektu [[Paus Nikolas I]] nentang pangangkatan [[Patriark Photios I dari Konstantinopel|Photios]] dadi patriark.<ref>{{harvnb|Cameron|2009|p=267}}.</ref>
=== Dinasti Makedonia lan Kebangkitan ===
==== Paperangan nglawan Muslim ====
[[Gambar:ByzantineEmpire867AD4lightpurple.PNG|thumb|350px|Kamaharajan Romawi Timur taun 867.]]
Ing taun 867, Romawi Wétan wus agawé stabil posisiné ing wétan lan kulon. Amarga efisiensi ing struktur militèr, kaisar bisa ngrencana perang panaklukan manèh ing wétan.
Prosès panaklukan manèh diwiwiti kanthi kasil kang ora tetep. [[Kreta]] kasil ditaklukaké kanggo sawatara (843), nanging sabanjuré wadya Romawi Wétan kalah ing [[Bosporus]], sawatara kaisar ora kuwasa nyegah panaklukan Muslim ing [[Sisilia]] (827–902). Kanthi nggunakaké [[Tunisia]] dumadi watu lumpatan, wadya Muslim naklukaké [[Palermo]] taun 831, [[Messina]] taun 842, [[Enna]] taun 859, [[Siracusa]] taun 878, [[Catania]] taun 900, lan bètèng Romawi Wétan pungkasan, [[Taormina]], taun 902.
[[Gambar:Paris psaulter gr139 fol1v.jpg|thumb|left|Keberhasilan militèr padha abad kesepuluh diikuti dengan kebangkitan budaya, yang ingaran [[Renaisans Makedonia]].]]
Kekurangan mau ndang diseimbangaké mawi keberhasilan èkspèdhisi tumuju [[Damietta]] ing Mesir (856), [[Pertempuran Lalakaon|dikalahké]] Emir [[Melitene]] (863), pamasthèn kakuasaan kamaharajan ing [[Dalmatia]] (867), lan serangan Basil I menyang [[Efrat]] (870s). Basil I bisa nangani situasi ing Italia kidul kanthi apik,<ref name="Browning-1992-96">{{harvnb|Browning|1992|p=96}}.</ref> pramila provinsi mau tetap ing tangané Romawi Wétan sasuwéné 200 taun salajengipun.<ref>{{harvnb|Karlin-Heyer|1967|p=24}}.</ref>
Ing taun 904, masalah tumeka ing kamaharajan wayah kaloro kutha iku, [[Thessalopunika]], dijarah déning armada Arab kang dimandhégani déning pengkhianat Romawi Wétan [[Leo saka Tripoli]]. Wadya Romawi Wétan males kanthi ngancuraké armada Arab taun 908, sarta njarah kutha [[Laodicea]] ing Suriah rong taun sawusé. sandyan piwalesan wus kalaksanan, Romawi Wétan ora bisa nginterfensi Muslim, kang wus ngancuraké wadya kamaharajan ing Kreta taun 911.<ref name="B101">{{harvnb|Browning|1992|p=101}}.</ref>
Kaanan ing wates karo Arab tetep cair. [[Varangia]], kang nyerang Konstantinopel [[Perang Rus'-Romawi Wétan (860)|kanggo kapisané ing taun 860]], dadi tantangan anyar. Ing taun 941, [[Perang Rus'-Romawi Wétan (941)|dhèwèké njedhul]] ing pasisir Bosporus pérangan Asia. Wayah iki dhèwèké kasil diancuraké, ndudohaké kuaté kekuwatan militèr Romawi Wétan sawusé taun 907, wektu [[Traktat Rus'-Romawi Wétan (907)|namung diplomasi kang bisa ngusir panyerang-panyerang mau]].
Kaisar [[Nikephoros II Phokas]] (kuasané 963–969) lan [[Yohanes I Tzimiskes]] (969–976) njembaraké wewengkon kamaharajan nganti [[Suriah]], nundukaké emir-emir ing [[Irak]] kulon laut, sarta naklukaké manèh [[Kreta]] lan [[Siprus]]. Ing papréntahan Yohanes, wadya kamaharajan sempet ngancem [[Yerusalem]].<ref name="Browning-1992-113">{{harvnb|Browning|1992|pp=113}}.</ref> Emirat [[Aleppo]] lan tangga-tanggané dadi vassal kamaharajan. Sawusé akèh nglancaraké kampanye militèr, anceman Arab kang pungkasan kanggo Romawi Wétan kasil ditaklukaké wayah Basil II kanthi rikat narik 40.000 wadya jaran kanggo mbébasaké Suriah Romawi. Kanthi surplus sumber daya alam, Basil II ngrencana èkspèdhisi menyang Sisilia kanggo ngrebut saka bangsa Arab. Sawusé matiané taun 1025, èkspèdhisi kalaksanan ing taun 1040-an, lan kasil éntuk sukses ing ngarepé, nanging suksèsé iku sabanjuré seret.
==== Paperangan nglawan Kamaharajan Bulgaria ====
{{details|Peperangan Romawi Timur-Bulgaria}}
[[Gambar:Basilios II.jpg|thumb|upright|Kaisar [[Basil II]] sang Pembantai Bulgar (976–1025).]]
Pargumulan suwé karo [[Takhta Suci]] kalaksanan; wayah iki diakibataké karo perebutan kakuasaan religius Bulgaria kang lagi dikristenaké. Akibaté, [[Tsar]] [[Simeon I dari Bulgaria|Simeon I]] nglancaraké invasi ing taun 894, nanging kasil dimandekaé mawi diplomasi Romawi Wétan, kang njaluk bantuan saka bangsa Honggari. Romawi Wétan akhiré dikalahké ing [[Pertempuran Bulgarophygon]] (896) lan diwajibké mbayar upeti marang bangsa Bulgaria. Sabanjuré (912), Simeon kasil meksa Romawi Wétan mènèhi anugrah takhta ''basileus'' (kaisar) Bulgaria lan agawé Kaisar [[Konstantinus VII]] nikahi salah siji putri Simeon. Wektu pemberontakan ing Konstantinopel nyeretaké upaya iki, Simeon nyerang Trakia lan naklukaké [[Edirne|Adrianopel]].<ref name=Norwich />
Ekspedisi kamaharajan di ngisoré pimpinan [[Leo Phocas]] lan [[Romanos I|Romanos Lekapenos]] ngalami kekalahan gedhé ing [[Pertempuran Acheloos]] (917), lan ing taun saterusé Bulgaria ngleboni lan ngrampok Yunani elor nganti sadawané [[Korintus]]. Adrianopel kasil direbut manèh ing taun 923, nanging ing taun 924 wadya Bulgaria ngepung Konstantinopel. Kaanan ing Balkan dadi apik sawusé matiné Simeon taun 927. Ing taun 968, Bulgaria diserbu déning [[Rus']] ing ngisoré pimpinan [[Sviatoslav I saka Kiev]]. Telung taun sawisé, Kaisar [[Yohanes I Tzimiskes]] kasil [[Pangepungan Dorostolon|ngalahaké]] bangsa Rus' lan nglebokaké wewengkon Bulgaria wétan menyang kamaharajan.
[[Gambar:Map Byzantine Empire 1025-en.svg|thumb|left|300px|Wewengkon kamaharajan di bawah pimpinan Basil II.]]
Perlawanan Bulgaria kadadéan ing mangsa [[wangsa Cometopuli]]. Kaisar anyar [[Basil II]] (kuwasa 976–1025) ngupaya nundukaké bangsa Bulgaria. Ekspedisi kapisan Basil ngalami kawurungan ing [[Pertempuran Gerbang Trajanus|Gerbang Trajanus]]. Ing taun-taun sawusé, kaisar sibuk karo pemberontakan internal ing [[Anatolia]], sawatara Bulgaria ngambakaké kakuasaan dhèwèké ing Balkan. Perang kalangsungan suwéné mèh rong puluh taun. Kamenangan Romawi Wétan ing [[Pertempuran Spercheios|Spercheios]] lan [[Pertempuran Skopje|Skopje]] kasil nglemesaké wadya Bulgaria. Ing kampanye militèr tauné, Basil terus ngurangi jumlah bètèng Bulgaria. Akhiré, ing [[Pertempuran Kleidion]] taun 1014, Bulgaria kasil dikalahaké.<ref name="Angold">{{harvnb|Angold|1997}}.</ref> Wadya Bulgaria ditangkap, lan jaréné 99 saka 100 wadya diwutakaké, sauntara liyané diwènèhi siji mripat kanggo mimpin kanca sabangsané mulih. Wayah Tsar [[Samuel saka Bulgaria|Samuil]] ndeleng nasib tentarané, dhèwèké mati akibat syok. Ing taun 1018, bètèng Bulgaria pungkasan wus nyerah, lan nagarané dhèwèké dadi péranganing Romawi Wétan. Kamenangan iki ngréstorasi wates [[Donau]], kang ora dikuasani saka mangsa kaisar Heraklius.<ref name=Norwich />
==== Hubungan karo Rus' Kiev ====
{{details|Perang Rus'–Romawi Timur}}
[[Gambar:Царьград.jpg|thumb|right|165px|[[Rus' Kiev]] di bawah témbok Konstantinopel (860).]]
Antarané taun 850 nganti 1100, kamaharajan mbina gayutan karo [[Rus' Kiev]]. Romawi Wétan ya iku kanca budaya lan pradagangan kanggo Kiev, nanging gayutan antarané dhèwèké ora mesthi guyub. Konflik paling serius antara kaloro nagara ya iku perang 968–971 ing Bulgaria. [[Perang Rus'-Romawi Wétan|Serangan-serangan Rus']] tumuju kutha-kutha Romawi Wétan ing pasisir [[Laut Hitam]] lan Konstantinopel uga kacathet ing sajarah. Sanadyan serangan-serangan mau bisa ditampék, serangan iku katutup kanthi [[Traktat Rus'-Romawi Timur|traktat dagang]] kang nguntungaké Rus'.
Hubungan Rus'-Romawi Wétan dadi apik sawuse nikahé ''[[porfirogenita]]'' [[Anna Porfirogeneta|Anna]] karo [[Vladimir ingkang Agung]]. Amarga [[Kristenisasi Rus' Kiev|Kristenisasi]] uga, gayutan kaloro nagara saya raket. Pendheta, arsitèk, lan artis Romawi Wétan diundang kanggo mbiyantu pagawéan katedral lan gréja ing Rus', saéngga prabawa budaya Romawi Wétan saya amba. Pirang-pirang wadya Rus' dadi wadya bayaran ing angkatan perang Romawi Wétan, lan kang paling kaloka ya iku [[Penjaga Varangia]].
== Penjelasan ==
{{Reflist|group="n"}}
==Cathetan suku==
{{reflist|30em}}
== Réferénsi ==
=== Sumber primèr ===
{{Refbegin|2}}
* {{Cite book|last=Choniates|first=Nicetas|authorlink=Nicetas Choniates|title=Translations and Reprints from the Original Sources of European History by D.C. Munro (Series 1, Vol 3:1)|publisher=University of Pennsylvania Press|location=Philadelphia|pages=15–16|year=1912|chapter=The Sack of Constantinople (1204)}}
* {{Cite book|last=Cinnamus|first=Ioannes|authorlink=John Kinnamos|title=Deeds of John and Manuel Comnenus|url=http://books.google.com/?id=iJFFvsgNO-QC|publisher=Columbia University Press|year=1976|isbn=0231040806}}
* {{Cite book|author=Eusebius|authorlink=Eusebius of Caesaria|title=Life of Constantine (Book IV)|publisher=[[Christian Classics Ethereal Library]]|url=http://www.ccel.org/ccel/schaff/npnf201.iv.vi.i.i.html}}
* {{Cite book|author=Geoffrey of Villehardouin|authorlink=Geoffrey of Villehardouin|title=Chronicles of the Crusades (translated by Margaret R. Shaw)|url=http://books.google.com/?id=c2kUYwCVYTAC|publisher=Penguin Classics|year=1963|isbn=0140441247|chapter=The Conquest of Constantinople}}
* {{Cite book|author=Innocentius III|authorlink=Innocent III|title=Die Register Innocenz' III. 5: 5. Pontifikatsjahr, 1202/1203, Texte|editor=Othmar Hageneder, Christoph Egger, Karl Rudolf, and Andrea Sommerlechner|publisher=Publikationen des Historischen Instituts beim Österreichischen Kulturinstitut in Rom|location=Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|year=1993}}
* {{Cite book|author=Innocent III|title=Die Register Innocenz' III. 6: 6. Pontifikatsjahr, 1202/1203, Texte|editor=Othmar Hageneder, John C. Moore Andrea Sommerlechner, Christoph Egger and Herwig Weigl|publisher=Publikationen des Historischen Instituts beim Österreichischen Kulturinstitut in Rom|location=Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften|year=1995}}
* {{Cite book|last=Komnene|first=Anna|authorlink=Anna Komnene|title=[[The Alexiad]] (translated by Elizabeth A. S. Dawes)|publisher=Internet Medieval Sourcebook|chapter=Books X-XIII|url=http://www.fordham.edu/halsall/basis/annacomnena-alexiad00.html#INTRODUCTION|year=1928|access-date=2016-09-07|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413122745/http://www.fordham.edu/halsall/basis/annacomnena-alexiad00.html#INTRODUCTION|url-status=dead}}
* {{Cite book|author=Procopius|authorlink=Procopius|title=Secret History (translated by H. B. Dewing)|publisher=Loeb Classical Library|year=1935|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Procopius/Anecdota/home.html}}
{{Refend}}
=== Sumber sèkundèr ===
{{Refbegin|2}}
* {{Cite journal|last=Adena|first=Louise|url=http://cliojournal.wikispaces.com/The+Enduring+Legacy+of+Byzantium|title=The Enduring Legacy of Byzantium|journal=Clio History Journal|year=2008|access-date=2016-09-07|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413122722/http://cliojournal.wikispaces.com/The+Enduring+Legacy+of+Byzantium|url-status=dead}}
* {{Cite book|first=Agustí|last=Alemany|title=Sources on the Alans: A Critical Compilation|chapter=Byzantine Sources|publisher=BRILL|year=2000|url=http://books.google.com/?id=8bZ4c5oZpNAC|isbn=9004114424}}
* {{Cite book|last=Ahrweiler|first=Hélène|last2=Laiou|first2=Angeliki E.|author1-link=Helene Ahrweiler|author2-link=Angeliki Laiou|title=Studies on the Internal Diaspora of the Byzantine Empire|chapter=Preface|publisher=Dumbarton Oaks|year=1998|url=http://books.google.com/?id=ohFJD_QT3E8C|isbn=0884022471}}
* {{Cite journal|last=Anastos|first=Milton V.|year=1962|title=The History of Byzantine Science. Report on the Dumbarton Oaks Symposium of 1961|journal=Dumbarton Oaks Papers|issn=0070-7546|volume=16|pages=409–411|url=http://links.jstor.org/sici?sici=0070-7546(1962)16%3C409%3ATHOBSR%3E2.0.CO%3B2-0|doi=10.2307/1291170|accessdate=2007-05-27|jstor=10.2307/1291170|publisher=Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University}}
* {{Cite journal|last=Angelov|first=Dimiter G.|date=February 2001|title=The Making of Byzantinism|pages=1–10|url=http://www.ksg.harvard.edu/kokkalis/GSW1/GSW1/01%20Angelov.pdf#cooliris|accessdate=2007-06-07}}
* {{Cite book|last=Angold|first=Michael|title=The Byzantine Empire, 1025–1204: A Political History|url=http://books.google.com/?id=wWEbAAAAYAAJ|publisher=Longman|year=1997|isbn=9780582294684}}
* {{Cite journal|last=Antonucci|first=Michael|date=February 1993|title=War by Other Means: The Legacy of Byzantium|journal=History Today|volume=43|issue=2|pages=11–13|issn=0018-2753|url=http://findarticles.com/p/articles/mi_hb4706/is_199302/ai_n17277331|accessdate=2007-05-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071225061518/http://findarticles.com/p/articles/mi_hb4706/is_199302/ai_n17277331|archivedate=2007-12-25|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Sophocles|first=Evangelinus Apostolides|title=Greek Lexicon of the Roman and Byzantine Periods|publisher=Georg Olms Verlag|year=1992|url=http://books.google.com/?id=0_DfQgAACAAJ|isbn=3487057654}}
* {{Cite journal|last=Baynes|first=Norman H.|year=1912|title=The Restoration of the Cross at Jerusalem|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1912-04_27_106/page/287|doi=10.1093/ehr/XXVII.CVI.287|journal=The English Historical Review|volume=27|issue=106|issn=0013-8266|pages=287–299}}
* {{Cite encyclopedia|last=Baynes|first=Spencer|title=Vlachs|encyclopedia=Encyclopædia Britannica: A Standard Work of Reference in Art, Literature, Science, History, Geography, Commerce, Biography, Discovery, and Invention|publisher=The Werner Company|year=1907|url=http://books.google.com/books?id=nAwEAAAAYAAJ}}
* {{Cite book|last=Beaton|first=Roderick|title=The Medieval Greek Romance|publisher=Routledge|year=1996|isbn=0415120322|url=http://books.google.com/?id=-90ewuAkZUsC|page=10}}
* {{Cite book|last=Beckwith|first=John|title=Early Christian and Byzantine Art|publisher=Yale University Press|year=1986|isbn=0300052960|url=http://books.google.com/?id=1kSpN3Kfgc0C}}
* {{Cite book|last=Benz|first=Ernst|year=1963|title=The Eastern Orthodox Church: Its Thought and Life|url=http://books.google.com/?id=Q5Z_evECb1UC|publisher=Aldine Transaction|isbn=9780202362984}} ([http://www.piar.hu/councils/ecum02.htm Excerpts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120621225400/http://www.piar.hu/councils/ecum02.htm |date=2012-06-21 }})
* {{Cite book|last=Birkenmeier|first=John W.|title=The Development of the Komnenian Army: 1081–1180|url=http://books.google.com/?id=p8OOoGWRC2EC|publisher=Brill Academic Publishers|year=2002|isbn=9004117105|chapter=The Campaigns of Manuel I Komnenos}}
* {{Cite book|last=Bray|first=R. S.|title=Armies of Pestilence: The Impact of Disease on History|url=http://books.google.com/?id=djPWGnvBm08C|publisher=James Clarke & Co|year=2004|isbn=022717240X|chapter=Justinian's Plague}}
* {{Cite book|last=Browning|first=Robert|title=The Byzantine Empire|url=http://books.google.com/?id=qp8ocRg7r2sC|publisher=The Catholic University of America Press|year=1992|isbn=0813207541}}
* {{Cite book|last=Bryce|first=James|title=Studies in History and Jurisprudence|publisher=H. Frowde|year=1901|chapter=Roman and British Empires|url=http://books.google.com/?id=ZGouAAAAIAAJ|isbn=1402190468}}
* {{Cite book|last=Brooke|first=Zachary Nugent|title=A History of Europe, from 911 to 1198|url=http://books.google.com/?id=XcbFtlCfc4kC|publisher=Read Books|year=2008|isbn=1443740705|chapter=East and West:1155–1198}}
* {{Cite book|last=Bury|first=John Bagnall|authorlink=J. B. Bury|title=History of the Later Roman Empire|publisher=Macmillan & Co|year=1923|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/secondary/BURLAT/home.html|isbn=0790545446}}
* {{Cite book|last1=Bury|first1=John Bagnall|last2=Philotheus|title=The Imperial Administrative System in the Ninth Century: With a Revised Text of Kletorologion of Philotheos|url=http://books.google.com/books?id=ZoBDAAAAIAAJ|publisher=Pub. for the British academy by H. Frowde|year=1911}}
* {{Cite encyclopedia|title=Byzantine Art|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|year=2002}}
* {{Cite encyclopedia|title=Byzantine Empire|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|year=2002}}
* {{Cite encyclopedia|title=Byzantine Literature|encyclopedia=Catholic Encyclopedia|url=http://www.newadvent.org/cathen/03113a.htm|year=1908}}
* {{Cite book|last=Campbell|first=George L.|title=Compendium of the World's Languages: Abaza to Kurdish|year=2000|url=http://books.google.com/?id=w6ena61S_tAC|publisher=Taylor & Francis|isbn=0415202965}}
* {{Cite journal|last=Cameron|first=Averil|year=1979|title=Images of Authority: Elites and Icons in Late Sixth-century Byzantium|doi=10.1093/past/84.1.3|journal=Past and Present|volume=84|page=3}}
* {{Cite book|last=Cameron|first=Averil|title=The Byzantine and Islamic Early Near East I: Problems in the Literary Source Material|url=http://books.google.com/?id=A1ltAAAAMAAJ|year=1992|publisher=Darwin Press|editor=Averil Cameron and Lawrence I. Conrad|chapter=New Themes and Styles in Greek Literature, 7th and 8th Centuries|isbn=0878500804}}
* {{Cite book|last=Cameron|first=Averil|title=Late Antiquity: Empire and Successors, A.D. 425–600|url=http://books.google.com/?id=Qf8mrHjfZRoC|year=2000|publisher=Cambridge University Press|editor=Averil Cameron, Bryan Ward-Perkins and Michael Whitby|chapter=The Vandal Conquest and Vandal Rule (A.D. 429–534)|isbn=0521325919}}
* {{Cite book|last=Cameron|first=Averil|title=The Byzantines|url=http://books.google.bg/books?id=59c6PSa5JCAC|location=Athens|publisher=Psychogios Publications|year=2009|language=Greek [translated from the original by Giorgos Tzimas]|isbn=978-960-453-529-3}}
* {{Cite book|last=Chrysos|first=Evangelos|title=Byzantine Diplomacy: Papers from the Twenty-Fourth Spring Symposium of Byzantine Studies, Cambridge, March 1990 (Society for the Promotion of Byzant)|url=http://books.google.com/?id=XUhoAAAAMAAJ|year=1992|publisher=Variorum|isbn=0860783383|editor=Jonathan Shepard, Simon Franklin|chapter=Byzantine Diplomacy, AD 300–800: Means and End}}
* {{Cite journal|last=Ciesniewski|first=Christine|title=The Byzantine Achievement|journal=Clio History Journal|url=http://cliojournal.wikispaces.com/The+Byzantine+Achievement|year=2006|access-date=2016-09-07|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413122728/http://cliojournal.wikispaces.com/The+Byzantine+Achievement|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Cohen|first=H. Floris|title=The Scientific Revolution: A Historiographical Inquiry|url=http://books.google.com/?id=wu8b2NAqnb0C|publisher=University of Chicago Press|year=1994|isbn=0226112802|chapter=The Emergence of Early Modern Science}}
* {{Cite book|last=Davies|first=Norman|authorlink=Norman Davies|title=Europe|year=1996|publisher=Oxford University Press|isbn=0198201710|url=http://books.google.com/?id=jrVW9W9eiYMC|chapter=The Birth of Europe}}
* {{Cite journal|last=Day|first=Gerald W.|title=Manuel and the Genoese: A Reappraisal of Byzantine Commercial Policy in the Late Twelfth Century|journal=The Journal of Economic History|volume=37|issue=2|pages=289–301|doi=10.1017/S0022050700096947|url=http://links.jstor.org/sici?sici=0022-0507(197706)37:2%3C289:MATGAR%3E2.0.CO;2-W|accessdate=2007-09-22|date=June 1977}}
* {{Cite book|last=Dennis|first=George T.|title=Three Byzantine Military Treatises (Volume 9)|location=Washington D.C.|publisher=Dumbarton Oaks, Research Library and Collection|year=1985|url=http://books.google.com/books?id=v0loAAAAMAAJ}}
* {{Cite web|url=http://www.roma.unisa.edu.au/07305/medmm.htm|title=Mathematics Through the Middle Ages (320–1660 AD)|accessdate=2008-04-01|last=Dickson|first=Paul|work=Medieval Mathematics|publisher=University of South Ostrali|archive-date=2008-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20080513152720/http://www.roma.unisa.edu.au/07305/medmm.htm|url-status=dead}}
* {{Cite web|last=Diehl|first=Charles|title=Manuel I Comnenus (AD 1143–1180)|url=http://www.myriobiblos.gr/texts/english/diel.html|work=Byzantium, An Introduction to East Roman Civilization|publisher=Myriobiblos — Library|accessdate=2007-05-18}}
* {{Cite book|last=El-Cheikh|first=Nadia Maria|title=Byzantium Viewed by the Arabs|url=http://books.google.com/?id=QC03pKNpfaoC|publisher=Harvard CMES|year=2004|isbn=0932885306}}
* {{Cite book|last=Esler|first=Philip Francis|title=The Early Christian World|url=http://books.google.com/?id=ypGHPwAACAAJ|year=2004|publisher=Routledge|isbn=0415333121|chapter=Constantine and the Empire}}
* {{Cite web|last=Evans|first=James Allan|title=Justinian (AD 527–565)|url=http://www.roman-emperors.org/justinia.htm|publisher=Online Encyclopedia of Roman Emperors|accessdate=2007-05-19|archive-date=2020-02-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20200205190521/http://www.roman-emperors.org/justinia.htm|url-status=dead}}
* {{Cite web|last=Fenner|first=Julian|title=To What Extent Were Economic Factors to Blame for the Deterioration of the Roman Empire in the Third Century A.D?|url=http://www.roman-empire.net/articles/article-018.html|publisher=The Romans|accessdate=2007-05-25|archive-date=2008-06-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20080618014226/http://www.roman-empire.net/articles/article-018.html|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Fomenko|first=Anatoly T.|title=History: Fiction or Science?: Chronology, Issue 1|url=http://books.google.com/?id=ewC7PwAACAAJ|publisher=Mithec|year=2005|isbn=9782913621053}}
* {{Cite journal|last=Foss|first=Clive|year=1975|title=The Persians in Asia Minor and the End of Antiquity|url=https://archive.org/details/sim_english-historical-review_1975-07_90_356/page/n254|journal=The English Historical Review|volume=90|pages=721–747|doi=10.1093/ehr/XC.CCCLVII.721}}
* {{Cite book|last1=Fossier|first1=Robert|last2=Sondheimer|first2=Janet|title=The Cambridge Illustrated History of the Middle Ages|url=http://books.google.com/?id=DvZbOBavZNgC|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=0521266440}}
* {{Cite book|last1=Fouracre|first1=Paul|last2=Gerberding|first2=Richard A.|title=Late Merovingian France: History and Hagiography, 640-720|publisher=Manchester University Press ND|year=1996|isbn=0719047919|url=http://books.google.com/books?id=uifpAAAAIAAJ}}
* {{Cite book|last=Gabriel|first=Richard A.|year=2002|title=The Great Armies of Antiquity|url=http://books.google.com/?id=y1ngxn_xTOIC|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0275978095}}
* {{Cite book|last=Garland|first=Lynda|year=1999|title=Byzantine Empresses: Women and Power in Byzantium, AD 527–1204|url=http://books.google.com/?id=AEy280AH9KQC|publisher=Routledge|isbn=0415146887}}
* {{Cite book|last=Garland|first=Linda|title=Byzantine Women: Varieties of Experience 800–1200|year=2006|isbn=075465737X|publisher=Ashgate Publishing|chapter=Middle Byzantine Family Values and Anna Komnene's Alexiad}}
* {{Cite book|last=Gibbon|first=Edward|authorlink=Edward Gibbon|title=The Decline and Fall of the Roman Empire (Volumes II, III, and IX)|editor=J. B. Bury (with an Introduction by W. E. H. Lecky)|location=New York|publisher=Fred de Fau and Co.|year=1906|url=http://oll.libertyfund.org/Home3/Set.php?recordID=0214#vol01|access-date=2016-09-07|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413122852/http://oll.libertyfund.org/Home3/Set.php?recordID=0214#vol01|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Grabar|first=André|title=L'iconoclasme Byzantin: le dossier archéologique|url=http://books.google.com/?id=E85vPQAACAAJ|publisher=Flammarion|year=1984|isbn=2080816349}}
* {{Cite book|last=Grierson|first=Philip|title=Byzantine Coinage|year=1999|publisher=Dumbarton Oaks|url=http://www.doaks.org/byzcoins.pdf|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927000204/http://www.doaks.org/byzcoins.pdf|archivedate=2007-09-27|isbn=0884022749|format=PDF|access-date=2016-09-07|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Gross|first=Feliks|title=Citizenship and Ethnicity: The Growth and Development of a Democratic Multiethnic Institution|url=http://books.google.com/?id=I6wM4X9UQ8QC|year=1999|publisher=Greenwood Publishing Group|isbn=0313309329}}
* {{Cite book|last=Gutas|first=Dimitri|title=Greek Thought, Arabic Culture: The Graeco-Arabic Translation Movement|year=1998|isbn=0415061326|url=http://books.google.com/?id=jKPhL5HVVQ8C|publisher=Routledge|location=London}}
* {{Cite book|last1=Hacikyan|first1=Agop Jack|last2=Basmajian|first2=Gabriel|last3=Franchuk|first3=Edward S.|last4=Ouzounian|first4=Nourhan|title=The Heritage of Armenian Literature: From the Sixth to the Eighteenth Century|publisher=Wayne State University Press|year=2002|isbn=0814330231|url=http://books.google.com/?id=2gZzD0N9Id8C}}
* {{Cite book|last=Haldon|first=John|title=Byzantium: A History|url=http://books.google.com/?id=eycjAQAAIAAJ|publisher=Tempus|year=2002|isbn=140513240X}}
* {{Cite book|last=Haldon|first=John|title=Byzantium in the Seventh Century: The Transformation of a Culture|url=http://books.google.com/?id=pSHmT1G_5T0C|publisher=Cambridge University Press|year=1990|isbn=052131917X}}
* {{Cite book|last=Haldon|first=John|title=Byzantium at War 600–1453|url=http://books.google.com/?id=TvJSjCsqn54C|publisher=Taylor & Francis|year=2003|isbn=0415968615}}
* {{Cite book|last=Haldon|first=John|title=The Byzantine and Early Islamic Near East VI: Elites Old and New in the Byzantine and Early Islamic Near East|year=2004|publisher=Darwin Press|editor=John Haldon and Lawrence I. Conrad|chapter=The Fate of the Late Roman Senatorial Elite: Extinction or Transformation?|url=http://books.google.com/?id=ylptAAAAMAAJ|isbn=0878501444}}
* {{Cite web|last=Halsall|first=Paul|title=East Asian History Sourcebook: Chinese Accounts of Rome, Byzantium and the Middle East, c. 91 B.C.E. – 1643 C.E.|url=http://www.fordham.edu/halsall/eastasia/romchin1.html|publisher=Fordham University|year=2006|accessdate=2007-04-15|archive-date=2014-09-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20140910050947/http://www.fordham.edu/halsall/eastasia/romchin1.html|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Harris|first=Jonathan|title=Byzantium and the Crusades|url=http://books.google.com/?id=oK9mAAAAMAAJ|publisher=Hambledon and London|year=2003|isbn=1852852984}}
* {{Cite book|last=Harvey|first=Alan|title=Economic Expansion in the Byzantine Empire, 900–1200|url=http://books.google.com/?id=wjnea3qdPx8C|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=0521521904}}
* {{Cite encyclopedia|title=Hellas, Byzantium|encyclopedia=Encyclopaedia The Helios|language=Greek|year=1952}}
* {{Cite book|last=Herrin|first=Judith|title=Byzantium: The Surprising Life of a Medieval Empire|url=http://books.google.com/?id=9fRpAAAAMAAJ|publisher=Princeton University Press|year=2008|isbn=0691131511}}
* {{Cite encyclopedia|title=Greece during the Byzantine period (c. AD 300–c. 1453), Population and languages, Emerging Greek identity|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|year=2008|url=http://www.britannica.com/eb/article-26400/history-of-Greece}}
* {{Cite book|author=Hidryma Meletōn Chersonēsou tou Haimou|title=Balkan Studies: Biannual Publication of the Institute for Balkan Studies, Volume 14|url=http://books.google.com/?id=5G08AAAAIAAJ|publisher=The Institute|location=Thessalonikē, Greece|year=1973}}
* {{Cite book|last=Hindley|first=Geoffrey|title=A Brief History of the Crusades|url=http://books.google.com/?id=_Z8fNAAACAAJ|year=2004|publisher=Robinson|location=London|isbn=9781841197661}}
* {{Cite web|title=The Byzantine Empire|last=Hooker|first=Richard|url=http://www.wsu.edu/~dee/MA/BYZ.HTM|accessdate=2007-06-07|archive-date=2007-06-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20070626214253/http://www.wsu.edu/~dee/MA/BYZ.HTM|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=James|first=Liz|title=A Companion to Byzantium|publisher=John Wiley and Sons|year=2010|url=http://books.google.com/books?id=d1Mt-t-bgzoC|isbn=140512654X}}
* {{Cite book|last=Jenkins|first=Romilly|title=Byzantium: The Imperial Centuries, AD 610–1071|url=http://books.google.com/?id=O5JqH_NXQBsC|publisher=University of Toronto Press|year=1987|isbn=0802066674|edition=Heraclius}}
* {{Cite book|last=Jones|first=Arnold Hugh Martin|title=The Later Roman Empire, 284–602: A Social Economic and Administrative Survey|publisher=Johns Hopkins University Press|url=http://books.google.com/?id=IiLtO4ZvTdEC|year=1986|isbn=0801833531}}
* {{Cite encyclopedia|title=John II Komnenos|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|year=2002}}
* {{Cite book|last=Kaegi|first=Walter Emil|title=Heraclius, Emperor of Byzantium|url=https://archive.org/details/heracliusemperor0000kaeg|year=2003|publisher=Cambridge|isbn=0521814596}}
* {{Cite book|last=Kaldellis|first=Anthony|title=Hellenism in Byzantium: The Transformations of Greek Identity and the Reception of the Classical Tradition|year=2008|publisher=Cambridge University Press|isbn=0521876885|url=http://books.google.com/?id=iWs0Lh57NvwC}}
* {{Cite journal|last=Karlin-Heyer|first=P.|date=February 1967|title=When Military Affairs Were in Leo's Hands|journal=Tradition|volume=23|pages=15–40|jstor=27830825}}
* {{Cite book|editor-first=Alexander|editor-last=Kazhdan|title=[[Oxford Dictionary of Byzantium]]|publisher=Oxford University Press|year=1991|isbn=9780195046526}}
* {{Cite book|last=Kean|first=Roger Michael|title=Forgotten Power: Byzantium: Bulwark of Christianity|url=http://books.google.com/?id=gq_VNwAACAAJ|publisher=Thalamus|year=2006|isbn=1902886070}}
* {{Cite journal|title=Reviews: ''The Astronomical Works of Gregory Chioniades, Volume I: The Zij al-Ala'i'' by Gregory Chioniades, David Pingree; ''An Eleventh-Century Manual of Arabo-Byzantine Astronomy'' by Alexander Jones|first=David A.|last=King|journal=[[Isis (journal)|Isis]]|volume=82|issue=1|date=March 1991|pages=116–118|doi=10.1086/355661}}
* {{Cite book|last=Kitzinger|first=Ernst|title=The Art of Byzantium and the Medieval West: Selected Studies|url=http://books.google.com/?id=r6GfAAAAMAAJ|year=1976|publisher=Indiana University|editor=W. E. Kleinbauer|chapter=Byzantine Art in the Period between Justinian and Iconoclasm|isbn=0253310555}}
* {{Cite book|last=Kountoura-Galake|first=Eleonora|title=The Byzantine Clergy and the Society of "Dark Ages"|url=http://books.google.com/?id=RSFoQgAACAAJ|year=1996|publisher=Institute of Byzantine Research|isbn=9789607094469|language=Greek}}
* {{Cite book|last=Laiou|first=Angeliki E.|authorlink=Angeliki Laiou|title=The Economic History of Byzantium (Volume 2)|year=2002|publisher=Dumbarton Oaks|editor=Angeliki E. Laiou|chapter=Exchange and Trade, Seventh-Twelfth Centuries|url=http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB36.pdf|access-date=2016-09-07|archive-date=2011-06-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20110608021424/http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB36.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Laiou|first=Angeliki E.|title=The Economic History of Byzantium (Volume 1)|year=2002|publisher=Dumbarton Oaks|editor=Angeliki E. Laiou|chapter=Writing the Economic History of Byzantium|url=http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EHB.html|access-date=2016-09-07|archive-date=2012-02-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20120218231151/http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EHB.html|url-status=dead}}
* {{Cite book|last1=Lapidge|first1=Michael|last2=Blair|first2=John|last3=Keynes|first3=Simon|url=http://books.google.com/?id=f65VUNvxQjkC|title=The Blackwell Encyclopaedia of Anglo-Saxon England|year=1998|publisher=Blackwell Publishing|isbn=0631224920}}
* {{Cite book|last=Louth|first=Andrew|title=The New Cambridge Medieval History (Volume I)|editor=Paul Fouracre and Rosamond McKitterick|publisher=Cambridge University Press|year=2005|isbn=0521362911|chapter=The Byzantine Empire in the Seventh Century}}
* {{Cite web|title=The Seljuqs of Rum|last=Lowe|first=Steven|author2=Baker, Martin|url=http://www.geocities.com/egfroth1/Seljuqs.htm|accessdate=2007-07-09|archiveurl=http://www.webcitation.org/query?url=http://www.geocities.com/egfroth1/Seljuqs.htm&date=2007-07-22+04:56:02|archivedate=2007-07-22}}
* {{Cite book|last=Madden|first=Thomas F.|authorlink=Thomas Madden|title=Crusades: The Illustrated History|url=http://books.google.com/?id=5eudAAAACAAJ|publisher=University of Michigan Press|year=2005|isbn=0472031279}}
* {{Cite book|last=Magdalino|first=Paul|title=The Economic History of Byzantium (Volume 2)|year=2002|publisher=Dumbarton Oaks|editor=Angeliki E. Laiou|chapter=Medieval Constantinople: Built Environment and Urban Development|url=http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB20.pdf|access-date=2016-09-07|archive-date=2010-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100709233539/http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB20.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Magdalino|first=Paul|title=The Empire of Manuel I Komnenos, 1143–1180|url=http://books.google.com/?id=0cWZvqp7q18C|publisher=Cambridge University Press|year=2002|isbn=0521526531}}
* {{Cite book|last=Mango|first=Cyril A.|authorlink=Cyril Mango|title=Byzantium: The Empire of the New Rome|url=http://books.google.com/?id=oz1KPgAACAAJ|publisher=Phoenix Press|year=2005|isbn=1898800448}}
* {{Cite book|last=Mango|first=Cyril A.|authorlink=Cyril Mango|title=The Oxford History of Byzantium|url=http://books.google.com/?id=Z6-kHUyyUIsC|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0198140983}}
* {{Cite web|title=The Battle of Manzikert: Military Disaster or Political Failure?|last=Markham|first=Paul|url=http://www.deremilitari.org/resources/articles/markham.htm|accessdate=2007-05-19|archive-date=2007-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20070513082203/http://www.deremilitari.org/resources/articles/markham.htm|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Matschke|first=Klaus-Peter|title=The Economic History of Byzantium (Volume 2)|year=2002|publisher=Dumbarton Oaks|editor=Angeliki E. Laiou|chapter=Commerce, Trade, Markets, and Money: Thirteenth-Fifteenth Centuries|url=http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB37.pdf|access-date=2016-09-07|archive-date=2010-07-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20100709232944/http://www.doaks.org/publications/doaks_online_publications/EconHist/EHB37.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=McDonnell|first=Myles Anthony|title=Roman Manliness: Virtus and the Roman Republic|year=2006|publisher=Cambridge University Press|chapter=Hellenization and Arete: Semantic Borrowing|url=http://books.google.com/?id=v2vefi2_ojYC|isbn=9780521827881}}
* {{Cite book|last=Meyendorff|first=John|authorlink=John Meyendorff|title=The Byzantine Legacy in the Orthodox Church|url=http://books.google.com/?id=9HQ3YU9SAG8C|year=1982|publisher=St Vladimir's Seminary Press|isbn=0913836907}}
* {{Cite book|last=Millar|first=Fergus|title=A Greek Roman Empire: Power and Belief under Theodosius II (408–450)|url=http://books.google.com/?id=Q9ViwFWgyBYC|publisher=University of California Press|year=2006|isbn=0520247035}}
* {{Cite book|last=Moravcsik|first=Gyula|url=http://books.google.com/?id=URm4AAAAIAAJ|title=Byzantium and the Magyars|year=1970|publisher=Hakkert}}
* {{Cite book|last=Mousourakis|first=George|title=The Historical and Institutional Context of Roman Law|url=http://books.google.com/?id=2MqfUsMiDbYC|year=2003|publisher=Ashgate Publishing|isbn=0754621146|chapter=The Dominate}}
* {{Cite web|last=Nathan|first=Geoffrey S.|title=Roman Emperors: Theodosius II|url=http://www.roman-emperors.org/theo2.htm|accessdate=2007-01-10|archive-date=2020-04-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20200413123203/http://www.roman-emperors.org/theo2.htm|url-status=dead}}
* {{Cite journal|last=Neumann|first=Iver B.|date=August 2006|title=Sublime Diplomacy: Byzantine, Early Modern, Contemporary|journal=Millennium: Journal of International Studies|volume=34|issue=3|pages=865–888|issn=1569-2981|url=http://www.clingendael.nl/publications/2005/20051200_cli_paper_dip_issue102.pdf|accessdate=2007-05-21|format=PDF|archive-date=2007-06-14|archive-url=https://web.archive.org/web/20070614070842/http://www.clingendael.nl/publications/2005/20051200_cli_paper_dip_issue102.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Neubecker|first=Ottfried|title=Heraldry: Sources, Symbols and Meaning|url=http://books.google.com/?id=OMewHAAACAAJ|publisher=Time Warner Books UK|year=1997|isbn=0316641413}}
* {{Cite book|last=Neville|first=Leonora Alice|title=Authority in Byzantine Provincial Society, 950–1100|url=http://books.google.com/?id=58NZP7t7mzMC|publisher=Cambridge University Press|year=2004|chapter=Imperial Administration and Byzantine Political Culture|isbn=0521838657}}
* {{Cite book|last=Nicol|first=Donald MacGillivray|title=The Last Centuries of Byzantium, 1261–1453|url=http://books.google.com/?id=y2d6OHLqwEsC|publisher=Cambridge University Press|year=1993|isbn=0521439914}}
* {{Cite book|last=Norwich|first=John Julius|title=A Short History of Byzantium|url=http://books.google.com/?id=5rOePwAACAAJ|publisher=Penguin|year=1998|isbn=9780140259605}}{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite book|last=Obolensky|first=Dimitri|authorlink=Dimitri Obolensky|title=Byzantium and the Slavs|url=http://books.google.com/?id=jv6jcwjW9WUC|year=1994|publisher=St Vladimir's Seminary Press|isbn=088141008X|chapter=The Principles and Methods of Byzantine Diplomacy}}
* {{Cite book|last=Ostrogorsky|first=Georg|authorlink=George Alexandrovič Ostrogorsky|title=History of the Byzantine State|url=http://books.google.com/?id=PjMts15kLz0C|publisher=New Brunswick (NJ)|year=1969|isbn=0813511984}}
* {{Cite book|last1=Paparrigopoulos|first1=Constantine|authorlink=Constantine Paparrigopoulos|last2=Karolidis|first2=Pavlos|title=History of the Hellenic Nation (Volume Db)|publisher=Eleftheroudakis|language=Greek|year=1925}}
* {{Cite book|last=Parry|first=Kenneth|title=Depicting the Word: Byzantine Iconophile Thought of the Eighth and Ninth Centuries|url=http://books.google.com/?id=BFrjJ7nMQmwC|publisher=Brill Academic Publishers|year=1996|isbn=9004105026|chapter=Historical Introduction}}
* {{Cite book|last1=Postan|first1=Michael Moïssey|last2=Miller|first2=Edward|last3=Postan|first3=Cynthia|title=The Cambridge Economic History of Europe (Volume 2)|publisher=Cambridge University Press|year=1987|isbn=0521087090|url=http://books.google.com/books?id=nDwp8n62nTwC}}
* {{Cite book|last=Read|first=Piers Paul|authorlink=Piers Paul Read|title=The Templars: The Dramatic History of the Knights Templar, The Most Powerful Military Order of the Crusades|url=http://books.google.com/?id=M2CBuWV_8g4C|publisher=Macmillan|year=2000|isbn=0312266588}}
* {{Cite book|last=Reinert|first=Stephen W.|editor=Cyril Mango|title=The Oxford History of Byzantium|url=http://books.google.com/?id=Z6-kHUyyUIsC|publisher=Oxford University Press|year=2002|isbn=0198140983|chapter=Fragmentation (1204–1453)}}
* {{Cite book|last=Robins|first=Robert Henry|title=The Byzantine Grammarians: Their Place in History|url=http://books.google.com/?id=hTZHbNmFfpsC|year=1993|publisher=Walter de Gruyter|isbn=3110135744}}
* {{Cite book|last=Runciman|first=Steven|authorlink=Steven Runciman|title=The Medieval Manichee: A Study of the Christian Dualist Heresy|url=http://books.google.com/?id=d1LGB7u5iD0C|year=1982|isbn=0521289262|publisher=Cambridge University Press|chapter=The Bogomils}}
* {{Cite book|last=Runciman|first=Steven|title=The Fall of Constantinople, 1453|url=http://books.google.com/?id=BAzntP0lg58C|year=1990|isbn=0521398320|publisher=Cambridge University Press}}
* {{Cite book|last=Runciman|first=Steven|title=The Last Byzantine Renaissance|url=http://books.google.com/?id=I52YPQAACAAJ|publisher=University Press|location=Cambridge, England|year=1970|isbn=0521077877}}{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite book|last=Ryan|first=Herbert J.|title=The College Student's Introduction to Theology|url=http://books.google.com/?id=o6lCBkY2zs4C|year=1993|isbn=0814658415|publisher=Liturgical Press|chapter=The Church in History|editors=Christopher Key Chapple and Thomas P. Rausch}}
* {{Cite web|last=Saramandru|first=Nicolae|title=Torna, Torna Fratre|url=http://www.ear.ro/3brevist/rv8/art14.pdf|publisher=Editura Academiei Române|language=Romanian|accessdate=2007-04-25|format=PDF|archive-date=2007-09-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20070927044931/http://www.ear.ro/3brevist/rv8/art14.pdf|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Sedlar|first=Jean W.|title=East Central Europe in the Middle Ages, 1000–1500|url=http://books.google.com/?id=ANdbpi1WAIQC|publisher=University of Washington Press|year=1994|isbn=0295972904|chapter=Foreign Affairs}}
* {{Cite book|last=Seeck|first=Otto|title=Notitia Dignitatum accedunt Notitia Urbis Constantinopolitanae Laterculi Prouinciarum|location=Berlin, Germany|publisher=Apud Weidmannos|year=1876}}
* {{Cite book|last=Seton-Watson|first=Hugh|title=The Russian Empire, 1801–1917|url=http://books.google.com/?id=40KbWNve4XkC|publisher=Oxford University Press|year=1967|isbn=0198221525|chapter=The Church}}
* {{Cite journal|last=Shahid|first=Irfan|title=The Iranian factor in Byzantium during the reign of Heraclius|year=1972|journal=Dumbarton Oaks Papers|volume=26|pages=293–320|doi=10.2307/1291324|url=http://jstor.org/stable/1291324|publisher=Dumbarton Oaks, Trustees for Harvard University}}
* {{Cite book|last=Shopen|first=Timothy|title=Languages and Their Status|url=http://books.google.com/?id=zIJu4xAFcIwC|publisher=University of Pennsylvania Press|year=1987|isbn=0812212495}}
* {{Cite book|last=Speck|first=Paul|title=Varia 1 (Poikila Byzantina 4)|year=1984|publisher=Rudolf Halbelt|chapter=Ikonoklasmus und die Anfänge der Makedonischen Renaissance|pages=175–210}}
* {{Cite web|last=Stone|first=Andrew|title=John II Komnenos (AD 1118–1143)|url=http://www.roman-emperors.org/johncomn.htm|publisher=Online Encyclopedia of Roman Emperors|accessdate=2007-05-18|archive-date=2017-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20170929180453/http://www.roman-emperors.org/johncomn.htm|url-status=dead}}
* {{Cite web|last=Stone|first=Andrew|title=Manuel I Komnenos (AD 1143–1180)|url=http://www.roman-emperors.org/mannycom.htm|publisher=Online Encyclopedia of Roman Emperors|accessdate=2007-02-05|archive-date=2003-10-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20031005080832/http://www.roman-emperors.org/mannycom.htm|url-status=dead}}
* {{Cite encyclopedia|title=Siege of Zara|encyclopedia=Encyclopædia Britannica Concise|url=http://concise.britannica.com/ebc/article-9383275/Siege-of-Zara|accessdate=2007-05-18|archive-date=2007-07-06|archive-url=https://web.archive.org/web/20070706062040/http://concise.britannica.com/ebc/article-9383275/Siege-of-Zara|url-status=dead}}
* {{Cite book|last1=Tarasov|first1=Oleg|last2=Milner-Gulland|first2=R. R.|title=Icon and Devotion: Sacred Spaces in Imperial Russia|url=http://books.google.com/?id=Oy_TVfi47gcC|publisher=Reaktion Books|year=2004|isbn=1861891180}}
* {{Cite book|last1=Tatakes|first1=Vasileios N.|last2=Moutafakis|first2=Nicholas J.|title=Byzantine Philosophy|url=http://books.google.com/?id=lPzcOwnCgVIC|year=2003|publisher=Hackett Publishing|isbn=0872205630}}
* {{Cite encyclopedia|title=The Fourth Crusade and the Latin Empire of Constantinople|encyclopedia=Encyclopædia Britannica|year=2002}}
* {{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=Byzantium and Its Army, 284–1081|url=http://books.google.com/?id=u-BrQgAACAAJ|publisher=Stanford University Press|year=1995|isbn=0804724202|chapter=The Army and the State}}
* {{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=A History of the Byzantine State and Society|url=http://books.google.com/?id=nYbnr5XVbzUC|publisher=Stanford University Press|year=1997|isbn=0804726302}}
* {{Cite book|last=Treadgold|first=Warren|title=The Byzantine Revival, 780–842|publisher=Stanford University Press|url=http://books.google.com/?id=KZ6gPwAACAAJ|year=1991|isbn=0804718962}}
* {{Cite book|last=Troianos|first=Spyros|last2=Velissaropoulou-Karakosta|first2=Julia|title=History of Law|url=http://books.google.com/?id=8Fo2AAAACAAJ|publisher=Ant. N. Sakkoulas Publishers|year=1997|isbn=9602325941|chapter=Byzantine Law}}
* {{Cite book|last=University of Chile: Center of Byzantine and Neohellenic Studies|title=Bizantion Nea Hellas (Issue 2)|publisher=University Press|year=1971|url=http://books.google.com/books?id=73ViAAAAMAAJ}}
* {{Cite book|last=Vasiliev|first=Alexander Alexandrovich|authorlink=Alexander Vasiliev|title=History of the Byzantine Empire|year=1928–1935|url=http://www.intratext.com/X/ENG0832.HTM|chapter=Byzantium and the Crusades|isbn=0299809250|archive-url=https://web.archive.org/web/20171012025524/http://www.intratext.com/X/ENG0832.HTM|archive-date=2017-10-12|access-date=2016-07-23|url-status=dead}}
* {{Cite book|last=Versteegh|first=Cornelis H. M.|title=Greek Elements in Arabic Linguistic Thinking|year=1977|url=http://books.google.com/?id=-4MeAAAAIAAJ|isbn=9004048553|chapter=The First Contact with Greek Grammar|publisher=Brill|location=Leiden}}
* {{Cite book|last=Watson|first=Bruce|title=Sieges: A Comparative Study|url=http://books.google.com/?id=cVet6ieBFv8C|year=1993|publisher=Praeger/Greenwood|isbn=0275940349|chapter=Jerusalem 1099}}
* {{Cite book|last=Wells|first=H. G.|authorlink=H. G. Wells|title=A Short History of the World|url=https://archive.org/details/shorthistoryofwo00welluoft|publisher=Macmillan|year=1922|location=New York, New York|isbn=0064926745}}
* {{Cite book|last=Wickham|first=Chris|title=The Inheritance of Rome: A History of Europe from 400 to 1000|publisher=Viking|year=2009|isbn=0670020982|url=http://books.google.com/books?id=LKq_PQAACAAJ}}
* {{Cite book|last=Williams|first=Stephen|last2=Friell|first2=Gerard|last3=Friell|first3=John Gerard Paul|title=The Rome that Did Not Fall: The Survival of the East in the Fifth Century|url=http://books.google.com/?id=tGLN47tfT4UC|year=1999|publisher=Routledge|isbn=0415154030|chapter=Jerusalem 1099}}
* {{Cite book|last1=Winnifrith|first1=Tom|last2=Murray|first2=Penelope|title=Greece Old and New|url=http://books.google.com/?id=1JgcAAAAMAAJ|year=1983|publisher=Macmillan|isbn=0333278364}}
* {{Cite book|last=Wroth|first=Warwick|title=Catalogue of the Imperial Byzantine Coins in the British Museum|year=1908|publisher=British Museum Dept. of Coins and Medals|url=http://books.google.com/?id=AmoCAAAAYAAJ|isbn=1402189540}}
{{Refend}}
== Bacaan lanjut ==
<div class="references-small">
* {{Cite book|last=Ahrweiler|first=Helene|title=Les Europeens|publisher=Herman|location=Paris|year=2000}}
* {{Cite book|last=Haldon|first=John|title=The Byzantine Wars: Battles and Campaigns of the Byzantine Era|url=https://archive.org/details/byzantinewarsbat0000john|year=2001|isbn=0752417959|publisher=Tempus Publishing|location=Stroud}}
* {{Cite book|last=Hussey|first=J. M.|title=The Cambridge Medieval History, Volume IV — The Byzantine Empire Part I, Byzantium and its Neighbors|publisher=Cambridge University Press|year=1966}}
* {{Cite book|last=Runciman|first=Steven|authorlink=Steven Runciman|title=Byzantine Civilisation|url=https://archive.org/details/byzantinecivilis0000stev_t2y7|publisher=Edward Arnold (Publishers)|year=1966|isbn=1566195748}}
* {{Cite book|last=Runciman|first=Steven|title=The Emperor Romanus Lecapenus and his Reign|publisher=University Press (Cambridge)|year=1990|isbn=0521061644}}
* {{Cite book|last=Toynbee|first=Arnold J.|title=Constantine Porphyrogenitus and His World|url=https://archive.org/details/constantineporph0000toyn|publisher=Oxford University Press|year=1972|id=ISBN 0-19-215253-X|isbn=019215253X}}
</div>
== Pranala njaba ==
{{Commons|Byzantine Empire|Kakaisaran Byzantium}}
=== Studi, sumber, lan bibliografi Byzantium ===
* Adena, L. "[http://cliojournal.wikispaces.com/The+Enduring+Legacy+of+Byzantium The Enduring Legacy of Byzantium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413122722/http://cliojournal.wikispaces.com/The+Enduring+Legacy+of+Byzantium |date=2020-04-13 }}", ''Clio History Journal'', 2008.
* Ciesniewski, C. "[http://cliojournal.wikispaces.com/The+Byzantine+Achievement The Byzantine Achievement] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200413122728/http://cliojournal.wikispaces.com/The+Byzantine+Achievement |date=2020-04-13 }}", ''Clio History Journal'', 2006.
* Fox, Clinton R. [http://www.romanity.org/htm/fox.01.en.what_if_anything_is_a_byzantine.01.htm What, If Anything, Is a Byzantine? (Ensiklopedia Kaisar-kaisar Romawi Daring)]
* [http://www.third-millennium-library.com/MedievalHistory/Cambridge/IV/Eastern-Door.html The Cambridge Medieval History (IV) The Eastern Roman Empire (717–1453)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101127205009/http://www.third-millennium-library.com/MedievalHistory/Cambridge/IV/Eastern-Door.html |date=2010-11-27 }}.
* [https://web.archive.org/web/20080410123427/http://www.doaks.org/Byzantine.html Halaman studi Bizantium] di [[Dumbarton Oaks]]. Meliputi pranala ke beberapa tèks elektronik.
* [http://www.fordham.edu/halsall/byzantium/ Byzantium: Byzantine Studies on the Internet] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141008060507/http://www.fordham.edu/halsall/byzantium/ |date=2014-10-08 }}. Pranala ke berbagai sumber daring.
* [https://web.archive.org/web/20021021181126/http://homepage.mac.com/paulstephenson/trans.html Translated Excerpts from Byzantine Sources: The Imperial Centuries, c. 700-1204]. Sumber daring.
* [http://www.deremilitari.org/ De Re Militari]. Sumber-sumber untuk sajarah abad pertengahan, meliputi beberapa sumber pertalan mengenai peperangan Bizantium.
* [http://www.fordham.edu/halsall/sbook1c.html Medieval Sourcebook: Byzantium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140814170022/http://www.fordham.edu/halsall/sbook1c.html |date=2014-08-14 }}. Beberapa sumber primer mengenai sajarah Romawi Timur.
* [http://www.univie.ac.at/byzantine/ Bibliography on Byzantine Material Culture and Daily Life]. Di''host'' olèh [[Universitas Wina]]; dalam bahasa Inggris.
* [http://www.ellopos.net/elpenor/greek-texts/greek-resources-constantinople.asp Constantinople Home Page]. Pranala ke tèks, gambar, dan video tentang Bizantium.
* [http://graal.org.ua/en/theodoro-principality Bizantium di Krimea: Sejarah Politik, Seni, dan Budaya].
* [http://www.oeaw.ac.at/byzanz/ Institute for Byzantine Studies of the Austrian Academy of Sciences]
=== Liyané ===
* [http://www.romanemperors.org/startup.htm De Imperatoribus Romanis]{{Pranala mati|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}. Biografi ilmiah kaisar-kaisar Bizantium.
* [http://rutube.ru/tracks/639717.html?v=8a96fcfe7400898167971e4d057e86a2 Jatuhnya Kekaisaran. Pelajaran Bizantium (2007). (Russian: Гибель империи. Византийский урок)] Film yang menjelaskan mengapa Romawi Timur tiba dari sudut pandang pulitik dan ékonomi, difilemkan olèh Gréja Ortodoks Ruslan.
* [http://www.anders.com/lectures/lars_brownworth/12_byzantine_rulers/ 12 Penguasa Bizantium] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160718092221/http://anders.com/lectures/lars_brownworth/12_byzantine_rulers/ |date=2016-07-18 }} olèh Lars Brownworth dari [[The Stony Brook School]]; sesorah audio. [http://www.nytimes.com/2007/01/31/education/31education.html ulasan NYTimes].
* [http://www.cit.gu.edu.au/~s285238/Roman/RomanEmpire.html 18 abad Kekaisaran Romawi oleh Howard Wiseman] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090928094312/http://www.cit.gu.edu.au/~s285238/Roman/RomanEmpire.html |date=2009-09-28 }} (Peta-peta Romawi/Bizantium selama keberadaannya)
{{Empires}}
[[Kategori:Kakaisaran Byzantine|*]]
e84xqihrcs7feijrytt847255wz3jmu
Gayus Halomoan Partahanan Tambunan
0
91777
1761801
1730069
2026-11-18T00:27:58Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761801
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Officeholder
|honorific-prefix =
|name = Gayus Halomoan Partahanan Tambunan
|image = Gayus tambunan 300 225.jpg
|imagesize = 200px
|caption = Gayus Tambunan
|order =
|office = PNS golongan IIIA<br />[[Direktorat Jenderal Pajak]], [[Kementerian Keuangan Républik Indonésia|Kementerian Keuangan]]
|president =
|term_start = 2001
|term_end = 2010
|predecessor =
|successor =
|birth_date = {{birth date and age|1979|5|9}}
|birth_place = [[Daerah Khusus Ibukota Jakarta|Jakarta]], [[Indonésia]]
|death_date =
|death_place =
|party =
|spouse = [[Milana Anggraeni]]
|children =
|residence =
|alma_mater = [[Sekolah Tinggi Akuntansi Nagara]]
|occupation = [[punggawa nagari sipil]]
|religion = [[Islam]]
}}
[[Gambar:Foto-gayus-red.jpg|thumb|200px|right|Gayus Tambunan nalka ten Bali]]
'''Gayus Halomoan Partahanan Tambunan''' utawa luwih ditepungi mawa jeneng '''Gayus Tambunan''' ({{lahirmati|[[Daerah Khusus Ibukota Jakarta|Jakarta]]|9|5|1979}}) ya iku tilas [[punggawa nagari sipil]] ana ing kantor [[Direktorat Jenderal Pajak]] [[Kementerian Keuangan Indonésia]].<ref name=NYT0810>{{Cite web |url=http://www.tribun-timur.com/read/artikel/90842/Polisi-Kejar-Milana-Istri-Gayus-Tambunan |title=Polis kejar Milana istri Gayus |access-date=2012-09-26 |archive-date=2010-08-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100823064301/http://www.tribun-timur.com/read/artikel/90842/Polisi-Kejar-Milana-Istri-Gayus-Tambunan |url-status=dead }}</ref> Gayus dadi misuwur nalika komjen [[Susno Duadji]] nyebutake Gayus nduwé dhuwit Rp 25 milyar ana ing rekeningé plus dhuwit asing kang cacahé 60 milyar lan uga perhiasan kang wijiné 14 milyar ing brankas bank kang dicurigai dadi bandha [[karam]].<ref name=NYT0810/> Ana ing sabanjuré Gayus gayus banjur minggat menyang [[Singapura]] bebarengan karo anak lan bojoné sadurungé dipapag manèh déning [[Satgas Mafia Hukum]] ana ing Singapura.<ref name=NYT0810/> Kasus Gayus nyorèng réformasi [[Kementerian Keuangan Républik Indonésia]] kang wis diguliraké déning [[Sri Mulyani]] lan ngrusak citra aparat pajeg Indonésia.<ref name=NYT0810/>
== Kulawarga ==
Gayus lair lan gedhé ing Warakas, Jakarta lor.<ref name=NYT0810/> Dhèwèké anak nomer loro saka sadulur kang cacahé 5, putra saka [[Amir Sjarifuddin|Amir Syarifuddin]] Tambunan <ref name=NYT081>http://www.antarafoto.com/peristiwa/v1270121108/ayah-gayus-tambunan</ref>. Gayus nikah karo [[Milana Anggraeni]] lan duwé anak.<ref name=NYT0810/> Milana uga dinuga mèlu nampa aliran dana saka rekening Gayus Tambunan kang jumlahe sakiwa-tengené Rp 3,6 miliar.<ref>{{Cite web |url=http://hariansib.com/?p=117094 |title=Archive copy |access-date=2012-09-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230321023943/https://www.hariansib.com/?p=117094 |archive-date=2023-03-21 |url-status=dead}}</ref>
== Karier ==
Sawisé lulus saka [[Sekolah Tinggi Akuntansi Nagara]] (STAN) nalika taun 2000, Gayus dipanggonake ana ing kutha [[Balikpapan]].<ref name=NYT081/> Gayus bajnur diangkat dadi PNS golongan IIIA ana ing pérangan Penelaah Keberatan ing Seksi Banding lan Gugatan Wewengkon Jakarta II Ditjen Pajak.<ref name=NYT081/> Gayus banjur berkarier ana ing [[Direktorat Jenderal Pajak]] nganti dipecat amarga kena kasus mafia Pajak nalika taun [[2010]].<ref name=NYT081/>
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
[[Kategori:Koruptor Indonésia]]
[[Kategori:Marga Tambunan|Gayus]]
[[Kategori:Wong Jakarta]]
{{stub}}
jc8hh5smq8bvndqwxrrm004ok0vph80
Innocence of Muslims
0
92338
1761819
1757515
2026-11-18T03:04:11Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761819
wikitext
text/x-wiki
{{Italic title}}
{{Infobox filem
| name = Innocence of Muslims
| image =
| caption = Poster filem kanthi irah-irahan ''Innocence of Bn Laden'' ingkang dipunpasang ing ngarep Vine Theatre, Hollywood ing wulan Juni 2012.
| alt =
| director = Alan Roberts<ref name="gawker">Chen, Adrian. [http://gawker.com/5942748/it-makes-me-sick-actress-in-muhammed-movie-says-she-was-deceived-had-no-idea-it-was-about-islam ‘It Makes Me Sick’: Actress in Muhammed Movie Says She Was Deceived, Had No Idea It Was About Islam] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141023082359/http://gawker.com/5942748/it-makes-me-sick-actress-in-muhammed-movie-says-she-was-deceived-had-no-idea-it-was-about-islam |date=October 23, 2014 }}. [[Gawker]], September 12, 2012.</ref>
| producer = [[Nakoula Basseley Nakoula]] (utawi Sam Bacile)
| writer =
| starring =
| music =
| cinematography =
| editing =
| studio =
| distributor =
| released = [[23 Juni]] [[2012]]<ref name="hollie">{{cite news|title= 'Innocence of Muslims' producer's identity in question; actors say they were duped, overdubbed|author= Hollie McKay|url= http://www.FoxNews.com/entertainment/2012/09/13/innocence-muslims-producer-identity-questioned-actors-say-were-duped/#ixzz26gzOeA5V|publisher= Fox News|date= September 13, 2012|accessdate= September 17, 2012|archive-date= September 17, 2012|archive-url= https://web.archive.org/web/20120917014012/http://www.foxnews.com/entertainment/2012/09/13/innocence-muslims-producer-identity-questioned-actors-say-were-duped/#ixzz26gzOeA5V|url-status= dead}}</ref><br /><small>(Vine Theatre, [[Hollywood]])</small>
| runtime =
| country = {{flag|Amérikah Sarékat}}
| language =
| budget = $50.000 – $60.000<ref name="script">{{cite news|url=http://abcnews.go.com/Blotter/anti-islam-film-producer-wrote-script-prison-authorities/story?id=17230609#.UFLmFK4dWVk|title=Anti-Islam Producer Wrote Script in Prison: Authorities, 'Innocence of Muslims' Linked to Violence in Egypt, Libya|work=abcnews.go.com|publisher=ABC News|author=Esposito, Richard, Ross, Brian and Galli, Cindy|date=September 13, 2012}}</ref>
| gross =
| footnote1 =Lambang krajan kekalihipun ugi dipun-ginakaken ing Sekotlan
}}
'''''Innocence of Muslims''''', sadèrèngipun kanthi irah-irahan '''''Innocence of Bn Laden''''' [''[[sic]]''] (irah-irahan produksi: ''Desert Warrior'', irah-irahan ing internet: ''The Real Life of Muhammad and Muhammad Movie Trailer'') inggih punika satunggaling ''[[filem]]'' [[Amérikah Sarékat]] kanthi anggaran sakedhik taun 2012 kanthi tema [[Islamofobia|anti-Islam]].<ref>Flaccus, Gillian (September 12, 2012). [https://web.archive.org/web/20120913234314/http://www.google.com/hostednews/ap/article/ALeqM5ifWYKzUPaqJJsJ5aj-58K0JCL1Fg?docId=91c9d18979f24144ba8ea358237f046f California man confirms role in anti-Islam film.] [[Associated Press]]<br /> Nissbaum, Dion; Oberman, James; Orden, Erica (September 12, 2012). [http://online.wsj.com/article/SB10000872396390443884104577647691429314660.html Behind Video, a Web of Questions.] ''[[Wall Street Journal]]''<br /> Smiley, Brett (September 13, 2012). [http://nymag.com/daily/intel/2012/09/ap-sam-belice-man-behind-anti-islam-film.html Mystery Man Behind the Anti-Islam Film May Have Been Identified.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120916100638/http://nymag.com/daily/intel/2012/09/ap-sam-belice-man-behind-anti-islam-film.html |date=2012-09-16 }} ''[[New York (magazine)|New York]]''<br /> Economy, Randy (September 13, 2012). [http://www.loscerritosnews.net/2012/09/13/world-médhia-converge-on-quiet-cerritos-cul-da-sac-in-search-of-anti-islamic-film-maker/ World médhia converge on quiet Cerritos cul-de-sac in search of Anti-Islamic film maker.]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} MediaNews Group</ref> Film punika dipunprodhuseri satunggaling panganut [[Koptik]] kanthi asma [[Nakoula Basseley Nakoula]].<ref name="Nakoula filemmaker">{{cite news|url=http://www.washingtonpost.com/politics/courts_law/us-law-enforcement-nakoula-is-filmmaker-of-anti-muslim-movie-blamed-for-violence/2012/09/13/5f58265c-fe02-11e1-98c6-ec0a0a93f8eb_story.html|title=APNewsBreak: US law enforcement: Nakoula is filemmaker of anti-Muslim movie blamed for violence|agency=Associated Press|work=The Washington Post|date=September 14, 2012|access-date=October 5, 2012|archive-date=October 24, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191024180020/https://www.washingtonpost.com/politics/courts_law/us-law-enforcement-nakoula-is-filmmaker-of-anti-muslim-movie-blamed-for-violence/2012/09/13/5f58265c-fe02-11e1-98c6-ec0a0a93f8eb_story.html|url-status=dead}}</ref> satunggal wulan sasampunipun ''filem'' dipuntayangaken(tayang kaping pisan) ing Vine Theatre, [[Hollywood]], kalih ''trailer'' ''filem'' dipunlebetaken ing [[YouTube]] wonten wulan Juli 2012. ''Trailer'' filem punika dipunalihswantenaken ing [[basa Arab]], lan salajengipun dipunsebar kaliyan satunggaling [[blog]]ger [[Koptik]] katurunan [[Mesir]]-[[Amérika]] kanthi asma [[Morris Sadek]].<ref name="Constable2012">Constable. Pamela (September 13, 2012). [http://www.washingtonpost.com/local/egyptian-christian-activist-in-virginia-promoted-video-that-sparked-furor/2012/09/13/f2a52a4c-fdc4-11e1-b153-218509a954e1_story.html Egyptian Christian activist in Virginia promoted video that sparked furor.] ''[[Washington Post]]''</ref>
== Uga delengen ==
* [[Islamofobia]]
* ''[[Fitna]]'', sebuah filem kontroversial Walanda taun 2008.
* [[Kontroversi pangobong Kuran 2010]]
* ''[[Mohammad, Messenger of God]]'', sebuah filem taun 1976 tentang Muhammad.
* [[Kontroversi kartun Muhammad Jyllands-Posten]]
== Réferènsi ==
{{reflist|3}}
== Pranala njaba ==
* [http://www.youtube.com/watch?v=lmVT2TBLqlw "A look at who made the anti-Islam video and why?"] (video) dari [https://web.archive.org/web/20121004062429/http://blogs.aljazeera.com/liveblog/topic/anti-islam-film-protests-10701 ''al Jazeera's'' protests live blog]
[[Kategori:Kadadean énggal]]
[[Kategori:Kadadean 2012]]
[[Kategori:Filem 2012]]
[[Kategori:Film Amérikah Sarékat taun 2012]]
p5hvygfkdxg7ukeh3ea45f3kpch7fub
Hannibal Hamlin
0
92366
1761813
1740260
2026-11-18T01:56:10Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761813
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Hannibal Hamlin, photo portrait seated, c1860-65.jpg|right|thumb|Hannibal Hamlin]]
'''Hannibal Hamlin''' ({{lahirmati|[[Paris, Maine|Paris]], [[Oxford County, Maine|Oxford County]], [[Maine]]|27|8|1809|Bangor, Maine|4|7|1981}}) minangka Wakil Présidhèn [[Amérika Sarékat]] angka 15 <ref>{{Cite web |url=http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=h000121 |title=Archive copy |access-date=2018-08-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110506234634/http://bioguide.congress.gov/scripts/biodisplay.pl?index=H000121 |archive-date=2011-05-06 |url-status=dead}}</ref>. Panjenengané sekolah ing cedhak dalemé lam Akademi Hebron, banjur ngelola pertanian panggonané bapaké <ref>{{Cite web |url=http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1834600_1834604_1834636,00.html |title=Archive copy |access-date=2013-02-28 |archive-date=2013-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130226111922/http://www.time.com/time/specials/packages/article/0,28804,1834600_1834604_1834636,00.html |url-status=dead }}</ref>. Ing sapropirané taun salanjuté, panjenengané kerja ing sapropirané babagan : kepala sekolah, koki, tukang kayu, surveyor, manajer ing perusahaan ariwarta ing Paris lan panyusun huruf ing perusahaan percetakan. Panjenengané sinau ing fakultas hukum lan dadi [[pengacara]] [[taun]] [[1833]]. Salanjuté panjenengané lekas praktik pengacara ing [[taun]] 1833 ing [[kutha]] Hampden lan manggon ing kunu tekan [[taun]] [[1848]] <ref>{{Cite web |url=http://www.biography.com/people/hannibal-hamlin-9326788 |title=Archive copy |access-date=2013-02-28 |archive-date=2013-03-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130306051448/http://www.biography.com/people/hannibal-hamlin-9326788 |url-status=dead }}</ref>.
==Cathetan sikil==
{{reflist}}
{{US Vice Presidents}}
[[Kategori:Lair 1809]]
[[Kategori:Pati 1891]]
[[Kategori:Wakil Présidhèn Amérika Sarékat]]
[[Kategori:Jaksa Agung Maine]]
[[Kategori:Senator Amérika Sarékat]]
[[Kategori:Wong Amérika Sarékat]]
{{AS-bio-stub}}
gznqojofkunvf3l7p1xyyazfdbcfjsj
Mayu Watanabe
0
94885
1761855
1657768
2026-11-18T11:35:54Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761855
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox musical artist
|Name = Mayu Watanabe<br />渡辺麻友
|Img = Mayu Watanabe.jpg
|Img_capt =
|Imge_size =
| caption = [[idola Jepang|idola]], [[penyanyi]], [[pemeran]]
|Landscape =
|Background =[[Aktris]], [[Penyanyi]]
|Born ={{birth date and age|1994|3|26|mf=y}}
|Origin =[[Prefektur Saitama]], [[Jepang]]
|Genre = [[J-pop]]
|Alias ={{nihongo|Mayuyu|まゆゆ}}
|Years_active = 8 April 2007 - saiki
|Label =[[AKS]]<br />You! Be Cool/[[King Records (Japan)|King Records]]<br />[[Pony Canyon]]<br />[[Sony Music Records]]
| Associated_acts = [[Watarirouka Hashiritai]] [[AKB48]]
| siblings =
|Current_members =
|Past_members =
|URL = {{URL|http://www.watanabemayu.jp}}
}}
'''Mayu Watanabé''' (渡辺 麻友 Watanabé Mayu?, lair [[26]] [[Maret]], [[1994]] ing [[Prefecture Saitama]]) ya iku salah sijiné anggota saka grup idola [[AKB48]] ing Team A. Saliyané iku dhèwèké uga dadi anggota unit [[Watarirouka Hashiritai]] posisi tengah ngarép , lan anggota Team Dragon. Duwéni jénéng liya ya iku Mayuyu.
== Karir ==
Mayu Watanabé "Hikaru Monotachi" (dirilis [[21]] [[November]] [[2012]]), wés kedol nganti [[92.000]] kopi ing minggu kapisan bisa ing dhuwur tangga tembang [[Oricon]] minggon kanggo minggu tanggal [[3]] [[Dhésèmber]]. Déning single sedurungé, "Synchro Tokimeki" (dirilis ing Sasi [[Fèbruari]]) lan "Otona Jelly Beans" (dirilis ing sasi [[Juli]]), manggon ing urutan 2 lan 3 ing chart minggon [[Oricon]]. Sawisé Maéda Atsuko iku "Flower" ([[Juni]] [[2011]]), ''Itano Tomomi s "Fui ni"'' ([[Juli]] [[2011]]), lan Sashihara Rino "Ikujinashi Masquerade" (Oktober 2012), Watanabé ya iku penyanyi solo [[AKB48]] kang paling dhuwur posisiné. "Hikaru Monotachi" diatur déning artis vocaloid [[Hachioji P]], lan ilustrasi kanggo visual déning [[Aki Akané]].
== Diskografi ==
=== Singel solo ===
* "[[Hikaru Monotachi]]" ([[21]] [[Novémber]] [[2012]])
# Hikaru Monotachi
# Koio fun Jatta
# Sayonara no Hashi
# Hikaru Monotachi (instrumental)
# Koio fun Jatta (instrumental)
# Sayonara no Hashi (instrumental)<ref>[http://www.mayuwatanabe.com/ www.mayuwatanabe.com] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130622024024/http://www.mayuwatanabe.com/ |date=2013-06-22 }}(ditingali tanggal 29 November 2012)</ref>
* "[[Synchro Tokimeki]]" (29 Fèbruari 2012)
* "[[Otona Jelly Beans]]" (25 Juli 2012)
=== Karo AKB48 ===
* "[[Bingo! (lagu AKB48)|Bingo!]]"
* {{nihongo|"[[Boku no Taiyō]]"|僕の太陽}}
* {{nihongo|"[[Yūhi o Miteiru ka?]]"|夕陽を見ているか?|}}
* {{nihongo|"[[Romance, Irane]]"|ロマンス、イラネ}}
* {{nihongo|"[[Sakura no Hanabiratachi#versi 2008|Sakura no Hanabiratachi 2008]]"|桜の花びらたち2008}}
* {{nihongo|"[[Ōgoe Diamond]]"|大声ダイヤモンド}}
* {{nihongo|"[[10nen Zakura]]"|10年桜}}
* {{nihongo|"[[Namida Surprise!]]"|涙サプライズ!}}
* {{nihongo|"[[Iiwake Maybe]]"|言い訳Maybe}}
* "[[River (lagu AKB48)|River]]"
* {{nihongo|"[[Sakura no Shiori]]"|桜の栞}}
** {{nihongo|"Majisuka Rock 'n' Roll"|マジスカロックンロール}}
* {{nihongo|"[[Ponytail to Shushu]]"|ポニーテールとシュシュ}}
** {{nihongo|"Majijo Teppen Blues"|マジジョテッペンブルース}}
* "[[Heavy Rotation (lagu AKB48)|Heavy Rotation]]"
** {{nihongo|"Lucky Seven"|ラッキーセブン}}
** {{nihongo|"Yasai Sisters"|野菜シスターズ}}
* "[[Beginner (lagu)|Beginner]]"
* Dalam {{nihongo|"[[Chance no Junban]]"}} (lagu sisih B)
** {{nihongo|"Yoyaku shita Christmas"|予約したクリスマス}}
** "Love Jump" — Team B
* {{nihongo|"[[Sakura no Ki ni Narō]]"|桜の木になろう}}
* {{nihongo|"[[Everyday, Katyusha]]"|Everyday、カチューシャ}}
* {{nihongo|"[[Flying Get]]"|フライングゲット}}
* {{nihongo|"[[Kaze wa Fuiteiru]]"|風は吹いている}}
* Dalam {{nihongo|"[[Ue kara Mariko]]"|上からマリコ}}
** {{nihongo|"Noel no Yoru"|ノエルの夜}}
** {{nihongo|"Yobisute Fantasy"|呼び捨てファンタジー}}
* {{nihongo|"[[Manatsu no Sounds Good!]]"|真夏のSounds good !}}
** {{nihongo|"Choudai, Darling!"|ちょうだい、ダーリン!}}
** {{nihongo|"Kimi no Tame ni Boku wa..."|君のために僕は…}}
;Singel digital
* "[[Baby! Baby! Baby!]]"
* "[[Dareka no Tame ni (What can I do for someone?)]]"
=== Karo Watarirouka Hashiritai 7 ===
* {{nihongo|"[[Hatsukoi Dash/Aoi Mirai]]"|初恋ダッシュ/青い未来}}
* {{nihongo|"[[Yaruki Hanabi]]"|やる気花火}}
* {{nihongo|"[[Kanpeki Gū no ne]]"|完璧ぐ~のね}}
* {{nihongo|"[[Akkanbe Bashi]]"|アッカンベー橋}}
* {{nihongo|"[[Seishun no Flag]]"|青春のフラッグ}}
* {{nihongo|"[[Gyu]]"|ギュッ}}
* {{nihongo|"[[Valentine Kiss#Rekaman lain|Valentine Kiss]]"|バレンタイン・キッス}}
* {{nihongo|"[[Hetappi Wink]]"|へたっぴウィンク}}
* {{nihongo|"[[Kibou Sanmyaku]]"|希望山脈}}
* {{nihongo|"[[Shōnen yo Uso o Tsuke!]]"|少年よ 嘘をつけ!}}
=== Teater ===
;[[Team B 1st Stage "Seishun Girls"]]
# {{nihongo|"Ame no Dōbutsuen"|雨の動物園}}
# {{nihongo|"Fusidara na Natsu"|ふしだらな夏}}
;[[Team B 2nd Stage "Aitakatta"]]
# {{nihongo|"Nageki no Figure"|嘆きのフィギュア}}
# {{nihongo|"Nagisa no Cherry"|渚のCHERRY}}
# {{nihongo|"Senaka Kara Dakishimete"|背中から抱きしめて}}
# {{nihongo|"Rio no Kakumei"|リオの革命}}
# {{nihongo|"Skirt, Hirari"|スカート、ひらり}}
;[[Team B 3rd Stage "Pajama Drive"]]
# {{nihongo|"Pajama Drive"|パジャマドライブ}}
;[[Team B 4th Stage "Idol no Yoake"]]
# {{nihongo|"Zannen Shōjo"|残念少女}}
;[[Himawarigumi 2nd Stage "Yume o Shinaseru Wake ni Ikanai"|Theatre G-Rosso "Yume o Shinaseru Wake ni Ikanai"]]
# {{nihongo|"Hajimete no Jelly Beans"|初めてのジェリービーンズ}}
;[[Team B 5th Stage "Theater no Megami"]]
# {{nihongo|"Hatsukoi yo Konnichiwa"|初恋よ こんにちは}}
== Filmografi ==
* {{nihongo|''[[Three Day Boys]]''|スリーデイボーイズ}} (4 Juli 2009)
=== Drama ===
* {{nihongo|''[[Majisuka Gakuen]]''|マジすか学園}} (8 Januari - 26 Maret 2010)
* {{nihongo|''[[Majisuka Gakuen 2]]''|マジすか学園2}} (Januari-Maret 2011)
* {{nihongo|''[[Sakura kara no Tegami "AKB48 Sorezore no Sotsugyou Monogatari"]]''|桜からの手紙 〜AKB48 それぞれの卒業物語〜}} (26 Fèbruari-6 Maret 2011)
* {{nihongo|''[[Saba Doru]]''|さばドル}} (13 Januari 2012 -)
=== Acara varietas ===
* {{nihongo|AKB Nemousu Terebi|AKBネ申テレビ}} (2008-)
* ''[[AKBingo!]] (2008-)
* {{nihongo|Shūkan AKB|週刊AKB}} (2009-)
* ''[[Naruhodo High School]]'' (2011-)
== Media ==
=== Radio ===
* {{nihongo|''AKB48 Ashitamade Mōchotto''|AKB48明日までもうちょっと。}} ([[Nippon Cultural Broadcasting]], 2008-)
* {{nihongo|''Watarirouka Hashiritai no Aoi Mirai e Hatsukoi Dash!''|渡り廊下走り隊の青い未来へ初恋ダッシュ!!}} ([[Nippon Cultural Broadcasting]], 3 Januari 2009-27 Juni 2009)
=== Buku foto ===
* B.L.T. U-17 Summer (7 Agustus 2008)
* B.L.T.U-17 Vol.11 Sizzleful Girl 2009 Summer (5 Agustus 2009)
* {{nihongo|''Mayuyu''|渡辺麻友1stソロ写真集「まゆゆ」}} (13 Mèi 2011) solo
== Pranala njaba ==
* {{ja}} [http://www.watanabemayu.jp/ Situs resmi]
* [http://www.youtube.com/MayuWatanabeVEVO Saluran MayuWatanabeVEVO] di [[YouTube]]
* {{ja}} [http://blog.oricon.co.jp/watarirouka/category_2/ Blog resmi Mayu Watanabe]
* {{ja}} [http://watarirouka.com Situs resmi Watariruka Hashiritai]
* {{ja}} [https://web.archive.org/web/20111211185416/http://www.ogipro.com/talent/watanabe/index.html Profil di Ogi Production]
== Réferènsi ==
{{reflist}}
[[Kategori:Anggota AKB48]]
[[Kategori:Idola Jepang]]
[[Kategori:Penyanyi Jepang]]
[[Kategori:Paraga Jepang]]
[[Kategori:Tokoh saka Prefektur Saitama]]
[[Kategori:Lair 1994]]
0e7nmjl96wl9oy97qq9p1342qcpd9yq
Asosiasi Federasi Bal-balan Azerbaijan
0
95026
1761748
1757069
2026-11-17T14:13:16Z
PERLA.NEGRA
74909
/* */
1761748
wikitext
text/x-wiki
{{Kotak info asosiasi bal-balan nasional
|Logo = Association of Football Federations of Azerbaijan (logo).png
|Founded = [[1992]]
|FIFA affiliation = [[1994]]
|Region = [[Uni Bal-balan Éropah|UEFA]]
|Region affiliation = [[1994]]
|President = [[Rövnəq Abdullayev]]
|Website = [http://www.affa.az www.affa.az]
}}
'''Asosiasi Federasi [[Bal-balan]] [[Azerbaijan]]''' ({{lang-az|Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (AFFA)}}) iku badan pengendali bal-balan ing [[Azerbaijan]].
== Kompetisi ==
Badan iki nyelenggarakaké sawatara kompetisi ing [[Azerbaijan]], ya iku:
* [[Liga Utama Azerbaijan]]
* [[Liga Divisi Satu Azerbaijan]]
* [[Piala Kemerdekaan Azerbaijan]]
* [[Piala Super Azerbaijan]]
== Tim nasional ==
Badan iki uga minangka badan pengendali saka 5 tim nasional ing [[Azerbaijan]], ya iku:
* [[Tim nasional bal-balan Azerbaijan|Tim nasional priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan wanita Azerbaijan|Tim nasional wanita Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-21 Azerbaijan|Tim nasional U-21 priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-19 Azerbaijan|Tim nasional U-19 priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-17 Azerbaijan|Tim nasional U-17 priya Azerbaijan]]
== Pranala njaba ==
* {{az}} {{ru}} [http://www.affa.az Situs Resmi Federasi Bal-balan Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321115738/http://affa.az/ |date=2008-03-21 }}
* [https://web.archive.org/web/20181120050128/https://www.fifa.com/associations/association=aze/index.html Azerbaijan] pada Situs Resmi [[Fédération Internationale de Football Association|FIFA]].
* [https://web.archive.org/web/20100208165222/http://www.uefa.com/memberassociations/association=AZE/index.html Azerbaijan] pada Situs Resmi [[Uni Bal-balan Éropah|UEFA]].
{{AnggotaUEFA}}
{{Bal-balan internasional}}
[[Kategori:Organisasi ulah raga Azerbaijan]]
[[Kategori:Organisasi bal-balan nasional|Azerbaijan]]
[[Kategori:Bal-balan ing Azerbaijan]]
{{bal-balan-stub}}
rsgug46gp3k818y091k9ko0188quxj4
1761749
1761748
2026-11-17T14:13:54Z
PERLA.NEGRA
74909
/* */
1761749
wikitext
text/x-wiki
{{Kotak info asosiasi bal-balan nasional
|Logo = Association of Football Federations of Azerbaijan (logo).png
|Founded = [[1992]]
|FIFA affiliation = [[1994]]
|Region = [[Uni Bal-balan Éropah|UEFA]]
|Region affiliation = [[1994]]
|President = [[Rövşən Nəcəf]]
|Website = [http://www.affa.az www.affa.az]
}}
'''Asosiasi Federasi [[Bal-balan]] [[Azerbaijan]]''' ({{lang-az|Azərbaycan Futbol Federasiyaları Assosiasiyası (AFFA)}}) iku badan pengendali bal-balan ing [[Azerbaijan]].
== Kompetisi ==
Badan iki nyelenggarakaké sawatara kompetisi ing [[Azerbaijan]], ya iku:
* [[Liga Utama Azerbaijan]]
* [[Liga Divisi Satu Azerbaijan]]
* [[Piala Kemerdekaan Azerbaijan]]
* [[Piala Super Azerbaijan]]
== Tim nasional ==
Badan iki uga minangka badan pengendali saka 5 tim nasional ing [[Azerbaijan]], ya iku:
* [[Tim nasional bal-balan Azerbaijan|Tim nasional priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan wanita Azerbaijan|Tim nasional wanita Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-21 Azerbaijan|Tim nasional U-21 priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-19 Azerbaijan|Tim nasional U-19 priya Azerbaijan]]
* [[Tim nasional bal-balan U-17 Azerbaijan|Tim nasional U-17 priya Azerbaijan]]
== Pranala njaba ==
* {{az}} {{ru}} [http://www.affa.az Situs Resmi Federasi Bal-balan Azerbaijan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20080321115738/http://affa.az/ |date=2008-03-21 }}
* [https://web.archive.org/web/20181120050128/https://www.fifa.com/associations/association=aze/index.html Azerbaijan] pada Situs Resmi [[Fédération Internationale de Football Association|FIFA]].
* [https://web.archive.org/web/20100208165222/http://www.uefa.com/memberassociations/association=AZE/index.html Azerbaijan] pada Situs Resmi [[Uni Bal-balan Éropah|UEFA]].
{{AnggotaUEFA}}
{{Bal-balan internasional}}
[[Kategori:Organisasi ulah raga Azerbaijan]]
[[Kategori:Organisasi bal-balan nasional|Azerbaijan]]
[[Kategori:Bal-balan ing Azerbaijan]]
{{bal-balan-stub}}
kl0ov004ympx5b1angop3laf9r234bk
Hermes
0
96347
1761815
1760024
2026-11-18T02:16:19Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761815
wikitext
text/x-wiki
{{rapèkaké}}
{{Infobox déwa Yunani
| name = Hermes
| image = Hermes, copia romana di età adrianea, da originale greco della fine del IV secolo, dalla villa driana di tivoli, inv. 2211.JPG
| imagesize =
| caption = Patung Hermes.
| God of = Mbeta pesen para déwa, déwa sesadean, lelampahan
| Abode = [[Gunung Olimpus]]
| Symbol = [[Kadukeus]], sandhal ingkang wonten swiwinipun, [[bulus]], [[lira (piranti musik)|lira]], pitik jagos,
| Consort = [[Merope (Pleiades)|Merope]]
| Parents = [[Zeus]] lan [[Maia]]
| Siblings=
| Children= [[Pan]], [[Hermafroditos]], [[Tikhe]], [[Abderos]], [[Autolikos]], [[Eunomia]], [[Rhodos]], lan [[Peitho]]
| Mount =
| Roman_equivalent = [[Merkurius (mitologi)|Merkurius]]
}}
'''Hermes''' ([[Basa Yunani]]: Ἑρμῆς) punika [[déwa]] ingkang mbeta pesen wonten ing [[mitologi Yunani]]. Hermes punika wiyos wonten ing [[Gunung Kellina]] ing [[Arkadia]]. Hermes putra saking [[Zeus]] lan [[Maia]] sarta kalebet salah satunggaling [[déwa Olimpus]]. Hermes punika ''pelindung'' laladan winatesan, para pangelana, gembala, sesorah, sastra lan [[geguritan|puisi]], ulah raga, pangukuran, patemon, lan sesadéan <ref>Norman O. Brown, ''Hermes the Thief: The Evolution of a Myth'', (Madison: University of Wisconsin Press), 1947.</ref><ref>[[Walter Burkert]], ''Greek Religion'' 1985 section III.2.8; [http://www.pantheon.org/articles/h/hermes.html "Hermes."] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20201002145110/https://pantheon.org/articles/h/hermes.html |date=2020-10-02 }} ''Encyclopedia Mythica'' from Encyclopedia Mythica Online.</ref>. Simbolipun kados ta [[bulus]], pitik jago, sandhal lan topi ingkang wonten swiwinipun, lan [[kadukeus]] (tongkat saking [[Apollo]] saking patemon Lira). Wonten ing [[mitologi Romawi]], Hermes punika minangka [[Merkurius]], ''déwa perdagangan'' ingkang dipunadaptasi saking [[mitologi Etruska]].
Kajawi manggihaken lira, Hermes ugi dipunpitadosi manggihaken manéka jinis ulah raga kados ta [[gulat]], [[balap]], lan [[tinju]] saéngga dipunwastani minangka ''déwa atletik''. Hermes punika dados palindung para ulah ragawan lan paring pambiyantu dhateng altet ingkang gerah. Para pelancong ugi pari sesembahan dhateng Hermes sadèrèngipun tindakan supados slamet anggènipun tindakan.
Minangka déwa ingkang mbeta pesen, Hermes gadhah tugas ngirim pesen saking para déwa ing Olimpus dhateng para manungsa. Hermes ngginakaken [[sendhal|sandhal]] ingkang wonten swiwinipun nalika nglampahi tugasipun. Tugas mbeta pesen ugi dipunlampahi déning dewi [[Iris]]. Kajawi punika Hermes ugi gadhah tugas paring pambiyantu dhateng para roh supados manggihaken margi dhateng ''[[donya bawah]]''. Hermes punika salah satunggaling [[déwa]] ingkang saged mlebet lan medal ''donya bawah'' kanthi bébas. Déné déwa sanèsipun ingkang saged nglampahi pérangan kasebat inggih punika [[Hades]], [[Persefone]], [[Hekate]], lan [[Thanatos]].
Hermes punika déwa paling enèm nomer kalih ing antawisipun [[déwa Olimpus]] sasampunipun [[Dionisos]]. Hermes ugi wonten gayutan kaliyan [[Afrodit]] lan gadhah laré kanthi nama [[Hermafroditos]].
== Ètimologi ==
[[Gambar:AGMA Tête d'Hermès.jpg|150px|thumb|left|Patung sirah Hermes saking abad kaping 5 SM, nedahaken citra wiwitan Hermes minangka priyantun kakung ingkang sepuh.]]
Nama Hermes punika asalipun saking [[Basa Yunani]], ''herma''. Déné ''Herma'' punika cagak persegi saking [[watu]] utawi [[perunggu]] ingkang wonten [[patung]] sirah ing pérangan nginggil lan patung ''piranti kelamin'' priyantun kakung ing pérangan ngandhapipun. Nalika masa kuna, cagak punika padatanipun mapan wonten ing laladan watesan supados dados kabegjan. Pérangan punika wonten gegayutanipun kaliyan peran Hermes ingkang wiwitanipun kalebet simbol ''piranti kelamin'' lan watesan sadèrèngipun dipunsembah minangka déwa ''perdagangan'' lan ''perjalanan'' <ref>[http://crystalinks.com/hermes2.html Crystalink: Hermes]</ref>.
== Pamujan ==
[[Kuil Hermes]] wonten ing [[Yunani]] lan pusat pamujanipun wonten ing [[Feneros]], [[Arkadia]], papan kanggé festival [[Hermonea]] ingkang dipunwontenaken kanggé paring pakurmatan. Kathah lukisan témbok ingkang dipun''persembah''aken dhateng Hermes kapanggihaken wonten ing [[agora]] kutha [[Athena]]. Wonten ing gegayutanipun kaliyan agora (pasar), Hermes punika minangka déwa ''pelindung perdagangan'' <ref name=lang>{{cite book |author=Mabel Lang |authorlink=Mabel Lang |title=Graffiti in the Athenian Agora |url=http://www.ascsa.edu.gr/publications/upload/Graffiti%20in%20the%20Athenian%20AgoraLR.pdf |format=[[Portable Document Format|PDF]] |accessdate=2007-04-14 |edition=rev. |series=Excavations of the Athenian Agora |year=1988 |publisher=American School of Classical Studies at Athens |location=Princeton, NJ |isbn=87661-633-3 |page=[http://www.ascsa.edu.gr/publications/upload/Graffiti%20in%20the%20Athenian%20AgoraLR.pdf#page=9 7] |archiveurl=https://web.archive.org/web/20051225192052/http://www.ascsa.edu.gr/publications/upload/Graffiti%20in%20the%20Athenian%20AgoraLR.pdf |archivedate=2005-12-25 |url-status=dead }}</ref>.
== Ajejuluk ==
[[Gambar:Hermes crioforo.jpg|thumb|right|200px|Patung ingkang nggambaraken Hermes ingkang mbeta [[wedhus|domba]] ''Krioforos''.]]
Hermes punika gadhah kathah ajejuluk kados ta:
* ''[[Krioforos]]'' (ingkang mbeta wedhus utawi domba),
* ''Argeifontes'' (ingkang matèni Argus),
* ''[[Agoraios]]'' (ingkang gadhah [[agora]]),<ref name=lang/>
* ''Akakesios'' (saking [[Akakos]]),
* ''Kharidotes'' (ingkang paring ''pesona''),
* ''Killenios'' (wiyos wonten ing [[Gunung Killene]]),
* ''Diaktoros'' (ingkang mbeta pesen),
* ''Dolios'' (ingkang ngatur strategi utawi siasat),
* ''Enagonios'' (panguasa perlombaan),
* ''Enodios'' (ing lelampahan),
* ''Epimelios'' (njagi ternak),
* ''Eriounios'' (ingkang mbeta kabegjan),
* ''Psikhopompos'' (pengantar roh),
* ''Poligios''.
== Cathetan suku ==
{{Reflist}}
== Pranala njawi ==
* [http://www.theoi.com/Olympios/Hermes.html Theoi Project, Cerita Hermes dari sastra kuno]
* [http://www.theoi.com/Cult/HermesCult.html Pemujaan dan patung Hermes]
* [http://www.men-myths-minds.com/Hermes-greek-god.html Mitos-mitos Hermes] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20091219163120/http://www.men-myths-minds.com/Hermes-greek-god.html |date=2009-12-19 }}
* [http://www.csun.edu/~hcfll004/mycen.html Ventrisand Chadwick: Gods found in Mycenaean Greece]:
[[Kategori:Déwa-Dewi Yunani]]
[[Kategori:Déwa Olimpus]]
[[Kategori:Yunani]]
a3ax9e5hxnjkcaeiwi9h71k35iktw14
Elie Wiesel
0
96943
1761793
1642302
2026-11-17T22:50:41Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761793
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Writer
| name = Elie Wiesel
| image =
| caption =
| birth_date = [[30 September]] [[1928]]
| birth_place = [[Sighetu Marmaţiei]], [[Maramureş]], [[Rumeni]]
| death_date =
| death_place =
| occupation = novelis, aktivis pulitik
| genre =
| movement =
| magnum_opus = ''[[Malam (buku)|Malam]]''
| influences =
| influenced =
| website =
| footnotes =
}}
[[File:Elie Wiesel.jpg|thumb|Wiesel (2003)]]
'''Eliezer Wiesel''' (langkung asring dipunkenal minangka '''Elie''') (miyos [[30 September]] [[1928]])<ref>http://www.nobelprize.org/nobel_prizes/peace/laureates/1986/wiesel-bio.html</ref> inggih punika salah satunggaling [[novelis]], [[filsuf]], [[humanitarian]], [[aktivis pulitik]], lan kurban [[holocaust]] [[Yahudi]] ingkang saged panggah gesang. Piyambakipun nyerat langkung saking 40 buku, ingkang paling misuwur antawisipun inggih punika ''[[Malam (buku)|Malam]]'', inggih punika sawijining memoar ingkang nggamabaraken pengalaman-pengalamanipun sadangunipun [[Holocaust]].<ref>http://www.jewishvirtuallibrary.org/jsource/biography/Wiesel.html</ref>
Wiesel dipunanugrahi Penghargaan Bedhamèn Nobel nalika taun [[1986]]. [[Komite Nobel Nurwègen]] nyebut piyambakipun minangka "utusan dhateng umat manungsa," lan nyathet bilih lumantar perjuanganipun kanggé nglampahi "pengalaman pribadinipun piyambak ingkang ngrendhahaken umat manungsa ingkang katingal wonten ing kamp-kamp [[Hitler]]," sarta "karya praktisipun kanggé perdamaian," Wiesel sampun nyamektakaken pesen ingkang kiyat ingkang ngemot "perdamaian, pendamaian, lan harkat manungsa" kanggé sadaya umat manungsa.<ref>[http://nobelprize.org/peace/laureates/1986/press.html 1986 Nobel Peace Prize Press Release]</ref>
Wiesel dumunung ing [[Amérikah Sarékat]], lan ngajar ing [[Universitas Boston]].
== Buku-buku ==
* ''Un di velt hot geshvign'' (Tsentral-Farband fun Poylishe Yidn in Argentine, [[1956]]) ISBN 0-374-52140-9; kelebet 3 punika:
** ''[[Night (buku)|Night]]'' (Hill and Wang [[1958]]; [[2006]];) ISBN 0-553-27253-5 (dipunterjemahaken déning [[Henriette Katoppo]] kanthi judhul [[Malam (buku)|Malam]], dipunterbitaken déning Penerbit Obor, Jakarta)
** ''[[Dawn (buku)|Dawn]]'' (Hill and Wang [[1961]]; [[2006]]) ISBN 0-553-22536-7 (dipunterjemahaken déning [[Henriette Katoppo]] kanthi judhul [[Fajar (buku)|Fajar]], dipunterbitaken déning Penerbit Obor, Jakarta)
** ''[[Day (buku)|Day]]'', saderengipun dipunparingi judhul "The Accident" (Hill and Wang [[1962]]; [[2006]]) ISBN 0-553-58170-8
* ''The Town Beyond the Wall'' (Atheneum [[1964]])
* ''The Gates of the Forest'' (Holt, Rinehart and Winston [[1966]])
* ''The Jews of Silence'' (Holt, Rinehart and Winston [[1966]]) ISBN 0-935613-01-3
* ''Legends of our Time'' (Holt, Rinehart and Winston [[1968]])
* ''A Beggar in Jerusalem'' (Random House [[1970]])
* ''One Generation After'' (Random House [[1970]])
* ''Souls on Fire'' (Random House [[1972]]) ISBN 0-671-44171-X
* ''Night Trilogy'' (Hill and Wang [[1972]])
* ''[[The Oath]]'' (Random House [[1973]]) ISBN 0-935613-11-0
* ''Ani Maamin'' (Random House [[1973]])
* ''Zalmen, or the Madness of God'' (Random House [[1974]])
* ''Messengers of God'' (Random House [[1976]]) ISBN 0-671-54134-X
* ''A Jew Today'' (Random House [[1978]]) ISBN 0-935613-15-3
* ''Four [[Hasidic]] Masters'' (University of Notre Dame Press [[1978]])
* ''Images from the Bible'' (The Overlook Press [[1980]])
* ''The Trial of God'' (Random House [[1979]])
* ''The Testament'' (Summit [[1981]])
* ''Five Biblical Portraits'' (University of Notre Dame Press [[1981]])
* ''Somewhere a Master'' (Summit [[1982]])
* ''The [[Golem]]'' (Summit [[1983]]) ISBN 0-671-49624-7
* ''The Fifth Son'' (Summit [[1985]])
* ''Against Silence'' (Holocaust Library [[1985]])
* ''Twilight'' (Summit [[1988]])
* ''The Six Days of Destruction'' (Paulist Press [[1988]])
* ''A Journey of Faith'' (Donald I. Fine [[1990]])
* ''From the Kingdom of Memory'' (Summit [[1990]])
* ''Evil and Exile'' (University of Notre Dame Press [[1990]])
* ''Sages and Dreamers'' (Summit [[1991]])
* ''The Forgotten'' (Summit [[1992]]) ISBN 0-8052-1019-9
* ''A Passover [[Haggadah]]'' (Simon and Schuster [[1993]]) ISBN 0-671-73541-1
* ''All Rivers Run to the Sea: Memoirs, Vol. I, [[1928]]-[[1969]]'' (Knopf [[1995]]) ISBN 0-8052-1028-8
* ''Memoir in Two Voices'', with [[François Mitterrand]] (Arcade [[1996]])
* ''And the Sea is Never Full: Memoirs Vol. II, [[1969]]'' (Knopf [[1999]]) ISBN 0-8052-1029-6
* ''King Solomon and his Magic'' (Greenwillow [[1999]])
* ''Conversations with Elie Wiesel'' (Schocken [[2001]])
* ''The Judges'' (Knopf [[2002]])
* ''Wise Men and Their Tales'' (Schocken [[2003]]) ISBN 0-8052-4173-6
* ''The Time of the Uprooted'' (Knopf [[2005]])
==Cathetan suku==
{{reflist}}
== Rujukan ==
{{Wikiquote}}
* [http://www.pbs.org/eliewiesel/ Elie Wiesel: First Person Singular] PBS special on Elie Wiesel
* [http://www.achievement.org/autodoc/page/wie0pro-1 Academy of Achievement: Elie Wiesel] (Profile, biography and interview)
* [http://www.historyplace.com/speeches/wiesel.htm Text and audio of Elie Wiesel's famous speech on "The Perils of Indifference"]
* [http://wiredforbooks.org/eliewiesel/ 1988 Audio Interview with Elie Wiesel by Don Swaim of CBS Radio, RealAudio]
* [http://www.thenation.com/docprint.mhtml?i=20010219&s=hitchens Christopher Hitchens criticizes Elie Wiesel in the Nation Magazine] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050425084948/http://www.thenation.com/docprint.mhtml?i=20010219&s=hitchens |date=2005-04-25 }}
* [http://www.jewsweek.com/bin/en.jsp?enPage=BlankPage&enDisplay=view&enDispWhat=object&enDispWho=Article^l223&enZone=Articles&enVersion=0& "8 Questions for Elie Wiesel", JEWSWEEK article briefly discussing Wiesel's view regarding the moral necessity of the Iraq War.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110909161603/http://www.jewsweek.com/bin/en.jsp?enPage=BlankPage&enDisplay=view&enDispWhat=object&enDispWho=Article%5El223&enZone=Articles&enVersion=0& |date=2011-09-09 }}
* Fine, Ellen S. ''Legacy of Night: The Literary Universe of Elie Wiesel''. State University of New York Press, 1982. ISBN 0-87395-590-0 (paperback)
* Wiesel, Elie. ''All Rivers Run to the Sea: Memoirs.'' New York: Knopf, 1995.
* Wiesel, Elie. ''And the Sea is Never Full: Memoirs 1969-''. New York: Schocken, 1999.
* [http://video.on.nytimes.com/ifr_main.jsp?nsid=b-3659c9d0:10c95d81fe8:46cc&st=1153577610140&mp=FLV&cpf=false&fr=072206_101340_w3659c9d0x10c95d81fe8x46cd&rdm=755152.2347104911 New York Times - The Conversation with Elie Wiesel]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [http://www.thestar.com/NASApp/cs/ContentServer?pagename=thestar/Layout/Article_PrintFriendly&c=Article&cid=1153950610691&call_pageid=968332188492 "Elie Wiesel on his Beliefs" -Toronto Star]
* [https://web.archive.org/web/20160306160251/http://www.mediamonitors.net/amr9.html Elie Wiesel & Palestinian Memories]
{{DEFAULTSORT:Wiesel, Elie}}
[[Kategori:Pamenang Bebungah Bedhamèn Nobel]]
[[Kategori:Pamenang bebungah Nobel]]
[[Kategori:Lair 1928]]
hzlbr1pb8om8f2w5h6hbdk62g8r91qz
Hedy Lamarr
0
97921
1761814
1760019
2026-11-18T02:09:24Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761814
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
| name = Hedy Lamarr
| image = Hedy Lamarr 1939 crop.jpg
| caption = Hedy Lamarr (1939)
| birth_name = Hedwig Eva Maria Kiesler
| birth_date = {{Birth date|1914|11|09|df=y}}
| birth_place = [[Vienna]], [[Ostenrik-Honggari]]
| death_date = {{Death date and age|2000|01|19|1914|11|09|df=y}}
| death_place = [[Casselberry, Florida]], [[Amérikah Sarékat|A.S.]]
| occupation = [[Aktris]], [[penemu]]
| years_active = 1930–1958
| spouse = [[Friedrich Mandl|Fritz Mandl]] <br><small>(m.1933–1937; bercerai)</small> <br>[[Gene Markey]] <br><small>(m.1939–1941; bercerai)</small> <br>[[John Loder (aktor)|John Loder]] <br><small>(m.1943–1947; bercerai)</small> <br>[[Teddy Stauffer]] <br><small>(m.1951–1952; bercerai)</small> <br>W. Howard Lee <br><small>(m.1953–1960; bercerai)</small> <br>Lewis J. Boies <br><small>(m.1963–1965; bercerai)</small>
}}
'''Hedy Lamarr''' ({{IPAc-en|icon|ˈ|h|ɛ|d|i}}; 9 November 1914 – 19 Januari 2000) inggih punika tiyang aktris lan matematikawan [[Ostenrik]]-Amérika ingkang misuwur amargi kecantikanipun lan dados [[sistem bintang (pembuatan filem)|bintang kontrak]] ageng ing [[Metro-Goldwyn-Mayer#Zaman keemasan MGM|"Zaman Keemasan"]] [[Metro-Goldwyn-Mayer|MGM]].
<ref>{{Cite web |url=http://www.edition-filmmuseum.com/product_info.php/language/en/info/p74_Hedy-Lamarr--Secrets-of-a-Hollywood-Star.html |title=Archive copy |access-date=2014-12-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120722222713/http://www.edition-filmmuseum.com/product_info.php/language/en/info/p74_Hedy-Lamarr--Secrets-of-a-Hollywood-Star.html |archive-date=2012-07-22 |url-status=dead}}</ref> [[Max Reinhardt]], rekan mérdamél ing [[Berlin]], nyébatakén Lamarr "wanita tercantik ing [[Éropa]]" amargi "tampilanipun ingkang sangét eksotis lan gelap," sebuah sentimen ingkang lajéng dipunsébat-sébat déning para penonton lan pengkritiknya.<ref name=NYTimes>{{cite news|http://www.nytimes.com/2010/12/12/books/review/Haskell-t.html?pagewanted=all|title=European Exotic|publisher=[[New York Times]]|date=December 10, 2010|accessdate=2012-07-26}}</ref><ref>http://www.tcm.com/tcmdb/person/107525|68054/Hedy-Lamarr/</ref><ref>http://classicmoviechat.com/?tag=max-reinhardt</ref> Piyambakipun wiwit misuwur ing mbintangi ''[[Ecstasy (filem)|Ecstasy]]'' karya [[Gustav Machatý]], sebuah filem ingkang nampilakén cuplikan tokoh ingkang dipunperankén ing wekdal ngélampahi [[orgasme]] ing salah satunggaling adégan lan telanjang bulat ing adegan sanès. Kalihipun adégan kasbéut mbotén lazim ing masa [[masarakat konservatif|pemikiran konservatif]] ingkang merupakan masa puncak karieripun.
bakat ing babagan matematika, Lamarr sami kaliyan komponis [[George Antheil]] manggihakén sebuah teknik komunikasi [[spektrum sebar]] lan [[perpindahan frekuensi]] kawiwitan ingkang dipunbétahakèn kanggé ngélampahi komunikasi [[nirkabel]] ngantos jaman pra-komputer ngantos sapunika.<ref name=LaTimes>{{cite news|url=http://latimesblogs.latimes.com/gossip/2011/11/hedy-lamarr-inventor-hedy-lamarr-sex-symbol.html|title=Hedy Lamarr: Inventor of more than the 1st theatrical-filem orgasm|publisher=[[LA Times]]|date=November 28, 2010|accessdate=2012-07-26}}</ref><ref name="EFF1997">{{cite press release| title =Movie Legend Hedy Lamarr to be Given Special Award at EFF's Sixth Annual Pioneer Awards| publisher =Electronic Frontier Foundation| date =11 Maret 1997| url =http://www.eff.org/awards/pioneer/1997.php| access-date =4 Juli 2007| archiveurl =https://web.archive.org/web/20080518225429/http://w2.eff.org/awards/pioneer/1997.php| archivedate =May 18, 2008| url-status =dead}}</ref>
==Penemuan spektrum sebar nggantos frekuensi==
[[Gambar:Hedy Lamarr Argentinean Magazine AD.jpg|thumb|220px|Hedy Lamarr en 1934]]
[[Gambar:Hedy Lamarr in Her Highness and the Bellboy trailer.JPG|thumb|left|220px|''[[La Princesse et le Groom]]'' (1945)]]
<div id="Frequency-Hopping Spread-Spectrum Invention"></div>
Komponis [[avant garde]] [[George Antheil]], putra imigran Jerman punika tetangga Lamarr, sampun bereksperimen kaliyan pengendalian instumen musik kanthi otomatis, kalebet musikipun kanggé ''[[Ballet Mécanique]]'', ingkang wiwitan dipunserat kanggé filem abstrak karya [[Fernand Léger]] taun 1924. Musik otomatis karyanipun aruoa pinten-pinten [[pianola]] ingkang dipunmainaken kanthi sami-sami.
Lamarr nepangaken idenipun ing Antheil lan sami-sami ngirimaken ide ''sistem komunikasi rahasia'' mau ing wulan Juni 1941. Tanggal 11 Agustus 1942, [http://www.google.com/patents?vid=USPAT2292387 US Patent 2,292,387] dipunparingake dateng Antheil lan "Hedy Kiesler Markey," asma nikah Lamarr ing wekdal punika. Versi wiwit [[nggantos frekuensi]] punika ya iku pemanfaatan [[rol piano]] kanggé nggatos-nggantos ing 88 frekuensi lan gadhah ancas [[torpedo]] ingkang dipunpandu radio sulit terdeteksi musuh. Punika mpresentasiaken teknik punika ing ngajeng Angkatan Laut A.S., ide punika dipuntolak lan boten diadopsi.<ref>Tony Long, [http://www.wired.com/thisdayintech/2011/08/0811hedy-lamar-george-antheil-torpedo-patent This Day in Tech: Aug. 11, 1942: Actress + Piano Player = New Torpedo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140303195928/http://www.wired.com/thisdayintech/2011/08/0811hedy-lamar-george-antheil-torpedo-patent/ |date=2014-03-03 }}, ''Wired'', August 11, 2011; accessed 2011.10.17.</ref>
Ide punika énggal dipunterapaken ing Amérikah Sarékat ing taun 1962 olèh kapal-kapal militèr A.S. saat mblokir Kuba sasampunipun patenipun kedaluwarsa. Amargi manawi pengembanganipun kahambat, paten punika énggal dipunmangertosi publik ing taun 1997 manawi [[Electronic Frontier Foundation]] maringi penghargaan dateng Lamarr atas kontribusinipun.<ref name="EFF1997" /> Dipunlaporaken manawi ing taun 1998, pengembang tèknologi nirkabel asal Ottawa, Wi-LAN, Inc. "tumbas 49 persèn klaim paten punika saking Lamarr kaliyan aji saham ingkang boten dipunsebataken" (Eliza Schmidkunz, ''Inside GNSS''),<ref>Player Pianos, Sex Appeal, and Patent #2,292,387, Inside GNSS September 2006 http://www.insidegnss.com/node/303 {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160827181419/http://www.insidegnss.com/node/303 |date=2016-08-27 }}</ref> nanging paten ingkang kedaluwarsa sajatosipun dipunanggep boten gadhah aji. Antheil séda ing taun 1959.
==Filmografi==
{{col-begin}}
{{col-break}}
*''Das Geld liegt auf der Straße'' (''Money on the Street'', [[1930 in filem|1930]])
*''Die Frau von Lindenau'' (''The Woman of Lindenau'', [[1931 in filem|1931]])
*''Die Abenteuer des Herrn O. F.'' (''The Adventures of Mr. O. F.'', 1931)
*''Man braucht kein Geld'' (''We Need No Money'', [[1932 in filem|1932]])
*''Ekstase / Symphonie der Liebe'' (''[[Ecstasy (filem)|Ecstasy]]'', [[1933 in filem|1933]])
*''[[Algiers (filem)|Algiers]]'' ([[1938 in filem|1938]])
*''Hollywood Goes to Town'' (1938)
*''Screen Snapshots: Stars at a Charity Ball'' ([[1939 in filem|1939]])
*''[[Lady of the Tropics]]'' (1939)
*''[[I Take This Woman (filem 1940)|I Take This Woman]]'' ([[1940 in filem|1940]])
*''[[Boom Town (filem)|Boom Town]]'' (1940)
*''[[Comrade X]]'' (1940)
*''[[Come Live with Me|Come Live With Me]]'' ([[1941 in filem|1941]])
*''[[Ziegfeld Girl (filem)|Ziegfeld Girl]]'' (1941)
*''[[H.M. Pulham, Esq. (filem)|H.M. Pulham, Esq.]]'' (1941)
*''[[Tortilla Flat (filem)|Tortilla Flat]]'' ([[1942 in filem|1942]])
*''[[Crossroads (filem 1942)|Crossroads]]'' (1942)
*''[[White Cargo]]'' (1942)
{{col-break}}
*''[[Show Business at War]]'' ([[1943 in filem|1943]])
*''[[The Heavenly Body]]'' ([[1944 in filem|1944]])
*''[[The Conspirators]]'' (1944)
*''[[Experiment Perilous]]'' (1944)
*''[[Her Highness and the Bellboy]]'' ([[1945 in filem|1945]])
*''[[The Strange Woman]]'' ([[1946 in filem|1946]])
*''[[Dishonored Lady]]'' ([[1947 in filem|1947]])
*''[[Let's Live a Little]]'' ([[1948 in filem|1948]])
*''[[Samson and Delilah (filem 1949)|Samson and Delilah]]'' ([[1949 in filem|1949]])
*''[[A Lady Without Passport]]'' ([[1950 in filem|1950]])
*''[[Copper Canyon (filem)|Copper Canyon]]'' (1950)
*''[[My Favorite Spy]]'' ([[1951 in filem|1951]])
*''[[The Eternal Female]]'' ([[1954 in filem|1954]]) (tidak selesai)
*''[[Loves of Three Queens]]'' (1954)
*''[[The Story of Mankind (filem)|The Story of Mankind]]'' ([[1957 in filem|1957]])
*''[[The Female Animal]]'' ([[1958 in filem|1958]])
*''[[Instant Karma (filem)|Instant Karma]]'' (1990) [archive footage]<ref>{{IMDb title|0099849|Instant Karma}}</ref>
{{col-end}}
==Pratélan pustaka==
* Barton, Ruth. ''Hedy Lamarr: The Most Beautiful Woman in Film''. Lexington: University of Kentucky Press, 2010. ISBN 978-0-8131-2604-3.
* [[Richard Rhodes|Rhodes, Richard]]. ''Hedy's Folly: The Life and Breakthrough Inventions of Hedy Lamarr, the Most Beautiful Woman in the World''. Doubleday, 2011. ISBN 0-385-53438-8.
==Ndelengen Uga==
*[[Pratélan tokoh Ostenrik]]
*[[Inventor's Day]]
== Cathetan suku ==
{{Reflist}}
==Réferènsi==
* Hedy Lamarr, ''Ecstasy and Me''
* "Hedy Lamarr", Half-Life2.net(December 13, 2004)[http://www.halflife2.net/wiki/index.php/Hedy_Lamarr] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100908095339/http://www.halflife2.net/wiki/index.php/Hedy_Lamarr |date=2010-09-08 }} Retrieved on 2008-12-21
* [[Robert A. Scholtz]], "The Origins of Spread-Spectrum Communications," IEEE Transactions on Communications, Vol. 30, No. 5, May 1982, p. 822.
* [[Robert Price (engineer)|Robert Price]], "Further Notes and Anecdotes on Spread-Spectrum Origins," IEEE Transactions on Communications, Vol. 31, No. 1, January 1983, p. 85.
* {{cite web | author=Ivanis, Dan | title=The stars come out – Recruiting ad featuring Hedy Lamarr creates 'buzz't
| url=http://www.boeing.com/news/frontiers/archive/2003/november/i_nan.html | date=November 2003 | work=Boeing Frontiers Online | publisher=The Boeing Company | accessdate=2009-04-20 }}
{{Refend}}
== Pranala njaba ==
{{Commons}}
{{wikiquote}}
* [http://www.hedylamarr.com/ Hedy Lamarr Site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100723064928/http://www.hedylamarr.com/ |date=2010-07-23 }}
* [http://www.hedylamarr.org Hedy Lamarr foundation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151113083558/http://www.hedylamarr.org/ |date=2015-11-13 }}
* [http://hedy-lamarr.org Hedy Lamarr fansite] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190430214200/http://hedy-lamarr.org/ |date=2019-04-30 }}
* {{IMDb name|1443}}
* {{tcmdb name|107525}}
* [http://www.reelclassics.com/Actresses/Lamarr/lamarr.htm Hedy Lamarr at Reel Classics]
* [https://web.archive.org/web/20100609171612/http://www.inventions.org/culture/female/lamarr.html Inventions.org page on Hedy Lamarr]
* [http://www.altfg.com/blog/archives/2007/02/13/hedy-lamarr-biographer-patrick-agan-discusses-the-legendary-hollywood-star/ Interview with Hedy Lamarr biographer Patrick Agan] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200530133020/https://www.altfg.com/film/hedy-lamarr/ |date=2020-05-30 }}
* [http://www.americanheritage.com/articles/magazine/it/1997/4/1997_4_10.shtml ''Advanced Weaponry of the Stars'' by Prof. Hans-Joachim Braun] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110314161122/http://www.americanheritage.com/articles/magazine/it/1997/4/1997_4_10.shtml |date=2011-03-14 }} Invention & Technology article about Hedy Lamarr's patent
* [http://www.inventors-day.com Annual Inventor's Day on her Birthday]
* [http://www.guidebookgallery.org/splashes/coreldraw CorelDRAW splash screens]
* [http://www.youtube.com/watch?v=YM1tEO3_09g ''Calling Hedy Lamarr'' (2004)]
* [http://www.virtual-history.com/movie/person/1731/hedy-lamarr Photographs and literature]
{{DEFAULTSORT:Lamarr, Hedy}}
[[Kategori:Lair 1914]]
[[Kategori:Pati 2000]]
[[Kategori:Aktor filem Amérikah Sarékat]]
[[Kategori:Panemu Amérikah Sarékat]]
[[Kategori:Wanita ing tèknologi]]
o7n4g6l1ok4ee79pcsgm8depuaxc00y
Gamba Osaka
0
98001
1761800
1738181
2026-11-18T00:19:53Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761800
wikitext
text/x-wiki
{{Football club infobox |
clubname = Gamba Osaka{{br}}ガンバ大阪 |
image = [[Gambar:GambaOsaka.jpg|150px]]|
fullname = Gamba Osaka|
nickname = Gamba |
founded = [[1980]] |
ground = [[Stadion Expo '70]]{{br}}[[Suita, Osaka|Suita]], [[Prefektur Osaka]] |
capacity = 21.000|
chairman = Izumi Sano|
manager = [[Akira Nishino]] (2002- )|
league = [[J. League]] Div.1 |
season = 2025 |
position = 9. |
pattern_la1=|pattern_b1=_blackstripes|pattern_ra1=|
leftarm1=0000FF|body1=0000FF|rightarm1=0000FF|shorts1=000000|socks1=0000FF|
pattern_la2=|pattern_b2=|pattern_ra2=|
leftarm2=FFFFFF|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFFFF|shorts2=FFFFFF|socks2=FFFFFF|
}}[[File:Expo70sta02.JPG|250px|right|thumb|Stadhion Expo '70 Kandhang Gamba Osaka]]
{{nihongo|'''Gamba Osaka'''|ガンバ大阪}} minangka klub bal-balan [[Jepang]] ingkang main ing divisi 1 [[J-League]]. Tim punika gadhah markas ing wewengkon [[Suita]], [[Prefektur Osaka]], [[Jepang]]. Jumeneng rikala taun [[1980]] déning [[Panasonic Corporation]].<ref>{{ja}}http://www.gamba-osaka.net/ Situs resmi Gamba Osaka</ref>
Gamba ateges "samparan" wonten ing [[basa Italia]], ugi minangka singedan saking tembung {{nihongo|gambaru|頑張る}} ingkang wonten ing salebeting basa Jepang ateges "ngupaya kanthi tumenen sanget."
== Prèstasi ==
{| {{prettytable}}
|-
! Gelar !! Taun
|-
! [[Piala Kaisar]]
| [[1990]]
|-
! [[J. League]] Divisi 1
| [[2005]]
|-
! [[Piala J. League]]
| [[2007]]
|-
! [[Piala Super Xerox|Piala Super]]
| [[2007]]
|-
! [[Liga Champions AFC]]
| [[2008]]
|-
! [[Piala Kaisar]]
| [[2008]]<ref>{{en icon}}http://www.gamba-osaka.net/en/index.html {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120922191134/http://www.gamba-osaka.net/en/index.html |date=2012-09-22 }} Situs resmi</ref>
|-
|}
== Mantan Pemain ==
{|
|- style="vertical-align: top;"
|
::'''Japan'''
:*{{flagicon|Japan}} [[Masahiro Ando]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Ryuji Bando]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Yasuhito Endo]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Takahiro Futagawa]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Hideo Hashimoto]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Kenji Honnami]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Akihiro Ienaga]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Junichi Inamoto]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Hiromitsu Isogai]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Akira Kaji]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Tomoyuki Kajino]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Hiromi Kojima]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Koji Kondo (footballer)|Koji Kondo]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Katsuhiro Kusaki]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Yoshiyuki Matsuyama]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Tsuneyasu Miyamoto]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Hiroki Mizumoto]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Tomokazu Myojin]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Akihiro Nagashima]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Masashi Oguro]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Yoshiaki Sato]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Kazumichi Takagi]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Ryota Tsuzuki]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Satoshi Yamaguchi]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Toshihiro Yamaguchi]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Michihiro Yasuda]]
:*{{flagicon|Japan}} [[Kota Yoshihara]]<ref>http://www.j-league.or.jp/eng/clubguide/gosaka/</ref>
|
|
::'''AFC'''
:*{{flagicon|China}} [[Jia Xiuquan]]
:*{{flagicon|Indonesia}} [[Ricky Korboa|Ricky Yacobi]]
:*{{flagicon|Korea Republic}} [[Cho Jae-Jin]]
:*{{flagicon|Korea Republic}} [[Lee Keun-Ho]]
:*{{flagicon|Korea Republic}} [[Park Dong-Hyuk]]
:*{{flagicon|Thailand}} [[Witthaya Hloagune]]
::'''CAF'''
:*{{flagicon|Cameroon}} [[Patrick Mboma]]
::'''CONCACAF'''
:*{{flagicon|French Guiana}} [[Claude Dambury]]
|
|
::'''CONMEBOL'''
:*{{flagicon|Brazil}} [[Clemerson de Araújo Soares|Araújo]]
:*{{flagicon|Brazil}} [[Edivaldo Martins Fonseca|Edivaldo]]
:*{{flagicon|Brazil}} [[Lucas Severino|Lucas]]
:*{{flagicon|Brazil}} [[Magno Alves]]
:*{{flagicon|Brazil}} [[Marcelinho Carioca]]
:*{{flagicon|Brazil}} [[Roniéliton dos Santos|Roni]]
:*{{flagicon|Paraguay}} [[Francisco Arce]]
|
|
::'''UEFA'''
:*{{flagicon|Belarus}} [[Sergei Aleinikov]]
:*{{flagicon|Bulgaria}} [[Kiril Metkov]]
:*{{flagicon|Croatia}} [[Nino Bule]]
:*{{flagicon|Croatia}} [[Mladen Mladenović]]
:*{{flagicon|Macedonia}} [[Boban Babunski]]
:*{{flagicon|Montenegro}} [[Anto Drobnjak]]
:*{{flagicon|Netherlands}} [[Hans Gillhaus]]
:*{{flagicon|Russia}} [[Akhrik Tsveiba]]
:*{{flagicon|Slovenia}} [[Amir Karić]]
:*{{flagicon|Ukraine}} [[Oleh Protasov]]<ref>{{Cite web |url=http://www.gamba-osaka.net/en/index.html |title=Archive copy |access-date=2012-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120922191134/http://www.gamba-osaka.net/en/index.html |archive-date=2012-09-22 |url-status=dead}}</ref>
|}
== Rujukan ==
{{reflist}}
* {{en icon}} [http://soccernet-akamai.espn.go.com/team?id=7102&cc=5901 Jadwal di ESPN] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071022094942/http://soccernet-akamai.espn.go.com/team?id=7102&cc=5901 |date=2007-10-22 }}
{{J. League}}
[[Kategori:Tim Bal-balan Jepang]]
[[Kategori:Jepang]]
f5iqmwg2yvs1eqav9h3qyc6o8qb4k72
ADO Den Haag
0
98099
1761751
1706846
2026-11-17T15:04:42Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761751
wikitext
text/x-wiki
[[File:Cars Jeans Stadion.jpg|250px|right|thumb|Stadhion Cars Jeans Kandhang ADO Den Haag]]
{{Football club infobox |
|clubname = ADO Den Haag |
|image = [[Gambar:ADO Den Haag logo.jpg|150px|Lambang ADO Den Haag]] |
|fullname = [[Basa Inggris|Ing.]]: Haagsche Football Club <br /> [[Basa Nèderlan|Bld.]]: '''A'''lles '''D'''oor '''O'''efenen<br /> Den Haag |
|short name = ''ADO Den Haag'' |
|founded = 1 Fèbruari 1905 |
|ground = [[Cars Jeans (Stadhion Kyocera)]], <br /> [[Den Haag]] |
|capacity = 15.000 |
| goaltune = Harry Jekkers - Oh Oh Den Haag |
| chairman = [[Mark van der Kallen]] |
| manager = |
| league = |
| season = |
| position = |
| shirtsupplier= |
| shirtsponsors= |
| pattern_la1 =_ADO20112012Home |
| pattern_b1 =_ADO20112012Home |
| pattern_ra1 =_ADO20112012Home |
| pattern_sh1 = |
| pattern_s1 =_color_3_stripes_yellow |
| leftarm1=FFFFFF|body1=FFFFFF|rightarm1=FFFFFF|shorts1=009900|socks1=009900 |
| pattern_la2 =_ADO20112012Away |
| pattern_b2 =_ADO20112012Away |
| pattern_ra2 =_ADO20112012Away |
| pattern_sh2 = |
| pattern_s2 =_color_3_stripes_yellow |
| leftarm2=FFFF00|body2=FFFFFF|rightarm2=FFFF00|shorts2=000000|socks2=000000 |
| titelDerdeShirt = Europa |
| pattern_la3 =_ADO20112012Euro |
| pattern_b3 =_ADO20112012Euro |
| pattern_ra3 =_ADO20112012Euro |
| pattern_sh3 = |
| pattern_s3 =_color_3_stripes_yellow |
| leftarm3=FFFFFF|body3=FFFFFF|rightarm3=FFFFFF|shorts3=FFFFFF|socks3=FFFFFF |
}}
'''ADO Den Haag''' (nama jangkep: '''Alles Door Oefenen Den Haag''') minangka sawijining klub bal-balan saking nagara [[Walanda]]. Wekdal punika, klub ADO Den Haag gadhah markas wonten ing [[Stadion Kyocera]] ingkang gadhah kapasitas 15.000 penonton. Stadion mau wiwitanipun gadhah nama Stadion Den Haag. Sadèrèngipun, klub punika markasipun wonten ing [[Stadion Zuiderpark]].<ref>http://adodenhaag.nl/</ref>
Klub punika sadèrèngipun dipunkenal kanthi nama '''FC Den Haag''', kanthi ADO makili klub wonten ing cabang amatir.
Tembung kanthi basa Walanda, "Alles Door Oefenen" wonten ing nama jangkepipun gadhah teges ''Sedayanipun lumantar saking gladhèn''.
Werni kandhang klub punika inggih kuning lan ijem, sami kaliyan warni bendera [[Den Haag]].
== Sajarah ==
ADO Den Haag dipundhirikaken rikala tanggal [[1]] [[Fèbruari]] [[1905]]. Nanging, wiwit awal, klub punika nglamai kendhala saperlu saingan kaliyan klub-klub ageng sanèsipun. Bab punika kasebabaken sala satunggalipun, amargi popularitas [[kriket]] wonten ing kutha [[Den Haag]].
ADO Den Haag menangaken gelar [[Eredivisie]] nalika mangsa [[1942]] lan [[1943]]. ADO Den Haag ugi menangaken [[Piala KNVB]] rikala taun [[1968]] lan [[1975]] nalika taksih migunakaken nama FC Den Haag. Kesuksesanipun wonten ing tingkat [[Éropah]] inggih punika wonten ing [[Piala Winners UEFA]] rikala taun [[Piala Winners UEFA 1975—1976|1976]]. ADo Den Haag adhep-adhepan kaliyan [[West Ham United F.C.|West Ham United]] wonten ing babak perempat final. Nalika tetandhingan pisanan wonten ing [[Den Haag]], saged menang kanthi 4–2. Nanging, lajeng asor sasampunipun kalah 3–1 wonten ing tetandhingan kaping kalih ing [[London]], [[Inggris]].<ref>http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=52982/domestic/index.html</ref>
Sasampunipun dangu main wonten ing [[Eerste Divisie]], ADO Den Haag main 4 mangsa wonten ing Eredivisie, saderengipun wangsul malih degradasi nalika mangsa [[2006]]—[[2007]]. Sasampunipun sukses mungkasi mangsa wonten ing posisi angka 6 ing mangsa [[2007]]—[[2008]] lan kasil menang wonten ing tetandhingan ''play-off'', ADO Den Haag saged mlebet malih ing Eredivisie ing mangsa 2008—2009.<ref>{{Cite web |url=http://int.soccerway.com/teams/netherlands/hfc-ado-den-haag/ |title=Archive copy |access-date=2013-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130218043522/http://int.soccerway.com/teams/netherlands/hfc-ado-den-haag/ |archive-date=2013-02-18 |url-status=dead}}</ref>
ADO Den Haag miwiti mangsa 2008—2009 kanthi 2 kemenangan, saéngga mbekta ADO Den Haag dhateng puncak klasemen Eredivisie kanggé kapisanan wonten ing wekdal 32 taun pungkasan.
== Gelar ==
* '''Juara [[Eredivisie]]: 2'''
::[[1942]], [[1943]]
* '''Juara [[Piala KNVB]]: 2'''
::[[1968]], [[1975]]
:'''Juara kedua [[Piala KNVB]]: 6'''
::[[1959]], [[1963]], [[1964]], [[1966]], [[1972]], [[1987]]
* '''Juara [[Eerste Divisie]]: 3'''
::[[1957]], [[1986]], [[2003]]
== Pelatih ==
Punika minangka pelatih ingkang natè nglatih ADO Den Haag.<ref>[http://www.adofanpage.nl/coaches.htm Professional Coaches ADO/FC/ADO Den Haag from 1928 up till now] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090522014838/http://www.adofanpage.nl/coaches.htm |date=2009-05-22 }}. ''Situs AdoFanpage.nl''. Dipunundhuh tanggal 20 Pebruari 2013.</ref>
{{col-begin}}
{{Col-2}}
{|class="wikitable"
|-
!width=175|Pelatih
!Masa Jabatan
|-
|{{flagicon|Austria}} [[Franz Gutkas]]||1954–1955
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Rinus Loof]]||1955–1962
|-
|{{flagicon|Austria}} [[Ernst Happel]]||1962–1969
|-
|{{flagicon|Républik Cékoslowakia}} [[Vaclav Jezek]]||1969–1972
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Hans Kraay]]||1980–1981
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Cor van der Hart]]||1981–1983
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Rob Baan]]||1983–1986
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Pim van de Meent]]||1986–1988
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Co Adriaanse]]||1988–1991
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Nol de Ruiter]]||1992–1994
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Lex Schoenmaker]]||1994–1995
|}
{{Col-2}}
{|class="wikitable"
|-
!width=175|Pelatih
!Masa Jabatan
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Theo Verlangen]]||1995–1996
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Mark Wotte]]||1996–1998
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[André Hoekstra]]||1998–1999
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Rinus Israèl]]||2001–2004
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Frans Adelaar]]||2004–2006
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Lex Schoenmaker]]||2006–2007
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Wiljan Vloet]]||2007–2008
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[André Wetzel]]||2008–2009
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Raymond Atteveld]]||2009–2010
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[Maurice Steijn]]||2010
|-
|{{flagicon|Nèderlan}} [[John van den Brom]]||2010–''kini''
|}
|}
== Cathetan suku ==
{{Reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{nl}} [http://www.adodenhaag.nl/ Situs web resmi ADO Den Haag]
* {{nl}} [http://www.adofans.nl/ Situs web pendukung ADO Den Haag]
{{Eredivisie}}
[[Kategori:Den Haag]]
[[Kategori:ADO Den Haag]]
[[Kategori:Tim bal-balan]]
{{Klub-sb-stub}}
gyzsoxvccopa8wj4v87yo5or2oa5tpv
Gréja Ortodhok
0
98127
1761804
1755286
2026-11-18T01:11:34Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761804
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Christ the Savior Cathedral Moscow.jpg|left|thumb|300px|Katedral Kristus Sang Juru Wilujeng ing Moskow, Gréja Ortodhok paling dhuwur ing donya.]]
{{Christianity}}
'''Gréja Ortodhok''', iku [[Dhénominasi Kristen|dhénominasi]] gréja Kristen kang pandhèrèk mligi ana ing [[Éropa Wétan]] lan laladan pasisir wétan [[Laut Tengah]]. Kajaba iku, Gréja Ortodhok uga ana ing [[India]], [[Jepang]], lan saiki uga ing Indonésia.
'''Gréja Ortodhok Wétan''', kanthi resmi karan '''Gréja Katulik Ortodhok'''{{#tag:ref|Gréja Ortodoks nganggep dhèwèké dadi kaloroné, [[ortodoksi|ortodoks]] lan [[katulik]]. Ing panggunan patristik lan sadurungé, Gréja lumrahé nyebut dhèwèké minangka "Gréja Katulik"<ref>{{cite book| author = Erwin Fahlbusch| author2 = Geoffrey William Bromiley| title = The Encyclopedia of Christianity: J-0| url = http://books.google.com/?id=7ly4DgtT3LkC&pg=PA867| year = 2003| publisher = Brill Academic Pub| isbn = 978-90-04-12654-1| page = 867 }}</ref><ref>{{cite book| author = John H. Leith| title = Creeds of the Churches, Third Edition: A Reader in Christian Doctrine from the Bible to the Present| url = http://books.google.com/?id=saFgJRjaPwcC&pg=PA486| year = 1982| publisher = Westminster John Knox Press| isbn = 978-0-8042-0526-9| page = 486 }}</ref> kang imané iku "Iman Ortodoks". Panggunan mau isih katon saiki ing liturgi Ortodoks, contoné "manunggalaké marang Gréja kang Suci, Katulik, lan Apostolik" (saka litani para katekumèn, [[Liturgi Ilahi|Liturgi St. Yohanes Krisostomus]]). Sanajan mangkono, konvensi saiki, njurung jeneng "Gréja Ortodoks", mungkin sapérangan kanggo ngéndhani kabingungan karo [[Gréja Katulik|Gréja Katulik Roma]], kususé [[Gréja katulik Wétan|Ritus Wétan]]. Nanging, kususé ing kontèks resmi, Gréja Ortodoks nerusaké migunakaké jeneng "Gréja Katulik", lan otoritas Ortodoks kaya déné Santo [[Rafael saka Brooklyn]] wis negesaké yèn jeneng dawa saka gréja kalebu "Katulik" kaya déné ing istilah [http://books.google.com/books?id=oeKOUb6OcG4C&pg=PA101&dq=%22The+Church+of+the+East+has+never+from+the+first+been+known+by+any+other+name+than+Catholic,+nor+has+she+set+aside+this+title+in+any+official+document.%22&lr= "Holy Orthodox Catholic Apostolic Church"]. Gréja iki sinebut "Gréja Katulik Ortodoks" ing dhokumèn resmi gréja lan sapérangan buku.<ref>{{cite book | last=Overbeck | first=J. Joseph | title=A plain view of the claims of the Orthodox Catholic Church as opposed to all other Christian denominations | publisher=Trübner & Co. | location=London | year=1881 | url=http://books.google.com/books?id=rdwCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=%22orthodox+catholic+church%22&hl=en&sa=X&ei=lh4PUanOK6mriQLVoIGoBg&ved=0CDMQ6AEwAQ}}</ref><ref>{{cite book | title=The marriage service of the Holy Orthodox Catholic Church | last=Richardson | first=Athanasius | publisher=A. R. Mowbray & Co. | location=London | year=1875 | url=http://books.google.com/books?id=rMMCAAAAQAAJ&printsec=frontcover&dq=%22orthodox+catholic+church%22&hl=en&sa=X&ei=lh4PUanOK6mriQLVoIGoBg&ved=0CC8Q6AEwAA}}</ref><ref>{{cite book | title=The Orthodox Eastern Church | last=Fortescue | first=Adrian | page=255 | quote=The old glories of the free Greek States, vague memories of Marathon and Salamis, the majesty of the Roman Empire, their cause against Persian and Arab, Frank and Turk—it is all gathered together and still lives in the Holy Apostolic Orthodox Catholic Church of the Seven Councils. | publisher=Catholic Truth Society | location=London | edition=2nd | year=1908 | url=http://books.google.com/books?id=Xp1gpa7wGPYC&pg=PA255&dq=%22orthodox+catholic+church%22&hl=en&sa=X&ei=lh4PUanOK6mriQLVoIGoBg&ved=0CE8Q6AEwBg#v=onepage&q=%22orthodox%20catholic%20church%22&f=false}}</ref><ref>{{cite book| author = Bishop Kallistos (Ware)| title = The Orthodox Church| url = https://archive.org/details/orthodoxchurch0000kall_q2l6| date = 1993-04-29| publisher = Penguin Books| isbn = 978-0-14-014656-1 }} p. 307<br>{{cite web |url=http://doepa.org/about_orthodoxy.html |title=About Orthodoxy |author= |date= |work=The Orthodox Church |publisher=The Diocese of Eastern Pennsylvania, Orthodox Church in America |accessdate= |archive-date=2015-07-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150713125935/http://doepa.org/about_orthodoxy.html |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.orthodoxdelmarva.org/about_orthodoxy.html |title=About Orthodoxy |author= |date= |work= |publisher=Christ the Saviour Orthodox Church |accessdate= }}<br>{{cite web |url=http://www.psromanianchurch.com/about_orthodoxy.html |title=About Orthodoxy |author= |date= |work= |publisher="Saints Michael and Gabriel" Romanian Orthodox Church |accessdate= |archive-date=2012-08-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120825165658/http://www.psromanianchurch.com/about_orthodoxy.html |url-status=dead }}<br>[http://www.stvladimirs.net/ Ukrainian Orthodox Church of the USA – Ecumenical Patriarchate of Constantinople] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120229001414/http://www.stvladimirs.net/ |date=2012-02-29 }}<br>[http://www.forministry.com/USPAGOARCHCGOC/ElderAimilianos/ Holy Cross Greek Orthodox Church, Stroudsburg, Pennsylvania]<br>{{cite web |url=http://orthodoxinfo.com/general/orthodoxy.aspx |title=The Orthodox Church – An Introduction |author= |date= |work= |publisher=Orthodox Christian Information Center |accessdate= }}<br>{{cite web |url=http://www.archangelsbooks.com/orthofaith.asp |title=THE HOLY ORTHODOX CHRISTIAN CHURCH: ITS FAITH AND LIFE |author= |date= |work= |publisher=ArchangelsBooks.com |accessdate= |archive-url=https://web.archive.org/web/20120502093545/http://www.archangelsbooks.com/orthofaith.asp |archive-date=2012-05-02 |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.forgodiswithus.org/ |title=Orthodox Church |author= |date= |work= |publisher=Orthodox Church of Dover, Florida |accessdate= |archive-date=2012-07-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120720064627/http://www.forgodiswithus.org/ |url-status=dead }}<br>[http://www.orthodoxynewcastle.org/ Orthodox Churches of New Castle and Lawrence County, Pennsylvania] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120620231446/http://www.orthodoxynewcastle.org/ |date=2012-06-20 }}<br>{{cite web |url=http://www.orthodoxlife.net/easternchurch/theorthochurch.html |title=The Eastern Orthodox Church |author=Monks at [[Dečani Monastery]] in [[Kosovo]] |work= |publisher=Orthodoxlife.net |accessdate= |archive-date=2012-03-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120301071302/http://www.orthodoxlife.net/easternchurch/theorthochurch.html |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.stgeorgetoledo.org/vsItemDisplay.dsp%26objectID%3D3720668E-D9C5-4104-912DC29B0DFB6E5D%26method%3Ddisplay |title=Introduction to the Orthodox Faith |author= |date= |work= |publisher=Saint George Antiochian Orthodox Christian Cathedral |accessdate= |archive-date=2020-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200805223347/http://www.stgeorgetoledo.org/vsItemDisplay.dsp%26objectID%3D3720668E-D9C5-4104-912DC29B0DFB6E5D%26method%3Ddisplay/ |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://saratoga.serbian-church.net/orthodoxy-0 |title=Orthodoxy |author= |date= |work= |publisher=Saint Archangel Michael Serbian Orthodox Church |accessdate= |archive-date=2010-07-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100728004658/http://saratoga.serbian-church.net/orthodoxy-0 |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.stmaryofegypt.org/info/orthodoxy.htm |title=The Orthodox Church |author= |date= |work= |publisher=Saint Mary of Egypt Orthodox Church |accessdate= |archive-date=2012-04-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120404042845/http://www.stmaryofegypt.org/info/orthodoxy.htm |url-status=dead }}<br>[http://www.haoca.org/ Holy Ascension Orthodox Church, Frackville, PA]<br>{{cite web |url=http://www.kosovo.net/orthodoxy.html |title=Orthodox Christianity – Introduction |author= |date= |work= |publisher=Serbian Orthodox Diocese of Ras and Prizren |accessdate= }}<br>{{cite web |url=http://www.stpaulsirvine.org/html/FAQs.html |title=Frequently Asked Questions About the Orthodox Church |author=Father Steven Tsichlis |date= |work= |publisher=St. Paul's Greek Orthodox Church, Irvine, California |accessdate= |archive-date=2012-05-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120520023414/http://www.stpaulsirvine.org/html/FAQs.html |url-status=dead }}<br> [http://stmarypawtucket.org/antioch.php Saint Mary Antiochian Orthodox Church, Pawtucket, RI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120514020610/http://stmarypawtucket.org/antioch.php |date=2012-05-14 }}<br>{{cite web |url=http://www.spcportal.org/index.php?pg=454&lang=en |title=HISTORY |author= |date= |work= |publisher=Serbian Orthodox Church, Luzern |accessdate= |archive-date=2012-02-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120218082112/http://www.spcportal.org/index.php?pg=454&lang=en |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.orthodox.or.th/index.php?content=orthodoxy&lang=en |title=TO BE AN ORTHODOX CHRISTIAN.... |author= |date= |work= |publisher=Orthodox Christian Church in Thailand (Moscow Patriarchate) |accessdate= |archive-date=2014-08-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140826235549/http://www.orthodox.or.th/index.php?content=orthodoxy&lang=en |url-status=dead }}<br>{{cite web |url=http://www.britannica.com/EBchecked/topic/177174/Eastern-Orthodoxy |title=Eastern Orthodoxy |author= |date= |work= |publisher=[[Encyclopædia Britannica]] |accessdate= }}<br>
{{cite book| author = Johannes P. Schadé| title = Eastern Orthodoxy| url = http://books.google.com/?id=XRkfKdho-5cC&pg=PA288| date = October 25, 2006| publisher = Foreign Media Books| isbn = 978-1-60136-000-7| work = Encyclopedia of World Religions}}<br>
{{cite book| author = Richard R. Losch| title = The Eastern Orthodox| url = http://books.google.com/?id=OdKCVjCschMC&pg=PA76| date = May 3, 2002| publisher = Wm. B. Eerdmans Publishing| isbn = 978-0-8028-0521-8| work = The Many Faces of Faith: A Guide to World Religions and Christian Traditions}}<br>
{{cite book| author = Wendy Doniger| title = Eastern Orthodoxy| url = http://books.google.com/?id=ZP_f9icf2roC&pg=PA309| date = September 1999| publisher = Merriam-Webster, Inc| isbn = 978-0-87779-044-0| work = Merriam-Webster's encyclopedia of world religions}}<br>
{{cite book| author = Thomas E. FitzGerald| title = Eastern Orthodoxy| url = http://books.google.com/?id=_F5yntZocGIC&pg=PA8| date = September 30, 1998| publisher = Praeger Pub Text| isbn = 978-0-275-96438-2| work = The Orthodox Church}}<br>
{{cite book| author = Andrea C. Paterson| title = Eastern Orthodoxy| url = http://books.google.com/?id=ARbQ8I7ZOjkC&pg=PA79| date = August 19, 2004| publisher = Xulon Press| isbn = 978-1-59467-453-2| work = An Analysis and Brief History of the Three Great Monotheistic Faiths Judaism, Christianity, Islam}}</ref>|group=note}} lan asring sinebut '''Gréja Ortodhok''',<ref>''Our Church is also spoken of as the "Eastern Church" to distinguish it from the Churches of the West. "Eastern" is used to indicate that in the first millennium the influence of our Church was concentrated in the eastern part of the Christian world and to show that a very large number of our membership is of other than Greek national origin. Thus, Orthodox Christians throughout the world use various ethnic or national titles: "Greek", "Russian", "Serbian", "Romanian", "Ukrainian", "Bulgarian", "Antiochian", "Albanian", "Carpatho-Russian", or more inclusively, as "Eastern Orthodox"'' ([http://www.goarch.org/ourfaith/ourfaith7061 Rev. Alciviadis C. Calivas, Th.D. "The Greek (Eastern) Orthodox Church. What's in our name?").]</ref> iku [[Gréja Kristen]] gedhé dhéwé nomer loro ing donya,<ref name="adherents.com"/> kanthi gunggung pandhèrèk watara 225–300 yuta,<ref name="about.com"/> mligi ing [[Éropa Wétan|Wétan]] lan [[Éropa Kidul-wétan]] lan [[Wétan Tengah]]. Iki wujud dhénominasi agama kang mayoritas saka populasi ing [[Ruslan]], [[Bélarus]], [[Ukraina]], [[Moldova]], [[Georgia (nagara)|Georgia]], [[Romania]], [[Serbia]], [[Montenegro]], [[Républik Makedonia|Makedonia]], [[Bulgaria]], [[Yunani]], lan [[Siprus]]; populasi minoritas kang signifikan ana ing [[Lebanon]], [[Yordania]], lan [[Suriah]]. Iki mulangaké yèn [[Papat tandha Gréja|Gréja kang Siji, Suci, Katulik, lan Apostolik]] diyasa déning [[Yésus|Yésus Kristus]] lan para [[Rasul (Kristen)|Rasulé]] watara 2,000 taun kapungkur.
Gréja Ortodhok kasusun saka sapérangan lembaga gréjawi kanthi papréntahan-dhéwé, kanthi géografis lan nasional kang béda nanging tunggal téologis. Saben lembaga papréntahan-dhéwé (utawa otosefalus), asring nanging ora mesthi nyakup sawijining [[nagara]], dituntun déning sawijining [[Sinode Suci]] kang tugasé, ing antarané, yaiku kanggo nglestarèkaké lan mulang karasulan lan tradhisi [[wikt:patristic|patristik]] lan pratik gréja kagandhèng. Kayadéné [[Gréja Katulik|Gréja Katulik Roma]], [[Komuni Anglikan]], [[Greja Asiria Wétan]], [[Ortodoks Oriental|Ortodhok Oriental]] lan sapérangan gréja liyané, biskop Ortodhok nlusuri silsilahé marang para rasul liwat prosès [[panggantian apostolik]].
== Gunggung Umat ==
[[File:Eastern Orthodoxy by country.png|right|thumb|450px|'''Panyebaran Kristen Ortodhok Wétan ing donya miturut nagara:'''
{{legend|#000055|Agama utama (punjul 75%)}}
{{legend|#0000aa|Agama utama (50% – 75%)}}
{{legend|#0000ff|Agama minoritas wigati (20% – 50%)}}
{{legend|#5555ff|Agama minoritas wigati (5% – 20%)}}
{{legend|#aaaaff|Agama minoritas (1% – 5%)}}
{{legend|#b4c8ff|Agama minoritas cilik (sangisoré 1%), nanging duwé [[autocephaly]] lokal}}
]]
Adhedhasar gunggung umat, Ortodhoki Wétan iku komunitas Kristiani gedhé dhéwé kaloro ing donya sawisé [[Gréja Katulik Roma]].<ref>{{Cite web |url=http://www.adherents.com/adh_branches.html#Christianity |title=Archive copy |access-date=2013-02-21 |archive-date=2019-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190106014508/http://www.adherents.com/adh_branches.html#Christianity |url-status=dead }}</ref> Èstimasi paling umum ngenani gunggung umat Kristen Ortodhok Wétan ing saindhenging donya kisarané watara 225-300 yuta jiwa <ref>{{Cite web |url=http://christianity.about.com/od/easternorthodoxy/p/orthodoxprofile.htm |title=Archive copy |access-date=2013-02-21 |archive-date=2016-06-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160605234938/http://christianity.about.com/od/easternorthodoxy/p/orthodoxprofile.htm |url-status=dead }}</ref>. Ortodhoki Wétan iku agama tunggal gedhé dhéwé ing [[Bélarusia]] (89%), [[Bulgaria]] (86%), Républik [[Siprus]] (88%), [[Georgia]] (89%), [[Yunani]] (98%), [[Républik Makedonia]] (70%), [[Moldova]] (98%), [[Montenegro]] (84%), [[Romania]] (89%), [[Ruslan]] (88%), [[Serbia]] (88%), lan [[Ukraina]] (83%).<ref>{{Cite web |url=https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html |title=Archive copy |access-date=2013-02-21 |archive-date=2018-12-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181224211306/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/fields/2122.html |url-status=dead }}</ref> Ortodhoki Wétan uga wujud agama dhominan ing [[Républika Srpska]] (92%) èntitas ing [[Bosnia lan Herzegovina]], sarta agama dhominan ing [[Kazakhstan]] Lor (48% saka populasi [[Kazakhstan]]). Kajaba iku, ana uga sapérangan gedhé komunitas Ortodhok ing [[Afrika]], [[Asia]], [[Australia]], [[Amérika Lor]], lan [[Amérika Kidul]].
== Yuridhiksi Gréja Ortodhok ==
* [[Gréja Ortodoks Koptik|Gréja Ortodhok Koptik]] / [[Gréja Koptik Mesir]]
* [[Gréja Ortodoks Oriental|Gréja Ortodhok Oriental]]
* [[Gréja Ortodoks Ruslan|Gréja Ortodhok Ruslan]]
* [[Gréja Ortodoks Serbia|Gréja Ortodhok Serbia]]
* [[Gréja Ortodoks Suriah|Gréja Ortodhok Suriah]]
* [[Gréja Ortodoks Yunani|Gréja Ortodhok Yunani]]
== Cathetan ==
{{Reflist|group=note}}
== Réferènsi ==
* Pogadaev, V. A. "The Orthodox Church in Indonesia". in Nusantara. South-East Asia. Collection of Materials. Vol. 3. St-Petersburg, 2002, p. 89-91.
{{Reflist|2}}
== Deleng uga ==
* [[Ritus Wétan|Gréja-Gréja Katulig Romà Ritus Wétan]]
* [[Kristen Ortodoksi Pujakrama Kulon]]
* [[Pranata Paribaku Grija Ortodhoksi Wetan]]
* [[Katedraling Kristus Juru Slamet|Katedraling Kristus Juru Slamet (Maskva)]]
[[Kategori:Kristen Ortodoks| ]]
[[Kategori:Gréja Katulik Ritus Wétan]]
7zme9bf0xwxmc6a9fboqx4wme6xlf50
Citadis
0
99257
1761774
1641645
2026-11-17T20:33:33Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761774
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:C 3009 at St Vincents Plaza on route 109, 2004 (tram).jpg|thumb|270px|Sawijining [[trèm]] [[Citadis 202]] ing [[Melbourne]], [[Australia]]]]
'''Citadis''' iku [[trèm]] lanté andhap ingkang dipundamel déning [[Alstom]] ing [[La Rochelle]], [[Perancis]], lan [[Barcelona]], [[Spanyol]]. Trem punika dipun-ginakaken ing sadaya wewengkon donya, ing [[Paris]], [[Lyon]], [[Montpelier]], [[Bordeaux]], [[Orléans]], [[Rotterdam]], [[Barcelona]], [[Dublin]] (''deleng [[Luas]]''), [[Melbourne]] (''deleng [[Trem ing Melbourne]]''), [[Katowice]] (''deleng [[Silesian Interurbans]]'') lan [[Gdańsk]].
[[Gambar:Paris-tramway.jpg|thumb|right|270px|Sawijining [[Citadis 402]] ing [[Paris]], Perancis]]
== Tipe-Tipe Citadis ==
Kulawarga Citadis ngambah trem kanthi lanté andhap lan sapérangan kanthi tingkat andhap 100%., kanthi vérsi tiga, gangsal, lan pitung gerbong.
Kulawarga Citadis kasusun saking:
* Citadis 202 - lanté nadhap 100% (Melbourne)
* Citadis 301 - ugi 3 gerbong nanging andhapipun 70% (Orléans lan Dublin [[Luas, Dublin|Luas]]). Trem Dublin saweg dipuntuker kaliyan 401 wonten ing sawijining program ingkang pungkasan taun [[2008]].
* Citadis 302 - 5 gerbong, andhap 100% (Lyon, Bordeaux, Paris T2, Valenciennes, Rotterdam, Buenos Aires lan Madrid)
* Citadis 402 - 7gerbong, andhap 100% (Bordeaux, Grenoble, Paris T3)
* Citadis 401 - 5gerbong lan andhap 70% (Montpelier lan Dublin [[Luas, Dublin|Luas]])
* Citadis 403 - 7 gerbong nanging kanthi wujud bogie ing pucukipun (Strasbourg)
* [[Citadis-Dualis]]
Varian [[Regio-Citadis]] kanthi andhap 70% nindakaken operasi kanthi kréta-trem, ing pundi trem ugi saged mlampah ing rèl kréta api; dipun-ginakaken ing kutha wonten ing [[Jerman]], [[Kassel]], lan sampun dipunkintun dhateng [[Den Haag]]. Kréta tipe punika gadhah 2 sumber listrik (diesel/600 VDC, 600 VDC/1,5 kV 16 Hz utawi 600 VDC/Bioenergi/-diesel). Model Regio-Citadis sampun kasusul déning [[Citadis-Dualis]], dipuntujukaken kanggé mlampah ing kecepatan 100 km/jam (bandhingaken kaliyan 70 km/jam kanggé trem Citadis), lan kanggé jarak mandheg saking 0.5 km dumugi 5 km. 31 unit tsampun dipunpesen déning [[SNCF]] kanthi regi €3·2 m satuanipun.<ref>{{cite web | title= Dualis extends the reach of the Citadis family | publisher= [[Railway Gazette International]] | author= Harry Hondius | date= 2007-07-02 | accessdate= 2013-03-22 | url= http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/07/7583/dualis_extends_the_reach_of_the_citadis_family.html | archive-date= 2007-11-02 | archive-url= https://web.archive.org/web/20071102100718/http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/07/7583/dualis_extends_the_reach_of_the_citadis_family.html | url-status= dead }}</ref>
Kados trem ingkang sanès, Citadis ugi gadhah tenaga kabelkanthi cagak, anangingi trem ing [[Bordeaux]] (lan ing Angers lan Reims) migunakaken suplai listrik rèl APS, sawijining rèl kaping tiga ingkang gadhah fungsi nalika sadaya dipuntutupi déning tre, saèngga tiyang utawi kéwan boten pikantuk résiko kasetrum déning rèl urip. Ing wewengkon sanès, trem migunakaken kabel kanthi cagak konvensional.
Pesaing Citadis inggih punika kulawarga Flexity [[Bombardier Transportation]] ([[Flexity Outlook|Outlook]], [[Flexity Swift|Swift]], [[Flexity Classic|Classic]] lan kréta-trem [[Flexity Link|Link]]), [[Siemens AG|Siemens]] [[Combino]] lan [[Avanto (trem)|Avanto]] lan [[TMK 2200]] saking [[Crotram]].
[[Gambar:Citadis dublin.jpg|Trem Citadis ing Dublin, Irlandia|thumb|right|270px]]
== Pesanan Trem Citadis ==
=== Argentina ===
* [[Tranvía del Este|Trem Puerto Madero]] <ref>{{cite web | title = Citadis Cars for an experimental line in Buenos Aires | publisher = [[Alstom]] | date = 2006-12-28 | accessdate = 2013-03-22 | url = http://www.alstom.com/home/news/business_news/39125.EN.php?languageId=EN&dir=/home/news/business_news/ | archive-date = 2007-09-29 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070929132948/http://www.alstom.com/home/news/business_news/39125.EN.php?languageId=EN&dir=%2Fhome%2Fnews%2Fbusiness_news%2F | url-status = dead }}</ref> (Tranvía del Este) – [[Buenos Aires]]
=== Australia ===
* [[Melbourne]] - [[Trem Melbourne kelas C]] minangka modél Citadis ingkang dipun-ginakaken déning [[Yarra Trams]])
[[Gambar:Alstom_Citadis-Madrid.JPG|thumb|right|270px|Sawijining [[Citadis 302]] ([[Madrid]]) wonten ing ujicoba ing [[Lidingöbanan]] ing Stockholm.]]
=== Walanda ===
* [[Den Haag]]
* [[Rotterdam]]
=== Irlandia ===
* [[Luas, Dublin]]
=== Perancis ===
Alstom Citadis méh dumugi [[monopoli]]nipun ing Perancis, ing pundi sadaya trem énggal kanthi lanté andhap lan sapérangan ageng minangka [[trem]] Citadis.
* [[Tramway de Bordeaux|Bordeaux]] - <ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Bordeaux302.htm Fiche technique 302</ref>,<ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Bordeaux402.htm Fiche technique 402</ref>
* [[Tramway de Grenoble|Grenoble]] - <ref>http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Grenoble2.htm Fiche technique (en Français)]
* [[Tramway du Mans|Le Mans]]</ref>
* [[Tramway de Lyon|Lyon]] - <ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Lyon.htm Fiche technique</ref>
* [[Tramway de Montpellier|Montpellier]] - <ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Montpellier401.htm Fiche technique</ref>
* [[Tramway de Mulhouse|Mulhouse]]
* [[Tramway de Nice|Nice]]
* [[Tramway d'Orléans|Orléans]] - <ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Orleans.htm Fiche technique</ref>
* [[Tramway de Paris|Paris]] - <ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20CIT-RATP.htm Fiche technique</ref>
* [[Tramway de Strasbourg|Strasbourg]] -<ref>{{fr}}http://perso.wanadoo.fr/florent.brisou/Fiche%20Strasbourg.htm Fiche technique</ref>
* [[Tramway de Valenciennes|Valenciennes]]
* [[Tramway de Reims|Reims]] - Pengiriman ing Oktober 2009<ref>{{cite web | title= Reims tramway sparkles with colour | publisher = [[Alstom]] | date =2007-01-29 | accessdate = 2013-03-22 |url = http://www.transport.alstom.com/home/news/Hot_news/28229.EN.php?languageId=EN&dir=/home/news/Hot_news/}}</ref> Design{{fr}} <ref>{{cite web | title = Reims, sa cathédrale, son tram... | publisher = Admirable Design | 3 = | date = 2007-05-14 | accessdate = 2013-03-22 | url = http://www.admirabledesign.com/Reims-sa-cathedrale-son-tram | archive-date = 2007-08-26 | archive-url = https://web.archive.org/web/20070826192317/http://www.admirabledesign.com/Reims-sa-cathedrale-son-tram | url-status = dead }}</ref>
=== Polen ===
* [[Gdańsk]] ([[NGd99]])
* [[Katowice]] ([[116Nd]])
=== Spanyol ===
* [[Barcelona]] [[Trambaix]], [[Trambesòs]]
* [[Madrid]]
* [[Tenerife]]
=== Tunisia ===
* [[Tunis]]
== Cathetan suku ==
{{reflist|2}}
<references/>
== Pranala NJaba ==
{{commons|Citadis|Citadis}}
* [https://web.archive.org/web/20041126094400/http://www.transport.alstom.com/ Alstom Transport]
* [http://www.metro-pole.net/expl/materiel/citadis/monde.html List of all ordered Citadis (en Français/in French)] (read the notes written by visitors at the end of the page, because there are some errors in the table)
* [http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/08/7717/sensolab_drives_interior_experimentation.html Sensolab drives interior experimentation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071102061113/http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/08/7717/sensolab_drives_interior_experimentation.html |date=2007-11-02 }} - design of Citadis tram interiors for Paris, Le Mans, Angers<ref>{{cite web | title = Sensolab drives interior experimentation | publisher = [[Railway Gazette International]] | date = 2007-08-28 | accessdate = 2007-09-09 | author = Nick Kingsley | url = http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/08/7717/sensolab_drives_interior_experimentation.html | archive-date = 2007-11-02 | archive-url = https://web.archive.org/web/20071102061113/http://www.railwaygazette.com/news_view/article/2007/08/7717/sensolab_drives_interior_experimentation.html | url-status = dead }}</ref>
[[Kategori:Transportasi]]
[[Kategori:Prancis]]
6muxdxk89hxlddz8i7a57wd6a34ww11
Gustave Eiffel
0
99478
1761808
1755936
2026-11-18T01:30:14Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761808
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox person
|image=Gustave Eiffel 1888 Nadar2.jpg
|caption=Eiffel ing taun [[1888]], potografi déning Félix Nadar
|nationality=[[Prancis]]<ref name="chaf14"/>
|birth_name= Alexandre Gustave Bönickhausen
|birth_date={{birth date|df=yes|1832|12|15}}
|birth_place= [[Dijon]], [[Prancis]]<ref name="chaf14"/>
|death_date={{death date and age|df=yes|1923|12|27|1832|12|15}}<ref name="chaf14"/>
|death_place=[[Paris]], [[Prancis]]<ref name="chaf14"/>
|spouse=Marie Gaudelet ([[1862]]–[[1877]])<ref name="chaf14"/>
|children=3 putra èstri (Claire, Laure, Valentine), 2 putra jaler (Edouard, Albert)<ref name="chaf14"/>
|significant_awards=[[Legion of Honour|Officer of the Légion d'Honneur]]<ref>Harvie 2006 p.124</ref> <br /> Samuel Langley Medal ([[Smithsonian Institute]])
|practice_name=
|significant_buildings=
|significant_projects=[[Garabit viaduct]]<br />[[Eiffel Tower]]<br /> [[Statue of Liberty]]
|parents = Alexandre lan Catherine Eiffel<ref name="chaf14"/>
|signature=Gustave Eiffel signature.svg
|}}
'''Gustave Eiffel''' utawi jangkepipun '''Alexandre Gustave Eiffel''' inggih punika insinyur saking [[Prancis]] ingkang ngrancang lan ngawasi yasanipun [[menara Eiffel]] ing taun [[1889]].<ref name="chaf"/> Gustave Eiffel yasa [[menara Eiffel]] kanggé ''Paris World's Fair''.<ref name="chaf1"/> Kanggé mèngeti 100 taun [[Revolusi|Révolusi]] [[Prancis]].<ref name="chaf1"/> ''World's Fair'' utawi ''Universal Exposition'' ing taun [[1889]] (''Exposition Universelle de'' [[1889]]) dados paméran internasional ingkang suksès sanget lan salah satunggaling paméran ing donya ingkang bathinipun kathah.<ref name="chaf1"/> Ing pamèran punika ingkang paling misuwur inggih punika [[menara Eiffel]], yasan logam ingkang ngantos 300 mèter déning Gustave Eiffel.<ref name="chaf1">[http://inventors.about.com/library/inventors/bleiffeltower.htm ''Gustave Eiffel'']{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipunundhuh tanggal 5 April 2013)</ref>
Taun [[1855]], sasampunipun lulus saking ''College of Art'' lan ''Manufaktur'', Eiffel miwiti nyinaoni babagan konstruksi logam, ingkang mligi babagan kreteg.<ref name="chaf"/>
== Wiwitan pagesanganipun ==
Alexandre Gustave Eiffel miyos ing Dijon, [[Prancis]] surya kaping [[15]] [[Désèmber]] [[1832]] lan séda surya kaping [[27]] [[Désèmber]] [[1923]].<ref name="chaf"/><ref name="chaf2"/> Gustave Eiffel putra kaping satunggal déning [[Alexandre Eiffel]] lan [[Catherine]].<ref name="chaf14">[http://www.nndb.com/people/425/000031332/ Gustave Eiffel] (dipunundhuh tanggal 24 April 2013)</ref> Piyambakipun trahipun Jean-Rene Bönickhausen, ingkang ''émigrasi'' saking [[Jerman]] kutha [[Nettersheim|Marmagen]],<ref name="chaf2"/> lan mapan ing [[Paris]] nalika wiwitan [[abad 18]].<ref>Loyrette 1985, p.21</ref> Kulawarga ngginakaken asma Eiffel saking nama gunung [[Eifel]] ingkang wonten ing laladan punika.<ref name="chaf2"/> Sanajan kulawarga nganggé asma Eiffel, nanging nalika miyos Gustave dipundaftaraken minangka Bönickhausen,<ref>État-civil de la Côte-d'Or, Dijon, Registres d'état civil 1832, p. 249</ref> lan dipun-gantos dados Eiffel ngantos [[15]] [[Désembèr]] [[1880]],<ref name="chaf18"/><ref>Harvie 2006 p.1</ref> amargi nalika samanten boten angsal nganggé asma Bönickhausen.<ref name="chaf18"/>
Bapakipun Gustave Eiffel ingkang naté dados bala, minangka administrator bala [[Prancis]],<ref name="chaf18">[http://www.gobatak.com/menara-eiffel-la-tour-eiffel-paris/ Menara Eiffel “La Tour Eiffel” Paris] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130608145325/http://www.gobatak.com/menara-eiffel-la-tour-eiffel-paris/ |date=2013-06-08 }} (dipunundhuh tanggal 24 April 2013)</ref> nanging boten dangu sasampunipun miyosipun Gustave Eiffel, Ibunipun gadhah bisnis areng. Dipunlajengaken déning Gustave Eiffel dados distribusi batubara, sasampunipun bapakipun pinsiyun lan mbiyantu Eiffel. Amargi bisnisipun, Gustave gesang boten gesang kaliyan ibunipun nanging kaliyan simbahipun, jalaran saking punika taksih saged caket kaliyan ibunipun ngantos ibunipun séda ing taun [[1878]]. Bisnis punika saged suksès kanggé Caterine Eiffel.<ref>Harvie 2006, p.3</ref>
Nalika taksih alit, Eiffel boten kalebet laré ingkang sregep sinau.<ref name="chaf2"/> Rumaosipun, kelasipun ing Lycée Royal, Dijon mboseni lan mbuwang-mbuwang wekdal.<ref name="chaf2"/> Wiwitanipun sregep sinau, amargi angsal panyurung saking guru sujarah lan sastra, piyambakipun pikantuk ijasah ''humanities'' lan ''science''.<ref name="chaf2"/> Ingkang gadhah prabawa ing pendhidhikanipun Eiffel inggih punika pamanipun, Jean-Baptiste Mollerat.<ref name="chaf2"/> Ingkang gadhah pamanggih ''prosès penyulingan cuka'' lan gadhah karya kimia ingkang ageng ing laladan ingkang caket [[Dijon]].<ref name="chaf2"/> lan salah satunggaling kanca pamanipun, ingkang ''Ahli Kimia'', Michel Perret.<ref name="chaf2"/> Nalika Eiffel taksih alit, kekalihipun maringi wekdal ingkang kathah kanggé Eiffel.<ref name="chaf2"/> Nyinaoni sadaya ngenani manéka warna babagan kimia lan pertambangan lan ingkang wonten gegayutanipun kaliyan téyologi lan filsafat.<ref name="chaf2"/>
Eiffel ngrawuhi adiacara ing pawiyatan luhur Sainte-Barbe, kanggé nyiapaken nggarap tes ingkang awrat déning pawiyatan luhur tèhnik ingkang paling misuwur ing Prancis.<ref name="chaf2"/> Eiffel gadhah pangajeng-ajeng supados saged mlebet ing ''[[École polytechnique|École Polytechnique]]'', nanging miturut ara-araipun Eiffel langkung saé manawi mlebet ing ''[[CentraleSupélec|École Centrale des Arts et Manufactures]]'' ing [[Paris]].<ref name="chaf2"/>
Mlebet taun kaping kalih, piyambakipun mendhet jurusan ingkang langkung mligi inggih punika kimia.<ref name="chaf2"/> lan lulus wonten ing rangking 13 saking 80 tiyang, nalika taun [[1855]].<ref name="chaf2"/> Ing taun punika uga, ing [[Paris]] wonten ''World's Fair'' ingkang kaping satunggal, lan Eiffel dipunpundhutaken tikèt semusim déning ibunipun.<ref name="chaf2"/>
== Padamelan ing Babagan Teknik ==
=== Wiwitan Padamelanipun ===
[[File:Bordeaux passerelle Eiffel.jpg|thumb|Kreteg Bordeaux, karya agengipun Eiffel ingkang kaping satunggal.]]
Saksampunipun lulus, Eiffel gadhah pangajeng-ngajeng supados saged nyambut damel kaliyan paklékipun ing Dijon, nanging boten saged amargi wonten masalah ing kulawarganipun.<ref name="chaf1"/> Saksampunipun nyambut damel dados ''asisten'' ipenipun piyambak ingkang mandhégani ngecor wesi, Eiffel boten dipunparingi opah.<ref>Loyrette 1985, p.30</ref> Lajeng Eiffel ndhèrèk [[Charles Nepveu]] inggih punika insyinyur margi sepur, ingkang maringi opah ingkang kaping satunggal minangka sekretaris pribadi.<ref name="chaf2"/> Boten dangu, persahaanipun [[Charles Nepveu]] bangkrut. Nanging Eiffel dipunpadosaken padamelan énggal inggih punika ndhèrèk ''Chemins de Fer de l'Ouest''. Kaliyan pabrik punika Eiffel ndamel rancangan kreteg ingkang kaping satunggal.<ref name="chaf2"/> Inggih punika kreteg wesi kanggé stasiun [[Germaine]] ingkang ambanipun 22 mèter. Perusahaanipun Nepveu lajeng dipunopèni déning ''Compagnie Belge de Matériels de Chemin de Fer''. Nepveu dados direktur kalih kumpeni ing [[Paris]] lan Eiffel dipuntaweni padamelan mandégani ''departemen'' babagan panalitèn. Taun 1857, Nepveu nyetujoni kontrak yasa kreteg ing nginggil kali Garonne,[[Bordeaux]], ingkang nyambungaken Paris-Bordeaux lan Sète-Bayonne, ingkang diyasa kreteg wesi 500 mèter, kaliyan 6 pasang watu dermaga ing dhasar kali. Proyèk punika diyasa kanthi tèhnik inovatif ing mangsa riyin inggih punika diyasa kanthi tèhnik ''compressed air caissons'' lan ''hydraulic rams''. Eiffel wiwitanipun angsal tanggel jawab ngrakit wesi, nanging sasampunipun Nepveu medal saking padamelanipun ing [[Maret]] [[1860]],<ref name="chaf2"/><ref>Loyrette 1985, p.33</ref> Eiffel tanggel jawab sadaya proyek ingkang dipunasta déning Nepveu.<ref name="chaf2"/>
Saksampunipun ngrampungaken proyèk miturut jadwal ingkang sampun dipunrancang, Eiffel dados insinyur utama ing ''Belge Compagnie''. Padamelanipun angsal kawigatosan saking tiyang ingkang salajengipun maringi pandamelan kangem piyambakipun inggih punika ''Stanslas de la Roche Toulay'', ingkang nyiyapaken rancangan kanggé proyèk [[Bordeax]], [[Jean Baptiste Krantz]] lan [[Wilhelm Nordling]]. Eiffel sampun ndhèrèk promosi saking kumpeni nanging kumpeninipun sampun wiwitan katingal bangkrut. Ing taun [[1865]], Eiffel mirsani manawi wonten mrika boten wonten pangajeng-ajeng salajengipun. Lajeng Eiffel medal saking padamelan lan nyobi dados insinyur konsultan pribadi. Piyambakipun sampun nyambut damel piyambak, inggih punika ing proyek yasa kalih stasiun, ing [[Toulouse]] lan [[Agen]]. Ing taun [[1866]] piyambakipun angsal kontrak ngawasi pembangunan 33 lokomotif kanggé Mesir. Ing wekdal ingkang sami Eiffel ugi nyambut damel dados asistenipun [[Jean-Baptiste Kranz]] nalika ngrancang ndamel ruwang pameran kanggé ''Exposition Universelle'' ing taun [[1867]]. Padamelanipun Eiffel ingkang pokok inggih punika ndamel balok-balok lengkung ''Galerie des Machines''. Kanggé nglajengaken padamelan punika Eiffel lan [[Henri Treca]], direktur saking ''Conservatoire des Arts et Metiers'' nglampahi panalitèn ngenani kaanan struktural logam.
=== Eiffel Co ===
[[File:Budapest-Nyugati railway station, built by Eiffel, in 1875. - BudapestGare001.jpg|thumb|Stasiun ing [[Budapest]]]]
Ing wekasaning taun [[1866]] Eiffel kasil ngampil arta ingkang cekap kanggé ndamel ruwang nyambut damel piyambak ing Rue [[Fouquet]] 48, [[Levallois]]-[[Perret]].<ref>Loyrette 1985, p. 37</ref> Proyek ingkang sepindah kanggé ndamel kalih kreteg margi sepur antawisipun [[Lyons]] lan [[Bordeaux]] lan kumpeninipun ugi nglampahi pakaryan kanggé nagara sanès, kados ta gerèja San Marcos ing [[Arica]], [[Chili]]. Inggih punika yasan logam ingkang siyap dipuntata, dipundamel ing [[Prancis]] dipunkintun tumuju [[Amérika Kidul]] lajeng disusun ing papanipun.
Tanggal [[6]] [[Oktober]] [[1868]] piyambakipun gabung kaliyan [[Theophile Seyrig]]. [[Theophile Seyrig]] ugi lulusan saking [[CentraleSupélec|École Centrale]], sami kaliyan Eiffel lan ndamel kumpeni ingkang dipunwastani Eiffel Co. Taun [[1875]] Eiffel Co pikantuk kontrak ingkang wigati, ingkang satunggal ndamel margi sepur saking [[Wina]] dumugi [[Budapest]] lan ingkang satunggal ndamel kreteg nginggil lèpèn Douro ing [[Portugal]].<ref>Loyrette 1985, p.57</ref>
Stasiun ing Budapest kalebu rancangan inovatif. Pola ingkang sepindah kanggé terminal paling ujung inggih punika ndelikaken struktur baja ing wingking fasad ingkang dipunpirsakaken. Desain [[Budapest]] Eiffel ngginakaken struktur baja minangka kerangka tengah yasan, saben sisih dipunapit kaliyan watu ingkang padatan lan kantor administratif ingkang dipundamel saking struktur bata.
[[File:Ponte Maria Pia - Porto.JPG|thumb|left|Kreteg [[Maria Pia]]]]
Kreteg ing nginggil lepèn Doure inggih punika asil saking kompetisi ingkang dipunwontenaken déning ''Royal Portuguese Railroad Compani''. Saben anggota pikantuk jejibahan: amargi lèpènipun santer, lebetipun 22 mèter (kinten-kinten 66 kaki), lan tanggul ingkang bentukipun kados lapisan lebet kanthi struktur kerikil ingkang mokal manawi konstruksi dermaga ing nginggil lèpèn, lan ugi kreteg kedah gadhah rentang tengah kinten-kinten 160 mèter (520 kaki), punika rentang kreteg ingkang paling dawa ing jaman rumiyin.<ref>Loyrette 1985, p.60</ref>
Proposal Eiffel inggih punika nawèkaken kreteg ingkang landasanipun dipunsangga déning gangsal dermaga wesi, pangkal kreteg ganda ing pinggir lèpèn ugi kalebet saka panyangga utama. Kinten-kinten reginipun Eiffel inggih punika FF 965.000, tebih sanet kaliyan sainganipun ingkang paling caket, lan awit punika piyambakipun pikantuk jejibahan mau, ewasemanten awit kumpeninipun kaanggep kirang pengalaman tinimbang pesaing ingkang sanès, pamaréntah [[Portugal]] nunjuk komite supados nglaporaken manawi sampun skéca nyambut damel kaliyan kumpeni Eiffel Co. Anggotanipun kados ta [[Jean-Baptiste Krantz]], [[Henri Dion]] lan [[Leon Molinos]], tiyang ingkang sampun ngertos lan tepang [[Eiffel]]: laporanipun jumbuh, lan Eiffel resmi pikantuk jejibahan punika. Pakaryan ingkang sepindah dipunwiwiti [[Januari]] [[1876]] lan saged dipunrampungaken ing wekasaning [[Oktober]] [[1877]]: kreteg punika dipunbikak kanthi ''seremonial'' déning [[Raja Luis I]] lan [[Ratu Maria Pia]], lajeng asma kekalihipun dados nama ktreteg mau ing tanggal [[4]] [[November]].
Jalaran pameran ''Universelle'' taun [[1878]], reputasinipun Eiffel misuwur minangka insinyur. Sarta kumpeninipun mameraken model lan gambar asil kriyanipun Eiffel, lan tanggeljawapipun Eiffel ngrancang gedhong-gedhong pameran.<ref>Loyrette 1985, p.71</ref> Salah satunggaling inggih punika paviliun kanggé ''Paris Gas Company'', inggih punika kolaborasi Eiffel ingkang sepindah kaliyan [[Stephen Sauvestre]], ing salajengipun dados kepala utawi ingkang mandhégani kantor arsitèktur kumpeni.
Tun [[1879]] kekancanan kaliyan [[Seyrig]] rusak, lan nama kumpeni dipun-gantos minangka ''Compagnie des Etablissements Eiffel''.<ref>Loyrette 1985, p.42</ref> Ing taun ingkang sami, kumpeni dipunparingi jejibahan kanggé ndamel [[Garabit viaduct]], kreteg kanggé margi caket kaliyan [[Ruynes en Margeride]] ing departemèn [[Cantal]]. Eiffel pikantuk jejibahan punika tanpa wonten kompetisi menapa-manapa, amargi sampun kasil ig jejibahan ing Deuro.<ref>Loyrette 1985, p.77</ref>
Perusahaan Eiffel Co sapunika sampun boten aktif. Proyek-proyekipun inggih punika <ref name="chaf13">[http://en.structurae.de/firms/data/index.cfm?id=f000034 Eiffel et Cie] (dipunundhuh tanggal 23 April 2013)</ref>:
*''Beira Alta Railroad Line'' ([[1881]])
*''Briare Canal Bridge'' ([[1896]])
*''Casa de Fierro'' ([[1890]])
*''Chézeau Bridge'' ([[1879]])
*''Cris Bridge''
*''Cubzac Bridge'' ([[1883]])
*''Dao Bridge''
*''Eiffel Tower'' ([[1889]])
*''Galerie des machines'' ([[1889]])
*''Galliera Museum'' ([[1894]])
*''Garabit Viaduct'' ([[1884]])
*''Giza Zoo Suspension Bridge''
*''Kalpaka Bridge'' ([[1906]])
*''Maria Pia Bridge'' ([[1877]])
*''Meligioso Bridge''
*''Mortagua Bridge''
*''Neuvial Viaduct'' ([[1868]])
*''Nice Observatory'' ([[1886]])
*''Passerelle dans le Parc des Buttes-Chaumont'' ([[1867]])
*''Passerelle de Bry'' ([[1894]])
*''Pedestrian Truss Bridge at Girona'' ([[1877]])
*''Pont sur le Roubian à Montélimar'' ([[1887]])
*''Rouzat Viaduct'' ([[1869]])
*''Souleuvre Viaduct'' ([[1889]])
*''Szegedin Road Bridge'' ([[1883]])
*''Tardes Viaduct'' ([[1884]])
*''Thouars Viaduct'' ([[1873]])
*''Trezoi Bridge'' ([[1881]])
*''Venaco-Vivario Viaduct'' ([[1894]])
*''Verzeas Bridge''
*''Viana do Castelo Bridge'' ([[1878]])
*''Western Railway Station'' ([[1877]])
==== Menara Eiffel ====
[[Image:Maurice koechlin pylone.jpg|thumb|Dipungambar déning Koechlin kanggé [[Menara Eiffel]]]]
Salah satunggaling proyek [[menara Eiffel]] ingkang kaping satunggal inggih punika ing taun [[1858]], nalika piyambakipun ngawasi ndamel kretek wesi ing [[Bordeaux]], lan ing taun [[1866]] Eiffel gadhah kumpeni piyambak.<ref name="chaf"/> Nalika piyambakipun ngrancang ''Gallery of Machines'' utawa Gladri melengkung, kanggé ''Paris Exhibition'' utawa Pameran Paris ing taun [[1867]] reputasinipun dipunpadetaken.<ref name="chaf"/>
[[Menara Eiffel]] inggih punika menara wesi ingkang wonten ing ''Champ de Mars''' ing piggir lèpèn Seine, [[Paris]].<ref name="chaf8"/> Menara punika sampun dados 'ikon global' [[Prancis]] lan salah satunggaling struktur misuwur ing donya.<ref name="chaf8"/> Menara kang inggilipun 300 mèter punika jumeneng ing taun 1889 kanggé ''International Exposition'', simbul kitha [[Paris]].<ref name="chaf8">[http://www.zvelite.com/2013/01/sang-arsitek-wangunan-pencakar-langit.html Sang Arsitek Wangunan pencakar langit "Tour Eiffel"]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (dipunundhuh tanggal 18 April 2013)</ref>
[[Menara Eiffel]], dipunparingi nama déning insinyur [[Prancis]] Alexandre Gustave Eiffel.<ref name="chaf7"/> Inggih punika salah satunggaling yasan kang misuwur ing [[Prancis]].<ref name="chaf7">[http://id.prmob.net/menara-eiffel/paris/dunia-fair-2793104.html ''Menara Eiffel''] (dipunundhuh tanggal 18 April 2013)</ref>
[[Menara Eiffel]] digambar déning [[Maurice Koechlin]] lan [[Emile Nouguier]], ingkang ngrembug ide kang utami kanggé ''Exposition Universelle'' ing taun [[1889]].<ref name="chaf">[http://www.biography.com/people/gustave-eiffel-9285294 ''Gustave Eiffel biography''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130404220224/http://www.biography.com/people/gustave-eiffel-9285294 |date=2013-04-04 }} (dipunundhuh tanggal 31 Maret 2013)</ref>
[[Image:Caricature_Gustave_Eiffel.png|thumb|left|Caricature of Eiffel, published in 1887 at the time of "The Artist's Protest"]]
Mèi [[1884]] Koechlin, nyambut damel wonten griya. Ndamel sketsanipun, dipungambaraken déning Koechlin kados ta, tonggak ingkang ageng, wonten tigang balok ingkang nyangga kisi ingkang ngadeg mencar, lajeng gabung dados satunggal ing tengah ngantos inggil, dipundadosaken satunggal kaliyan baja ingkang jarakipun sampun diatur. Wiwitanipun, Eiffel gadhah antusiasme, sanajan piyambakipun nglampahi studi salajengipun kanggé proyek punika, lan kalih teknisi lajeng nyuwun Stephen Sauvestre nambahaken sisih arsitèktur. Sauvestre nambahaken lengkung-lengkung dekoratif ing pérangan dhasar, pavilyun kaca ing tingkat ingkang kaping satunggal lan kubah ing puncakipun. Ide ingkang sampun ngrembaka punika njalari Eiffel angsal panjurung ingkang kathah kanggé ngrampungaken proyek punika, lan Eiffel mundhut hak paten gambar rancanganipun [[Koechlin]], [[Nougier]] lan [[Sauvestre]]. Desain dipunpamerake ing Pameran Seni Dekorasi ing mangsa palastra taun [[1884]], tanggal [[30]] [[Maret]] [[1885]] Eiffel maos makalah ngenani proyek kanggé Société des Ingénieurs Civils. Saksampunipun ngrembug babagan masalah teknisipun lan paedah praktisipun menara, piyambakipun ngrampungaken ngendikan kanthi ngendika manawi menara punika minangka pratanda. Mekaten pangandhikanipun:
''"not only the art of the modhèren engineer, but also the century of Industry and Science in which we are living, and for which the way was prepared by the great scientific movement of the eighteenth century and by the Revolution of 1789, to which this monument will be built as an expression of France's gratitude."''
Ingkang tegesipun,
"Boten namung seni tèhnik modhèren, nanging ugi abad indhustri lan Ngelmu minangka piranti kita sadaya saged lan ingkang dipunsiyapaken déning obahan ngèlmu ingkang misuwur ing abad 18 lan Revolusi 1789, awit punika monumen punika badhé dipunyasa minangka raos agunging panuwunipun Prancis"
<gallery>
Image:Construction tour eiffel.JPG|[[18]] [[Juli]] [[1887]]
Image:Construction tour eiffel2.JPG|[[7]] [[Dhésèmber]] [[1887]]
Image:Construction tour eiffel3.JPG|[[20]] [[Maret]] [[1888]]
Image:Construction tour eiffel4.JPG|[[15]] [[Mèi]] [[1888]]
Image:Construction tour eiffel5.JPG|[[21]] [[Augustus]] [[1888]]
Image:Construction tour eiffel6.JPG|[[26]] [[Dhésèmber]] [[1888]]
Image:Construction tour eiffel8.JPG|[[Maret]] 1889
</gallery>
==== Skandal Panama ====
[[File:Eiffel-lock.png|thumb|Illustration of Eiffel's lock design from a contemporary magazine]]
Ing taun [[1887]], Eiffel ndhèrèk [[Prancis]] ngadegaken kanal ing Tanah Genting [[Panama]]. Perusahaan Kanal [[Panama]] [[Prancis]] dipunpandegani déning [[Ferdinand de Lesseps]]. Rencananipun badhé dipunyasa terusan Panama, nanging boten kalampahan. Rencananipun owah dados satunggal kaliyan Lock, Eiffel wonten ing jejibahan ngrancang lan yasa. Locks dipuntambahi ngantos 11 mèter.<ref>Loyrette 1985, p. 193</ref> Eiffel nyambut damel boten ngantos satunggal taun ngantos kumpeni boten medalaken opah ngantos [[14]] [[December]] [[1888]],<ref>{{cite journal | date =15 Dhésèmber 1888|title=The Panama Canal Company |journal=The Times|issue= 32570|pages=7 |access-date=10 Maret 2012}}</ref> lan boten dangu kalebet ing likuidasi. Reputasi Eiffel rusak amargi wonten ing jejibahan punika, katingal ndhèrèk kesandung ing polahing arta lan pulitik. Sanajan namung kontraktor, piyambakipun didakwa minangka nylewengaken dana kaliyan direktur. Ing [[9]] [[Fèbruari]] [[1893]] Eiffel kabukti salah, dipundenda 20,000 francs lan mlebet kunjara kalih taun,<ref>{{cite journal | date =10 Fèbruari 1893 |title=Heavy Sentences On The Panama Defendants|journal=The Times|issue= 33871|pages=5 |access-date=24 Maret 2012}}</ref> sanajan bébas saking dakwaan.<ref>[http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/documentation/dossiers/page/gustave_eiffel.html ''Gustave Eiffel''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20060102020147/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/documentation/dossiers/page/gustave_eiffel.html |date=2006-01-02 }}, dipunundhuh tanggal 24 April 2013.</ref> Boten dangu sadèrèngipun sidang, Eiffel ngumumaken niyatipun medal saking Dewan Direksi ''Compagnie des Établissements Eiffel'', dan ngumumaken ing Rapat Umum tanggal [[14]] [[Fèbruari]], ngendikanipun:
''"I have absolutely decided to abstain from any participation in any manufacturing business from now on, and so that no one can be misled and to make it most evident that I intend to remain absolutely uninvolved with the management of the establishments which bear my name, I wish to that my name should disappear from the name of the company."'' <ref>{{cite web | url =http://www.gustaveeiffel.com/L_association/les_m_moires_.html | title =Historique des Établissements Eiffel | date = | publisher =Association des Descendants de Gustave Eiffel – gustaveeiffel. | language =French | access-date =24 Maret 2012 | quote ="Je suis absolument décidé de m'abstenir désormais d'une participation quelconque dans une affaire industrielle, et afin que personne ne puisse s'y tromper et pour marquer de la façon la plus manifeste que j'entends rester désormais absolument étranger à la gestion des établissements qui portent mon nom, je tiens expressément à ce que mon nom disparaisse de la désignation de la société." | archive-date =2008-04-11 | archive-url =https://web.archive.org/web/20080411060027/http://www.gustaveeiffel.com/L_association/les_m_moires_.html | url-status =dead }}</ref>
Perusahaan nggantos namanipun dados ''La Société Constructions Levallois-Perret'', Maurice Koechlin minangka directoripun. Taun 1937 owah malih dados ''Anciens Établissements Eiffel''.<ref>Harvie 2006, p.40</ref>
== Karyanipun ==
=== Wangunan lan Strukturipun ===
[[File:Catedral de tacna.JPG|thumb|right|Cathedral of [[San Pedro de Tacna]], [[Peru]].]]
[[Image:Grand Hotèl Traian31.jpg|right|thumb|The "Grand Hotèl Traian" from [[Iaşi]], is Gustave Eiffel's link to [[Romania]]]]
[[Image:Izmir from konak pier.jpg|thumb|The Konak Pier ing İzmir]]
[[File:Statue of Liberty National Monument STLI2258.jpg|thumb|Patung Liberty lan Pulo Liberty]]
[[File:Coupole Bischoffsheim.jpg|thumb|Observatorium Nice ing [[Nice]], [[Prancis]]]]
*Stasiun sepur ing [[Toulouse]], [[Prancis]] ([[1862]]) <ref name="chat6"/>
*Stasiun sepur ing [[Agen]], [[Prancis]] <ref name="chat6">[http://www.newsfinder.org/site/more/alexandre_gustave_eiffel_1832_1923/ Alexandre Gustave Eiffel (1832-1923) by Jim Down] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160109114754/http://www.newsfinder.org/site/more/alexandre_gustave_eiffel_1832_1923 |date=2016-01-09 }} (dipunundhuh tanggal 16 April 2013)</ref>
*Gréja Notre Dame des Champs, [[Paris]] ([[1867]]) <ref name="chat7">[http://www.inetours.com/Photographs/Notre-Dame.html Notre Dame Cathedral (Notre Dame de Paris) — Photo Collection] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130505113106/http://inetours.com/Photographs/Notre-Dame.html |date=2013-05-05 }} (dipunundhuh tanggal 17 April 2013)</ref>
*Radosan Synagogue ing Pasarelles, [[Paris]] ([[1867]])
*Teater Folies, [[Paris]] ([[1868]])
*Gasworks, La Paz, [[Bolivia]] ([[1873]])
*Gasworks, Tacna, [[Peru]] ([[1873]])
*Gréja San Marcos, Arica, Chile ([[1875]])
*Cathedral of San Pedro de Tacna, [[Peru]] ([[1875]])
*Gréja San Sebastian, [[Manila]], [[Philippines]] ([[1875]]) <ref name="chaf2"/>
*Lycée Carnot, [[Paris]] ([[1876]])
*Stasiun, [[Budapest]], [[Hungary]] ([[1877]])
*Ornamental Fountain of the Three Graces, [[Moquegua]], [[Peru]] ([[1877]])
*Ruhnu Lighthouse at [[Ruhnu]] island, [[Éstlan]] ([[1877]])
*Grand Hotèl Traian, [[Iaşi]], [[Romania]] ([[1882]])
*[[Observatorium Nice]], [[Nice]], [[Prancis]] ([[1886]]) <ref name="chaf2"/>
*Patung Liberty, Pulo Liberty, [[New York]], [[United States]] ([[1886]]) <ref name="chaf2"/>
*[[Menara Eiffel]], [[Paris]], [[Prancis]] ([[1889]]) <ref name="chaf2"/>
*Gedung teter Paradis Latin, [[Paris]], [[Prancis]] ([[1889]]) <ref name="chaf2"/>
*[[Casa de Fierro]], [[Iquitos]], [[Peru]] ([[1892]])
*Church of Santa Barbara, Santa Rosalia, [[Meksiko]] ([[1896]])
*Aérodynamique EIFFEL (wind tunnel), [[Paris]] (Auteuil), [[Prancis]] ([[1911]])
*Peken Eiffel utawi ''Mercado Adolpho Lisboa'' <ref name="chaf2"/>
*[[Estación Central railway station|Estación Central]] (main railway station), [[Santiago]], [[Chile]]
*Konak Pier <ref name="chaf2"/>
*Pura ''[[Palacio de Hierro]]'', [[Orizaba]] [[Veracruz]], [[Mèksiko]] <ref name="chaf2"/>
*Palácio de Ferro (Iron Palace) in [[Maputo]], [[Mozambique]]
*Pura ''[[Palácio de Ferro]]'', [[Luanda]], [[Angola]] ([[1901]]) <ref name="chaf2"/>
*Catedral de Santa María, [[Chiclayo]], [[Peru]]
*Condominio Acero, [[Monterrey]], [[Mèksiko]]
*Kantor Pos ing Ho Chi Minh City, [[Vietnam]] <ref name="chaf2"/>
*Combier Distillery, [[Saumur]] (Loire Valley), France
[[File:Terminal de Autobuses (4).JPG|right|thumb| [[La Paz]] Bus Station]]
*[[Estacion de Trenes de La Paz|La Paz Train Station]], [[La Paz]], [[Bolivia]] (now La Paz Bus Station)
*Church in [[Coquimbo, Chile]]
*Fenix Theatre, [[Arequipa]], [[Peru]]
*San Camilo Market, [[Arequipa]], [[Peru]]
*Church at [[Santa Rosalía, Baja California Sur]], [[Baja California Sur]], [[Mèksiko]]
*Farol de São Thomé, [[Campos dos Goytacazes|Campos]], [[Brazil]]
*Dome (Salon Royale) of [[Hotèl Negresco]], Nice, France
*Pabellon de la Rosa [[Piriapolis]], [[Uruguay]]
*Mercado Municipal, Manaus, Brazil
*La Cristalera, old portuary storage, [[El Puerto de Santa María]], Spain
*Clock Tower, Monte Cristi, Dominican Republic
*''Plaza del Mercado'' (local produce market), [[Mayagüez]], [[Puerto Rico]]
=== Kreteg ===
[[Image:Ponte Eiffel em Caminha.jpg|thumb|Eiffel bridge in [[Caminha]]]]
[[Image:Eiffel Bridge Ungheni.jpg|thumb|Eiffel Bridge in [[Ungheni]]]]
*Kreteg ing kali Garonne, caket kaliyan [[Bordeaux]] ([[1861]]), inggih punika proyek ingkang kaping satunggal nalika yuswanipun eiffel 25 taun.<ref name="chaf2"/>
*Viaduct over the river [[Sioule]] ([[1867]])
*Viaduct at [[Neuvial]] ([[1867]])
*Swing bridge at [[Dieppe, Seine-Maritime|Dieppe]] ([[1870]])
*''Pont de Ferro'' or ''Pont Eiffel'' in [[Girona]], [[Spain]]. ([[1876]])
*Kreteg Maria Pia utawi Porto Viaduct ([[1877]]) <ref name="chaf2"/>
*[[Cubzac]] bridge over the [[Dordogne River]], France ([[1880]])
*Road bridge over the river [[Tisza]] near [[Szeged]], Hungary ([[1881]])
*Garabit Viaduct, [[Prancis]] ([[1884]]) <ref name="chaf2"/><ref name="chat3">[http://www.reference.com/browse/wiki/Garabit_Viaduct Garabit_Viaduct] (dipunundhuh tanggal 16 April 2013)</ref>
*Imbaba Bridge over the [[Nile river]], [[Cairo]], [[Egypt]] ([[1892]])
*The [[Eiffel Bridge, Zrenjanin|Eiffel Bridge]] in [[Zrenjanin]] ([[1904]]) (dismantled in the 1960s and currently being rebuilt.)
*Radosan (D50), kreteg ing nginggil kali Lay ing Lavaud, [[Vendée]], [[Prancis]] <ref name="chaf2"/>
*Birsbrucke, Munchenstein, Switzerland.<ref name="chaf2"/> Ingkang ambruk tanggal [[14]] Juni [[1891]], Wonten kurban 70 tiyang ingkang séda.<ref name="chat5">[http://www.sciencephoto.com/media/426987/view Munchenstein rail disaster, 1891] (dipunundhuh tanggal 16 April 2013)</ref>
*Bridge over [[Scheldt|the Schelde]] in [[Temse]], Belgium
*Souleuvre Viaduct ([[1893]]) <ref name="chaf2"/><ref name="chat4">[http://www.reference.com/browse/wiki/Souleuvre_Viaduct Souleuvre Viaduct] (dipunundhuh tanggal 16 April 2013)</ref>
*Kreteg ing Viana do Castelo's Marina, inggih punika proyek Eiffel saking taun ([[1878]]) <ref name="chaf2"/>
*Kreteg kanggé radosan sepur ing kali Coura ing Caminha, [[Portugal]].<ref name="chaf2"/>
*[[Eiffel Bridge, Ungheni|Eiffel Bridge]] in [[Ungheni]], between [[Moldova]] and [[Romania]] ([[1877]])
*[[Eiffel Bridge, Zrenjanin|Great bridge]] over the [[Begej]] in [[Zrenjanin]], [[Serbia]], built in [[1904]], dismantled and replaced by concrete bridge in [[1969]]
*Ajfel Bridge On Skenderija [[Sarajevo]], [[Bosnia and Herzegovina]]
*Kreteg Long Bien, [[Hanoi]], [[Vietnam]].<ref name="chaf2"/>
*Kreteg Truong Tien ing kali Huong, Hue, [[Vietnam]].<ref name="chaf2"/>
*Bolívar Bridge, at [[Arequipa]], [[Peru]]
*''Puente Ferroviario Banco de Arena'' Railway Bridge near [[Constitución, Chile]]
*Bridge in [[Trujillo Alto]] (still there but not used anymore), [[Puerto Rico]]
*Puente Libertador, San Cristóbal, Venezuela.
=== Ingkang boten Disetujoni ===
*(Bridge over the [[Cuyuni River]], southern Venezuela)
*Santa Efigênia Viaduct, São Paulo, Brazil ([[1913]])
*[[Santa Justa Lift]] (Carmo Lift), in [[Lisbon]], Portugal ([[1901]])
*Dam on Great Bačka Canal, Bečej, Vojvodina, Serbia ([[1900]])
*[[Malleco Viaduct]], [[Chile]] ([[1890]])
*The Chateau de [[Villersexel]], France (c. [[1871]])
*"Vuelta al Mundo", Córdoba, [[Argentina]]
*Watermill, Dolores, Cordoba, [[Argentina]]
*Casa del Cura (also called Casa Eiffel), in [[Ulea]], [[Spain]] ([[1912]])
=== Proyek Ingkang Boten Dados (Boten ''Terealisasi'') ===
*Kreteg Trinity, [[Saint Petersburg]], Eiffel nglebetaken proyek ing kontès, nanging proyek boten siyos dados, utawa boten terealisasi.<ref name="chaf2">[http://www.reference.com/browse/alexandre+gustave+eiffel ''Alexandre Gustave Eiffel''] (dipunundhuh tanggal 15 April 2013)</ref>
== Warisan Eiffel ingkang kedah dipunlestantunaken ==
Karya Gustave Eiffel sapunika wonten ingkang sampun badhé musna. Pinten-pinten wonten ingkang sampun rusak, kados ta ing [[Vietnam]].
Proposal kanggé mbongkar kreteg ing [[Bordeaux]] (utawi ''passerelle St Jean''), Asil karya agengipun Gustave Eiffel, pikantuk panyaruwe ingkang kathah saking babrayan. Nglestantunaken kreteg punika katindakaken awit wiwitanipun taun 2002 déning ''Association of the Descendants of Gustave Eiffel'',<ref>http://www.gustaveeiffel.com</ref> Taun 2005 asosiasi ''Sauvons la Passerelle Eiffel'' (''Save the Eiffel Bridge'') ndhèrèk gabung. ing 2010 kekalihipun mandhégani, ngantos ngasilaken putusan manawi kretekipun Eiffel, inggih punika kreteg Bordeaux mlebet salah satunggaling Monumen Sajarah Prancis.<ref>[http://www.gustaveeiffel.com/L_association/bulletins_05.html site] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130525191831/http://www.gustaveeiffel.com/L_association/bulletins_05.html |date=2013-05-25 }} ADGE news bulletin (in French)</ref>
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
== Pranala njawi ==
*[http://www.gustaveeiffel.com Official website of the Association of the descendants of Gustave Eiffel]
*[http://www.paris-eiffel-tower-news.com/eiffel-tower-stories/paris-story-gustave-eiffel.htm Gustave Eiffel: The Man Behind the Masterpiece] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070706071015/http://www.paris-eiffel-tower-news.com/eiffel-tower-stories/paris-story-gustave-eiffel.htm |date=2007-07-06 }}
*{{Structurae person|id=d000009|name=Gustave Alexandre Eiffel}}
*[http://www.bernd-nebel.de/bruecken/4_désaster/birs/birs.html Einsturz der Birsbrücke bei Münchenstein (Basel)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
*[http://www.aerodynamiqueeiffel.fr/ Aérodynamique EIFFEL] [http://maps.google.com/maps/ms?hl=en&ie=UTF8&msa=0&msid=103015796427039682952.00046ac5940f4335f749d&ll=48.841969,2.262915&spn=0.003714,0.008186&z=17 (map location)]
*[http://www.tour-eiffel.fr Eiffel Tower website] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20101205121142/http://www.tour-eiffel.fr/teiffel/uk/ |date=2010-12-05 }}
*[http://www.tour-eiffel.net/gustave-eiffel Gustave Eiffel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130317131515/http://www.tour-eiffel.net/gustave-eiffel |date=2013-03-17 }}
[[Kategori:Tokoh Prancis]]
[[Kategori:Lair 1832]]
mu217p66oskyidm007wwfmpb07jrzcn
Bordeaux
0
99570
1761770
1761014
2026-11-17T19:20:18Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761770
wikitext
text/x-wiki
{| {{prettytable}} align="right" width="300"
|+ <big>'''Bordeaux'''</big>
|-
| style="background: #ffffff;" align="center" colspan="2" |
{| cellspacing="0" border="0" cellpadding="2"
| align="center" width="140" |
|-
| align="center" width="140" | <small>'''Kitha Bordeaux'''</small>
|}
|-
| align="center" colspan="2" style="border-bottom: 3px solid gray;" | <small>Lambang<br />
Kitha Bordeaux</small>
|-
| align="center" colspan="2" style="border-bottom: 1px solid gray;" | [[Gambar:Coat of Arms of Bordeaux.svg|150px]]
|-
| '''Nagara'''
| Prancis
|-
| '''Wewengkon Administratif'''
| [[Aquitaine]]<ref name="Internet1"/>
|-
| '''Dhépartemèn'''
| [[Gironde]]<ref name="Internet1">{{fr}}{{cite web |url=http://cassini.ehess.fr/cassini/fr/html/fiche.php?select_resultat=4923 |title=''Bordeaux'' |author= cassini.ehess.fr |year= |publisher=cassini.ehess.fr |access-date=30 Maret 2013}}</ref>
|-
| '''[[Gubernur]]'''
| [[Alain Juppé]] (2008–2014)
|-
| '''Wewengkon'''<br /> -Wiyaripun:<br />
| <br />49.36 km²
|-
| '''[[Padunung]]'''<br /> -Total (2008):<br /> -Kapadhetan:
| <br />213.000 (2008)<br /> 4 921,9 jiwa/km²<ref name="Kepadhetan">{{fr}}{{cite web |url=http://www.annuaire-mairie.fr/ville-bordeaux.html|title=''La ville de Bordeaux'' |author= annuaire-mairie.fr |year= |publisher=annuaire-mairie.fr |access-date=24 April 2013}}</ref>
|-
|'''Tetenger Wébsite
| {{URL|www.bordeaux.fr}}
|}
'''Bordeaux''' ({{IPA-fr|bɔʁ.do|-|}}) inggih punika salah satunggalipun [[Kutha|kitha]] ingkang wonten ing [[Prancis]].<ref name="Internet5"/> Bordeaux dipunsebat kitha [[plabuhan]] ingkang mapan ing [[Kidul-Kulon|kidul-kilèn]] Prancis.<ref name="Internet5"/> Bordeaux punika kutha krajanipun wewengkon administratif [[Aquitaine]], lan mlebet [[Dhépartemèn Gironde]].<ref name="Internet3">{{fr}}{{cite web |url=http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?annee=2009%26depcom=33063&title=[1] |title=''33063-Bordeaux'' |author=archive.wikiwix.com |year= |publisher=archive.wikiwix.com |access-date=30 Maret 2013 |archive-date=2018-06-03 |archive-url=https://archive.wikiwix.com/cache/20180603145709/http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/commune.asp?annee=2009 |url-status=bot: unknown }}</ref> Kitha Bordeaux dados kitha paling ageng urutan kaping gangsal ing Prancis, sasampunipun [[Paris]], [[Lyon]], [[Marseille]] lan [[Lille]].<ref name="Internet4"/>
Taun [[2007]] Kitha Bordeaux dipunresmékaken minangka [[situs warisan donya]] [[UNESCO]].<ref name="Internet4">{{fr}}{{cite web |url=http://www.independent.co.uk/travel/the-city-of-bordeaux-a-place-of-wonder-915084.html |title=''The city of Bordeaux: a place of wonder'' |author= independent.co.uk |year= |publisher=independent.co.uk |access-date=30 Maret 2013}}</ref>
Bordeaux misuwur minangka '''Kitha [[Anggur]]'''.<ref name="Internet5"/> Bordeaux sampun mrodhuksi anggur awit abad angka 8.<ref name="Internet5"/> Kitha punika dados panyelenggara adicara pamèran indhustri anggur ''Vinexpo''.<ref name="Internet5"/> Bordeaux ugi dados kitha kanggé panalitén babagan [[militèr]].<ref name="Internet5">{{cite web |url=http://www.mapsofworld.com/france/bordeaux-city-map.html |title=''Bordeaux Tourist Attractions'' |author= mapsofworld.com |year= |publisher=mapsofworld.com |access-date=30 Maret 2013}}</ref>
Bordeaux kalebet punjering sajarah nagara [[Prancis]] ingkang gadhah manéka warni wangunan kanthi [[arsitèktur]] ingkang saé, dipundamel ing jaman kapengker, ingkang ngantos kawitanipun abad kalih dasa taksih dipunjagi.<ref name="Internet6"/> Sasampunipun wangunan Kitha [[Paris]], wangunan ing Kitha Bordeaux punika wangunan ingkang dipunreksa déning pamaréntah [[Prancis]].<ref name="Internet6"/> Bordeaux dipunakeni gadhah jasa minangka punjering sajarah Prancis awit abad kalih welas.<ref name="Internet6">{{cite web |url=http://whc.unesco.org/fr/actualites/361 |title=''Bordeaux, Port de la Lune, France '' |author= whc.unesco.org |year= |publisher=whc.unesco.org |access-date=30 Maret 2013}}</ref>
== Sujarah ==
Sajarah Bordeaux dipunwiwiti ing wekdal [[Paléolitik]].<ref name="Internet7"/> Bordeaux ing jaman rumiyin dipundunungi [[tiyang Neanderthal]] watawis 20.000 ngantos 30.000 taun kapengker.<ref name="Internet7"/> [[Fosil]]-fosil tiyang Neanderthal sampun kapanggih ing guwa-guwa ing wewengkon Bordeaux punika.<ref name="Internet7"/> Ing salah satunggalipun [[guwa]] kapanggih fosil ingkang dipunsebat ''Pair non Pair'', guwa punika dumunung ing sisih [[lor|lèr]] Bordeaux.<ref name="Internet7">{{cite web |url=http://www.buzzle.com/articles/history-of-bordeaux.html |title=''History of Bordeaux'' |author= Scholasticus K |year= |publisher=buzzle.com |access-date=30 Maret 2013}}</ref>
Taun 300 [[Pananggalan Masèhi|SM]], wewengkon Bordeaux dipundhominasi déning pamukiman [[Suku Celtic]].<ref name="Internet7"/> [[Bituriges Vivisci]] punika salah satunggalipun suku ingkang paling ageng ing wewengkon punika.<ref name="Internet7"/> Tembung "Bordeaux" dipundamel saking nama "Bourde", satunggalipun [[kali|lèpèn]] ing sakiduling kutha punika.<ref name="Internet7"/> Bordeaux kalebet wewengkon ingkang wigati tumraping perékonomian [[Romawi]] minangka pengasil [[logam]], mliginipun logam [[timah]].<ref name="Internet7"/> Bordeaux ugi naté dipundadosaken kutha krajan [[Romawi Aquitania]] utawi Aquitania Gallia, ingkang kalebet provinsi [[Romawi]] ing sakiduling Prancis.<ref name="Internet7"/>
Kitha Bordeaux dipunjumenengakaken ing abad kapisan déning suku lokal ingkang dipuntepangi minangka tiyang-tiyang [[Vivisques Biturgies]], kanthi nama asli "Kitha Burdigala".<ref name="Internet8"/> Ing mangsa salajengipun wewengkon punika tambah grengseng, makmur lan dados tujuwan ékonomi.<ref name="Internet8"/> Wewengkon Bordeaux naté dipunkuwaosi [[Kakaisaran Romawi]] ing taun 56 [[Pananggalan Masèhi|SM]].<ref name="Internet9">{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/france/southwestern-france/bordeaux/history |title=''Bordeaux History'' |author=BBC Worldwide |year= |publisher=BBC Worldwide |access-date=30 Maret 2013 |archive-date=2013-06-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130630165536/http://www.lonelyplanet.com/france/southwestern-france/bordeaux/history |url-status=dead }}</ref> Bangsa Romawi nguwaosi Bordeaux lan damel rencana yasa Kitha Bordeaux.<ref name="Internet10"/> [[Kakaisaran Romawi|Romawi]] yasa kalih margi utami: lèr-kidul ''Cardo'' lan wétan-kilèn.<ref name="Internet10"/> Wekdal samanten wewengkon Bordeaux dipunsebat '''Roma alit'''.<ref name="Internet10">{{cite web |url=http://bordeauxreservation.fr/ |title=Bordeaux History |author=bordeauxreservation.fr |year= |publisher=bordeauxreservation.fr |access-date=30 Maret 2013 |archive-date=2022-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221103144508/https://www.bordeauxreservation.fr/ |url-status=dead }}</ref>
[[Gambar:Plan de Bordeaux et de ses environs, par Hippolyte Matis.jpg|thumb|200px|right|Bordeaux ing taun 1717]]
[[Gambar:Bituriges Vivisci.jpg|thumb|250px|left|[[dhuwit|arta]] rècèh wekdal Romawi-Gaul]]
Salajengipun Bordeaux dipunkuwaosi [[Inggris]] sadangunipun tigang taun sasampunipun palakrami [[Eleanor saking Aquitaine]] kaliyan [[Henry II saking Inggris]] ing taun [[1152]].<ref name="Internet8"/> Sadangunipun paprangan 100 taun [[1337]]-[[1453]] raja-raja Prancis tansah mbudidaya kanggé ngrebat malih wewengkon ingkang dipunkuwaosi [[Inggris]].<ref name="Internet8">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Travel-g187079-s203/Bordeaux:France:History.html |title=''Bordeaux: History'' |author= tripadvisor.com |year= |publisher=tripadvisor.com |access-date=30 Maret 2013}}</ref> Wekdal paprangan punika ingkang ndadosaken tuwuhing raos manunggal kawarganagaraan [[Prancis]].<ref name="Internet8"/> Pungkasanipun Inggris kawon lan sadaya wewengkon Prancis ingkang dipunkuwaosi Inggris dipunwangsulaken malih dhateng Prancis.<ref name="Internet8"/> Bordeaux saged dipunrebat malih saking Inggris ing taun [[1451]].<ref name="Internet8"/>
Wekdal taksih dipunkuwaosi Inggris, Bordeaux dados punjering niyaga ingkang ageng lan ugi dados sumber daya [[ékonomi]] ingkang ageng.<ref name="Internet8"/> Sasampunipun wangsul malih dhateng panguwaosanipun Prancis, Bordeaux teras tuwuh ngrembaka, nanging ing wekdal paprangan [[Révolusi Prancis]] ékonomi Bordeaux mandhap lan rugi ngantos tengahing abad angka 19.<ref name="Internet8"/> Ing wekdal salajengipun ékonomi Bordeaux saged tuwuh ngrembaka malih.<ref name="Internet8"/>
== Géografi ==
=== Papan dunungipun ===
[[Gambar:Gironde map routes villes.png|thumb|Bordeaux]]
Bordeaux punika satunggaling kitha ingkang wonten ing [[Dhépartemèn Girondé]] (wewengkon Aquitaine).<ref name="Géografi2">{{fr}}{{cite web |url=http://www.hist-geo.com/localiser/ville/bordeaux.php |title=''Localiser Bordeaux (Préfecture de la Gironde, France)'' |author=hist-geo.com |year= |publisher=hist-geo.com |access-date=3 April 2013 |archive-date=8 May 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130508081444/http://www.hist-geo.com/Localiser/Ville/Bordeaux.php |url-status=dead }}</ref> Tiyang ingkang pidalem ing Bordeaux dipunsebat ''Bordelais'' lan gunggungipun kang ndunungi sénsus taun [[1999]] watawis 215.363.<ref name="Géografi1"/> Wewengkon punika gadhah wiyar 49,5 km ² kanthi kepadhetan 4 921,9 jiwa/km² lan wonten ing kainggilan 16 [[mèter]].<ref name="Kepadhetan"/><ref name="Géografi1">{{fr}}{{cite web |url=http://www.lion1906.com/departements/gironde/bordeaux.php |title=''Bordeaux'' |author=lion1906.com |year= |publisher=lion1906.com |access-date=3 April 2013 |archive-date=25 March 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130325053845/http://www.lion1906.com/departements/gironde/bordeaux.php |url-status=dead }}</ref>
Bordeaux punika dumunung ing sacaketipun [[Samodra Atlantika]], ing [[kidul-kulon|kidul-kilèn]] [[Prancis]].<ref name="Géografi2"/> [[Iklim]] Bordeaux sedhengan kanthi mangsa asrep ingkang langkung rikat lan kalembaban ingkang inggil amargi caket kaliyan [[Samodra Atlantika]].<ref name="Géografi2"/> Ing Kitha Bordeaux wit [[anggur]] saged tuwuh kanthi subur.<ref name="Géografi2"/> Kebon-kebon kanggé nanem anggur manggén 80 [[kilomèter]] tebihipun saking punjeripun Kitha Bordeaux.<ref name="Géografi2"/>
=== Géologi ===
Bordeaux mujudaken wewengkon ingkang wujud [[paredèn]] kanthi kainggilan rata-rata endhèp.<ref name="Géografi3"/> Dhataran ing Bordeaux kawujud saking sedhimén lan ugi [[watu]] krikil.<ref name="Géografi3"/> Ing sisih [[kulon|kilén]] wujud dhataran ingkang ngandhut [[wedhi]].<ref name="Géografi3"/> Siti ingkang kados makaten pas kanggé tetanen [[anggur]].<ref name="Géografi3"/> Kitha Bordeaux dumunung ing antawisipun wewengkon [[Médoc]] (''downstream'') lan [[Graves]] ingkang mémper ing sipat [[géologi]]nipun.<ref name="Géografi3">{{fr}}{{cite web|url=https://sites.google.com/site/bordeuax1/8o-ano-matematica|title=''Géologie et relief''|year=|publisher=sites.google.com|access-date=4 April 2013|archive-date=28 April 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140428233525/https://sites.google.com/site/bordeuax1/8o-ano-matematica|url-status=dead}}</ref>
Sawetawis 20 kilomèter tebihipun saking Bordeaux, wonten wewengkon ingkang [[lemah|sitinipun]] ngandhut kapur lan inggilipun 90 [[mèter]].<ref name="Géografi3"/> Ing wewengkon punika kathah kebon anggur kados ''Saint-Emilion'', ''Pomerol'' lan ''Fronsac'' ingkang kuncara amargi anggur ingkang dipunasilaken kalebet anggur ingkang paling awis ing donya.<ref name="Géografi3"/>
== Iklim ==
[[Iklim]] Bordeaux punika iklim [[sagara]], dipuntengeri kanthi mangsa asrep lan [[mangsa panas|mangsa bentèr]].<ref name="Iklim1"/> Mangsa [[udan|jawah]] kanthi ''intensitas'' 150 dinten saben taun, ingkang ndadosaken lingkungan Bordeaux saya [[ijo|ijem]].<ref name="Iklim1"/> [[Suhu]] rata-rata 6,4 °C ing wulan [[Januari]] lan 20,9 °C ing wulan [[Agustus]] kanthi rata-rata 13,3 °C.<ref name="Iklim1"/> Bordeaux gadhah watawis 15-20 dinten mangsa jawah nalika suhu langkung saking 30 °C.<ref name="Iklim1"/> Éwadéné suhu ingkang paling èkstrim punika nalika mangsa bentèr taun [[2003]] kanthi suhu 41 °C.<ref name="Iklim1"/> Bilih tingkat cahya srengéngé ingkang nyinari Kutha Bordeaux punika langkung saking 2000 jam saben taunipun.<ref name="Iklim1"/> Bordeaux kirang pas kanggé [[ulah raga]] [[ski]] amargi ing wewengkon punika jawah [[salju]] rata-rata namung 4 [[dina|dinten]] ing saben taunipun.<ref name="Iklim1">{{fr}}{{cite web |url=http://www.venirabordeaux.fr/Climat,87 |title=''Climat'' |author=Marion Berthelemot |year= |publisher=venirabordeaux.fr |access-date=4 April 2013 |archive-date=13 April 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130413041920/http://www.venirabordeaux.fr/Climat,87 |url-status=dead }}</ref> Manawi dipunbandhingaken kaliyan kitha-kitha sanès ing sisih kidul, Bordeaux gadhah kauntungan inggih punika caket kaliyan sagara.<ref name="Iklim1"/> Caket kaliyan sagara punika ndadosaken [[suhu|hawanipun]] adhem lan boten patosa bentèr, lan kwalitasipun hawa ingkang saé.<ref name="Iklim1"/>
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
|+ Iklim rata-rata Kitha Bordeaux.<ref name="Iklimrata2">{{es}}{{cite web |url=http://climatedata.eu/climate.php?loc=frxx0016&lang=es |title=''Clima Bordeaux-Francia'' |author=climatedata.eu |year= |publisher=climatedata.eu |access-date=21 April 2013 |archive-date=28 April 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140428175805/http://climatedata.eu/climate.php?loc=frxx0016&lang=es |url-status=dead }}</ref>
|-
|
! scope="col" | '''Jan'''
! scope="col" | '''Féb'''
! scope="col" | '''Mar'''
! scope="col" | '''Apr'''
! scope="col" | '''Méi'''
! scope="col" | '''Jun'''
! scope="col" | '''Jul'''
! scope="col" | '''Agu'''
! scope="col" | '''Sép'''
! scope="col" | '''Okt'''
! scope="col" | '''Nov'''
! scope="col" | '''Dés'''
|-
! scope="row" | Suhu maksimum (°C) [[Gambar:WPTC Meteo task force.svg|30px]]
| bgcolor="#F03000" | 9
| bgcolor="#F03000" | 11
| bgcolor="#F03000" | 15
| bgcolor="#F03000" | 17
| bgcolor="#F03000" | 20
| bgcolor="#F03000" | 24
| bgcolor="#F03000" | 25
| bgcolor="#F03000" | 26
| bgcolor="#F03000" | 23
| bgcolor="#F03000" | 18
| bgcolor="#F03000" | 13
| bgcolor="#F03000" | 9
|-
! scope="row" | Suhu minimum (°C) [[Gambar:WPTC Meteo task force.svg|30px]]
| bgcolor="#F0FF00" | 2
| bgcolor="#F0FF00" | 2
| bgcolor="#F0FF00" | 4
| bgcolor="#F0FF00" | 6
| bgcolor="#F0FF00" | 9
| bgcolor="#F0FF00" | 12
| bgcolor="#F0FF00" | 14
| bgcolor="#F0FF00" | 14
| bgcolor="#F0FF00" | 12
| bgcolor="#F0FF00" | 8
| bgcolor="#F0FF00" | 5
| bgcolor="#F0FF00" | 3
|-
! scope="row" | Curah [[udan|jawah]] (mm) [[Gambar:WPTC Meteo task force.svg|30px]]
| bgcolor="#00C0F0" | 90
| bgcolor="#00C0F0" | 75
| bgcolor="#00C0F0" | 63
| bgcolor="#00C0F0" | 48
| bgcolor="#00C0F0" | 61
| bgcolor="#00C0F0" | 65
| bgcolor="#00C0F0" | 56
| bgcolor="#00C0F0" | 70
| bgcolor="#00C0F0" | 84
| bgcolor="#00C0F0" | 83
| bgcolor="#00C0F0" | 96
| bgcolor="#00C0F0" | 109
|-
! scope="row" | Cacahipun dinten jawah bén-wulan [[Gambar:WPTC Meteo task force.svg|30px]]
| bgcolor="#D0FFF0" | 16
| bgcolor="#D0FFF0" | 13
| bgcolor="#D0FFF0" | 13
| bgcolor="#D0FFF0" | 13
| bgcolor="#D0FFF0" | 14
| bgcolor="#D0FFF0" | 11
| bgcolor="#D0FFF0" | 11
| bgcolor="#D0FFF0" | 12
| bgcolor="#D0FFF0" | 13
| bgcolor="#D0FFF0" | 14
| bgcolor="#D0FFF0" | 15
| bgcolor="#D0FFF0" | 17
|-
! scope="row" | Jam sumunaré [[srengéngé]] [[Gambar:Gnome-weather-few-clouds.svg|30px]]
| bgcolor="#F0FF70" | 81
| bgcolor="#F0FF70" | 103
| bgcolor="#F0FF70" | 174
| bgcolor="#F0FF70" | 210
| bgcolor="#F0FF70" | 229
| bgcolor="#F0FF70" | 253
| bgcolor="#F0FF70" | 262
| bgcolor="#F0FF70" | 243
| bgcolor="#F0FF70" | 195
| bgcolor="#F0FF70" | 158
| bgcolor="#F0FF70" | 84
| bgcolor="#F0FF70" | 60
|}
== Ékonomi ==
[[Gambar:Sauternes 04.jpg|thumb|right|200px|Kebon anggur ing Bordeaux]]
Bordeaux dados satunggalipun wewengkon ingkang ngasilaken [[anggur]] paling ageng sadonya kanthi watawis 117.000 [[hèktar]] kebon anggur, 9.000 pengasil anggur châteaux, 13.000 wong tani anggur, 400 tiyang sadé anggur kanthi transaksi anggur 14,5 milyar [[euro]] saben taunipun.<ref name="Ékonomi2"/>
Kanthi prodhuksi taunan langkung saking 700 yuta [[botol]], Bordeaux ngasilaken anggur ingkang kathah lan ugi awis reginipun.<ref name="Ékonomi2"/> [[Anggur]] [[abang|abrit]] lan [[putih|pethak]] ugi dipuntanem ing Bordeaux.<ref name="Ékonomi2"/> Wewengkon tetanén anggur Bordeaux dipunpérang dados subregional Saint-Émilion, Pomerol, Médoc, lan Graves.<ref name="Ékonomi2"/>
Kajawi [[ékonomi]] tradhisional laladan (kados anggur, agribisnis, indhustri [[kayu]], lan [[dluwang]] (''kertas'')), kagiyatan ékonomi Bordeaux ugi tuwuh ing babagan indhustri lan jasa [[tèknologi]] énggal, kados: kadirgantaraan ([[montor mabur|montor miber]]), [[indhustri otomotif]], [[Elektronika|èlèktronika]], télékomunikasi, lan indhustri jasa.<ref name="Ékonomi"/>
Bordeaux kalebet wewengkon Prancis ingkang makmur [[ékonomi]]nipun.<ref name="Ékonomi"/> Kitha punika ugi majeng ing bab [[tèknologi]], saéngga ndadosaken tuwuhing ékonomi Bordeaux.<ref name="Ékonomi">{{cite web|url=http://bordeauxconventionbureau.fr/en/content/economy|title=''Home / About Bordeaux / Economy''|author=bordeauxconventionbureau.fr|year=|publisher=bordeauxconventionbureau.fr|access-date=6 April 2013|archive-date=29 July 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130729131304/http://bordeauxconventionbureau.fr/en/content/economy|url-status=dead}}</ref>
Tuwuhipun [[ékonomi]] Kitha Bordeaux ing wekdal samangke ugi dipuntandhani ing babagan ilmiyah, ngèlmu pagesangan, piranti-pirati énggal lan prodhuksi [[laser]].<ref name="Ékonomi"/> Bordeaux mrodhuksi [[Rokèt]], piranti bedhah kanggé opérasi, [[Fisika plasma|plasma]], lan sanès-sanèsipun.<ref name="Ékonomi"/> Kanggé ngatur ékonominipun, Bordeaux mérang wewengkonipun dados sekawan, inggih punika:
* ''Aerospace Valley'', wewengkon mligi mrodhuksi montor miber lan piranti dirgantara sanèsipun;
* ''Route des Lasers'', wewengkon mligi mrodhuksi [[tèknologi]] [[laser]];
* ''Avenia'', mrodhuksi tèknologi géosains lan [[lingkungan]];
* ''Xylofutur'', mrodhuksi [[Baita|kapal]] lan tèknologi piranti maritim sanèsipun.<ref name="Ékonomi"/>
=== Anggaran ===
Anggaran [[dhuwit|dana]] taun [[2013]] minggah dados 2,6%.<ref name="Anggaran"/> Pamaréntah Bordeaux mutusaken minggahaken tingkat tarif pajeg Bordeaux ing wulan [[Maret]] [[2013]].<ref name="Anggaran"/> Ngéngingi sadaya pajeg ingkang dipunkempalaken sampun nyumbang 50% kanggé pangembangan Kitha Bordeaux.<ref name="Anggaran">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p63973/le-budget|title=''Budget 2013''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-date=23 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423155306/http://www.bordeaux.fr/p63973/le-budget|url-status=dead}}</ref>
== Budaya ==
[[Gambar:XDSC 7530-musee-d'Aquitaine-rosace-eglise-des-Carmes.jpg|thumb|200px|right|Satunggaling piranti kolèksi Musiyum d'Aquitaine Bordeaux.]]
Bordeaux kalebet salah satunggaling ''Kitha Budaya'' ing Prancis.<ref name="Budaya"/> Wonten ing kitha punika kathah wangunan artistik lan kabudayan kang ndunungi ingkang inovatif.<ref name="Budaya"/> [[Padunung]] Bordeaux ngembangaken budaya tepaselira, budaya sinau, lan dhémokratis.<ref name="Budaya">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p82366/bordeaux-culture|title=''Bordeaux culture''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-date=23 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423214207/http://www.bordeaux.fr/p82366/bordeaux-culture|url-status=dead}}</ref>
Fasilitas budaya ing Bordeaux sampun sumebar ing sadaya wewengkon.<ref name="Budaya2"/> Wangunan kanggé pagelaran budaya dipunyasa lan dipunrénovasi, kados wangunan [[Musiyum Natural History]], [[wangunan Municipal Archives]], aula Grand Park, tlaga, musiyum, [[téater]], pabukon lan adicara pagelaran budaya.<ref name="Budaya2"/> Kabudayan dados satunggaling bab minangka fondhasi kasugihan lan kwalitas pagesangan Kitha Bordeaux.<ref name="Budaya2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63866|title=''Culture ''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130502042717/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63866|archive-date=2 May 2013|url-status=dead}}</ref>
=== Bordeaux minangka Kitha Budaya Warisan Donya ===
Tanggal [[28 Juni]] [[2007]], Badhan PBB kanggé Pendidikan, Ilmu Pengetahuan lan Kabudayan PBB ([[UNESCO]]) nglebetaken Bordeaux ing [[Situs warisan donya|Pratélan Situs Warisan Donya]].<ref name="Budaya3"/> Bordeaux gadhah manéka wewangunan kanthi [[arsitèktur]] [[klasik]] lan [[néoklasik]].<ref name="Budaya4">{{fr}}{{cite web |url=http://www.bordeaux2030.fr/bordeaux-unesco|title=''Bordeaux 2030'' |author=bordeaux2030.fr|year= |publisher=bordeaux2030.fr|access-date= 22 April 2013}}</ref> Kitha Bordeaux mlebet ing dhaftar punika sesarengan kaliyan 800 dhaftar sanèsipun saking saindhenging donya.<ref name="Budaya3">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63765|title=''Bordeaux, Unesco World Heritage''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430184241/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63765|archive-date=30 April 2013|url-status=dead}}</ref>
== Pamaréntahan ==
=== Walikutha lan Dhéwan Kitha Bordeaux ===
[[Gambar:Alain Juppé in Washington DC.jpg|thumb|200px|right|[[Alain Juppé]] Walikutha Bordeaux ([[19 Juni]] [[1995]] – [[13 Dhésèmber|13 Désémber]] [[2004]]).]]
Cacahipun wonten 61 anggota dhéwan Kitha Bordeaux, kapérang saking 30 [[wadon|èstri]] lan 31 [[lanang|kakung]] ingkang dipunpandhégani déning walikutha.<ref name="Walikutha"/> Majelis dhéwan kitha punika ngawontenaken pepanggihan musyawarah sataun ngantos 11 pepanggihan kanggé ngrembag manéka warni agéndha Kitha Bordeaux kados ékonomi lan pambangunan.<ref name="Walikutha"/> Pepanggihan dhéwan kitha dipunbiwaraken ing websité Kitha Bordeaux saéngga kang ndunungi saged mangertosi prosésipun.<ref name="Walikutha">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p80992/le-maire-et-le-conseil-municipal|title=''Le Maire et le conseil municipal''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-date=23 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130423222655/http://www.bordeaux.fr/p80992/le-maire-et-le-conseil-municipal|url-status=dead}}</ref>
==== Walikutha Bordeaux ====
Walikutha Bordeaux dipunpilih déning Dhéwan Kitha Bordeaux.<ref name="Walikutha2"/> Walikutha gadhah rencana pambangunan Bordeaux kados: pangembangan lingkungan, kwalitas pagesangan kang ndunungi, proyék sosial, proyék perkithaan, lan agendha abad XXI.<ref name="Walikutha2"/> Walikutha minangka pangarsaning pamaréntah kitha, gadhah tanggel jawab mandhégani sadaya program ingkang sampun dipunrantam déning kaputusan Dhéwan Kitha Bordeaux, manajemen pambangunan, lan ndamel jadwal.<ref name="Walikutha2"/> Walikutha dados wakilipun kuthamadya ing nagara.<ref name="Walikutha2"/> Walikutha gadhah tanggel jawab ngamanaken kitha, lan minangka simbol [[kang ndunungi]] Bordeaux.<ref name="Walikutha2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=46675|title=''Le Maire''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20160113222440/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=46675|archive-date=13 January 2016|url-status=dead}}</ref>
==== Dhéwan Kitha Bordeaux ====
Dhéwan Kitha Bordeaux gadhah tanggel jawab mendhet kaputusan ageng lan alit kanggé kamajengan Kitha Bordeaux.<ref name="Walikutha"/> Pepanggihan dhéwan salebetipun satunggal taun inggih punika sedasa pepanggihan, ingkang dipunpandhegani walikutha.<ref name="Walikutha"/>
Pamilian anggota dhéwan dipuntindakaken enem taun sapisan kanthi cara pamilian umum langsung kalih puteran.<ref name="Walikutha3"/> Sasampunipun puteran kapisan, manawi calon anggota kapilih mayoritas swanten (swanten 50% + satunggal swanten), pikantuk 50% kursi.<ref name="Walikutha3"/> Kursi turahan dipunbagékaken dhateng sadaya dhaftar (kalebet dhaftar mayoritas) ingkang pikantuk 5% swanten.<ref name="Walikutha3"/> Manawi sadaya punika boten katindakaken, badhé dipunlajengaken pamilian puteran kaping kalihipun.<ref name="Walikutha3"/> Kanggé puteran ingkang kaping kalih, namung dhaftar calon ingkang ing puteran kapisan pikantuk swanten 10% ingkang saged ndhèrèk.<ref name="Walikutha3"/> Pratélan calon ingkang pikantuk swanten 5%-10% saged nggabung kaliyan dhaftar calon ingkang pikantuk langkung saking 10%.<ref name="Walikutha3"/> Pratélan calon ingkang menang ing puteran kaping kalih pikantuk kursi 50%, lan kursi turahan dipunbagekaken dhateng dhaftar sanèsipun.<ref name="Walikutha3">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=329|title=''Quelques repères''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130506054233/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=329|archive-date=6 May 2013|url-status=dead}}</ref>
== Populasi ==
Tabel ing ngandhap nedahaken cacahing [[kang ndunungi]] Kitha Bordeaux taun [[1968]]-[[2007]].<ref name="Populasi">{{cite web |url=http://www.map-france.com/Bordeaux-33300/population-Bordeaux.html|title=''Population Bordeaux'' |author=map-france.com|year= |publisher=map-france.com|access-date= 15 April 2013}}</ref>
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
|+ Populasi kang ndunungi Bordeaux taun [[1968]]-[[2007]]
|-
|
! scope="col" | '''2007'''
! scope="col" | '''1999'''
! scope="col" | '''1990'''
! scope="col" | '''1982'''
! scope="col" | '''1975'''
! scope="col" | '''1968'''
|-
! scope="row" | Cacahipun
| bgcolor="#B5EAAA" | 235 178
| bgcolor="#B5EAAA" | 215 374
| bgcolor="#B5EAAA" | 210 336
| bgcolor="#B5EAAA" | 208 159
| bgcolor="#B5EAAA" | 223 131
| bgcolor="#B5EAAA" | 266 662
|}
* Ngéngingi dhistribusi kang ndunungi [[Lanang|jaler]] lan [[Wadon|èstri]] miturut umur ing Kitha Bordeaux dipunjlèntrèhaken ing ngandhap:<ref name="Populasi"/>
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
|+ Dhistribusi kang ndunungi jaler lan èstri Kitha Bordeaux miturut umur ing taun [[2007]]
|-
|
! scope="col" | '''0-14 taun'''
! scope="col" | '''15-29 taun'''
! scope="col" | '''30-44 taun'''
! scope="col" | '''45-59 taun'''
! scope="col" | '''60-74 taun'''
! scope="col" | '''75-90 taun'''
! scope="col" | '''≥ 90 taun'''
|-
! scope="row" | Cacahipun ([[lanang|jaler]])
| bgcolor="#EBDDE2" | 16 398
| bgcolor="#EBDDE2" | 34 193
| bgcolor="#EBDDE2" | 25 425
| bgcolor="#EBDDE2" | 17 988
| bgcolor="#EBDDE2" | 9 713
| bgcolor="#EBDDE2" | 5 782
| bgcolor="#EBDDE2" | 414
|-
! scope="row" | Cacahipun ([[Wadon|èstri]])
| bgcolor="#FCDFFF" | 15 009
| bgcolor="#FCDFFF" | 38 834
| bgcolor="#FCDFFF" | 24 035
| bgcolor="#FCDFFF" | 21 212
| bgcolor="#FCDFFF" | 13 276
| bgcolor="#FCDFFF" | 11 216
| bgcolor="#FCDFFF" | 1 682
|}
* Ngéngingi angka kalairan lan angka tilar donya ing Kitha Bordeaux dipunjlèntrèhaken ing ngandhap:<ref name="Populasi"/>
{| class="wikitable" style="width:100%; text-align:center;"
|+ Angka kalairan lan tilar donya ing Kitha Bordeaux taun [[1999]]-[[2008]]
|-
|
! scope="col" | '''2008'''
! scope="col" | '''2007'''
! scope="col" | '''2006'''
! scope="col" | '''2005'''
! scope="col" | '''2004'''
! scope="col" | '''2003'''
! scope="col" | '''2002'''
! scope="col" | '''2001'''
! scope="col" | '''2000'''
! scope="col" | '''1999'''
|-
! scope="row" | Angka Lair
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 936
| bgcolor="#FCDFFF" | 3 035
| bgcolor="#FCDFFF" | 3 053
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 904
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 884
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 885
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 880
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 895
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 810
| bgcolor="#FCDFFF" | 2 693
|-
! scope="row" | Angka Tilar Donya
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 739
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 667
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 701
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 739
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 673
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 915
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 931
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 854
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 853
| bgcolor="#D2B9D3" | 1 929
|}
== Indhustri ==
Kitha Bordeaux dados salah satunggalipun kitha ing [[Prancis]] ingkang ngrembaka bab indhustrinipun.<ref name="Ékonomi"/> Indhustri ing Bordeaux saged dipunpérang dados manéka indhustri:
[[Gambar:Bordeaux place de la bourse with tram.JPG|thumb|right|250px|Satunggalipun wangunan éndah ing Bordeaux]]
=== Indhustri Laser ===
Bordeaux mrodhuksi laser Megajoule ingkang dados laser ingkang paling kiyat ing donya.<ref name="Ékonomi2"/> [[Tèknologi]] punika ugi saya majeng kanthi wontenipun [[tèknologi]] [[Fisika plasma|plasma]].<ref name="Ékonomi2"/> Bordeaux ngembangaken prakawis parencanaan regional kanggé [[Optika|indhustri optik]] lan [[laser]].<ref name="Ékonomi2"/>
=== Indhustri Aéronautika ===
Wonten 20 000 cacahipun tiyang ingkang nyambut damel ing indhusri [[aéronautika]] ing Bordeaux.<ref name="Ékonomi2"/> Kitha punika gadhah manéka perusahaan ageng kados perusahaan ''Dassault'', ''Sogerma'', ''Snecma'', ''Thales'', lan ''SNPE''.<ref name="Ékonomi2"/> Parusahaan kalawau ngasilaken [[montor mabur|montor miber]] / pesawat jèt, pesawat militèr Rafale lan Mirage 2000, kokpit A380, Ariane 5 lan rudal M51 SLBM.<ref name="Ékonomi2"/>
=== Indhustri Pariwisata ===
Indhustri [[pariwisata]] kalebet indhustri ingkang tuwuh ngrembaka ing Bordeaux.<ref name="Ékonomi2"/> Pamandangan Bordeaux ingkang éndah saéngga saged narik kawigaten para wisatawan saking manca supados tindak dhateng Bordeaux.<ref name="Ékonomi2">{{cite web |url=http://www.bonjourlafrance.com/france-city/bordeaux-france/bordeaux-economy.htm|title=''France City-Bordeaux Economy'' |author=bonjourlafrance.com|year= |publisher=bonjourlafrance.com |access-date= 6 April 2013}}</ref>
== Angkudan ==
[[Gambar:XDSC 7573-tramway-de-Bordeaux-ligne-C-place-des-Quinconces.jpg|thumb|200px|right|[[Transportasi]] [[Trèm]]]]
Kitha Bordeaux gadhah sistem [[transportasi]] umum ingkang modérn, kados transportasi [[bis]], [[trèm]], ing pujering kitha wonten bis listrik gratis.<ref name="Transportasi1"/> Sistem transportasi Bordeaux dipuntandhangi satunggaling perusahaan transportasi internasional ingkang namanipun ''Connex''.<ref name="Transportasi1"/> Transportasi trèm ing Bordeaux dipunwiwiti taun [[2003]] kanthi sistem [[tèknologi]] APS ingkang namung wonten ing Bordeaux.<ref name="Transportasi1"/>
=== Angkudan Bis lan Trèm ===
Jaringan transportasi bis lan trèm ing Bordeaux nglayani kabetahan transportasi ing sadaya wewengkon ing Bordeaux.<ref name="Transportasi1"/> Sedaya informasi ingkang dipunbetahaken kalebet péta saged dipun''download'' lan jadwal transportasi saged dipuntingali ing ''website''.<ref name="Transportasi1"/> Transportasi bis ingkang limrah ing Bordeaux aktif ngantos tabuh setengah sedasa dalu, sasampunipun punika wonten bis 'Reseau Bus Soir' (jaringan bis dalu).<ref name="Transportasi1"/> Transportasi bis lan trèm ugi gadhah ruté dhateng [[Stasiun Sepur]] Saint Jean ing Bordeaux lan [[Papan Anggegana Bordeaux–Mérignac]].<ref name="Transportasi3">{{cite web |url=http://www.bonjourlafrance.com/france-trains/stations/bordeaux-train-station.htm|title=''Bordeaux TGV station'' |author=bonjourlafrance.com|year= |publisher=bonjourlafrance.com |access-date= 7 April 2013}}</ref>
[[Gambar:Station-V3-Bordeaux.jpg|thumb|200px|right|Transportasi [[pit]] ing Kitha Bordeaux]]
=== Angkudan Dirgantara ===
Papan Anggegana Bordeaux–Mérignac tebihipun 10 [[kilomèter]] (watawis 6 [[mil]]) saking punjering kitha.<ref name="Transportasi">{{cite web |url=http://www.concierge.com/travelguide/bordeaux/factsheet|title=''Bordeaux'' |author=concierge.com|year= |publisher=concierge.com |access-date= 7 April 2013}}</ref> Papan Anggegana punika ugi saged nyambungaken papan anggegana dhateng [[Stasiun Saint Jean Bordeaux]].<ref name="Transportasi1">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Travel-g187079-s303/Bordeaux:France:Public.Transportation.html|title=''Bordeaux: Public Transportation'' |author=tripadvisor|year= |publisher=tripadvisor.com |access-date= 7 April 2013}}</ref>
Papan Anggegana Bordeaux-Merignac nyumadyaaken langkung saking 140 jadwal penerbangan saben dintenipun saking Prancis dhateng mancanegari.<ref name="Transportasi2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.housetrip.com/fr/bordeaux|title=''Locations de vacances à Bordeaux''|author=housetrip.com|year=|publisher=housetrip.com|access-date=8 April 2013|archive-date=26 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130426103508/http://www.housetrip.com/fr/bordeaux|url-status=dead}}</ref>
=== Angkudan Pit ===
Pamaréntah Bordeaux wiwit [[Juni]] [[2011]] ngawiti ngginakaken transportasi [[pit]].<ref name="Transportasi Pit"/> Sampun dipunsumadyakaken 1.545 pit ingkang wonten ing 139 manéka panggénan ing Bordeaux, saking 139 panggénan punika 99 manggén ing jantung Kitha Bordeaux.<ref name="Transportasi Pit"/> Bordeaux sampun netepaken dinten minggu kapisan saben wulanipun minangka dinten bébas [[mobil]].<ref name="Transportasi Pit">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=presentationStandard&id=1272|title=''Dimanche à Bordeaux sans voiture''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=22 April 2013|archive-date=7 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130207154913/http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=presentationStandard&id=1272|url-status=dead}}</ref>
== Rencana Kitha Bordeaux ==
=== Kitha Modérn ===
[[Gambar:Quartiers Bordeaux Avant 2008-3.png|thumb|200px|right|Wewengkon ing Bordeaux]]
Wewengkon Kitha Bordeaux dipundunungi 235.891 kang ndunungi (sénsus [[2008]]), 239.157 kang ndunungi (sénsus [[2010]]) kanthi kepadhetan 4.845 saben [[Kilomèter pesagi]].<ref name="Rencana Kutha3">{{fr}}{{cite web |url=http://prezi.com/vpqqyxvlgkym/untitled-prezi/|title=''Démographie Bordealis/Bordeeaux'' |author=prezi.com|year= |publisher=prezi.com |access-date= 8 April 2013}}</ref> Manawi dipun-gabungaken kaliyan kang ndunungi sadaya wewengkon Bordeaux cacahipun langkung saking satunggal yuta kang ndunungi.<ref name="Rencana Kutha2"/> Bordeaux dados kitha nomer sanga ing Prancis ing babagan populasi kang ndunungi.<ref name="Rencana Kutha2"/> Kitha punika ugi misuwur amargi kebon-kebon anggur, mliginipun awit abad angka 18 ingkang dados wekdal kaemasan.<ref name="Rencana Kutha2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.dissertationsgratuites.com/dissertations/Bordeaux/167765.html|title=''Bordeaux''|author=dissertationsgratuites.com|year=|publisher=dissertationsgratuites.com|access-date=8 April 2013}}{{Pranala mati|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
Kitha Bordeaux dipunpérang dados wolung wengkon, inggih punika:
* ''La Bastide'',
* ''Bordeaux Maritime'',
* ''Grand Park-Paul Doumer'',
* ''Centre'',
* ''Caudéran'',
* ''Victor Hugo-St Augustine St Augustin'',
* ''St-Michel-Nansouty-St Genesius'',
* ''Bordeaux Sud''.<ref name="Rencana Kutha">{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/images/ebx/fr/presentationStandard/63938/8/groupePave/85324/pave/160561/imageSpec/256651/image/Bordeaux_quartiers_2013.gif%26title%3D%5B2%5D|title=''Bordeaux les Quartiers''|author=Archieve.wikiwix.com|year=|publisher=Archieve.wikiwix.com|access-date=8 April 2013|archive-date=8 April 2013|archive-url=https://archive.wikiwix.com/cache/20130408043534/http://www.bordeaux.fr/images/ebx/fr/presentationStandard/63938/8/groupePave/85324/pave/160561/imageSpec/256651/image/Bordeaux_quartiers_2013.gif|url-status=bot: unknown}}</ref>
=== Kitha Kina Bordeaux ===
[[Gambar:chartronbdxjulbzh.JPG|thumb|Margi ing Notre-Dame Bordeaux]]
Kitha Bordeaux saged dipunpérang dados tigang wewengkon utami: jantung kitha kina, pinggir kitha kina lan wewengkon njawi kitha.<ref name="Kutha Kina"/> Kitha kina Bordeaux punika tilaranipun abad parotengah.<ref name="Kutha Kina"/> Kitha kina Bordeaux dipunwatesi [[Lèpèn Garonne]], lan ing sisih [[kulon|kilèn]] dipunwatesi témbok kina.<ref name="Kutha Kina">{{fr}}{{cite web|url=http://www.venirabordeaux.com/Quartiers-et-peripherie,85|title=''Quartiers et péripherie Bordeaux: ses quartiers, sa périphérie: présentation générale''|author=Alexandre Hiélard|year=|publisher=venirabordeaux.com|access-date=8 April 2013|archive-date=22 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122093719/http://www.venirabordeaux.com/Quartiers-et-peripherie,85|url-status=dead}}</ref>
Kitha kina (utawi kitha ''tuwa'' (sepuh)) wonten kathah sumebar ing Bordeaux.<ref name="Kutha Kina2"/> Ingkang kalebet kitha kina ing Bordeaux inggih punika: Verdum, Gambetta, Albert, Aristide Briand, Victory Square, lan Marne.<ref name="Kutha Kina2"/> Ing sisih [[wétan]] kutha kina dipunwatesi Lèpèn Garonne.<ref name="Kutha Kina2"/> Wonten kalih margi utami ingkang wonten ing kitha kina punika; margi St Catherine ingkang rutenipun saking [[lor|lèr]] dhateng [[kidul]], ugi wonten brug ingkang medhot kitha kina saking [[kulon|kilèn]] dhateng [[wétan]].<ref name="Kutha Kina2"/> Margi Saint Catherine ingkang panjangipun langkung saking 1300 [[mèter]], gadhah rute ''Place de la Comedie'' (''Grand Theatre'') lan gedhong ''Victory Square'', ugi dhateng [[Universitas Bordeaux]].<ref name="Kutha Kina2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.voyagesvoyages.net/article-bordeaux-la-vieille-ville-109123633.html|title=''Bordeaux-La vieille ville ''|author=voyagesvoyages.net|year=|publisher=voyagesvoyages.net|access-date=8 April 2013|archive-date=5 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130405073429/http://www.voyagesvoyages.net/article-bordeaux-la-vieille-ville-109123633.html|url-status=dead}}</ref>
=== Pinggiring Kitha Kina ===
[[Gambar:Bordeaux Meriadeck.JPG|thumb|200px|Pinggiring Kitha Meriadeck, Bordeaux]]
Ing babagan parencanaan kitha, Bordeaux ugi nandhangi lan ngatur pinggiring kitha kina Bordeaux.<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Ing sisih lèr, [[kali|lèpèn]] [[Kali Garrone ing Métz|Garrone]], kalebet wewengkon Grand Park lan [[Chartons]] ingkang dados papan sadéan [[anggur]].<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Wewengkon Chartrons jumeneng taun [[1381]], kitha punika sampun kasambungaken dhateng kitha kanthi [[dalan|margi]] Xavier Arnozan (mligi kanggé tiyang mlampah) lan margi ageng Cours de Verdun.<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Ing Chartrons kathah wangunan lan [[taman]] kitha tilaran [[Louis XV]] lan [[Louis XVI]].<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Wewengkon punika dipunrénovasi déning pamaréntahan Bordeaux kanthi yasa [[plabuhan]] lan dipuntambahi ril [[trèm]].<ref name="Rencana Kutha Kina"/>
Wewengkon [[Parc Grand]], [[lor|lèripun]] [[Saint-Seurin]] dipunyasa kanthi proyék [[omah|griya-griya]] ''real estate''.<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Wewengkon Saint-Seurin gadhah wangunan [[Basilika Saint-Seurin]], dumunung ing [[Northwest Gallien]] dipunyasa ing sacaketing pura.<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Wewengkon Saint-Seurin lan Chartrons dipundunungi kathah [[konsulat]] utawi utusan saking mancanegari.<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Ing wewengkon [[kulon|kilèn]] wonten wewengkon [[Mériadeck]].<ref name="Rencana Kutha Kina"/> Wewengkon punika ugi dipunnamini déning [[Pangéran Rohan]], [[Ferdinand Maximilian Mériadec]], [[Biskop]] Agung Bordeaux ingkang yasa wewengkon punika taun [[1771]] (ingkang ing [[1835]] dados balai kitha).<ref name="Rencana Kutha Kina">{{fr}}{{cite web |url=http://universalis.forumactif.fr/t1281-la-ville-de-l-ouest-ou-il-fait-bon-vivre-bordeaux|title='' la ville de l'Ouest où il fait bon vivre: Bordeaux!'' |author=universalis.forumactif.fr|year= |publisher=universalis.forumactif.fr |access-date= 8 April 2013}}</ref>
=== Rencana Bordeaux Abad XXI ===
Kitha Bordeaux dipunrencanakaken dados salah satunggaling kitha ageng [[Éropa]] ing abad XXI.<ref name="Bordeaux Abad XXI"/> Rencananipun badhé dipundamel margi TGV rute [[Paris]]-Bordeaux saéngga langkung rikat jarak tempuhipun.<ref name="Bordeaux Abad XXI"/> Wonten malih satunggaling prakawis kanggé ngatur wewengkon [[Saint John]] ing punjering Kitha Bordeaux.<ref name="Bordeaux Abad XXI"/> Perkawis proyék kasebat dipunsebat '''Bordeaux Euratlantique''.<ref name="Bordeaux Abad XXI"/>
Rencana sanès kados yasa malih [[stasiun sepur]], damel kitha énggal ing salebetipun Bordeaux, ingkang wiyaripun 738 [[hèktar]], ingkang kapérang saking 386 hèktar ing Bordeaux, Begles (217 hèktar), lan Floirac (135 hèktar).<ref name="Bordeaux Abad XXI"/> Pangembangan proyek kanggé ngembangaken Bordeaux mbetahaken investasi ingkang kathah, saéngga proyek punika kalebet kapentingan nasional nagara Prancis sesarengan kaliyan pamaréntah laladan Bordeaux.<ref name="Bordeaux Abad XXI"/> Rencananipun ing taun 2030, Kitha Bordeaux badhé dipunrantam minangka kitha bisnis internasional.<ref name="Bordeaux Abad XXI">{{fr}}{{cite web|url=http://www.lemoniteur.fr/133-amenagement/article/actualite/691003-l-operation-d-interet-national-bordeaux-euratlantique-est-creee|title=''L’Opération d’Intérêt National Bordeaux-Euratlantique est créée''|author=lemoniteur.fr|year=|publisher=lemoniteur.fr|access-date=22 April 2013|archive-date=19 May 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110519124133/http://www.lemoniteur.fr/133-amenagement/article/actualite/691003-l-operation-d-interet-national-bordeaux-euratlantique-est-creee|url-status=dead}}</ref>
=== Bordeaux minangka Kitha Digital ===
Kitha Bordeaux dipunrencanakaken dados kitha [[digital]] ing taun [[2030]], ingkang ancasipun supados sadaya wargi ngginakaken tèknologi digital.<ref name="Kitha Digital"/> [[Tèknologi]] [[digital]] punika kanggé nggampilaken manéka aktivitas wargi Bordeaux, kados ing babagan: panyebaran pawartos/info saking pamaréntah, nepangaken ''e-goverment'', budaya, pendidikan, kaamanan, kasarasan, lan layanan masarakat sanèsipun.<ref name="Kitha Digital"/> Strategi kitha digital punika gadhah ancas mromosikaken lan minggahaken pangembangan bisnis digital, panyebaran pawartos pambangunan Bordeaux kanthi médhia digital.<ref name="Kitha Digital">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=83250|title=''La stratégie digitale de la ville''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=8 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508160304/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=83250|url-status=dead}}</ref>
{{clear}}
== Prakawis Pambangunan ==
[[Gambar:GaronneBordeaux.jpg|thumb|right|250px|Lèpèn Garonne, Bordeaux.]]
[[Gambar:Bouteilles Bordeaux.jpg|thumb|right|250px|[[Anggur (ombèn-ombèn)|Unjukan anggur]] saking Bordeaux.]]
[[Gambar:DSC 7833-Gare-de-Bordeaux.jpg|thumb|250px|right|Stasiun Saint Jean, Bordeaux.]]
=== Pangembangan Lèpèn Garonne ===
Kitha Bordeaux gadhah agedha kanggé ngembangaken wewengkon [[Kali Garonne|Lèpèn Garonne]].<ref name="Lèpèn"/> Lèpèn Garrone punika salah satunggalipun lèpèn ingkang mili ing Bordeaux.<ref name="Lèpèn"/> Rencananipun lèpèn kasebat badhé dipunkembangaken supados saged dipun-ginakaken kanggé manéka kegiyatan [[ékonomi]], [[budaya]], festival, lan acara sanès saéngga saged majengaken ékonomi Bordeaux.<ref name="Lèpèn"/> Rencana pangembangan punika dipuntepangaken déning walikutha Bordeaux dhateng ''pers'' tanggal [[11 Maret]] [[2013]].<ref name="Lèpèn">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=83175|title=''Un schéma d'aménagement pour le fleuve''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=25 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130425125608/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=83175|url-status=dead}}</ref>
=== Pambangunan Stadhion ===
Bordeaux gadhah [[Stadion Chaban Delmas]] ingkang dipunyasa taun [[1938]].<ref name="Stadhion"/> Rencananipun stadhion punika badhé dipunyasa malih amargi badhé dipun-ginakaken ing [[Piala Éropa 2016]].<ref name="Stadhion"/> Proyek pambangunan punika dipunpandhegani [[arsitèk]] Herzog De Meuron, dipunrancang awujud prisma kados piramida lan dipunjangkepi nganggé piranti canggih sanèsipun.<ref name="Stadhion"/> Pambangunan stadhion punika sampun njangkepi prasyaratan kaamanan, aksés warga dhateng stadhion, kanyamanan pamirsa, juru main bal, lan médhia massa.<ref name="Stadhion"/> Kanthi 43.000 kursi, stadion énggal punika dipunrantam saged paring raos mbetahaken kanggé pamirsa, pemain, kalebet pamirsa ingkang cacat.<ref name="Stadhion"/> Stadion Chaban Delmas ugi dipunjangkepi 3000 kursi klas bisnis.<ref name="Stadhion">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=54031|title=''Nouveau stade de Bordeaux''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=12 August 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130812174812/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=54031|url-status=dead}}</ref>
=== Pangembangan Kitha Anggur ===
Pangembangan Bordeaux minangka kitha anggur gadhah ancas tujuan ndadosaken Bordeaux minangka simbol pengasil [[anggur]].<ref name="Kitha Anggur"/> Awit saking ancas tujuan kasebat Kitha Bordeaux damel wangunan pusat anggur.<ref name="Kitha Anggur"/> Wangunan punika dipunyasa kanthi [[arsitèktur]] modhèren lan manggén ing sapinggiring Lèpèn Garrone.<ref name="Kitha Anggur"/> Pambangunan lan pangembangan Bordeaux minangka kitha anggur ugi gadhah ancas majengaken ékonomi Bordeaux.<ref name="Kitha Anggur">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=47144|title=''Cité des civilisations du vin''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=25 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130425141446/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=47144|url-status=dead}}</ref>
=== Pambangunan Stasiun ===
Kangge ngadhepi manéka masalah transportasi, Bordeaux badhé yasa stasiun énggal.<ref name="Stasiun"/> Rencananipun ing taun [[2017]], lalu lintas [[Stasiun Saint Jean Bordeaux]] saya padhet, kanthi 11-18 yuta pelancong.<ref name="Stasiun"/> Awit saking punika Bordeaux badhé yasa Stasiun Saint Jean punika supados saged ngamot para panumpang.<ref name="Stasiun"/> Proyék pambangunan stasiun punika kapérang saking tigang wangunan lan lapangan énggal.<ref name="Stasiun"/> Wangunan utami kapérang saking gedhong énggal kanthi layanan bisnis kanggé para wisatawan, sarta dipunjangkepi panggénan parkir lan taman [[pit]].<ref name="Stasiun"/> Proyék pambangunan stasiun punika ugi nyumadyakaken sumber énergi énggal, kados énergi [[srengéngé]], panas bumi, lan toya.<ref name="Stasiun">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=77503|title=''Extension de la gare Saint Jean''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=25 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130425090018/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=77503|url-status=dead}}</ref>
{{clear}}
== Ulah raga ==
[[Gambar:Girondins de Bordeaux Centenary tournament trophy.jpg|thumb|150px|right|Satunggaling bebingah kompetisi rugbi ing Prancis.]]
Ing Bordeaux wonten kalih tim [[ulah raga]] profésional, ingih punika ''The Girondins de Bordeaux'', satunggalipun tim [[bal-balan]] ingkang mlebet ing kompetisi [[Ligue 1 Prancis]].<ref name="Ulah raga"/> Girondins de Bordeaux pungkasan mimpang Liga Prancis ing mangsa [[2009]]-10 nalika dipandhégani déning juru latih [[Laurent Blanc]]. Wonten ugi tim ulah raga [[rugbi]] ''Bordelais Stade'' lan ''Union Bordeaux Bègles'' ingkang mlebet ing Kompetisi Kajuwaran Rugbi Prancis Ligue 2.<ref name="Ulah raga"/><ref name="Ulah raga2">{{fr}}{{cite web |url=http://www.ubbrugby.com/|title=''Union Bordeaux Bègless'' |author=ubbrugby.comm|year= |publisher=ubbrugby.com |access-date= 9 April 2013}}</ref>
Tim ulah raga rugbi ''The Girodins de Bordeaux'' gadhah sajarah ingkang panjang ing wewengkon Bordeaux.<ref name="Ulah raga"/> Tim punika dipundamel ing taun [[1881]] lan sampun naté menang ing Ligue Prancis.<ref name="Ulah raga"/> Tim bal-balan punika ugi gadhah stadhion ingkang dipunsebat ''Stade Chaban Delmas'' ingkang kamot 30.000 tiyang.<ref name="Ulah raga"/> Éwadéné tim ulah raga rugbi Bordeaux ''Bordelais Stade'' ugi sampun naté menang ing kompetisi rugbi ing [[Éropa]] lan [[Kanadha]].<ref name="Ulah raga">{{fr}}{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Travel-g187079-s406/Bordeaux:France:Sports.And.Activities.html|title=''Bordeaux: Sports & Activities'' |author=tripadvisor.com|year= |publisher=tripadvisor.com |access-date= 9 April 2013}}</ref>
* Tabél klub ulah raga Bordeaux
{| class="wikitable"
|-
!Klub Ulah raga
!Jinis Ulah raga
!Divisi
!Stadhion
!Taun
!Jawara
|-
|[[FC Girondins de Bordeaux]]
|[[Bal-balan]]
|[[Ligue 1]]
|[[Stadhion Chaban-Delmas]]
|[[1881]]
|6
|-
|[[Union Bordeaux-Bègles]]
|[[Rugby à XV]]
|Top 14
| [[Stadhion André-Moga]] lan [[Stadhion Jacques-Chaban-Delmas|Stadhion Chaban-Delmas]]
|[[2006]]
|9
|-
|[[Jeunes de Saint-Augustin Bordeaux Basket|JSA Bordeaux Basket]]<ref name="JSA">{{fr}}{{cite web |url=http://www.sudouest.fr/sport/jsa-bordeaux/|title=''JSA Bordeaux'' |author=sudouest.fr|year= |publisher=sudouest.fr|access-date= 23 April 2013}}</ref>
|[[Basket|Baskét]]
|Pro B
|[[Salle Jean-Dauguet]]
|[[1938]]
|0
|}
Kanggé ngembangaken ulah raga, Kitha Bordeaux kanthi pambiyantunipun klub lan asosiasi ulah raga gadhah kabijakan kados:
* Damel fasilitas ulah raga kanggé 220 asosiasi ulah raga lan 86 cabang ulah raga;
* Mromosikaken ulah raga profésional ing sekolah lan [[Pendhidhikan dhuwur|pawiyatan luhur]];
* Damel lan njagi fasilitas ulah raga, Kitha Bordeaux gadhah 47 papan ulah raga katutup, 4 bèji indoor, 222 papan ulah raga ing njawi gedhong.<ref name="Ulah raga3">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p63960/sports-et-loisirs|title=''Le sport à Bordeaux''|author=www.bordeaux.fr|year=|publisher=www.bordeaux.fr|access-date=9 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130424003738/http://www.bordeaux.fr/p63960/sports-et-loisirs|archive-date=24 April 2013|url-status=dead}}</ref>
Kanggé ngadhepi Kajuwaraan [[Éropa]] [[Piala Éropa 2016]], ing Kitha Bordeaux dipunyasa stadhion bal kanthi kapasitas 43.500 papan palenggahan lan dipunrancang déning [[arsitèk]] [[Herzog]] lan [[de Meuron]].<ref name="Ulah raga3"/> Pambangunan stadhion punika gadhah pikajeng kanggé kamajenganipun ulah raga Bordeaux.<ref name="Ulah raga3"/>
[[Gambar:Panorama Chaban-Delmas.jpg|thumb|center|upright=2.5|Stadhion Chaban-Delmas, Bordeaux.]]
== Pendidikan ==
Ing Kitha Bordeaux wonten [[Universitas Bordeaux]] sampun wonten ing Kitha Bordeaux wiwit taun [[1441]].<ref name="Pendidikan"/> Kitha Bordeaux ugi gadhah manéka institusi pendidikan / pawiyatan luhur lan sekolah bisnis, basa, lan ngèlmu babagan [[anggur]].<ref name="Pendidikan"/> Bordeaux narik kawigaten tiyang [[Éropa]] lan para winasis (ahli) internasional ingkang badhé nyinaoni basa lan budaya Prancis.<ref name="Pendidikan">{{fr}}{{cite web|url=http://www.mydestination.com/bordeaux/services/37834/education|title=''Bordeaux Education''|author=mydestination.com|year=|publisher=mydestination.com|access-date=13 April 2013|archive-date=15 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131015022554/http://www.mydestination.com/bordeaux/services/37834/education|url-status=dead}}</ref>
[[Gambar:Universite Bordeaux 2-Victoire.JPG|thumb|200px|left|Universitas Bordeaux 2]]
[[Gambar:Ijba iut montaigne bordeaux.jpg|thumb|200px|left|Universitas IUT Michel de Montaigne]]
=== Universitas ===
Ing Kitha Bordeaux jumeneng manéka [[universitas]] kados:
* Universitas Bordeaux I.<ref name="Pendidikan1">{{fr}}{{cite web|url=http://www.univ-bordeaux.fr/|title=''Bienvenue à l'Université de Bordeaux''|author=univ-bordeaux.fr|year=|publisher=univ-bordeaux.fr|access-date=13 April 2013|archive-date=20 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130420064411/http://www.univ-bordeaux.fr/|url-status=dead}}</ref><ref name="Pendidikan4">{{fr}}{{cite web|url=http://www.u-bordeaux1.fr/|title=''UniversitéBordeaux''|author=u-bordeaux1.fr|year=|publisher=u-bordeaux1.fr|access-date=13 April 2013|archive-date=19 August 2007|archive-url=https://web.archive.org/web/20070819234526/http://www.u-bordeaux1.fr/|url-status=dead}}</ref>
* Universitas Victor Segalen Bordeaux utawi Universitas Bordeaux 2.<ref name="Pendidikan5">{{fr}}{{cite web|url=http://www.shanghairanking.com/Institution.jsp?param=Victor%20Segalen%20Bordeaux%202%20University|title=''Victor Segalen Bordeaux 2 University''|author=shanghairanking.com|year=|publisher=shanghairanking.com|access-date=13 April 2013}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
* Universitas IUT Michel de Montaigne utawi Universitas Bordeaux 3.<ref name="Pendidikan2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.iut.u-bordeaux3.fr/|title=''ut.u-bordeaux3''|author=Institut Universitaire de Technologie Michel de Montaigne|year=|publisher=iut.u-bordeaux3.fr|access-date=13 April 2013|archive-date=25 June 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140625074750/http://www.iut.u-bordeaux3.fr/|url-status=dead}}</ref>
* Universitas Montesquieu utawi Universitas Bordeaux 4.<ref name="Pendidikan3">{{fr}}{{cite web|url=http://www.u-bordeaux4.fr/universite/|title=''Bienvenue à l'Université''|author=Rejoignez la communauté|year=|publisher=u-bordeaux4.fr|access-date=13 April 2013|archive-date=7 October 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171007020650/http://www.u-bordeaux4.fr/Universite|url-status=dead}}</ref>
=== Sekolah ===
Ing Kitha Bordeaux jumeneng manéka [[sekolah]] kados:
* Sekolah Internasional Bordeaux, ing [[dalan|margi]] Judaique Bordeaux.<ref name="Sekolah">{{fr}}{{cite web |url=http://www.bordeaux-school.com/|title=''Bordeaux International School'' |author=bordeaux-school.com |year= |publisher=bordeaux-school.com|access-date= 13 April 2013}}</ref>
* Sekolah Kimia lan Fisika ENSCPB (''École nationale supérieure de chimie et physique de Bordeaux'').<ref name="Sekolah4">{{fr}}{{cite web |url=http://www.university-directory.eu/France/Ecole-nationale-superieure-de-chimie-et-de-physique-de-Bordeaux-ENSCPB.html#.UWjmL6LwboI|title=''École nationale supérieure de chimie et de physique de Bordeaux '' |author= |year= |publisher=university-directory.eu|access-date= 13 April 2013}}</ref>
* Sekolah Bisnis ''INSEEC Business School'', Bordeaux.<ref name="INSEEC">{{fr}}{{cite web|url=http://www.inseec.com/ecole-de-commerce-inseec-business-school.cfm|title=''INSEEC Business Schools''|author=inseec.com|year=|publisher=inseec.com|access-date=14 April 2013|archive-date=15 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130515024349/http://www.inseec.com/ecole-de-commerce-inseec-business-school.cfm|url-status=dead}}</ref>
* Sekolah Bisnis ''KEDGE Business Schools'', Bordeaux.<ref name="KEDGE">{{cite web|url=http://www.bem.edu/en|title=''KEDGE Business Schools''|author=bem.edu|year=|publisher=bem.edu|access-date=14 April 2013|archive-date=19 July 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110719142335/http://www.bem.edu/en|url-status=dead}}</ref>
* Sekolah ''ISEG Finance School'', Bordeaux.<ref name="ISEGskolahan">{{fr}}{{cite web|url=http://fs.iseg.fr/bordeaux/|title=''ISEG Finance School Bordeaux''|author=fs.iseg.fr|year=|publisher=fs.iseg.fr|access-date=14 April 2013|archive-date=2 March 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130302022944/http://fs.iseg.fr/bordeaux/|url-status=dead}}</ref>
* Sekolah Manajemèn lan marketing ''ISEFAC Bachelor'', Bordeaux.<ref name="ISEFAC">{{fr}}{{cite web |url=http://www.initial-isefac.com/|title=''École du Management, du Marketing et de la Communication en 3 ans après Bac'' |author=initial-isefac.com |year= |publisher=initial-isefac.com|access-date= 14 April 2013}}</ref>
* Sekolah bisnis ''European Bordeaux Business School'', Bordeaux.<ref name="European">{{fr}}{{cite web|url=http://www.sudouestjob.com/ebbs/|title=''EBBS''|author=sudouestjob.com|year=|publisher=sudouestjob.com|access-date=14 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130408054849/http://www.sudouestjob.com/ebbs/|archive-date=8 April 2013|url-status=dead}}</ref>
* Institut Politeknik ENSC (École Nationale Supérieure de Cognitique) Bordeaux.<ref name="Sekolah2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.archimede-groupe.org/?rubrique=ecoles&ecole=38|title=''ENSC Bordeaux''|author=archimede-groupe.org|year=|publisher=archimede-groupe.org|access-date=13 April 2013|archive-date=22 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130222172757/http://www.archimede-groupe.org/?rubrique=ecoles&ecole=38|url-status=dead}}</ref>
* Institut De Cognitique, Bordeaux.<ref name="Sekolah3">{{fr}}{{cite web |url=http://www.quora.com/Institut-De-Cognitique-Bordeaux|title=''Institut De Cognitique, Bordeaux'' |author=quora.com |year= |publisher=quora.com|access-date= 13 April 2013}}</ref>
== Papan Wisata ==
[[Gambar:Bordeaux Pont de Pierre.jpg|thumb|250px|right|Kreteg ''Pont de Pierre'' Bordeaux]]
* Wangunan [[Téater]]-[[Opera]] Nasional Bordeaux utawi [[Grand Theatre-Opera National de Bordeaux]].<ref name="Wisata2"/> Déning tiyang Bordeaux, wangunan punika dipunanggep minangka jantung Kitha Bordeaux.<ref name="Wisata2"/> Wangunan punika dipunyasa kanthi [[arsitèktur]] lan modhél interior ingkang saé lan dipun-ginakaken kangé pagelaran klas donya.<ref name="Wisata2">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g187079-d219111-Reviews-Grand_Theatre_Opera_National_de_Bordeaux-Bordeaux_Gironde_Aquitaine.html|title=''Grand Theatre-Opera National de Bordeaux '' |author=tripadvisor.com |year= |publisher=tripadvisor.com|access-date= 14 April 2013}}</ref> Dipunwangun déning [[arsitèk]] [[Victor Louis]] kanthi paréntah saking [[gubernur]] Aquitaine, [[Conte de Richileu]].<ref name="Teater"/> Sasampunipun dipunyasa gedhong punika dipunbikak [[7 April]] [[1780]].<ref name="Teater"/> Wangunan punika naté risak wekdal [[Révolusi Prancis]], dipunleresaken malih ing taun [[1799]].<ref name="Teater"/> Taun [[1837]] wangunan punika dipuntambahi 700 kursi.<ref name="Teater"/> Taun [[1853]] dipunrénovasi malih déning [[Burget]].<ref name="Teater"/> Gedhung punika dipunanggé dados parlemèn Prancis wekdal prastawa [[Pangepungan Paris]].<ref name="Teater"/> Awit saking kadadosan punika wangunan punika dipundadosaken situs proklamasi [[Républik]] [[Prancis]].<ref name="Teater"/> Taun [[1919]], [[1938]], [[1977]] dipunrénovasi.<ref name="Teater"/> [[1990]]-[[1992]] dipunrénovasi déning [[Bernard Fanquernie]].<ref name="Teater"/> Dipunbikak malih taun [[1992]] kanthi adicara konsér [[Mozart]] kanthi irah-irahan "Die Zauberflöte".<ref name="Teater">{{cite web |url=http://www.andreas-praefcke.de/carthalia/france/f_bordeaux_grandtheatre.htm|title=''Bordeaux: Grand Théâtre'' |author=andreas-praefcke.de|year= |publisher=andreas-praefcke.de|access-date= 23 April 2013}}</ref>
* [[Katedral Saint Andre]] utawi ''Cathedrale Saint-Andre'', satunggaling wangunan ingkang dipunyasa akir abad 11 lan dados salah satunggalipun tetenger Kitha Bordeaux.<ref name="Andre2">{{es}}{{cite web|url=http://es.cityguide.diamscity.com/guia-francia/catedral-san-andres-burdeos,cityguide,103000000X001XesX5V12697.html|title=''Catedral San-Andrés-Burdeos''|author=es.cityguide.diamscity.com|year=|publisher=es.cityguide.diamscity.com|access-date=23 April 2013}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Basilika Saint Andre">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g187079-d219045-Reviews-St_Andre_Cathedral_Cathedrale_Saint_Andre-Bordeaux_Gironde_Aquitaine.html|title=''St. Andre Cathedral (Cathedrale Saint-Andre) '' |author=tripadvisor.com |year= |publisher=tripadvisor.com|access-date= 14 April 2013}}</ref> Katedral punika dipunyasa kanthi gaya [[Romawi]].<ref name="Andre"/> Katedral Saint Andre mlebet situs warisan donya [[UNESCO]] taun [[1998]].<ref name="Andre">{{es}}{{cite web |url=http://aquitaine.costasur.com/es/catedral-de-san-andres.html|title=''Catedral de San Andrés Burdeos Aquitania Francia'' |author=aquitaine.costasur.com|year= |publisher=aquitaine.costasur.com|access-date= 23 April 2013}}</ref>
* [[Porte Cailhau]], wangunan ingkang wonten ing alun-alun Bordeaux.<ref name="Cailhau"/> Ing sangajengipun wonten [[reca]] [[Charles VIII saking Prancis|Raja Charles VIII]], dipunyasa kanggé ngajeni panjenenganipun amargi menang ing paprangan mengsah [[Italia]].<ref name="Cailhau">{{fr}}{{cite web|url=http://monumentsdebordeaux.com/porte-cailhau.htm|title=''Porte Cailhau''|author=monumentsdebordeaux.com|year=|publisher=monumentsdebordeaux.com|access-date=23 April 2013|archive-date=10 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130510083745/http://monumentsdebordeaux.com/porte-cailhau.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="Cailhau2">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux-tourisme.com/pl/visites.pl?lg=fr&id=27|title=''VISITE DE MONUMENT: Porte Cailhau ''|author=bordeaux-tourisme.com|year=|publisher=bordeaux-tourisme.com|access-date=23 April 2013|archive-date=1 May 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130501060704/http://www.bordeaux-tourisme.com/pl/visites.pl?lg=fr&id=27|url-status=dead}}</ref>
* [[Grosse Cloche de Bordeaux]] utawi wangunan Saint-Elo, dipunyasa ing abad 15 ing Kitha Bordeaux.<ref name="Wisata2"/> Grosse Cloche de Bordeaux kalebet salah satunggalipun tetenger Kitha Bordeaux.<ref name="Grossee"/> Wangunan punika dipunyasa ing abad 15.<ref name="Grossee"/> Kapérang saking kalih menara ingkang dipunjangkepi jam bél ageng.<ref name="Grossee"/> Piranti jam ingkang dipunpasang taun [[1759]] punika kalebet jinis jam astronomi.<ref name="Grossee">{{cite web |url=http://www.caruso33.net/bordeaux-grosse-cloche.html|title=''La Grosse Cloche'' |author=caruso33.net |year= |publisher=caruso33.net|access-date= 23 April 2013}}</ref>
* [[Gréja Notre dame Bordeaux]] utawi gréja Église Notre Dame la Grande, satunggaling wangunan [[gréja]] ing Bordeaux ingkang dipunyasa ing abad-11.<ref name="Grèja">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Attraction_Review-g187079-d219049-Reviews-Notre_Dame_Church_Eglise_Notre_Dame_la_Grande-Bordeaux_Gironde_Aquitaine.html|title=''Notre Dame Church (Église Notre Dame la Grande) '' |author=tripadvisor.com |year= |publisher=tripadvisor.com|access-date= 14 April 2013}}</ref>
* [[Basilika Saint Michel Bordeaux]], salah satunggaling ''landmark''/tetenger utami Bordeaux.<ref name="Basilika Saint Michel"/> Menara wangunan punika panjangipun 114 mèter lan dipunyasa ing abad 15.<ref name="Basilika Saint Michel">{{cite web |url=http://www.skyscrapercity.com/showthread.php?t=207639|title=''Saint Michel Basilica <nowiki>|</nowiki> Bordeaux, France'' |author=skyscrapercity.com |year= |publisher=skyscrapercity.com|access-date= 14 April 2013}}</ref>
* [[Kreteg Pont de Pierre]] Bordeaux.<ref name="Kreteg"/> Satunggalipun [[monumèn]] ing Bordeaux ingkang dipunyasa taun [[1817]] déning [[insinyur]] [[Claude Descamps]].<ref name="Kreteg">{{cite web |url=http://www.culture.gouv.fr/public/mistral/merimee_fr?ACTION=CHERCHER&FIELD_1=REF&VALUE_1=PA33000067|title=''Pont dit Pont de Pierre'' |author=culture.gouv.fr|year= |publisher=culture.gouv.fr|access-date= 14 April 2013}}</ref>
* [[Monumén Girondins]], mapan ing Quinconces, caket kaliyan [[Grand Theatre-Opera National de Bordeaux|Grand Theatre]]<ref name="Monumén Girondins2">{{fr}}{{cite web |url=http://www.33-bordeaux.com/monument-girondins.htm|title=''Le monument aux Girondins et à la République Bordeaux l'ensemble des Girondins'' |author=33-bordeaux.com|year= |publisher=33-bordeaux.com|access-date= 24 April 2013}}</ref>, inggih punika satunggaling monumén ing Bordeaux ingkang dipunyasa taun [[1895]].<ref name="Monumén Girondins"/> Monumén kanthi inggil 43 mèter punika dipunrancang déning Dumilâtre Kaya.<ref name="Monumén Girondins"/> Taun [[2002]] pamaréntah ndamel peraturan ingkang isinipun ngayomi lan njagi monumén Girondins.<ref name="Monumén Girondins">{{fr}}{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=lieu&id=961|title=''Place des Quinconces''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20140428231843/http://www.bordeaux.fr/ebx/LinkResolverServlet?classofcontent=lieu&id=961|archive-date=28 April 2014|url-status=dead}}</ref>
=== Musiyum ===
* [[Musiyum des Beaux-Arts]].<ref name="Beaux-Arts"/> Musiyum [[kagunan]] punika dipunyasa taun [[1801]] ing Kitha Bordeaux.<ref name="Beaux-Arts">{{cite web |url=http://www.lonelyplanet.com/france/southwestern-france/bordeaux/sights/gallery/musee-beaux-arts|title=''Musée des Beaux-Arts'' |author=lonelyplanet.co|year= |publisher=lonelyplanet.co|access-date= 14 April 2013}}</ref>
* [[Musiyum Aquitaine Bordeaux]], satunggaling musiyum sajarah ing Bordeaux ingkang kolèksinipun piranti [[prasajarah]] ngantos piranti wekdal sapunika, koleksi [[arkéologi]], sajarah, lan [[Etnografi|ètnografi]].<ref name="Aquitaine Bordeaux"/> Pangunjung musiyum punika kirang langkung 150.000 ing saben taunipun.<ref name="Aquitaine Bordeaux"/> Ing musiyum punika dipunwontenaken manéka acara kados paméran sajarah lan budaya donya, dhiskusi panél, lokakarya pendidikan, lan muter filem.<ref name="Aquitaine Bordeaux">{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63908|title=''Musée d'Aquitaine''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130508003043/http://www.bordeaux.fr/ebx/pgPresStand8.psml?_nfpb=true&_pageLabel=pgPresStand8&classofcontent=presentationStandard&id=63908|archive-date=8 May 2013|url-status=dead}}</ref>
* [[Museum|Musiyum]] Sajarah Alam utawi [[Musiyum d'Histoire Naturelle Bordeaux]].<ref name="Naturelle">{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p63912|title=''Musiyum d'Histoire naturelle''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=14 April 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130430141759/http://www.bordeaux.fr/p63912|archive-date=30 April 2013|url-status=dead}}</ref> Satunggaling musiyum sajarah alam ingkang kapisan ing Prancis dipunyasa taun [[1862]].<ref name="d'Histoire"/> Gadhah manéka kolèksi saking donyaning [[sato kéwan]], [[tetuwuhan]], lan [[mineral]].<ref name="d'Histoire"/> Wonten ugi kolèksi [[évolusi]] [[Spesies|spésies]], adhaptasi spésies, kompléksitas donya lan isinipun, èkologi lan konservasi kaanekaragaman.<ref name="d'Histoire">{{fr}}{{cite web|url=http://www.evene.fr/culture/lieux/muséum-d-histoire-naturelle-de-bordeaux-156.php|title=''Museum-d-histoire-naturelle-de-bordeaux''|author=evene.fr|year=|publisher=evene.fr|access-date=24 April 2013}}{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
<gallery caption="Papan Wisata ing Bordeaux">
Gambar:Bordeaux - Grand Théâtre 4.jpg|Wangunan Téater-Opera Nasional, Bordeaux
Gambar:Le monument aux Girondins (Bordeaux).JPG|Monumén Girondins, Bordeaux
Gambar:Cathédrale St André Bordeaux.gif|Katedral Saint Andre, Bordeaux
Gambar:Bordeaux Porte Cailhau.jpg|Porte Cailhau, Bordeaux
Gambar:Beaux arts bordeaux.jpg|Musiyum des Beaux-Arts, Bordeaux
</gallery>
=== ''Landmark'' Kitha Bordeaux ===
{{wide image|Place de la Bourse Bordeaux de nuit.jpg|1000px|[[Port de la Lune]] minangka ''landmark'' Kitha Bordeaux.}}
* '''[[Port de la Lune]]''', satunggaling papan mirunggan ing Bordeaux ingkang sampun mlebet dhaftar [[Situs warisan donya|Situs Warisan Donya]] [[UNESCO]].<ref name="Warisan Donya"/> Port de la Lune ugi sinebat '''Plabuan Wulan''' dados wangunan tilaran awit 2000 taun kapengker, dados kutha krajan lan plabuan mirunggan ing regional lan internasional.<ref name="Warisan Donya"/> Parencanaan kitha lan arsitèktur kitha wiwit abad angka wolulas kanthi manunggalipun arsitèktur klasik lan néoklasik ingkang ndadosaken Port de la Lune minangka situs warisan donya.<ref name="Warisan Donya">{{cite web |url=http://whc.unesco.org/fr/list/1256|title=''Bordeaux, Port de la Lune'' |author=whc.unesco.org|year= |publisher=whc.unesco.org|access-date= 23 April 2013}}</ref>
=== Wisata Blanja ===
Kitha Bordeaux sampun dipunmangertosi minangka kitha kanthi piranti-piranti awis lan kathah wangunan toko.<ref name="Wisata Blanja"/> Ing Bordeaux wonten wewengkon blanja ingkang sinebat ''"Golden Triangle"'' utawi tigang emas, ingkang kapérang saking wewengon de l'intendance, cours Georges Clemenceau lan allées de Tourny.<ref name="Wisata Blanja"/> Manéka toko saking mérek kawentar wonten ing Bordeaux, kados: ''Hugo'', ''Boss'', ''Hermes'', lan ''Rolex''.<ref name="Wisata Blanja"/> Toko-toko ing Bordeaux limrahipun nganggé basa Prancis lan [[Inggris]].<ref name="Wisata Blanja"/> Sanèsipun toko, wonten [[réstoran]] lan tiyang sadéan [[anggur]].<ref name="Wisata Blanja">{{cite web |url=http://www.tripadvisor.com/Travel-g187079-s405/Bordeaux:France:Shopping.html|title=''Bordeaux: Shopping '' |author=tripadvisor.com|year= |publisher=tripadvisor.com|access-date= 22 April 2013}}</ref>
Ing punjering Kitha Bordeaux madeg manéka [[toko]] lan [[mal]] ageng ingkang nyumadyaaken piranti mérek Prancis lan internasional ingkang sampun misuwur.<ref name="Wisata Blanja2"/> Kados kitha-kitha sanès ing Prancis, toko-toko alit ing Bordeaux awit enjing ngantos dalu.<ref name="Wisata Blanja2"/> Manawi mal lan supermarkèt dipunbikak 24 jam.<ref name="Wisata Blanja2"/> Toko ''Le Marche des Grands Hommes'' dipunbikak [[Senin]] ngantos [[Setu]] tabuh 10.00-20.00.<ref name="Wisata Blanja2"/> Dinten [[Minggu]] sapérangan ageng toko ing kitha punika dipuntutup.<ref name="Wisata Blanja2">{{cite web|url=http://www.bordeaux.world-guides.com/bordeaux_shopping.html|title=''Bordeaux Shopping and Districts''|author=bordeaux.world-guides.com|year=|publisher=bordeaux.world-guides.com|access-date=22 April 2013|archive-date=28 January 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130128051057/http://www.bordeaux.world-guides.com/bordeaux_shopping.html|url-status=dead}}</ref>
== [[Pangan|Kulinér]] ==
[[Gambar:Caneles Baillardan.JPG|thumb|200px|right|Roti ''Canneles Baillardan'', roti tradhisional Bordeaux.]]
Amargi manggén ing sapinggiripun [[sagara]], kulinér utawi dhaharan kas Bordeaux kathah ingkang kadamel saking [[kerang]], [[tiram]], [[iwak|ulam]], [[lobster]], lan [[sato kéwan|kéwan]] sagara sanèsipun.<ref name="Kulinér"/> Dhaharan Bordeaux '''Lamproie a la Bordelaise''', satunggaling kulinér klasik wiwit jaman [[Romawi]], dipundamel saking welut laut, anggur, lan bumbu.<ref name="Kulinér3">{{cite web|url=http://www.mycitycuisine.org/wiki/Lamproie_a_la_Bordelaise|title=''Lamproie a la Bordelaise''|author=mycitycuisine.org|year=|publisher=mycitycuisine.org|access-date=24 April 2013|archive-date=21 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150621045440/http://www.mycitycuisine.org/wiki/Lamproie_a_la_Bordelaise|url-status=dead}}</ref>
Kulinér Bordeaux ingkang kadamel saking [[daging]] [[wedhus|menda]] namanipun ''agneau de Pauillac''.<ref name="Kulinér"/> Wonten ugi dhaharan ingkang kadamel saking [[bekicot]] ingkang dipunmasak campur kaliyan [[anggur]], [[tomat]], lan bahan sanèsipun.<ref name="Kulinér"/>
Kulinér Bordeaux ingkang awujud [[roti]] kados ''marrons Glaces'', ''noisettines du Medoc'', lan [[hazelnut]] panggang.<ref name="Kulinér"/> Roti tradhisional Bordeaux namanipun roti ''Canneles Baillardan'' ingkang raosipun manis.<ref name="Kulinér">{{cite web|url=http://www.winetour-france.com/bordeaux-food.asp|title=''Food & Cuisine in BORDEAUX''|author=winetour-france.com|year=|publisher=winetour-france.com|access-date=24 April 2013|archive-date=8 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130208234145/http://winetour-france.com/bordeaux-food.asp|url-status=dead}}</ref>
Kulinér saking Bordeaux sanèsipun kados '''Saus Bordelaise''', ingkang dipundamel saking [[anggur]] [[abang|abrit]], coklat, brambang abrit, lan bumbu.<ref name="Kulinér2"/> Manawi dhahar Saus Bordelaise limrahipun dipuntambahi stik panggang.<ref name="Kulinér2">{{cite web |url=http://www.hillmanwonders.com/cuisines/bordeaux_cuisine.htm|title=''Bordeaux cuisine'' |author=hillmanwonders.com|year= |publisher=hillmanwonders.com|access-date= 24 April 2013}}</ref>
== Kitha Kembar ==
Bordeaux gadhah [[kitha kembar]] kaliyan:
{|class="wikitable"
|-valign="top"
|
* {{Flagicon|United Kingdom}} [[Bristol]], [[Inggris]], wiwit [[1947]]<ref name="Kembarr">{{cite web |url=http://www.bristol.gov.uk/node/1630|title=''Twinning '' |author=bristol.gov.uk|year= |publisher=bristol.gov.uk|access-date= 22 April 2013}}</ref><ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Peru}} [[Lima]], [[Peru]], wiwit [[1957]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Canada}} [[Quebec City]], [[Kanadha]], wiwit [[1962]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Germany}} [[Munich]], [[Jerman]], wiwit [[1964]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|United States}} [[Los Angeles]], [[Amérikah Sarékat]], wiwit [[1968]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
||
* {{Flagicon|Portugal}} [[Porto]], [[Portugal]], wiwit [[1978]]<ref name="Kembarr5"/><ref name="Kembarr2">{{cite web|url=http://www.cm-porto.pt/document/449218/481584.pdf|title=''International Relations of the City of Porto''|author=cm-porto.pt|year=|publisher=cm-porto.pt|access-date=22 April 2013|archive-date=13 January 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120113054303/http://www.cm-porto.pt/document/449218/481584.pdf|url-status=dead}}</ref>
* {{Flagicon|Japan}} [[Fukuoka]], [[Jepang]], wiwit [[1982]]<ref name="Kembarr4">{{cite web |url=http://www.wa-pedia.com/japan-guide/fukuoka.shtml|title=''Fukuoka & Hakata 福岡・博多'' |author=wa-pedia.com|year= |publisher=wa-pedia.com|access-date= 22 April 2013}}</ref><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Spain}} [[Bilbao]], [[Spanyol]] wiwit [[2000]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Spain}} [[Madrid]], Spanyol, wiwit [[1984]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Israèl}} [[Ashdod]], [[Israèl]], wiwit [[1984]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
||
* {{Flagicon|Azerbaijan}} [[Baku]], [[Azerbaijan]], wiwit [[1985]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Morocco}} [[Casablanca]], [[Moroko]], wiwit [[1988]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Russia}} [[Saint Petersburg]], [[Ruslan]], wiwit [[1993]]<ref name="Kembarr5"/><ref name="Kembarr3">{{cite web|url=http://eng.gov.spb.ru/figures/ities|title=''Saint Petersburg in figures – International and Interregional Ties''|author=eng.gov.spb.ru|year=|publisher=eng.gov.spb.ru|access-date=22 April 2013|archive-date=24 February 2009|archive-url=https://archive.ph/20090224073839/http://eng.gov.spb.ru/figures/ities|url-status=dead}}</ref>
* {{Flagicon|Algeria}} [[Oran]], [[Aljazair]], wiwit [[2003]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|Lebanon}} [[Zahlé]], [[Lebanon]], wiwit [[2006]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5"/>
* {{Flagicon|TUR}} [[Samsun]], [[Turki]], wiwit [[2010]]<ref name="Kembarr4"/><ref name="Kembarr5">{{cite web|url=http://www.bordeaux.fr/p63778/europe%C2%A0et%C2%A0international|title=''Rayonnement européen et mondial''|author=bordeaux.fr|year=|publisher=bordeaux.fr|access-date=24 April 2013|archive-date=7 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130207154903/http://www.bordeaux.fr/p63778/europe%C2%A0et%C2%A0international|url-status=dead}}</ref>
|}
== Logo Bordeaux ==
{|width="100%" border="1" cellspacing="0" cellpadding="4" class="wikitable"
|-valign="top"
|align="center" style="padding:8px"|[[Gambar:Three-Crescents-Diane-Poitiers-multicolored.svg|100px|alt=Bordeaux]]
|width="100%" style="padding:8px"|'''Bordeaux'''
* Logo Bordeaux ingkang sapunika awujud tigang gegaman ''crescent'' kados wulan sabit ingkang kagabung.<ref name="Lambang"/> Logo punika nggambaraken wulan lan pralambanging plabuan Bordeaux.<ref name="Lambang">{{fr}}{{cite web |url=http://www.bordeaux.fr/p6931 |title=''Les petites armoiries'' |author=bordeaux.fr |year= |publisher=bordeaux.fr |access-date=23 April 2013 |archive-date=2 July 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130702232754/http://www.bordeaux.fr/p6931 |url-status=dead }}</ref>
|}
{{Clr}}
== Cathetan suku ==
{{reflist|2}}
== Pranala njawi ==
* [http://www.bordeaux-tourisme.com/uk/bordeaux_patrimoine_mondial/introduction/bordeaux_patrimoine_mondial_index.html ''Bordeaux World Heritage'' (Bordeaux Warisan Budaya Donya)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20130429195117/http://www.bordeaux-tourisme.com/uk/bordeaux_patrimoine_mondial/introduction/bordeaux_patrimoine_mondial_index.html |date=2013-04-29 }}
* {{fr}}[http://www.bordeaux.fr/ Website Kitha Bordeaux]
* {{fr}}[http://www.bordeaux.fr/ Bordeaux]
{{Commons|Bordeaux}}
{{Wikivoyage|Bordeaux}}
{{artikel pilihan}}
[[Kategori:Kutha ing Prancis]]
[[Kategori:Situs Warisan Donya ing Prancis]]
n9vsyl3gt3027ku62ifnhe2ljn63oxn
Komune ing Prancis
0
99886
1761838
1761323
2026-11-18T08:28:40Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761838
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Logo Komune Perancis.png|thumb|Logo Komune Prancis]]
[[Gambar:La Défense depuis l'Arc de Triomphe Janvier 2023.jpg|thumb|[[Paris]]]]
[[Gambar:Marseille.jpg|thumb|[[Marseille]]]]
[[Gambar:Lyon kompressed.JPG|thumb|[[Lyon]]]]
[[Gambar:Toulouse toits depuis Boulbonne.jpg|thumb|[[Toulouse]]]]
[[Gambar:Vue_du_Vieux-Nice.jpg|thumb|[[Nice]]]]
[[Gambar:Absolute place Kleber 02.jpg|thumb|[[Strasbourg]]]]
[[Gambar:Montpellier fg06.jpg|thumb|[[Montpellier]]]]
[[Gambar:Bordeaux Miroir 001.jpg|thumb|[[Bordeaux]]]]
'''''Commune''''' minangka tingkat paling andhap saking pérangan administratif wonten ing [[Prancis|Républik Prancis]].<ref name="internet1">Constitution française du 4 octobre 1958(Constitution du 6 octobre 1950), article 72, alinéa {{1er}}: « Les collectivités territoriales de la République sont les communes, les [[département français|départements]], les [[région française|régions]], les collectivités à statut particulier et les collectivités d'outre-mer régies par l'article 74 [de la Constitution]. Toute autre collectivité territoriale est créée par la loi, le cas échéant en lieu et place d'une ou de plusieurs collectivités mentionnées au présent alinéa. ».</ref> Tembung ''commune'' wonten ing basa Prancis medal wonten ing abad kaping 12, saking [[Basa Latin Pertengahan]], ''[[komune pertengahan|communia]]'', ateges sekempalan alit tiyang ingkang sami wonten ing pagesangan saben dinten, saking [[Basa Latin]] ''communis'', satunggaling bab ingkang dipuntindakaken sesarengan.
Komune Prancis sami kaliyan [[kotamadya]]/kutha wonten ing [[Amérikah Sarékat]] utawi ''[[Praja ing Jerman#Gemeinden|Gemeinden]]'' wonten ing [[Jerman]]. Komune Prancis boten gadhah pepadhan wonten ing [[Karajan Manunggal]], gadhah status wonten ing sawijining papan antawising [[dhistrik non-metropolitan|dhistrik]] lan [[paroki sipil]] [[Inggris]].
Sawijining komune Prancis saged wujud kutha kanthi penduduk 2 juta jiwa kados ta [[Paris]], kutha alit kanthi cacahing penduduk 10.000 jiwa, utawi namung désa kanthi penduduk 10 jiwa.
== Karakteristik umum ==
=== Cacahing Komune ===
Rikala tanggal [[1]] [[Maret]] [[2007]], wonten udakawis 36.780 komune ing [[Prancis]], 36.568 antawisipun wonten ing [[Prancis Metropolitan]]<ref name="internet2">
{{Lien web
|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/telechargement.asp
|titre=Code Officiel Géographique
|site= le site de l'Insee
|consulté le= 22 April 2013
}}.</ref><ref name="inseemo">
{{Lien web
|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/recherche_historique.asp?debut=2011&fin=2012&dep=00&mod=M0
|titre=Modifications de communes en 2011 et 2012
|site= le site de l'Insee
|consulté le= 22 April 2013
}}.</ref> lan 212 ingkang sanès wonten ing sebrang laut.<ref name="internet4">{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/documentation.asp| title=Code officiel géographique — Présentation|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}</ref><ref name="internet5">{{fr icon}} {{cite web|url=http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=nomenclatures/cog/outremer.htm| title=Code des collectivités d'outre-mer (COM)|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}</ref><ref name="internet11"/><ref name="internet76"/> Cacah punika dipunanggep langkung inggil tinimbang [[nagara]] [[Éropa]]<ref name="internet74">{{Cite web |url=http://statistik.ptkpt.net/_a.php?_a=area&info1=6 |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2013-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608073111/http://statistik.ptkpt.net/_a.php?_a=area&info1=6 |url-status=dead }}</ref> ingkang sanès. Bab punika dipunandharaken kanthi gambalang wonten ing pérangan sajarah ing ngandhap; komune Prancis sampun nggantosaken pamérangan Prancis dados désa utawi [[paroki]] nalika [[Revolusi Prancis]] langkung saking kalih abad kapengker.
{| class="wikitable" width=285px align="center"
|+ style="font-weight: bold; font-size: 0.9em; margin-bottom: 0.5em"|Éwah-éwahaning cacah Komune<ref name="internet6">{{fr icon}} {{cite web|url=http://projetbabel.org/gl/cog.pdf| title=Le code officiel géographique (COG), avant, pendant et autour (Version 3, volume 1)|first=[[Government of France]]| last=[[INSEE]]|accessdate=2013-04-22}}</ref>
|-
!width="33.33%"| !! width="33.33%"| [[Prancis Metropolitan]]<ref name="internet2"/>!! width="33.33%"| [[Prancis Sebrang Laut]]<ref name="internet11">http://www.outre-mer.gouv.fr/</ref><ref name="internet76">http://outremer.mnhn.fr/les-outre-mer{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
|-
! 1 Jan. 1999
| align=center|36,565 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2000
| align=center|36,566 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2001
| align=center|36,563 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2002
| align=center|36,565 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2003
| align=center|36,564 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2004
| align=center|36,568 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2005
| align=center|36,570 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2006
| align=center|36,571 || align=center|214
|-
! 1 Jan. 2007
| align=center|36,569 || align=center|214
|-
! 1 Mar. 2007
| align=center|36,568 || align=center|212
|}
Ugi perlu dipunmangertosi bilih, boten kados nagara ingkang sanès kalebet [[Amérikah Sarékat]]<ref name="internet 72">http://www.anneahira.com/nagara-bagian-amerika-serikat.htm{{Pranala mati|date=November 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, sadaya tèritori Républik Prancis, ing njawi sapérangan jajahan sebrang laut alit, kapérang dados komune. Wonten ing tèritori [[Républik Prancis]] boten wonten ing wewengkon ingkang kapisah ingkang dipunpimpin déning sawijining [[kabupatèn]] utawi tataran ingkang langkung inggil (Punika sami kaliyan [[New England]]<ref name="internet 73">http://www.discovernewengland.org/</ref> wonten ing Amérikah Sarékat). Pérangan lemah pundi kémawon wonten ing Républik Prancis minangka péranganing sawijining komune, kekalihipun wonten ing [[Prancis Metropolitan]]<ref name="internet2"/> lan sebrang laut (kalebet pagunungan utawi "hutan hujan" ingkang boten wonten pendudukipun), kanthi pengecualian tumrap:
* COM (''collectivité d'outre-mer'', ateges ''jajahan sebrang laut'') [[Saint-Martin]] (33.102 jiwa).<ref name="internet90">http://www.geographia.com/st-martin/</ref> Sadèrèngipun wujud komune wonten ing ''[[région ing Prancis|région]]'' [[Guadeloupe]]<ref name="internet7">{{Cite web |url=http://www.guadeloupe-islands.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130422052941/http://guadeloupe-islands.com/ |url-status=dead }}</ref>. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal [[22]] [[Fèbruari]] [[2007]]. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune.
* COM [[Wallis lan Futuna]] (14.944 jiwa), ingkang taksih kapérang dados tigang kesukuan tradhisional. Sapunika dados salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis ingkang boten kapérang dados komune<ref name="internet8">{{Cite web |url=http://www.dfat.gov.au/geo/wallis_futuna/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130420170525/http://dfat.gov.au/geo/wallis_futuna/ |url-status=dead }}</ref>.
* COM [[Saint-Barthélemy]] (6.852 jiwa)<ref name="internet9">http://www.st-barths.com/en/home.html</ref>. Sadèrèngipun wujud komune wonten ing region Guadeloupe. Struktur komune punika dipunbisak nalika Saint-Martin dados jajahan sebrang laut rikala tanggal 22 Fèbruari 2007. Sapunika dadosi salah satunggal saking tigang tèritori kanthi penduduk permanèn saking Républik Prancis tanpa struktur komune<ref name="internet10">{{Cite web |url=http://countrycode.org/saintbarthelemy |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-05-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130523162335/http://countrycode.org/saintbarthelemy |url-status=dead }}</ref>.
* TOM (''territoire d'outre-mer'', atages ''teritori sebrang laut'') Daratan Kidul lan Antarktika Prancis (tanpa penduduk permanèn, sakitar 200 ilmuwan, wadya lan pengamat cuaca)<ref name="internet11"/>.
* [[Pulo Clipperton]] wonten ing Samudera Pasifik (tanpa penduduk)<ref name="internet12">http://wn.com/id_Pulau_Clipperton</ref>.
=== Wiyar daratan komune biyasa ===
Wonten ing [[Prancis]] Metropolitan, wiyar rerata sawijining komune taun [[2004]] inggih punika [[1 E7 m²|14.88 km²]] (5.75 mil pasagi, utawi 3.676 ekar). Wiyar mèdian komune Prancis Metropolitan (wonten ing sensus [[1999]]) langkung alit, inggih punika [[1 E7 m²|10.73 km²]] (4.14 mil pasagi, utawi 2.651 ekar). Wiyar mèdian inggih punika pangukuran wewengkon ingkang langkung saé kanggé komune Prancis biyasa.
Wiyar mèdian punika langkung alit tinimbang laladan-laladan wonten ing nagara [[Éropa]], kados ta [[Italia]] ing pundi wiyar mèdian komune-nipun (''[[comuni]]'')<ref name="internet81">{{Cite web |url=http://www.italia.it/en/home.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2009-10-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091018203348/http://www.italia.it/en/home.html |url-status=dead }}</ref> 22 km² (8.5 mil pasagi, [[Bèlgi]] 40 km² (15.5 mil pasagi)<ref name="internet79">http://www.belgia.com/</ref>, [[Spanyol]] 35 km² (13.5 mil pasagi)<ref name="internet80">http://www.e-spanyol.hu/</ref>, utawi [[Jerman]] ing pundi kathah-kathahipun ''[[Praja ing Jerman|Länder]]''<ref name="internet82">{{Cite web |url=http://www.internetpolyglot.com/swedish/lesson-3104701210 |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304193513/http://www.internetpolyglot.com/swedish/lesson-3104701210 |url-status=dead }}</ref> gadhah komune (''[[Praja ing Jerman|Gemeinden]]'') kanthi wiyar median ing sanginggilipun 15 km² (5.8 mil pasagi).
Wiyar komune Prancis ingkang alit sanget punika dipunsebabaken amargi cacahing komune ingkang inggil, sampun dipunandharaken ing nginggil, wonten ing tèritori kanthi ukuran manengah kados ta Prancis. Taun [[2000]], [[Switserlan]]<ref name="internet78">http://www.swiss.com/web/EN/Pages/index.aspx?Country=US</ref> lan ''[[Praja ing Jerman|Länder]]'' [[Rheinland-Pfalz]]<ref name="internet13">http://www.nationsonline.org/oneworld/Germany/rheinland-pfalz.htm</ref>, [[Schleswig-Holstein]]<ref name="internet14">{{Cite web |url=http://www.schleswig-holstein.de/Portal/EN/Portal_node.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130403202140/http://schleswig-holstein.de/Portal/EN/Portal_node.html |url-status=dead }}</ref>, lan [[Thüringen]]<ref name="internet15">http://www.thueringen.info/</ref> ing [[Jerman]] dados satunggalipun laladan ing Éropa ing pundi komune-nipun gadhah wiyar mèdian ingkang langkung alit saking komune [[Prancis]].
Komune [[département d'outre-mer|''département'' sebrang laut]] kados ta [[Réunion]]<ref name="internet77">http://www.reunion.fr/en/</ref> lan [[Guyana Prancis]]<ref name="internet16">http://binvenueafrance.blogspot.com/2011/11/pembagian-administratif.html</ref> langkung ageng saking baku Prancis, langkung ageng saking komune Prancis Metropolitan. Limrahipun kagolongaken dados komune ingkang sami awujud sapérangan désa lan kutha alit. Wonten ing [[Réunion]]<ref name="internet77"/>, pawiyaran démografi lan urbanisasi ingkang nyebar sampun ngasilaken pamérangan administratif awujud ''communes''.
=== Cacahing penduduk komune biyasa ===
Cacahing penduduk mèdian komune Prancis Metropolitan wonten ing sensus [[1999]] inggih punika 380 jiwa. Punika ugi minangka cacah ingkang paling sakedhik, lan ing ngriki Prancis taksih tebih saking Éropa, kanthi cacahing pendduuk mèdian komune paling sakedhik saking sadaya [[nagara Éropa]] (komune ing [[Switserlan]]<ref name="internet78"/> utawi [[Rheinland-Pfalz]] gadhah wiyar ingkang langkung alit, kaandharaken ing nginggil, nanging langkung padet). Cacahing penduduk mèdian andhap komune Prancis punika saged kabandhaingaken kaliyan [[Italia]] ing pundi cacahing penduduk mèdian komune-nipun wonten ing taun [[2001]] dumugi angka 2.343 jiwa<ref name="internet81"/>, [[Bèlgi]] 11.265 jiwa<ref name="internet79"/>, punapa déné [[Spanyol]] kanthi cacah 564 jiwa.<ref name="internet80"/>
Cacah penduduk mèdian ing ngriki boten nyingedaken kasunyatan bilih béda ukuran ingkang ageng antawisipun komune ing Prancis. Kados ingkang sampun kaandharaken ing pérangan awal, sawijining komune saged wujud kutha kanthi 2.000.000 jiwa kados Paris<ref name="internet82"/>, kutha alit kanthi 10.000 jiwa<ref name="internet82"/>, utawi désa kanthi 10 jiwa. Punapa ingkang dipungendikakaken cacahing penduduk mèdian minangka pratandha bilih kathah-kathahipun komune Prancis namung gadhah kalih atus komune; nanging ugi wonten sapérangan alit komune ingkang padhet pendudukipun.
[[Gambar:Alsace Adve3.png|thumb|250px|Region [[Alsace]]: 8,280 km² daratanipun kapérang dados 904 komune. Bab ingkang limrah wonten ing [[Prancis Metropolitan]].]]
Wonten ing Prancis Metropolitan, wonten 20.982 komune ingkang cacahipun penduduk kirang saking 500 jiwa<ref name="internet82"/>, ing pundi 57.4% saking sadaya komune. 20.982 komune punika namung gadhah penduduk 4.638.000 jiwa, utawi 7.7% saking cacahing sadaya penduduk [[Prancis]] Metropolitan. Kanthi makaten, namung 7.7% penduduk Prancis ingkang dumunung wonten ing 57.4% komune<ref name="internet82"/>, déné 92.3% penduduk ingkang netetp ing angka 42.6% komune ing Prancis.<ref name="internet82"/>
=== Tuladha ingkang Limrah: Alsace ===
[[Gambar:Alsace.jpg|thumb|Region Alsace]]
[[Region ing Prancis|Region]] [[Alsace]]<ref name="internet17">http://www.lalsace.fr/</ref>, kanthi wiyar [[1 E+9 m²|8.280 km²]] (3.197 mil pasagi), minangka règion paling alit wonten ing [[Prancis Metropolitan]], nanging kapérang dados 904 komune (903 komune dumugi taun [[2006]], nanging komune [[Bosselshausen]]<ref name="internet83">http://www.francethisway.com/places/a/kirrwiller-bosselshausen-bas-rhin.php</ref> lan [[Kirrwiller]]<ref name="internet84">http://www.maplandia.com/france/alsace/bas-rhin/saverne/kirrwiller/</ref>, ingkang sampun dipungabung wiwit taun [[1974]], dipunpisah malih tanggal [[1]] [[Januari]] [[2007]], cacahipun dados 904). Cacahipun komune punika boten istiméwa manawi kabandhingaken kaliyan région ingkang sanès wonten ing [[Prancis Metropolitan]], nanging nalika dipunlebetaken wonten ing tingkat Éropa, cacah punika katingal istiméwa kanggé komune Prancis.
Kanthi 904 komune, règion alit Alsace sampun gadhah kotamadya ingkang cacahipun kaping tiga langkung kathah tinimbang [[krajan]] [[Swèdhen]], ingkang tèritori paling agengipun gadhah wiyar 449.964 km² (173.732 mil pasagi) namung kapérang dados 290 kotamadya (''[[kotamadya ing Swèdhen|kommuner]]''). Alsace gadhah cacah kaping kalih langkung kathah saking kotamadya ing [[Walanda]], éwadéné cacahing penduduk Walanda kaping sanga langkung kathah lan wiyaripun kaping sekawan langkung ageng saking Alsace, namung kapérang dados 443 kotamadya (''[[kotamadya ing Walanda|gemeenten]]'')<ref name="internet18">{{Cite web |url=http://www.vlaanderen.be/nl/ontdek-vlaanderen/provincies-en-gemeenten |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130415034814/http://www.vlaanderen.be/nl/ontdek-vlaanderen/provincies-en-gemeenten |url-status=dead }}</ref>.
Éwadéné wonten budaya Jerman ing Alsace, kathahipun komune Alsace sampun medal saking manéka komune ing règion Prancis sanès saking ''penolakan'' tumrap ukum Prancis ingkang maksa komune saperlu nggabungaken dhiri kaliyan komune ingkang sanès, ing pundi kathah [[praja ing Jerman]] ingkang winatesan kaliyan Alsace, kotamadya-nipun (''[[kotamadya ing Jerman|Gemeinden]]'') sampun kagabung wonten ing manéka gelombang wiwit 1960-an, lan kanthi langsung ngirangi cacahipun.
Wonten ing praja [[Baden-Württemberg]]<ref name="internet19">http://www.baden-wuerttemberg.de/en/home/</ref>, sebrang [[Kali]] [[Rhine]]<ref name="internet20">http://www.tripadvisor.co.id/ShowUserReviews-g188568-d229236-r118765294-NH_Rijnhotèl-Arnhem_Gelderland_Province.html</ref>, cacahipun ''Gemeinden'' samsaya kirang, saking 3.378 rikala taun [[1968]]<ref name="internet21">{{de icon}} {{cite web| url=http://www.landtag-bw.de/wp12/drucksachen/5000/12_5490_d.pdf| title=25 Jahre Gemeindereform Baden-Württemberg; hier: Neuordnung der Gemeinden| author=Parliament (Landtag) of Baden-Württemberg| format=PDF| accessdate=2013-04-22| archive-date=2012-05-13| archive-url=https://web.archive.org/web/20120513230012/http://www9.landtag-bw.de/wp12/drucksachen/5000/12_5490_d.pdf| url-status=dead}}</ref> dados 1.108 rikala September 2007.<ref name=German_Gemeinden>{{de icon}} {{cite web| url=http://www.gemeindeverzeichnis.de/dtland/dtland.htm| title=Gemeinden in Deutschland| author=gemeindeverzeichnis.de| accessdate=2013-04-22| archive-date=2018-10-16| archive-url=https://web.archive.org/web/20181016132547/http://www.gemeindeverzeichnis.de/dtland/dtland.htm| url-status=dead}}</ref> Minangka perbandhingan, cacah komune wonten ing Alsace namung kirang saking 945 taun [[1971]]<ref name="internet22">{{fr icon}} {{cite web| url=http://splaf.free.fr/67his.html| title=Historique du Bas-Rhin| author=SPLAF| accessdate=2013-04-22}}</ref><ref name="internet23">{{fr icon}} {{cite web| url=http://splaf.free.fr/68his.html| title=Historique du Haut-Rhin| author=SPLAF| accessdate=2013-04-22}}</ref> (sadèrèngipun ukum Marcellin ingkang miwiti komune Prancis kagabung satunggal kaliyan sanèsipun, pirsani pérangan [[Komune ing Prancis#Perdebatan|perdebatan]] ing ngandhap) dados 904 rikala wulan Januari 2007. Kasilipun, règion Alsace, kanthi wiyar ingkang namung seperlima wiyar Baden-Württemberg lan cacahing penduduk namung seperenem Baden-Württemberg, gadhah kathah kotamadya tinimbang praja ing Jerman. Règion alit Alsace gadhah langkung saking kaping kalihipun cacah kotamadya ing praja paling ageng lan ingkang kathah piyambak pendudukipun [[Nordrhein-Westfalen]] (396 ''Gemeinden'' rikala September 2007)ing pundi panggabungan kotamadya dipuntindakaken langkung rikat saking Baden-Württemberg, lan kotamadya ing praja paling ageng [[Niedersachsen]]<ref name="internet24">http://www.niedersachsen.de/portal/</ref> (1.022 ''Gemeinden'' rikala September 2007).<ref name=German_Gemeinden />
=== Status komune ===
Amargi pabédan ingkang ageng wonten ing cacahing penduduk, saben komune ing Républik Prancis ngangkat satunggaling wali kutha (''maire'') lan déwan kotamadya (''conseil municipal'') ingkang ngatur komune saking ''[[Hôtel de Ville|mairie]]<ref name="internet25">http://www.devillehotèl.com.pa/{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>'' ([[balai kutha (administrasi)|balai kutha]]), kanthi kakuwasan ingkang sami éwadéné agengipun komune boten sami (kanthi kutha Paris minangka pangecualian, ing pundi pulisi kutha dipuntindakaken pamaréntah punjer, sanès wali kutha Paris). Kaseragaman status punika minangka kasil jelas saking Revolusi Prancis, ingkang nglajengaken kabiyasan lokal ingkang kadamel wonten ing kraton Prancis.
Wiyaripun komune taksih dados perkawi, nanging, wonten ing kalih alesan: ukum Prancis netepaken ukuran [[dewan kotamadya]] miturut cacahing penduduk komune, lan ukuran cacah penduduk ateges ing pundi prosès pamilihan dipun-ginakaken kanggé pamilihan déwan kotamadya papanipun piyambak-piyambak.
Wiwit Hukum PML taun 1982 dipunsahaken, tigang komune Prancis ugi gadhah status istiméwa ing pundi tigang komune punik kapérang dados [[arondisemen kotamadya ing Prancis|arondisemen kotamadya]]: inggih punika [[Paris]]<ref name="internet26">http://www.paris.com/</ref>, [[Marseille]]<ref name="internet27">http://www.marseille.fr/sitevdm/versions-etrangeres/english--discover-marseille</ref>, lan [[Lyon]]<ref name="internet28">http://www.en.lyon-france.com/</ref>. [[Arondisemen kotamadya]] minangka satunggalipun unit administratif wonten ing sangandhapipun komune ing Républik Prancis, nanging namung katetetapaken kanggé tigang komune mau. Arondisemen kotamadya punika boten nyinggung [[arondisemen Prancis|arondisemen]] ingkang minangka subdivisi saking ''[[département]]'' Prancis.
Komune Prancis gadhah "kapribadén" ukum wiwit taun [[1837]]: dipunanggep [[badan yuridis|badan ukum]], lan gadhah kapasitas ukum. Arondisemen kotamadya boten gadhah kapribadén ukum, lan tanpa pameroléhan pribadi.
Hukum lan obligasi komune dipunatur déning ''Code général de collectivités territoriales (CGCT)'' ingkang nggantosaken ''Code des communes''<ref name="internet29">http://www.legifrance.gouv.fr/affichCode.do?cidTexte=LEGITEXT000006070162</ref> (kejawi kanggé prakawis pribadi) kanthi pangesahan ukum tanggal [[21]] [[Fèbruari]] [[1996]] kanggé législasi lan kaputusan nomer 2000-318 tanggal [[7]] [[April]] [[2000]] kanggé régulasi.<ref name="internet30">{{Cite web |url=http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html |title=Legislation |access-date=2013-04-16 |archive-date=2005-01-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050103093724/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html |url-status=dead }}</ref><ref name="internet31">{{Cite web |url=http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html |title=Decree |access-date=2013-04-16 |archive-date=2005-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050112200608/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html |url-status=dead }}</ref>
* [1] (https://web.archive.org/web/20050103093724/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRL.html) Legislasi
* [2] (https://web.archive.org/web/20050112200608/http://www.droit.org/code/index-CGCTERRM.html) Dudutan
== Sajarah Komune Prancis ==
[[Gambar:060905 Overlooking Old Town and Harbour.JPG|thumb|[[La Rochelle]]]]
[[Gambar:Antibesbordmer.JPG|thumb|[[Antibes]]]]
Komune Prancis wiwit dumadi rikala wiwitanipun [[Revolusi Prancis]] taun [[1789]]-[[1790]].<ref name="internet32">http://www.marxists.org/indonesia/archive/trotsky/1921-PelajaranKomune.htm</ref>
=== Karajan Prancis ===
[[Gambar:Cannes France.jpg|thumb|left|[[Cannes]]]]
[[Gambar:Duchesse Anne du Ciel.jpg|thumb|[[Dunkerque]]]]
Sadèrèngipun Revolusi Prancis, dèrèng wonten pambentukan komune ingkang sami kaliyan komune wonten ing jaman sapunika. Tingkatan paling andhap saking pamérangan administratif inggih punika [[paroki]] (''paroisse''), saha wonten sakitar 60.000 paroki wonten ing [[Krajan]] [[Prancis]]. Sawijining paroki namung awujud sawijining gréja, papan dunung wonten ing sakitaripun (kaloka kanthi nama désa), lan lahan tetanèn wonten ing sakitaring désa. Kedah dipunémut bilih [[Prancis]] minangka nagara ingkang cacah pendudukipun ingkang kathah piyambak wonten ing wewengkon [[Éropa]] dumugi ing abad kaping 19, [[Ruslan]] kanthi 25 yuta penduduk sadèrèngipun [[Revolusi Industri]]<ref name="internet114"/>, ([[Inggris]] namung udakawis 6 yuta penduduk sadèrèngipun Revolusi Industri)-punika dipunsebabaken amargi cacahing paroki ingkang kathah sanget wonten ing Karajan Prancis. Raja Prancis asring maringi gelar tumrap panguwasa paroki kanthi sebutan "kakuwasan saking 100.000 menara gréja".
Nanging paroki punika namung sakedhik anggénipun gadhah struktur kotamadya komune sadèrèngipun Revolusi. Limrahipun namung wonten ''komite pambangunan'' (''conseil du fabrique'' ing pundi 'fabrique' gegayutan kaliyan tembung 'fabricate' mbiyangun wonten ing [[basa Inggris]]), kasusun saking penduduk désa, ingkang nindakaken pambangunan gréja paroki, plataran gréja, lan manéka papan dunung saha properti gréja-lan kadang kala nyamektakaken pambiyantu tumrap fakir miskin, utawi ngemunah griya sakit utawi sekolah paroki. Pendeta ingkang nyambut damel wonten ing paroki punika ugi perlu nyathet pembaptisan, palakrama, lan bab pepatèn, wiwit [[Peraturan Villers-Cotterêts]]<ref name="internet33">http://www.mairie-villerscotterets.fr/</ref> taun [[1539]] déning [[François I saking Prancis|François I]]. Kajawi kanggé tugas mau, désa dipuntilaraken kanggé ngurusi prakawis sanès manawi dipunkeparengaken. Ingkang limrah, penduduk désa sami kempal kanggé ngrembag prakawis ingkang wigati ingkang gegayutan kaliyan wewengkon punika, kados ta panganggoan lahan tetanèn, nanging dèrèng madeg badan kotamadya ingkang permanèn. Wonten ing kathah papan, tuan tanah lokal (''seigneur'')<ref name="internet115">http://www.merriam-webster.com/dictionary/seigneur</ref><ref name="internet116">http://www.thefreedictionary.com/seigneur</ref> wonten ing papan dunungipun taksih dipuntindakaken campurtangan tumrap prakawis wonten ing désa, mendhet pajeg saking penduduk désa lan meksa penduduk nyambut damel dados [[corvée]], taksih nemtokaken lahan tetanèn pundi ingkang badhé dipun-ginakaken lan kapan, sarta cacahing kasil panèn ingkang kedah dipunparingaken dhateng piyambakipun.
Wonten ing sisih ingkang sanès, sampun dipunbentuk kutha prajanjèn ingkang sampun dipunsarujuki sadanguning Éra Pertengahan, saking ratu piyambak, utawi bangsawan lokal (kados déné kutha [[Toulouse]] ingkang dipunsarujuki déning bangsawan Toulouse). Kutha-kutha mau dipundhirikaken saking sapèrangan paroki (dumugi atusan paroki kanggé kutha [[Paris]]<ref name="internet34">http://saridarnita.wordpress.com/2013/01/26/sejarah-kota-paris/</ref>), lan dipunklilingi déning ''témbok pertahanan''. Kutha-kutha punika sampun kabébasaken saking kakuwasanipun tuan tanah rikala abad kaping 12 lan kaping 13, ingkang sampun gadhah badan kotamadya ingkang ngatur kutha, lan kamiripan kaliyan komune ingkang sampun kabangun sadanguning Revolusi Peranis kejawi kanggé kalih titik wigati: 1-badan kotamadya punika boten démokratis, ingkang limrah dipuntangani déning kulawarga bourgeois ingkang sugih, ingkang kasugihanipun ngundhang kathah prakawis, saèngga kulwarga punika dipuncap minangka ''golongan ingkang gadhah kuwasa'' tinimbang dhémokrasi kotamadya; 2-boten wonten status seragam kanggé kutha prajanjèn punika, ingkang gadhah status piyambak-piyambak lan organisasi tartamtu.
Wonten ing sisih lèr Prancis, kutha dipunatur déning ''échevin'' (saking [[basa Jerman]] kuna ingkang ateges hakim), déné kutha-kutha ingkang wonten ing kidul Prancis dipunatur déning ''consul''<ref name="internet35">http://www.thefreedictionary.com/consul</ref> (sami kaliyan mangsa Romawi), nanging [[Bordeaux]]<ref name="internet37"/> dipunpimpin déning ''[[jurat]]''<ref name="internet36">http://legal-dictionary.thefreedictionary.com/jurat</ref> (kanthi ètimologi ateges "priyantun kakung ingkang dipunsumpah") lan [[Toulouse]]<ref name="internet100">{{Cite web |url=http://www.toulouse-visit.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2013-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130413044644/http://www.toulouse-visit.com/ |url-status=dead }}</ref> déning ''capitouls'' ("priyantun kakung pengawal"). Limrahipun, boten wonten wali kutha nalika mangsa modhèren; sadaya ''échevin'' utawi ''consul''<ref name="internet117">http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/echevin/</ref> wonten ing tingkat ingkang sami, lan medalaken kaputusan kanthi kolegial; nanging kanggé prakawis ingkang sanès namung wonten satunggaling ''échevin''<ref name="internet117"/> utawi ''consul'' ing ngandhapipun ingkang sanès, dados sajinis wali kutha, éwadéné boten kanthi kakuwasan èksekutif ingkang sami kados déné wali kutha modhèren. "Walikota" punika dipunsebut: [[wali kutha (sipil)|wali kutha para saudagar]] (''prévôt des marchands'')<ref name="internet118">http://www.linternaute.com/dictionnaire/fr/definition/prevot-des-marchands/</ref> wonten ing [[Paris]]<ref name="internet26"/> lan [[Lyon]]<ref name="internet28"/>; ''maire'' ing [[Marseille]]<ref name="internet27"/>, Bordeux<ref name="internet37">{{Cite web |url=http://www.bordeaux.com/uk |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425083840/http://www.bordeaux.com/uk |url-status=dead }}</ref>, [[Rouen]]<ref name="internet38">http://www.rouen.fr/</ref>, [[Orléans]]<ref name="internet39">{{Cite web |url=http://www.orleans.fr/accueil.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130320032553/http://www.orleans.fr/accueil.htm |archive-date=2013-03-20 |url-status=dead}}</ref>, [[Bayonne]]<ref name="internet40">http://www.bayonnenj.org/</ref> lan sapèrangan kutha sanèsipun; ''mayeur'' wonten ing [[Lille]]; ''premier capitoul'' ing Toulouse; ''viguier'' ing [[Montpellier]]<ref name="internet41">http://www.montpellier.fr/</ref>; ''premier consul'' wonten ing sapèrangn kutha ing sisih kidul Prancis; ''prêteur royal''<ref name="internet119">http://www.chapters.indigo.ca/books/M%C3%A9moire-Klinglin-Pr%C3%A9teur-Royal-Ville-Fran%C3%A7ois-christophe-honor%C3%A9-D-Klinglin-Giroud/9781272774417-item.html{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> ing [[Strasbourg]]<ref name="internet42">http://www.strasbourg.com/</ref>; ''maître échevin'' ing [[Metz]]<ref name="internet43">http://www.metz.de/en/</ref>; ''maire royal'' ing [[Nancy]]<ref name="internet44">{{Cite web |url=http://www.nancy-tourisme.fr/nancy-tourism/discover/history-and-heritage/unesco/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130423132757/http://www.nancy-tourisme.fr/nancy-tourism/discover/history-and-heritage/unesco/ |url-status=dead }}</ref>; utawi ''prévôt'' ing [[Valenciennes]]<ref name="internet45">{{Cite web |url=http://www.valenciennes.fr/fr/accueil.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-20 |archive-date=2013-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130425223215/http://www.valenciennes.fr/fr/accueil.html |url-status=dead }}</ref>.
=== Revolusi Prancis ===
Tanggal [[14]] [[Juli]] [[1789]]<ref name="internet46">http://perancis09upi.wordpress.com/2010/01/03/sejarah-terjadinya-revolusi-perancis-ratu-ayu-christine-p-1a-0902419/</ref>, rikala wekdal sampun sonten, sasampunipun panyerangan kunjara [[Bastille]]<ref name="internet107">{{Cite web |url=http://www.anneahira.com/sejarah-perancis.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2013-06-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130608055430/http://www.anneahira.com/sejarah-perancis.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="internet107"/>, wali kutha para pedagang Paris, [[Jacques de Flesselles]]<ref name="internet70">http://www.linternaute.com/ville/ville/lycee/25152/detail/lycee_professionnel_jacques_de_flesselles.shtml</ref>, dipuntembak rikala kaanan ramé wonten ing anak tangga Balai Kota Paris. Éwadéné wonten ing Éra Pertengahan wali kutha pedagang nandhani kamardikaning [[Paris]] lan miwiti pamberontaken tumrap Raja [[Charles V saking Prancis|Charles V]]<ref name="internet101">http://www.britannica.com/EBchecked/topic/106985/Charles-V</ref>, kantoripun ingkang sampun dipuntutup déning ratu, lajeng dipunbikak malih nanging wonten panjagan ingkang ketat saking [[ratu]], saèngga para pamberontak sampun mungkasi pamanggih publik minangka perwakilan lokal [[ratu]] ingkang sanès, lan minangka parwujudan kotamadya mardika.<ref name="internet101"/>
Sasampunipun prastawa punika, sawijining "komune" ing [[Paris]] langsung dipundhirikaken kanggé nggantosaken kutha prajanjèn [[Paris]] ingkang dangu rumiyin, lan panjaga kotamadya dipunbentuk kanggé njagi [[Paris]] saking sadaya usaha Raja [[Louis XVI saka Prancis|Louis XVI]]<ref name="internet47">http://windiloviyo.blogspot.com/2011/03/revolusi-perancis.html</ref> kanggé mungkasi révolusi ingkang saweg kadadosan.<ref name="internet48">http://mustaqimzone.wordpress.com/2012/06/27/revolusi-perancis/</ref> Sapérangan kutha ingkang sanès wonten ing [[Prancis]] nindakaken cara ingkang sami, lan komune madeg wonten ing pundi-pundi, kanthi panjaga kotamadya piyambak-piyambak. Tanggal [[14]] [[Dhésèmber]] [[1789]], [[Majelis Konstituen Nasional|Majelis Nasional]] (''Assemblée Nationale'')<ref name="internet85">http://www.assemblee-nationale.fr/</ref> ngesahaken ukum pambentukan komune, minangka tingkat paling andhap wonten ing pamérangan administratif [[Prancis]], ingkang nguwaosi komune independen punika, nanging ugi minangka komune-nipun piyambak.<ref name="internet85"/> Wonten ing laladan ingkang sanès, tugas Majelis Nasional inggih punika, micanten saperlunipun, kanthi révolusionèr: boten ngrujuk dhateng éwah-éwahaning sadaya kutha prajanjèn dados komune, Majelis Nasional ugi mutuskan ngéwahi sadaya paroki désa dados komune kanthi status jangkep.<ref name="internet85"/> Para Revolusioner kainspirasi déning pamanggihipun [[Rene Descartes|Descartes]] ugi filosofi [[Masa Pencerahan|Pancerahan]] (''les Lumières'')<ref name="internet86">http://www.larousse.fr/encyclopedie/divers/si%C3%A8cle_des_Lumi%C3%A8res/130660</ref>. Para Revolusioner kapèngin nglajengaken cara mangsa rumiyin lan minangka masarakat ingkang makmur, ing pundi sadayanipun sami lan tetep miturut alesan, tinimbang tradisi utawi konservasi.<ref name="internet85"/>
Para Revolusioner lajeng netepaken pamérangan administratif ingkang seragam kanggé sadaya nagara: sadaya wewengkon Prancis badhé dipunpérang dados ''[[départements]]'', lajeng [[arondisemen Prancis|arondisemen]], [[kanton ing Prancis|kanton]], lan komune, tanpa pangecualian.<ref name="internet103">http://carapedia.com/sistem_pemerintahan_nagara_perancis_info219.html</ref> Sedaya komune gadhah status ingkang sami, gadhah satunggaling wali kutha (''maire'')<ref name="internet87">http://www.paris.fr/</ref> minangka pamimpin, lan déwan kotamadya (''conseil municipal'')<ref name="internet90"/> ingkang dipunpilih penduduk komune. Punika minangka révolusi nyata kanggé puluhan èwu désa ingkang boten naté ngraosaken pagesangan kotamadya ingkang teratur sadèrèngipun. Sawijining griya komunal (''[[Hôtel de Ville|mairie]]'')<ref name="internet88">http://www.mairie4.paris.fr/mairie04/jsp/site/Portal.jsp</ref> dipunyasa wonten ing saben désa, ing pundi dipunadani pepanggihan déwan kotamadya ugi administrasi komune. Sapérangan Majelis Nasional nentang pamérangan Prancis dados puluhan èwu komune, nanging [[Honoré Mirabeau|Mirabeau]]<ref name="internet89">http://www.thefreedictionary.com/Mirabeau</ref> lan pamanggihipun ngèngini satunggal komune kanggé saben paroki sampun lumampah.
Tanggal [[20]] [[September]] [[1792]], pancathetan lair, palakrama, lan pati ugi dipunbisak saking pandhita paroki lan dados tanggel jawab wali kutha. Palakrama sipil dipuntetepaken lan dipuntindakaken wonten ing ''mairie''<ref name="internet87"/> kanthi upacara ingkang béda saking cara gréja tradhisional, kanthi wali kutha nggantosaken pandhita, lan nama ukum nggantosaken nama Gusti ("''Au nom de la loi, je vous déclare unis par les liens du marriage.''" – "Kanthi nama ukum, kula netepaken kekalih punika nyawiji kanthi palakrama punika."). Pendeta dipunpaksa mandhegaken pembaptisan, palakrama, lan buku bab pati ingkang kala rumiyin, ingkang dipunsimpen wonten ing ''mairie''. Éwah-éwahan ndadak punika ngasoraken sanget umat Katulik, lan Prancis badhé mlebet mangsa [[perang sipil]],<ref name="internet104">http://lib.ugm.ac.id/exec.php?app=simpus&act=search&lokasi=12&kriteria=subyek&kunci=Perang+Sipil+-+Perancis{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> kaliyan region ingkang gadhah keagamaan ingkang kiyat ing sisih kilèn [[Prancis]] minangka pusatipun. Bab punika badhé ndhèrèkaken [[Napoleon I]]<ref name="internet102">http://www.britannica.com/EBchecked/topic/402943/Napoleon-I</ref> kanggé damel prajanjèn damai wonten ing [[Prancis]], nyeimbangaken sistem adminsitratif énggal, lan ndadosaken bab punika dipuntampi déning sadaya rakyat. Napoleon ugi mbisak pamilihan déwan kotamadya, ingkang sapunika dipunpilih déning [[prefek]], perwakilan lokal pamarèntah punjer.<ref name="internet102"/>
===Éwah-éwahan sasampunipun Repolusi Prancis ===
[[Gambar:Levallois 246.JPG|thumb|[[Levallois-Perret]]]]
[[Gambar:Val de Seine.jpg|thumb|[[Issy-les-Moulineaux]]]]
[[Gambar:Centre culturel Louis de Broglie 20090202.jpg|thumb|[[Neuilly-sur-Seine]]]]
Ing wekdal punika, wonten ing pamanggihipun tiyang mrika, komune [[Prancis]] taksih sami kaliyan ingkang dipundhirikaken ing purwakaning révolusi Prancis. Éwah-éwahan ingkang paling ageng kadadosan ing taun [[1831]], nalike Parlemèn Prancis<ref name="internet105">http://www.parlement.fr {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210401030302/http://www.parlement.fr/ |date=2021-04-01 }} Official site of the Parlement français</ref><ref name="internet106">http://www.parlements.org Site of the CHPP (Comité d'histoire parlementaire et politique) and of ''Parlement(s), Revue d'histoire politique''</ref> damel ulang aturan pokok pamiliyan déwan kotamadya, lan ing taun [[1837]] nalika komune [[Prancis]] dipunpringi kapribadèn kukum ingkang sapunika dipunanggep [[badan kukum]] kanthi kapasitas kukum. Pendukung [[Jacobin (pulitik)|Jacobin]] ajrih tumrap kekiyatan lokal indepènden, ingkang dipuntingali minangka konservatif lan nantang révolusi, lan ngagungaken pamarèntah punjer ingkang langkung kumawasa. Nalika para révolusionér minangka komune, dèrèng kaparingan "kapribadèn" ukum (tuladhanipun ''[[département]]''), kanthi pamarèntah punjer ingkang gadhah "kapribadèn" ukum. Taun [[1837]] kaanan punika dipunbiwarakaken boten praktis, amargi wali kutha lan déwan kotamadya boten saged kerjasama wonten ing pangadilan. Akibat saking wéah-éwahan punika, puluhan éwu désa ingkang dèrèng naté gadhah "kapribadèn" ukum (sebrangan kaliyan kutha prajanjèn) dumadakan dados badan ukum ingkang angka pisanan sadanguning sajarahipun. Punika taksih dados prakawis dumugi sapunika.
Sadanguning [[Révolusi Prancis]] sakitar 41.000 komune dipunbentuk<ref name="internet49">{{Cite web |url=http://big.chez.com/lpcornu/servstats01.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-16 |archive-date=2004-09-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20040901002739/http://big.chez.com/lpcornu/servstats01.htm |url-status=dead }}</ref>, wonten ing sawijining téritori ingkang ngrujuk dhateng wates nagara nagara Prancis sapunika (cacah 41.000 mau nglingkupi komune wonten ing departemén [[Savoie (departemen)|Savoie]]<ref name="internet110">http://www.tripadvisor.com/Tourism-g499089-Savoie_Rhone_Alpes-Vacations.html</ref>, [[Haute-Savoie]]<ref name="internet111">http://www.haute-savoie-tourisme.org/</ref> lan [[Alpes-Maritimes]]<ref name="internet112">{{Cite web |url=http://www.alpes-maritimes.pref.gouv.fr/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2018-09-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180911165131/http://www.alpes-maritimes.pref.gouv.fr/ |url-status=dead }}</ref><ref name="internet113">http://www.provenceweb.fr/e/alpmarit.htm</ref> ingkang dipunanèksasi taun [[1975]], nanging boten kalebet departemén wonten ing [[Bèlgi]] lan [[Jerman]] ing kilèn [[Rhein]], ingkang naté dados péranganing [[Prancis]] antawis taun [[1795]] lan [[1815]]). Kirang saking 60.000 paroki ingkang madeg sadèrèngipun révolusi (wonten ing kutha, paroki kagabungaken dados komune tunggal; ing padésan, sapérangan paroki alit kagabungaken kaliyan ingkang ageng), nanging 41.000 taksih minangka angka ingkang ageng sanget, tanpa perbandingan ing donya nalika punika, kejawi wonten ing kamaharajan [[Tiongkok]] (ing mrika, namung tingkat [[kabupatèn]] lan ing nggilipun ingkang gadhah administrasi permanen).
Wiwit punika, éwah-éwahan ageng sampun ngéwahi [[Prancis]], ugi sadaya wewengkon ing Éropa: [[Revolusi Industri]]<ref name="internet114">{{Cite web |url=http://www.anneahira.com/sejarah-revolusi-industri.htm |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130505041536/http://www.anneahira.com/sejarah-revolusi-industri.htm |url-status=dead }}</ref>, 2 [[perang donya]], lan ''perpindahan pedalaman'', sadayanipun ingkang ngosongaken padésan lan samsaya miyaraken wewengkon kutha. Pamérangan administratif [[Prancis]], taksih kaku lan boten éwah. Dinten punika sakitar 90% komune lan departemèn dipunbentuk sami kaliyan nalika kadadosan Revolusi Prancis langkung saking 200 taun kapungkur, kanthi wates ingkang sami. Akibatipun, komune padésan ingkang boten kaétang lan gadhah atusan penduduk rikala [[Revolusi Prancis]] sapunika namung gadhah satunggal atus penduduk utawi kirang. Ing sisih sanès, kutha sampun ngrembaka kanthi rikat déné wewengkon ingkang nindakaken [[urbanisasi]] samsaya wiyar langkung saking wates komune ingkang dumadi rikala révolusi. Tuladhanipun inggih punika [[Paris]], ing pundi wewengkon urbanisasi dumugi angka 296 komune.
[[Paris]] minangka salah satunggal saking sapérangan komune [[Prancis]] ing pundi watesanipun dipunwiyaraken kanggé wewengkon urbanisasi. Komune [[Paris]] ingkang énggal lan langking ageng dipunmadegaken ing sangandhapipun parèntah Kaisar [[Napoléon III]]<ref name="internet108">http://www.biography.com/people/napoleon-iii-9420342</ref><ref name="internet109">http://www.britannica.com/EBchecked/topic/403129/Napoleon-III</ref> taun [[1859]], nanging sasampunipun [[1859]] wates [[Paris]] boten éwah. Boten kados nagara Éropa ingkang sanès, ingkang nggabungaken komune-nipun kanggé ngirangi kepadatan populasi sapunika (kados ta [[Jerman]] lan [[Italia]] sakitar taun [[1970]]), kanthi drastis ngirangi cacahing komune wonten ing prosésipun-''[[Praja ing Jerman|Gemeinden]]''<ref name=German_Gemeinden /> ing [[Jerman Barat]] kirang saking angka 24.400 dados 8.400 kanthi wekdal sapérangan taun-[[Prancis]] nindakaken wonten ing pertengahan, lan kathah-kathahipun, sadanguning abad kaping 19. Saking cacah 41.000 komune rikala Revolusi Prancis, cacahipun kirang dados 37.963 taun [[1921]], lan 36.568 taun [[2004]] (ing Prancis Metropolitan).
[[Prancis]] dados nagara kanthi cacahing komune ingkang kathah piyambak ing Éropa. Kanggé tuladha, [[Jerman]] ingkang nyawiji pendudukipun namung sepertiga langkung kathah saking [[Prancis]]) namung gadhah 12.291 komune (''Gemeinden'', tanggal [[30]] [[September]] [[2007]], sampun kirang, saking 46.300 komune taun [[1900]] dumugi nyawijinipun [[Jerman]] taun [[1990]]),<ref name=German_Gemeinden /> lan [[Italia]] (cacah pendudukipun nyelaki [[Prancis]]) kanthi 8.101 komune (''[[comune|comuni]]'', miturut sénsus Italia [[2001]]). Wonten ing Éropa, namung [[Switserlan]] ingkang gadhah kepadatan [[kotamadya ing Switserlan|komune]] kados Prancis, lan ugi wonten pergerakan penggabungan ageng ingkang dipunwiwiti sedasa taun pungkasan. Kanggé seserepan ingkang langkung kathah ngèngingi bab cacahing komune wonten ing [[Prancis]], wonten kalih perbandingan: 1-[[Uni Éropa]] (15 anggota, sadèrèngipun [[Mèi]] [[2004]]) kasusun saking 75.000 komune, lan Prancis Metropolitan piyambak kanthi 35.568 komune, ingkang ateges 47.5% komune ing Uni Éropa wonten ing Prancis Metropolitan (16% penduduk Uni Éropa saking 15 anggota dumunung wonten ing Prancis). 2-[[Amérikah Sarékat]], kanthi tèritori kaping 14 langkung ageng saking Républik Prancis, lan kaping gangsal langkung kathah pendudukipun, gadhah 35.937 [[pemerintah kotamadya|kotamadya]] kagabung lan [[kotapraja sipil|kotapraja]] miturut Sensus Pamarèntah [[2002]], langkung sakedhik saking 36.782 komune kagunganipun Républik Prancis.
=== Padudon ===
[[Gambar:Troyes 2008 PD.JPG|thumb|[[Troyes]]]]
[[Gambar:Flers_eglise_St-Pierre.JPG|thumb|[[Villeneuve-d'Ascq]]]]
[[Gambar:Lorient.jpg|thumb|[[Lorient]]]]
Dangunipun langkung saking 30 taun, wonten rantaman wonten ing Prancis kanggé panggabungan komune kanthi skala ageng, kalebet swanten kinurmatan saking présidhèn ''[[Cour des Comptes]]'' (badan audit administratif punjer wonten ing Prancis).<ref name="internet120">http://www.courdescomptes.nat.tn/</ref><ref name="internet121">{{Cite web |url=http://eca.europa.eu/portal/page/portal/eca_main_pages/home |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2009-12-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091222231135/http://eca.europa.eu/portal/page/portal/eca_main_pages/home |url-status=dead }}</ref><ref name="internet122">{{Cite web |url=http://www.ccomptes.fr/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2012-05-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120528084750/http://www.ccomptes.fr/ |url-status=dead }}</ref> Satebih punika, konservatisme lokal samsaya kiyat, lan tanpa proposal panggabungan wajib ingkang kasil wiwit komite wonten ing Parlemèn Prancis. Taun [[1971]] [[ukum Marcellin]] maringi panjurung lan dana saking pamarèntah kanggé narik komune saperlu kagabung kanthi bébas satunggallan sanèsipun, nanging ukum mau gagal sadaya (namung sakitar 1.300 komune ingkang sarujuk mbisak wewengkonipun klan nyawiji kaliyan komune ingkang sanès).
Saèngga, pamanggih panggabungan ngendika bilih [[kutha|kutha-kutha]] Prancis gadhah wiyar ingkang sempit manawi kabandhingaken kaliyan nagara Éropa ingkang sanès, amargi wates wewengkonipun katetepaken 200 taun kapungkur. Tuladhanipun, kutha [[Lyon]] minangka sawijining komune alit kanthi géografis kanthi penduduk 465.300 jiwa ingkang dumunung wonten ing wates administratif, mapan wonten ing parèngkat ing ngandhapipun kutha-kutha Éropa ingkang sanès, ing pundi kasunyatanipun [[aire urbaine|wewengkon metropolitan]] [[Lyon]] gadhah 1.7 yuta jiwa lan minangka salah satunggaling metropolis paling ageng wonten ing Éropa, sami kaliyan wewengkon metropolitan kados [[Munich]]. Cacahing penduduk lan èkonomi wewengkon metropolitan Munich sami kaliyan [[Lyon]], nanging cacahing penduduk kutha (''Gemeinde'') [[Munich]] sakitar 1.320.000 jiwa, mèh kaping tiga langkung kathah saking komune [[Lyon]], mbetahaken téritori kotamadya [[Munich]] ingkang langkung ageng (310 km²/120 mil pasagi), kaping 6.5 langkung ageng saking téritori kotamadya [[Lyon]] (48 km²/18.5 mil pasagi).
Walikota wonten ing [[Prancis]] asring sambat bilih kawontenanipun boten dipunakoni nalika sami tindakaken wonten ing njawi rangkah [[Prancis]], amargi kasunyatan bilih para walikota namung jumeneng madeg wonten ing téritori alit wonten ing tengah wewengkon métropolitan ingkang wiyar. Tuladha saé kanggé prakawis punika inggih punika [[Paris]]: éwadéné wewengkon métropolitan [[Paris]] minangka salah satunggaling ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing donya, kanthi 10 yuta jiwa, cacah penduduk wonten ing kutha Paris piyambak inggih punika 2.145.000 jiwa, kirang saking cacahing penduduk kutha [[Roma]] (2.550.000 jiwa), ingkang wewengkon métropolitanipun gadhah 3.5 yuta penduduk langkung kathah saking wewengkon métropolitan [[Paris]].
Wonten ing sisih ingkang sanès, wonten sapérangan komune padésan ingkang ''èksodus padésan''ipun sampun nilaraken sapérangan tiyang, lan gadhah prakawis anggénipun ngemunah layanan umum kados ta nglampahaken irigasi, prakawis sampah, utawi margi komune ingkang dèrèng dipunaspal.<ref name="internet120"/>
Panggabungan, boten gampil kanggé dipunrengkuh.<ref name="internet120"/> Perkawis kapisan inggih punika, bilih manawi komune ngirangi cacahing kalungguhan ingkang kapilih ingkang kasamekta, lan boten kondhang kanthi pulitikus lokal. Perkawis ingkang langkung wigati inggih punika manawi warga nagara saking satunggal désa boten badhé ngarepaken layanan lokal ing mrika ingkang kalampahaken déning satunggaling badan èksekutif wonten ing désa ingkang sanèsipun, ingkang mbok manawi boten perduli bab kabetahan lokal.<ref name="internet120"/>
Èkspresi "antarkomune" (''intercommunalité'')<ref name="internet123">http://www.insee.fr/fr/methodes/default.asp?page=zonages/intercommunalite.htm</ref><ref name="internet124">{{Cite web |url=http://www.adcf.org/5-339-Intercommunalites-le-mensuel.php |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130516131022/http://www.adcf.org/5-339-Intercommunalites-le-mensuel.php |url-status=dead }}</ref> ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkang kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal [[22]] [[Maret]] [[1890]] ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU [[Prancis]] sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking [[Revolusi Prancis]] kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, [[ukum Chevènement]] tanggal [[12]] [[Juli]] [[1999]] inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.
Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun samsaya mundhak komune kanggé kagabung wonten ing [[konsorsium]] antarkomune kanggé ancas kacukupanipun layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya.<ref name="internet120"/> Komune pinggiran asring bekerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.<ref name="internet120"/>
=== Antarkomune ===
[[Gambar:Stadhuis Saint Quentin.JPG|thumb|[[Saint-Quentin]]]]
[[Gambar:Fort balaguier.jpg|thumb|[[La Seyne-sur-Mer]]]]
[[Gambar:Ivry-sur-Seine town hall under snow 2005-02-23.jpeg|thumb|[[Ivry-sur-Seine]]]]
[[Gambar:Beauvais fontaine (angle rue Carnot et rue des Jacobins) 1.jpg|thumb|[[Beauvais]]]]
[[Gambar:Hyeres at night p1140907.jpg|thumb|[[Hyères]]]]
[[Gambar:Cholet - Place Travot.JPG|thumb|[[Cholet]]]]
Èkspresi "antarkomune" (''intercommunalité'')<ref name="internet123"/> ateges sapérangan pambentukan kerjasama antar komune. Kerjasama kados punika ingkagn kapisanan dipunlaksanakaken wonten ing pungkasaning abad kaping 19 wonten ing ukum tanggal [[22]] [[Maret]] [[1890]] ingkang dipunsahaken kanggé pambentukan asosiasi antarkomune tunggal. Ingkang damel UU [[Prancis]] sampun kuwatos wiwit dangu tumrap kekirangan struktur komune ingkang dipunwarisaken saking [[Revolusi Prancis]] kanggé njumbuhaken kaliyan cacahing komune, [[ukum Chevènement]] tanggal [[12]] [[Juli]] [[1999]] inggih punika pangkuran paling énggal lan majeng ingkang katujokaken wonten ing panyampurnan èkspresi punika.
Wonten ing taun-taun pungkasan punika sampun mundhak cacahing komune kanggé kagabung wonten ing ''konsorsium'' antarkomune kanggé njangkepi layanan kados ta pamungutan sampah lan suplai toya. Komune pinggiran asring kerjasama kaliyan kutha wonten ing wewengkon urbanipun kanggé minangka laladan ingkang dipunjangkepi kanthi angkudan umum utawi ngemunah pamungutan pajeg lokal.<ref name="internet120"/>
Hukum Chevènement mungkasi sadaya praktik punika, mbisak sapérangan struktur lan damel ingkang énggal. Kanthi tambahan, ukum punika maringi kauangan pamarèntah punjer ingkang katujokaken kanggé narik komune supados kagabung wonten ing struktur antarkomune. Boten kados katetepan taun [[1966]] ingkang kasil sepalihipun lan ingkang ngeparengaken komune urban minangka wewengkon urban, utawi kalepatan [[ukum Marcellin]] taun 1971, ukum Chevènement dumugi ing kasuksèsan ageng, saèngga kathah-kathahipun komune [[Prancis]] kagayut wonten ing struktur antarkomune.
Wonten kalih jinis struktur antarkomune:
* Tanpa kekiyatan fiskal. Punika minangka wujud antarkomune gagal. Kategori punika ngambah sindikat komune tradhisional. Komune kagabung lan nyumbang kanthi kauangan dhateng perkumpulan, nanging sindikat boten saged medalaken pajakipun piyambak. Komune saged medal saking sindikat wonten ing sawayah-wayah. Sindikat saged madeg kanggé kapreluan tartamtu utawi mungkasan sapérangan prakawis. Struktur tanpa kekiyatan fiskal punika sampun dipuntilaraken boten kasènggol déning ukum Chevènement, lan struktur punika samsaya boten kondhang.
* Struktur kanthi kekiyatan fiskal. Punika kènging punapa ingkang dipunandharaken ukum Chevènement. Hukum ngregani tigang struktur kanthi kekiyatan fiskal: Perkumpulan Komune (''[[commonauté de communes]]'')<ref name=DGCl_source>{{fr icon}} {{cite web| url=http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| title=Répartition des EPCI à fiscalité propre par département au 01/01/2007| first=Ministry of the Interior| last=Direction générale des collectivités locales (DGCL)| format=PDF| accessdate=2013-04-24| authorlink=Minister of the Interior (France)| archive-date=2008-06-26| archive-url=https://web.archive.org/web/20080626204744/http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| url-status=dead}}</ref>, katujokaken dhateng komune padésan; Perkumpulan Aglomerasi (''[[commonauté d'agglomération]]'')<ref name="internet125">{{Cite web |url=http://www.cergypontoise.fr/jcms/en_23126/en/navigation-principale |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130527162108/http://www.cergypontoise.fr/jcms/en_23126/en/navigation-principale |url-status=dead }}</ref><ref name="internet126">http://www.dracenie.com/</ref>, katujokaken dhateng kutha alit lan kutha menangah wonten ing pinggiranipun; lan Perkumpulan Urban (''[[commonauté urbaine]]'')<ref name="internet127">{{Cite web |url=http://www.communaute-urbaine-alencon.fr/index.asp |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-02-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130223045420/http://www.communaute-urbaine-alencon.fr/index.asp |url-status=dead }}</ref>, katujokaken dhateng kutha ageng lan pinggiranipun.
[[Gambar:Nancy2.jpg|thumb|left|[[Nancy]]]]
Tigang struktur punika dipunparingi tingkat kekiyatan fiskal ingkang béda, kanthi Perkumpulan Aglomerasi lan Perkumpulan Urban ingkang gadhah kekiyatan fiskal langkung ageng, maringi pajeg lokal tumrap parusahan (''taxe professionnelle'') kanthi namanipun saking nama komune, lan kanthi tingkay perpajakan ingkang sami wonten ing sadaya komune ing perkumpulan mau, kados pamungutan sampah utawi angkudan, kados sindikat ingkang dangu, nanging ukum ugi damel punika minangka kuwajiban kanggé perkumpulan kanggé ngemunah sèktor ingkang sanès kados ta rantaman èkonomi lan pambangunan, proyèk perumahan, utawi pelestarian lingkungan. Perkumpulan Komune dipunsuwun ngemunah sajumlah wewengkon, kanthi maring kabébasan dhateng komune supados langkung otonomi, déné Perkumpulan Urban nangani kathah bab, mbébasaken komune ing lebetipun kirang kakuwasan otonomi.
[[Gambar:Normandie Seine Rouen2 tango7174.jpg|thumb|left|[[Rouen]]]]
Wonten ing pambentukan perkumpulan, pamarèntah ngalokasikaken dana dhateng perkumpulan miturut cacahing penduduk, maringi surungan dhateng komune kanggé kerjasama lan minangka perkumpulan. Perkumpulan Komune dipunparingi sakedhik dana saben tiyang, déné Perkumpulan Urban dipunparingi kathah dana saben tiyang, lan ngguggah komune saperlu damel perkumpulan manawi gadhah kekiyatan ingkang kirang, para komune sampun nolak nindakaken manawi boten pikantuk dana ingkang asalipun saking pamarèntah.<ref name="internet127"/>
Hukum Chevènement sampun suksés ageng ingkang dipuntandhani kanthi kathahipun komune Prancis ingkang sapunika sampun kagabung kaliyan struktur antarkomune énggal: boten asring wonten ing sawijining nagara konservatif kados ta [[Prancis]]. Tanggal [[1]] [[Januari]] [[2007]], wonten 2.573 pakempalan kados punika wonten ing [[Prancis Metropolitan]] (kalebet 5 [[syndicats d'agglomération nouvelle]], sawijining kategori ingkang saweg dipunéwahi), kasusun saking 33.327 komune (91.1% saking sadaya komune Prancis Metropolitan), lan 52.86 yuta jiwa, 86.7% cacahing penduduk Prancis Metropolitan.<ref name="internet50">{{fr icon}} {{cite web| url=http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| title=Répartition des EPCI à fiscalité propre par département au 01/01/2007| first=[[Menteri Dalam Negeri (Prancis)|Kementerian Dalam Negeri]]| last=Direction générale des collectivités locales (DGCL)| format=PDF| accessdate=2013-04-19| archive-date=2007-07-01| archive-url=https://web.archive.org/web/20070701014149/http://www.dgcl.interieur.gouv.fr/donneeschiffrees/interco/stat2007/repart_EPCI_FP_departement.pdf| url-status=dead}}</ref>
Nanging kasil punika saged nyingedaken kasunyatan ingkang surem. Wonten ing wewengkon padésan, kathah komune sampun mlebet ing pakempalan Komune namung kanggé pikantuk kauntungan saking dana pamarèntah. Sindikat lokal sampun dipunéwahi kanthi resmi dados Pakempalan Komune, Pakempalan Komune ingkang nembé ngemunah layanan ingkang sadèrèngipun dipunkelola sindikat, kalawanan kaliyan ukum ingkang sampun netepaken struktur antarkomune énggal kanggé damel jaringan wiyar aktivitas tinimbang dipunpendhet alih déning sindikat ingkang dangu. Sapérangan tiyang ngendika bilih, pamindhahan dana pamarèntah kedahipun dipunpungkasi, kathah pakempalan Komune wangsul dhateng status sindikatipun ingkang dangu, utawi ical sadayanipun wonten ing papan ing pundi boten wonten sindikat wonten ing ukum.
[[Gambar:CaenCentre.JPG|thumb|left|[[Caen]]]]
Wonten ing wewengkon urban, struktur antarkomune énggal langkung jelas, dipunbentuk déning pendamel kaputusan lokal tebih saking kapitadosan umum wonten ing kauntungan ingkang kerjasama wonten ing wewengkon urban. Nanging wonten ing sapérangan papan, tuan tanah lokal samsaya kathah, lan boten mungkin madegaken sawijining struktur antarkomune kanggé sadaya wewengkon urban: sapérangan komune nolak kanggé gabung, utawi damel strukturipun piyambak, kados wewengkon urban Marseille ing pundi sampun jumeneng sekawan struktur antarkomune.<ref name="internet127"/><ref name="internet128">{{Cite web |url=http://www.marseille-provence.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2015-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207000756/http://www.marseille-provence.com/ |url-status=dead }}</ref> Wonten ing kathah wewengkon, komune sugih kagabung kaliyan komune sugih ingkang sanès lan nolak gabung kaliyan komune ingkang miskin, kuwatos manawi warganipun dipunparingi pajeg langkung kanggé kauntungan pinggiran kutha miskin wonten ing wewengkon urban. Sanèsipun, struktur antarkomune wonten ing kathah wewengkon urban taksih énggal, lan boten stabil: kategangan kadadosan antar komune; kutha wonten ing tengah wewengkon urban asring dipunduga ngrantam dominasi saking komune pinggiran kutha; komune saking sisih pulitik ingkang sebrangan ugi saged nindakakaken bab ingkang sami tumrap sanèsipun.
[[Gambar:Place du Général de Gaulle, Lille.JPG|thumb|left|[[Lille]]]]
[[Gambar:Rennes6.JPG|thumb|left|[[Rennes]]]]
Kalih tuladha ingkang saé inggih punika [[Toulouse]]<ref name="internet129">http://www.toulouse-metropole.fr/collectivite/decouvrir-la-metropole</ref> lan [[Paris]]. Wonten ing [[Toulouse]]<ref name="internet129"/>, wonten ing mrika wonten 6 struktur antarkomune, pakempalan utama [[Toulouse]] lan pinggiranipun namung sawijining Pakempalan Aglomerasi, éwadéné [[Toulouse]] lumayan ageng kanggé damel Pakempalan Urban miturut ukum.<ref name="internet129"/> Punika amargi kamune wonten ing pinggiran kutha nolak Pakempalan Urban amargi kuwatos kicalan kakuwasanipun, lan milih Pakempalan Aglomerasi, déné Pakempalan Aglomerasi nampi sakedhik dana pamarèntah tinimbang Pakempalan Urban. Tumrap [[Paris]], boten wonten struktur antarkomune ingkang dipundhirikaken wonten ing mrika, pinggiran kutha Paris boten pitados konsèp "Paris Raya", lan pemisahan taksih dados peraturan wonten ing wewengkon metropolitan [[Paris]], kanthi pinggiran [[Paris]] ingkang minangka struktur antarkomune ingkang béda kejawi kutha [[Paris]].
Satunggal prakawis ageng ngèngigi antarkomune, asring dipunageng-agengaken, inggih punika kasunyatan bilih struktur antarkomune boetn gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat, saèngga struktur punika minangka perwakilan saking saben komune ingkang jumeneng wonten ing struktur énggal.<ref name="internet127"/> Akibatipun, wakil rakyat lan birokrat minangka pihak-pihak ingkang damel agénda lan nindakaken, kanthi perwakilan kapilih saking komune ingkang namung nyengkuyung kaputusan kunci. Wonten ing tingkat lokal, kaanan punika kados ingkang kadadosan wonten ing Brussels, ing pundi kakuwasan kapérang déning manéka nagara Éropa mardika sampun njalari kakuwasan punika dinggé dolanan déning birokrasi ingkang boten kapilih déning rakyat.<ref name="internet127"/>
=== Masa Ngajeng ===
[[Gambar:Hotèl Groslot.jpg|thumb|left|[[Orléans]]]]
[[Gambar:Mulhousedepuisrebberg.jpg|thumb|left|[[Mulhouse]]]]
Gangsal taun kapisanan wonten ing abab kaping 21 minangka éwah-éwahan ageng tumrap tingkat komune wonten ing Prancis, nanging kahananipun taksih dèrèng dipuntetepaken. Struktur antarkomune, dipunbentuk kanggé mungkasi prakawis nagara kanthi kathah sanget komune alit, sampun dumugi ing kasuksèsanipun, nanging kakuwasan merak—ugi gegayutan kaliyan komune wonten ing ngandhapipun lan ''[[départements]]'' ing nginggilipun—taksih kedah dipundandai malih wonten ing kasunyatanipun.
Dèrèng jelas ing pundhi bab punika badhé lumampah. Punapa badhé struktur antarkomune gadhah perwakilan ingkang dipunpilih langsung déning rakyat wonten ing jaman samangké, kados déné Laporan [[Pierre Mauroy|Mauroy]] rikala taun [[2000]]? Anananging, punapa malah boten nilarakaken komune minangka unit administratif ingkang samar? Sapérangan wali kutha ingkang kaloka wonten ing kutha ageng Prancis (komune) sampun nilaraken kursi wali kotanipun saperlu dados présidhèn Perkumpulan Urban, tuladhanipun [[Perkumpulan Urban Lille Métropole]].<ref name="internet127"/><ref name="internet131">http://www.emploipublic.fr/fiche_recruteur/EP/c_u_lille_metropole/index.php</ref><ref name="internet132">http://www.lillemetropole.fr/index.php?p=10</ref> Utawis punapa badhé struktur antarkomune punika kapecah, ingkang tundhanipun, sasampunipun nagara mandhagaken pambiyantu dana? Utawi mungkin, ukum Chevènement namung minangka tahap kapisanan panggabungan ageng komune, sawijining usaha supados komune nyambut damel sesarengan lan pikantuk kauntunganipun, sadèrèngipun komune-komune punika dipungabungaken. Wonten ing bab punika, pirembagan badhé dipuntindakaken wonten ing taun-taun ingkang badhé kalampahan.
== Fakta sanèsipun ==
[[Gambar:Place_du_Parvis,_Reims(1).jpg|thumb|left|[[Reims]]]]
[[Gambar:LeHavre.jpg|thumb|left|[[Le Havre]]]]
=== Komune kanthi penduduk ingkang kathah piyambak lan paling sakedhik ===
Komune ingkang kathah piyambak pendudukipun wonten ing Républik [[Prancis]] inggih punika komune [[Paris]]: 2.125.246 jiwa rikala Maret [[1999]].
* Enem saking ''(désa Prancis ingkang risak wonten ing jaman Perang Donya I)'' boten naté dipunyasa malih. Sedayanipun wonten ing ''département'' [[Meuse]]<ref name="internet51">http://www.lameuse.be/</ref>, lan risak sadangunipun ''Paprangan Verdun'' taun [[1916]].<ref name="internet133">{{Cite web |url=http://www.beritaunik.net/top-10/10-pertempuran-paling-berdarah-selama-perang-dunia-i.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-06-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130601125217/http://www.beritaunik.net/top-10/10-pertempuran-paling-berdarah-selama-perang-dunia-i.html |url-status=dead }}</ref> Sasampunipun perang, dipunputusaken bilih wewengkon ingkang dipundunungi sadèrèngipun wonten ing désa ingkang risak boten badhé diungabungaken dhateng komune ingkang sanès, minangka pepènget dhateng désa mau ingkang sampun "mati kanggé Prancis", kados nalika dipunbiyangun, lan mangayubagya kanggé désa mau. Komune punika boten gadhah penghuni lan dipunatur déning sawijining déwan kanthi anggota tigang tiyang, dipilih déning [[préfet|prefek]] Meuse<ref name="internet51"/>:
** [[Beaumont-en-Verdunois]]<ref name="internet52">{{Cite web |url=http://www.lagenealogie.com/histoire-ville-village-commune/beaumont-en-verdunois-55039.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304222848/http://www.lagenealogie.com/histoire-ville-village-commune/beaumont-en-verdunois-55039.html |url-status=dead }}</ref>
** [[Bezonvaux]]<ref name="internet60">http://www.conseil-general.com/en/map-town-hall/map-town-hall-bezonvaux-55100.htm</ref>
** [[Cumières-le-Mort-Homme]]<ref name="internet61">http://www.intellicast.com/Local/Weather.aspx?location=FRLO0337</ref>
** [[Fleury-devant-Douaumont]]<ref name="internet62">http://www.map-france.com/Fleury-devant-Douaumont-55100/</ref>
** [[Haumont-près-Samogneux]]<ref name="internet63">http://www.map-france.com/Haumont-pres-Samogneux-55100/</ref>
** [[Louvemont-Côte-du-Poivre]]<ref name="internet64">http://www.map-france.com/Louvemont-Cote-du-Poivre-55100/</ref>
* Tebih saking bab-bab ingkang istiméwa, komune kanthi penduduk paling sakedhik wonten ing Républik Prancis inggih punika:
** komune [[Rochefourchat]]<ref name="internet65">http://www.map-france.com/Rochefourchat-26340/</ref><ref name="internet134">{{Cite web |url=http://starbetzone.com/rochefourchat-kota-berpenghuni-1-jiwa-di-perancis |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2023-10-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231008011830/http://www.starbetzone.com/rochefourchat-kota-berpenghuni-1-jiwa-di-perancis |url-status=dead }}</ref>, ing ngandhap [[gunung]] [[Alpen]]<ref name="internet66">http://www.tripadvisor.co.id/AllLocations-g190434-Places-Austrian_Alps.html</ref> Prancis, 1 jiwa wonten ing sensus 1999 (satunggaling priyantun kakungn 38 taun ingkang sampun pisahan kaliyan garwanipun).
** komune [[Leménil-Mitry]]<ref name="internet67">http://www.conseil-general.com/mairie/mairie-lemenil-mitry-54740.htm</ref>, ing alas [[Lorraine (région)|Lorraine]] wonten ing sisih wétan Prancis, 2 jiwa rikala sensus 1999 (priyantun kakung 42 taun lan garwanipun 38 taun, dados pamilik sadaya griya wonten ing komune mau, asalipun saking kulawarga tuan tanah ing mrika).
** komune [[Rouvroy-Ripont]]<ref name="internet68">{{Cite web |url=http://maps.apocalx.com/communes-de-france/commune-51470-rouvroy-ripont.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-22 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304204710/http://maps.apocalx.com/communes-de-france/commune-51470-rouvroy-ripont.html |url-status=dead }}</ref>, caket laladan [[Champagne (provinsi)|Champagne]]<ref name="internet69">http://www.champagnedirect.co.uk/</ref>, 2 jiwa wonten ing sensus 1999 (priyantun kakung 60 taun lan 73 taun ingkang dèrèng palakrama).
=== Téritori komune paling ageng lan paling alit ===
* Komune paling ageng wonten ing Républik Prancis inggih punika [[Maripasoula]]<ref name="internet135">http://www.franceguyane.fr/regions/guyane/maripasoula-etrange-epidemie-chez-les-garimpeiros-155693.php</ref><ref name="internet136">{{Cite web |url=http://www.rfi.fr/actufr/articles/019/article_9146.asp |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2011-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110215081017/http://www.rfi.fr/actufr/articles/019/article_9146.asp |url-status=dead }}</ref><ref name="internet137">http://www.annuaire-mairie.fr/ville-maripasoula.html</ref> (3.710 jiwa) wonten ing ''département'' [[Guyana Prancis]]: [[1 E10 m²|18.360 km²]] (7.089 mil pasagi).
* Wonten ing [[Prancis Metropolitan]] komune paling ageng inggih punika komune [[Arles]] (50.513 jiwa) caket [[Marseille]], téritorinipun ngambah sapérangan [[delta kali|delta]] [[Kali Rhône]]: [[1 E8 m²|759 km²]] (293 mil pasagi), utawi kaping 8.7 langkung wiyar saking wiyaripun kutha Paris (boten kalebet taman [[Bois de Boulogne]]<ref name="internet138">{{Cite web |url=http://www.paris.fr/pratique/paris-au-vert/bois-de-boulogne/p6567 |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-04-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130429143411/http://www.paris.fr/pratique/paris-au-vert/bois-de-boulogne/p6567 |url-status=dead }}</ref> lan [[Bois de Vincennes]])<ref name="internet139">{{Cite web |url=http://www.paris.fr/english/parks-woods-gardens-and-cemeteries/woods/bois-de-vincennes/rub_8211_stand_34153_port_18985 |title=Archive copy |access-date=2013-04-24 |archive-date=2013-05-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130518191946/http://www.paris.fr/english/parks-woods-gardens-and-cemeteries/woods/bois-de-vincennes/rub_8211_stand_34153_port_18985 |url-status=dead }}</ref>.
* Komune paling alit wonten ing Républik Prancis inggih punika [[Castelmoron-d'Albret]] (62 jiwa) caket [[Bordeaux]]: [[1 E4 m²|0.0376 km²]] (0.0145 mil pasagi utawi 9.3 ekar).
=== Komune paling inggil===
Komune paling inggil wonten ing Républik Prancis (lan Éropa) inggih punika [[Saint-Véran]]<ref name="internet141"/> (267 jiwa), wonten ing Pegunungan [[Alpen]] Prancis: inggilipun désa wonten ing tengah komune inggih punika 1.990 mèter (6.529 kaki) lan 2.040 mèter (6.693 kaki) ing nginggiling lumah laut.<ref name="internet141">http://www.saintveran.com/</ref>
=== Komune paling tebih saking kutha krajan Prancis ===
* Komune Républik Prancis ingkang paling tebih saking Paris inggih punika komune [[L'Île-des-Pins]]<ref name="internet142">http://www.ile-des-pins.com/</ref> (1.840 jiwa) wonten ing [[Kaledonia Baru]]: 16.841 km (10.465 mil) saking punjer kutha Paris.<ref name="internet143">http://www.tripadvisor.com.au/Tourism-g298359-Ile_Des_Pins-Vacations.html</ref>
* Wonten ing daratan Prancis (Prancis Éropa kejawi [[Corsica]])<ref name="internet144">http://www.visit-corsica.com/en</ref>, komune paling tebih saking [[Paris]] inggih punika [[Coustouges]]<ref name="internet145">http://www.coustouges.fr/</ref> (134 jiwa) lan [[Lamanère]]<ref name="internet146">http://lamanere.fr/</ref> (44 jiwa) wonten ing wates [[Spanyol]]: kekalihipun gadhah jarak 721 km (448 mil) saking punjer kutha Paris satebihipun manuk gagak miber.
[[Gambar:Comunne Y picardhiv68.jpg|thumb|250px|Marka margi dados panandha watesing komune [[Y, Somme|Y]] ing ''[[département di Prancis|département]]'' [[Somme]], [[Picardie]].]]
=== Nama komune paling cekak lan dawa ===
* Komune Républik Prancis kanthi nama paling cekak inggih punika komune [[Y, Somme|Y]] (89 jiwa).
* Wonten tiga komune ing Républik Prancis ingkang gadhah nama paling dawa (38 huruf):
** komune [[Saint-Germain-de-Tallevende-la-Lande-Vaumont]] (1731 jiwa)<ref name="internet147">http://www.saint-germain-de-tallevende.fr/</ref>
** komune [[Saint-Remy-en-Bouzemont-Saint-Genest-et-Isson]] (592 jiwa)<ref name="internet148">http://www.saintremyenbouzemont.fr/</ref>
** komune [[Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur]] (739 jiwa)<ref name="internet149">http://fr.mappy.com/carte/70/beaujeu-saint-vallier-pierrejux-et-quitteur#d={{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} 70100 Beaujeu-Saint-Vallier-Pierrejux-et-Quitteur&p=map</ref>
== Nama komune wonten ing basa kejawi Prancis ==
Nama komune Prancis limrahipun wonten ing [[Basa Prancis]]. Wonten ing wewengkon ing pundi basa sanès saking Prancis dipunlafalaken, namanipun sampun dipunéwahi wonten ing pangucapan lan pangejaan Prancis, kados ta [[Toulouse]] (''Tolosa'' wonten ing [[Basa Occitan]]), [[Strasbourg]] (''Straßburg'' wonten ing [[Basa Alemanik Jerman|Basa Alemanik]]), utawi [[Perpignan]] (''Perpinyà'' wonten ing [[Basa Katalan]]). Nanging, kathah komune alit ingkang taksih migunakaken nama aslinipun. Punika tuladha nama asli wonten ing basa ingkang naté dipunngendikakaken, utawi taksih dipun-ginakaken, wonten ing tèritori Républik Prancis:
[[Gambar:Panneau Mittelhausbergen.JPG|thumb|350px|Marka margi panandha lawang mlebet [[Mittelhausbergen]] ing ''[[departemen ing Prancis|département]]'' [[Bas-Rhin]], [[Alsace]].]]
* [[Basa Jerman]]: komune [[Mittelhausbergen]] (1.690 jiwa)
* [[Basa Walanda]]: komune [[Steenvoorde]] (4.024 jiwa)
* [[Basa Breton]]: komune [[Kermoroc'h]] (324 jiwa)
* [[Basa Occitan]]: komune [[Belcastel]] (251 jiwa)
* [[Basa Basque]]: komune [[Ustaritz]] (4.984 jiwa)
* [[Basa Katalan]]: komune [[Banyuls-dels-Aspres]] (1.007 jiwa)
* [[Basa Korsika]]: komune [[San-Gavino-di-Carbini]] (738 jiwa)
* [[Basa Komoro]]: komune [[M'Tsangamouji]] (5.028 jiwa)
* [[Basa Polinesia]]: komune [[Hitiaa O Te Ra]] (8.683 jiwa)
* Sapérangan [[Basa Austronesia]] ing [[Kaledonia Baru]]: komune [[Kouaoua]] (1.586 jiwa)
* Sapérangan [[Basa Amérika Asli|Basa Indian Amérika]]: komune [[Kourou]] (19.107 jiwa)
==Klasifikasi==
INSEE Kode<ref name="internet53">http://www.insee.fr/fr/methodes/nomenclatures/cog/</ref>: INSEE maringi kodhe pangindèksan numèrik wonten ing manéka éntitas wonten ing Prancis<ref name="internet54">http://www.insee.fr/fr/publications-et-services/default.asp?page=services/faq/q22_2insee.htm</ref>, mliginipun komune (ingkang boten sami kaliyan kodhe pos)<ref name="internet55">http://www.galichon.com/codesgeo/</ref>. Kode 'jangkep' gadhah wolu (8) digit lan tiga ruwang lebet, nanging wonten ing ingkang dipunprasajakaken kodenipun kanthi gangsal (5) angka lan boten mawi ruwang lebet<ref name="internet56">http://www.francogene.com/france/insee.php</ref><ref>http://www.dcode.fr/code-postal-insee-communes</ref>:
* Kalih digit (département) lan tiga digit (commune) kanggé 96 département Prancis 'métropolitaine'.
* Tigang digit (département utawi kolèktivitas) lan kalih digit (commune) kanggé departemèn Luar Negeri, Jajahan lan Nagara Luar Negeri. Ugi pirsani: fr: Kode INSEE # Kode komunal.
==Komune-Komune ing Prancis==
Punika minangka pratélan komune ingkang wonten ing Prancis kanthi cacahing penduduk ingkang langkung saking 20.000 jiwa rikala sénsus 2006<ref name="internet57">INSEE: [http://www.insee.fr/fr/ppp/bases-de-donnees/recensement/populations-legales/default.asp ''Polulations légales 2006'']</ref>. Sedaya cacah punika migunakaken métode pangétangan ''sans doubles comptes'' [[INSEE]] (''population municipale'').
[[Gambar:Toulon place de la liberté-fontaine.jpg|thumb|[[Toulon]]]]
[[Gambar:Massif du Taillefer.JPG|thumb|[[Grenoble]]]]
[[Gambar:Angers maine chateau.jpg|thumb|[[Angers]]]]
[[Gambar:Dijon-PalaisDucBourgogne.jpg|thumb|[[Dijon]]]]
[[Gambar:Chateau de Brest et Tour Tanguy.jpg|thumb|[[Brest, Prancis|Brest]]]]
[[Gambar:Nîmes, Centre ville.jpg|thumb|[[Nîmes]]]]
[[Gambar:Montagne Sainte-Victoire towards roofs of Aix-en-Provence.jpg|thumb|[[Aix-en-Provence]]]]
[[Gambar:Clermont vu de Montjuzet.JPG|thumb|[[Clermont-Ferrand]]]]
[[Gambar:Tudor buildings in Tours, France.jpg|thumb|[[Tours]]]]
[[Gambar:Limoges décorée pour les Ostensions 2009.JPG|thumb|[[Limoges]]]]
[[Gambar:Villeurbanne gratteciel placechanoineboursier (3).jpg|thumb|[[Villeurbanne]]]]
[[Gambar:Quai belu amiens.JPG|thumb|[[Amiens]]]]
[[Gambar:Metz Theatre 2003.jpg|thumb|[[Metz]]]]
{{div col|colwidth=15em}}
# [[Paris]]<ref name="internet26"/>
# [[Marseille]]<ref name="internet27"/>
# [[Lyon]]<ref name="internet28"/>
# [[Toulouse]]<ref name="internet100"/>
# [[Nice]]
# [[Nantes]]
# [[Strasbourg]]<ref name="internet42"/>
# [[Montpellier]]<ref name="internet41"/>
# [[Bordeaux]]<ref name="internet37"/>
# [[Lille]]
# [[Rennes]]<ref name="internet91">http://www.tourisme-rennes.com/en/home.aspx</ref>
# [[Reims]]<ref name="internet92">http://www.reims-tourism.com/</ref>
# [[Le Havre]]
# [[Saint-Étienne]]<ref name="internet93">http://www.saintetienne.com/</ref>
# [[Toulon]]
# [[Grenoble]]<ref name="internet94">{{Cite web |url=http://www.grenoble-tourism.com/ |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130501064311/http://www.grenoble-tourism.com/ |archive-date=2013-05-01 |url-status=dead}}</ref>
# [[Angers]]<ref name="internet95">http://www.tripadvisor.com/Tourism-g187197-Angers_Maine_et_Loire_Anjou_Loire_Valley_Pays_de_la_Loire-Vacations.html</ref>
# [[Dijon]]<ref name="internet96">http://www.visitdijon.com/en/</ref>
# [[Brest]]<ref name="internet97">http://www.tripadvisor.com/Tourism-g187095-Brest_Finistere_Brittany-Vacations.html</ref>
# [[Nîmes]]<ref name="internet98">{{Cite web |url=http://france-for-visitors.com/france-maps/languedoc/nimes-map.html |title=Archive copy |access-date=2013-04-23 |archive-date=2012-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121023030720/http://www.france-for-visitors.com/france-maps/languedoc/nimes-map.html |url-status=dead }}</ref>
# [[Le Mans]]<ref name="internet99">http://www.tripadvisor.co.uk/Tourism-g187195-Le_Mans_Sarthe_Pays_de_la_Loire-Vacations.html</ref>
# [[Aix-en-Provence]]
# [[Clermont-Ferrand]]
# [[Saint-Denis]]
# [[Tours]]
# [[Limoges]]
# [[Villeurbanne]]
# [[Amiens]]
# [[Metz]]<ref name="internet43"/>
# [[Besançon]]
# [[Perpignan]]
# [[Orléans]]<ref name="internet39"/>
# [[Mulhouse]]
# [[Caen]]
# [[Boulogne-Billancourt]]
# [[Rouen]]<ref name="internet38"/>
# [[Nancy]]<ref name="internet44"/>
# [[Argenteuil]]
# [[Montreuil]]
# [[Saint-Paul]]
# [[Roubaix]]
# [[Saint-Denis]]
# [[Avignon]]
# [[Tourcoing]]
# [[Fort-de-France]]
# [[Créteil]]
# [[Poitiers]]
# [[Nanterre]]
# [[Versailles]]
# [[Courbevoie]]
# [[Pau]]
# [[Vitry-sur-Seine]]
# [[Asnières-sur-Seine]]
# [[Colombes]]
# [[Aulnay-sous-Bois]]
# [[Rueil-Malmaison]]
# [[La Rochelle]]
# [[Antibes]]
# [[Saint-Maur-des-Fossés]]
# [[Calais]]
# [[Champigny-sur-Marne]]
# [[Saint-Pierre]]
# [[Aubervilliers]]
# [[Béziers]]
# [[Bourges]]
# [[Cannes]]
# [[Le Tampon]]
# [[Dunkerque]]
# [[Saint-Nazaire]]
# [[Drancy]]
# [[Colmar]]
# [[Mérignac]]
# [[Valence]]
# [[Quimper]]
# [[Ajaccio]]
# [[Levallois-Perret]]
# [[Issy-les-Moulineaux]]
# [[Neuilly-sur-Seine]]
# [[Troyes]]
# [[Noisy-le-Grand]]
# [[Villeneuve d'Ascq]]
# [[Antony, Hauts-de-Seine]]
# [[Les Abymes]]
# [[Sarcelles]]
# [[Lorient]]
# [[Niort]]
# [[Cayenne]]
# [[Chambéry]]
# [[Pessac]]
# [[Vénissieux]]
# [[Clichy]]
# [[Cergy]]
# [[Saint-Quentin]]
# [[La Seyne-sur-Mer]]
# [[Ivry-sur-Seine]]
# [[Beauvais]]
# [[Hyères]]
# [[Cholet]]
# [[Montauban]]
# [[Pantin]]
# [[Bondy]]
# [[Maisons-Alfort]]
# [[Vannes]]
# [[Évry]]
# [[Charleville-Mézières]]
# [[Arles]]
# [[Saint-André]]
# [[Fontenay-sous-Bois]]
# [[Sartrouville]]
# [[Épinay-sur-Seine]]
# [[Fréjus]]
# [[Évreux]]
# [[Laval]]
# [[Le Blanc-Mesnil]]
# [[Sevran]]
# [[Annecy]]
# [[Belfort]]
# [[Narbonne]]
# [[La Roche-sur-Yon]]
# [[Clamart]]
# [[Villejuif]]
# [[Brive-la-Gaillarde]]
# [[Saint-Malo]]
# [[Saint-Louis]]
# [[Meaux]]
# [[Grasse]]
# [[Albi]]
# [[Chelles]]
# [[Blois]]
# [[Cagnes-sur-Mer]]
# [[Bobigny]]
# [[Châteauroux]]
# [[Vincennes]]
# [[Carcassonne]]
# [[Chalon-sur-Saône]]
# [[Saint-Brieuc]]
# [[Martigues]]
# [[Châlons-en-Champagne]]
# [[Tarbes]]
# [[Montrouge]]
# [[Meudon]]
# [[Aubagne]]
# [[Bayonne]]<ref name="internet40"/>
# [[Boulogne-sur-Mer]]
# [[Suresnes]]
# [[Saint-Herblain]]
# [[Bastia]]
# [[Castres]]
# [[Gennevilliers]]
# [[Sète]]
# [[Puteaux]]
# [[Saint-Ouen]]
# [[Wattrelos]]
# [[Douai]]
# [[Alfortville]]
# [[Le Cannet]]
# [[Valenciennes]]<ref name="internet45"/>
# [[Angoulême]]
# [[Istres]]
# [[Compiègne]]
# [[Arras]]
# [[Mantes-la-Jolie]]
# [[Livry-Gargan]]
# [[Caluire-et-Cuire]]
# [[Saint-Germain-en-Laye]]
# [[Rosny-sous-Bois]]
# [[Thionville]]
# [[Corbeil-Essonnes]]
# [[Talence]]
# [[Cherbourg-Octeville]]
# [[Saint-Priest]]
# [[Vaulx-en-Velin]]
# [[Massy]]
# [[Bourg-en-Bresse]]
# [[Salon-de-Provence]]
# [[Chartres]]
# [[Alès]]
# [[Montluçon]]
# [[Le Lamentin]]
# [[Garges-lès-Gonesse]]
# [[Marcq-en-Barœul]]
# [[Bagneux]]
# [[Bron]]
# [[Noisy-le-Sec]]
# [[Nevers]]
# [[Le Port]]
# [[Gagny]]
# [[Melun]]
# [[Anglet]]
# [[Auxerre]]
# [[Rezé]]
# [[Gap]]
# [[Savigny-sur-Orge]]
# [[Vitrolles]]
# [[Draguignan]]
# [[La Courneuve]]
# [[Joué-lès-Tours]]
# [[Choisy-le-Roi]]
# [[Roanne]]
# [[Poissy]]
# [[Échirolles]]
# [[Saint-Chamond]]
# [[Villepinte]]
# [[Lens]]
# [[Tremblay-en-France]]
# [[Saint-Martin-d'Hères]]
# [[Haguenau]]
# [[Stains]]
# [[Pontault-Combault]]
# [[Châtellerault]]
# [[Six-Fours-les-Plages]]
# [[Villefranche-sur-Saône]]
# [[Mâcon]]
# [[Bagnolet]]
# [[Sainte-Geneviève-des-Bois]]
# [[Épinal]]
# [[Montigny-le-Bretonneux]]
# [[Montélimar]]
# [[Saint-Raphaël]]
# [[Agen]]
# [[Saint-Laurent-du-Maroni]]
# [[Conflans-Sainte-Honorine]]
# [[Dieppe]]
# [[Saint-Joseph]]
# [[Creil]]
# [[Neuilly-sur-Marne]]
# [[Saint-Benoît]]
# [[Romans-sur-Isère]]
# [[Franconville]]
# [[Marignane]]
# [[Dreux]]
# [[Maubeuge]]
# [[Les Mureaux]]
# [[Cambrai]]
# [[Liévin]]
# [[La Ciotat]]
# [[Colomiers]]
# [[Châtillon]]
# [[Le Perreux-sur-Marne]]
# [[Châtenay-Malabry]]
# [[Plaisir]]
# [[Vandœuvre-lès-Nancy]]
# [[Viry-Châtillon]]
# [[Schiltigheim]]
# [[Thonon-les-Bains]]
# [[Houilles]]
# [[Nogent-sur-Marne]]
# [[Athis-Mons]]
# [[Vallauris]]
# [[Sainte-Marie]]
# [[Malakoff]]
# [[Villeneuve-Saint-Georges]]
# [[L'Haÿ-les-Roses]]
# [[Palaiseau]]
# [[Mont-de-Marsan]]
# [[Goussainville]]
# [[Vienne]]
# [[Saint-Laurent-du-Var]]
# [[Sotteville-lès-Rouen]]
# [[Villenave-d'Ornon]]
# [[Orange]]
# [[Rillieux-la-Pape]]
# [[Périgueux]]
# [[Le Chesnay]]
# [[Trappes]]
# [[Aurillac]]
# [[Chatou]]
# [[Clichy-sous-Bois]]
# [[Saint-Cloud]]
# [[Villiers-sur-Marne]]
# [[Thiais]]
# [[Saint-Leu]]
# [[Meyzieu]]
# [[Draveil]]
# [[Pontoise]]
# [[Saumur]]
# [[Annemasse]]
# [[Yerres]]
# [[Lambersart]]
# [[Alençon]]
# [[Soissons]]
# [[Charenton-le-Pont]]
# [[Villemomble]]
# [[Guyancourt]]
# [[Vierzon]]
# [[Ermont]]
# [[Baie-Mahault]]
# [[Saint-Étienne-du-Rouvray]]
# [[Bergerac]]
# [[Menton]]
# [[Bezons]]
# [[Cachan]]
# [[Élancourt]]
# [[Pierrefitte-sur-Seine]]
# [[Carpentras]]
# [[Aix-les-Bains]]
# [[Le Gosier]]
# [[La Garenne-Colombes]]
# [[Bois-Colombes]]
# [[Villiers-le-Bel]]
# [[Saint-Dizier]]
# [[Sens]]
# [[Saint-Médard-en-Jalles]]
# [[Vanves]]
# [[Biarritz]]
# [[Ris-Orangis]]
# [[Montbéliard]]
# [[Saintes]]
# [[Laon]]
# [[Béthune]]
# [[Taverny]]
# [[Illkirch-Graffenstaden]]
# [[Vigneux-sur-Seine]]
# [[Rochefort]]
# [[Sucy-en-Brie]]
# [[La Possession]]
# [[Le Grand-Quevilly]]
# [[Gonesse]]
# [[Montfermeil]]
# [[Vichy]]
# [[Grigny]]
# [[Sannois]]
# [[Hénin-Beaumont]]
# [[Brunoy]]
# [[Herblay]]
# [[Cavaillon]]
# [[Oullins]]
# [[Rambouillet]]
# [[La Garde]]
# [[Fresnes]]
# [[Le Kremlin-Bicêtre]]
# [[Tournefeuille]]
# [[Romainville]]
# [[Savigny-le-Temple]]
# [[Les Ulis]]
# [[La Teste-de-Buch]]
# [[Armentières]]
# [[Décines-Charpieu]]
# [[Dole]]
# [[Matoury]]
# [[Villeneuve-la-Garenne]]
# [[Miramas]]
# [[Saint-Sébastien-sur-Loire]]
# [[Champs-sur-Marne]]
# [[Épernay]]
# [[Bègles]]
# [[Chaumont]]
# [[Orvault]]
# [[Abbeville]]
# [[Rodez]]
# [[Vernon]]
# [[Fontenay-aux-Roses]]
# [[Lunel]]
# [[Le Robert]]
# [[Bruay-la-Buissière]]
# [[Le Creusot]]
# [[Kourou]]
# [[Sèvres]]
# [[Bourgoin-Jallieu]]
# [[Eaubonne]]
# [[Muret]]
# [[Oyonnax]]
# [[Villeneuve-sur-Lot]]
# [[Le Bouscat]]
# [[Lisieux]]
# [[Le Plessis-Robinson]]
# [[Villeparisis]]
# [[Libourne]]
# [[Cenon]]
# [[Montgeron]]
# [[Sainte-Anne]]
# [[Coudekerque-Branche]]
# [[Gradignan]]
# [[Fontaine]]
# [[Montigny-lès-Metz]]
# [[Hérouville-Saint-Clair]]
# [[Brétigny-sur-Orge]]
# [[La Madeleine]]
# [[Saint-Ouen-l'Aumône]]
# [[Lanester]]
# [[Étampes]]
# [[Maisons-Laffitte]]
# [[Frontignan]]
# [[Mons-en-Barœul]]
# [[Torcy]]
# [[Saint-Mandé]]
# [[Sainte-Foy-lès-Lyon]]
# [[Millau]]
# [[Le Petit-Quevilly]]
# [[Saint-Pol-sur-Mer]]
# [[Les Lilas]]
# [[La Valette-du-Var]]
# [[Forbach]]
# [[Gif-sur-Yvette]]
# [[Beaune]]
# [[Sarreguemines]]
# [[Morsang-sur-Orge]]
# [[Sainte-Suzanne]]
# [[Saint-Dié-des-Vosges]]
# [[Combs-la-Ville]]
# [[Auch]]
# [[Cormeilles-en-Parisis]]
# [[Saint-Gratien]]
# [[Schœlcher]]
# [[Fleury-les-Aubrais]]
# [[Montmorency]]
# [[Loos]]
# [[Grande-Synthe]]
# [[Agde]]
# [[Roissy-en-Brie]]
# [[Deuil-la-Barre]]
# [[La Celle-Saint-Clou]]
# [[Blagnac]]
# [[Orly]]
# [[Manosque]]
# [[Petit-Bourg]]
# [[Hazebrouck]]
# [[Vertou]]
# [[Gardanne]]
# [[Longjumeau]]
# [[Olivet]]
# [[Le Moule]]
# [[Lormont]]
# [[Fougères]]
# [[Croix]]
# [[Mandelieu-la-Napoule]]
# [[Dammarie-lès-Lys]]
# [[Dax]]
# [[Voiron]]
# [[Mont-Saint-Aignan]]
# [[Moulins]]
# [[Le Mée-sur-Seine]]
# [[Denain]]
# [[Les Pennes-Mirabeau]]
# [[Les Pavillons-sous-Bois]]
# [[Ozoir-la-Ferrière]]
# [[Lagny-sur-Marne]]
# [[Cahors]]
# [[Saint-Michel-sur-Orge]]
# [[Vélizy-Villacoublay]]
{{div col end}}
== Cathetan suku ==
{{reflist|2}}
* {{fr icon}} ''[[La Documentation française]]'' ''[http://www.ladocumentationfrancaise.fr/dossiers/intercommunalite/index.shtml Le développement de l'intercommunalité : la révolution discrète]''
* {{fr icon}} Maryvonne Bonnard, ''Les collectivités territoriales en France'', 2005, ''La Documentation française'', ISBN 2-11-005874-9
== Uga delengen ==
* [[Pratélan komune ing Prancis]]
* [[Komune (subdivisi)]]
* [[Comune]] (Italia)
* [http://www.lescommunes.com/ Daftar lengkap kota dan kotamadya di Perancis] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190710203844/https://www.lescommunes.com/ |date=2019-07-10 }}
[[Kategori:Komune]]
[[Kategori:Prancis]]
sbgx3590a5cf1hogyg14gqlsh07itan
Elia
0
100488
1761792
1741987
2026-11-17T22:48:56Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761792
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox saint
|name=Nabi Elia
|death_date=
|feast_day=20 Juli
|venerated_in=agama-agama:<br />[[Yahudi]]<br />[[Islam]]<br />[[Kristen]]
|image=Elijah Resuscitating the Son of the Widow of Sarepta - Hersent, Louise - 1819.jpg
|imagesize=220px
|caption=''Elia mbangkitaké putra rondho ing Sarfat, lukisan Louis Hersent
|birth_place=Tisbe, Gilead
|death_place=
|titles= Nabi, ''Pelihat''
|beatified_date=
|beatified_place=
|beatified_by=
|canonized_date=
|canonized_place=
|canonized_by=
|attributes=[[Nabi]]
|patronage=
|major_shrine=
|suppressed_date=
|issues=
|prayer=
|prayer_attrib=
|best known for= dadi nabi sing paling misuwur ing Israèl<br />kakendelané nantang nabi Baaling gunung Karmel<br />pandhakian menyang swarga sajeroning angin lésus
}}
'''Elia''' ({{lang-he|אליהו}} ''Eliyahu'', artiné "[[Yahweh]] iku Allah";<ref>New Bible Dictionary. 1982 (second edition). Tyndale Press, Wheaton, IL, USA. ISBN 0-8423-4667-8, p. 319</ref>
{{lang-ar|إلياس}} ''Ilyās''; {{lang-en|Elijah}} utawa ''Elias'') iku sawijining [[nabi]] ing [[Karajan Israèl Lor]]<ref>[http://christianbookshelf.org/yonge/the_chosen_people/lesson_viii_the_kingdom_of.htm Kingdom of Samaria]</ref> nalika jaman papréntahan raja [[Ahab]], [[Ahazia (raja Israèl)|Ahazia]] lan [[Yoram (raja Israèl)|Yoram]] watara abad angka 9 SM, miturut Kitab Raja-raja sajeroning [[Ibrani|Alkitab Ibrani]] utawa [[Prajanjian Lawas]] [[Alkitab]] [[Kristen]]. Elia uga dicathet sajeroning [[Prajanjian Anyar]] lan [[Al Quran]]. Dhèwèké dihurmati sajeroning agama [[Yahudi]], [[Kristen]] lan [[Islam]]. Dhèwèké asalé saka Tisbe, Gilead.<ref>{{Ayat|1 Raja-raja|17|1}}</ref>
== Panampilan ==
Sawijining wong sing nganggo sandhangan wulu, lan sabuk kulit kaiket ing bangkèkané.<ref>{{Ayat|2 Raja-raja|1|8}}</ref>
== Tradhisi tlatah ==
Elia dadi tokoh pahlawan sajeroning carita rakyat ing [[Republik Makedonia]], [[Serbia]], [[Bulgaria]], lan [[Rumania]], ditepungi minangka "Elia pangawa bledhèg" lan dicaritakaké duwé kuwasa tumrap angin lesus wektu [[mangsa panas]], [[mangsa udan|rendheng]], udan ès, gludhug lan embun.<ref>{{Cite web |url=http://www.bnr.bg/RadioBulgaria/Emission_English/Theme_Folklore/Material/st_elijah_folk.htm |title=Archive copy |access-date=2013-05-26 |archive-date=2009-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090204182820/http://www.bnr.bg/RadioBulgaria/Emission_English/Theme_Folklore/Material/st_elijah_folk.htm |url-status=dead }}</ref>
== Réferènsi ==
{{Reflist|2}}
== Pranala njaba ==
{{Commons category}}
* [http://www.sacred-texts.com/jud/loj/loj408.htm Legends of the Jews by Louis Ginzberg.] The legends of Elijah.
* [http://www.jewishencyclopedia.com/view.jsp?artid=245&letter=E&search=Elijah Jewish Encyclopedia: ''Elijah'']
* [http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-65 ''Dictionary of the History of Ideas: Cosmic Voyages''] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120716181019/http://etext.lib.virginia.edu/cgi-local/DHI/dhi.cgi?id=dv1-65 |date=2012-07-16 }} - Mentions (in passing) the story of Elijah being carried up to heaven in a flaming chariot as an inspiration for human flight
* [http://www.biblicalstudies.org.uk/article_elijah.html ''Elijah'' by Rob Bradshaw] Extensive dictionary style article.
* [http://scriptures.lds.org/en/bd/e/33 LDS Bible Dictionary Entry on Elijah]
* [http://www.karmel.at/ics/edith/stein_9.html Edith Stein on Elijah in Carmelite spirituality] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071217214442/http://www.karmel.at/ics/edith/stein_9.html |date=2007-12-17 }}
* [http://www.saintpetersbasilica.org/Statues/Founders/Elijah/Elijah.htm Founder Statue in St Peter's Basilica]
* [https://web.archive.org/web/20121011005940/http://ocafs.oca.org/FeastSaintsViewer.asp?SID=4&ID=1&FSID=102060 Holy, Glorious Prophet Elijah] Orthodox icon and synaxarion
* [http://www.al-huda.com/TPOI_32.htm Prophet Ilyas] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190128142746/http://www.al-huda.com/TPOI_32.htm |date=2019-01-28 }}
* [http://www.islam101.com/history/people/prophets/elisha.htm The Story of Ilyas (Elias)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120710085953/http://www.islam101.com/history/people/prophets/elisha.htm |date=2012-07-10 }}
[[Kategori:Tokoh Prajanjian Lawas]]
[[Kategori:Tokoh Alkitab]]
86rb9iirwnwjumce1tt47mlmvew0318
Asem urat
0
105113
1761757
1758437
2026-11-17T17:01:03Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761757
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox disease
| Name = Asam urat
| Image = The gout james gillray.jpg
| Alt = A small creature with sharp teeth is biting into a swollen foot at the base of the big toe
| Caption = ''Gout'', a 1799 caricature by [[James Gillray]]
| DiseasesDB = 29031
| ICD10 = {{ICD10|M|10||m|05}}
| ICD9 = {{ICD9|274.00}} {{ICD9|274.1}} {{ICD9|274.8}} {{ICD9|274.9}}
| ICDO =
| OMIM = 138900
| OMIM_mult = {{OMIM2|300323}}
| MedlinePlus = 000422
| eMedicineSubj = emerg
| eMedicineTopic = 221
| eMedicine_mult = {{eMedicine2|med|924}} {{eMedicine2|med|1112}} {{eMedicine2|oph|506}} {{eMedicine2|orthoped|124}}{{eMedicine2|radhio|313}}
| MeshID = D006073
}}
'''Gout''' utawa asem urat (kang uga dipahami kanthi jeneng '''podagra''' yèn wis nganti kena jempol sikil)<ref name=Egg2007/> ya iku [[Disease|kaanan medis]] kang tandha-tandha lumrahé wujud [[inflammatory arthritis]] ya iku [[joint effusion|ros-rosan abuh]]—kang nganti abang, gembuk, lan panas. [[Metatarsophalangeal articulations|Ros metatarsal-phalangeal]] ing poking [[hallux|jempol sikil]] dadi panggonan kang paling umum ketaman (prakira 50% kasus). Asam urat uga bisa tuwuh minangka benjol-benjol saka klumpukan kristal ing sangisoring kulit, sajeroning ros-rosan, lan sajeroning balung kang sinebut [[tophi]], [[watu ginjel]], utawa nglumpuking kristal urat ing ginjel sinebut [[nefropati urat]]. Sebabe ya iku dhuwuré angka kandhutan [[asem urat]] ing [[getih]]. Asam urat malih dadi kristal, banjur kristal-kristal mau nglumpuk ing ros-rosan, [[téndhon]], lan ing sakupenging [[tissue (biology)|jaringan]].
Diagnosis klinis ditegesake kanthi ndeleng sipating kristal ing lenga ros-rosan. Pangobatan nganggo obat anti-abuh non-steroid utawa [[nonsteroidal anti-inflammatory drugs]] (NSAIDs), [[steroid]], utawa [[kolkisin]] bisa ngatasi tandha-tandha. Nalika serangan akut kalong, angka asem urat lumrahé bisa dikurangi kanthi ngowahi gaya hidup, utawa nganggo obat [[allopurinol]] utawa [[probenesid]] kang bisa nyegah kedadeyan serangan ing let suwé kanggo pasien kang kerep ketaman serangan.
Ing pirang-pirang puluh taun kang keri iki, kasus asem urat saya nambah cacah lelakoné, prakira ana 1-2% populasi nagara-nagara [[Western world|Kulon]] kang ketaman lelara iki ing sawijining umuré. Nambahing kedadeyan iki dinuga amarga nambahing faktor-faktor risiko ing populasi mau, kaya ta [[sindrom metabolik]], tingkat harapan hidup utawa [[life expectancy]] lan owahing diet. Miturut sajarah, asem urat iki kawentar dadi "penyakite ratu" utawa "lelara priyayi sugih".
==Tandha lan tandha-tandha==
[[Image:Gout2010.JPG|thumb|alt=gambar sikil saka iringan kang nuduhaké kulit abang sandhuwuring ros-rosan ing pok jempol sikil | Asam urat kang tuwuh ing [[Metatarsophalangeal articulations|ros metatarsal-phalangeal]] jempol sikil: Titeni pérangan kulit kang semu abang ing sandhuwuring ros-rosan.]]
Asam urat bisa tuwuh ing manéka cara, nadyan kang paling umum ya iku serangan [[inflammatory arthritis]] (ya iku ros-rosan abang, gembuk, panas, lan abuh) kang kerep lan bola-bali kedadeyan.<ref name=Review08/> Ros metatarsal-phalangeal ing poking [[hallux|jempol sikil]] dadi pérangan kang paling kerep ketaman, kira-kira ing separone kasus kang kedadeyan.<ref name=PM2010/> Ros-rosan liyané kaya ta tungkak, dhengkul, ros tangan, lan driji, bisa uga mèlu ketaman.<ref name=PM2010/> Rasa ngilu ros-rosan iki lumrahé wiwit nganti punjul 2–4 jam lan lelakoné ing wayah bengi.<ref name=PM2010/> Sing njalari kedadeyan ing wayah bengi iki ya iku mudhuning témperatur badan ing wayah semono.<ref name=Egg2007/> Tandha-tandha liya kang arang mèlu tuwuh bareng ros-rosan ngilu kaya ta [[fatigue (medical)|rasa sayah]] lan [[panas]] dhuwur.<ref name=Egg2007/><ref name=PM2010/>
Angka kandhutan [[asem urat]] kang mundhak terus nganti suwé ([[hiperurisemia]]) bisa njalari tandha-tandha liya kaya ta klumpukan asem urat kang atos lan ora krasa lara sinebut [[tophi]]. Tophi kang kebablasen bisa njalari [[arthritis]] kronis jalaran kaanan kang jenenge erosi balung.<ref name=Nature2009/> Angka asem urat kang saya dhuwur uga bisa njalari kristal-kristal mau mandheg ing njero [[ginjel]] kang suwé - suwé dadi [[kidney stone|watu]] banjur njalari [[Acute uric acid nephropathy|nefropati urat]].<ref name=German09/>
==Panyebab==
[[Hiperurisemia]] ya iku jalaran utama asem urat. Hiperurisemia bisa tuwuh jalaran saka manéka sebab kalebu diet, turunan genetis, utawa kuranging ekskresi [[Uric acid#Solubility of uric acid and its salts|urat]], ya iku uyahing asem urat.<ref name=Review08/> Kuranging ekskresi asem urat ing ginjel dadi jalaran utama hiperurisemia, kira-kira ing 90% kasus, déné luwih-luwihing produksi asem urat mung dadi panyebabe kurang saka 10% kasus.<ref name=Lancet2010/> Prakira 10% wong kang nandhang hiperurisemia bakal kena asem urat ing sawijining umur uripé.<ref name="pmid18327257">{{cite journal |author=Vitart V, Rudan I, Hayward C, ''et al.'' |title=SLC2A9 is a newly identified urate transporter influencing serum urate concentration, urate excretion and gout |journal=Nat. Genet. |volume=40 |issue=4 |pages=437–42 |date=April 2008|pmid=18327257 |doi=10.1038/ng.106 |url=}}</ref> Ewasemono, risikone bisa manéka rupa gumantung karo parah oraning hiperurisemia. Nalika kandhutan asem urat ana ing angka 415 nganti 530 μmol/l (7 nganti 8,9 mg/dl), risikone ana 0,5% ing saben taune, déné panandhang kang angka kandhutane luwih dhuwur saka 535 μmol/l (9 mg/dL), risikone 4,5% ing saben taune.<ref name=Egg2007/>
===Gaya Hidup===
Jinis konsumsi pangan njalari 12% kasus asem urat,<ref name=Review08/> kalebu kang ana gegayutan raket karo konsumsi alkohol, ombèn kang ngandhut gula saka jinis [[fruktosa]], daging, lan pangan kang asalé saka sagara.<ref name=Nature2009/><ref>{{cite journal|last=Weaver|first=AL|title=Epidemiology of gout|journal=Cleveland Clinic journal of medicine|date=2008 Jul|volume=75 Suppl 5|pages=S9–12|pmid=18819329}}</ref> Pamicu liyané kaya ta [[trauma fisik]] lan oprasi.<ref name=Lancet2010/> Panaliten anyar nemu yèn faktor pangan kang kawit biyèn dipercaya duwé gegayutan, pranyatane malah ora nglebokaké diet pangan kang wujud jejanganan mawa kandhutan [[purin]] dhuwur (kaya ta, buncis, kapri, kacang tholo, lan bayem) lan protéin total.<ref>{{cite journal|author=Choi HK, Atkinson K, Karlson EW, Willett W, Curhan G |title=Purine-rich foods, dairy and protéin intake, and the risk of gout in men |journal=N. Engl. J. Med. |volume=350 |issue=11 |pages=1093–103 |date=March 2004|pmid=15014182 |doi=10.1056/NEJMoa035700 |url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2004-03-11_350_11/page/1093}}</ref><ref name=Epi2008/> Konsumsi [[kopi]], [[vitamin C]] lan [[produk saka susu]], tambah kabugaran badan kaya-kaya bisa ngurangi risiko mau.<ref>{{cite journal |author=Hak AE, Choi HK |title=Lifestyle and gout |journal=Curr Opin Rheumatol |volume=20 |issue=2 |pages=179–86 |date=March 2008 |pmid=18349748 |doi=10.1097/BOR.0b013e3282f524a2 |url=}}</ref><ref>{{cite journal |author=Williams PT|title=Effects of diet, physical activity and performance, and body weight on incident gout in ostensibly healthy, vigorously active men |journal=Am. J. Clin. Nutr. |volume=87 |issue=5 |pages=1480–7 |date=May 2008|pmid=18469274 |doi= |url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-clinical-nutrition_2008-05_87_5/page/1480}}</ref><ref name=Life2010>{{cite journal |author=Choi HK |title=A prescription for lifestyle change in patients with hyperuricemia and gout |journal=Curr Opin Rheumatol |volume=22 |issue=2 |pages=165–72|date=March 2010 |pmid=20035225 |doi=10.1097/BOR.0b013e328335ef38 |url=}}</ref> Panduga iki separone dijalari efek pepangan mau ing ngudhunake [[resistensi insulin]].<ref name=Life2010/>
===Genetik===
Lelakoné asem urat separone disebabake déning faktor gen, kang njalari prabawa ing prakira 60% [[Genetic variability|mawarna-wernané]] angka asem urat.<ref name=Lancet2010/> Telung [[gen]] sinebut ''[[SLC2A9]]'', ''[[SLC22A12]]'' lan ''[[ABCG2]]'' wis tinemu biyasa gegayutan karo asem urat, kamanekan ing gen-gen mau bisa kira-kira nikelake risiko.<ref>{{cite journal|last=Merriman|first=TR|author2=Dalbeth, N|title=The genetic basis of hyperuricaemia and gout.|journal=Joint, bone, spine: revue du rhumatisme|date=2011 Jan|volume=78|issue=1|pages=35–40|pmid=20472486|doi=10.1016/j.jbspin.2010.02.027}}</ref><ref name=Reginato2012>{{cite journal |author=Reginato AM, Mount DB, Yang I, Choi HK |title=The genetics of hyperuricaemia and gout |journal=Nat Rev Rheumatol |volume= |issue= |pages= |date=September 2012 |pmid=22945592 |doi=10.1038/nrrheum.2012.144|url=}}</ref> Mutasi ilange fungsi ing ''SLC2A9'' lan ''SLC22A12'' njalari hipourisemia turunan wujud mudhune panyerepan urat lan sekresi urat kang ora bisa dilawan.<ref name=Reginato2012/> Ana gangguan-gangguan genetik arang kang uga dikomplikasi karo asem urat. Cacahe ora akèh kaya ta nefropati hiperurisemik ing rumaja amarga turunan sinebut [[Tamm-Horsfall protéin|familial juvenile hyperuricemic nephropathy]], lelara ginjel sistik meduler utawa [[medullary cystic kidney disease]], superaktivitas [[PRPSAP1|sintetase fosforibosilpirofosfat]], lan defisiensi [[hipoxantin-guanin fosforibosiltransferase]] kaya kang tuwuh ing [[sindrom Lesch-Nyhan]].<ref name=Lancet2010/>
===Kaanan Medis===
Asam urat kerep tuwuh bareng karo masalah medis liyané. [[Sindrom metabolik]], banjur [[obesitas abdomen]], [[hipertensi]], [[resistensi insulin]] kang bareng-bareng dadi siji lan [[Dyslipidemia|level lemak abnormal]], tuwuh ing prakira 75% kasus.<ref name=PM2010/> Kaanan liya kang komplikasi karo asem urat antarané: [[pulisitemia]], [[keracunan timbel]], [[gagal ginjel]], [[anemia hemolitik]], [[psoriasis]], lan [[organ transplant|cangkok organ padhet]].<ref name=Lancet2010/><ref name="pmid16392875">{{cite journal |author=Stamp L, Searle M, O'Donnell J, Chapman P |title=Gout in solid organ transplantation: a challenging clinical problem |journal=Drugs |volume=65|issue=18 |pages=2593–611 |year=2005 |pmid=16392875 |doi= |url=}}</ref> [[Indhèks massa tubuh]] utawa indeks aboting badan kang luwih dhuwur utawa padha karo 35 ningkatake risiko asem urat nganti tikel telu tumraping golongan priya.<ref name=Epi2008/> Kakehan kena logam berat timbel nganti kronis utawa ngombé alkohol kang ngandhut kontaminasi timbel uga dadi faktor-faktor risiko asem urat amarga efek mbebayani timbel tumrap fungsi ginjel.<ref>{{cite journal|author=Loghman-Adham M |title=Renal effects of environmental and occupational lead exposure |url=https://archive.org/details/sim_environmental-health-perspectives_1997-09_105_9/page/928 |journal=Environ. Health Perspect. |volume=105 |issue=9 |pages=928–38 |date=September 1997 |pmid=9300927 |pmc=1470371 |doi= 10.2307/3433873|publisher=Brogan & Partners |jstor=3433873}}</ref> [[Sindrom Lesch-Nyhan]] kerep sesambungan karo artritis amarga asem urat.
===Pangobatan===
[[Diuretik]] uga disambungaké marang serangan asem urat. Ewasemono, dosis endhek [[hidroklorotiazid]] katone ora ningkatake risiko.<ref name=CFP09/> Obat liya kang wis dianggep gegayutan kalebu [[niasin]] lan [[aspirin]] (asem asetilsalisilat).<ref name=Nature2009/> Obat kang ngalangi imun sinebut [[obat immunosupresif]] [[siklosporin]] lan [[takrolimus]] uga duwé gegayutan karo asem urat,<ref name=Lancet2010/> mligi yèn siklosporin digunakaké bebarengan karo hidroklorotiazid.<ref>{{cite book |editor1-first=Gary S. |editor1-last=Firestein, MD |editor2-first=Ralph C.|editor2-last=Budd, MD |editor3-first=Edward D. |editor3-last=Harris Jr., MD |editor4-first= Iain B.|editor4-last=McInnes PhD, FRCP |editor5-last=Ruddy, MD |editor6-last=Sergent, MD |title=KELLEY'S Textbook of Rheumatology |edition=8th |year=2008 |publisher=Elsevier |isbn=978-1-4160-4842-8 |chapter=Chapter 87: Gout and Hyperuricemia |editor-first=Shaun |editor3-given=John S.}}</ref>
==Lelakoné==
[[Image:Harnsäure Ketoform.svg|thumb|alt=struktur senyawa organik: 7,9-dihidro-1H-purin-2,6,8(3H)-triona|[[Asam urat]]]]
Asam urat ya iku gangguan [[metabolisme purin]],<ref name=Lancet2010/> lan tuwuh nalika metabolit pungkasané, ya iku [[asem urat]], malih dadi kristal-kristal ing wujud monosodium urat, banjur mandheg ing ros-rosan, téndhon, lan ing jaringan sakupenge.<ref name=Nature2009/> Kristal-kristal mau banjur njalari reaksi abuh kang ditengahi déning [[imun]].<ref name=Nature2009/> Salah sijining protéin kunci kang ana ing sajeroning prosès lelakoné abuh mau ya iku [[interleukin 1β]].<ref name=Lancet2010/> [[Urikase]] kang fungsine mbongkar asem urat ing manungsa lan [[primata]] kelas dhuwur saya ilang saka sethithik nanging terus-terusan saéngga njalari kaanan iki mau dadi umum kedadeyan.<ref name=Lancet2010/>
Sing marahi mandheging asem urat ora patiya dimangerteni. Nalika cacahé normal waé asem urat bisa malih dadi kristal, ewasemono prosès ngristal mau luwih biyasa kedadeyan yèn cacahé mundhak.<ref name=Nature2009/><ref name="pmid17595458">{{cite journal|author=Virsaladze DK, Tetradze LO, Dzhavashvili LV, Esaliia NG, Tananashvili DE |title=[Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome] |language=Russian |journal=Georgian Med News |volume= |issue=146 |pages=35–7|date=May 2007 |pmid=17595458 |trans-title=Levels of uric acid in serum in patients with metabolic syndrome}}</ref> Faktor liya kang diyakini wigati ing nuwuhaké kedadeyan artritis akut kalebu kaanan adhem, owahing cacah asem urat kang rikat banget, [[asidosis]],<ref name="pmid12672211">{{cite journal| author = Moyer RA, John DS| title = Acute gout precipitated by total parenteral nutrition| journal = The Journal of rheumatology| volume = 30| issue = 4|pages = 849–50|date=April 2003| pmid = 12672211| doi = | url =https://archive.org/details/sim_journal-of-rheumatology_2003-04_30_4/page/849| issn = }}</ref><ref name="pmid7783706">{{cite journal| author = Halabe A, Sperling O| title = Uric acid nephrolithiasis| journal = Mineral and electrolyte metabolism| volume = 20| issue = 6| pages = 424–31| year = 1994| pmid = 7783706| doi = | url = | issn =}}</ref> hidrasi artikular, lan protéin [[matriks ekstraseluler]] kaya ta [[proteoglikan]], [[kolagen]], lan[[chondroitin sulfat]].<ref name=Lancet2010/> Ngendheging asem urat nalika kaanan adhem bisa nerangake kenang apa ros-rosan sikil dadi pérangan kang paling kerep kena.<ref name=Review08/> Owahing asem urat kang rikat banget busa tuwuh amarga pirang-pirang faktor kaya ta trauma, oprasi, [[kemoterapi]], diuretik, lan [[allopurinol]] kang mandheg utawa wiwit.<ref name=Egg2007/> [[Calcium channel blocker]] utawa pangalang saluran kalsium lan [[losartan]] digandheng-gandhengake karo risiko asem urat kang luwih sithik yèn dibandhingake karo obat liya kanggo [[hipertensi]].<ref name="pmid22240117">{{cite journal| author=Choi HK, Soriano LC, Zhang Y, Rodríguez LA| title=Antihypertensive drugs and risk of incident gout among patients with hypertension: population based case-control study. | journal=BMJ | year= 2012 | volume= 344 | issue= | pages= d8190 | pmid=22240117 |doi=10.1136/bmj.d8190 | pmc=3257215 | url= }}</ref>
==Diagnosis==
[[File:Gichtfuss im Roentgenbild 002.png|thumb|Asam urat dideleng nganggo [[sinar-X]] ing sikil kiwa: Panggonan kang umum kena ya iku ros-rosan jempol sikil. Gatekake abuh wujud jaringan gembuk ing wates lateral sikil.]]
[[File:Fluorescent uric acid.JPG|thumb|alt=pirang-pirang kristal awujud dom warna-werni katon sangareping latar wungu|Gagang lancip kristal asem urat saka sampel [[lenga sinovial]] difoto nganggo mikroskop mawa [[Polarization (waves)|cahya kang dipolarisasi]]. Formasi kristal asem urat ing ros-rosan gegandhengan karo asem urat.]]
Asam urat bisa didiagnosis lan ditambani tanpa panlesikan sateruse ing wong kang nandhang hiperurisemia lan podagra klasik. Yèn diagnosis mau kurang tinercaya, banjur analisis lenga sinovial kudu dilakoni.<ref name=Egg2007/> [[Sinar-X]] migunani ing ngidhentifikasi asem urat kronis, nanging ing serangan akut, cara iki ora patiya migunani.<ref name=Lancet2010/>
===Lenga Sinovial===
Diagnosis definitif asem urat dhedhasar ing idhentifikasi [[urate|kristal monosodium urat]] ing [[lenga sinovial]] utawa [[tophus]].<ref name=PM2010>{{cite journal |author=Schlesinger N |title=Diagnosing and treating gout: a review to aid primary care physicians |journal=Postgrad Med |volume=122 |issue=2 |pages=157–61 |date=March 2010|pmid=20203467 |doi=10.3810/pgm.2010.03.2133 |url=}}</ref> Kabèh sampel lenga sinovial kang dijupuk saka ros-rosan abuh kang durung didiagnosis kudu dipriksa ana oraning kristal iki.<ref name=Lancet2010/> Dideleng lumantar mikroskopi [[cahya polarisasi]], kristal-kristal mau duwé wujud wujud dom lan asipat négatif kuwat [[birefringens]]. Tes iki angèl dilakoni lan mbutuhake panliti kang wis kalatih.<ref name="pmid18299687">{{cite journal |author=Schlesinger N |title=Diagnosis of gout|journal=Minerva Med. |volume=98 |issue=6 |pages=759–67 |date=December 2007 |pmid=18299687 |doi= |url=}}</ref> Lenga iku uga kudu dipriksa sacepete sawisé disedhot amarga témperatur lan pH bakal marahi solubilitase owah.<ref name=Lancet2010/>
===Tes Getih===
[[Hiperurisemia]] ateges sipating asem urat klasik, nanging tuwuhing asem urat iki separone tanpa hiperurisemia, lan sakehing wong kang angka asem urate mundhak ora naté nandhang lara asem urat.<ref name=PM2010/><ref>{{cite journal | author = Sturrock R |title = Gout. Easy to misdiagnose | journal = [[British Medical Journal|BMJ]] | volume = 320 | issue = 7228 | pages = 132–33 | year = 2000 | pmid = 10634714 |url=http://bmj.bmjjournals.com/cgi/content/full/320/7228/132 | doi = 10.1136/bmj.320.7228.132 | pmc = 1128728}}</ref> Mula, guna diagnostik ngukur asem urat iku dadine ora akèh.<ref name=PM2010/> Hiperurisemia ateges angka urat [[blood plasma|plasma]] getih luwih dhuwur saka 420 μmol/l (7,0 mg/dl) ing priya lan 360 μmol/l (6,0 mg/dl) ing wanita.<ref>{{cite journal |author=Sachs L, Batra KL, Zimmermann B |title=Medical implications of hyperuricemia |journal=Med Health R I |volume=92 |issue=11 |pages=353–55|date=November 2009 |pmid=19999892 |doi= |url=}}</ref> Tes getih liya kang lumrahé uga ditindakake ya iku [[itungan sèl getih putih]], [[elektrolit]], [[fungsi ginjel]], lan cepeting sedimentasi eritrosit utawa [[lerythrocyte sedimentation rate]] (ESR). Ewasemono, sèl getih putih lan ESR bisa nambah amarga asem urat sanajan tanpa ana infeksi.<ref>{{cite web|url=http://emedicine.medscape.com/article/329958-diagnosis |title=Gout: Differential Diagnoses & Workup - eMedicine Rheumatology |work= |accessdate=}}</ref><ref>{{cite web |url=http://emedicine.medscape.com/article/808628-diagnosis|title=Gout and Pseudogout: Differential Diagnoses & Workup - eMedicine Emergency Medicine |work= |accessdate=}}</ref> Cacahing sèl getih putih sakehing 40,0×10<sup>9</sup>/l (40.000/mm<sup>3</sup>) wis naté kacathet.<ref name=Egg2007/>
===Diagnosis bandhing===
[[Diagnosis diferensial]] kang paling wigati ing asem urat ya iku [[arthritis septik]].<ref name=PM2010/><ref name=Lancet2010/> Diagnosis iki kudu lumebu ing tetimbangan tumrap pasien kang nuduhaké tandha-tandha infeksi utawa pasien kang ora mari nadyan wis ditambani.<ref name=PM2010/> Kanggo mbantu prosese diagnosis, prelu gawé uji [[warna Gram]] lan kultur lenga sinovial.<ref name=PM2010/> Kaanan liya kang katon memper kaya ta [[pseudo asem urat]] lan [[arthritis reumatoid]].<ref name=PM2010/> Tophi amarga asem urat, kang ora tuwuh ing ros-rosan malah bisa kliru diarani [[karsinoma sèl basal]],<ref>{{cite journal|author=Jordan DR, Belliveau MJ, Brownstein S, McEachren T, Kyrollos M |title=Medial canthal tophus |journal=Ophthal Plast Reconstr Surg |volume=24 |issue=5 |pages=403–4 |year=2008 |pmid=18806664 |doi=10.1097/IOP.0b013e3181837a31|url=}}</ref> utawa jinis [[neoplasma]] liyané.<ref>{{cite journal |author=Sano K, Kohakura Y, Kimura K, Ozeki S |title=Atypical Triggering at the Wrist due to Intratendinous Infiltration of Tophaceous Gout |journal=Hand (N Y) |volume=4 |issue=1|pages=78–80 |date=March 2009 |pmid=18780009 |doi=10.1007/s11552-008-9120-4 |url= |pmc=2654956}}</ref>
==Panyegahan==
Ngowahi gaya hidup lan ngombé obat bisa ngedhunake angka asem urat. Pilihan diet lan gaya hidup kang efektif kalebu ngurangi mangan jinising daging lan pangan laut, ngonsumsi [[vitamin C]] kang cukup, matesi [[alkohol]] lan konsumsi [[fruktosa]], sarta nginggati lelakoné awak kelemon utawa [[obesitas]].<ref name=Review08/> [[Diet kalori endhek]] ing priya kang kelemon bisa ngedhunake angka asem urat nganti 100 µmol/l (1,7 mg/dl).<ref name=CFP09/> Konsumsi vitamin C sakehing 1.500 mg saben dina bisa ngudhunake risiko asem urat nganti 45%.<ref>{{cite journal |author=Choi HK, Gao X, Curhan G |title=Vitamin C intake and the risk of gout in men: a prospective study |journal=Arch. Intern. Med. |volume=169 |issue=5 |pages=502–7 |date=March 2009 |pmid=19273781 |doi=10.1001/archinternmed.2008.606 |url= |pmc=2767211}}</ref> Konsumsi kopi, dudu teh, ana gegayutane karo risiko asem urat kang endhek.<ref>{{cite journal |author=Choi HK, Curhan G |title=Coffee, tea, and caffeine consumption and serum uric acid level: the third national health and nutrition examination survey|journal=Arthritis Rheum. |volume=57 |issue=5 |pages=816–21 |date=June 2007 |pmid=17530681|doi=10.1002/art.22762 |url=}}</ref> Asam urat bisa uga lelara sékundhèr kang tuwuh amarga [[apnea turu]] amarga prosès uwale [[purin]] saka sèl-sèl kang kurang oksigèn. Pangobatan apnea bisa ngurangi tuwuhing serangan.<ref name="pmid16171252">{{cite journal|author=Abrams B |title=Gout is an indicator of sleep apnea |journal=Sleep |volume=28 |issue=2 |page=275|date=February 2005 |pmid=16171252|doi= |url=}}</ref>
==Pangobatan==
Maksud mulabukaning pangobatan ya iku ngendhegake tandha-tandha serangan akut.<ref name="pmid16707532">{{cite journal|author=Zhang W, Doherty M, Bardin T, ''et al.'' |title=EULAR evidence based recommendations for gout. Part II: Management. Report of a task force of the EULAR Standing Committee for International Clinical Studies Including Therapeutics (ESCISIT) |url=https://archive.org/details/sim_annals-of-the-rheumatic-diseases_2006-10_65_10/page/1312 |journal=Ann. Rheum. Dis. |volume=65 |issue=10 |pages=1312–24 |date=October 2006|pmid=16707532 |pmc=1798308 |doi=10.1136/ard.2006.055269}}</ref> Serangan kang bola-bali kedadeyan bisa dicegah mawa manéka obat kang kanggo ngurangi angka asem urat serum.<ref name="pmid16707532"/> Es kang ditemplekake sasuwéné 20 nganti 30 menit saben dinane bisa ngurangi rasa lara.<ref name=Review08/><ref name="pmid11838852">{{cite journal |author=Schlesinger N ''et al.''|title=Local ice therapy during bouts of acute gouty arthritis |url=https://archive.org/details/sim_journal-of-rheumatology_2002-02_29_2/page/331|journal=J. Rheumatol. |volume=29 |issue=2 |pages=331–4|year=2002 |pmid=11838852 |doi=10.1093/rheumatology/29.5.331}}</ref> Opsi kanggo nambani asem urat akut kalebu obat anti abuh non-steroid utawa [[nonsteroidal anti-inflammatory drugs]] (NSAIDs), [[kolkisin]] lan [[steroid]],<ref name=Review08/> déné opsi kanggo panyegahan antarané [[allopurinol]], [[febuksostat]] lan [[probenesid]]. Ngudhunake angka asem urat bisa marekake lelara iki.<ref name=Lancet2010/> Pangobatan [[comorbidity|komorbiditas]] uga wigati.<ref name=Lancet2010/>
===NSAID===
NSAID ya iku obat garis wiwitan kanggo nambani asem urat, ora ana agensia liya kang efektifitase luwih utawa kurang nyata bedane.<ref name=Review08/> Lelarane bakal krasa mari ing wektu patang jam, lan becike pangobatan dilakoni sasuwéné siji utawa rong minggu.<ref name=Review08/><ref name=Lancet2010/> Ewasemono, wong kang nandhang masalah keséhatan tinemtu, ora prayoga nginum obat iki, kaya ta [[gastrointestinal getihen]], [[gagal ginjel]], utawa [[gagal jantung]].<ref name=JFP09/> Sanajan [[indometasin]] wis dadi kang paling umum dianggo minangka NSAID wiwit jaman biyèn, nanging ana alternatif kaya [[ibuprofen]] kang lumrahé luwih dipilih amarga profil efek samping kang luwih apik nadyan efektifitas superiore ora ana.<ref name=CFP09>{{cite journal|author=Laubscher T, Dumont Z, Regier L, Jensen B |title=Taking the stress out of managing gout |journal=Can Fam Physician |volume=55 |issue=12 |pages=1209–12 |date=December 2009 |pmid=20008601 |doi= |url=|pmc=2793228}}</ref> Kanggo pasien kang duwé efek samping marang padharan amarga NSAID, bokmanawa [[inhibitor pompa proton]] prelu ditambahake.<ref name="CKS-NLH">{{cite web|author=Clinical Knowledge Summaries|title=Gout - Management -- What treatment is recommended in acute gout?|url=http://cks.library.nhs.uk/gout/management/detailed_answers/managing_acute_gout/treatment|publisher=[[National Library for Health]]|accessdate=2008-10-26|archive-date=2008-12-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20081216120025/http://cks.library.nhs.uk/gout/management/detailed_answers/managing_acute_gout/treatment|url-status=dead}} {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081216120025/http://cks.library.nhs.uk/gout/management/detailed_answers/managing_acute_gout/treatment |date=2008-12-16 }}</ref>
===Kolkisin===
[[Kolkisin]] ya iku alternatif kanggo para panandhang kang ora bisa noleransi obat NSAID.<ref name=Review08/> Efek samping NSAID (mligi tumrap padharan lan usus kang dadi krasa ora karuan) njalari panggunane dadi ora akèh.<ref name="FDA Warning">{{cite web | title=Information for Healthcare Professionals: New Safety Information for Colchicine (marketed as Colcrys) | url=http://www.fda.gov/Drugs/DrugSafety/PostmarketDrugSafetyInformationforPatientsandProviders/DrugSafetyInformationforHeathcareProfessionals/ucm174315.htm | publisher=[[U.S. Food and Drug Administration]]}} {{Pranala mati|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ewasemono, gangguan gastrointestinal kang tuwuh gumantung karo dosise, yèn dosise dicilikake tanpa ngurangi efektifitase, risiko iki uga bakal kurang.<ref name=CFP09/> Kolkisin bisa interaksi karo obat-obat resep liyané, kaya ta [[atorvastatin]] lan [[eritromisin]], lan sapunanggalane.<ref name="FDA Warning" />
===Steroid===
[[Glukokortikoid]] tinemu minangka NSAID kang sipate efektif<ref name="pmid17276548">{{cite journal |author=Man CY, Cheung IT, Cameron PA, Rainer TH |title=Comparison of oral prednisolone/paracetamol and oral indomethacin/paracetamol combination therapy in the treatment of acute goutlike arthritis: a double-blind, randomized, controlled trial|url=https://archive.org/details/sim_annals-of-emergency-medicine_2007-05_49_5/page/670 |journal=Annals of Emergency Medicine |volume=49 |issue=5 |pages=670–7 |year=2007 |pmid=17276548|doi=10.1016/j.annemergmed.2006.11.014}}</ref> lan bisa digunakaké yèn ana kontraindikasi migunakaké NSAID.<ref name=Review08/> Obat iki uga bisa marekake nalika [[Joint injection|disuntikake langsung ing ros-rosan]]; kajaba [[septic arthritis|infeksi ros-rosan]] amarga steroid kang malah njalari kaanan penyakite saya parah.<ref name=Review08/>
===Peglotikase===
[[Peglotikase]] (Krystexxa) diidinake ing AS kanggo nambani asem urat ing taun 2010.<ref name=FDA2010>{{cite web |url=http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm |title=FDA approves new drug for gout |work=FDA |accessdate= |archive-date=2017-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170118091124/http://www.fda.gov/NewsEvents/Newsroom/PressAnnouncements/ucm225810.htm |url-status=dead}}</ref> Obat iki dadi pilihan kanggo 3% panandhang kang ora bisa noleransi obat liyané.<ref name=FDA2010/> Peglotikase diwènèhake mawa infus intravena saben rong minggu sapisan,<ref name=FDA2010/> lan wis tinemu bisa ngurangi angka asem urat ing antarané populasi panandhang iki.<ref>{{cite journal|last=Sundy|first=JS|author2=Baraf, HS, Yood, RA, Edwards, NL, Gutierrez-Urena, SR, Treadwell, EL, Vázquez-Mellado, J, White, WB, Lipsky, PE, Horowitz, Z, Huang, W, Maroli, AN, Waltrip RW, 2nd, Hamburger, SA, Becker, MA|title=Efficacy and tolerability of pegloticase for the treatment of chronic gout in patients refractory to conventional treatment: two randomized controlled trials.|url=https://archive.org/details/sim_jama_2011-08-17_306_7/page/711|journal=JAMA: the Journal of the American Medical Association|date=2011 Aug 17|volume=306|issue=7|pages=711–20|pmid=21846852|doi=10.1001/jama.2011.1169}}</ref>
===Profilaksis===
Pirang-pirang pangobatan uga migunani kanggo nyegah kedadeyan asem urat sateruse, kalebu [[inhibitor xantin oksidase]] (kaya ta [[allopurinol]] lan [[febuksostat]]) lan [[urikosurik]] (kalebu [[probenesid]] lan [[sulfinpirazon]]). Pangobatan-pangobatan mau racaké ora diwiwiti nganti siji utawa rong minggu sawisé serangan akut mandheg amarga kanthi téyori ana kasamaran manawa bakal marahi serangan saya ndadra.<ref name=Review08/> Lumrahé uga luwih kerep disandhingake karo NSAID utawa kolkisin ing wektu telung utawa nem sasi kawitan.<ref name=Lancet2010/> Pangobatan-pangobatan mau becike ora dianggo nganti sawijining pasien wis ketaman rong serangan asem urat,<ref name=Review08/> kajaba kedadeyan owahing ros-rosan kang ngrusak, tophi, utawa [[Acute uric acid nephropathy|nefropati urat]],<ref name=German09>{{cite journal |author=Tausche AK, Jansen TL, Schröder HE, Bornstein SR, Aringer M, Müller-Ladner U |title=Gout--current diagnosis and treatment |journal=Dtsch Arztebl Int |volume=106 |issue=34–35|pages=549–55 |date=August 2009 |pmid=19795010 |pmc=2754667 |doi=10.3238/arztebl.2009.0549 }}</ref> amarga durung ana pangobatan kang murah regane nganti dina iki.<ref name=Review08/> Cara-cara kanggo ngudhunake angka urat kudu ditambah nganti angka asem urat serum dadi ing sangisore 300–360 µmol/l (5,0-6,0 mg/dl), banjur tetep diterusake nganti wektu kang ora diwatesi.<ref name=Review08/><ref name=Lancet2010/> Yèn pangobatan-pangobatan mau digunakaké ing wektu suwé nalika kedadeyan serangan, becike obat-obat iku mau diendhegake.<ref name=PM2010/> Yèn angka asem urat ora bisa mudhun nganti sangisore 6,0 mg/dl lan serangan isih kedadeyan terus, tegesé padha karo pangobatan wis ora kasil utawa asem urat kang tuwuh asipat refraktori.<ref>{{cite journal|last=Ali|first=S|author2=Lally, EV|title=Treatment failure gout.|journal=Medicine and health, Rhode Island|date=2009 Nov|volume=92|issue=11|pages=369-71|pmid=19999896}}</ref> Yèn dideleng sakabehe, probenesid kaya-kaya luwih efektif tinimbang allopurinol.<ref name=Review08/>
Pangobatan [[urikosurik]] lumrahé luwih dipilih yèn tinemu kekurangan sekresi asem urat kaya kang wis dituduhake déning pamriksan asem urat saka uyuh kang diklumpukake nganti 24 jam kang kurang saka 800 mg.<ref name=agabegi2nd251>{{cite book|author=Elizabeth D Agabegi; Agabegi, Steven S. |title=Step-Up to Medicine (Step-Up Series) |publisher=Lippincott Williams & Wilkins |location=Hagerstwon, MD |year=2008 |pages=251 |isbn=0-7817-7153-6 |oclc= |url=http://books.google.ca/books?id=y13wgJyQwkEC&pg=PA251}}</ref> Nanging obat iki ora prayoga kanggo pasien kang duwé riwayat [[watu ginjel]].<ref name=agabegi2nd251/> Yèn ing sajeroning 24 jam klumpukan ekskresi urin tinemu punjul 800 mg asem urat, kang padha karo keluwihen prodhuksi, obat [[inhibitor xantin oksidase]] luwih dipilih.<ref name=agabegi2nd251/>
Inhibitor xantin oksidase (kalebu allopurinol lan [[febuksostat]]) ngalangi prodhuksi asem urat, lan terapi nganti wektu suwé aman lan bisa ditoleransi, lan bisa digunakaké déning pasien kang nandhang ginjel rusak utawa watu urat, nadyan allopurinol naté njalari hipersensitifitas ing saperang individu.<ref name=Review08/> Yèn kaanan mau kang kedadeyan, panggunan obat alternatif, febuksosat, wis dadi pilihan kang becik.<ref>{{cite web |url=http://guidance.nice.org.uk/TA164/Guidance/Considerations_1 |title=Febuxostat for the management of hyperuricaemia in people with gout (TA164) Chapter 4. Consideration of the evidence |publisher=Guidance.nice.org.uk |date= |accessdate=2011-08-20 |archive-date=2010-10-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101006212851/http://guidance.nice.org.uk/TA164/Guidance/Considerations_1 |url-status=dead }}</ref>
==Pangarep-arep==
Tanpa pangobatan, serangan asem urat akut lumrahé mari ing limang nganti pitung dina. Ewasemono, 60% pasien bakal kena serangan kapindho ing wektu setaun.<ref name=Egg2007/> Wong-wong kang nandhang asem urat mundhak tambah duwé risiko [[hipertensi]], [[diabetes mellitus]], [[sindrom metabolik]], lan ginjel lan [[lelara kardiovaskuler]], mula risikone nemahi pati uga dadi tambah.<ref name=Lancet2010/><ref name=Rh2008>{{cite journal |author=Kim SY, De Vera MA, Choi HK |title=Gout and mortality|journal=Clin. Exp. Rheumatol. |volume=26 |issue=5 Suppl 51 |pages=S115–9 |year=2008 |pmid=19026153 |doi= |url=}}</ref> Kaanan iki manawa separone amarga gegayutan karo [[resistensi insulin]] lan kelemon utawa [[obesitas]], nanging saperang tetambahing risiko mau kaya-kaya tuwuh dhéwé.<ref name=Rh2008/>
Tanpa pangobatan, kedadeyan-kedadeyan asem urat akut bisa mundhak dadi asem urat akut kang nganti ngrusak rai ros-rosan, ngowahi wujud ros-rosan, lan tophi kang tanpa rasa lara.<ref name=Lancet2010/> Tophi iki tuwuh ing 30% pasien kang ora ditambani nganti limang taunan, kerep-kerepe ing pérangan [[helix (ear)|heliks]] kuping, sandhuwuring prosès [[olekranon]], utawa ing [[téndhon Achilles/tungkak]].<ref name=Lancet2010/> Lumantar pangobatan kang tenanan, kaanan-kaanan mau mesthi bisa ilang. [[Watu ginjel]] kerep dikomplikasi karo asem urat, njalari kaanan iki marang 10 nganti 40% pasien, lan tuwuh jalaran endheking pH urin kang njalari meneping asem urat.<ref name=Lancet2010/> Wujud liya [[Renal failure|disfungsi ginjel kronis]] uga bisa tuwuh.<ref name=Lancet2010/>
<gallery>
File:Case 30-top.jpg|Bintul-bintul ing driji lan heliks kuping kang nandhani kaanan [[tophus|tophi]] asem urat
Image:ChronicGout.jpg|Tophus ing dhengkul
Image:Case 30-bottom.jpg|Tophus ing driji sikil, lan ing kemiri njaba
Image:Tophigout.JPG|Asam urat dikomplikasi karo tophi kang wis njebluk (asil pamriksan jitahe positip ngandhut kristal asem urat)
</gallery>
==Peluang Kedadeyan==
Asam urat njalari lelara marang 1–2% populasi ing nagara kulon ing sawijining wektu urip, lan saiki malah mundhak saya umum tinemu.<ref name=Review08>{{cite journal |author=Chen LX, Schumacher HR |title=Gout: an evidence-based review |journal=J Clin Rheumatol |volume=14 |issue=5 Suppl |pages=S55–62 |date=October 2008 |pmid=18830092|doi=10.1097/RHU.0b013e3181896921 |url=}}</ref><ref name=Lancet2010>{{cite journal |author=Richette P, Bardin T|title=Gout |journal=Lancet |volume=375 |issue=9711 |pages=318–28 |date=January 2010 |pmid=19692116|doi=10.1016/S0140-6736(09)60883-7 |url=https://archive.org/details/sim_the-lancet_january-23-29-2010_375_9711/page/318}}</ref> Cacahing wong kang nandhang asem urat kurang luwih dadi tikel loro antarané taun 1990 nganti 2010.<ref name=Nature2009>{{cite journal |author=Terkeltaub R |title=Update on gout: new therapeutic strategies and options|journal=Nat Rev Rheumatol |volume=6 |issue=1 |pages=30–8 |date=January 2010 |pmid=20046204|doi=10.1038/nrrheum.2009.236 |url=}}</ref> Mundhaking cacah iki dipercaya amarga mundhaking angka harapan hidup, owahing pola diet, lan mundhaking lelara kang gegayutan karo asem urat, kaya ta sindrom metabolik lan [[blegudreg]].<ref name=Epi2008>{{cite journal |author=Weaver AL |title=Epidemiology of gout |journal=Cleve Clin J Med |volume=75 Suppl 5|issue= |pages=S9–12 |date=July 2008 |pmid=18819329 |doi= |url=}}</ref> Pirang-pirang faktor wis tinemu duwé prabawa marang cacahing asem urat, kalebu umur, ras, lan lakuning mangsa saben taun. Ing priya, sandhuwuring umur 30 lan wanita ing sandhuwuring umur 50, prevalensi 2%.<ref name=JFP09>{{cite journal |author=Winzenberg T, Buchbinder R |title=Cochrane Musculoskeletal Group review: acute gout. Steroids or NSAIDs? Let this overview from the Cochrane Group help you decide what's best for your patient |journal=J Fam Pract |volume=58 |issue=7 |pages=E1–4 |date=July 2009 |pmid=19607767|doi= |url=}}</ref>
Ing Amérikah Sarékat, kedadeyan asem urat tikel loro ing populasi priya keturunan Afrika Amérika, padha karo ing populasi keturunan Éropah Amérika.<ref>{{cite web | author=Rheumatology Therapeutics Medical Center | title=What Are the Risk Factors for Gout? | url=http://www.arthritisconsult.com/gout.html#risk | accessdate=2007-01-26 | archive-date=2007-03-25 | archive-url=https://web.archive.org/web/20070325104830/http://www.arthritisconsult.com/gout.html#risk | url-status=dead }}</ref> Cacahing panandhang ikuh akèh ing satengahing wong kang urip ing kepuloan Pasifik lan suku [[Māori people|Māori]] ing Niu Sélan, nanging arang ing keturunan aborigin Australi, sanajan konsèntrasi rata-ratane asem urat serum luwih dhuwur ing keturunan aborigin iki.<ref name="pmid10225809">{{cite journal |author=Roberts-Thomson RA, Roberts-Thomson PJ |title=Rheumatic disease and the Ostralin aborigine |journal=Ann. Rheum. Dis. |volume=58 |issue=5 |pages=266–70 |date=May 1999 |pmid=10225809 |pmc=1752880 |url=http://ard.bmjjournals.com/cgi/content/full/58/5/266 |doi=10.1136/ard.58.5.266 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060619035353/http://ard.bmjjournals.com/cgi/content/full/58/5/266 |archive-date=2006-06-19 |access-date=2014-01-11 |url-status=dead}}</ref> Asam urat wis dadi umum ing Cina, Polinesia, lan sub-Sahara Afrika.<ref name=Lancet2010/> Sawetara panaliten nemu serangan asem urat luwih kerep tuwuh ing mangsa semi. Kaanan iki disebabake déning genta-gentining diet, konsumsi alkohol, aktivitas badan, lan témperatur.<ref>{{cite journal |author=Fam AG |title=What is new about crystals other than monosodium urate? |journal=Curr Opin Rheumatol |volume=12 |issue=3 |pages=228–34 |date=May 2000 |pmid=10803754 |doi= 10.1097/00002281-200005000-00013|url=}}</ref>
==Sajarah==
[[File:Jan Verkolje - Antonie van Leeuwenhoek.jpg|thumb|alt=Priya nganggo wig dawa kriting lan jobah dawa, njagong sambi ndelengake. Tangan kiwa diselehake ing méja cilik sambi nyekeli kothak. Mburine dhèwèké ana globe. |[[Antonie van Leeuwenhoek]] nerangake kristal asem urat kang katon kanthi mikroskopis ing taun 1679.<ref name="Pillinger"/>]]
Tembung asem urat utawa ing Basa Inggris diarani "gout" sepisanane dianggo déning Randolphus of Bocking, kira-kira ing taun 1200 Masehi. Asale saka tembung [[Latin]] ''gutta'', ateges "satetes" (banyu).<ref name="Pillinger"/> Miturut kamus Oxford English Dictionary, kaanan iki asalé saka [[humorisme]] lan "kaanan 'netesing' materi kang ngandhut lelara saka getih menyang lan ing sakupenging ros-rosan".<ref>{{cite web |url=http://www.oed.com/view/Entry/80290 |title=gout, n.1. |work=Oxford English Dictionary, Second edition, 1989 |access-date=18 Sèptèmber 2011}}</ref>
Pokoke, asem urat iku wis dipahami kawit jaman kuna. Ing sajarahé, asem urat diarani "rajane lelara lan penyakite ratu"<ref name=Lancet2010/><ref>Kubitz possibly has gout.{{cite web|url=http://www.forbes.com/2003/04/01/cx_cd_0401feat.html |title=The Disease Of Kings - Forbes.com |work=Forbes|accessdate=}}</ref> utawa "lelara priyayi".<ref>{{cite web|url=http://medical-dictionary.thefreedictionary.com/Rich+Man%27s+Disease |title=Rich Man's Disease - definition of Rich Man's Disease in the Medical dictionary - by the Free Online Medical Dictionary, Thesaurus and Encyclopedia |work=|accessdate=}}</ref> Cathetan pisanan lelara iki asalé saka Mesir ing taun 2.600 SM bab katrangan ngenani arthritis jempol sikil. Dhokter [[ancient Greece|Yunani]] [[Hippocrates]] kira-kira ing taun 400 SM gawé komentar babagan lelara iki ing ''[[Aforisme]]'', nggarisi ilange lelara iki ing wong lanang kang dadi [[kasim]] lan wanita ing mangsa sadurungé menopause utawa [[premenopause]].<ref name="Pillinger">{{cite journal |last=Pillinger | first=MH | author2=Rosenthal P, Abeles AM | title=Hyperuricemia and gout: new insights into pathogenesis and treatment | journal=Bulletin of the NYU Hospital for Joint Diseases | volume=65 | issue=3 |pages=215–221 | year=2007 | url=http://www.nyuhjdbulletin.org/Permalink.aspx?permalinkId=0c3ec9d1-8cc8-49d5-850d-4c5a55cb0669 | pmid=17922673 }}</ref><ref>{{cite web|url=http://classics.mit.edu/Hippocrates/aphorisms.6.vi.html |title=The Internet Classics Archive Aphorisms by Hippocrates |work= |accessdate=July 27, 2010}}</ref> [[Aulus Cornelius Celsus]] (30 M) nerangake gegayutane karo alkohol, kedadeyan ing wektu liya ing wanita, lan masalah ginjel kang gegandhengan:
<blockquote>Sepisan manèh uyuh kang kenthel, ndhep-ndhepan kang metu wernane putih, iku nandhani yèn rasa lara lan penyakite bakal dirasakaké ing pérangan ros-rosan utawa jeroan... Lara ros-rosan tangan lan sikil kerep banget dirasakaké lan ora ilang-ilang, persis kaya kang kedadeyan ing kaanan podagra lan cheiragra. Lelara iki arang nyerang kasim utawa bocah lanang sadurungé sanggama karo wong wadon, utawa wanita kajaba kang wis ora haid manèh...saperang wong iku bisa aman sadawa umuré yèn gelem ninggal anggur, ciu, lan [[sexual intercourse|sanggama]].<ref>{{cite web|url=http://penelope.uchicago.edu/Thayer/E/Roman/Texts/Celsus/4*.html |title=LacusCurtius • Celsus — On Medicine — Book IV |work= |accessdate=}}</ref></blockquote>
Ing taun 1683, [[Thomas Sydenham]], dhokter saka Inggris, nerangake kedadeyan asem urat ing wayah pajar, lan kacenderungan lelakoné ing priya kang wis umur:
<blockquote>Pasien asem urat, lumrahé, priya umur, utawa priya kang enome seneng ngrusak awake saéngga tuwa sadurungé mangsane—kaya ta priya kang senengane nglakoni kebiyasaane wong lanang lumrahé ya iku medok sadurungé mangsane lan kebablasen, lsp. kang ngentèkaké daya urip. Kurban mangkat turu ing kaanan bagas waras. Kira-kira jam loro bengi, dhèwèké tangi amarga lara kang ora ketulungan ing jempol sikil; kadhangkala ing tungkak, ugel-ugel sikil, utawa dlamakan. Lara mau rasané kaya kesleo, nanging separone rasané kaya disiram banyu adhem. Banjur ditambahi kadhemen lan ndrodhok, lan awake dadi rada panas... Sewengi nutug kesiksa, ora bisa turu, mbolak-mbalik gedabigan; awak diuncalake mrana-mrene saben ros-rosan ngilu ora karuan, malah bisa luwih nemen manèh yèn nganti kejang-kejang.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.co.uk/dna/h2g2/A11102491 |title=BBC - h2g2 - Gout - The Affliction of Kings |work=BBC |accessdate=July 27, 2010}}</ref></blockquote>
Ilmuwan Landa [[Antonie van Leeuwenhoek]] kang pisanan nerangake wujud mikroskopis kristal urat ing taun 1679.<ref name="Pillinger"/> Ing taun 1848, dhokter Inggris [[Alfred Baring Garrod]] rumangsa yèn asem urat kang luwih-luwih ing getih iki kang dadi sebab lara asem urat.<ref name="pmid11600751">{{cite journal | author=Storey GD |title=Alfred Baring Garrod (1819-1907) |journal=Rheumatology (Oxford, England) |volume=40 |issue=10 |pages=1189–90 |date=October 2001|pmid=11600751 | url=http://rheumatology.oxfordjournals.org/cgi/content/full/40/10/1189 |doi=10.1093/rheumatology/40.10.1189 }}</ref>
==Ing jinis kéwan liyané==
Asam urat arang ing kehe kéwan amarga kabisane kéwan ngasilaké [[urikase]], kang mecah asem urat.<ref name=Animals01>{{cite journal |author=Agudelo CA, Wise CM |title=Gout: diagnosis, pathogenesis, and clinical manifestations |journal=Curr Opin Rheumatol |volume=13 |issue=3 |pages=234–9 |date=May 2001 |pmid=11333355 |doi= 10.1097/00002281-200105000-00015|url=}}</ref> Manungsa lan jinis [[munyuk gedhé]] ora duwé kabisan iki, mula bisa kena asem urat.<ref name=Egg2007>{{cite journal |author=Eggebeen AT |title=Gout: an update |journal=Am Fam Physician |volume=76|issue=6 |pages=801–8 |date=September 2007 |pmid=17910294 |doi= |url=https://archive.org/details/sim_american-family-physician_2007-09-15_76_6/page/801}}</ref><ref name=Animals01/> Nanging spésimèn ''[[Tyrannosaurus rex]]'' kang dipahami kanthi aran "[[Sue (dinosaur)|Sue]]", diyakini wis naté nandhang lara asem urat.<ref name="Rothschild">{{cite journal | last=Rothschild | first=BM | author2=Tanke D, Carpenter K |title=Tyrannosaurs suffered from gout | journal=Nature | volume=387 | issue=6631 | page=357 | year=1997 |url=http://www.nature.com/nature/journal/v387/n6631/abs/387357a0.html | doi=10.1038/387357a0 | pmid=9163417 }}</ref>
==Riset==
Pirang-pirang obat anyar saiki lagi ditliti kanggo nambani asem urat, kalebu [[anakinra]], [[canakinumab]], lan[[rilonacept]].<ref>{{cite web|url=http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|title=New therapeutic options for gout here and on the horizon - The Journal of Musculoskeletal Medicine|work=|accessdate=|archive-url=https://web.archive.org/web/20100520024113/http://www.musculoskeletalnetwork.com/gout/content/article/1145622/1533314|archive-date=2010-05-20|url-status=dead}}</ref> Enzim [[Recombinant DNA|rekombinan]] [[urikase]] ([[rasburikase]]) wis sumadhiya; nanging panggunane sih winates amarga bisa micu reaksi [[autoimun]]. Versi kang luwih ora [[antigenik]] saiki lagi dikembangake.<ref name=Egg2007/>
==Réferènsi==
{{Reflist|colwidth=30em}}
dc83k7o7desi3i9oahwlbzq7hhaswpz
Konflik Israel–Gaza 2014
0
107326
1761839
1672041
2026-11-18T08:32:07Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761839
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox military conflict
|conflict = Konflik Israèl–Gaza
|partof = Konflik [[Gaza–Israèl]]
|date = {{Start date|2014|7|8|df=y}} – saiki<br>({{Age in years, months, weeks and days|month1=07|day1=8|year1 =2014}})
|place = {{flagicon|Palestina}} [[Jalur Gaza]] ([[Nagara Palestina|Palestina]])<br>{{flagicon|Israèl}} [[Israèl]]
|coordinates = {{Coord|30|40|N|34|50|E|display=title,inline}}
|image = [[File:Iron Dome in Operation Protective Edge.jpg|155px]][[File:The home of the Kware' family, after it was bombed by the military.jpg|140px]]
|caption = (kiwa) [[Kubah Wesi]] némbak rokèt saka Gaza<br/>(tengen) Omah Palestina sing dibom Israèl
|combatant1 = {{flag|Israèl}}
*[[Pasukan Pertahanan Israèl]]
**[[Komando Selatan (Israèl)|Komando Selatan]]
{{Collapsible list
|bullets = yes
|title = <small>Diduukung olèh:</small>
|{{Flag|Amérikah Sarékat}}<ref>{{cite news|title=US supplies Israèl with bombs amid Gaza blitz|url=http://m.aljazeera.com/story/2014730233016747143|newspaper=[[Al Jazeera]]|date=31 July 2014}}</ref><ref>{{cite news|title=US condemns shelling of UN school in Gaza but restocks Israèli ammunition|url=http://www.theguardian.com/world/2014/jul/30/us-firm-condemnation-shelling-un-school-gaza|newspaper=[[The Guardian]]|date=31 July 2014}}</ref>
}}
<!-- Don't remove the following tags until the issue has been resolved on the talk page -->
|combatant2 = {{flag|Jalur Gaza}}
*[[Hamas]]
*[[Front Demokratik untuk Pembebasan Palestina|DFLP]]<ref name=maan715014>"[http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=715014 Qassam brigades claim rocket, mortar fire at southern Israèl] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20141219025332/http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=715014 |date=2014-12-19 }}." ''Ma'an News Agency''. Monday 21 July 2014.</ref>
*[[Gerakan Jihad Islam di Palestina|Jihad Islam]]
*[[Front Rakyat untuk Pembebasan Palestina|PFLP]]<ref name=maan715014/>
*[[Komite Pemberontakan Rakyat|PRC]]<ref name=maan715014/>
*[[Brigade Abdullah Azzam]]<ref>{{cite web|last1=Ben Solomon|first1=Ariel|title=Videos show Lebanese jihadi group active in Gaza|url= http://www.jpost.com/Operation-Protective-Edge/Videos-show-Lebanese-jihadi-group-active-in-Gaza-362355|work=The Jerusalem Post|accessdate=11 July 2014}}</ref>
{{Collapsible list
|bullets = yes
|title = <small>Didhukung déning:</small>
|{{Flag|Iran}} <small>(senjata)</small><ref>{{cite web|url=http://9tv.co.il/news/2014/07/22/181023.html|title=Иран: наше оружие у ХАМАСа сеет страх и ужас среди сионистов|accessdate=2014-08-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140725002707/http://9tv.co.il/news/2014/07/22/181023.html|archive-date=2014-07-25|url-status=dead}}</ref><ref>[http://www.memri.org/report/en/0/0/0/0/0/0/8083.htm Iranian Reactions To The War In Gaza: Israèl's Destruction Imminen]</ref>
|{{Flag|Qatar}} <small>(dana)</small><ref>"[http://www.timesofisrael.com/as-it-battles-hamas-israel-singles-out-its-sponsor-qatar/ As It Battles Hamas Israèl Singles Out Its Sponsor Qatar]." ''Times of Israèl''.</ref><ref>http://www.timesofisrael.com/qatari-tech-helps-hamas-in-tunnels-rockets-expert/</ref>
}}
|commander1 = [[Benjamin Netanyahu]]<br/><small>[[Mahamantri Israèl|Mahamantri]]</small><br/>[[Moshe Ya'alon]]<br/><small> [[Kementerian Pertahanan (Israèl)|Mantri Pertahanan]]</small><br/>[[Benny Gantz]]<br/><small>[[Kepala Staf Jenderal (Israèl)|Kepala]] [[Staf Jenderal Pasukan Pertahanan Israèl|Staf Jenderal]]</small><br/>[[Amir Eshel]]<br/><small>[[Komandan Angkatan Udara Israèl|Komandan Angkatan Udara]]</small><br/>[[Ram Rothberg]]<br/><small>[[Angkatan Laut Israèl|Komandan Angkatan Laut]]</small><br/>[[Sami Turgeman]]<br/><small>[[Komando Selatan (Israèl)|Komandan Selatan]]</small><br/>[[Mickey Edelstein]]<br/><small>[[Divisi Gaza]]</small><br/>[[Yoram Cohen]]<br /><small>[[Shin Bet|Kepala Shin Bet]]</small>
|commander2 = <!--there were many groups involved, so they all have their leaders-->[[Khaled Mashal]]<br/><small>Pemimpin Hamas</small><br/>[[Ismail Haniyeh]]<br/><small>Wakil Ketua Hamas</small><br/>[[Mohammed Deif]]<br/><small>Kepala [[Brigade Izz ad-Din al-Qassam]]</small><br/>[[Ramadan Shalah]]<br/><small>Pemimpin PIJ</small>
|units1 = [[Markas Angkatan Dharat GOC|Angkatan Dharat Israèl]]<br/>[[Angkatan Udara Israèl]]<br/>[[Angkatan Laut Israèl]]<br/>[[Shin Bet]]
|units2 = [[Brigade Izz ad-Din al-Qassam]]<br/>[[Brigade Martir al-Aqsa]]<br/>[[Brigade Abu Ali Mustapha]]<br/>[[Brigade Al-Quds]]<br/>[[Brigade Al-Nasser Salah al-Deen]]
|strength1 = 176.500 bala aktif<ref name=autogenerated4>{{cite news|url=http://www.globalfirepower.com/country-military-strength-detail.asp?country_id=israel |title=Israèl Military Strength |publisher=Globalfirepower.com |date=27 March 2014 |accessdate=4 August 2014}}</ref>
445.000 bala cadangan<ref name=autogenerated4 />
|strength2 = [[Brigade Al-Qassam]]: 10.000<ref>{{cite news|url=http://www.maannews.net/eng/ViewDetails.aspx?ID=711780 |title=Rockets, naval commandos boost Hamas arsenal |publisher=Maannews.net |date=25 July 2014 |accessdate=4 August 2014}}</ref>-40,000<ref>{{cite news|author=Thursday 1|url=http://www.middleeasteye.net/news/hamas-gains-credibility-fighting-force-analysts-say-371780262 |title=Hamas growing in military stature, say analysts |publisher=Middleeasteye.net |date=17 July 2014 |accessdate=4 August 2014}}</ref><br/>
[[Brigade Al-Quds]]: ~5.000<ref>{{cite journal|url=http://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21599826-decline-hamas-may-result-new-wave-chaos-whos-charge |title=The Gaza Strip: Who’s in charge? |publisher=Economist |date=29 March 2014 |accessdate=4 August 2014}}</ref>
|casualties1 = 64 bala, 2 warga sipil dan 1 pekerja Thai tewas;<ref name="OCHA"/> 400 bala<ref name="captured">{{cite news|url=http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/israeli-soldier-feared-captured-in-tunnel-attack-by-militants-9642469.html|title=Israèli soldier 'captured in tunnel attack' by Gaza militants named by IDF|accessdate=1 August 2014}}</ref> dan 23 warga sipil luka-luka<ref>{{cite journal|title=Operation Protective Edge by the numbers|date=28 July 2014|accessdate=28 July 2014|publisher=Haaretz|url=http://www.haaretz.com/polopoly_fs/1.607580.1406536924!/image/2320157484.jpg|archive-date=29 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140729222646/http://www.haaretz.com/polopoly_fs/1.607580.1406536924!/image/2320157484.jpg|url-status=dead}}</ref>
|casualties2 = '''Kementerian Keséhatan Gaza:''' 1.880 tewas<ref name="resigns"/> dan 10.000 luka-luka<ref name="investigating">[http://www.independent.co.uk/news/world/middle-east/gaza-conflict-foreign-office-urgently-investigating-reports-of-british-aid-worker-death-9647909.html Gaza conflict: Foreign Office urgently investigating reports of British aid worker death] Independent, Published August 4th, 2014</ref> (80% civilians)<ref name="continues"/>
'''[[Pusat Hak Asasi Manusia Palestina|PCHR]]:''' 1.938 tewas (1.626 warga sipil)<ref name="PCHR">{{cite web|url=http://www.pchrgaza.org/portal/en/index.php?option=com_content&view=article&id=10491:statistics-victims-of-the-israeli-offensive-on-gaza-since-08-july-2014&catid=145:in-focus |title=Statistics: Victims of the Israèli Offensive on Gaza since 08 July 2014|publisher=Pchrgaza.org |date= |accessdate=5 August 2014}}</ref>
'''UN [[United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs|OCHA]]:''' 1.717 tewas (1.176 warga sipil, 198 militan, 343 ora diweruhi)<ref name="OCHA"/>
'''[[Intelligence and Terrorism Information Center|ITIC]]:''' 1.498 tiwas (466 warga sipil, 453 militan, 579 ora diweruhi)<ref name="updateno19"/>
'''[[Pasukan Pertahanan Israèl|IDF]]:''' 1.768 tewas<ref name="ynetnews">[http://www.ynetnews.com/articles/0,7340,L-4555334,00.html IDF figures put the death toll in the Gaza Strip at 1,768 including 750-1,000 armed militants 05.08.14] [[ynetnews]]</ref> (900 militan)<ref name="900operatives">[http://www.timesofisrael.com/900-operatives-killed-over-gaza-campaign-idf-says/ 900 operatives killed over Gaza campaign, IDF says]</ref>
|notes=Pirsani [[#Dampak|Dampak marang sing ndunungi]] kanggo info luwih rinci
|campaignbox = {{Kotak kampanye konflik Gaza–Israèl}}
}}
'''Eskalasi konflik Israèl–Palestina''' diwiwiti taun 2014 sawisé kadadéan serangkaian prastawa. Prastawa- prastawa iki nyakup pamblokiran Jalur Gaza déning pamaréntah [[Mesir]] lan [[Israèl]], serangan roket saka [[Lurung Gaza|Gaza]], gagalé dhiskusi perdamaian sing disponsori [[Amérikah Sarékat]], upaya pambentukan pamaréntahan koalisi déning faksi-faksi bersaing ing Palestina, penculikan lan pamrejayan telu remaja Israèl, penculikan lan pamrejayan remaja Palestina, penangkapan mèh kabèh pemimpin Hamas ing Gisik Kulon déning Israèl, lan paningkatan serangan roket menyang Israèl sawisé prejanjèn pencabutan blokade Gaza kanthi bertahap ora bisa dipenuhi amarga Hamas nglanggar kesepakatan gencatan senjata sadurungé.<ref name=bg>{{cite news|url=http://www.nytimes.com/2014/07/09/world/middleeast/israel-steps-up-offensive-against-hamas-in-gaza.html?_r=0|title=Israèl and Hamas Trade Attacks as Tension Rises|work=The New York Times|accessdate=8 July 2014}}</ref><ref name="economist-two-big"/><ref name=nathanthrall>[[Nathan Thrall]], [http://www.lrb.co.uk/v36/n16/nathan-thrall/hamass-chances 'Hamas’s Chances.'] [[London Review of Books]] Vol. 36 No 16 • 21 August 2014 (1 August) pp. 10–12</ref><ref name="jpost2">{{cite news|date=16 June 2014|title=Watch: West Bank Hamas leadership in Israèli custody|url=http://www.jpost.com/Pillar-of-Defense/Entire-Hamas-leadership-in-West-Bank-in-Israèli-custody-some-may-be-deported-359462|work=The Jerusalem Post}}</ref> Ing wengi tanggal 6 Juli, serangan udara Israèl ing Gaza niwasaké pitu militan Hamas,<ref name="Rabbani">[[Mouin Rabbani]], [http://www.lrb.co.uk/v36/n15/mouin-rabbani/israel-mows-the-lawn 'Israèl mows the lawn'], ''[[London Review of Books]]'' Vol. 36 No 15, 31 July 2014, p. 8.</ref> sauntara Hamas ngundhakaké serangan roket menyang Israèl <ref name="economist-two-big">{{cite news|url=http://www.economist.com/news/middle-east-and-africa/21607895-hamas-wants-two-big-concessions-it-may-not-get-them-why-hamas-fires-those-rockets|title=Conditions for a ceasefire: Why Hamas fires those rockets|publisher=The Economist|accessdate=22 July 2014}}"After the last big Israèli effort to stop the rockets, in November 2012, it was agreed that, along with a ceasefire, the blockade of Gaza would gradually be lifted and the crossings into Egypt and Israèl would be opened. The ceasefire generally held, but the siege continued."</ref> lan nyatakaké yèn "kabèh warga Israèl" minangka "target sing sah".<ref name="all-israelis-targets">"[http://gulftoday.ae/portal/5b9bc7fd-ecee-4c5e-9b38-56fca9e87cdb.aspx Hamas says all Israèlis will be targeted] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140725181220/http://gulftoday.ae/portal/5b9bc7fd-ecee-4c5e-9b38-56fca9e87cdb.aspx |date=2014-07-25 }}". ''[[The Gulf Today]]'', 9 July 2014; retrieved 17 July 2014.</ref><ref name="Abu Toameh K">Abu Toameh, Khaled. [http://www.jpost.com/Operation-Protective-Edge/Hamas-All-Israèlis-now-targets-for-missile-attacks-361965 "Hamas: All Israèlis now targets for missile attacks"], ''[[The Jerusalem Post]]'', 8 July 2014; retrieved 17 July 2014.</ref> Ing tanggal 8 Juli 2014, Pasukan Pertahanan Israèl (IDF) nglancaraké Operasi Perlindungan Tepi ({{lang-en|Operation Protective Edge}}) ing Jalur Gaza.<ref>{{cite web|url=http://www.jewishpress.com/news/breaking-news/idfs-operation-protective-edge-begins-against-gaza/2014/07/08|title=IDF's Operation "Protective Edge" Begins Against Gaza|publisher=Jewish Press|accessdate=8 July 2014}}</ref>.
== Uga delengen ==
{{portal|2010-an|Konflik Arab–Israèl|Peristiwa terkini}}
* [[Israèl sajeroning taun 2014]]
* [[Teritori Palestina sajeroning taun 2014]]
* [[Sajarah konflik Israèl–Palestina]]
* [[Pratélan operasi Pasukan Pertahanan Israèl]]
* [[Garis wektu konflik Israèl–Palestina]]
* [[Paprangan terowongan Palestina ing Jalur Gaza]]
==Réferènsi==
{{reflist|2}}
== Pranala njaba ==
{{commons category|Operation Protective Edge}}
* Timelines of the [http://www.idfblog.com/blog/2014/07/08/breaking-idf-commences-operation-protective-edge-against-hamas/ first] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140720114319/http://www.idfblog.com/blog/2014/07/08/breaking-idf-commences-operation-protective-edge-against-hamas/ |date=2014-07-20 }} and [http://www.idfblog.com/blog/2014/07/18/live-updates-ground-operation-gaza/ second] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140722015959/http://www.idfblog.com/blog/2014/07/18/live-updates-ground-operation-gaza/ |date=2014-07-22 }} phases of operation. [[Israèl Defense Forces]]. Retrieved 23 July 2014.
* {{cite news|url=http://www.nytimes.com/interactive/2014/07/15/world/middleeast/toll-israel-gaza-conflict.html|title=The Toll in Gaza and Israèl, Day by Day|work=[[The New York Times]]|accessdate=23 July 2014}}
* {{cite web|url=http://www.jpost.com/SpecialReports2/Home.aspx|title=Operation Protective Edge|work=[[The Jerusalem Post]]|accessdate=23 July 2014}}
* {{cite web|url=http://live.aljazeera.com/Event/Gaza_Blog|title=Gaza Blog Live|publisher=[[Al Jazeera English]]|accessdate=23 July 2014}}
* {{cite web|url=http://www.bbc.com/news/world-middle-east-28252155|title=Gaza-Israèl conflict: What is the fighting about?|publisher=[[BBC News Online]]|accessdate=23 July 2014}}
* {{cite web|url=http://www.ochaopt.org/content.aspx?id=1010361|title=Gaza Crisis|publisher=[[United Nations Office for the Coordination of Humanitarian Affairs]]|accessdate=23 July 2014|archive-date=25 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150725191044/http://www.ochaopt.org/content.aspx?id=1010361|url-status=dead}}
* [http://blogs.channel4.com/world-news-blog/gaza-bloodshed-crisis-unfolded/27718 Channel-4 Israèl-Gaza crisis 2014 story so far] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140731012003/http://blogs.channel4.com/world-news-blog/gaza-bloodshed-crisis-unfolded/27718 |date=2014-07-31 }}
[[Kategori:Israèl sajeroning taun 2014]]
[[Kategori:Palestina sajeroning taun 2014]]
[[Kategori:Konflik taun 2014]]
[[Kategori:Konflik Israèl–Gaza]]
[[Kategori:Konflik Israèl-Palestina]]
98e01r6n7kmzrml640vedod62g85tj7
Lelayu ing Januari 2015
0
128202
1761845
1761578
2026-11-18T09:54:31Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761845
wikitext
text/x-wiki
<!-- {{Deaths in month TOC}} -->
__NOTOC__
Artikel iki pratélan pati ing [[2015#Pati|Januari 2015]]:
== Januari 2015 ==
=== 1 ===
*[[Barbara Atkinson]], 88, aktris Britania (''[[Z-Cars]]'').<ref>[http://www.thestage.co.uk/people/obituaries/2015/01/obituary-barbara-atkinson/ Obituary: Barbara Atkinson ]</ref>
*[[Staryl C. Austin]], 94, Brigjen Angkatan Udara AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/statesmanjournal/obituary.aspx?n=staryl-austin&pid=173738500&fhid=7982 Staryl Austin Obituary]</ref>
*[[Ulrich Beck]], 70, ahli sosiologi Jerman, serangan jantung.<ref>[http://www.theguardian.com/education/2015/jan/06/ulrich-beck Ulrich Beck obituary]</ref>
*[[Fiona Cumming]], 77, sutradara tv Britania (''[[Doctor Who]]'').<ref>[http://www.doctorwhonews.net/2015/01/fiona-cumming-1937-2015.html Fiona Cumming 1937-2015]</ref>
*[[Eric Cunningham]], 65, pulitikus Kanadha (1975–1984).<ref>{{Cite web |url=http://www.thespec.com/news-story/5239289-former-hamilton-mpp-eric-cunningham-dies-in-his-sleep-at-65/ |title=Former Hamilton MPP Eric Cunningham dies in his sleep at 65 |access-date=2015-10-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721071407/http://www.thespec.com/news-story/5239289-former-hamilton-mpp-eric-cunningham-dies-in-his-sleep-at-65/ |archive-date=2015-07-21 |url-status=dead}}</ref>
*[[Mario Cuomo]], 82, pulitikus AS, Gubernur of New York (1983–1994), gagal jantung.<ref>[http://edition.cnn.com/2015/01/01/us/mario-cuomo-dies-new-york-governor/ Mario Cuomo, former New York governor, dies at 82]</ref>
*[[Donna Douglas]], 82, aktris AS (''[[The Beverly Hillbillies]], [[Frankie and Johnny (filem 1966)|Frankie and Johnny]], [[The Twilight Zone (1959 TV series)|The Twilight Zone]]''), kanker pankréas.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/03/arts/television/donna-douglas-the-fairest-beverly-hillbilly-dies-at-82.html Donna Douglas, the Fairest ‘Beverly Hillbilly,’ Dies at 82]</ref>
*[[Matthew Franjola]], 72, wartawan AS ([[Associated Press]]) lan juru foto.<ref>{{Cite web |url=http://asiancorrespondent.com/129513/vietnam-war-reporter-matthew-franjola-dies/ |title=Vietnam War reporter Matthew Franjola dies aged 72 |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115060017/http://asiancorrespondent.com/129513/vietnam-war-reporter-matthew-franjola-dies/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Jeff Golub]], 59, juru main gitar AS.<ref>[http://jazztimes.com/articles/151334-guitarist-jeff-golub-dies-at-59 Guitarist Jeff Golub Dies at 59]</ref>
*[[Omar Karami]], 80, pulitikus Libanon lan manten Nayakotama (1990–1992, 2004–2005).<ref>[http://www.dailystar.com.lb/News/Lebanon-News/2015/Jan-01/282778-former-prime-minister-omar-karami-dies-at-age-of-80.ashx Former Prime Minister Omar Karami dies at age of 80]</ref>
*[[Bill Keating (American football)|Bill Keating]], 70, juru main bal-balan Amérika ([[Denver Broncos]], [[Miami Dolphins]]) lan ahli kukum.<ref>[http://www.denverpost.com/news/ci_27243695/prominent-attorney-keating-dies-at-70 Prominent Colorado attorney and former Bronco Bill Keating dies at 70]</ref>
*[[Tore Helge Larsen]], 69, ulah ragawan Nurwègen.<ref>[https://www.rikstoto.no/Nyheter-og-tips/2015/Januar/01/Tore-Helge-Larsen-dod/ Tore Helge Larsen er død] {{no icon}}</ref>
*[[Géry Leuliet]], 104, biskop Prancis (1963–1985).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bleuliet.html Bishop Géry-Jacques-Charles Leuliet]</ref>
*[[Boris Morukov]], 64, kosmonaut lan fisikawan Ruslan, [[STS-106]].<ref>[http://www.collectspace.com/news/news-010115a-obituary-boris-morukov-cosmonaut.html Russian cosmonaut Boris Morukov, space station visitor and Mars sim leader, dies]</ref>
*[[Kjell Noreik]], 85, fisikawan Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Kjell-Noreik-7862903.html Nekrolog Kjell Noreik] {{no icon}}</ref>
<!--P-->*[[Mrunalini Devi Puar]], 83, tokoh pawiyatan India.<ref>{{Cite web |url=http://netindian.in/news/2015/01/02/00032074/mrunalini-devi-puar-chancellor-m-s-university-baroda-passes-away |title=Mrunalini Devi Puar, Chancellor of M S University of Baroda, passes away |access-date=2015-10-31 |archive-date=2016-03-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160313115633/http://netindian.in/news/2015/01/02/00032074/mrunalini-devi-puar-chancellor-m-s-university-baroda-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Ninón Sevilla]], 93, aktris Mèksiko kalairan Kuba (''[[Aventurera]]''), serangan jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.eluniversal.com.mx/in-english/2015/mexico-cuba-ninon-sevilla-death-99543.html |title=Ninón Sevilla dies of a heart attack |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150102020753/http://www.eluniversal.com.mx/in-english/2015/mexico-cuba-ninon-sevilla-death-99543.html |url-status=dead }}</ref>
*[[William Lloyd Standish]], 84, hakim AS (1987–2002).<ref>[http://triblive.com/news/allegheny/7482955-74/standish-judge-county#axzz3NdmiH16D Attorney, Allegheny County, U.S. judge dies at 84, was mentor to many]</ref>
*[[Manasa Vaniqi]], 62, pegawé nagara dhuwur Fiji.<ref>[http://fijivillage.com/news/Manasa-Vaniqi-passes-away-k529rs/ Manasa Vaniqi passes away]</ref>
*[[Miller Williams]], 84, pujangga Amérikah Sarékat, lelara Alzheimer.<ref>[http://www.nwaonline.com/news/2015/jan/02/poet-miller-williams-84-dies-20150102/ Poet Miller Williams, 84, dies]</ref>
=== 2 ===
*[[Per-Olof Åstrand]], 92, fisiologis Swèdhen.<ref>[http://exxentric.com/per-olof-astrand-remembered/ Per-Olof Åstrand Remembered: My First Inspiration for Applied Sport Science]</ref>
*[[James A. Barlow]], 91, pulitikus AS, anggota ''Wyoming House of Representatives'' (1983–1987).<ref>[http://www.meaningfulfunerals.net/fh/print.cfm?type=obituary&o_id=2890268&fh_id=13508 James A. Barlow]</ref>
*[[Charles Baur]], 85, pulitikus Prancis, ketua déwan régional [[Picardy]] (1976–1978, 1985–2004).<ref>[http://www.courrier-picard.fr/region/charles-baur-decede-a-85-ans-ia0b0n495655 Charles Baur décède à 85 ans] {{fr icon}}</ref>
*[[Noel Cobb]], 76, filsuf Britania.<ref>[http://www.dagbladet.no/2015/01/05/kultur/bok/litteratur/noel_cobb/37008876/ Poeten Noel Cobb er død] {{no icon}}</ref>
*[[Little Jimmy Dickens]], 94, penyanyi AS ("[[May the Bird of Paradise Fly Up Your Nose]]"), gagal jantung.<ref>[http://www.usatoday.com/story/life/music/2015/01/02/little-jimmy-dickens-dies/20994825/ Country great "Little" Jimmy Dickens dies at 94]</ref>
*[[Baldina Di Vittorio]], 94, pulitikus Italia.<ref>[http://27esimaora.corriere.it/articolo/e-morta-baldina-di-vittoriodopo-la-liberazionesi-occupo-dei-diritti-delle-donne/ È morta Baldina Di Vittorio Dopo la Liberazione si occupò dei diritti delle donne] {{it icon}}</ref>
*[[Danny Dunton]], 90, pambalap Britania.<ref>[http://www.speedwaygb.co/news.php?extend.28128 Danny Dunton]</ref>
*[[Maurice Fontaine]], 95, pulitikus Prancis.<ref>[http://www.objectifgard.com/2015/01/03/aigues-mortes-deces-lancien-senateur-maire-maurice-fontaine/ AIGUES-MORTES Décès de l’ancien sénateur-maire Maurice Fontaine] {{fr icon}}</ref>
*[[Bob Gilmore]], 53, juru main musik Britania.<ref>[http://www.artsjournal.com/postclassic/2015/01/bob-gilmore-1961-2015.html Bob Gilmore (1961-2015)]</ref>
*[[Vasant Gowarikar]], 81, ngèlmuwan India.<ref>{{Cite web |url=http://www.jagranjosh.com/current-affairs/former-isro-chairman-v-r-gowarikar-died-in-pune-1420278745-1 |title=Former ISRO Chairman V R Gowarikar died in Pune |access-date=2015-10-31 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105185521/http://www.jagranjosh.com/current-affairs/former-isro-chairman-v-r-gowarikar-died-in-pune-1420278745-1 |url-status=dead }}</ref>
*[[Basil Hansen]], 88, ulah ragawan Australia, juru main hoki ès.<ref>[http://www.iihf.com/home-of-hockey/news/news-singleview/?tx_ttnews%5Btt_news%5D=9327&cHash=6139b973a891b6404cf7d739a7b18329 Hansen passes away]</ref>
*[[Lloyd Lynn House]], 83, pulitikus AS, anggota [[Arizona House of Representatives]] (1967–1968).<ref>[http://www.azcentral.com/story/news/arizona/politics/2015/01/06/arizonas-first-native-american-lawmaker-dies/21364087/ Arizona's first Native American lawmaker dies]</ref>
*[[Roger Kitter]], 64, aktor Britania (''[['Allo 'Allo!]]'').<ref>[http://www.chortle.co.uk/news/2015/01/05/21581/allo_allo_star_roger_kitter_dies Allo Allo star Roger Kitter dies]</ref>
*<!--L-->[[Lam Pou-chuen]], 63, seniman ''dubbing'' Hong Kong (''[[Doraemon]]''), diabetes.<ref>[http://www.thestandard.com.hk/breaking_news_detail.asp?id=55783&icid=3&d_str=20150102 Dubbing artist dies at age 63]</ref>
<!--L-->*[[Abu Anas al-Libi]], 50, anggota [[al-Qaeda]] saka Libya lan ditahan ing AS, kanker lèver (ati).<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/national-security/al-qaeda-terrorist-suspect-dies-days-before-his-trial-in-new-york/2015/01/02/7a5a0b7c-9302-11e4-ba53-a477d66580ed_story.html Al-Qaeda terrorist suspect dies days before his trial in New York]</ref>
*[[John McQuilten]], 65, pulitikus Australia] (1999–2006).<ref>[http://www.thecourier.com.au/story/2796201/former-politician-john-mcquilten-dies/ Former politician John McQuilten dies]</ref>
*[[Derek Minter]], 82, ulah ragawan lan pambalap British Grand Prix.<ref>[http://www.oliepeil.nl/nieuws/5766-sonntagsgeschiednis-met-huub-ode-aan-derek-minter.html Sonntagsgeschiednis met Huub - Ode aan Derek Minter] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105024629/http://www.oliepeil.nl/nieuws/5766-sonntagsgeschiednis-met-huub-ode-aan-derek-minter.html |date=2015-01-05 }} {{nl icon}}</ref>
*[[Arthur Neu]], 81, pulitikus AS, [[Lieutenant Governor of Iowa]] (1973–1979), member of the [[Iowa Senate]] (1967–1973).<ref>[http://www.kcci.com/news/former-lt-governor-art-neu-dies/30499638 Former Lt. Governor Art Neu dies]</ref>
*[[Tihomir Novakov]], 85, fisikawan AS kalairan Serbia.<ref>[http://eetd.lbl.gov/news/article/59381/tihomir-novakov-1929-2015 Tihomir Novakov, 1929-2015]</ref>
*[[István Pásztor (ulah ragawan)|István Pásztor]], 89, ulah ragawan Honggari.<ref>[http://mksz.sport.hu/mksz-informaciok/mksz-hirek-kozlemenyek/707-elhunyt-pasztor-istvan-1926-2015 Elhunyt Pásztor István (1926-2015)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150105222923/http://mksz.sport.hu/mksz-informaciok/mksz-hirek-kozlemenyek/707-elhunyt-pasztor-istvan-1926-2015 |date=2015-01-05 }} {{hu icon}}</ref>
*[[Arpád Račko]], 84, seniman patung Slowak.<ref>[http://www.topky.sk/cl/10/1448053/Navzdy-nas-opustil-Arpad-Racko84Vyznamny-kosicky-sochar--autor-slavneho-Maratonca-mieru Navždy nás opustil Arpád Račko (†84) Významný košický sochár, autor slávneho Maratónca mieru] {{sk icon}}</ref>
*[[Vincent Cartledge Reddish]], 86, ahli astronomi Sekotlan, [[Astronomer Royal for Scotland]] (1975–1980).<ref>[http://www.scotsman.com/news/obituaries/obituary-prof-vincent-reddish-obe-1-3662879?WT.mc_id=Outbrain_text&obref Obituary Prof Vincent Reddish OBE]</ref>
*[[Kristian Sundtoft]], 77, pulitikus Nurwègen.<ref>[https://www.stortinget.no/no/Representanter-og-komiteer/Representantene/Representantfordeling/Representant/?perid=KRS&tab=Biography Sundtoft, Kristian ( 1937-2015 )] {{no icon}}</ref>
=== 3 ===
*[[Jamal Uddin Ahmad]], 85, pulitikus Bangladèsh, Wakil Nayakotama (1977–1982).<ref>[http://bdnews24.com/bangladesh/2015/01/04/former-deputy-prime-minister-jamal-uddin-ahmad-dies Former deputy prime minister Jamal Uddin Ahmad dies]</ref>
*[[Daniel Albright]], 69, tokoh akadèmis AS.<ref>[http://www.thecrimson.com/article/2015/1/10/daniel-albright-obituary/ Albright Remembered as Whimsical English and Music Teacher]</ref>
*[[Martin Anderson (ahli ékonomi)|Martin Anderson]], 78, ahli ékonomi Amérika lan panaséhat pulitik.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/06/business/martin-anderson-adviser-to-ronald-reagan-dies-at-78.html?_r=0 Martin Anderson, White House Adviser to Reagan, Dies at 78]</ref>
*[[Adunni Bankole]], 55, pangusaha wanita Nigéria.<ref>{{Cite web |url=http://www.thisdaylive.com/articles/society-lady-adunni-bankole-is-dead/198329/ |title=Society Lady, Adunni Bankole, is Dead |access-date=2015-11-02 |archive-date=2015-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119000525/http://www.thisdaylive.com/articles/society-lady-adunni-bankole-is-dead/198329/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Edward Brooke]], 95, pulitikus kulit ireng AS, anggota [[United States Senate|U.S. Senate]] saka [[Massachusetts]] (1967–1979).<ref>[http://www.washingtonpost.com/politics/edward-w-brooke-first-african-american-elected-to-the-us-senate-dies-at-95/2015/01/03/cdabb80a-938b-11e4-ba53-a477d66580ed_story.html Edward W. Brooke, first African American popularly elected to U.S. Senate, dies at 95]</ref>
*[[Bryan Caldwell]], 54, juru main bal-balan Amérika ([[Tennessee Titans|Houston Oilers]]), Hodgkin's lymphoma.<ref>[http://www.azcentral.com/story/sports/college/asu/2015/01/03/asu-football-bryan-caldwell/21242607/ Former ASU defensive lineman Bryan Caldwell dies at 54]</ref>
*[[Paulinus Costa]], 78, rohaniawan Katulik Roma Bangladèsh, Biskop Agung [[Dhaka]] (2005–2011), serangan jantung.<ref>[http://en.radiovaticana.va/news/2015/01/05/retired_dhaka_archbishop_paulinus_costa_passes_away/1117026 Retired Dhaka Archbishop Paulinus Costa passes away]</ref>
*[[Maher Hathout]], 79, pamimpin Kaum Muslim AS katurunan Mesir, kanker.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-maher-hathout-20150104-story.html Dr. Maher Hathout, Muslim advocate for interfaith peace, dies at 79]</ref>
*[[Bill Jessup]], 85, juru main bal-balan gagrag Amérika ([[San Francisco 49ers]]).<ref>[http://www.presstelegram.com/obituaries/20150117/bill-jessup-long-beach-football-great-and-nfl-player-dies-at-85 Bill Jessup, Long Beach football great and NFL player, dies at 85]</ref>
*[[Rueben Philip Job]], 86, rohaniawan Métodis Manunggal Amérika (''American United Methodist''), Biskop Iowa, ''Episcopal Area'' (1984–1992).<ref>[http://www.emk.de/meldungen-2015/bischof-rueben-p-job-gestorben.html Bischof Rueben P. Job gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150113022249/http://www.emk.de/meldungen-2015/bischof-rueben-p-job-gestorben.html |date=2015-01-13 }} {{de icon}}</ref>
*[[Muath al-Kasasbeh]], 26, juru anggegana Yordania lan sanderawan [[ISIS]], kaobong urip-urip.<ref>{{Cite web |url=http://www.washingtontimes.com/news/2015/feb/3/jordan-juru |title=anggegana-burned-alive-isis-video/ Jordan juru anggegana burned alive in ISIS video |access-date=2016-03-21 |archive-date=2020-09-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200925070015/https://www.washingtontimes.com/news/2015/feb/3/jordan-juru/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Olga Knyazeva]], 60, juru main anggar Ruslan, jawara Olimpiade 1976.<ref>[http://www.tatar-inform.ru/news/2015/01/03/436930/ Ушла из жизни лучшая рапиристка мира-1975 Ольга Князева] {{ru icon}}</ref>
*[[Kurt Kuch]], 42, jurnalis Ostenrik, kanker paru-paru.<ref>[http://www.profil.at/articles/1501/983/378792/news-journalist-kurt-kuch-lungenkrebs "News"-Journalist Kurt Kuch an Lungenkrebs gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150103205642/http://www.profil.at/articles/1501/983/378792/news-journalist-kurt-kuch-lungenkrebs |date=2015-01-03 }} {{de icon}}</ref>
*[[Bernice Madigan]], 115, [[supercentenarian]] AS, wong kaping lima tuwa dhéwé sadonya.<ref>[http://www.iberkshires.com/story/48218/Bernice-Madigan-State-s-Oldest-Citizen-Dies-at-115.html Bernice Madigan, State's Oldest Citizen, Dies at 115]</ref>
*[[Willy Ovesen]], 90, pagawé nagari Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Willy-Ovesen-7857866.html Nekrolog Willy Ovesen] {{no icon}}</ref>
* [[Viktor Prudnikov]], 75, Jèndral Angkatan Udara Ruslan.<ref>[http://ria.ru/defense_safety/20150103/1041294848.html Прощание с последним главкомом войск ПВО Прудниковым пройдет 6 января]</ref>
*[[Terence Ranger]], 85, sajarawan Britania.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/jan/18/terrance-ranger-obituary Terence Ranger obituary]</ref>
*[[Denny Sakrie]], 51, kritikus musik Indonésia lan panyiar radio.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/03/legendary-music-critic-denny-sakrie-passes-away-51.html Legendary music critic Denny Sakrie passes away at 51]</ref>
*[[Allie Sherman]], 91, juru main bal-balan gagrak Amérika ([[Philadelphia Eagles]]) lan palatih [[New York Giants]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?pid=173729688 Alex Sherman]</ref>
*[[Jouko Törmänen]], 60, juru main ski Finlan, jawara Olimpiade Mangsa Atis 1980.<ref>[http://www.lapinkansa.fi/Kotimaa/1194951225612/artikkeli/olympiavoittaja+jouko+tormanen+on+kuollut.html Olympiavoittaja Jouko Törmänen on kuollut] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150103210822/http://www.lapinkansa.fi/Kotimaa/1194951225612/artikkeli/olympiavoittaja+jouko+tormanen+on+kuollut.html |date=2015-01-03 }} {{fi icon}}</ref>
=== 4 ===
*[[Chang Sung-hwan]], 94, jèndral lan diplomat Koréa Kidul, Sénapati Angkatan Udara Koréa (1962–1964).<ref>[https://www.koreatimes.co.kr/www/news/people/2015/01/178_171148.html Former Air Force chief of staff dies at 94]</ref>
*[[Elisabetta Catalano]], 70, juru foto kagunan alus Italia.<ref>[http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Addio-ad-Elisabetta-Catalano-fotografa-delle-star-800f4a33-7809-454b-8ff4-c29716ceaec5.html E' morta Elisabetta Catalano, la fotografa delle star] {{it icon}}</ref>
*[[Pino Daniele]], 59, panyanyi lan panulis lagi Italia, serangan jantung.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/half-black-italian-star-is-dead-aged-59/ ‘Half-black’ Italian star is dead, aged 59]</ref>
*[[Chitresh Das]], 70, panayub India, guru lan koréografer, aneurisme.<ref>[http://sfbay.ca/2015/01/04/pandit-chitresh-das-dies-at-70/ Pandit Chitresh Das dies at 70]</ref>
*[[Al Delugach]], 89, wartawan AS, pamenang Bebungah Pulitzer, [[:w:mesothelioma]].<ref>[http://www.sfgate.com/news/article/Pulitzer-winning-investigative-reporter-Al-6002777.php Pulitzer-winning investigative reporter Al Delugach dies]</ref>
*[[Lance Diamond]], 72, panyanyi AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.wkbw.com/news/lance-diamond-dies |title=Lance Diamond dies |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111233057/http://www.wkbw.com/news/lance-diamond-dies |url-status=dead }}</ref>
*[[Jay Furman]], 72, pangusaha lan pambangun ''real estate'' AS, kanker.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?n=jay-furman&pid=173741107 Jay Furman: Obituary]</ref>
*[[He Zhenliang]], 85, pulitikus lan diplomat Tiongkok.<ref>[http://sports.ifeng.com/a/20150104/42855534_0.shtml?_baidualading#_zbs_baidu_xk 中国奥委会名誉主席何振梁因病去世] {{zh icon}}</ref>
*[[Gene Kemp]], 88, panulis buku bocah Britania (''[[The Turbulent Term of Tyke Tiler]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.westmidlandsnews.org.uk/news/obituary-tamworth-author-gene-kemp |title=Obituary: Tamworth Author Gene Kemp |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-02-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150204121531/http://www.westmidlandsnews.org.uk/news/obituary-tamworth-author-gene-kemp |url-status=dead }}</ref>
*[[Haroldo Lara]], 80, juru nglangi Olimpiade Brazilia (1952 lan 1956).<ref>[http://globoesporte.globo.com/sp/santos-e-regiao/natacao/noticia/2015/01/ex-nadador-olimpico-haroldo-de-melo-lara-morre-aos-80-anos.html Ex-nadador olímpico, Haroldo de Melo Lara morre aos 80 anos] {{pt icon}}</ref>
*[[Azizullah Lodin]], +/-75, pulitikus Afganistan.<ref>[http://www.khaama.com/ex-afghan-anti-corruption-chief-passed-away-in-united-states-9206 Ex-Afghan anti-corruption chief passed away in United States]</ref>
*[[Gasan Magomedov]], 20, juru main bal-balan Ruslan ([[FC Anzhi-2 Makhachkala|Anzhi-2]]), ditémbak.<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/04/anzhi-makhachkala-gasan-magomedow-shot-killed-russia Anzhi Makhachkala footballer Gasan Magomedov shot and killed in Russia]</ref>
*[[John McPhee (juru main bal-balan)|John McPhee]], 77, juru main bal-balan Sekotlan ([[Blackpool F.C.|Blackpool]], [[Motherwell F.C.|Motherwell]]).<ref>[http://www.blackpoolgazette.co.uk/sport/blackpool-fc/armfield-leads-tributes-to-pool-hero-john-mcphee-1-7033186 Armfield leads tributes to Pool hero John McPhee]</ref>
*[[Stu Miller]], 87, juru main bisbol AS ([[San Francisco Giants]], [[Baltimore Orioles]]).<ref>[http://espn.go.com/mlb/story/_/id/12125102/former-san-francisco-giants-pitcher-stu-miller-dies-age-87 Former Giants pitcher Stu Miller dies]</ref>
*[[Juan Isidro Moreno]], 90, pujangga Républik Dominika.<ref>[http://caribbeandigital.net/muere-juan-isidro-moreno-padre-de-guillermo-moreno/ Muere Juan Isidro Moreno, padre de Guillermo Moreno] {{es icon}}</ref>
*[[Hasan Hazer Moshar]], 91, seniman Iran.<ref>{{Cite web |url=http://iranfrontpage.com/news/cultures/arts/2015/01/not-lose-life-life-lost/ |title=He did not lose his life, life lost him |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114185246/http://iranfrontpage.com/news/cultures/arts/2015/01/not-lose-life-life-lost/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Jack Parr (basketball)|Jack Parr]], 78, juru main baskèt AS ([[Sacramento Kings|Cincinnati Royals]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.salina.com/news/former-k-state-hoop-standout-jack-parr-dies-at/article_6a310aba-14ae-5489-9005-1308fe160e4e.html |title=Former K-State hoop standout, Jack Parr, dies at 78 |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://archive.is/20150105011237/http://www.salina.com/news/former-k-state-hoop-standout-jack-parr-dies-at/article_6a310aba-14ae-5489-9005-1308fe160e4e.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Natalino Pescarolo]], 85, rohaniawan Katulik Roma Italia, Biskop [[Fossano]] (1992–2005) lan Diocese saka Cuneo (1999–2005).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bpesn.html Bishop Natalino Pescarolo]</ref>
*[[Hank Peters]], 90, èksèkutif bisbol AS ([[Baltimore Orioles]]), komplikasi serangan setruk.<ref>[http://washington.cbslocal.com/2015/01/04/former-orioles-gm-hank-peters-dies/ Former Orioles GM Hank Peters Dies]</ref>
*[[Ahuti Prasad]], 57, aktor India, kanker usus.<ref>[http://www.deccanchronicle.com/150104/entertainment-tollywood/article/telugu-actor-ahuti-prasad-passes-away Telugu actor Ahuti Prasad passes away at 57]</ref>
*[[Ives Roqueta]], 78, panulis basa Occitan saka Prancis.<ref>[http://www.jornalet.com/nova/4542/es-mort-ives-roqueta Es mòrt Ives Roqueta] {{fr icon}}</ref>
*[[Eli Sagan]], 87, produsèn klambi AS, panulis antropologi budaya lan salah sijiné [[Pratélan Musuh Nixon|Musuh Nixon]].<ref>[http://www.northjersey.com/obituaries/top-obituaries/eli-sagan-87-proud-nixon-enemy-1.1189356 Eli Sagan, 87, proud Nixon 'enemy']</ref>
*[[Stuart Scott]], 49, wartawan ulah raga AS (''[[SportsCenter]]''), kanker usus buntu.<ref>[http://espn.go.com/espn/story/_/id/12118296/stuart-scott-espn-anchor-dies-age-49 Stuart Scott, ESPN anchor, dies of cancer at 49]</ref>
*[[Michele Serros]], 48, panulis novèl lan pujangga AS, tumor ganas klanjer idu.<ref>[http://www.nbcnews.com/news/latino/michele-serros-who-wrote-about-bicultural-life-dies-n280126 Michele Serros, Who Wrote About Bicultural Life, Dies]</ref>
*[[Upendra Trivedi]], 78, aktor India lan sutradarawan.<ref>[http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/gujarati-actor-upendra-trivedi-passes-away-pm-modi-condoles-death_1524562.html Gujarati actor Upendra Trivedi passes away, PM Modi condoles death]</ref>
*[[Richard D. Veltri]], 79, pulitikus AS, anggota DPRD [[Connecticut]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/hartfordcourant/obituary.aspx?pid=173758214 Richard D. Veltri Ph.D.]</ref>
*[[René Vautier]], 86, sutradara Prancis (''[[Avoir 20 ans dans les Aurès]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.expatica.com/fr/news/country-news/French-anti-colonial-firebrand-film-maker-Vautier-dies_444187.html |title=French anti-colonial firebrand film-maker Vautier dies |access-date=2015-11-04 |archive-date=2015-01-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150104214516/http://www.expatica.com/fr/news/country-news/French-anti-colonial-firebrand-film-maker-Vautier-dies_444187.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Bernard Williams (producer)|Bernard Williams]], 72, produsèn filem Britania (''[[A Clockwork Orange (filem)|A Clockwork Orange]]'', ''[[Daredevil (filem)|Daredevil]]'', ''[[Flash Gordon (filem)|Flash Gordon]]''), kanker.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/bernard-williams-producer-a-clockwork-763125 Bernard Williams, Producer on 'A Clockwork Orange' and 'Ragtime,' Dies at 72]</ref>
*[[Edmund Wnuk-Lipiński]], 70, tokoh akadémis Polen.<ref>[http://m.wiadomosci.gazeta.pl/wiadomosci/1,117915,17209160,Prof__Edmund_Wnuk_Lipinski_nie_zyje.html Prof. Edmund Wnuk-Lipiński nie żyje] {{pl icon}}</ref>
*[[János Zsombolyai]], 75, ahli filem Honggari, sutradara lan panulis skénario.<ref>[http://dailynewshungary.com/film-director-janos-zsombolyai-dies-at-75/ Film director Janos Zsombolyai dies at 75]</ref>
===5===
*[[Joy Ali]], 36, juru main tinju kelas tengah Fiji.<ref>[http://www.fijitimes.com/story.aspx?id=290923 Joy Ali passes away]</ref>
*[[Jean-Pierre Beltoise]], 77, pambalap [[Formula One]] saka Prancis, pamenang [[1972 Monaco Grand Prix]], serangan setruk.<ref>{{Cite web |url=http://www.euronews.com/sport/2868716-french-f1-winner-beltoise-dies-at-77/ |title=French F1 winner Beltoise dies at 77 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150107113520/http://www.euronews.com/sport/2868716-french-f1-winner-beltoise-dies-at-77/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Al Bendich]], 85, sarjana kukum AS, aktivis HAM.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/14/us/al-bendich-defender-of-howl-and-lenny-bruces-comedy-is-dead-at-85.html?_r=0 Al Bendich, Defender of ‘Howl’ and Lenny Bruce’s Comedy, Is Dead at 85]</ref>
*[[Khan Bonfils]], 42, aktor Inggris (''[[Star Wars Episode I: The Phantom Menace]]'', ''[[Batman Begins]]'', ''[[Skyfall]]'').<ref>[http://www.standard.co.uk/news/london/former-star-wars-actor-collapses-and-dies-during-rehearsal-for-dantes-inferno-9961551.html Former Star Wars actor collapses and dies during rehearsal for Dante's Inferno in London]</ref>
*[[Jim Burton (ice hockey)|Jim Burton]], 53, juru main hoki ès Kanadha ([[Hershey Bears]]) lan palatih, serangan jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.wjbf.com/story/27773906/former-augusta-lynx-coach-passes-away |title=Former Augusta Lynx Coach Passes Away |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109133156/http://www.wjbf.com/story/27773906/former-augusta-lynx-coach-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Jack Calmes]], 71, pancipta AS, èksèkutif lan juru main musik.<ref>[http://livedesignonline.com/business-people-news/memoriam-jack-calmes-1943-2015 In Memoriam Jack Calmes (1943-2015)]</ref>
*[[Eylül Cansın]], 24, wanita transgender Turki, nglalu mawa mencolot saka kreteg.<ref>{{Cite web |url=http://planettransgender.com/turkish-transgender-woman-commits-suicide-i-could-not-did-not-allow/ |title=Turkish transgender woman commits suicide |access-date=2015-11-05 |archive-date=2016-02-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160220052717/http://planettransgender.com/turkish-transgender-woman-commits-suicide-i-could-not-did-not-allow/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Bobby Carter]], 75, pulitikus AS, anggota Sénat [[Tennessee]] (1995–2002).<ref>{{Cite web |url=http://www.wbbjtv.com/news/local/Former-state-senator-Bobby-Carter-dies-287532381.html |title=Former state senator, Jackson businessman Bobby Carter dies at 75 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105213930/http://www.wbbjtv.com/news/local/Former-state-senator-Bobby-Carter-dies-287532381.html |url-status=dead }}</ref>
*[[William R. Catton, Jr.]], 88, ahli sosiologi lingkungan urip AS.<ref>[http://www.peakoilindia.org/2015/02/06/obit-william-r-catton-jr-jan-15-1926-jan-5-2015/ Obituary William R. Catton Jr. (Jan 15, 1926 – Jan 5, 2015)]</ref>
*[[Arthur E. Chase]], 84, pulitikus AS, anggota Sénat [[Massachusetts]] (1991–1995).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/yadkinripple/obituary.aspx?pid=173738987 Arthur Chase]</ref>
*[[Albert Firth]], 77, juru main liga rugby Inggris ([[Wakefield Trinity Wildcats|Wakefield Trinity]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.wakefieldexpress.co.uk/news/local-news/tributes-flood-in-for-wakefield-trinity-legend-albert-budgie-firth-1-7036247 |title=Tributes flood in for Wakefield Trinity legend Albert ‘Budgie’ Firth |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106233941/http://www.wakefieldexpress.co.uk/news/local-news/tributes-flood-in-for-wakefield-trinity-legend-albert-budgie-firth-1-7036247 |url-status=dead }}</ref>
*[[Antonio Fuertes]], 85, juru main bal-balan Spanyol ([[Valencia CF|Valencia]], [[Elche CF|Elche]]).<ref>[http://www.elmundo.es/comunidad-valenciana/2015/01/05/54aac38522601db4148b457a.html Fallece Antonio Fuertes, ex futbolista de Valencia y Elche] {{es icon}}</ref>
*[[Vadim Glovatsky]], 45, juru main hoki ès Kazakhstan ([[Metallurg Magnitogorsk]]).<ref>[http://www.ntv.ru/sport/1283778/ Скоропостижно скончался бывший защитник хоккейной сборной России] {{ru icon}}</ref>
*[[Joe Haines (pulitikus)|Joe Haines]], 91, pulitikus AS, anggota DPRD [[Ohio]] (1981–1999).<ref>[http://www.daytondailynews.com/news/news/local-govt-politics/former-state-lawmaker-greene-county-commissioner-d/njh6z/ Former state lawmaker, Greene County commissioner dies]</ref>
*[[Ken Hale (juru main bal-balan)|Ken Hale]], 75, juru main bal-balan Inggris lan manajer.<ref>[http://www.ccfpa.co.uk/?p=13622 Ken Hale RIP (18/09/1939–05/01/2015)]</ref>
*[[Niels Hansen (diplomat)|Niels Hansen]], 90, diplomat Jerman.<ref>[http://www.israelnetz.com/nachrichten/detailansicht/aktuell/frueherer-botschafter-niels-hansen-gestorben-90628/ Früherer Botschafter Niels Hansen gestorben] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151226052032/http://www.israelnetz.com/nachrichten/detailansicht/aktuell/frueherer-botschafter-niels-hansen-gestorben-90628/ |date=2015-12-26 }} {{de icon}}</ref>
*[[Milton Hebald]], 97, panatah AS.<ref>{{Cite web |url=http://touch.latimes.com/#section/-1/article/p2p-82477077/ |title=Milton Hebald, creator of prominent public sculptures, dies at 97 |access-date=2012-10-06 |archive-url=http://webarchive.loc.gov/all/20121006015957/http://touch.latimes.com/#section/-1/article/p2p-82477077/ |archive-date=2012-10-06 |url-status=dead}}</ref>
*[[Dan Held]], 53, juru main hoki ès Kanadha.<ref>[http://sc-bietigheim.de/de/news/nachrichten/getarticle/detail/nachruf-an-einen-lieben-trainer-und-freund/ Nachruf an einen lieben Trainer und Freund] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150116105942/http://sc-bietigheim.de/de/news/nachrichten/getarticle/detail/nachruf-an-einen-lieben-trainer-und-freund/ |date=2015-01-16 }} {{de icon}}</ref>
*[[Martin Joseph (pulitikus)|Martin Joseph]], 65, pulitikus Trinidad, Mantri Katentreman Nasional (2003–2010), tiwas klelep.<ref>[http://latino.foxnews.com/latino/politics/2015/01/05/trinidadian-former-cabinet-minister-dies-in-swimming-accident/ Trinidadian former Cabinet minister dies in swimming accident]</ref>
*[[Mustafa Kamal (kakim)|Mustafa Kamal]], 79, kakim Bangladèsh, Pasirah Mahkamah Agung (1999), lelara jantung.<ref>[http://bdnews24.com/bangladesh/2015/01/05/former-chief-justice-mustafa-kamal-passes-away Former Chief Justice Mustafa Kamal passes away]</ref>
*[[Earl MacNaughton]], 95, fisikawan Kanadha.<ref>{{Cite web |url=http://www.guelphmercury.com/news-story/5247123-guelph-academic-recalled-as-key-u-of-g-builder-and-supportive-dad-of-ontario-s-education-minister/ |title=Guelph academic recalled as key U of G builder and supportive dad of Ontario’s education minister |access-date=2015-11-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150721062813/http://www.guelphmercury.com/news-story/5247123-guelph-academic-recalled-as-key-u-of-g-builder-and-supportive-dad-of-ontario-s-education-minister/ |archive-date=2015-07-21 |url-status=dead}}</ref>
*[[Alfons Peeters]], 71, juru main bal-balan Bèlgia.<ref>[http://www.inmemoriam.be/nl/2015-01-05/alfons-peeters/# De heer Alfons Peeters] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210121010410/https://www.inmemoriam.be/nl/2015-01-05/alfons-peeters/ |date=2021-01-21 }} {{nl icon}}</ref>
*[[King Sporty]], 71, Jamaican-American reggae musician.<ref>{{Cite web |url=http://www.jamaicaobserver.com/entertainment/KING-SPORTY-IS-DEAD_18183587 |title=King Sporty Is Dead |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150107132034/http://www.jamaicaobserver.com/entertainment/KING-SPORTY-IS-DEAD_18183587 |url-status=dead }}</ref>
*[[Anthony Ledwith]], 81, ahli kimia Britania.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Anthony Ledwith CBE FRS]</ref>
*[[Bernard Joseph McLaughlin]], 102, rohaniawan Katulik saka AS, Biskop Bantuan [[Buffalo, New York|Buffalo]] (1968–1988).<ref>{{Cite web |url=http://wivb.com/2015/01/05/buffalo-bishop-mclaughlin-dies-at-102/ |title=Buffalo’s oldest living Bishop dies at 102 |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150106081514/http://wivb.com/2015/01/05/buffalo-bishop-mclaughlin-dies-at-102/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Harold Murphy (pulitikus)|Harold Murphy]], 74, pulitikus AS, anggota DPRD [[Illinois]], (1993–2003).<ref>[http://legacy.suntimes.com/obituaries/chicagosuntimes/obituary.aspx?page=lifestory&pid=173768763 Harold Murphy Obituary]</ref>
*[[Ganesh Patro]], 69, panulis India, kanker.<ref>[http://www.deccanherald.com/content/451680/telugu-writer-ganesh-patro-dead.html Telugu writer Ganesh Patro dead]</ref>
*[[Joan Peters]], 78, panulis AS (''[[From Time Immemorial]]''), komplikasi setruk.<ref>[http://www.chicagotribune.com/news/obituaries/ct-joan-caro-obituary-met-20150107-story.html Joan Caro, author of controversial book on Israèl, dies at 78]</ref>
*[[Geoff Truett]], 79, juru main bal-balan Inggris ([[Crystal Palace F.C.|Crystal Palace]]).<ref>[http://www.croydonadvertiser.co.uk/Tributes-paid-Crystal-Palace-winger/story-25853135-detail/story.html⋅Tributes paid to former Crystal Palace winger]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
=== 6 ===
*[[Anton Amann]], 58, ahli kimia Ostenrik.<ref>{{Cite web |url=http://traueranzeigen.tt.com/traueranzeige/2101895-univ-prof-dr-anton-amann.html |title=Univ.-Prof. Dr. Anton Amann |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151226075059/http://traueranzeigen.tt.com/traueranzeige/2101895-univ-prof-dr-anton-amann.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Else M. Barth]], 86, filsuf Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Else-Margarete-Barth-7865796.html Nekrolog Else Margarete Barth] {{no icon}}</ref>
*[[Vlastimil Bubník]], 83, juru main hoki ès lan bal-balan Céko, pamenang medali prunggu Olimpiade (1964).<ref>[http://hokej.idnes.cz/vlastimil-bubnik-umrti-hokej-djg-/reprezentace.aspx?c=A150106_095854_reprezentace_mne Zemřel slavný hokejista Vlastimil Bubník. S Brnem získal 11 titulů] {{cs icon}}</ref>
*[[Buffalo Tiger]], 94, pulitikus AS, pasirah Suku Indian Miccosukee ing Florida (1962–1985).<ref>{{Cite web |url=http://www.palmbeachpost.com/news/news/state-regional/former-miccosukee-chief-who-met-with-castro-dies/njhnR/ |title=Former Miccosukee chief who met with Castro dies |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924140657/http://www.palmbeachpost.com/news/news/state-regional/former-miccosukee-chief-who-met-with-castro-dies/njhnR/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Joseph Djida]], 69, rohaniawan Katulik Roma ing Kamerun, Biskop [[Ngaoundéré]] (wiwit 2000).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdjida.html Bishop Joseph Djida]</ref>
*[[Johannes de Villiers Graaff]], 86, ahli ékonomi Afrika Kidul.<ref>[https://www.wegotads.co.za/Deaths/listings/12/JOHANNES+DE+VILLIERS+GRAAFF+Feb+19+1928+Jan+6+2015/details/1265370.htm Johannes de Villiers Graaff]</ref>
*[[Lawrence Gushee]], 83, ahli musik AS.<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-08/lawrence-gushee.html Lawrence Gushee]</ref>
*[[Francesca Hilton]], 67, aktris AS lan tokoh sosial, setruk.<ref>[http://www.latimes.com/local/lanow/la-me-ln-francesca-gabor-hilton-dead-20150106-story.html Francesca Hilton, daughter of Zsa Zsa Gabor and Conrad Hilton, dies at 67]</ref>
*[[Ron Hovey]], 82, juru main bal-balan gagrag Australia ([[Geelong Football Club|Geelong]]).<ref>[http://www.heraldsun.com.au/sport/afl/geelong-mourns-death-of-ron-hovey-former-dual-premiership-player-and-president/story-fni5f6yf-1227176811917?nk=221b413b7c471960f2f21c1d38f70bc5 Geelong mourns death of Ron Hovey, former dual premiership player and president]</ref>
*[[Arthur Jackson (ulah ragawan témbak)|Arthur Jackson]], 96, ulah ragawan témbak AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/concordmonitor/obituary.aspx?pid=173762815 Arthur C. Jackson (1918 - 2015)]</ref>
*[[Basil John Mason|Sir Basil John Mason]], 91, juru pangramal hawa Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.rmets.org/death-sir-john-mason |title=Death of Sir John Mason |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112072303/http://www.rmets.org/death-sir-john-mason |url-status=dead }}</ref>
*[[George H. McKee]], 91, Lètnan Jèndral Angkatan Udara AS.<ref>{{Cite web |url=http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=George-McKee&lc=1144&pid=173777381&mid=6270268 |title=In Memory of George H. McKee April 28, 1923 - January 6, 2015 |access-date=November 5, 2015 |archive-date=February 2, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202225938/http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=George-McKee&lc=1144&pid=173777381&mid=6270268 |url-status=dead }}</ref>
*[[Lance Percival]], 81, aktor Britania (''[[That Was the Week That Was]]'', ''[[The Beatles (TV series)|The Beatles]]'') lan panyanyi ("[[Shame & Scandal|Shame and Scandal in the Family]]").<ref>{{Cite web |url=http://announcements.telegraph.co.uk/deaths/185934/percival |title=Percival |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109224318/http://announcements.telegraph.co.uk/deaths/185934/percival |url-status=dead }}</ref>
*[[Gilberto Perez]], profèsor ngèlmu filem AS kalairan Kuba.<ref>{{Cite web |url=https://www.sarahlawrence.edu/gilberto-perez/ |title=Gilberto Perez |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402095115/https://www.sarahlawrence.edu/gilberto-perez/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Sanford E. Reisenbach]], 82, èksèkutif marketing ([[Warner Bros.]]).<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/sandy-reisenbach-dead-warner-bros-761604 Sandy Reisenbach, Former Warner Bros. Marketing and Advertising Exec, Dies at 82]</ref>
*[[Patricia Roppel]], 76, sajarawan AS lan guru, spésialisasi ing sajarah [[Southeast Alaska]], kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.ktoo.org/2015/01/09/alaska-historian-dies-cancer/ |title=Alaska historian dies of cancer |access-date=2015-11-05 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211250/http://www.ktoo.org/2015/01/09/alaska-historian-dies-cancer/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Thunder Rumble]], 26, jaran misuwur AS, komplikasi kolik.<ref>[http://www.saratogian.com/sports/20150107/new-york-bred-1992-travers-winner-thunder-rumble-dies New York-bred 1992 Travers winner Thunder Rumble dies]</ref>
*[[Alexandru Segal]], 67, ahli ékonomi Brazilia kalairan Rumania lan juru main catur.<ref>[http://www.saturnov.com/artigos/354-falecimento-do-mestre-alexandru-segal Falecimento do mestre Alexandru Segal] {{pt icon}}</ref>
=== 7 ===
*[[Subhas Anandan]], 67, pangacara Singapura kalairan India, gagal jantung.<ref>[http://www.businesstimes.com.sg/government-economy/update-veteran-criminal-lawyer-subhas-anandan-dies Veteran criminal lawyer Subhas Anandan dies]</ref>
*[[José Arias]], 92, juru main ski alpin Spanyol sajeroning Olimpiade (Olimpiade Mangsa Atis 1948).<ref>[http://www.marca.com/2015/01/08/mas_deportes/nieve/1420748483.html Fallece Pepe Arias, decano de los olímpicos españoles] {{es icon}}</ref>
*[[Ricardo Bueno Fernández]], 74, pulitikus Spanyol, anggota Sénat Spanyol (1977–1979, 1993–2000) lan Konggrès Para Wakil (2000–2004).<ref>[http://www.eldiariomontanes.es/torrelavega-besaya/201501/07/fallece-ricardo-bueno-historico-20150107151847.html Fallece Ricardo Bueno, histórico político de Torrelavega] {{es icon}}</ref>
*[[Gilbert Finn]], 94, pangusaha Kanadha, Lètnan Gubernur [[New Brunswick]] (1987–1994).<ref>{{Cite web |url=http://metronews.ca/news/canada/1255467/former-new-brunswick-lieutenant-governor-dies/ |title=Former New Brunswick lieutenant-governor dies |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108175220/http://metronews.ca/news/canada/1255467/former-new-brunswick-lieutenant-governor-dies/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Michael Fisher (lawyer)|Michael Fisher]], 68, pangacara Britania Raya, kanker.<ref>[http://www.theguardian.com/law/2015/jan/28/michael-fisher Michael Fisher obituary]</ref>
*[[Tadeusz Konwicki]], 88, panulis lan prodhuser filem Polen.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/jan/21/tadeusz-konwicki Tadeusz Konwicki obituary]</ref>
*[[Mompati Merafhe]], 78, Jèndral lan pulitikus Botswana, Wakil Présidèn (2008–2012).<ref>{{Cite web |url=http://allafrica.com/stories/201501070733.html |title=Botswana: General Merafhe Passes On |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-09 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150109085533/http://allafrica.com/stories/201501070733.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Arch A. Moore, Jr.]], 91, pulitikus AS, Gubernur [[Virginia Kulon]] (1969–1977, 1985–1989).<ref>{{Cite web |url=http://www.wowktv.com/story/27787290/former-wv-gov-arch-moore-dies-at-age-91 |title=Former WV Gov. Arch Moore dies at age 91 |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111033033/http://www.wowktv.com/story/27787290/former-wv-gov-arch-moore-dies-at-age-91 |url-status=dead }}</ref>
*[[J. P. Parisé]], 73, juru main hoki ès Kanadha ([[Minnesota North Stars]]), kanker paru-paru.<ref>{{Cite web |url=http://www.startribune.com/sports/wild/287918141.html |title=Former North Star J.P. Parise dies at 73 |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150117120805/http://www.startribune.com/sports/wild/287918141.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Jethro Pugh]], 70, juru main bal-balan gagrag Amérikah Sarékat ([[Dallas Cowboys]]).<ref>[http://cowboysblog.dallasnews.com/2015/01/former-dallas-cowboys-defensive-lineman-jethro-pugh-passes-away.html/ Former Dallas Cowboys defensive lineman, ‘Ice Bowl’ participant Jethro Pugh dies]</ref>
*[[Archie Radebe]], 55, juru main bal-balan Afrika Kidul ([[AmaZulu F.C.|AmaZulu]]) lan palatih.<ref>{{Cite web |url=http://www.kickoff.com/news/51708/former-amazulu-striker-archie-juluka-radebe-has-died |title=Juluka passes on |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115230456/http://www.kickoff.com/news/51708/former-amazulu-striker-archie-juluka-radebe-has-died |url-status=dead }}</ref>
*[[B. S. Abdur Rahman]], 87, pangusaha India lan tokoh filantropi ([[Universitas B. S. Abdur Rahman]]).<ref>[http://www.thehindu.com/news/cities/chennai/bs-abdur-rahman-passes-away/article6765817.ece?homepage=true B.S. Abdur Rahman passes away]</ref>
*[[Tim Roberts]], 38, juru main gulan profèsional AS ([[World Wrestling Council|WWC]], [[New Wrestling Stars|NWS]], [[ECW (WWE)|ECW]]).<ref>[http://www.wrestlinginc.com/wi/news/2015/0107/588303/the-zombie-from-wwe-ecw-on-sci-fi-passes-away/ The Zombie From WWE's ECW Passes Away]</ref>
*[[David Rolfe (juru nglangi)|David Rolfe]], 50, juru nglangi Paralimpik Australia, komplikasi operasi jantung.<ref>{{Cite web |url=http://www.parasport-news.com/australian-paralympic-swimmer-david-rolfe-dies/5013/ |title=Australian Paralympic swimmer David Rolfe dies |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118035028/http://www.parasport-news.com/australian-paralympic-swimmer-david-rolfe-dies/5013/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Julio Scherer García]], 88, wartawan Mèksiko, syok sèptik.<ref>[http://www.washingtonpost.com/world/the_americas/julio-scherer-garcia-journalist-and-irritant-of-politicians-dies-at-88/2015/01/07/a50ebb82-96a0-11e4-8005-1924ede3e54a_story.html Julio Scherer García, journalist and irritant to politicians, dies at 88]</ref>
*[[Herb Simpson (juru main bisbol)|Herb Simpson]], 94, juru main bisbol AS ([[Seattle Steelheads]]).<ref>{{Cite web |url=http://m.mlb.com/news/article/106037126/negro-leaguer-herb-simpson-passes-away |title=Negro Leaguer Herb Simpson passes away |access-date=2015-11-06 |archive-date=2015-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150110043810/http://m.mlb.com/news/article/106037126/negro-leaguer-herb-simpson-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Rod Taylor]], 84, aktor Australia (''[[The Time Machine (filem 1960)|The Time Machine]]'', ''[[The Birds (filem)|The Birds]]''), serangan jantung.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/wires/aap/article-2902863/Australian-actor-Rod-Taylor-dies.html Australian actor Rod Taylor dies]</ref>
*[[Nancy Thomas]], 96, prodhuser télévisi Britania (''[[Monitor (sérial TV Britania Raya)|Monitor]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/médhia/2015/jan/15/nancy-thomas Nancy Thomas obituary]</ref>
*Wong-wong Prancis wigati sing tiwas nalika prastawa [[Panémbakan Charlie Hebdo]]:<ref>[http://www.lefigaro.fr/flash-actu/2015/01/07/97001-20150107FILWWW00188--charlie-hebdo-les-dessinateurs-cabu-charb-tignous-et-wolinski-sont-morts.php Charlie Hebdo : les dessinateurs Cabu, Charb, Tignous et Wolinski sont morts] {{fr icon}}</ref>
**[[Cabu]], 76, kartunis
**[[Elsa Cayat]], 54, ahli psikoanalisis lan kolumnis
**[[Charb]], 47, karikaturis lan wartawan
**[[Philippe Honoré (kartunis)|Philippe Honoré]], 73, kartunis
**[[Bernard Maris]], 68, ahli ékonomi lan wartawan
**[[Mustapha Ourrad]], 60, juru panata lan panyunting kalairan Aljazair
**[[Tignous]], 57, kartunis
**[[Georges Wolinski]], 80, kartunis
=== 8 ===
*[[William E. Boeing, Jr.]], 92, pangusaha Amérika, produsèn montor mabur.<ref>[http://www.bizjournals.com/seattle/blog/2015/01/william-boeing-jr-son-of-boeing-co-founder-dies-at.html William Boeing Jr., son of Boeing Co. founder, dies at age 92]</ref>
*[[Andraé Crouch]], 72, panyanyi gospel AS.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-andrae-crouch-dies-20150108-story.html Grammy-winning gospel artist Andrae Crouch dies at 72]</ref>
*[[Kep Enderby]], 88, pulitikus Australia lan kakim, anggota [[Parlemèn Australia]] (1970–1975), [[Mahkamah Agung]] [[New South Wales]] (1982–1992).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-09/former-act-politician-kep-enderby-dies-aged-88/6007848 Former Whitlam minister Kep Enderby dies aged 88]</ref>
*[[Patsy Garrett]], 93, aktris lan panyanyi AS (''[[Benji (filem 1974)|Benji]]'', ''[[Nanny and the Professor]]'', ''[[Room 222]]'').<ref>[http://variety.com/2015/tv/people-news/actress-patsy-garrett-dies-at-93-1201407386/ Actress Patsy Garrett Dies at 93]</ref>
*[[Jean-Claude Gasigwa]], 31, juru main tènis Rwanda.<ref>[http://www.nation.co.ke/sports/tennis/Jean-Claude-Gasigwa-Death-Cercle-Sportif-Rwanda/-/442212/2582850/-/sg9eay/-/index.html Former Kenya Open champ Jean-Claude Gasigwa passes on]</ref>
*[[Peter Hill (juru main bal-balan)|Peter Hill]], 83, juru main bal-bala Inggris ([[Coventry City F.C.|Coventry City]]).<ref>[http://www.coventrytelegraph.net/sport/sport-opinion/remembering-three-men-heart-1960s-8415389 Remembering three men at the heart of the 1960s' Sky Blues revolution]</ref>
*[[Jenő Lasztovicza]], 53, pulitikus Honggari, anggota parlemèn Honggari (wiwit 1998).<ref>{{Cite web |url=http://hungarytoday.hu/cikk/rip-fidesz-mp-jeno-lasztovicza-dies-aged-53-99188 |title=RIP – Fidesz MP Jenő Lasztovicza dies aged 53 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-01-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150108232455/http://hungarytoday.hu/cikk/rip-fidesz-mp-jeno-lasztovicza-dies-aged-53-99188 |url-status=dead }}</ref>
*[[Curtis Lee]], 75, panyanyi AS ("[[Pretty Little Angel Eyes]]"), kanker.<ref>[http://www.yumasun.com/news/homebuilder-singer-curtis-lee-dies-at/article_b4d68540-9880-11e4-bfb6-7b8d034c7bde.html Homebuilder, singer Curtis Lee dies at 75]</ref>
*[[Hubert Markl]], 76, ahli biologi Jerman.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Hubert Simon Markl ForMemRS]</ref>
*[[Ray McFall]], 88, sing nduwé klub wengi ([[The Cavern Club]]).<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/entertainment-arts-30725308 Cavern Club owner Ray McFall dies]</ref>
*[[Roy McKie]], 93, panulis Amérikah Sarékat.<ref>[http://www.publishersweekly.com/pw/by-topic/childrens/childrens-authors/article/65852-obituary-roy-mckie.html Obituary Roy McKie]</ref>
*[[Richard Meade]], 76, panunggang jaran Britania, juwara Olimpiade kaping telu, kanker.<ref>[http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/25666058 Obituary: Triple Olympic gold-medallist Richard Meade]</ref>
*[[Leif Rantala]], 67, ahli basa Finlan.<ref>[http://yle.fi/uutiset/kuolan_niemimaan_tutkija_leif_rantala_on_kuollut/7727329 Kuolan niemimaan tutkija Leif Rantala on kuollut] {{fi icon}}</ref>
*[[Erbey Satterfield]], 75, pulitikus AS, anggota DPRD [[Utah]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/saltlaketribune/obituary.aspx?pid=173802990 Erbey Leland Satterfield]</ref>
*[[Egil Toreng]], 92, panyunting koran lan pulitikus Nurwègen.<ref>[http://www.glomdalen.no/Egil_Toreng_er_d_d-5-19-9484.html Egil Toreng er død] {{no icon}}</ref>
*[[Nelson Townsend]], 73, palatih atlètik AS ([[Florida A&M Rattlers and Lady Rattlers|Florida A&M]]).<ref>[http://www.tallahassee.com/story/sports/2015/01/14/famus-nelson-townsends-funeral-draws-hundreds/21766039/ FAMU's Nelson Townsend's funeral draws hundreds]</ref>
=== 9 ===
*[[Angelo Anquilletti]], 71, juru main bal-balan Italia ([[A.C. Milan]], [[Tim nasional bal-balan Italia|tim nasional]]).<ref>[http://www.acmilan.com/it/news/breaking_news_show/71267 La Scomparsa, Anegelo Anquilletti: Il cordoglio del Milan] {{it icon}}</ref>
*[[Jasodhara Bagchi]], 77, kritikus féminis India lan tokoh akadémi.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/city/kolkata/Jashodhara-Bagchi-passes-away/articleshow/45828419.cms Jashodhara Bagchi passes away]</ref>
*[[Amedy Coulibaly]], 32, jihadi Prancis, ditémbak.<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2015/01/09/amedy-coulibaly-paris-kosher-market_n_6444418.html Amedy Coulibaly, Paris Kosher Market Terrorist, Had History Of Ties To Violence]</ref>
*[[Harry A. DeMaso]], 93, pulitikus AS, anggota sénat [[Michigan]] (1967–1986).<ref>[http://www.battlecreekenquirer.com/story/news/local/2015/01/12/harry-demaso-remembered-battle-creek-guy/21660523/ Harry DeMaso remembered as a 'Battle Creek guy']</ref>
*[[Samuel Goldwyn, Jr.]], 88, prodhuser filem AS (''[[The Secret Life of Walter Mitty (filem 2013)|The Secret Life of Walter Mitty]]'', ''[[Master and Commander: The Far Side of the World]]''), gagal jantung.<ref>[http://variety.com/2015/film/news/samuel-goldwyn-jr-dies-at-88-1201399483/ Samuel Goldwyn Jr. Dies at 88]</ref>
*[[Ah Chew Goo]], 96, juru main lan palatih baskèt AS ([[Hawaii Rainbow Warriors basketball|University of Hawaii]]).<ref>[http://obits.staradvertiser.com/2015/02/05/ah-chew-goo/ Ah Chew Goo]</ref>
*[[Michel Jeury]], 80, panulis fiksi ngèlmiah Prancis.<ref>{{Cite web |url=http://scifiportal.eu/michel-jeury-a-great-european-sf-writer-1931-2015/ |title=Michel Jeury, A Great European SF writer : 1931-2015 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206213042/http://scifiportal.eu/michel-jeury-a-great-european-sf-writer-1931-2015/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Robert V. Keeley]], 85, diplomat AS, Duta Agung AS kanggo [[Mauritius]] (1976–1978), [[Zimbabwé]] (1980–1984) lan [[Yunani]] (1985–1989), setruk.<ref>[http://www.washingtonpost.com/national/robert-v-keeley-outspoken-ambassador-dies-at-85/2015/01/10/f1da359e-984f-11e4-8005-1924ede3e54a_story.html Robert V. Keeley, outspoken ambassador, dies at 85]</ref>
*[[Sarah Kemp]], 69, aktris Australia (''[[Sons and Daughters (sérial TV Australia)|Sons and Daughters]]''), kanker paru-paru.<ref>[http://www.tvtonight.com.au/2015/01/vale-sarah-kemp.html Vale: Sarah Kemp]</ref>
*[[Chuck Locke]], 82, juru main bisbol AS ([[Baltimore Orioles]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.mathisfuneralhomes.com/memsol.cgi?user_id=1496604 |title=In Memory of Charles E. Locke |access-date=2015-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206213251/http://www.mathisfuneralhomes.com/memsol.cgi?user_id=1496604 |archive-date=2015-02-06 |url-status=dead}}</ref>
*[[Frans Molenaar]], 74, désainer klambi Walanda, komplikasi olèhé tiba.<ref>[http://www.dutchnews.nl/news/archives/2015/01/dutch-couturier-frans-molenaar-has-died-at-the-age-of-74.php/ Dutch couturier Frans Molenaar dies at the age of 74]</ref>
*[[Józef Oleksy]], 68, pulitikus Polen, Nayakotama (1995–1996), kanker.<ref>[http://wiadomosci.onet.pl/kraj/jozef-oleksy-nie-zyje/v60pb Józef Oleksy nie żyje] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112215830/http://wiadomosci.onet.pl/kraj/jozef-oleksy-nie-zyje/v60pb |date=2015-01-12 }} {{pl icon}}</ref>
*[[Bud Paxson]], 79, èksekutif AS, salah sawijining pangadeg [[Home Shopping Network]], pangadeg [[Pax TV]].<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/16/business/lowell-w-paxson-dies-at-79-started-home-shopping-network.html?_r=1 Lowell W. Paxson Dies at 79; Started Home Shopping Network]</ref>
*[[Peder Pedersen (pambalap pit)|Peder Pedersen]], 69, pambalap pit Dènmark.<ref>[http://feltet.dk/nyheder/peder_pedersen_er_doed/ Peder Pedersen er død] {{dk icon}}</ref>
*[[Abdul Rahman Ya'kub]], 87, pulitikus Malaysia, Mantri Utama Sarawak (1970–1981).<ref>[http://www.theborneopost.com/2015/01/09/tun-abdul-rahman-yakub-passes-away-at-87/ Tun Abdul Rahman Yakub passes away at 87]</ref>
*[[Whitney Reed]], 82, juru main tènis AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.norcal.usta.com/news/northern-california-tennis-great-whitney-reed-passes-away-at-82/ |title=Northern California Tennis Great Whitney Reed Passes Away at 82 |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-04-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150419140026/http://www.norcal.usta.com/news/northern-california-tennis-great-whitney-reed-passes-away-at-82/ |url-status=dead }}</ref>
*[[James L. Reveal]], 73, ahli botani AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/theithacajournal/obituary.aspx?n=james-l-reveal&pid=173824748&fhid=31206 James L. Reveal]</ref>
*[[Robert Scott (author)|Robert Scott]], 73, panulis AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/redding/obituary.aspx?n=Robert-Scott&pid=173827378 Robert Scott Obituary]</ref>
*[[Bud Sherman]], 88, pulitikus Kanadha, anggota ''[[Legislative Assembly of Manitoba]]'' (1969–1984), [[House of Commons of Canada]]'' (DPR Kanadha, 1965–1968).<ref>[http://passages.winnipegfreepress.com/passage-details/id-220874/name-Louis_Sherman/min-run-date-1421042400/order-publish_date Louis Sherman]</ref>
*[[Paul M. Starnes]], 80, pulitikus AS, anggota DPRD [[Tennessee]] (1972–1990).<ref>{{Cite web |url=http://www.wrcbtv.com/story/27815690/former-longtime-state-representative-paul-starnes-passes-away |title=Former longtime state representative Paul Starnes passes away |access-date=2015-11-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150116091932/http://www.wrcbtv.com/story/27815690/former-longtime-state-representative-paul-starnes-passes-away |archive-date=2015-01-16 |url-status=dead}}</ref>
*[[Roy Tarpley]], 50, juru main baskèt AS ([[Dallas Mavericks]]).<ref>[http://probasketballtalk.nbcsports.com/2015/01/09/former-dallas-maverick-roy-tarpley-dies-at-age-50/ Former Dallas Maverick Roy Tarpley dies at age 50]</ref>
*[[Christian Vanneque]], 65, ahli anggur lan pangurus rèstoran Prancis misuwur.<ref>{{Cite web |url=http://sip-bali.com/whos-the-boss/ |title=Christian Vanneque (1949 – 2015) |access-date=2015-11-08 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129183840/http://sip-bali.com/whos-the-boss/ |url-status=dead }}</ref>
=== 10 ===
*[[John Angus (pangudi hak bocah)|John Angus]], 66, Sélandia Anyar, pangudi hak bocak, ''Children's Commissioner'' (2009–2011).<ref>[http://www.radionz.co.nz/news/national/263617/tribute-paid-to-ex-children's-commissioner Tribute paid to ex-Children's Commissioner]</ref>
*[[Jorgelina Aranda]], 72, modèl lan aktris Argèntina (''[[Il Gaucho]]'').<ref>[http://www.imdb.com/name/nm0032986/ Jorgelina Aranda (I) (1942–2015)]</ref>
*[[Robert Berner]], 79, ahli géologi lan géokimia AS.<ref>[http://news.yale.edu/2015/01/13/memoriam-robert-berner-giant-geology In memoriam: Robert Berner, a ‘giant of geology’]</ref>
*[[Walter Berns]], 95, profèsor kukum konstitusi lan filsafat pulitik AS.<ref>[http://www.nationalreview.com/corner/396146/walter-berns-1919-2015-yuval-levin Walter Berns, 1919-2015]</ref>
*[[Frans Bolweg]], 64, matrus lan palatih Walanda.<ref>[http://www.watersportverbond.nl/nieuws/2015/in-herinnering-frans-bolweg/ In herinnering Frans Bolweg] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150112002529/http://www.watersportverbond.nl/nieuws/2015/in-herinnering-frans-bolweg/ |date=2015-01-12 }} {{nl icon}}</ref>
*[[Catherine Cando]], 19, kontèstan putri ayu Ékuador, cerebral edema.<ref>[http://www.dailymail.co.uk/news/article-2911424/Stunning-beauty-queen-driven-death-liposuction-evil-bullying-doctors-family-Ecuador-claims.html Death by liposuction: Hunt for doctor who 'killed stunning beauty queen by pestering her to go under the knife' in Ecuador even though she was NOT fat]</ref>
*[[Brian Clemens]], 83, panulis skénario Britania (''[[Dr. Jekyll and Sister Hyde]]'') lan prodhuser télévisi (''[[The Avengers (sérial TV)|The Avengers]]'', ''[[The Professionals (sérial TV)|The Professionals]]'').<ref>[http://www.bbc.com/news/uk-england-30775352 Avengers and Professionals writer Brian Clemens dies]</ref>
*[[Abed Daoudieh]], pulitikus Yordania, Mantri Urusan Agama lan Awqaf (1984).<ref>{{Cite web |url=http://jordantimes.com/former-awqaf-minister-passes-away |title=Former awqaf minister passes away |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113074048/http://jordantimes.com/former-awqaf-minister-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[George Dickerson]], 81, aktor AS (''[[Blue Velvet (filem)|Blue Velvet]]'', ''[[Hill Street Blues]]'').<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/george-dickerson-dead-blue-velvet-764565 George Dickerson, Actor in David Lynch's 'Blue Velvet' Dies at 81]</ref>
*[[James R. Dixon]], 86, ahli hèrpètologi AS<ref>[http://wfsc.tamu.edu/2015/01/16/memorial-service-for-dr-james-dixon/ Obituary James Dixon]</ref>
*[[Tim Drummond]], 74, juru main bas AS ([[Bob Dylan]], [[Neil Young]]).<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/6436533/tim-drummond-bassist-neil-young-csny-bob-dylan-dies-74 Tim Drummond, Bassist for Neil Young, CSNY, Dylan, Dies at 74]</ref>
*[[Pierre-André Fournier]], 71, rohaniawan Katulik Roma Kanadha, Biskop Agung [[Rimouski]] (wiwit taun 2008).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/bfourp.html Archbishop Pierre-André Fournier]</ref>
*[[Elemér Hankiss]], 86, ahli sosiologi Honggari.<ref>[http://hvg.hu/itthon/20150110_Elhunyt_Hankiss_Elemer/ Meghalt Hankiss Elemér] {{hu icon}}</ref>
*[[Maeve Hillery]], 91, fisikawan Irlandia.<ref>[http://www.independent.ie/irish-news/dr-maeve-hillery-wife-of-former-president-patrick-hillery-dies-aged-91-30900112.html Dr Maeve Hillery, the widow of former President Patrick Hillery, has died]</ref>
*[[Jim Hogan (athlete)|Jim Hogan]], 81, pambalap jarak dawa Olimpiade Irlandia, jawara Éropa (1966).<ref>[http://www.irishtimes.com/sport/other-sports/former-olympian-jim-hogan-passes-away-1.2061945 Former Olympian Jim Hogan passes away]</ref>
*[[Harry V. Jaffa]], 96, profèsor filsafat pulitik AS.<ref>[http://www.nationalreview.com/corner/396163/harry-jaffa-rip-yuval-levin Harry Jaffa, R.I.P.]</ref>
*[[Annis Jensen]], 93, ahli sepatu rodha AS.<ref>[http://www.sfgate.com/bayarea/article/Roller-Derby-legend-Annis-Jensen-dies-at-93-6007358.php Roller Derby legend Annis Jensen dies at 93]</ref>
*[[Frederik H. Kreuger]], 86, ngèlmuwan voltase dhuwur Walanda.<ref>[https://intranet.tudelft.nl/nl/ewi/nieuws/artikel/detail/profdrir-fh-fred-kreuger-overleden/ Prof.dr.ir. F.H. (Fred) Kreuger overleden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150721162620/https://intranet.tudelft.nl/nl/ewi/nieuws/artikel/detail/profdrir-fh-fred-kreuger-overleden/ |date=2015-07-21 }} {{nl icon}}</ref>
*[[Junior Malanda]], 20, juru main bal-balan Bèlgiar ([[VfL Wolfsburg]], [[Tim nasional bal-balan Bèlgia ngisor 21 taun|tim nasional ngisor 21 taun]]), tabrakan lalul lintas.<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/10/wolfsburg-junior-malanda-killed-car-accident Wolfsburg player Junior Malanda dies aged 20 after car accident in Germany]</ref>
*[[Marko Marin (profèsor)|Marko Marin]], 84, dirèktur téater lan ahli kagunan Slowén.<ref>[https://www.rtvslo.si/kultura/drugo/umrl-je-profesor-na-agrft-ju-marko-marin/355557 Umrl je profesor na AGRFT-ju Marko Marin] {{sl icon}}</ref>
*[[Slobodan Martinović]], 70, juru main catur Serbia.<ref>[http://www.chessdom.com/in-memoriam-gm-slobodan-martinovic/ In Memoriam GM Slobodan Martinović]</ref>
*[[Roger Moyer]], 80, pulitikus AS, Wali Kutha [[Annapolis, Maryland]] (1965–1973), lelara Parkinson.<ref>{{Cite web |url=http://www.capitalgazette.com/news/ph-ac-cn-moyer-dies-0111-20150111,0,4367831,full.story |title=Roger 'Pip' Moyer dies: Former Annapolis mayor leaves rich legacy |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-04-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402090946/http://www.capitalgazette.com/news/ph-ac-cn-moyer-dies-0111-20150111%2C0%2C4367831%2Cfull.story |url-status=dead }}</ref>
*[[Yoko Nagae Ceschina]], 82, tokoh filantropi musik klasik Jepang.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/valery-gergiev-loses-a-major-patron/ Valery Gergiev loses a major patron]</ref>
*[[Taylor Negron]], 57, aktor lan juru lawak AS (''[[Angels in the Outfield (filem taun 1994)|Angels in the Outfield]]'', ''[[Fast Times at Ridgemont High]]'', ''[[Bio-Dome]]''), kanker.<ref>[http://deadline.com/2015/01/taylor-negron-dead-57-after-long-battle-with-cancer-1201346798/ Taylor Negron, Comedian & Actor, Dead At 57 After Long Battle With Cancer]</ref>
*[[Margit Nünke]], 84, paragawati Jerman, aktris lan ratu ayu.<ref>[http://www.filmdienst.de/filmdienst-inhaltsangabe/einzelansicht/margit-nuenke15-11-1930%E2%80%89%E2%80%93%E2%80%8910-1-2015-,211873.html Margit Nünke (15.11.1930 – 10.1.2015)]{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{de icon}}</ref>
*[[George Probert]], 87, panyunting musik lan ahli musik jazz AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?n=george-arthur-probert&pid=173870789#_ga=1.147511359.945379209.1370722832 George Arthur Probert Jr. Obituary]</ref>
*[[Francesco Rosi]], 92, sutradara filem Italia (''[[The Mattei Affair]]'', ''[[Christ Stopped at Eboli (filem)|Christ Stopped at Eboli]]'', ''[[Salvatore Giuliano (filem)|Salvatore Giuliano]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/film/2015/jan/11/francesco-rosi Francesco Rosi obituary]</ref>
*[[Francis Simard]], 67, durjana lan tokoh révolusionèr lan aktivis Kanadha, aneurisme.<ref>[http://montrealgazette.com/news/local-news/former-flq-member-francis-simard-dies-at-67-according-to-a-report Former FLQ member Francis Simard dies at 67, according to a report]</ref>
*[[Hans Stoiber]], 96, pujangga Ostenrik.<ref>[http://cdn.salzburg.com/nachrichten/fileadmin/php/snRubriken/snTrauer/images/hans_helmut_stoiber_968159-1.jpg Dr. Hans Helmut Stoiber] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150202002042/http://cdn.salzburg.com/nachrichten/fileadmin/php/snRubriken/snTrauer/images/hans_helmut_stoiber_968159-1.jpg |date=2015-02-02 }} {{de icon}}</ref>
*[[Robert Stone (panulis)|Robert Stone]], 77, panulis AS (''[[Dog Soldiers (novèl)|Dog Soldiers]]''), lelara paru-paru buntet kronis.<ref>[http://www.jsonline.com/entertainment/national/novelist-robert-stone-known-for-dog-soldiers-dies-at-77f6526d06638a47d79bd9c4be41679e5a-288161401.html Novelist Robert Stone, known for 'Dog Soldiers' dies at 77]</ref>
*[[Denis Tsygurov]], 43, juru main hoki ès profèsional Ruslan ([[Buffalo Sabres]], [[Los Angeles Kings]]).<ref>[http://itar-tass.com/sport/1689770 Хоккеист Денис Цыгуров, сын известного тренера Геннадия Цыгурова, умер в возрасте 43 лет] {{ru icon}}</ref>
*[[Roger Wosahlo]], 67, juru main bal-balan Inggris ([[Peterborough United F.C.|Peterborough]]), kanker.<ref>[http://www.twtd.co.uk/ipswich-town-news/26567/former-blue-wosahlo-dies Former Blue Wosahlo Dies]</ref>
=== 11 ===
*[[Jenő Buzánszky]], 89, juru main bal-balan Honggari ([[Dorogi FC]], [[tim nasional bal-balan Honggari]]), jawara Olimpiade (1952), anggota pungkasan Tim Emas sing isih ngurip nganti tilar donya ing taun 2015 iki.<ref>{{Cite web |url=https://uk.news.yahoo.com/jeno-buzanszky-last-mighty-magyars-dies-89-205840093.html#Ig2id8X |title=Jeno Buzanszky, last of the Mighty Magyars, dies at 89 |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150112013320/https://uk.news.yahoo.com/jeno-buzanszky-last-mighty-magyars-dies-89-205840093.html#Ig2id8X |url-status=dead }}</ref>
*[[Doriemus]], 24, jaran misuwur Sélandia Anyar, pamenang [[Melbourne Cup]] (1995), dieutanasi sawisé kacilakan.<ref>{{Cite web |url=https://www.racingnetwork.com.au/champion-stayer-doriemus-dies/tabid/83/newsid/23529/default.aspx |title=Champion stayer Doriemus dies |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114005958/https://www.racingnetwork.com.au/champion-stayer-doriemus-dies/tabid/83/newsid/23529/default.aspx |url-status=dead }}</ref>
*[[Anita Ekberg]], 83, aktris Swèdhen-Italia (''[[La Dolce Vita]]'', ''[[Paris Holiday]]'', ''[[Back from Eternity]]'').<ref>{{Cite web |url=http://in.reuters.com/article/2015/01/11/italy-ekberg-obituary-idINKBN0KK0D920150111 |title=Legendary "La Dolce Vita" actress Anita Ekberg dies at 83 |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111223722/http://in.reuters.com/article/2015/01/11/italy-ekberg-obituary-idINKBN0KK0D920150111 |url-status=dead }}</ref>
*[[Chashi Nazrul Islam]], 73, prodhuser filem Bangladèsh (''[[Ora Egaro Jon]]'').<ref>{{Cite web |url=http://en.prothom-alo.com/bangladesh/news/57821/Chashi-Nazrul-Islam-passes-away |title=Chashi Nazrul Islam no more |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-01-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150111123059/http://en.prothom-alo.com/bangladesh/news/57821/Chashi-Nazrul-Islam-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Chic Littlewood]], 84, pambiwara Sélandia Anyar kalairan Britania Raya lan aktor (''[[King Kong (2005 filem)|King Kong]]'', ''[[30 Days of Night (filem)|30 Days of Night]]'').<ref>[http://tvnz.co.nz/national-news/legendary-kiwi-entertainer-chic-littlewood-dies-6216985 Legendary Kiwi entertainer Chic Littlewood dies]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Albert McPherson]], 87, juru main bal-balan Inggris ([[Walsall F.C.|Walsall]]) lan palatih ([[West Bromwich Albion F.C.|West Bromwich Albion]]).<ref>[https://uk.eurosport.yahoo.com/news/football-ex-baggies-coach-mcpherson-dies-155717024--sow.html Football - Ex-Baggies coach McPherson dies]</ref>
*[[Vernon Benjamin Mountcastle]], 96, profèsor èmèritus AS ([[Johns Hopkins School of Medicine]]) lan ahli neurologi.<ref>[http://hub.jhu.edu/2015/01/13/vernon-mountcastle-obit Vernon Mountcastle, 'father of neuroscience' and longtime member of Johns Hopkins faculty, dies at 96]</ref>
*[[Fritz Pott]], 75, juru main bal-balan Jerman lan palatih.<ref>{{Cite web |url=http://world.news-round.com/died-at-the-age-of-75-years-fc-mourns-his-master-hero-fritz-pott/ |title=Died at the age of 75 years – FC mourns his master hero Fritz Pott |access-date=2015-11-09 |archive-date=2015-03-13 |archive-url=https://archive.today/20150313092448/http://world.news-round.com/died-at-the-age-of-75-years-fc-mourns-his-master-hero-fritz-pott/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Bruno Visintin]], 82, juru tinju Italia, pamenang medhali prunggu Olimpiade (1952).<ref>[http://www.quotidiano.net/boxe-morto-visintin-1.567571 Boxe in lutto, è morto Bruno Visintin. Epici i suoi due incontri con Duilio Loi] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151217205644/http://www.quotidiano.net/boxe-morto-visintin-1.567571 |date=2015-12-17 }} {{it icon}}</ref>
*[[Ryszard Zub]], 80, juru main anggar Polen, medhali pirak Oliampiade (1956, 1960) lan prunggu(1964) medalist.<ref>[http://www.maestridischerma.it/content/index.php?option=com_content&view=article&id=317%3Ae-mancato-il-maestro-ryszard-zub&catid=51:necrologi&Itemid=99 E' mancato il Maestro Ryszard Zub] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122201753/http://www.maestridischerma.it/content/index.php?option=com_content&view=article&id=317%3Ae-mancato-il-maestro-ryszard-zub&catid=51:necrologi&Itemid=99 |date=2015-01-22 }} {{it icon}}</ref>
=== 12 ===
*[[John Bayley (writer)|John Bayley]], 89, panulis lan kritikus sastra Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11360441/John-Bayley.html John Bayley, scholar - obituary]</ref>
*[[Bonnie Christensen]], 63, ilustrator lan panulis buku bocah AS, kanker ovaria garba.<ref>{{Cite web |url=http://obituaries.wilsontimes.com/bonnie-christensen |title=Obituaries: Bonnie Christensen |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201181320/http://obituaries.wilsontimes.com/bonnie-christensen |url-status=dead }}</ref>
*[[Germán Cobos]], 87, aktor Spanyol.<ref>[http://www.costadigital.es/html/actualidad.php?id=11152 Fallece el actor Germán Cobos] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160305044942/http://costadigital.es/html/actualidad.php?id=11152 |date=2016-03-05 }} {{es icon}}</ref>
*[[Trevor Colbourn]], 87, tokoh pawiyatan lan akadèmis Australia, Présidèn [[Universitas Central Florida]] (1978–1989).<ref>[http://knightnews.com/2015/01/former-ucf-president-trevor-colbourn-dies-at-87/ Former UCF President Trevor Colbourn Dies at 87]</ref>
*[[James Naanman Daman]], 58, rohaniawan Katulik Roma Nigéria, Biskop [[Jalingo]] (2000–2007) lan [[Shendam]] (since 2007).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bdamanjn.html Bishop James Naanman Daman, O.S.A. †]</ref>
*[[Stephen Gold]], 58, wartawan komputer saka Britania Raya, komplikasi operasi jantung.<ref>[http://www.theregister.co.uk/2015/01/13/steve_gold_obit/ '80s hacker turned journo, IT crime ace Steve Gold logs off]</ref>
*[[Robert Gover]], 85, panulis AS.<ref>[http://capegazette.villagesoup.com/p/j-robert-gover-literary-mentor/1292397 J. Robert Gover, literary mentor]</ref>
*[[John Hill (désainer dolanan)|John Hill]], 69, désainer dolanan AS.<ref>{{Cite web |url=http://honor.americanheart.org/site/TR?pg=fund&fr_id=1030&pxfid=273683 |title=American Heart Association honor page for John Hill |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118075559/http://honor.americanheart.org/site/TR?pg=fund&fr_id=1030&pxfid=273683 |url-status=dead }}</ref>
*[[Carl Long (bisbol)|Carl Long]], 79, juru main bisbol AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.witn.com/sports/headlines/Former-Negro-League-player-Carl-Long-dies-288338661.html |title=Former Negro League player Carl Long dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150113043721/http://www.witn.com/sports/headlines/Former-Negro-League-player-Carl-Long-dies-288338661.html |url-status=dead }}</ref>
*[[William C. Martel]], 59, ngèlmuwan pulitik AS, kanker.<ref>[http://www.currentobituary.com/ShowObit.aspx?id=150409&member_id=5 William C. Martel]</ref>
*[[A. J. Masters]], 64, panulis lagu lan panyanyi AS, kanker prostat.<ref>[http://www.tennessean.com/story/entertainment/music/2015/01/13/songwriter-aj-masters-co-wrote-change-mind-dies/21713079/ Songwriter A.J. Masters, who co-wrote ‘Change My Mind,’ dies]</ref>
*[[Paul Morgan (rugby)|Paul Morgan]], 40, juru main rugby union lan liga rugby Wales.<ref>[http://www.walesrugbyleague.co.uk/article/12741/rip-paul-morgan RIP Paul Morgan]</ref>
*[[Elena Obraztsova]], 75, mezzo-soprano Ruslan.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/just-in-towering-russian-singer-has-died/ Just in: Towering Russian singer has died]</ref>
*[[Alex Omes]], 43, imprèsario kauripan wengi AS, salah sijining pangadeg [[Ultra Music Festival]].<ref>[http://www.miamiherald.com/news/local/obituaries/article6352869.html Ultra co-founder, Miami nightlife fixture Alex Omes dies at 43]</ref>
*[[Gabriel Ramushwana]], 73, Jèndral Afrika Kidul, Kepala nagara [[Venda]] (1990–1994), kanker usus.<ref>{{Cite web |url=http://www.jacarandafm.com/post/former-army-general-dies/ |title=Former army general dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://archive.is/20150115054127/http://www.jacarandafm.com/post/former-army-general-dies/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Ed Skinner]], 78, pulitikus AS lan sarjanan kukum, anggota DPRD [[Iowa]] (1969–1973).<ref>[http://www.desmoinesregister.com/story/news/politics/2015/01/13/attorney-democratic-activist-ed-skinner-dies/21676459/ Former Iowa state lawmaker Ed Skinner dies]</ref>
*[[Inge Vermeulen]], 30, juru main hoki lapangan Walanda, kalairan Brazilia, nglalu ([[Tim nasional wanita hoki lapangan Walanda]]), jawara Éropa (2009).<ref>[http://www.ad.nl/ad/nl/30820/WK-Hockey/article/detail/3828351/2015/01/12/Hockeyster-Inge-Vermeulen-30-overleden.dhtml Hockeyster Inge Vermeulen (30) overleden] {{Flagicon|Walanda}}</ref><ref>[http://www.volkskrant.nl/sport/respect-voor-een-niet-te-bevatten-keuze~a3874959/ Respect voor een niet te bevatten keuze. Zelfmoord van een hockeykeepster] {{Flagicon|Walanda}}</ref>
*[[Darrell Winfield]], 85, fotomodèl lan koboi AS, ''[[Marlboro Man]]'' (1968–1989).<ref>[http://www.upi.com/Top_News/US/2015/01/14/Darrell-Hugh-Winfield-long-serving-Marlboro-Man-dies-at-85/3591421285839/ Darrell Hugh Winfield, long-serving Marlboro Man, dies at 85]</ref>
=== 13 ===
*[[Robert Boon]], 98, aktor AS kalairan Walanda (''[[Queen of Blood]], [[Verboten!]], [[The Twilight Zone (1959 TV series)|The Twilight Zone]]'').<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?pid=173959033 Robert Boon]</ref>
*[[Tony Ciprian]], 82, pambiwara ulah raga ing télévisi lan prodhuser télévisi Sélandia Anyar.<ref>{{Cite web |url=http://www.3news.co.nz/nznews/veteran-sports-news-producer-tony-ciprian-dies-aged-82-2015011315 |title=Veteran sports news producer Tony Ciprian dies, aged 82 |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150207010311/http://www.3news.co.nz/nznews/veteran-sports-news-producer-tony-ciprian-dies-aged-82-2015011315 |url-status=dead }}</ref>
*[[Doug Cunningham (bal-balan gagrag Amérikah Sarékat)|Doug Cunningham]], 69, juru main bal-balan gagrag AS ([[Ole Miss Rebels football|Ole Miss Rebels]], [[San Francisco 49ers]]).<ref>[http://www.clarionledger.com/story/olemisssports/2015/01/13/ole-miss-doug-cunningham-hall-of-famer-dies/21712441/ Hall of Famer, Ole Miss great Doug Cunningham dies]</ref>
*[[Ralph Faudree]], 75, matématikawan AS.<ref>[http://www.commercialappeal.com/news/local-news/former-university-of-memphis-provost-ralph-faudree-dies_62464890 Former University of Memphis provost Ralph Faudree dies]</ref>
*[[Frank Glazer]], 99, juru main piano lan komponis AS.<ref>[http://www.pressherald.com/2015/01/13/maine-pianist-frank-glazer-dies-at-99/ Pianist & composer Frank Glazer dies]</ref>
*[[Jack Hayward|Sir Jack Hayward]], 91, pangusaha, pangembang properti lan tokoh filantropi Inggris, sing nduwé [[Wolverhampton Wanderers F.C.|Wolverhampton Wanderers]].<ref>[http://www.theguardian.com/football/2015/jan/13/jack-hayward-owner-passes-away-wolves Former Wolves owner Sir Jack Hayward dies in Fort Lauderdale aged 91]</ref>
*[[Mark Juddery]], 43, panulis lan wartawan Australia, kanker.<ref>[http://www.canberratimes.com.au/act-news/canberra-author-mark-juddery-dead-20150113-12n5pw.html Canberra author Mark Juddery dead]</ref>
*[[H. Wesley Kenney]], 89, American television director and producer (''[[General Hospital]], [[All in the Family]]'', ''[[The Young and the Restless]]''), cardiac arrest.<ref>[http://deadline.com/2015/01/h-wesley-kenney-dead-days-of-our-lives-all-in-the-family-1201350547 H. Wesley Kenney Dies; TV Producer & Director Of Soaps, ‘All In The Family’]</ref>
*[[Mike Marqusee]], 61, panulis lan aktivis AS, myeloma multipel.<ref>[http://www.mikemarqusee.com/?p=1663 Mike Marqusee 1953-2015]</ref>
*[[Frank Mazzola]], 79, aktor filem AS lan panyunting (''[[Rebel Without a Cause]]'', ''[[Casablanca (filem)|Casablanca]]'', ''[[The Hunchback of Notre Dame (filem 1939)|The Hunchback of Notre Dame]]'').<ref>[http://deadline.com/2015/01/frank-mazzola-dies-rebel-without-a-cause-actor-cassablanca-1201354867/ Frank Mazzola Dies: ‘Rebel Without A Cause’ Actor And Film Editor Was 79]</ref>
*[[Hara Patnaik]], 56, aktor lan prodhuser filem India, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.iamin.in/en/cuttack/news/veteran-odia-actor-and-director-hara-patnaik-passes-away-50298 |title=Veteran Odia actor and director Hara Patnaik passes away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150114005023/http://www.iamin.in/en/cuttack/news/veteran-odia-actor-and-director-hara-patnaik-passes-away-50298 |url-status=dead }}</ref>
*[[Ronnie Ronalde]], 91, panyanyi Britania lan juru main peluit.<ref>{{Cite web |url=http://www.islandfm.com/news/index.php?storyid=38891&s=6 |title=Ronnie Ronalde Passes Away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118213553/http://www.islandfm.com/news/index.php?storyid=38891&s=6 |url-status=dead }}</ref>
*[[Isabel Rosado]], 107, tokoh kamardikan Puerto Rico ([[Parté Nasionalis Puerto Rico]]).<ref>[http://www.nydailynews.com/news/politics/mark-viverito-condolences-death-puerto-rican-activist-article-1.2077562 Mark-Viverito tweets condolences on death of Puerto Rican nationalist who did jail time]</ref>
*[[John H. Rubel]], 94, èksèkutif èlèktronis ''pertahanan'' AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/santafenewmexican/obituary.aspx?pid=173867667 John H. Rubel Obituary]</ref>
*[[Trevor Ward-Davies]], 70, juru main bas Britania ([[Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick & Tich]]), cancer.<ref>[http://www.bbc.com/news/uk-england-wiltshire-30811311 Dozy, of Dave Dee, Dozy, Beaky, Mick and Tich, dies aged 70]</ref>
*[[Bill Thompson (manager)|Bill Thompson]], 70, manajer talenta AS.<ref>[http://www.relix.com/news/detail/bill_thompson_manager_of_jefferson_airplane_jefferson_starship_and_hot_tuna_dies_at_70 Bill Thompson, Manager of Jefferson Airplane, Jefferson Starship and Hot Tuna, Dies at 70]</ref>
*[[Robert White (Duta Agung)|Robert White]], 88, diplomat AS, Duta Agung kanggo Paraguay (1977–1980) lan El Salvador (1980–1981).<ref>[http://www.wsj.com/articles/former-ambassador-to-el-salvador-white-dies-at-88-1421280479 Former Ambassador to El Salvador White Dies at 88]</ref>
*[[Jane Wilson]], 90, palukis AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/20/arts/design/jane-wilson-artist-of-the-ethereal-dies-at-90.html?_r=0 Jane Wilson, Artist of the Ethereal, Dies at 90]</ref>
*[[Keith Wright (pulitikus Australia)|Keith Wright]], 73, pulitikus Australia lan pamrakosa bocah sing dikukum, anggota parlemèn Australia kanggo Capricornia (1984–1993).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-13/disgraced-former-labor-leader-keith-wright-dies-in-vietnam/6014558 Disgraced former Queensland Labor leader Keith Wright dies in Vietnam]</ref>
*[[Hillel Zaks]], 85, Rabi Israèl kalairan Polen.<ref>[http://www.theyeshivaworld.com/news/boruch-dayan-emmes/280382/levaya-of-hagon-harav-hillel-zaks-zatzal-rosh-hayeshiva-knesses-hagedolah.html Levaya Of Hagon HaRav Hillel Zaks ZATZAL]</ref>
=== 14 ===
*[[Mordechai Shmuel Ashkenazi]], 71, Rabi Israèl.<ref>[http://www.chabad.org/news/article_cdo/aid/2829975/jewish/Under-Somber-Skies-in-Israèl-Rabbi-Mordechai-Shmuel-Ashkenazi-Laid-to-Rest.htm Under Somber Skies in Israèl, Rabbi Mordechai Shmuel Ashkenazi Laid to Rest]</ref>
*[[Bob Boyd (baskèt)|Bob Boyd]], 84, palatih baskèt AS ([[USC Trojans men's basketball|USC Trojans]]).<ref>[http://espn.go.com/mens-college-basketball/story/_/id/12169158/former-usc-trojans-basketball-coach-bob-boyd-dies-84 Former USC coach Bob Boyd dies]</ref>
*[[Jerry Dempsey]], 81, pulitikus AS, anggota DPRD [[Minnesota]] (1992–2006).<ref>{{Cite web |url=http://www.caturia-smidtfh.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2906065&fh_id=11330 |title=Jerome R. Dempsey (April 21, 1933 - January 14, 2015) |access-date=November 10, 2015 |archive-date=January 19, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119065734/http://www.caturia-smidtfh.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2906065&fh_id=11330 |url-status=dead }}</ref>
*[[Lotte Hass]], 86, fotomodèl Ostenrik lan juru nyilem.<ref>{{Cite web |url=http://www.divernet.com/home_diving_news/2722254/lotte_hass_dies.html |title=Lotte Hass dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121153731/http://www.divernet.com/home_diving_news/2722254/lotte_hass_dies.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Val Holten]], 87, juru main krikèt Australia.<ref>{{Cite web |url=http://cricketvictoria.com.au/news/article/vale-val-holten |title=Vale Val Holten |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150115061205/http://cricketvictoria.com.au/news/article/vale-val-holten |url-status=dead }}</ref>
*[[Danny Malloy (juru main bal-balan)|Danny Malloy]], 84, juru main bal-balan Sekotlan ([[Cardiff City]], [[Dundee F.C.|Dundee]]).<ref>[http://www.walesonline.co.uk/sport/football/football-news/cardiff-city-promotion-winning-captain-8463031 Cardiff City promotion winning captain Danny Malloy dies, aged 84 - A tribute to say farewell to a Bluebirds legend]</ref>
*[[Jerzy Holzer]], 84, sajarawan Polen.<ref>[http://wyborcza.pl/1,75478,17252144,Jerzy_Holzer_nie_zyje__Wybitny_historyk__dzialacz.html Jerzy Holzer nie żyje. Wybitny historyk, działacz opozycji. Miał 84 lata] {{pl icon}}</ref>
*[[Susanto Pudjomartono]], 71, panyunting lan diplomat Indonésia, panyuntang utama kapindho ''[[The Jakarta Post]]'' (1991–2003), Duta Agung Indonésia ing Ruslan (2003–2008).<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/14/former-editor-and-diplomat-susanto-pudjomartono-passes-away.html Former editor and diplomat Susanto Pudjomartono passes away]</ref>
*[[Nélida Romero]], 88, aktris Argèntina.<ref>[http://www.ratingcero.com/notas/122982-murio-la-actriz-nelida-romero Murió la actriz Nélida Romero] {{es icon}}</ref>
*[[Darren Shahlavi]], 42, aktor Inggris (''[[Night at the Museum]]'', ''[[Watchmen (filem)|Watchmen]]'', ''[[Ip Man 2]]'') lan ahli silat.<ref>[http://variety.com/2015/film/news/darren-shahlavi-dead-martial-artist-mortal-kombat-arrow-1201409852/ Darren Shahlavi, Martial Artist in ‘Mortal Kombat’ and ‘Arrow,’ Dies at 42]</ref>
*[[Layne Tom Jr.]], 87, aktor AS ([[Charlie Chan|Charlie Chan series]]).<ref>{{Cite web |url=http://hub.contactmusic.com/story/charlie-chan-actor-layne-tom-jr-dies_4580435 |title=Charlie Chan - Charlie Chan Actor Layne Tom Jr. Dies |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212022117/http://hub.contactmusic.com/story/charlie-chan-actor-layne-tom-jr-dies_4580435 |url-status=dead }}</ref>
*[[Warren Weinstein]], 73, ahli ékonomi AS, kontraktor [[USAID]] diculik déning [[al-Qaeda]], kena serangan ''drone''.<ref name=weinstein>http://www.nytimes.com/2015/04/24/world/asia/2-qaeda-hostages-were-accidentally-killed-in-us-raid-white-house-says.html</ref>
*[[Zhang Wannian]], 86, Jèndral Tiongkok.<ref>[http://china.cankaoxiaoxi.com/roll10/2015/0114/628836.shtml 中央军委原副主席张万年病逝 终年87岁] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20181009022011/http://china.cankaoxiaoxi.com/roll10/2015/0114/628836.shtml |date=2018-10-09 }} {{zh icon}}</ref>
=== 15 ===
*[[Jean-Claude Baker]], 71, wong sing nduwé rèstoran ing AS kalairan Prancis, nglalu.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/16/nyregion/jean-claude-baker-a-restaurateur-dies-at-71.html Jean-Claude Baker, a Restaurateur, Dies at 71]</ref>
*[[Ludmila Brožová-Polednová]], 93, jaksa Céko, sing mèlu pangadilan éthok-éthok [[Milada Horáková]].<ref>[http://www.novinky.cz/domaci/359700-zemrela-ludmila-brozova-polednova-prokuratorka-z-procesu-s-miladou-horakovou.html Zemřela Ludmila Brožová-Polednová, prokurátorka z procesu s Miladou Horákovou] {{cs icon}}</ref>
*[[Arnaldo Calveyra]], 85, pujangga Argèntina lan panulis roman, serangan jantung.<ref>[http://www.telam.com.ar/notas/201501/92181-arnaldo-calveyra-muerte-paris.html Murió el escritor entrerriano Arnaldo Calveyra a los 85 años, en París] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150118013757/http://www.telam.com.ar/notas/201501/92181-arnaldo-calveyra-muerte-paris.html |date=2015-01-18 }} {{es icon}}</ref>
*[[Eugene E. Covert]], 88, insinyur dirgantara AS.<ref>[http://newsoffice.mit.edu/2015/former-aeroastro-head-air-force-chief-scientist-eugene-covert-dies-0120 Former AeroAstro head and Air Force chief scientist Eugene Covert dies at 88]</ref>
*[[Ervin Drake]], 95, panulis lagu AS ("[[It Was a Very Good Year]]", "[[I Believe (1953 song)|I Believe]]", "[[Good Morning Heartache]]"), kanker kandhung kemih.<ref>[http://www.washingtonpost.com/entertainment/music/ervin-drake-songwriter-of-it-was-a-very-good-year-dies-at-95/2015/01/15/a7e1cae6-9cec-11e4-a7ee-526210d665b4_story.html Ervin Drake, songwriter of ‘It Was a Very Good Year,’ dies at 95]</ref>
*[[Kim Fowley]], 75, prodhuser musik AS, manajer band ([[The Runaways]]), imprésario lan musikus, kanker kandhung kemih.<ref>[http://variety.com/2015/music/news/kim-fowley-music-impresario-and-runaways-manager-dies-at-75-1201406514/ Kim Fowley, Music Impresario and Runaways Manager, Dies at 75]</ref>
*[[Alan Hirschfield]], 79, èksèkutif filem AS, CEO [[Columbia Pictures]] (1973–1978), pangrèh [[20th Century Fox]] (1982–1986).<ref>[http://variety.com/2015/film/news/alan-hirschfield-former-columbia-chief-exec-dies-at-79-1201408596/ Alan Hirschfield, Former Columbia Chief Exec, Dies at 79]</ref>
*[[Anwarul Iqbal]], 64, pulitikus Banggaladésa (Bangladèsh) lan pangrèh pulisi, gagal jantung.<ref>[http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/425161/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8B%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%87 সাবেক উপদেষ্টা আনোয়ারুল ইকবাল আর নেই] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151226173146/http://www.prothom-alo.com/bangladesh/article/425161/%E0%A6%B8%E0%A6%BE%E0%A6%AC%E0%A7%87%E0%A6%95-%E0%A6%89%E0%A6%AA%E0%A6%A6%E0%A7%87%E0%A6%B7%E0%A7%8D%E0%A6%9F%E0%A6%BE-%E0%A6%86%E0%A6%A8%E0%A7%8B%E0%A6%AF%E0%A6%BC%E0%A6%BE%E0%A6%B0%E0%A7%81%E0%A6%B2-%E0%A6%87%E0%A6%95%E0%A6%AC%E0%A6%BE%E0%A6%B2-%E0%A6%86%E0%A6%B0-%E0%A6%A8%E0%A7%87%E0%A6%87 |date=2015-12-26 }} {{bn icon}}</ref>
*[[Archibald Kennedy, 8th Marquess of Ailsa]], 58, priyayi Sekotlan, pangrèh turunan [[Klan Kennedy]].<ref>[http://www.cosca.scot/ A Sad Announcement]</ref>
*[[Ethel Lang (supercentenarian)|Ethel Lang]], 114, ''supercentenarian'' Britania, wong tuwa dhéwé (wiwit taun 2013), wong Britania pungkasan sing lair nalika isih jumenengé [[Ratu Victoria]].<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/newstopics/howaboutthat/11349879/Britains-oldest-person-Ethel-Lang-dies-aged-114.html Britain's oldest person Ethel Lang dies aged 114]</ref>
*[[Karel Lichtnégl]], 78, juru main bal-balan Céko.<ref>[http://brnensky.denik.cz/fotbal_region/zemrel-byvaly-fotbalovy-reprezentant-karel-lichtnegl-bylo-mu-78-let-20150116-ye8.html Zemřel bývalý fotbalový reprezentant Karel Lichtnégl. Bylo mu 78 let] {{cs icon}}</ref>
*[[Jean Lindenmann]], 90, ahli virus lan immunologi Switserlan, salah sawijining panemu [[interferon]].<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/23/us/jean-lindenmann-made-interferon-his-lifes-work-is-dead-at-90.html?_r=0 Jean Lindenmann, Who Made Interferon His Life’s Work, Is Dead at 90]</ref>
*[[Rimma Markova]], 89, aktris Ruslan.<ref>{{Cite web |url=http://russkiymir.ru/en/news/183644/ |title=A Quiet Farewell for Rimma Markova |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216034559/http://russkiymir.ru/en/news/183644/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Ray Nagel]], 87, juru main bal-balan gagrag AS ([[UCLA Bruins football|UCLA Bruins]]) lan palatih ([[Utah Utes football|Utah Utes]], [[Iowa Hawkeyes football|Iowa Hawkeyes]]).<ref>[http://espn.go.com/college-football/story/_/id/12208552/former-iowa-hawkeyes-utah-utes-coach-ray-nagel-dies-87 Former coach Ray Nagel dies at 87]</ref>
*[[Chikao Ōtsuka]], 85, aktor swara Jepang (''[[Lupin III]]'', ''[[Yu-Gi-Oh!]]'', ''[[One Piece]]''), lelara jantung.<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-16/voice-actor-chikao-ohtsuka-passes-away/.83348 Voice Actor Chikao Ohtsuka Passes Away]</ref>
*[[Raoul Pantin]], 71, wartawan lan panulis Trinidad, panulis skénario (''[[Bim]]''), pasintas [[Kudéta Jamaat al Muslimeen]].<ref>[http://latino.foxnews.com/latino/lifestyle/2015/01/15/renowned-trinidadian-poet-and-journalist-raoul-pantin-dies/ Renowned Trinidadian poet and journalist Raoul Pantin dies]</ref>
*[[Robert S. Pirie]], 80, pangacara AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/29/business/robert-pirie-corporate-lawyer-dies-at-80.html?ref=obituaries&_r=0 Robert Pirie, Corporate Lawyer, Dies at 80]</ref>
*[[Ignacio Posada]], 79, juru main anggar olimpiade Kolombia.<ref>[http://www.coc.org.co/2015/01/16/el-coc-lamenta-el-fallecimiento-del-esgrimsita-olimpico-ignacio-posada/ El COC lamenta el fallecimiento del esgrimista olímpico Ignacio Posada] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150219014309/http://www.coc.org.co/2015/01/16/el-coc-lamenta-el-fallecimiento-del-esgrimsita-olimpico-ignacio-posada/ |date=2015-02-19 }} {{es icon}}</ref>
*[[Harvey Sweetman]], 93, juru anggegana Perang Donya II Sélandia Anyar.<ref>[http://www.stuff.co.nz/national/65150139/wwii-raf-squadron-leader-dies WWII RAF squadron leader dies]</ref>
*[[Rameshwar Thakur]], 88, pulitikus India, Gubernur [[Odisha]] (2004–2006), [[Andhra Pradesh]] (2006–2007) lan [[Karnataka]] (2007–2009).<ref>{{Cite web |url=http://odishasamaya.com/news/former-odisha-governor-rameshwar-thakur-passes-away |title=Former Odisha Governor Rameshwar Thakur passes away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205232801/http://odishasamaya.com/news/former-odisha-governor-rameshwar-thakur-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Walter Westbrook (seniman)|Walter Westbrook]], 93, seniman Afrika Kidul.<ref>{{Cite web |url=http://arttimes.co.za/walter-westbrook-august-3-1921-january-15-2015/ |title=Walter Westbrook August 3, 1921 – January 15, 2015 |access-date=November 13, 2015 |archive-date=January 18, 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118225534/http://arttimes.co.za/walter-westbrook-august-3-1921-january-15-2015/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Bob Wilson (wartawan ulah raga)|Bob Wilson]], 85, wartawan ulah raga AS ([[Boston Bruins]]).<ref>[http://www.wcvb.com/news/bob-wilson-longtime-bruins-announcer-dies-at-85/30773938 Bob Wilson, longtime Bruins announcer, dies at 85]</ref>
*[[Joseph Mukasa Zuza]], 59, rohaniawan Katulik Roma Malawi, Biskop [[Mzuzu]] (wiwit 1995), kacilakan lalu lintas.<ref>{{Cite web |url=http://www.malawitoday.com/news/133134-bishop-joseph-zuza-mzuzu-dies-car-crash |title=Bishop Joseph Zuza of Mzuzu dies in a car crash |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202205617/http://www.malawitoday.com/news/133134-bishop-joseph-zuza-mzuzu-dies-car-crash |url-status=dead }}</ref>
=== 16 ===
*[[Miriam Akavia]], 87, panulis Israèl.<ref>[http://www.dziennikpolski24.pl/artykul/3719942,miriam-akavia-19272015,id,t.html?cookie=1 Miriam Akavia (1927-2015)]</ref>
*[[Ian Athfield|Sir Ian Athfield]], 74, arsitèk Sélandia Anyar.<ref>[http://www.stuff.co.nz/national/65111371/renowned-architect-sir-ian-athfield-dies-age-74 Renowned architect Sir Ian Athfield dies, aged 74]</ref>
*[[Mohamed Olow Barrow]], pulitikus Somalia.<ref>{{Cite web |url=http://goobjoog.com/english/?p=8866 |title=President Hassan attends the funeral of the former minister |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150118220417/http://goobjoog.com/english/?p=8866 |url-status=dead }}</ref>
*[[Andrew Benson]], 97, ahli biologi AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/utsandiego/obituary.aspx?n=andrew-benson&pid=173956530 Andrew Benson]</ref>
*[[Vivaldo Frota]], 86, pulitikus Brazilia, Gubernur [[Amazonas]] (1990–1991).<ref>[http://new.d24am.com/noticias/amazonas/morre-vivaldo-frota-governador-amazonas/127623 Morre Vivaldo Frota, ex-governador do Amazonas] {{pt icon}}</ref>
*[[Ted Harrison]], 88, panglukis Kanadha kalairan Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.vancouversun.com/Harrison+famous+paintings+Canadian+North+dies/10736027/story.html |title=Ted Harrison, famous for paintings of Canadian North, dies at 88 |access-date=2015-11-10 |archive-date=2016-03-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160327202355/http://www.vancouversun.com/Harrison+famous+paintings+Canadian+North+dies/10736027/story.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Pedro María Iguaran]], 74, juru main bal-balan Spanyol ([[Real Sociedad]]).<ref>[http://www.realsociedad.com/document/view/eus/169/183102/fallece-pello-iguaran-arandia Pello Iguaran Arandia hil da] {{es icon}}</ref>
*[[Patrick Journoud]], 50, atlit Olimpiade Prancis ([[Athletics at the 1988 Summer Olympics|1988]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/jo/patrick-journoud-1.html |title=Patrick Journoud |access-date=2015-11-10 |archive-date=2012-12-18 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121218025603/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/jo/patrick-journoud-1.html |url-status=dead}}</ref>
*[[Stuart Loory]], 82, wartawan AS lan èksèkutif média ([[CNN]]), kanker paru-paru.<ref>{{Cite web |url=http://www.wptv.com/news/national/stuart-loory-consummate-journalist-and-former-cnn-reporter-passes-away |title=Stuart Loory: 'Consummate' journalist and former CNN reporter passes away |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212929/http://www.wptv.com/news/national/stuart-loory-consummate-journalist-and-former-cnn-reporter-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[Ray Lumpp]], 91, juru main baskèt AS ([[New York Knicks]]), juwara Olimpiade (1948).<ref>[http://www.foxsports.com/nba/story/new-york-knicks-olympian-ray-lumpp-dies-at-91-011615 Former Knicks player, US Olympian Lumpp dies at 91]</ref>
*[[Luis Marsans]], 84, panglukis Spanyol.<ref>[http://www.lavanguardia.com/cultura/20150117/54423460861/luis-marsans.html Muere Luis Marsans] {{es icon}}</ref>
*[[Louis Martin (weightlifter)|Louis Martin]], 78, juru angkat halter Britania katurunan Jamaika, medali pirak Olimpiade (1964) lan prunggu (1960).<ref>{{Cite web |url=http://www.derbytelegraph.co.uk/Tributes-Derby-s-champion-weightlifter-hero-Louis/story-25885303-detail/story.html |title=Louis Martin: Tributes to Derby's champion weightlifter and hero |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123071223/http://www.derbytelegraph.co.uk/Tributes-Derby-s-champion-weightlifter-hero-Louis/story-25885303-detail/story.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Ghelubhai Nayak]], 91, aktivis pulitik India.<ref>[http://deshgujarat.com/2015/01/16/father-figure-of-tribal-dang-region-of-gujarat-ghelubhai-nayak-passes-away/ Father figure of tribal Dang region of Gujarat Ghelubhai Nayak passes away]</ref>
*[[Walter Peregoy]], 89, juru animasi AS (''[[The Jungle Book (filem taun 1967)|The Jungle Book]]'', ''[[Sleeping Beauty (filem taun 1959)|Sleeping Beauty]]'', ''[[Mary Poppins (filem)|Mary Poppins]]'', ''[[The Sword in the Stone (filem)|The Sword in the Stone]]'').<ref>[http://www.cartoonbrew.com/rip/walt-peregoy-101-dalmatians-color-stylist-rip-108028.html Walt Peregoy, ’101 Dalmatians’ Color Stylist, RIP]</ref>
*[[Tony Ridler]], 59, juru main dart Wales.<ref>[http://www.southwalesargus.co.uk/news/gwentnews/10981950.Friends_and_family_pay_tribute_to_Newport_darts__genius_/ Friends and family pay tribute to Newport darts 'genius']</ref>
*[[Faith Seidenberg]], 91, ahli kukum lan aktivis hak warga AS.<ref>{{Cite web |url=https://law.syr.edu/news_events/news/syracuse-law-remembers-alumna-faith-seidenberg |title=Syracuse Law Remembers Alumna Faith Seidenberg |access-date=2015-11-10 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212802/https://law.syr.edu/news_events/news/syracuse-law-remembers-alumna-faith-seidenberg |url-status=dead }}</ref>
*[[Yao Beina]], 33, panyanyi China, kanker payudara.<ref>[http://www.china.org.cn/arts/2015-01/16/content_34580238.htm Pop singer Yao Beina dies at 33]</ref>
=== 17 ===
*[[Bruno Ballarini]], 77, juru main bal-balan Italia ([[Calcio Como]]).<ref>[http://www.laprovinciadicomo.it/stories/Sport/addio-ballarini-il-capitano_1100092_11/ Addio Ballarini, il capitano] {{it icon}}</ref>
*[[Joseph Brannigan]], 83, pulitikus AS, anggota Sénat [[Maine]] (2006–2012).<ref>[https://bangordailynews.com/2015/01/18/news/portland/former-state-legislator-joe-brannigan-dies-at-83/ Former state legislator Joe Brannigan dies at 83]</ref>
*[[Ken Furphy]], 83, juru main bal-balan Inggris lan manajer ([[Watford F.C.|Watford]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.watfordfc.com/news/article/150119-watford-fc-ken-furphy-2213166.aspx |title=Ken Furphy Passes Away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123214645/http://www.watfordfc.com/news/article/150119-watford-fc-ken-furphy-2213166.aspx |url-status=dead }}</ref>
*[[Gobinda Halder]], 84, panulis lagu lan komponis India, gagal ginjel.<ref>{{Cite web |url=http://www.kollytalk.com/national/indian-lyricist-bangladesh-liberation-war-dies-210669.html |title=Indian lyricist of Bangladesh Liberation War dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-12-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151226014702/http://www.kollytalk.com/national/indian-lyricist-bangladesh-liberation-war-dies-210669.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Faten Hamama]], 83, aktris Mesir (''[[The Angel of Mercy (filem 1946)|The Angel of Mercy]]'', ''[[Wajh al-Qamar]]'').<ref>[http://english.alarabiya.net/en/life-style/entertainment/2015/01/17/DNPY-Egyptian-actress-Faten-Hamama-dies.html Iconic Egyptian actress Faten Hamama dies]</ref>
*[[Don Harron]], 90, palawak, aktor lan panulis Kanadha (''[[Hee Haw]], [[The Big Revue]]''), kanker.<ref>[http://news.nationalpost.com/2015/01/17/don-harron-legendary-canadian-actor-who-played-charlie-farquharson-dies-at-90/ Don Harron, legendary Canadian actor who played Charlie Farquharson, dies at 90] {{Pranala mati|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Kazumasa Hirai (author)|Kazumasa Hirai]], 76, panulis manga Jepang (''[[8 Man]]'', ''[[Genma Taisen]]'', ''[[Wolf Guy]]'').<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-17/genma-taisen-rebirth-writer-harmagedon-8-man-creator-kazumasa-hirai-passes-away/.83397 Genma Taisen Rebirth Writer: Harmagedon/8 Man Creator Kazumasa Hirai Passes Away]</ref>
*[[Fritz C. Holte]], 89, ahli ékonomi Nurwègen.<ref>[https://snl.no/Fritz_Christian_Holte Fritz Christian Holte] {{no icon}}</ref>
*[[Justin Kili]], 61, wartawan Papua Nugini lan tokoh média.<ref>[http://news.pngfacts.com/2015/01/one-of-pngs-pioneer-médhia-personality.html One of PNG's pioneer médhia personality Justin Kili passess on ]</ref>
*[[Rebecca D. Lockhart]], 46, pulitikus AS, Pangrèh DPRD [[Utah]] (wiwit 2011), [[lelara Creutzfeldt-Jakob]].<ref>[http://www.sltrib.com/news/2068570-155/becky-lockhart-history-making-utah-lawmaker-dies Becky Lockhart, history-making Utah lawmaker, dies at 46]</ref>
*[[Henry Manne]], 86, tokoh akadémi kukum lan ékonomi AS.<ref>{{Cite web |url=http://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2015/01/in-memoriam-henry-g-manne-1928-2015.html |title=In Memoriam: Henry G. Manne (1928-2015) |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-05-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150530010532/http://leiterlawschool.typepad.com/leiter/2015/01/in-memoriam-henry-g-manne-1928-2015.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Roderick McDonald (basketball)|Roderick McDonald]], 69, juru main baskèt AS ([[Utah Stars]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/mercurynews/obituary.aspx?pid=173948133 Roderick McDonald obituary]</ref>
*[[Terence Miller]], 96, ahli paléontologi Britania Raya.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11374920/Professor-Terence-Miller-palaeontologist-obituary.html Professor Terence Miller, palaeontologist - obituary]</ref>
*[[Origa]], 44, panyanyi Ruslan (''[[Ghost in the Shell: Stand Alone Complex]]''), kanker paru-paru.<ref>[http://www.animenewsnetwork.com/news/2015-01-18/ghost-in-the-shell-singer-origa-passes-away/.83416 Ghost in the Shell Singer Origa Passes Away]</ref>
*[[Mary Evelyn Parker]], 94, pulitikus AS, artaka Praja Louisiana (1968–1987), komplikasi serangan jantung.<ref>[http://www.wafb.com/story/27877168/first-woman-elected-as-louisiana-treasurer-dies-at-94 First woman elected as Louisiana treasurer dies at 94]</ref>
*[[David E. Paulson]], 83, pulitikus AS, anggota [[Wisconsin State Assembly]] kanggo 28th District (1978–1986).<ref>{{Cite web |url=http://www.williamsonwhite.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2920618&fh_id=12166 |title=David Earl Paulson |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-12-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151227062245/http://www.williamsonwhite.com/fh/obituaries/obituary.cfm?o_id=2920618&fh_id=12166 |url-status=dead }}</ref>
*[[Greg Plitt]], 37, palatih fitnès AS (''[[Work Out]]'') lan aktor (''[[Grudge Match (filem)|Grudge Match]]'', ''[[Terminator Salvation]]'', ''[[Bobby (filem 2006)|Bobby]]''), ketabrak sepur.<ref>[http://losangeles.cbslocal.com/2015/01/17/man-struck-killed-by-metrolink-train-in-burbank/ Reality TV Star Struck, Killed By Metrolink Train In Burbank]</ref>
*[[Bill Sykes (pendhéta)|Bill Sykes]], 75, panulis lan pendhéta Inggris.<ref>{{Cite web |url=http://www.univ.ox.ac.uk/Billsykes |title=Revd W. G. D. Sykes, MA, Fellow and Chaplain |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123201120/http://www.univ.ox.ac.uk/Billsykes |url-status=dead }}</ref>
=== 18 ===
* [[Ang Kiem Soei]], 55, durjana Walanda kalairan Indonésia/Hindia Walanda, lan limang durjana liyané dièksékusi Pamaréntah Indonésia.<ref>[http://news.liputan6.com/read/2162546/ini-protes-pengacara-terpidana-mati-ang-kiem-soei Ini Protes Pengacara Terpidana Mati Ang Kiem Soei]</ref><ref>[http://www.nrc.nl/nieuws/2015/01/17/ang-kiem-soei-geexecuteerd Nederlander Ang geëxecuteerd in Indonesië - ambassadeur teruggeroepen]</ref>
*[[Mohammad Ali Allahdadi]], 52, Jèndral Angkatan Dharat Iran, serangan udara.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-30882935 Iran general died in 'Israèli strike' in Syrian Golan]</ref>
<!--B-->*[[Dorothy Barnes Pelote]], 85, pulitikus AS, anggota DPRD [[Georgia]] (1993–2003).<ref>[http://www.myfoxal.com/story/27880043/former-georgia-state-house-representative-dorothy-pelote-dies-at-85 Former Georgia State House Representative Dorothy Pelote dies at 85]</ref>
*[[José Carrasco]], 70, pulitikus Péru.<ref>[http://www.larepublica.pe/16-01-2015/fallecio-jose-carrasco-tavara-ex-ministro-aprista Falleció José Carrasco Távara, ex ministro aprista] {{es icon}}</ref>
*[[Vinay V. Deodhar]], 66, matématikawan India.<ref>[http://www.indiana.edu/~asnews/news-release/558.html Professor Vinay Deodhar dies at 66]</ref>
*[[Maurice Dumas]], 87, pulitikus Kanadha, anggota Parlemèn Kanadha kanggo [[Argenteuil—Papineau—Mirabel]] (1993–2000).<ref>[http://www.fil-information.gouv.qc.ca/Pages/Article.aspx?aiguillage=ajd&type=1&idArticle=2301205722 Le Parti Québécois rend hommage à l'ex-député Maurice Dumas]{{Pranala mati|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} {{fr icon}}</ref>
*[[Cynthia Layne]], 51, panyanyi Jazz Amérikah Sarékat, kanker.<ref>[http://www.indystar.com/story/entertainment/music/2015/01/19/cynthia-layne-indianapolis-jazz-kitchen-owl-records-super-bowl/21997893/ Vocalist Cynthia Layne remembered for talent, courage]</ref>
*[[Grazia Livi]], 84, wartawan lan panulis Italia, pamenang [[Viareggio Prize]].<ref>[http://www.lastampa.it/2015/01/19/edizioni/alessandria/lutto-per-la-morte-di-grazia-livi-scrittrice-e-saggista-verr-sepolta-nel-paese-che-amava-CmJCkyhjEPwBYRtHQTGexO/pagina.html Lutto per la morte di Grazia Livi, scrittrice e saggista: verrà sepolta nel paese che amava] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150122151145/http://www.lastampa.it/2015/01/19/edizioni/alessandria/lutto-per-la-morte-di-grazia-livi-scrittrice-e-saggista-verr-sepolta-nel-paese-che-amava-CmJCkyhjEPwBYRtHQTGexO/pagina.html |date=2015-01-22 }} {{it icon}}</ref>
*[[D. C. McNeil]], 87, pulitikus Kanadha.<ref>[http://thechronicleherald.ca/novascotia/1263790-dugger-mcneil-dies-after-%E2%80%98great-life%E2%80%99-on-the-ice-in-politics-and-in-business Dugger McNeil dies after ‘great life’ on the ice, in politics and in business]</ref>
*[[Alberto Nisman]], 51, jaksa Argèntina ([[pangeboman AMIA]]), katoné nglalu déné témbakan gaman geni.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/southamerica/argentina/11354521/Argentine-prosecutor-who-accused-Cristina-Kirchner-over-1994-bombings-found-dead.html Argentine prosecutor who accused Cristina Kirchner over 1994 bombings found dead]</ref>
*[[Paul O'Grady (pulitikus)|Paul O'Grady]], 54, pulitikus Australia, anggota ''[[New South Wales Legislative Council]]'' (1988–1996), kanker.<ref>[http://www.smh.com.au/nsw/first-openly-gay-state-mp-paul-ogrady-dies-in-sydney-20150118-12sm40.html First openly gay state MP Paul O'Grady dies in Sydney]</ref>
*[[Muna Obiekwe]], 36, aktor Nigéria, lelara ginjel.<ref>[http://allafrica.com/stories/201501200176.html Nigeria: Entertainers React to Death of Actor, Muna Obiekwe]</ref>
*[[Pietro Pianta]], 74, juru main bal-balan Italia.<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/sport/calcio/2015/01/19/e-morto-lex-portiere-pietro-pianta_30589d93-40aa-4327-9a60-4bcc1faa7522.html E' morto l'ex portiere Pietro Pianta] {{it icon}}</ref>
*[[June Randall]], 87, pangawas skrip Britania (''[[The Spy Who Loved Me (filem)|The Spy Who Loved Me]]'', ''[[A Clockwork Orange (filem)|A Clockwork Orange]]'', ''[[The Shining (filem)|The Shining]]'').<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11441807/June-Randall-script-supervisor-obituary.html June Randall, script supervisor - obituary]</ref>
*[[Piet van der Sanden]], 90, pulitikus Walanda, anggota [[Parlemèn Walanda]] (1971–1972, 1973–1989), anggota [[Parlemèn Éropa]] (1973–1974).<ref>[http://www.parlement.com/id/vjqqhw8i5fs6/nieuws/voormalig_kvp_en_cda_tweede_kamerlid Voormalig KVP- en CDA-Tweede Kamerlid Piet van der Sanden overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Milt Schoon]], 92, juru main baskèt AS ([[Sheboygan Red Skins]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.walworthcountytoday.com/20150121/milton_w_schoon_janesville_wi_1922_2015 |title=Milton W. Schoon, Janesville, WI (1922-2015) |access-date=2015-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150205012216/http://www.walworthcountytoday.com/20150121/milton_w_schoon_janesville_wi_1922_2015 |archive-date=2015-02-05 |url-status=dead}}</ref>
*[[Harish Chandra Srivastava]], 90, pulitikus India.<ref>[http://indianexpress.com/article/india/politics/senior-bjp-leader-harish-chandra-srivastava-passes-away/ Senior BJP leader Harish Chandra Srivastava passes away]</ref>
*[[Yasuaki Taiho]], 51, juru main bisbol Jepang kalairan Taiwan ([[Chunichi Dragons]], [[Hanshin Tigers]]), léukémia myeloid akut.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp023000c.html |title=Taiwanese-born ballplayer Taiho dies of leukemia at age 51 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150120044448/http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp023000c.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Dallas Taylor (juru main drum)|Dallas Taylor]], 66, juru main drum AS ([[Crosby, Stills, Nash & Young]]).<ref>[http://variety.com/2015/music/news/dallas-taylor-former-crosby-stills-nash-young-drummer-dies-at-66-1201408369/# Dallas Taylor, Former Crosby, Stills, Nash & Young Drummer, Dies at 66]</ref>
*[[Christine Valmy]], 88, ahli kosmètika AS kalairan Rumania.<ref>{{Cite web |url=http://www.romania-insider.com/romania-born-cosmetics-queen-christine-valmy-dies-at-88/139966/ |title=Romania-born “Cosmetics Queen” Christine Valmy dies at 88 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121055902/http://www.romania-insider.com/romania-born-cosmetics-queen-christine-valmy-dies-at-88/139966/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Tony Verna]], 81, prodhuser télévisi AS, panemu ''[[instant replay]]'', léukemia.<ref>[http://losangeles.cbslocal.com/2015/01/18/tony-verna-inventor-of-instant-replay-dies-at-81/ Tony Verna, Inventor Of Instant Replay, Dies At 81]</ref>
*[[Kjell Arnljot Wig]], 90, tokoh média Nurwègen.<ref>[http://www.vg.no/rampelys/tv/nrk/kjell-arnljot-wig-er-doed/a/23376678/ Kjell Arnljot Wig er død] {{no icon}}</ref>
=== 19 ===
*[[John Bilezikjian]], 66, musikus ''[[oud]]'' Arménia, lelara ginjel.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-john-bilezikjian-20150128-story.html Musician John Bilezikjian dies at 66; master of the Middle Eastern oud]</ref>
*[[Rose Marie Brown]], 95, kontèstan putri ayu kacantikan AS, [[Miss Virginia]] (1939).<ref>[http://www.suffolknewsherald.com/2015/01/26/former-miss-virginia-from-suffolk-dies/ Former Miss Virginia from Suffolk dies]</ref>
*[[Justin Capră]], 81, panemu Rumania.<ref>{{Cite web |url=http://www.ctvnews.ca/sci-tech/romanian-who-claimed-to-invent-world-s-first-jetpack-dies-1.2197150 |title=Romanian who claimed to invent world's first jetpack dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2023-04-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230425211316/https://www.ctvnews.ca/sci-tech/romanian-who-claimed-to-invent-world-s-first-jetpack-dies-1.2197150 |url-status=dead }}</ref>
*[[Gordon Dickson (atlit)|Gordon Dickson]], 83, ulah ragawan layu maraton Kanadha.<ref>{{Cite web |url=http://www.obitsforlife.com/obituary/1036193/Dickson-Gordon.php |title=Gordon Dickson Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203141337/http://www.obitsforlife.com/obituary/1036193/Dickson-Gordon.php |url-status=dead }}</ref>
*[[Adam Yahiye Gadahn]], 36, tokoh [[al-Qaeda]] AS, serangan drone.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/04/24/world/asia/2-qaeda-hostages-were-accidentally-killed-in-us-raid-white-house-says.html Obama Apologizes After Drone Kills American and Italian Held by Al Qaeda]</ref>
*[[Vera Gornostayeva]], 85, juru main lan guru piano Ruslan.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/eminent-russian-piano-teacher-has-died/ Eminent Russian piano teacher has died]</ref>
*[[Michel Guimond]], 61, pulitikus Kanadha, anggota parlemèn kanggo [[Montmorency—Charlevoix—Haute-Côte-Nord]] (1993–2011), heart failure.<ref>[http://www.cbc.ca/news/politics/michel-guimond-ex-bloc-mp-dies-of-heart-failure-at-61-1.2918085 Michel Guimond, ex-Bloc MP, dies of heart failure at 61]</ref>
*[[José María Hernández González]], 88, rohaniawan Katulik Roma Mèksiko, Biskop [[Chilapa]] (1983–1989) lan [[Netzahualcóyotl]] (1989–2003).<ref>[http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/bhego.html Bishop José María Hernández González]</ref>
*[[Oscar Hayes]], 47, musikus gospèl AS.<ref>{{Cite web |url=http://praise1027detroit.hellobeautiful.com/549878/home-going-service-details-for-pastor-oscar-hayes/ |title=Home-going Service Details for Pastor Oscar Hayes |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-04-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150413054127/http://praise1027detroit.hellobeautiful.com/549878/home-going-service-details-for-pastor-oscar-hayes/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Arthit Kamlang-ek]], 89, Jèndral Thailand, [[List of Commanders of the Royal Thai Armed Forces Headquarters|Supreme Commander]] of the [[Royal Thai Armed Forces]] (1983–1986).<ref>{{Cite web |url=http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Former-Army-chief-Gen-Arthit-dies-at-89-30252171.html |title=Former Army chief Gen Arthit dies at 89 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150121171548/http://www.nationmultimedia.com/breakingnews/Former-Army-chief-Gen-Arthit-dies-at-89-30252171.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Vladimir Kesarev]], 84, juru main bal-balan Ruslan ([[FC Dynamo Moscow|Dynamo Moscow]]).<ref>[http://www.rusteam.permian.ru/players/kesarev.html Владимир КЕСАРЕВ] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20200116114216/http://www.rusteam.permian.ru/players/kesarev.html |date=2020-01-16 }} {{ru icon}}</ref>
*[[Anne Kirkbride]], 60, aktris Britania Raya (''[[Coronation Street]]''), kanker payudara.<ref>[http://www.itv.com/coronationstreet/news/anne-kirkbride Anne Kirkbride]</ref>
*[[Rajni Kothari]], 85, ngèlmuwan pulitik India.<ref>[http://netindian.in/news/2015/01/19/00032268/eminent-political-scientist-rajni-kothari-passes-away Eminent political scientist Rajni Kothari passes away]</ref>
*[[Robert Manzon]], 97, pambalap Formula One Prancis, pasintas pungkasan Kajawaran Kapisan Formula One.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-20/robert-manzon-last-racer-from-formula-ones-debut-season-dies/6026686 Formula One: French driver Robert Manzon, the last of the racers from F1's first season in 1950, dies at 97]</ref>
*[[Mark Marquess (hoki ès)|Mark Marquess]], 89, juru main hoki ès Kanadha ([[Boston Bruins]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.telfordschapel.com/runtime.php?NavigatorId=162955&SiteId=33377&ItemId=2034563 |title=Mark Marquess' Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206033921/http://www.telfordschapel.com/runtime.php?NavigatorId=162955&SiteId=33377&ItemId=2034563 |url-status=dead }}</ref>
*[[Reinaldo Oliver]], 82, ulah ragawan balang tumbak Puèrto Riko lan atlit olimpiade (1952, 1956).<ref>[http://www.primerahora.com/deportes/otros/nota/falleceelliderdeportivoreynaldopochioliver-1060069/ Fallece el líder deportivo Reynaldo “Pochi” Oliver] {{es icon}}</ref>
*[[Karl H. Pribram]], 95, tokoh pawiyatan lan ahli néurologi AS kalairan Ostenrik, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.karlpribram.com/karl-pribram-1919-2015/ |title=Karl Pribram 1919-2015 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201191224/http://www.karlpribram.com/karl-pribram-1919-2015/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Bob Sadino]], pangusaha Indonésia.<ref>[http://www.thejakartapost.com/news/2015/01/20/eccentric-entrepreneur-bob-sadino-dies-75.html Eccentric entrepreneur Bob Sadino dies at 81]</ref>
*[[Ward Swingle]], 87, musikus AS ([[The Swingle Singers]], [[Les Double Six]]).<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/the-founding-swingle-singer-has-died/ Sad news: The founding Swingle Singer has died]</ref>
*[[Bob Symes]], 90, panemu lan pambiwara Britania Raya.<ref>[http://grahammuz.com/2015/01/19/rip-bob-symes-1924-2015/ RIP Bob Symes 1924 – 2015]</ref>
*[[Reies Tijerina]], 88, aktivis ''[[chicano]]'' AS.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-reies-lopez-tijerina-20150123-story.html Reies Lopez Tijerina dies at 88; Chicano rights movement leader]</ref>
*[[Gene S. Walker, Sr.]], 88, pangusaha AS lan wong sing nduwé paternakan.<ref>[http://www.lmtonline.com/front-news/article_505aa17c-a0dd-11e4-a4b0-8bc85872181d.html Well-known rancher Gene S. Walker Sr. has died]</ref>
*[[Peter Wallenberg, Sr.]], 88, bankir lan industrialis Swèdhen, batrik [[Kulawarga Wallenberg]].<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-peter-wallenberg-20150120-story.html Peter Wallenberg dies at 88; head of dynasty compared to Rockefellers]</ref>
=== 20 ===
*[[Canserbero]], 26, musikus rap Vènèzuéla, nglalu déné mencolot.<ref>[http://www.latinpost.com/articles/32881/20150120/ak-canserbero-dead-rapper-tirone-gonz%C3%A1lez-cause-death-reportedly-suicide.htm AK Canserbero Dead: Rapper Tirone González Cause of Death Reportedly Suicide Following Alleged Murder of Zion TPL Bassist]</ref>
*[[James L. Fowler]], 84, vètèran militèr AS, sing ngedegaké [[Marine Corps Marathon]].<ref>{{Cite web |url=http://www.marinecorpstimes.com/story/military/2015/01/22/james-fowler-marine-corps-marathon-founder-dies/22161061/ |title=Colonel behind Marine Corps Marathon dies |access-date=2015-11-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150329003222/http://www.marinecorpstimes.com/story/military/2015/01/22/james-fowler-marine-corps-marathon-founder-dies/22161061/ |archive-date=2015-03-29 |url-status=dead}}</ref>
*[[Edgar Froese]], 70, musikus Jerman ([[Tangerine Dream]]), embolisme paru-paru.<ref>[http://www.billboard.com/articles/news/6450793/tangerine-dream-edgar-froese-dies Tangerine Dream Founder Edgar Froese Dead at 70]</ref>
*[[Melvin Gordon (pangusaha)|Melvin Gordon]], 95, èksèkutif bisnis AS, CEO [[Tootsie Roll Industries]] (wiwit 1962).<ref>[http://www.bloomberg.com/news/2015-01-21/tootsie-roll-s-95-year-old-ceo-dies-his-wife-takes-the-reins.html Tootsie Roll's 95-Year-Old CEO Dies; His Wife Takes Reins]</ref>
*[[Lawrence Hogben]], 98, prawira angkatan sagara lan ahli météorologi Sélandia Anyar.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11449835/Lawrence-Hogben-D-Day-meteorologist-obituary.html Lawrence Hogben obituary]</ref>
*[[Anatol Hrytskievich]], 85, sajarawan Bélarus.<ref>[http://www.svaboda.org/content/article/26804308.html Памёр Анатоль Грыцкевіч] {{be icon}}</ref>
*[[Graeme Hugo]], 68, ahli démografi lan géografi Australia, kanker.<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-20/graeme-hugo-demographer-and-academic-dies-aged-68/6028850 Graeme Hugo, distinguished demographer and academic, dies aged 68]</ref>
*[[Herman E. Lauhoff]], 81, pulitikus AS, anggota DPRD [[Texas]] (1974–1981).<ref>{{Cite web |url=http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Herman-Lauhoff&lc=7469&pid=173936158&mid=6290656 |title=Herman Lauhoff Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220918/http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Herman-Lauhoff&lc=7469&pid=173936158&mid=6290656 |url-status=dead }}</ref>
*[[Rose Marie McCoy]], 92, panulis AS ("[[It Hurts Me to My Heart]]", "[[Don't Be Angry]]", "[[Tryin' to Get to You]]", "[[It's Gonna Work Out Fine]]").<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-29/rose-mccoy.html Rose McCoy]</ref>
*[[Gloria D. Miklowitz]], 87, panulis AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?pid=173959040 Gloria D. Miklowitz]</ref>
*[[Wilfride Piollet]], 71, juru main balèt lan ahli koréografi Prancis, kanker.<ref>[http://www.lemonde.fr/disparitions/article/2015/01/27/mort-de-wilfride-piollet-etoile-de-l-opera-de-paris_4564630_3382.html Mort de Wilfride Piollet, étoile de l’Opéra de Paris] {{fr icon}}</ref>
*[[Peter Pontiac]], 63, juru gambar kartun Walanda, pamenang [[Stripschapprijs]] (1997), lelara lèver.<ref>[http://nos.nl/artikel/2014501-striptekenaar-peter-pontiac-overleden.html Striptekenaar Peter Pontiac overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Bette Rogge]], 92, pambiwara radio lan télévisi AS.<ref>[http://www.daytondailynews.com/news/news/local/radio-and-tv-pioneer-rogge-has-died/njsZ2/ Local radio and TV pioneer dies]</ref>
*[[William Roffler]], 84, juru main bal-balan gagrag AS ([[Philadelphia Eagles]]), pnéumonia.<ref>[http://www.sfgate.com/sports/article/Former-WSU-star-William-Roffler-dies-at-84-6030702.php Former WSU star William Roffler dies at 84]</ref>
*[[Hitoshi Saito]], 54, judoka Jepang, jawara Olimpiade (1984, 1988), kanker saluran empedhu.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp057000c.html |title=Two-time Olympic judo champion Saito dies at age 54 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123000051/http://mainichi.jp/english/english/newsselect/news/20150120p2g00m0sp057000c.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Ricardo dos Santos]], 24, juru main selancar Brazilia, ditémbak.<ref>[http://www.bbc.com/news/world-latin-america-30909626 Shock as Brazilian surfer Ricardo dos Santos shot dead]</ref>
*[[Jerome Van Sistine]], 89, pulitikus AS, anggota Sénat [[Wisconsin]] (1977–1993).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/greenbaypressgazette/obituary.aspx?n=jerome-vansistine&pid=173918300&fhid=14146 Jerome VanSistine]</ref>
*[[James Walker (panulis)|James Walker]], 41, panulis télévisi Australia (''[[Neighbours]]''), diabétes.<ref>[http://tenplay.com.au/channel-eleven/neighbours/show-news/james-walker James Walker]</ref>
=== 21 ===
*[[George Atkins (juru main bal-balan Amérikah Sarékat)|George Atkins]], 82, juru main bal-balan gagrag AS ([[Detroit Lions]]).<ref>[http://obits.al.com/obituaries/birmingham/obituary.aspx?pid=173947403 George Arthur Atkins]</ref>
*[[Marcus Borg]], 72, ahli Alkitab lan téologi AS (''[[Jesus Seminar]]''), fibrosis idiopatik paru-paru.<ref>[http://www.religionnews.com/2015/01/22/marcus-borg-leading-liberal-theologian-historical-jesus-expert-dies-72/ Marcus Borg, leading liberal theologian and historical Jesus expert, dies at 72]</ref>
*[[Leon Brittan]], 75, pulitikus Britania, ''Mantri Dalam Negeri'' (1983–1985), Wakil Présidèn Komisi Éropa (1999), kanker.<ref>[http://www.itv.com/news/update/2015-01-22/lord-brittan-former-home-secretary-dies-aged-75/ Former Home Secretary Lord Brittan dies aged 75]</ref>
*[[Vince Camuto]], 78, désainer alas sikil AS ([[Nine West]]), kanker prostat.<ref>[http://www.eonline.com/news/617178/legendary-footwear-designer-vince-camuto-dies-at-78 Legendary Footwear Designer Vince Camuto Dies at 78]</ref>
*[[Emmanuel Carter]], 85, pulitikus Trinidad, Présidèn Sénat (1990–1995), Présidèn pamangku kalungguhan (1990) nalika [[Kudéta Jamaat al Muslimeen]].<ref>[http://www.newsday.co.tt/news/0,205904.html Former Acting President Carter dies at 85]</ref>
*[[Frieda Dänzer]], 84, juru main ski Alpen Switserlan, pamenang medali pirak Olimpiade (1956).<ref>[http://www.bernerzeitung.ch/region/thun/Sie-war-ein-Skistar-der-fruehen-Jahre/story/18385906 Sie war ein Skistar der frühen Jahre] {{de icon}}</ref>
*[[George W. Downs (ahli pulitik)|George W. Downs]], 68, ngèlmuwan pulitik AS, gagal jantung.<ref>[http://politics.as.nyu.edu/docs/CP/1286/Remembering_George_Downs_1946-2015.pdf Remembering George Downs, 1946-2015]</ref>
*[[George Goodwin (wartawan)|George Goodwin]], 97, wartawan AS, pamenang [[Bebungah Pulitzer]] (1948).<ref>{{Cite web |url=http://saportareport.com/blog/2015/01/george-goodwin-prize-winning-journalist-and-dean-of-atlantas-image-boosters-passes-away/comment-page-1/ |title=George Goodwin, Pulitzer Prize-winning journalist and dean of Atlanta’s PR industry, passes away |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122110659/http://saportareport.com/blog/2015/01/george-goodwin-prize-winning-journalist-and-dean-of-atlantas-image-boosters-passes-away/comment-page-1/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Harry Gordon (wartawan)|Harry Gordon]], 89, sajarawan Olimpiade Australia, wartawan lan panyunting koran.<ref>[http://www.theage.com.au/victoria/journalist-harry-gordon-dies-aged-89-20150122-12vmda.html Journalist Harry Gordon dies, aged 89]</ref>
*[[Martin Honeysett]], 71, panganggit kartun Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11363017/Martin-Honeysett-cartoonist-obituary.html Martin Honeysett, cartoonist - obituary]</ref>
*[[Frank Hooley]], 91, pulitik Britania Raya, anggota parlemèn kanggo [[Sheffield Heeley]] (1966–1970, 1974–1983).<ref>{{Cite web |url=http://www.bmdsonline.co.uk/birmingham-mail/obituary/hooley-frank/40577432 |title=HOOLEY Frank Obituary |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923192638/http://www.bmdsonline.co.uk/birmingham-mail/obituary/hooley-frank/40577432 |url-status=dead }}</ref>
*[[Waldemar Kmentt]], 85, ahli ténor Ostenrik.<ref>[http://slippedisc.com/2015/01/vienna-mourns-a-stalwart-tenor/ Vienna mourns a stalwart tenor]</ref>
*[[Roy Noble Lee]], 99, kakim AS, Kakim Agung Mahkamah Agung [[Mississippi]] (1987–1993).<ref>{{Cite web |url=http://www.wjtv.com/story/27908348/former-supreme-court-chief-justice-roy-noble-lee-passes |title=Former Supreme Court Chief Justice Roy Noble Lee Passes |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122101835/http://www.wjtv.com/story/27908348/former-supreme-court-chief-justice-roy-noble-lee-passes |url-status=dead }}</ref>
*[[Johnnie Lewis]], 68, pangacara lan pulitikus Libéria, Kakim Agung Libéria (2006–2012).<ref>{{Cite web |url=http://monroviainquirer.com/2015/01/22/former-chief-justice-johnnie-lewis-is-dead/ |title=Former Chief Justice Johnnie Lewis Is Dead |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150122180900/http://monroviainquirer.com/2015/01/22/former-chief-justice-johnnie-lewis-is-dead/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Kemal Monteno]], 66, panyanyi Bosnia, pnéumonia lan sèpsis.<ref>[http://www.sarajevotimes.com/kemal-monteno-famous-singer-died/ Kemal Monteno, a Famous Singer, Died]</ref>
*[[Keith Rayner (ahli psikologi)|Keith Rayner]], 71, ahli psikologi kognitif AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/saltlaketribune/obituary.aspx?pid=173989313 Keith Rayner]</ref>
*[[Marshall Schlom]], 86, pangawas skrip AS (''[[Psycho (1960 filem)|Psycho]]'', ''[[Perry Mason]]'', ''[[Rain Man]]''), komplikasi amarga tiba.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/marshall-schlom-dead-script-supervisor-767301 Marshall Schlom, Script Supervisor for Hitchcock, Kramer and Nichols, Dies at 86]</ref>
*[[Chin Shunshin]], 90, panulis Jepang.<ref>{{Cite web |url=http://www3.nhk.or.jp/nhkworld/english/news/20150121_36.html |title=Japanese novelist Chin Shunshin dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128115418/http://www3.nhk.or.jp/nhkworld/english/news/20150121_36.html |url-status=dead}}</ref>
*[[Pauline Yates]], 85, aktris Inggris (''[[The Fall and Rise of Reginald Perrin]]'').<ref>[http://www.chortle.co.uk/news/2015/01/22/21692/pauline_yates,_aka_mrs_reggie_perrin,_dies_at_85 Pauline Yates, aka Mrs Reggie Perrin, dies at 85]</ref>
=== 22===
*[[Don Bryant (bisbol)|Don Bryant]], 73, juru main bisbol AS ([[Houston Astros]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/timesunion/obituary.aspx?n=donald-ray-bear-bryant&pid=173993022&fhid=5743 Donald Bryant obituary]</ref>
*[[Peggy Charren]], 86, aktivis TV bocah AS.<ref>[https://www.bostonglobe.com/metro/2015/01/22/peggy-charren-cofounder-action-for-children-television-was-awarded-presidential-medal-freedom/fsk3iyiNmmLlcWgW30DW7M/story.html Peggy Charren, children’s TV pioneer, dies at 86]</ref>
*[[Wendell H. Ford]], 90, pulitikus AS, Gubernur [[Kentucky]] (1971–1974), anggota [[U.S. Senate]] (1974–1999), kanker paru-paru.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/01/23/us/politics/wendell-h-ford-kentucky-governor-and-senator-dies-at-90.html?_r=0 Wendell H. Ford, Kentucky Governor and Senator, Dies at 90]</ref>
*[[Margaret Bloy Graham]], 94, ilustrator buku bocah Kanadha.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/bostonglobe/obituary.aspx?pid=173945907 MARGARET BLOY GRAHAM]</ref>
*[[Joan Hinde]], 81, juru main trompèt lan panglipur Inggris.<ref>{{Cite web |url=http://www.midhurstandpetworth.co.uk/news/local/britain-s-first-lady-of-the-trumpet-passes-away-in-chichester-1-6540256 |title=Britain’s First Lady of the Trumpet passes away in Chichester |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128133042/http://www.midhurstandpetworth.co.uk/news/local/britain-s-first-lady-of-the-trumpet-passes-away-in-chichester-1-6540256 |url-status=dead }}</ref>
*[[René Jodoin]], 94, prodhuser lan sutradara animasi Kanadha.<ref>[http://www.animationmagazine.net/people/nfb-french-animation-founder-rene-jodoin-dies/ NFB French Animation Founder René Jodoin Dies]</ref>
*[[Tommy Mason]], 75, juru main bal-balan gagrag AS ([[Minnesota Vikings]], [[Los Angeles Rams]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.mynews3.com/content/news/story/Vikings-first-draft-pick-Mason-dies/wv7bX6hd20aNJu_TPza-kg.cspx |title=Vikings' first draft pick Mason dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123021057/http://www.mynews3.com/content/news/story/Vikings-first-draft-pick-Mason-dies/wv7bX6hd20aNJu_TPza-kg.cspx |url-status=dead }}</ref>
*[[Fabrizio de Miranda]], 88, insinyur yasan Italia lan profèsor universitas.<ref>[http://www.ilsecoloxix.it/p/genova/2015/01/23/ARie2HHD-milano_miranda_sopraelevata.shtml Addio al papà della Sopraelevata, morto a Milano De Miranda] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20151117025638/http://www.ilsecoloxix.it/p/genova/2015/01/23/ARie2HHD-milano_miranda_sopraelevata.shtml |date=2015-11-17 }} {{it icon}}</ref>
*[[Franco Nicolazzi]], 90, pulitikus Italia, anggota Parlemèn Italia (1963–1990), Sékretaris Parté Démokratis Sosialis Italia (1985–1988).<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/politica/2015/01/22/morto-ex-ministro-franco-nicolazzi-fu-segretario-del-psdi-_c02a8a1b-b8cc-4835-8856-69967f59566d.html Morto ex ministro Franco Nicolazzi, fu segretario del Psdi] {{it icon}}</ref>
*[[Kel O'Shea]], 81, juru main liga rugbi Australia ([[Western Suburbs Magpies|Western Suburbs]]).<ref>[http://www.couriermail.com.au/sport/nrl/kangaroos-great-kel-oshea-who-linked-with-norm-provan-is-mourned/story-fniabjcr-1227195046095 Kangaroos great Kel O'Shea mourned] {{Pranala mati|date=November 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Wayne Quinton]], 94, insinyur biomédis AS.<ref>[http://seattletimes.com/html/obituaries/2025624240_quintonobitxml.html Wayne Quinton, UW’s ‘father of bioengineering,’ dies at 94]</ref>
*[[Dacia Valent]], 51, pulitikus Italia kalairan Somalia, anggota Parlemèn Éropa (1989–1994), gagal jantung.<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/cronaca/2015/01/26/dacia-valent_1dd38db9-1c0d-47e9-a68d-f10697bb713d.html Morta Dacia Valent, dalle battaglie antirazziste al carcere] {{it icon}}</ref>
*[[Lawrence Paul Zatkoff]], 75, jaksa féderal AS, kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.thealpenanews.com/page/content.detail/id/781447/Port-Huron-federal-Judge-Lawrence-Zatkoff-dies-at-age-75.html?isap=1&nav=5012 |title=Port Huron federal Judge Lawrence Zatkoff dies at age 75 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211450/http://www.thealpenanews.com/page/content.detail/id/781447/Port-Huron-federal-Judge-Lawrence-Zatkoff-dies-at-age-75.html?isap=1&nav=5012 |url-status=dead }}</ref>
=== 23 ===
* [[Abdullah saka Saudi Arabia|Raja Abdullah]] saka [[Saudi Arabia]], 90, Raja wiwit taun 2005, komplikasi pnéumonia.<ref>[http://www.cnn.com/2015/01/22/middleeast/saudi-arabia-king-abdullah-dies/index.html Saudi Arabia's 'reformer' King Abdullah dies]</ref>
*[[Ernie Banks]], 83, juru main bisbol AS ([[Chicago Cubs]]), serangan jantung.<ref>[http://www.mercurynews.com/sports/ci_27383742/mr-cub-ernie-banks-dies-at-83 'Mr. Cub' Ernie Banks dies at 83]</ref>
*[[Jalynn Bennett]], 71, konsultan lan diréktur korporat Kanadha.<ref>[http://www.theglobeandmail.com/report-on-business/jalynn-bennett-pioneering-female-executive-dies-at-71/article22636608/ Jalynn Bennett, pioneering female executive, dies at 71]</ref>
*[[Betty Jane Diener]], 74, pulitikus AS, Mantri Perdagangan Virginia (1982–1986), fibrosis paru-paru.<ref>[http://www.washingtonpost.com/local/obituaries/betty-jane-diener-blunt-virginia-secretary-of-commerce-in-1980s-dies/2015/02/17/6976cac4-b621-11e4-a200-c008a01a6692_story.html Betty Jane Diener, blunt Virginia secretary of commerce in 1980s, dies]</ref>
*[[Marc Dufour]], 73, juru main hoki ès Kanadha ([[New York Rangers]], [[Los Angeles Kings]]).<ref>[http://www.richardphilibert.ca/blog-single.php?id=1685 Dufour, M. Marc] {{fr icon}}</ref>
*[[Prosper Ego]], 87, aktivis Walanda, pangadeg [[Oud-Strijders Legioen]].<ref>[http://www.refoportaal.nl/nieuws/details/15305/OSL-oprichter_P.J.G.A._Ego_overleden/ OSL-oprichter P.J.G.A. Ego overleden] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304001350/http://www.refoportaal.nl/nieuws/details/15305/OSL-oprichter_P.J.G.A._Ego_overleden/ |date=2016-03-04 }} {{nl icon}}</ref>
*[[Nol Heijerman]], 74, juru main bal-balan Walanda ([[Sparta Rotterdam|Sparta]]).<ref>[http://www.ad.nl/ad/nl/1434/Sparta-Rotterdam/article/detail/3836758/2015/01/24/Beatle-van-Sparta-Nol-Heijerman-overleden.dhtml 'Beatle van Sparta' Nol Heijerman overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Simma Holt]], 92, wartawan lan pulitikus Kanadha, anggota DPRD [[Vancouver Kingsway]] (1974–1979).<ref>{{Cite web |url=http://www.theepochtimes.com/n3/1219255-i-was-born-to-care-the-legendary-simma-holt-dies-at-92/ |title=‘I was born to care': The Legendary Simma Holt Dies at 92 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-07-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150727161258/http://www.theepochtimes.com/n3/1219255-i-was-born-to-care-the-legendary-simma-holt-dies-at-92/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Barrie Ingham]], 82, aktris Inggris (''[[The Great Mouse Detective]]'', ''[[Doctor Who]]'', ''[[A Challenge for Robin Hood]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.palmbeachpost.com/news/events/performing-arts/barrie-ingham-actor-and-voice-of-great-mouse-detec/njwfS/ |title=Barrie Ingham, actor and voice of ‘Great Mouse Detective,’ dies at 83 |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-02-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215112727/http://www.palmbeachpost.com/news/events/performing-arts/barrie-ingham-actor-and-voice-of-great-mouse-detec/njwfS/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Nick Koback]], 79, juru main bisbol AS ([[Pittsburgh Pirates]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/hartfordcourant/obituary.aspx?n=Nicholas-N-Koback&pid=173964694 Nicholas N. Koback obituary]</ref>
*[[Svein Døvle Larssen]], 86, panyunting koran Nurwègen.<ref>[http://www.tb.no/Redakt_rlegende_er_d_d-5-76-21492.html Redaktørlegende er død] {{no icon}}</ref>
*[[Alexander Lastin]], 38, ''grandmaster'' catur Ruslan.<ref>[http://chess-news.ru/en/node/17945 Alexander Lastin Has Passed Away]</ref>
*[[Pedro Lemebel]], 62, panulis Chile, kanker telak.<ref>[http://www.newyorker.com/books/page-turner/surreal-end-unforgettable-queen-pedro-lemebel-1952-2015 A Surreal End for an Unforgettable Queen: Pedro Lemebel, 1952-2015]</ref>
*[[Les McMahon]], 84, pulitikus Australia, anggota DPR [[Australia]] kanggo [[Sydney]] (1975–1983).<ref>[http://parlinfo.aph.gov.au/parlInfo/search/display/display.w3p;adv=yes;orderBy=customrank;page=0;query=james%20mcmahon;rec=1;resCount=Default CONDOLENCES: McMahon, Mr James Leslie (Les)]</ref>
*[[Bud Miller]], 91, pulitikus Kanadha, anggota DPRD [[Alberta]] (1971–1986).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/edmontonjournal/obituary.aspx?pid=173979561 James "Bud" MILLER Notice]</ref>
*[[M. S. Narayana]], 63, aktor Telugu filem India.<ref>{{Cite web |url=http://www.25cineframes.com/official-death-news-m-s-narayana-garu-passes-away-he-is-no-more.html |title=Official Death News : M S Narayana Garu passes away he is no more |access-date=2015-11-13 |archive-date=2016-03-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220049/http://www.25cineframes.com/official-death-news-m-s-narayana-garu-passes-away-he-is-no-more.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Jackie Selebi]], 64, prawira pulisi Afrika Kidul, Komisaris Pulisi (2000–2009), lelara ginjel.<ref>{{Cite web |url=http://www.reuters.com/article/2015/01/23/us-safrica-selebi-idUSKBN0KW10F20150123 |title=Disgraced former South Africa police chief Selebi dies |access-date=2015-11-13 |archive-date=2015-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150123211607/http://www.reuters.com/article/2015/01/23/us-safrica-selebi-idUSKBN0KW10F20150123 |url-status=dead}}</ref>
*[[Frank Sims]], 93, pambiwara bisbol AS.<ref>[http://obits.ocregister.com/obituaries/orangecounty/obituary.aspx?n=frank-j-sims&pid=174013101&eid=sp_ommatch&eid=sp_ommatch FRANK J. SIMS]</ref>
=== 24 ===
*[[Stig Bergling]], 77, prawira dines intèlijèn Swèdhen sing didakwa olèhé cidra; lelara Parkinson lan paru-paru.<ref>[http://www.independent.co.uk/news/obituaries/stig-bergling-spy-who-gave-the-soviets-thousands-of-documents-and-made-an-escape-which-caused-a-scandal-in-sweden-10014831.html Stig Bergling: Spy who gave the Soviets thousands of documents and made an escape which caused a scandal in Sweden]</ref>
*[[Robert Bonnaventure]], 94, juru balap pit Prancis.<ref>[http://veloquercy.over-blog.com/article-deces-de-robert-bonnaventure-125431601.html Décès de Robert Bonnaventure] {{fr icon}}</ref>
*[[Peter Bridges (pastur)|Peter Bridges]], 89, pastur Anglikan Britania, Dékan Agung Southend (1972–1977), Coventry (1977–1983) and Warwick (1983–1990).
*[[Link Byfield]], 63, panulis kolom Kanadha aliran konservatif, pulitikus lan pambabar, kanker lèver lan gulu.<ref>[http://www.cbc.ca/news/canada/edmonton/link-byfield-columnist-politician-and-publisher-dead-at-63-1.2931321 Link Byfield, columnist, politician and publisher, dead at 63]</ref>
*[[Julio Canessa]], 89, pulitikus lan Jèndral Chile, anggota Pamaréntah Junta Chile (1983–1985), Sénator (1998–2006).<ref>[http://www.24horas.cl/nacional/fallece-julio-canessa-miembro-de-la-junta-militar-y-senador-designado-1565661 Fallece Julio Canessa, miembro de la Junta Militar y senador designado] {{es icon}}</ref>
*[[Otto Carius]], 92, pamimpir tank Jerman nalika Perang Donya II.<ref>{{Cite web |url=http://ftr.wot-news.com/2015/01/24/otto-carius-passed-away/ |title=Otto Carius Passed Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150126224430/http://ftr.wot-news.com/2015/01/24/otto-carius-passed-away/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Maria Cerra]], 96, juru main anggar AS ([[Olimpiade Mangsa Panas 1948]]).<ref>[http://www.northjersey.com/news/maria-cerra-tishman-olympic-fencer-and-teacher-in-oakland-dies-at-96-1.1259376 Maria Cerra Tishman, Olympic fencer and teacher in Oakland, dies at 96]</ref>
*[[Aisha Choudhary]], panulis lan pawicara motivasional India.<ref>[http://indianexpress.com/article/lifestyle/books/pendrive-remembering-aisha-chaudhary/ Pendrive Remembering Aisha Chaudhary]</ref>
*[[Toller Cranston]], 65, juru main sekat Kanadha, pamenang medali prunggu Olimpiade (Olimpiade Mangsa Atis 1976), serangan jantung.<ref>[http://www.thestar.com/sports/2015/01/24/toller-cranston-figure-skating-legend-dies-in-mexico-at-age-65.html Toller Cranston, figure skating legend, dies in Mexico at age 65]</ref>
*[[Maria Della Costa]], 89, aktris Brazilia (''[[Brasileiras e Brasileiros]]''), edema paru-paru.<ref>[http://g1.globo.com/jornal-nacional/noticia/2015/01/atriz-maria-della-costa-morre-aos-89-anos-no-rio.html Atriz Maria Della Costa morre aos 89 anos no Rio] {{pt icon}}</ref>
*[[Floyd Dunn]], 90, insinyur listrik AS.<ref>[http://www.news-gazette.com/obituaries/2015-01-28/floyd-dunn.html Floyd Dunn]</ref>
*[[Johan Ferner]], 87, palaut Nurwègen, pamenang medali pirak (1952).<ref>[http://news.yahoo.com/1952-olympic-silver-medalist-ferner-dies-114340824.html 1952 Olympic silver medalist Ferner dies]</ref>
*[[Eric Fitzgibbon]], 78, pulitikus Australia, anggota Parlemèn Australia kanggo Hunter (1984–1996).<ref>{{Cite web |url=http://www.theherald.com.au/story/2838598/tributes-for-former-hunter-mp-eric-fitzgibbon/ |title=Tributes for former Hunter MP Eric Fitzgibbon, dead at 78 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-08-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150807083217/http://www.theherald.com.au/story/2838598/tributes-for-former-hunter-mp-eric-fitzgibbon/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Joe Franklin]], 88, pambiwara radio lan TV AS, kanker prostat.<ref>[http://www.nydailynews.com/news/national/joe-franklin-dead-88-article-1.2090911 Joe Franklin 'King of Nostalgia' dead at 88]</ref>
*[[Sir David Graaff, 3rd Baronet]], 74, pangusaha anggur (minuman) Afrika Kidul.<ref>[http://www.wine.co.za/news/news.aspx?NEWSID=26193 Sir David Graaff owner of De Grendel: RIP]</ref>
*[[Muhammad Ibrahim Habsade]], 62, pulitikus lan prajurit ngraman Somalia, diabétes.<ref>{{Cite web |url=http://www.garoweonline.com/page/show/post/1546/somalia-federal-mp-dies-in-mogadishu |title=Somalia: Federal MP dies in Mogadishu |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924044753/http://www.garoweonline.com/page/show/post/1546/somalia-federal-mp-dies-in-mogadishu |url-status=dead }}</ref>
*[[Frances Lennon]], 102, artis Britania.<ref>[http://www.messengernewspapers.co.uk/news/11759286.Frances_Lennon___popular_and_prolific_Trafford_artist_dies/ Frances Lennon - popular and prolific Trafford artist dies]</ref>
*[[V. S. Raghavan]], 90, aktor Tamil India.<ref>{{Cite web |url=http://www.kollytalk.com/cinenews/veteran-actor-vs-raghavan-passes-away-90-214350.html |title=Veteran actor VS Raghavan passes away at 90 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-02-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160226042254/http://www.kollytalk.com/cinenews/veteran-actor-vs-raghavan-passes-away-90-214350.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Alfred H. Savage]], 84, pagawé nagara Kananda, manajer [[Toronto Transit Commission]] (1981–1987).<ref>[http://www.thestar.com/news/gta/2015/01/29/obituary-former-ttc-chief-alfred-savage-launched-the-scarborough-rt.html Obituary Former TTC chief Alfred Savage launched the Scarborough RT]</ref>
*[[Joan Serra]], 87, juru main polo banyu Olimpiade Spanyol (1948, 1952).<ref>[http://www.mundodeportivo.com/20150124/waterpolo/fallece-joan-serra-portero-espanol-en-los-jjoo-de-londres-48-y-helsinki-52_54424771817.html Fallece Joan Serra, portero español en los JJOO de Londres'48 y Helsinki'52] {{es icon}}</ref>
*[[Fred Shank]], 74, ahli nutrisi AS.<ref>[http://obits.dignitymemorial.com/dignity-memorial/obituary.aspx?n=Fred-Shank&lc=7535&pid=173988339&mid=6297917 In Memory of Fred Ross Shank II]{{Pranala mati|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Daniel R. Simpson]], 87, pulitikus AS, anggota DPRD lan Sénat [[North Carolina]], pikun.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/newsobserver/obituary.aspx?pid=173964185 Dan Simpson Obituary]</ref>
*[[Peter Westervelt]], 95, fisikawan AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/providence/obituary-preview.aspx?n=peter-westervelt&pid=174067145&referrer=519 Peter Westervelt Obituary]</ref>
*[[Tengku Intan Zaharah]], 86, bangsawan Malaysia, [[Raja Permaisuri Agong]] (1965–1970).<ref>[http://www.bernama.com/bernama/v7/bm/ge/newsgeneral.php?id=1103551 Tengku Ampuan Tua Terengganu Tengku Intan Zaharah Mangkat] {{ms icon}}</ref>
=== 25 ===
*[[Zulkifli Abdhir]], 48-49, téroris lan wong nggawé bom saka Malaysia, ditémbak.<ref>[http://www.nbcnews.com/news/world/wanted-al-qaeda-linked-islamist-believed-dead-philippines-raid-fbi-n300116 Wanted Al Qaeda-Linked Islamist Believed Dead in Philippines Raid: FBI]</ref>
*[[Robert Atkinson (businessman)|Sir Robert Atkinson]], 98, pangusaha Britania lan prawira angkatan sagara.<ref>[http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/obituaries/article4338737.ece Sir Robert Atkinson]</ref>
*[[Rose Cabat]], 100, ahli keramik studio AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/tucson/obituary.aspx?pid=173992736 Rose Cabat Obituary]</ref>
*[[Mari Ellis]], 101, panulis Britania lan aktivis hak-hak wanita.<ref>[http://www.independent.co.uk/news/people/mari-ellis-writer-who-worked-for-the-new-wales-union-and-championed-womens-rights-10109209.html Mari Ellis: Writer who worked for the New Wales Union and championed women’s rights]</ref>
*[[Pauline Fisk]], 66, panulis Britania, kanker.<ref>[http://www.theguardian.com/books/2015/feb/26/pauline-fisk Pauline Fisk obituary]</ref>
*[[Demetrio González]], 87, aktor Mèksiko kalairan Spanyol (''[[Dos Corazones y un Cielo]]'') lan panyanyi, komplikasi setruk.<ref>[http://www.aztecanoticias.com.mx/notas/entretenimiento/211518/muere-demetrio-gonzalez-el-charro-espanol Muere Demetrio González "El Charro Español"] {{es icon}}</ref>
*[[Pierre Gosnat]], 66, pulitikus Prancis, kanker.<ref>[http://www.leparisien.fr/diaporama/en-images-ivry-l-adieu-a-pierre-gosnat-31-01-2015-4495363.php?pic=2#contTitre EN IMAGES. Ivry : l'adieu à Pierre Gosnat] {{fr icon}}</ref>
*[[Godfrey Kalimugogo]], 71, panulis Uganda.<ref>{{Cite web |url=http://www.monitor.co.ug/OpEd/OpEdColumnists/MuniiniMulera/Kalimugogo-inspired-us-in-life--challenges-us-in-death/-/878676/2603016/-/cat7nez/-/index.html |title=Kalimugogo inspired us in life, challenges us in death |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206211729/http://www.monitor.co.ug/OpEd/OpEdColumnists/MuniiniMulera/Kalimugogo-inspired-us-in-life--challenges-us-in-death/-/878676/2603016/-/cat7nez/-/index.html |url-status=dead }}</ref>
*[[John Leggett]], 97, panulis AS, direktur [[Iowa Writers' Workshop]], pneumonia.<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-john-leggett-20150201-story.html John 'Jack' Leggett, mentor of emerging authors, dies at 97]</ref>
*[[Giancarlo Ligabue]], 83, ahli paléontologi Italia (panemu [[Ligabueino]]), pangusaha lan pulitikus [[Forza Europa]].<ref>[http://www.rainews.it/dl/rainews/articoli/Addio-a-Giancarlo-Ligabue-Venezia-piange-il-celebre-imprenditore-e-paleontologo-488ca869-af8e-4b83-80d1-4a43d2beccbd.html Addio a giancarlo ligabue: venezia piange il celebre imprenditore e paleontologo] {{it icon}}</ref>
*[[Sarojini Mahishi]], 88, pulitikus lan juru alihbasa India.<ref>{{Cite web |url=http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Ex-Union-Minister-Sarojini-Mahishi-Passes-Away/2015/01/26/article2637280.ece |title=Ex-Union Minister Sarojini Mahishi Passes Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-03-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304142026/http://www.newindianexpress.com/states/karnataka/Ex-Union-Minister-Sarojini-Mahishi-Passes-Away/2015/01/26/article2637280.ece |url-status=dead }}</ref>
*[[Richard McBrien]], 78, pastur lan ahli téologi Katulik Roma saka AS.<ref>{{Cite web |url=http://ncronline.org/news/people/fr-richard-mcbrien-theologian-has-died |title=Fr. Richard McBrien, theologian, has died |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127193830/http://ncronline.org/news/people/fr-richard-mcbrien-theologian-has-died |url-status=dead }}</ref>
*[[Bill Monbouquette]], 78, juru main bisbol AS ([[Boston Red Sox]]).<ref>[http://www.bostonglobe.com/sports/2015/01/26/former-red-sox-pitcher-ben-monbouquette-dies/sXeMPgSs04iSUOdFEyz75O/story.html Former Red Sox pitcher Bill Monbouquette dies at 78]</ref>
*[[Don O'Hearn]], 86, juru main ès hoki Kanadha.<ref>{{Cite web |url=http://www.stcatharinesstandard.ca/2015/01/27/sports-community-mourns-loss-of-nip-ohearn |title=Sports community mourns loss of Nip O'Hearn |access-date=2015-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213031239/http://www.stcatharinesstandard.ca/2015/01/27/sports-community-mourns-loss-of-nip-ohearn |archive-date=2015-02-13 |url-status=dead}}</ref>
*[[Demis Roussos]], 68, panyanyi Yunani kalairan Mesir ("[[Forever and Ever (lagu Demis Roussos)|Forever and Ever]]").<ref>[http://greece.greekreporter.com/2015/01/26/famous-greek-singer-demis-roussos-dies-dead/ Famous Greek Singer Demis Roussos Dies at 68]</ref>
*[[Ian Towers]], 74, juru main bal-balan Inggris ([[Burnley F.C.|Burnley]], [[Oldham Athletic]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.burnleyexpress.net/news/local/ex-claret-ian-towers-dies-1-7071177 |title=Ex Claret Ian Towers dies |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206212549/http://www.burnleyexpress.net/news/local/ex-claret-ian-towers-dies-1-7071177 |url-status=dead }}</ref>
*[[Ernst Träger]], 88, kakim Jerman.<ref>[http://www.bundesverfassungsgericht.de/SharedDocs/Pressemitteilungen/DE/2015/bvg15-006.html Der ehemalige Richter des Bundesverfassungsgerichts Ernst Träger ist verstorben] {{de icon}}</ref>
=== 26 ===
*[[R. J. Adams]], 72, aktor AS (''[[Rocky IV]]'').<ref>{{Cite web |url=http://radioinsight.com/community/topic/bob-shannon-has-died/ |title=Bob Shannon has died |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-04-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150414000154/http://radioinsight.com/community/topic/bob-shannon-has-died/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Henk Bloemers]], 69, juru main bal-balan Walanda ([[FC Eindhoven]]).<ref>[http://www.ed.nl/sport/voetbal/fc-eindhoven/mister-evv-henk-bloemers-69-overleden-1.4733602 'Mister EVV' Henk Bloemers (69) overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Miguel Ángel Cascallana]], 66, juru main bal tangan Olimpiade Spanyol (1972).<ref>[http://www.larazon.es/detalle_normal/noticias/8549768/deportes+balonmano/fallece-el-ex-internacional-de-balonmano-miguel-angel-cascallana#.Ttt18gXiXhCa9Si Fallece el ex internacional de balonmano Miguel Ángel Cascallana] {{es icon}}</ref>
*[[Edwin A. Colvin]], 87, pulitikus AS, anggota DPRD [[Vermont]] (1975–1982).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/rutlandherald/obituary.aspx?page=lifestory&pid=173990386 Edwin Colvin Obituary]</ref>
*[[Cleven "Goodie" Goudeau]], 83, seniman kartu ucapan AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.contracostatimes.com/news/ci_27395442/vallejos-art-icon-goodie-goudeau-dies-at-84 |title=Vallejo's art icon Goodie Goudeau dies at 83 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206225828/http://www.contracostatimes.com/news/ci_27395442/vallejos-art-icon-goodie-goudeau-dies-at-84 |url-status=dead }}</ref>
*[[Howard C. Hawkins]], 82, produsèn piranti pit AS ([[Park Tool]]).<ref>[http://www.twincities.com/localnews/ci_27405034/twin-cities-bike-repair-pioneer-howard-hawkins-dies Twin Cities bike repair pioneer Howard Hawkins dies at 82]</ref>
*[[Stephen R. Johnson]], 63, sutradara TV lan vidéo klip AS ("[[Sledgehammer (lagu Peter Gabriel)|Sledgehammer]]").<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/nytimes/obituary.aspx?pid=174043763 Stephen R. Johnson Obituary]</ref>
*[[Begum Kulsum Saifullah Khan]], 91, pangusaha lan pulitikus Pakistan.<ref>{{Cite web |url=http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-298378-Begum-Kulsum-Saifullah-passes-away |title=Begum Kulsum Saifullah passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151028071648/http://www.thenews.com.pk/Todays-News-2-298378-Begum-Kulsum-Saifullah-passes-away |url-status=dead }}</ref>
*[[R. K. Laxman]], 93, ahli gambar kartun India, ilustrator lan humoris, gagal sawetara organ awak.<ref>[http://timesofindia.indiatimes.com/india/Eminent-cartoonist-RK-Laxman-dies-at-94/articleshow/46021781.cms Eminent cartoonist RK Laxman dies at 94]</ref>
*[[Neil Levang]], 83, musikus AS (''[[The Lawrence Welk Show]]'').<ref>[http://www.vintageguitar.com/20094/noted-guitarist-neil-levang-passes/ Noted Guitarist Neil LeVang Passes]</ref>
*[[Lucjan Lis]], 64, pambalap pit Polen, pamenang medali pirak Olimpiade (1972).<ref>[http://sport.wp.pl/kat,1848,title,Nie-zyje-legenda-polskiego-kolarstwa,wid,17213700,wiadomosc.html?ticaid=1143e6 Nie żyje legenda polskiego kolarstwa] {{pl icon}}</ref>
*[[Lester McCumbers]], 93, juru main piyul AS.<ref>[http://www.newsandsentinel.com/page/content.detail/id/603642/Lester-Virgil-McCumbers.html?nav=5062 Lester Virgil McCumbers]</ref>
*[[Sidewalk Sam]], 75, seniman AS.<ref>[http://www.bostonglobe.com/metro/2015/01/27/sidewalk-sam-boston-street-artist-robert-guillemin-created-murals-and-magic-city-walkways/4rjhqwEvn8BbUtMW4VLT7K/story.html Sidewalk Sam, artist who turned streets into canvas, dies at 75]</ref>
*[[Lee Spick]], 34, juru main ''snooker'' Inggris, lelara lèver.<ref>{{Cite web |url=http://www.sportinglife.com/snooker/news/article/663/9681483/snookers-lee-spick-dies-aged-34 |title=Snooker's Spick dies, aged 34 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129050122/http://www.sportinglife.com/snooker/news/article/663/9681483/snookers-lee-spick-dies-aged-34 |url-status=dead }}</ref>
*[[Charles Thomas (athlete)|Charles Thomas]], 82, atlit lumayu AS lan palatih atlètik.<ref>{{Cite web |url=http://www.texassports.com/news/2015/1/28/XC_TF_0128150814.aspx |title=Former Longhorn great Thomas passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150929134820/http://texassports.com/news/2015/1/28/XC_TF_0128150814.aspx |url-status=dead }}</ref>
*[[Tom Uren]], 93, pulitikus Australia, anggota Parlemèn Australia kanggo [[Reid]] (1958–1990).<ref>[http://www.abc.net.au/news/2015-01-26/tom-uren-former-whitlam-minister-dead/6046340 Former Whitlam minister and deputy Labor leader Tom Uren dies aged 93]</ref>
*[[Rositsa Yanakieva]], 60, pulitikus lan kimiawan Bulgaria, wakil pangrèh Parlemèn Bulgaria (wiwit 2014), weton getih sajeroning polo.<ref>[http://www.novinite.com/view_news.php?id=166161 Bulgaria Deputy Parliament Speaker Dies Aged 60]</ref>
=== 27 ===
*[[Wilfred Agbonavbare]], 48, juru main bal-balan Nigéria ([[Rayo Vallecano]], [[Tim nasional bal-balan Nigéria]]), kanker.<ref>[http://futbol.as.com/futbol/2015/01/27/primera/1422351508_840231.html Fallece Wilfred Agbonavbare, el exportero del Rayo Vallecano] {{es icon}}</ref>
*[[Rafael Corrales Ayala]], 89, pulitikus Mèksiko, anggota parlemèn [[Guanajuato]] (1949–1952, 1979–1982), Gubernur Guanajuato (1985–1991).<ref>[http://www.am.com.mx/leon/local/fallece-rafael-corrales-ayala-176423.html Fallece Rafael Corrales Ayala] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150206222257/http://www.am.com.mx/leon/local/fallece-rafael-corrales-ayala-176423.html |date=2015-02-06 }} {{es icon}}</ref>
*[[Rocky Bridges]], 87, juru main bisbol AS ([[Cincinnati Reds]], [[Minnesota Twins|Washington Senators]]).<ref>{{Cite web |url=http://m.spokesman.com/stories/2015/jan/29/rocky-bridges-career-baseball-man-dies-coeur-dalen/ |title=Former Dodger, Rocky Bridges, dies in Coeur d’Alene |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150202041808/http://m.spokesman.com/stories/2015/jan/29/rocky-bridges-career-baseball-man-dies-coeur-dalen/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Harriet Elizabeth Byrd]], 88, pulitikus AS, anggota DPRD (1981–1988) lan Sénat [[Wyoming]] (1988–1992).<ref>[http://www.wyomingnews.com/articles/2015/01/29/news/01top_01-29-15.txt#.VMsWdZ3F-AU "Liz" Byrd, first black woman in Wyoming House, dies at 88"]{{Pranala mati|date=September 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Arturo Carmassi]], 89, ahli natah patung lan palukis Italia.<ref>[http://iltirreno.gelocal.it/empoli/cronaca/2015/01/27/news/scomparso-lo-scultore-di-eloisa-1.10747968 Scomparso lo scultore di Eloisa] {{it icon}}</ref>
*[[Roger Cowley]], 75, fisikawan Inggris.<ref>[https://royalsociety.org/about-us/fellowship/notices-2015/ Professor Roger Arthur Cowley FRS]</ref>
*[[Suzette Haden Elgin]], 78, linguis lan panulis fiksi ngèlmiah AS.<ref>{{Cite web |url=https://www.sfsite.com/news/2015/01/28/obituary-suzette-haden-elgin/ |title=Obituary Suzette Haden Elgin |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130152812/https://www.sfsite.com/news/2015/01/28/obituary-suzette-haden-elgin/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Henk Faanhof]], 92, pambalap pit Olimpiade Walanda (1948).<ref>[http://www.nu.nl/sport/3980946/oudste-nederlandse-tourrenner-faanhof-92-overleden.html Oudste Nederlandse Tourrenner Faanhof (92) overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Roy Francis (prawira AL Britania)|Roy Francis]], 92, prawira angkatan sagara lan insiyur pasepuran Britania.<ref>{{Cite web |url=http://www.edp24.co.uk/news/many_pay_respects_to_a_true_norfolk_hero_1_3956513 |title=Many pay respects to a true Norfolk hero |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924023840/http://www.edp24.co.uk/news/many_pay_respects_to_a_true_norfolk_hero_1_3956513 |url-status=dead }}</ref>
*[[Ebbe Grims-land]], 99, komponis lan juru main piyul Swèdhen.<ref>[http://www.minnessidor.fonus.se/memorial_page_personal_info.php?memorial_page_id=433374&cat=Profile&sign=d37aa490035e02b50fdedac62c515edd In Memoriam - Fonus] {{sv icon}}</ref>
*[[Warren Hill (narapidana)|Warren Hill]], 54, durjana rajapati AS, dièksekusi mawa suntikan fatal.<ref>[http://www.theguardian.com/world/2015/jan/27/supreme-court-georgia-execution-warren-hill Georgia executes inmate Warren Hill after supreme court refuses stay]</ref>
*[[Vladimir-Georg Karassev-Orgusaar]], 83, sutradara filem Èstonia.<ref>{{Cite web |url=http://coldwarradios.blogspot.co.uk/2015/01/in-memory-of-man-they-just-couldnt-gag.html |title=In Memory of a Man they Just Couldn’t Gag: Vladimir-Georg Karassev-Orgusaar (1931-2015), RIP |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150930191111/http://coldwarradios.blogspot.co.uk/2015/01/in-memory-of-man-they-just-couldnt-gag.html |url-status=dead }}</ref>
*[[David Landau (wartawan)|David Landau]], 67, wartawan Israèl kalairan Britania lan éditor (''[[Haaretz]]'').<ref>{{Cite web |url=http://www.thejc.com/news/israel-news/128967/former-haaretz-editor-chief-david-landau-dies-aged-67 |title=Former Haaretz editor-in-chief David Landau dies aged 67 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2016-03-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160323074847/http://www.thejc.com/news/israel-news/128967/former-haaretz-editor-chief-david-landau-dies-aged-67 |url-status=dead }}</ref>
*[[John T. Myers (anggota congress)|John T. Myers]], 87, pulitikus AS, anggota Parlemèn AS kanggo [[Indiana]] (1967–1997).<ref>{{Cite web |url=http://www.startribune.com/politics/national/290007271.html |title=US Rep. John Myers, a Republican who represented western Indiana for 15 terms, dies at 87 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150206213421/http://www.startribune.com/politics/national/290007271.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Ronnie O'Reilly]], 63, wasit kriket Irlandia.<ref>{{Cite web |url=http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2015/articles/000026/002683.shtml |title=Death of Ronnie O'Reilly |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-11 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150211110137/http://www.cricketeurope4.net/DATABASE/ARTICLES2015/articles/000026/002683.shtml |url-status=dead }}</ref>
*[[José Pereira (ngèlmuwan India)|José Pereira]], 84, seniman, sajarawan, nimpuna [[basa Sangskreta]] India.<ref>[http://www.goanews.com/news_disp.php?newsid=5544 Sanskrit scholar & historian Dr Jose Pereira passes away in USA]</ref>
*[[Joe Rígoli]], 78, aktor lan palawak Argèntina (''[[Un, dos, tres... responda otra vez]]''), gagal jantung.<ref>[http://www.elmundo.es/cultura/2015/01/27/54c7accbca47418f708b456f.html Muere Joe Rígoli, actor cómico argentino con carrera en la España de la Transición] {{es icon}}</ref>
*[[Joseph Rotman]], 80, pangusaha lan tokoh filantropi Kanadha, kanselir [[Universitas Western Ontario]].<ref>{{Cite web |url=http://cnews.canoe.ca/CNEWS/Canada/2015/01/27/22203951.html |title=Toronto businessman, philanthropist Joseph L. Rotman dead at 80 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-27 |archive-url=https://archive.today/20150127232932/http://cnews.canoe.ca/CNEWS/Canada/2015/01/27/22203951.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Al Severinsen]], 70, juru main bisbol AS ([[Baltimore Orioles]], [[San Diego Padres]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/theday/obituary.aspx?n=Al-Severinsen&pid=174019977 Al Severinsen Obituary]</ref>
*[[Bob Shea]], 90, juru main baskèt AS ([[Providence Steamrollers]]).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/thewesterlysun/obituary.aspx?pid=174016171 Robert Francis Shea Obituary]</ref>
*[[Charles H. Townes]], 99, fisikawan AS, pamenang Bebungah Nobel ing Fisika (1964).<ref>{{Cite web |url=http://newscenter.berkeley.edu/2015/01/27/nobel-laureate-and-laser-inventor-charles-townes-dies-at-99/ |title=Nobel laureate and laser inventor Charles Townes dies at 99 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-28 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150128110636/http://newscenter.berkeley.edu/2015/01/27/nobel-laureate-and-laser-inventor-charles-townes-dies-at-99/ |url-status=dead }}</ref>
*[[Gunnar Christie Wasberg]], 91, panulis non-fiksi Nurwègen.<ref>[http://www.aftenposten.no/dodsfall/Nekrolog-Gunnar-Christie-Wasberg-7885459.html Nekrolog: Gunnar Christie Wasberg] {{no icon}}</ref>
*[[Charlie Williams (pitcher)|Charlie Williams]], 67, juru main bisbol AS ([[New York Mets]], [[San Francisco Giants]]), kompliksi bedhah jantung.<ref>[http://www.news-journalonline.com/article/20150128/SPORTS/150129440?Title=Charlie-Williams-the-man-who-was-traded-for-Willie-Mays-dies Charlie Williams, the man who was traded for Willie Mays, dies]</ref>
*[[Larry Winters]], 58, palatih lan juru main gulat profèsional AS, serangan jantung.<ref>[http://www.prowrestling.net/article.php?D.C.-Drake-remembers-the-late-Larry-Winters-40696 D.C. Drake remembers the late Larry Winters]</ref>
=== 28 ===
*[[Suraj Abdurrahman]], 60, prawira Angkatan Dharat Nigéria.<ref>[http://allafrica.com/stories/201501291077.html Liberia: Former Liberian Army Chief, Abdurrahman, Dies in New York]</ref>
*[[Egon Adler]], 77, pambalap pit Jerman.<ref>[http://www.lvz-trauer.de/traueranzeige/egon-adler/40661930 Egon Adler Traueranzeige] {{de icon}}</ref>
*[[Arthur Lawrence Alarcon]], 89, kakim féderal AS.<ref>{{Cite web |url=http://www.ce9.uscourts.gov/absolutenm/articlefiles/788-Obit_Judge_Arthur_L_Alarcon.pdf |title=Court of Appeals Mourns Passing of Senior Circuit Judge Arthur L. Alarcón |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-09-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150923201401/http://www.ce9.uscourts.gov/absolutenm/articlefiles/788-Obit_Judge_Arthur_L_Alarcon.pdf |url-status=dead }}</ref>
*[[Mala Aravindan]], 76, aktor Malayalam India.<ref>[http://indianexpress.com/article/entertainment/regional/actor-mala-aravindan-is-dead/ Malayalam actor Mala Aravindan dead]</ref>
*[[Francis Bennion]], 92, pangacara Britania.<ref>"Deaths", ''The Times'', 17 February 2015, p. 57.</ref>
*[[Alberto Cardaccio]], 65, juru main bal-balan Uruguay ([[Danubio F.C.|Danubio]], [[Tim nasional bal-balan Uruguay]]), tabrakan lalu-lintas.<ref>[http://www.racingclub.com.ar/club/nota/2015/01/3747_racing-lamenta-el-fallecimiento-de-alberto-cardaccio/ Racing lamenta el fallecimiento de Alberto Cardaccio] {{es icon}}</ref>
*[[Yves Chauvin]], 84, pamenang Bebungah Nobel Kimia saka Prancis kalairan Bèlgia (2005).<ref>[http://www.rsc.org/chemistryworld/2015/01/chemistry-nobel-laureate-yves-chauvin-dies-olefin-metathesis Chemistry Nobel laureate Yves Chauvin dies aged 84]</ref>
*[[Lionel Gilbert]], 90, sajarawan, panulis, kurator, guru lan panulis biografi Australia.<ref>{{Cite web |url=http://tributes.smh.com.au/obituaries/smh-au/obituary.aspx?n=lionel-gilbert&pid=174012808 |title=Lionel GILBERT |access-date=2015-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150203220920/http://tributes.smh.com.au/obituaries/smh-au/obituary.aspx?n=lionel-gilbert&pid=174012808 |archive-date=2015-02-03 |url-status=dead}}</ref>
*[[Don Jones]], 91, seniman lan ahli térapi AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/dispatch/obituary.aspx?pid=174079152 Donald L. Jones Obituary]</ref>
*[[Tommie Manderson]], 102, seniman paès rai Britania (''[[Willow (filem)|Willow]]'', ''[[Alien (filem)|Alien]]'', ''[[The Killing Fields (filem)|The Killing Fields]]'').<ref>[http://www.thetimes.co.uk/tto/opinion/obituaries/article4355150.ece The Times Obituaries - Tommie Manderson].</ref>
*[[Beric Morley]], 71, sajarawan arsitèktur Britania.<ref>{{Cite web |url=http://announce.jpress.co.uk/leightonbuzzardonlinecouk/obituary/beric-morley/40620448 |title=Beric Morley Obituary |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-11-16 |archive-url=https://archive.is/20151116064854/http://announce.jpress.co.uk/leightonbuzzardonlinecouk/obituary/beric-morley/40620448 |url-status=dead }}</ref>
*[[Neyko Nenov]], 53, Jèndral Bulgaria, Wakil Panglima Patahanan (wiwit 2014), tumor polo.<ref>[http://www.novinite.com/articles/166224/Bulgaria's+Deputy+Chief+of+Defense+Dies+Aged+53 Bulgaria's Deputy Chief of Defense Dies Aged 53]</ref>
*[[Charles B. Peatross]], 74, ahli kukum AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/shreveporttimes/obituary.aspx?n=charles-b-peatross&pid=174007158&fhid=6593 Judge Charles B. Peatross]</ref>
*[[Jaswant Singh Rajput]], 88, juru main hoki lapangan India, jawara Olimpiade (1948).<ref>{{Cite web |url=http://post.jagran.com/hockey-olympian-jaswant-singh-rajput-passes-away-1422444266 |title=Hockey Olympian Jaswant Singh Rajput passes away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151010023127/http://post.jagran.com/hockey-olympian-jaswant-singh-rajput-passes-away-1422444266 |url-status=dead }}</ref>
*[[Edward Saylor]], 94, vètèran Perang Donya II AS, anggota [[Doolittle's Raiders]].<ref>[http://www.usatoday.com/story/news/nation/2015/01/29/one-of-last-doolittle-raiders-dies-at-94/22553233/ One of the last of the 'Doolittle Raiders' dies at 94]</ref>
*[[Katharine Worth]], 92, tokoh akadémi Britania.<ref>[https://www.royalholloway.ac.uk/dramaandtheatre/news/newsarticles/2014-15/katharineworth1922-2015.aspx Katharine Worth 1922-2015]</ref>
=== 29 ===
*[[Maurizio Arcieri]], 72, panyanyi Italia ([[The New Dada]], [[Krisma]]).<ref>[http://www.ansa.it/sito/notizie/cultura/musica/2015/01/30/addio-ad-arcieri-da-new-dada-a-krisma_91aee14a-51e3-425c-9618-fba53623c6a6.html Addio ad Arcieri, da New Dada a Krisma] {{it icon}}</ref>
*[[Amparo Baró]], 77, aktris Spanyol (''[[Siete mesas de billar francés]]''), kanker.<ref>[http://www.vertele.com/noticias/muere-a-los-77-anos-la-gran-actriz-amparo-baro Muere a los 77 años la actriz española Amparo Baró] {{es icon}}</ref>
*[[Subhash Ghisingh]], 78, pulitikus India ([[Gorkha National Liberation Front]]), kanker lèver lan cirrhosis.<ref>[http://zeenews.india.com/news/west-bengal/gnlf-founder-subhash-ghisingh-dies_1538438.html GNLF founder Subhash Ghisingh dies]</ref>
*[[Walter Glechner]], 75, juru main bal-balan Ostenrik ([[SK Rapid Wien|Rapid Wien]], [[Ostenrik national football team|national team]]).<ref>[http://www.skrapid.at/9610+M55957d0e281.html Trauer um Walter Glechner] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201053110/http://www.skrapid.at/9610%20M55957d0e281.html |date=2015-02-01 }} {{de icon}}</ref>
*[[Bernice Gordon]], 101, panulis teka-teki silang AS (''[[The New York Times crossword puzzle|The New York Times]]''), gagal jantung.<ref>[http://www.philly.com/philly/obituaries/20150130_Bernice_Gordon__legendary_crossword_puzzle_writer__dies_at_101.html Bernice Gordon, legendary crossword puzzle writer, dies at 101]</ref>
*[[Terry Hollindrake]], 80, juru main rugbi Liga Inggris.<ref>[http://www.keighleynews.co.uk/sport/11769879.Legend_Terry_Hollindrake__made_Keighley_proud_/ Legend Terry Hollindrake 'made Keighley proud']</ref>
*[[Taeko Kono]], 88, panulis lan kritikus Jepang, gagal ambegan.<ref>{{Cite web |url=http://mainichi.jp/english/english/features/news/20150130p2g00m0et033000c.html |title=Award-winning writer Kono dies at 88 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130142723/http://mainichi.jp/english/english/features/news/20150130p2g00m0et033000c.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Cedric Kushner]], 66, promotor tinju AS kalairan Afrika Kidul, serangan jantung.<ref>[http://espn.go.com/boxing/story/_/id/12251155/cedric-kushner-former-heavyweight-promoter-dies-66 Cedric Kushner dies at 66]</ref>
*[[Noel Lister]], 87, pangusaha Britania ([[MFI Group]]).<ref>[http://www.iwcp.co.uk/news/news/uksa-founder-noel-lister-dies-74608.aspx UKSA founder Noel Lister dies]</ref>
*[[Riichiro Manabe]], 90, komponis Jepang.<ref>[http://www.mst3kinfo.com/?p=19380 RIP Riichiro Manabe]</ref>
*[[José Martins da Silva]], 78, rohaniawan Katulik Roma Brazilia, Biskop Agung [[Porto Velho]] (1982–1997).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/bmardsil.html Archbishop José Martins da Silva]</ref>
*[[Will McBride (fotografer)|Will McBride]], 84, juru fotografi AS.<ref>[http://www.welt.de/kultur/article136927287/Der-Mann-der-das-wilde-Berlin-entdeckte-ist-tot.html Der Mann, der das wilde Berlin entdeckte, ist tot] {{de icon}}</ref>
*[[Danny McCulloch]], 69, juru main bas Inggris ([[The Animals]]), gagal jantung.<ref>[http://www.nme.com/blogs/nme-blogs/rip-the-animals-danny-mcculloch-read-a-moving-family-tribute The Animals' Danny McCulloch: Read A Moving Family Tribute]</ref>
*[[Colleen McCullough]], 77, panulis Australia (''[[The Thorn Birds]]''), gagal ginjel.<ref>[http://www.stuff.co.nz/entertainment/books/65570040/colleen-mccullough-author-of-the-thorn-birds-dies Colleen McCullough, author of The Thorn Birds, dies]</ref>
*[[Rod McKuen]], 81, pujangga AS, panyanyi lan panulis lagu ("[[Jean (lagu)|Jean]]", "[[Seasons in the Sun]]"), mandheg ambegan.<ref>[http://www.latimes.com/entertainment/music/posts/la-et-ms-rod-mckuen-dies-at-81-20150129-story.html Rod McKuen, prolific songwriter and poet, dies at 81]</ref>
*[[Kel Nagle]], 94, juru main golf Australia, jawara British Open (1960).<ref>{{Cite web |url=http://wwos.ninemsn.com.au/article.aspx?id=8951999 |title=Aussie golf great Nagle dies |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150129103957/http://wwos.ninemsn.com.au/article.aspx?id=8951999 |url-status=dead }}</ref>
*[[Paul Panhuysen]], 80, komponis Walanda.<ref>[http://www.ed.nl/regio/eindhoven/aartsvader-geluidskunst-paul-panhuysen-80-overleden-1.4740067 Aartsvader geluidskunst Paul Panhuysen (80) overleden] {{nl icon}}</ref>
*[[Derek S. Pugh]], 84, psikolog Britania lan ahli téyori bisnis.<ref>[https://www.timeshighereducation.co.uk/news/people/obituaries/derek-pugh-1930-2015/2018680.article Derek Pugh, 1930-2015]</ref>
*[[Dora Prince]], 84, aktris Argèntina.<ref>[http://www.telam.com.ar/notas/201502/93723-fallecio-la-actriz-dora-prince.html Falleció la actriz Dora Prince] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20190209014923/http://www.telam.com.ar/notas/201502/93723-fallecio-la-actriz-dora-prince.html |date=2019-02-09 }} {{es icon}}</ref>
*[[Derek Robertson (juru main bal-balan)|Derek Robertson]], 65, juru main bal-balan Sekotlan ([[St. Johnstone FC|St. Johnstone]]), kanker.<ref>{{Cite web |url=http://www.perthstjohnstonefc.co.uk/newsitemsdetail.php?param=3351 |title=Long-Serving Goalkeeper Derek Robertson Passes Away |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-01-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150130192349/http://www.perthstjohnstonefc.co.uk/newsitemsdetail.php?param=3351 |url-status=dead }}</ref>
*[[Doris Schoettler-Boll]], 70, seniman Jerman.<ref>[http://www.atelierhaus-essen.de/DSB_Vita.shtml Doris Schöttler-Boll. Vita] {{de icon}}</ref>
*[[Tenkoko Sonoda]], 96, pulitikus Jepang, anggota [[Diet Nasional|Diet]] (1946–1952).<ref>[http://www3.nhk.or.jp/news/html/20150129/k10015067091000.html 女性初代議士 園田天光光さん死去] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150201171041/http://www3.nhk.or.jp/news/html/20150129/k10015067091000.html |date=2015-02-01 }} {{ja icon}}</ref>
*[[Ole Sørensen (juru main bal-balan)|Ole Sørensen]], 77, juru main bal-balan Dènmark.<ref>[http://www.jv.dk/artikel/1932542:Sport--DOedsfald--En-af-fortidens-fodboldhelte-er-gaaet-bort Dødsfald: En af fortidens fodboldhelte er gået bort] {{dk icon}}</ref>
*[[Peter Towe]], 92, diplomat Kanadha, Duta Agung ing Amérikah Sarékat (1977–1981).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/ottawacitizen/obituary.aspx?pid=174021664 Peter TOWE Obituary]</ref>
*[[Alexander Vraciu]], 96, juru anggegana jawara Angkatan Sagara AS sajeroning Perang Donya II, nampa pangaji [[Navy Cross]].<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/contracostatimes/obituary.aspx?n=alexander-vraciu&pid=174009213& Alexander Vraciu]</ref>
*[[Israèl Yinon]], 59, konduktor musik Israèl.<ref>[http://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/190717 Renowned Israèli Conductor Dies Mid-Concert]</ref>
=== 30 ===
*[[Richard Clark Barkley]], 82, diplomat AS, Duta Agung kanggo [[Jerman Wétan]] (1988–1990).<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/washingtonpost/obituary.aspx?pid=174050262 RICHARD C. BARKLEY Notice]</ref>
*[[Carl Boldt]], 82, juru main baskèt AS ([[San Francisco Dons baskèt lanang|San Francisco Dons]]).<ref>[http://www.latimes.com/local/obituaries/la-me-carl-boldt-20150203-story.html Carl Boldt, teammate of Bill Russell in NCAA title run, dies at 82]</ref>
*[[Ricardo Bressani]], 88, ahli nutrisi Guatemala, serangan jantung.<ref>[http://www.prensalibre.com/noticias/Ricardo_Bressani_0_1294670741.html Fallece Ricardo Bressani, pionero de la lucha contra la desnutrición] {{es icon}}</ref>
* [[Carl Djerassi]], 91, kimiawan Ostenrik-Amérika, panulis novèl lan sandhiwara, kanker lèver lan balung.<ref>[http://forward.com/articles/213863/carl-djerassi-who-helped-discover-birth-control-pi/? Carl Djerassi, Who Helped Discover Birth Control Pill, Dies at 91]</ref>
*[[Rose Frisch]], 96, ahli biologi AS.<ref>[http://www.nytimes.com/2015/02/12/science/rose-e-frisch-scientist-who-linked-body-fat-to-fertility-dies-at-96.html?ref=obituaries&_r=1 Rose E. Frisch, Scientist Who Linked Body Fat to Fertility, Dies at 96]</ref>
*[[Johnny Goodman (prodhuser TV)|Johnny Goodman]], 87, prodhuser TV Britania.<ref>[http://www.hollywoodreporter.com/news/johnny-goodman-dead-bafta-chairman-769061 Ex-BAFTA Chairman Johnny Goodman Dies at 87]</ref>
*[[Kenji Goto]], 47, wartawan Jepang lan sanderawan [[ISIS]], ditigas.<ref>{{Cite web |url=http://www.news.com.au/world/islamic-state-releases-video-claiming-to-behead-japanese-hostage-kenji-goto/story-fndir2ev-1227203841336 |title=Islamic State releases video claiming to behead Japanese hostage Kenji Goto |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151023163339/http://www.news.com.au/world/islamic-state-releases-video-claiming-to-behead-japanese-hostage-kenji-goto/story-fndir2ev-1227203841336 |url-status=dead }}</ref>
*[[Harold Hassall]], 85, juru main bal-balan Inggris ([[Bolton Wanderers F.C.|Bolton Wanderers]]).<ref>[http://www.theboltonnews.co.uk/sport/11763830.Ex_England_and_Wanderers_striker_Harold_Hassall_passes_away__aged_85/ Ex-England and Wanderers striker Harold Hassall passes away, aged 85]</ref>
*[[John Hopkins (aktivis pulitik)|John Hopkins]], 78, fotografer Britania, aktivis, lan promotor ([[Notting Hill Carnival]], ''[[International Times]]'').<ref>[http://www.independent.co.uk/news/people/news/john-hopkins-charismatic-photographer-activist-and-leading-figure-in-londons-counterculture-of-the-sixties-10021833.html John Hopkins: Charismatic photographer, activist and leading figure in London's counterculture of the Sixties]</ref>
*[[Stuart Inder]], 88, wartawan Australia lan panerbit, spésialisasi ing urusan [[Kapuloan Pasifik]].<ref>{{Cite web |url=http://asopa.typepad.com/asopa_people/2015/02/doyen-of-pacific-journalism-stuart-inder-mbe-dies-at-88.html |title=Doyen of Pacific journalism, Stuart Inder MBE, dies at 88 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150214163606/http://asopa.typepad.com/asopa_people/2015/02/doyen-of-pacific-journalism-stuart-inder-mbe-dies-at-88.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Ülo Kaevats]], 67, filsuf lan pulitikus Èstonia, Sèkretaris Nagara (1992–1995).<ref>[http://www.ttu.ee/news/news-2/faculties-institutions/ragnar-nurkse-school-of-innovation-and-governance-3/professor-emeritus-ulo-kaevats-has-died/ Professor Emeritus Ülo Kaevats has died]</ref>
*[[Jack Kay]], 63, tokoh administrator akadémi AS.<ref>[http://www.heritage.com/articles/2015/02/01/ypsilanti_courier/news/doc54cd2f3ba28d3467098961.txt Former EMU provost and current professor Jack Kay dies at 63]</ref>
* [[Geraldine McEwan]], 82, aktris Britania (''[[Robin Hood: Prince of Thieves]]'', ''[[Agatha Christie's Marple]]''), setruk.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11382848/Geraldine-McEwan-actress-obituary.html Geraldine McEwan, actress - obituary]</ref>
*[[John McHugh (Ohio)|John McHugh]], 84, pulitikus AS, walikutha [[Toledo, Ohio]] (1990–1993), cancer.<ref>{{Cite web |url=http://www.toledoblade.com/local/2015/01/30/Former-Toledo-mayor-John-McHugh-dies-at-84.html |title=Former Toledo mayor John McHugh dies at 84 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-10-24 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151024100248/http://www.toledoblade.com/local/2015/01/30/Former-Toledo-mayor-John-McHugh-dies-at-84.html |url-status=dead }}</ref>
*[[Howard Norris]], 80, juru main rugbi union Britania (Tim nasional rugbi Wales, [[British and Irish Lions|British Lions]]).<ref>[http://www.espnscrum.com/wales/rugby/story/254445.html Wales and Lions prop Howard Norris dies]</ref>
*[[Richard Richards (Utah)|Richard Richards]], 82, pulitikus AS, pangrèh [[Republican National Committee]] (1981–1983).<ref>[http://www.sltrib.com/home/2121671-155/richard-richards-republican-party-icon-dies Richard Richards, Republican Party icon, dies at age 82]</ref>
*[[Ben Schadler]], 90, juru main baskèt AS.<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/mercurynews/obituary.aspx?pid=174080237 Bernard (Ben) Schadler]</ref>
*[[Jerry L. Smith]], 71, pulitikus AS lan anggota DPRD (1972-1980) lan Sénat (1980-2004) Oklahoma.<ref>[http://www.tulsaworld.com/news/local/longtime-oklahoma-lawmaker-jerry-smith-dies-at/article_38d2e154-ea4b-5a3e-95c2-eefed5fc9c79.html Longtime Oklahoma lawmaker Jerry Smith dies at 71]</ref>
*[[Gerrit Voorting]], 92, pambalap profèsional pit Walanda, pamenang medali pirak Olimpiade (1948).<ref>[http://rvmn.nl/obituary-gerrit-voorting/ Obituary Gerrit Voorting]{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
*[[Than Wyenn]], 95, aktor AS (''[[Imitation of Life (filem taun 1959)|Imitation of Life]], [[Splash (filem)|Splash]], [[Being There]]'').<ref>[http://www.legacy.com/obituaries/latimes/obituary.aspx?n=Than-Wyenn&pid=174028539 Than Wyenn Obituary]</ref>
*[[Zhelyu Zhelev]], 79, pulitikus Bulgaria, Présidèn (1990–1997).<ref>[http://www.novinite.com/articles/166247/Bulgaria's+Former+President+Zhelyu+Zhelev+Dies Bulgaria's Former President Zhelyu Zhelev Dies]</ref>
=== 31 ===
*[[Harith bin Ghazi al-Nadhari]], militan Yémen, serangan drone.<ref>[http://www.bbc.co.uk/news/world-middle-east-31147424 Yemen al-Qaeda militant al-Nadhari killed by US drone]</ref>
*[[Vasco Bendini]], 93, palukis [[informalisme|informalis]] Italia.<ref>[http://www.artribune.com/2015/01/morto-a-93-anni-vasco-bendini-fra-i-maggiori-pittori-italiani-del-secondo-novecento-un-allievo-di-morandi-poi-protagonista-dellinformale-allitaliana/ Morto a 93 anni Vasco Bendini, fra i maggiori pittori italiani del secondo Novecento] {{it icon}}</ref>
*[[Robert Blees]], 96, prodhuser lan panulis skénario filem lan TV AS (''[[Cattle Queen of Montana]]'').<ref>[http://deadline.com/2015/02/robert-blees-dies-film-tv-writer-producer-1201367122/ Robert Blees, Writer & Producer, Dies At 96]</ref>
*[[José Manuel Lara Bosch]], 68, èksekutif média Spanyol, CEO [[Grupo Planeta]] (wiwit 2003) lan [[Atresmedia]] (wiwit 2012), kanker pankréas.<ref>[http://www.bloomberg.com/news/articles/2015-01-31/jose-lara-bosch-spanish-médhia-magnate-dies-at-68 Jose Lara Bosch, Spanish Media Magnate, Dies at 68]</ref>
*[[Tomás Bulat]], 50, ahli ékonomi lan wartawan Argèntina, tabrakan lalu lintas.<ref>[http://www.lanacion.com.ar/1764735-murio-el-periodista-tomas-bulat-en-un-accidente-de-transito Murió el economista Tomás Bulat en un accidente de tránsito] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150723131317/http://www.lanacion.com.ar/1764735-murio-el-periodista-tomas-bulat-en-un-accidente-de-transito |date=2015-07-23 }} {{es icon}}</ref>
*[[Earl Christensen]], 95, pulitikus AS, anggota Sénat [[Wyoming]] (1959–1984).<ref>{{Cite web |url=http://rapidcityjournal.com/obits/christensen-earl/article_02655c06-0396-5161-ad52-b32795951e80.html |title=Christensen, Earl |access-date=2015-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190214114427/https://rapidcityjournal.com/obits/christensen-earl/article_02655c06-0396-5161-ad52-b32795951e80.html |archive-date=2019-02-14 |url-status=dead}}</ref>
*[[Don Covay]], 76, panyanyi lan panulis lagu R&B AS ("[[Chain of Fools]]").<ref>[http://www.soulwalking.co.uk/Respect.html don covay]</ref>
*[[Vic Howe]], 85, juru main hoki ès Kanadha ([[New York Rangers]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=751524 |title=Vic Howe, brother of hockey legend, dies at 85 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-08-02 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150802114404/http://www.nhl.com/ice/news.htm?id=751524 |url-status=dead}}</ref>
*[[William Klinger]], 42, sajarawan Kroasia, ditémbak.<ref>[http://www.northjersey.com/news/nypd-after-stay-in-ridgewood-historian-slain-in-queens-1.1263241 NYPD: After stay in Ridgewood, historian slain in Queens]</ref>
*[[Udo Lattek]], 80, palatih bal-balan Jerman ([[Bayern München]], [[Borussia Mönchengladbach]]).<ref>{{Cite web |url=http://www.independent.co.uk/news/obituaries/udo-lattek-football-coach-who-won-the-european-cup-uefa-cup-and-cupwinners-cup-with-three-different-clubs-10220305.html |title=Udo Lattek: Football coach who won the European Cup, Uefa Cup and Cup-Winners' Cup with three different clubs |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-07-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150723152102/http://www.independent.co.uk/news/obituaries/udo-lattek-football-coach-who-won-the-european-cup-uefa-cup-and-cupwinners-cup-with-three-different-clubs-10220305.html |url-status=dead}}</ref>
*[[Adalberto Arturo Rosat]], 81, rohaniawan Bolivia kalairan Italia, Biskop [[Aiquile]] (1986–2009).<ref>[http://catholic-hierarchy.org/bishop/brosat.html Bishop Adalberto Arturo Rosat]</ref>
*[[Michael Saward]], 82, pastur Anglikan lan panulis lagu himne Britania.<ref>[http://www.telegraph.co.uk/news/obituaries/11384795/Canon-Michael-Saward-clergyman-obituary.html Canon Michael Saward, clergyman - obituary]</ref>
*[[Lizabeth Scott]], 92, aktris AS (''[[Dead Reckoning (filem)|Dead Reckoning]]'').<ref>[http://www.theguardian.com/film/2015/feb/06/lizabeth-scott Lizabeth Scott obituary]</ref>
*[[Richard von Weizsäcker]], 94, pulitikus Jerman, Présidèn [[Jerman Kulon]] (1984–1990) lan [[Jerman]] (1990–1994).<ref>{{Cite web |url=http://uk.reuters.com/article/2015/01/31/uk-germany-weizsaecker-idUKKBN0L40F720150131 |title=Germany's von Weizsaecker, president at unification, dies at 94 |access-date=2015-11-14 |archive-date=2015-02-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150201001203/http://uk.reuters.com/article/2015/01/31/uk-germany-weizsaecker-idUKKBN0L40F720150131 |url-status=dead }}</ref>
== Cathetan sikil ==
{{reflist|3}}
[[Kategori:Pati 2015]]
[[Kategori:2015]]
10sqbq7fy53hef7fwvlayl4b9mtc0v2
Martin van Heemskerck
0
132688
1761851
1532012
2026-11-18T11:13:25Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761851
wikitext
text/x-wiki
[[Gambar:Heemskerck-zelfp-detail.jpg|ka|jmpl|Marten van Heemskerck, potrèk dhiri (detil)]]
[[Gambar:Heemskerck_Construction_of_St_Peters.jpg|jmpl|Galanganing Santo Petrus ing Roma sing anyar déning Maerten van Heemskerck (c.1536, Staatliche Museen, Berlin)]]
'''Marten Jacobszoon Heemskerck van Veen''' utawa ''Maarten van Heemskerck'' (1498 ing Heemskerck – 1 Oktober 1574, ing [[Haarlem]]), iku sawijining pelukis potrèk lan bab agama saka Walanda ing abad angka 16 (1500-an). Dhèwèké dadi kondhang amarga séri cithakan warnané sing jenengé [[Pitu Kaajaiban Donya Kuna]].
Marten van Heemskerck lair ana ing kutha Heemskerck, sacedhaké Haarlem ing Walanda. Bapaké iku makarya dadi tani. Marten [[maguru]] tumrap wong loro sing kaloroné kuwi pelukis ing Haarlem, nanging bapaké njaluk supaya dhèwèké bali menyang omah saperlu ngréwangi tani. Marten nuli minggat saka omah, lan dhèwèké kasil nglanglang adohé 50 mil pinuju sawijining kutha aran [[Delft]]. Dhèwèké banjur ketemu wong sing bisa ngajari dhèwèké nglukis, nanging ora suwi Marten mandheg lan ninggal guruné. Marten nuli lunga menyang Haarlem, lan ana ing kana dhèwèké makarya bebarengan karo sawijining pelukis aran Jan van Scorel saka taun 1527-1529.
Salah sawijining seniman sing mengaruhi Marten van Heemskerck nalika kuwi ya iku Jan Mabuse sing uwis tau njlajah [[Italia]] lan meruhi lukisan-lukisan déning seniman-seniman gedhé saka [[Firenze]] lan [[Venesia]]. Marten wiwit nirokaké gagrag lukisé Mabuse. Nalika taun 1532, dhèwèké menyang Italia lan pirang-pirang taun bola-bali ngalih kutha saperlu nonton karya-karya seni lan nggambar apa sing dideleng.
Kutha sing nduwé prabawa gedhé tumrap karya-karyané Marten ya iku [[Roma]]. Patilasan-patilasan sing ana ing kana saka jaman Roman Kuna narik kawigatené dhèwèké. Marten nuli nggawé akèh gambar patilasan-patilasan kuna mau, lan uga samubarang liyané sing dideleng dhèwèké. Buku gambaré, sing saiki ana ing sawijining musiyum ing [[Berlin]], iku minangka bukti sing sampurna kanggo nggambaraké Roma ing taun 1500-an. Salah sijining yasa gatèn sing digambar dhèwèké iku [[Basilika Santo Petrus]] sing diwiwiti, nanging ora tau dirampungaké.
Seniman sing paling kondhang sing urip ana ing taun iki ya iku [[Michelangelo]]. Dhèwèké iku sajatiné juru reca, nanging dhèwèké uwis nglukis ana ing langitané Kapél Sistina sasuwéné limang taun. Kaya déné wong-wong liyané, Marten van Heemskerck nganggep yèn kuwi ngagumaké. Citra-citra sing dilukis déning Michelangelo nduwé prabawa sing gedhé banget tumrap Marten saéngga dhèwèké nggawé disain séri gegambaran ajejuluk "Rolas Panèl nggambaraké Manungsa Kekah saka Mitologi lan Sajarah Alkitab". Kaya déne séri "Pitu Kaajaiban Donya Kuna" gegambaran iki uga dikenal minangka cithakan sing digawé saka "pahatan" (gegambaran iki dicithak saka plat métal kanthi disain sing kapahat).
[[Gambar:Pharos_of_Alexandria.jpg|jmpl|Gegambarané [[Mercusuar Iskandariyah]] miturut sawangané Heemskerk.]]
Marten mulih menyang [[Walanda]] nuli manggon ana Haarlem lan ing kana dhèwèké omah-omah kaping loro. Ing taun 1572, dhèwèké ngalih marang [[Amsterdam]] amarga wadya Spanyol neluk Haarlem. Ing taun 1540 dhèwèké dadi presidhén saka Pakumpulaning Pelukis. Dhèwèké dadi pelukis sing sugih lan kondhang. Nalika patiné, dhèwèké ninggal sawenèh dhuwit nedya dianggo pasangan sing bakal ningkah ing sandhuwuring pakuburané. Tradhisi iki dipitaya bisa nggawa katentreman tumrap wong sing tinggal donya. Dhèwèké uga ninggal sawenèh palemahan kanggo mbiyantu sawijining panti piyatu ana ing kutha mau.
Akèh karya-karyané Marten van Heemskerck sing isih bisa ditonton. Karya-karya kuwi kalebu "Adam lan Hawa", "Lukisa Santo Lukas, Madonna lan Anak" lan sawijining lukisan Yesus ing musiyum ing Ghent, [[Bèlgi]]. Lukisan-lukisan iki dirampungaké sadurungé dhèwèké lunga menyang Italia. Ing taun 1550-an dhèwèké nglukis sawenèh lukisan altar sing bisa ditonton ana ing muséuming Delft, Haarlem lan [[Brussels|Brussel]], sarta uga kauripané Santo Bernardus lan Santo Benediktus.
== Rujukan ==
* The article is available [https://web.archive.org/web/20160303202334/http://encyclopedia.jrank.org/HAN_HEG/HEEMSKERK_MARTIN_JACOBSZ_1498_1.html here].
* Diana Davies (editor), "Harrap's Dictionary of Art and Artists", Harrap (1990) ISBN 0245546928
* Ilan Rachum, "The Renaissance, an Illustrated Encyclopedia", Octopus, (1979) ISBN 0706408578
[[Kategori:Pati 1574]]
[[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani]]
5savapenj5fexngzkzln3fa0lxilkm8
Jane Goodall
0
133006
1761824
1754920
2026-11-18T03:49:02Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761824
wikitext
text/x-wiki
'''Dame Jane Morris Goodall''', DBE<span style="font-size:85%;"></span> (<span class="nowrap"><span class="IPA nopopups">/<span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ</span><span title="'g' in 'guy'">ɡ</span><span title="/ʊ/ short 'oo' in 'foot'">ʊ</span><span title="'d' in 'dye'">d</span><span title="/ˌ/ secondary stress follows">ˌ</span><span title="/ɔː/ 'au' in 'fraud'">ɔː</span><span title="'l' in 'lie'">l</span>/</span></span><span class="nowrap"></span>; jeneng lengkapé '''Valerie Jane Morris-Goodall''', lair tanggal 3 April 1934),<ref name="JGBio"/> sadurungé dikenal '''Baroness Jane van Lawick-Goodall''', ya iku primatolog, etolog, [[Antropologi|anthropolog]], kalairan Inggris, lan UN Messenger of Peace.<ref>Holloway, M. (1997) ''Profile: Jane Goodall – Gombe's Famous Primate'', Scientific American '''277'''(4), 42–44.</ref> Kaanggep dadi pakaring simpanse paling mumpuni ing sadonya, Goodall kawentar amarga dhèwèké nyinanoni unsur sosialé lan interaksi antaraning kulawarga simpanse-simpanse alasan ing Gombe Stream National Park, Tanzania, sing suwéné nganti 55 taun.<ref name="nat.geo.04.03.">{{Cite news|title=Jane in the Forest Again|url=http://ngm.nationalgeographic.com/ngm/0304/feature5/fulltext.html|publisher=National Geographic|date=April 2003|accessdate=17 November 2014}}</ref> Dhèwèké ya iku Jane Goodall Institute lan program Roots & Shoots, lan uwis makarya kanthi ekstensif bab prakara konservasining lan karaharjaning kéwan. Dhèwèké uwis ngabdi dadi anggota dewan ing Nonhuman Rights Project awit payasané ing taun 1996.<ref name="NhRP About">{{Cite web|title=About Us|url=http://www.nonhumanrightsproject.org/about-us-2/|work=NhRP Website|publisher=Nonhuman Rights Project|accessdate=3 September 2013|archive-date=26 June 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120626085624/http://www.nonhumanrightsproject.org/about-us-2/|url-status=dead}}</ref><ref name="NhRP Ready">{{Cite web|title=2013 is here, and we are ready!|url=http://www.nonhumanrightsproject.org/2013/01/16/2013-is-here-and-we-are-ready/|work=NhRP Website|publisher=Nonhuman Rights Project|accessdate=3 September 2013|date=16 January 2013|quote=The following year, I created the Center for the Expansion of Fundamental Rights, Inc. (CEFR), which is now the Nonhuman Rights Project, Inc., with Jane Goodall as a board member.|archive-date=14 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014153808/http://www.nonhumanrightsproject.org/2013/01/16/2013-is-here-and-we-are-ready/|url-status=dead}}</ref>
== Kawiwitané ==
Valerie Jane Morris-Goodall lair ing taun 1934 ing kutha London sing wong tuwané ya iku Mortimer Herbert Morris-Goodall, wong dagang, lan Margaret Myfanwe Joseph, panganggit novèl sing nganggit nganggo jeneng Vanne Morris-Goodall.<ref name="JGBio"/>
Nalika isih cilik, dhèwèké diwénéhi bonéka kéwan simpanse sing persis karo wujud asline diarani Jubilee déning bapaké; remening dhèwèké marang dolanan iku mau ngawali katresnaning dhèwèké marang donya kéwan. Saiki, bonéka iku mau isih ana ing mejané dhèwèké ing London. Kaya katulis ing bukuné, sesirahé, ''Reason for Hope'': “My mother’s friends were horrified by this toy, thinking it would frighten me and give me nightmares”<ref>{{Cite book|last=Goodall|first=Jane|author2=Phillip Berman|title=Reason for Hope: a spiritual journey|publisher=Warner Books|year=2000|location=New York|page=4|isbn=978-0-446-67613-7}}</ref> (kanca-kancaning biyungku kaget ndhelok dolanan iku, ndarani yèn iku bisa medén-medéni awakku lan marai aku ngimpi sing ora nggenah). Goodall dhuwé adi wédok, jenengé Judith, sing ambal warsané padha, sanajan lair petang taun sawisé dhèwèké.
== Afrika ==
Goodall uwis tresna marang kéwan-kéwan lan Afrika, sing nggawa dhèwèké menyang gubug dhuwéné kancané ing dataran tinggi ing nagara Kenya ing taun 1957.<ref name="JanesStory">{{Cite web|title=Early Days|url=http://www.janegoodall.org/janes-story|accessdate=28 July 2010|publisher=[[Jane Goodall Institute]]|year=2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20150905054616/http://www.janegoodall.org/janes-story|archive-date=5 September 2015|url-status=dead}}</ref> Saka kana, dhèwèké makarya minangka sekertaris, lan nuruti pituduhé kancané, dhèwèké nelpon Louis Leakey, arkeolog lan palaeontolog asli Kenya, ora ana niyatan liya ananing supaya bisa ketemu kanggo mbahas bab kéwan-kéwan. Leakey, sing percaya manawa nyinaoni kethék-khethék gedhé sing isih urip nalika iku bisa nyediani indhikasi-indhikasi mloka-lumakuning hominid-hominid awal,<ref><cite class="citation audio-visual">[http://www.ted.com/talks/jane_goodall_at_tedglobal_07.html ''Jane Goodall helps humans and animals live together'']. </cite></ref> lagi nggolék lan butuh paneliti simpanse, sanajan ngono dhèwèké nyimpen gagsan iku mau mung kanggo dhèwèké. Dhèwèké, malah, kepéngin Goodall makarya kanggo dhèwèké minangka sekretaris. Sawisé nampa restun saka bojoné Mary Leakey, Louis ngutus Goodall menyang Olduvai Gorge ing Tanzania, laladan kanggo rantamané dhèwèké.
Ing taun 1958, Leakey ngutus Goodall menyang London kanggo sinau bab kelakuan-kelakuaning primata (kethèk-kethèk) karo Osman Hill lan anatomining primata karo John Napier.<ref name="Morell1995">{{Cite book|last=Morell|first=Virginia|year=1995|title=Ancestral Passions: the Leakey family and the quest for humankind's beginnings|url=https://archive.org/details/ancestralpassion0000more_h6j1|publisher=Simon & Schuster|location=New York|isbn=0-684-80192-2|page=[https://archive.org/details/ancestralpassion0000more_h6j1/page/242 242]}}</ref> Leakey ngumpulaké wedana, lan ing tanggal 14 Juli taun 1960, Goodall lunga menyang Gombe Stream National Park, dadi sing sing banjur diarani The Trimates.<ref name="GoodallPeterson2002">{{Cite book|last1=Goodall|first1=Jane|last2=Peterson|first2=Dale|title=Beyond Innocence: An Autobiography in Letters: The Later Years|url=https://books.google.com/books?id=Kdr0TP7ou0wC&pg=PA1|accessdate=13 July 2011|date=25 September 2002|publisher=Houghton Mifflin Harcourt|isbn=978-0-618-25734-8|page=1}}</ref> Dhèwèké dikancani ibuné, ananing ibuné iki perlu kanggo nuruti tuntutaning David Anstey, kepala sipiré, sing merdulékaké kaselamataning dhèwèké; Tanzania diarani ''"Tanganyika"'' nalika iku lan lumebu daerah protektorate nagara Inggris.<ref name="JanesStory"/>
Leakey ngrancanakeké pangumpuling wedana lan ing taun 1962, dhèwèké ngutus Goodall, sing ora dhuwé gelar, sekolah menyang [[Universitas Cambridge|Cambridge University]]. Ing sekolah iku, dhèwèké éntuk gelar PhD ing etologi.<ref name="JanesStory"/><ref name="CV">{{Cite web|title=Curriculum Vitae, Jane Goodall, PhD, DBE|publisher=Jane Goodall Institute|url=http://www.janegoodall.org.hk/downloads/Curriculum%20Vitae.pdf|format=PDF|accessdate=28 July 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120426005905/http://www.janegoodall.org.hk/downloads/Curriculum%20Vitae.pdf|archive-date=26 April 2012}}</ref> Dhèwèké dadi uwong kawolu sing diolehaké kanggo sinau kanggo gelar PhD ning kana tanpa kudu dhuwé gelar BA or BSc dhisik.<ref name="JGBio">{{Cite web|url=http://www.biography.com/articles/Jane-Goodall-9542363|title=Jane Goodall Biography|author=The Biography Channel|year=2010|accessdate=28 July 2010|authorlink=The Biography Channel}}</ref> Tésisé dhèwèké rampung ing taun 1965 sing dibimbing déning Robert Hinde, sadurungé olèh gelar master saka St. John's College, Cambridge. Tésisé Goodall sesirahé “Behaviour of the Free-Ranging Chimpanzee”, sing kanthi dhetil jarwakaké pengalaman limang taun sinau ing Gombe Reserve.<ref name="JGBio"/><ref name="CV"/>
== Rujukan ==
{{Reflist|2}}
{{authority control}}
[[Kategori:Lair 1934]]
[[Kategori:Ahli biologi Inggris]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani]]
k8tmy9ib7sp4ufm69oq4n9mqxhsfqzo
Cara Delevingne
0
133205
1761773
1747541
2026-11-17T20:04:10Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761773
wikitext
text/x-wiki
'''Cara Jocelyn Delevingne''' (<span class="nowrap"><span class="IPA nopopups">/<span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ</span><span title="'k' in 'kind'">k</span><span title="/ɑː/ 'a' in 'father'">ɑː</span><span title="'r' in 'rye'">r</span><span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə</span> <span title="/ˌ/ secondary stress follows">ˌ</span><span title="'d' in 'dye'">d</span><span title="/ɛ/ short 'e' in 'bed'">ɛ</span><span title="'l' in 'lie'">l</span><span title="/ə/ 'a' in 'about'">ə</span><span title="/ˈ/ primary stress follows">ˈ</span><span title="'v' in 'vie'">v</span><span title="/iː/ long 'e' in 'seed'">iː</span><span title="'n' in 'no'">n</span>/</span></span><span class="nowrap"></span> <span title="English pronunciation respelling">[[Wikipedia:Pronunciation respelling key|'''''<span class="smallcaps">KAH</span>'''-rə'']]</span><span title="English pronunciation respelling"></span> <span title="English pronunciation respelling">[[Wikipedia:Pronunciation respelling key|'''''<span class="smallcaps">DEL</span>'''-ə-'''<span class="smallcaps">VEEN</span>''''']]</span><span title="English pronunciation respelling"></span>;<ref><cite class="citation web">[https://twitter.com/Caradelevingne/status/234442537044160513 "Cara Delevingne on Twitter: "@SmileItsNiall de-le-veen""]. </cite></ref><ref><cite class="citation web">[https://www.youtube.com/watch?v=eOCO51-ApLE "Cara Delevingne Interview for British Vogue Cover Part 1"]. </cite></ref> lair ing tanggal 12 Agustus taun 1992)<ref><cite class="citation web">Haynes, Gavin (10 April 2013). </cite></ref><ref name="Burke"><cite class="citation book">Mosley, Charles, ed. (2003). </cite></ref> dhèwèké iku modèl fashion lan paraga wanita saka [[Inggris]].<ref name="Hermann2"><cite class="citation news">Herrmann, Joshi (29 November 2012). </cite></ref><ref name="Fox"><cite class="citation news">Fox, Imogen (7 September 2013). </cite></ref><ref name="Jones2"><cite class="citation news">Jones, Ellen E (21 February 2014). </cite></ref> Dhèwèké kedhaptar ing Storm Model Management sawisé metu sekolah ing taun 2009.<ref name="Smith-2014"><cite class="citation book">Smith, Abi (2014). </cite></ref> Delevingne menangi pakurmatan "Model of the Year" saka British Fashion Awards ing taun 2012 lan taun 2014
lan wis muncul ing acara kanggo omah kalebu Burberry, Mulberry, Dolce & Gabbana, lan Jason Wu.<span class="mw-ref" id="cite_ref-Models.com_14-0" rel="dc:references">[[#cite_note-Models.com-14|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[14]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Models.com_14-0" rel="dc:references"></span> Dhèwèké miwiti karir dadi paraga wédok nalika main ing filem adhaptasi ing taun 2012 judhulé ''Anna Karenina''. Delevingne minangka karakter Margo Roth Spiegelman ing filem misteri romantis sing judhulé ''Paper Towns'' (2015), dadi Kath Talent ing ''London Fields'', lan dadi paraga antagonis ya iku Enchantress ing filem anti-adiwira sing judhulé ''[[Suicide Squad (filem)|Suicide Squad]]'' (2016).
[[Gambar:Cara_Delevingne_During_LFW_SS15.jpg|jmpl|Delevingne ing London Fashion Week SS15]]
== Nominasi lan Pakurmatan ==
{| class="wikitable sortable"
! Taun
! Pakurmatan
! Kategori
! Panampa
! Outcome
|-
|2012
| rowspan="2" |British Fashion Awards
| Model of the Year<ref><cite class="citation web">[http://fashion.telegraph.co.uk/galleries/TMG9555608/Cara-Delevingne-Britains-Model-of-the-Year.html "Cara Delevingne: Britain's Model of the Year – Fashion Galleries – Telegraph"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160317103427/http://fashion.telegraph.co.uk/galleries/TMG9555608/Cara-Delevingne-Britains-Model-of-the-Year.html |date=2016-03-17 }}. ''fashion.telegraph.co.uk''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
| rowspan="3" |Herself
|-
| rowspan="5" |2014
| Model of the Year<ref><cite class="citation web">[http://www.vogue.co.uk/news/2014/12/01/british-fashion-awards-2014-winners "British Fashion Awards 2014: The Winners"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
|-
| rowspan="2" |Capricho Awards
| More Style<ref name="Capricho-Awards-2014"><cite class="citation web">[http://febreteen.com.br/2014/10/capricho-awards-2014-austin-mahone-demi-lovato-e-fifth-harmony-sao-alguns-dos-indicados "Capricho Awards 2014: Austin Mahone, Demi Lovato e Fifth Harmony, são alguns dos indicados!"]</cite></ref>
|-
| Best Instagram<span class="mw-ref" id="cite_ref-Capricho-Awards-2014_113-1" rel="dc:references">[[#cite_note-Capricho-Awards-2014-113|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[113]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Capricho-Awards-2014_113-1" rel="dc:references"></span>
| ''@CaraDelevingne''
|-
| Young Hollywood Awards
| You're So Fancy<ref><cite class="citation web">[http://yhawards.com/nominees "Nominees and Winners"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150822210037/http://yhawards.com/nominees/ |date=2015-08-22 }}<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
| rowspan="3" |Herself
|-
|British Independent Film Awards
|Most Promising Newcomer
|-
| rowspan="8" |2015
| Elle Style Awards
| Breakthrough Actress<ref><cite class="citation web">[http://www.elleuk.com/elle-style-awards/winners-2015#image=11 "Elle Style Awards 2015: The Winners"]. ''www.elleuk.com''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
|-
| CinemaCon Awards
| Rising stars<ref><cite class="citation web">[http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a643909/cara-delevingne-is-officially-a-rising-star-model-honoured-with-cinemacon-award.html#~pcBhuLTnj1K8X6 "Cara Delevingne is officially a Rising Star: Model honoured with CinemaCon award"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
| rowspan="3" |''Paper Towns''
|-
| rowspan="4" |Teen Choice Awards
| Choice Movie: Breakout Star
|-
| Choice Summer Movie Star: Female
|-
| Choice Female Hottie<ref><cite class="citation web">[http://www.teenchoice.com/article/wave-1-nominees "Wave 1 Nominees!"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160322152635/http://www.teenchoice.com/article/wave-1-nominees |date=2016-03-22 }}</cite></ref>
| rowspan="3" |Herself
|-
| Choice Model
|-
| rowspan="2" |Capricho Awards
| More Style
|-
| Best International Actress<ref><cite class="citation web">[http://caradelevingne.com.br/noticias-cara-delevingne-e-indicada-ao-capricho-awards-2015/ "NOTÍCIAS: Cara Delevingne é indicada ao Capricho Awards 2015 » Cara Delevingne Brasil"]. ''caradelevingne.com.br''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
| ''Paper Towns''
|-
| rowspan="2" |2016
| People's Choice Awards
| Seriously Popular Award
| Herself
|-
| Teen Choice Awards
| Choice Movie Actress: AnTEENcipated<ref><cite class="citation web">[http://www.teenchoice.com/article/winners-of-%E2%80%9Cteen-choice-2016%E2%80%9D-announced "Winners of 'Teen Choice 2016' Announced"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170610024612/http://www.teenchoice.com/article/winners-of-%E2%80%9Cteen-choice-2016%E2%80%9D-announced |date=2017-06-10 }}. </cite></ref>
| ''[[Suicide Squad (filem)|Suicide Squad]]''
|}
== Filmografi ==
=== Filem ===
{| class="wikitable sortable"
! Taun
! Judhul
! Peran
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2012
| ''Anna Karenina''
| Princess Sorokina
|-
| rowspan="2" |2014
| ''Reincarnation by [[Chanel]]''<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=wO4-TV6Zckc "Reincarnation," film by Karl Lagerfeld ft.]</ref>
| Naughty Barmaid<br>
Empress Elisabeth of Ostenrik
|-
| ''The Face of an Angel''
| Melanie
|-
| rowspan="3" |2015
| ''Paper Towns''
| Margo Roth Spiegelman
|-
| ''Pan''
| Mermaid
|-
| ''The 1989 World Tour Live''
| Herself
| Taylor Swift's Guest Appearance on London
|-
| rowspan="5" |2016
| ''Kids in Love''
| Viola<span class="mw-ref" id="cite_ref-Newbold_85-2" rel="dc:references">[[#cite_note-Newbold-85|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[85]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Newbold_85-2" rel="dc:references"></span>
|-
| ''Absolutely Fabulous: The Movie''
| Herself
|-
| ''[[Suicide Squad (filem)|Suicide Squad]]''
| June Moone / Enchantress<ref><cite class="citation web">[http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=57473 ""Suicide Squad" Cast Revealed with Jared Leto as Joker"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150306142215/http://www.comicbookresources.com/?page=article&id=57473 |date=2015-03-06 }}. </cite></ref>
|-
| ''London Fields''
| Kath Talent<span class="mw-ref" id="cite_ref-Alexander_65-2" rel="dc:references">[[#cite_note-Alexander-65|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[65]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Alexander_65-2" rel="dc:references"></span><ref name="Newbold"><cite class="citation news">Newbold, Alice (3 October 2013). </cite></ref>
| ''Post-production''
|-
| ''Tulip Fever''
| Henrietta<span class="mw-ref" id="cite_ref-Smith-2014_13-13" rel="dc:references">[[#cite_note-Smith-2014-13|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[13]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Smith-2014_13-13" rel="dc:references"></span>
|-
| 2017
| ''[[Valerian and the City of a Thousand Planets]]''
| Laureline
|
|}
=== Tèlèvisi ===
{| class="wikitable sortable"
! taun
! Judhul
! Jaringan
! Peran
! class="unsortable" | Cathetan
! Rujukan.
|-
| 2012
| ''The Victoria's Secret Fashion Show''
| [[CBS]]
| Herself
| Television filem
|<ref><cite class="citation web">JRod (4 December 2012). </cite></ref>
|-
| 2013
| ''The Victoria's Secret Fashion Show''
| [[CBS]]
| Herself
| Television filem
|<ref><cite class="citation web">JRod (10 December 2013). </cite></ref>
|-
| 2014
| ''Playhouse Presents''
| Sky plc
| Chloe
| Episode: "Timeless"
|<span class="mw-ref" id="cite_ref-Sowray-2014_66-2" rel="dc:references">[[#cite_note-Sowray-2014-66|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[66]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-Sowray-2014_66-2" rel="dc:references"></span>
|}
=== Vidéo musik ===
{| class="wikitable sortable"
! Taun
! Artis
! Judhul
|-
| rowspan="2" |2010
| rowspan="2" |Bryan Ferry
|"You Can Dance"<ref name="brianferry"><cite class="citation web">[http://www.bryanferry.com/cara-delevingne "Bryan Ferry – CARA DELEVINGNE"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150911222858/http://www.bryanferry.com/cara-delevingne/ |date=2015-09-11 }}. ''www.bryanferry.com''<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
|-
|"Shameless"<span class="mw-ref" id="cite_ref-brianferry_124-1" rel="dc:references">[[#cite_note-brianferry-124|<span class="mw-reflink-text"><nowiki>[124]</nowiki></span>]]</span><span class="mw-ref" id="cite_ref-brianferry_124-1" rel="dc:references"></span>
|-
| 2014
| Die Antwoord
| "Ugly Boy"<ref><cite class="citation web">[http://www.mtv.co.uk/cara-delevingne/news/cara-delevingne-plays-ugly-boy-for-die-antwoords-new-video "Cara Delevingne Plays 'Ugly Boy' For Die Antwoord's New Video | MTV UK"]. </cite></ref>
|-
| rowspan="3" |2015
|ASAP Ferg
|"Dope Walk"<ref><cite class="citation web">[http://www.rollingstone.com/music/premieres/watch-asap-ferg-teach-haim-cara-delevingne-how-to-dope-walk-20150225 "Watch A$AP Ferg Teach Haim, Cara Delevingne How to 'Dope Walk'"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref><ref><cite class="citation web">[http://pitchfork.com/news/58248-chance-the-rapper-donnie-trumpet-and-the-social-experiment-share-nothing-came-to-me-short-starring-cara-delevingne/ "Cara Delevingne Stars in A$AP Ferg's New Music Video"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
|-
|Donnie Trumpet & The Social Experiment
|"Nothing Came to Me"<ref><cite class="citation web">[http://www.rollingstone.com/music/premieres/watch-asap-ferg-teach-haim-cara-delevingne-how-to-dope-walk-20150225 "Chance the Rapper, Donnie Trumpet and the Social Experiment Share "Nothing Came to Me" Short Starring Cara Delevingne"]<span class="reference-accessdate">. </span></cite></ref>
|-
|[[Taylor Swift]]
|"Bad Blood"<ref><cite class="citation web">Corriston, Michele (13 April 2015). </cite></ref>
|}
=== Gim vidéo ===
{| class="wikitable sortable"
! Taun
! Judhul
! Peran
! class="unsortable" |Cathetan
|-
| 2013
| ''Grand Theft Auto V''
| Non-Stop-Pop FM DJ<ref><cite class="citation web">[https://instagram.com/p/djV3BbDKJ2 "Cara Delevingne on Instagram: "I am so happy to announce that I will be a radio DJ in @rockstargames new GTA V coming soon!]</cite></ref>
| Voice
|-
| 2015
| ''Call of Duty: Black Ops III''
| Soldier<ref><cite class="citation web">[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-3300031/Cara-Delevingne-plays-cold-hearted-killer-new-Call-Duty-trailer.html "Cara Delevingne plays the cold-hearted killer in new Call of Duty trailer"]. </cite></ref>
| Trailer
|}
== Réferènsi ==
{{Reflist|30em}}
[[Kategori:Lair 1992]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani]]
[[Kategori:Wong Britani]]
0uo5cy3yfj2nl2otfutlcqyqob7wjgh
Bumblebee
0
143912
1761772
1750513
2026-11-17T19:38:36Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761772
wikitext
text/x-wiki
'''Bumblebee''' (aran sanèsipun '''Bumble''' ing [[Jepang]], '''Moscardo''' ing [[Portugal]], '''Urdongó''' ing [[Hungaria]]) punika salah satunggaling karakter [[robot]] fiksi wonten ing sèrial [[Transformer]]. Bumblebee punika salah satunggaling paraga/tokoh ingkang kondhang ing sèrial kasebat kejawi [[Optimus Prime]] lan [[Megatron]]. Bumblebee punika robot ingkang kalebet anggota [[Autobots]].
== Transformers G1 ==
=== Profil ===
Bumblebee punika salah satunggaling karakter ingkang dipunremeni saking sèrial Transformer G1. Kanthi badan ingkang alit ugi trampil, Bumblebee punika kathah paring pambiyantu lan ugi paring pitulungan ing tim Autobots. Modhèl alternatifipun Bumblebee ing Transformer punika mobil [[Volkswagen Beetle]]<ref>{{cite web|url=http://www.chicagodefender.com/article-5370-movie-review-transformers-revenge-of-the-fallen-brings-incredible-visual-effects-plus-comic-relief.html|title=Movie Review: 'Transformers: Revenge of the Fallen' brings incredible visual effects plus comic relief|work=chicagodefender.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100522204517/http://www.chicagodefender.com/article-5370-movie-review-transformers-revenge-of-the-fallen-brings-incredible-visual-effects-plus-comic-relief.html|archive-date=22 Mèi 2010|url-status=dead|access-date=8 Sèptèmber 2010|df=}}</ref> warni [[kuning]]. Dumugi abad ingkang kaping 21, warni kuning punika tetep dados werna minangka ciri khas saking Bumblebee. Fungsi ingkang utami saking Bumblebee punika sejatosipun supados dados Autobots enèm ingkang kedah nyinaoni sedaya samubarang lan ugi kanggé paring pakurmatan dhateng Autobots ingkang gadhah kalenggahan langkung inggil tinimbang Bumblebee.
Sinaosa alit lan kathah kepanggih kaliyan sedaya mara bebaya, Bumblebee punika kalebet ''intel spionase'' ingkang andal. Sareng kaliyan réncangipun ingkang awujud manungsa kados [[Spike Witwicky]], [[Carly Witwicky|Carly]], lan [[Chip Chase]], Bumblebee punika kathah paring pambiyantu dhumateng pakaryan ingkang dipuntindakaken déning Optimus Prime lan ugi réncang-réncangipun kanthi ancas kanggé merangi angkara murka saking Autobots. Bumblebee punika saged mlampah kanthi rikat ing sanginggilipun 250 km/jam menawi piyambakipun tembé awujud mobil. Tiyang ingkang pikantuk ayahan ngisi swantenipun Bumblebee wonten ing sèrial ingkang mawi [[Basa Inggris]] inggih punika [[Dan Gilvezan]], wondéné ingkang mawi [[Basa Jepang]] inggih punika [[Yoku Shioya]].
=== Sèrial Animasi ===
Bumblebee punika kalebet salah satunggaling paraga (tokoh) ingkang asring medal wonten ing Transformer. Nalika ing èpisodhe ingkang wiwitan, Bumblebee sareng kaliyan [[Wheeljack]] madosi lan ugi mbekta sapérangan [[konduktor]] ènergi wonten ing [[Cybertron]] ingkang rikala punika tembé krisis. Saklajengipun Bumblebee punika dados salah satunggaling kru ''The Ark'' dumugi pesawat kasebat dhawah wonten ing [[Bumi]] lajeng nabrak redi/gunung. Kedadosan kasebat ndamel ''The Ark'' kasebat kekubur dumugi tahun 1984 dumugi saged dipunbangkitaken malih déning Teletraan I.
Bumblebee punika ing cariyos lajengipun dados réncang ingkang raket kaliyan kulawarga Witwicky ([[Spike Witwicky|Spike]] lan ugi ramanipun, [[Sparkplug Witwicky|Sparkplug]]). Bumblebee punika satunggaling Autobots ingkang boten kénging pangaribawa saking [[Decepticons]] nalika sami ngowahi setèlan kanggé ngisi ènergi Autobots. Salajengipun, Bumblebee sarengan kaliyan Spike punika ndhèrèk wonten petualangan ingkang ageng. Ingkang sapisan, Bumblebee sareng kaliyan Spike naté ngraosaken kadospundi éndahipun [[Pulo Dinobot]], lajeng mlebet wonten ing kutha ingkang kekubur wonten ing Sub-Atlantica, lan dados saksi nalika Spike punika kepanggih kaliyan calon garwanipun, [[Carly Witwicky|Carly]] wonten ing satunggaling papan ngampil (rental) [[video game]].
Bumblebee ugi kalebet tim Autobots sareng kaliyan [[Chip Chase]] ingkang tindak dhateng Cybertron kanggé mundhut komponèn suku cadhang kanggé ndandani Optimus Prime. Mangertosi bab kasebat, Megatron paring dhawuh dhateng bala tentaranipun ing Cybertron supados damel udan/ jawah asem. Amargi kedadosan kasebat naté ndamel Bumblebee rumaos kewalahan. Wonten ing episode 51 (Prime Target) nalika [[Lord Cholmondeley]] saged nyekel [[jet|jèt]] wadi [[Uni Soviet|Uni Sovièt]], ingkang damel perang antawisipun Wétan lan Kulon. Salajengipun, Cholmondeley lajeng gadhah ambisi kanggé mendhet sirahipun Optimus Prime. Kanggé mujudaken gegayuhanipun, piyambakipun punika nantang Optimus kanthi sadèrèngipun nyekel sapérangan anggota Autobots, kalebet Bumblebee. Nanging, niyat kasebat boten saged kalaksanan saksampunipun Optimus Prime ingkang dipunbiyantu déning [[Astrotrain]] lan [[Blitzwing]] kasil ngalahaken Cholmondeley.
Salajengipun wonten ing episode 59 ''(Trans-Europe Express)'', Bumblebee sareng kaliyan saperaengan anggotan Autobots punika ndherek balapan saking [[Paris]] dumugi [[Istanbul]]. Megatron lajeng paring dhawuh dhumateng [[Stunticons]] supados damel ricuhipun Autobots lajeng mendhet mobil [[Augie Canay]] amargi wonten ing mobil Canay kasebat wonten logam super. Lajeng Megatron ngginakaken logam kasebat dados salah satunggaling gaman kejawi ''berlian'' saking Bahudine kanggé ngatur cuaca. Bumblebee gadhah usaha kanggé ngrusak berlian kasebat kanthi cara mlebet wonten ing pusaran angin lan saged kasil. Bibar punika, Canay lan sedaya Autobots gadhah rencana kanggé mbagi arta asil saking lomba kasebat, nanging Canay punika langkung milih kanggé mendhet berlian ingkang dipuntémbak déning Bumblebee.
Wonten ing [[The Transformer: The Movie]], Bumblebee punika dados salah satunggaling paraga ingkang wigati ing Autobots. Piyambakipun sareng kaliyan Spike punika naté badhé dipunkalahaken déning [[Unicron]], dumugi Bumblebee lan Spike badhé dipunlebetaken wonten ing weteng/padharanipun Unicron, [[Daniel Witwicky]] punika saged kasil ngrusak panyangga tutup padharanipun Unicron kanthi ngginakaken ''exo suit'' (pindha busana saknjawinipun akasa). Salajengipun wonten ing sèrial mangsa ingkang kaping tiga, Bumblebee punika dados mitra malih kaliyan Spike wonten ing Bumi. Kanthi ngginakaken ''Autobot City'' ([[Metroplex]]) minangka gantosipun The Ark ingkang sampun rusak, Bumblebee punika naté kewalahan anggènipun ngadhepi Starscream ingkang sampun mendhet mripatipun Metroplex.
Nalika mangertos bilih badanipun Optimus Primes sampun kapanggihaken déning ilmuwan ingkang boten remen kaliyan Autobots, [[Rodimus Prime]] damel satunggal tim kanggé nylametaken badanipun Optimus, wonten ing ngriku Bumblebee kalebet salah satunggaling anggotanipun. Nanging piyambakipun tatu bibar ngadhepi [[Superion]] ingkang sampun kènging infeksi ''Hate Plague'' kanthi dipunbiyantu déning [[Quintessons]] ingkang saged kasil damel Optimus Prime gesang/urip malih. Bumblebee lajeng dipunformat malih dados ''Goldbug''. Dados Goldbug, sareng kaliyan Optimus Prime lajeng tindak dhateng Planet Chaar kanggé madosi aluminium ingkang tahan panas ingkang saged njagi badanipun saking Hate Plague. Optimus saged damel mari sedaya manungsa lan ugi Transformer kanthi ngginakaken Matrix ingkang direbut saking Rodimus Prime. Goldbug punika saged medal wonten ing sèrial mangsa kaping sekawan. Kala punika piyambakipun dados kumendhan jaga baya Autobots City lan Cybertron saking serangan Decepticons. Awit saking wujudpun punika, Bumblebee dados salah satunggal saking sanga karakter Transformer ingkang medal wonten ing sedaya sèrial kartun versi AS (sanèsipun inggih punika Spike Witwicky, Optimus Prime, lan tim ''[[Constructicons]]'')
== Tampilan sanès ==
* Bumblebee punika medal wonten ing buku saha rekaman swara ''Satellite of Doom'' tahun 1985
* Bumblebee ugi medal wonten ing buku cariyos kanggé para laré kanthi irah-irahan ''The Lost Treasury of Cybertron'' terbitan Marvel Books
* Wonten ing ''video game flash Transformer Battle Circuit'' wonten ing situs Hasbro, Bumblebee sareng kaliyan Grimlock, Jetfire, Starscream, lan Astrotrain medal minangka karakter ingkang dipun-ginakaken. Optimus Prime lan Megatron punika medal menawi sampun saged ngalahaken karakter-karakter wonten nginggil punika.
== Transformers Filem ==
=== Profil ===
Wonten ing filem anggitaning sutradara [[Michael Bay]] punika, Bumblebee kepanggih kaliyan Sam Witwicky wonten ing satunggaling papan nyadé mobil bekas. Kala punika, Bumblebee éwah dados mobil Chevrolet Camaro lansiran tahun 1977. Ing satengahing cariyos filem punika Bumblebee lajeng éwah dados mobil Chevrolet Camaro 2009. Mobil Chevy Camaro 2009 kasebat kalebet salah satunggaling mobil ingkang dipunwedalaken wonten Detroit Motor Show 2007, setunggal wulan sadèrèngipun pihak [[Paramount Films]] ngginakaken mobil kasebat minangka basis Bumblebee wonten ing filem Transformers. Mobil Bumblebee versi taun 1976 ingkang medal wonten ing film Transformers kasebat dipunsade kanthi situs lélang [[eBay]] kanthi regi $40.100,01. Ingkang ngisi swaranipun Bumblebee wonten ing film Transformers 2007 inggih punika [[Mark Ryan]].
=== Alur filem ===
Kaping sapisan Bumblebee medal nalika piyambakipun mlebet wonten ing satunggaling dhiler mobil bekas, ing mriku Sam ingkang badhé mundhut mobil sapisan lajeng remen kaliyan Bumblebee, nanging ingkang gadhah dhiler boten rumaos boten tepang kaliyan mobil wau. Nalika ingkang gadhah dhiler punika boten kersa nyadé mobil kasebat kanthi regi 4.000 dolar, Bumblebee duka lajeng ngrusak sedaya kaca mobil bekas ingkang wonten ing dhiler kasebut, satemah mobil Chevrolet Camaro 1977 punika dipunsadé kanthi regi ingkang dipunkajengaken déning Bapakipun Sam.
Bumblebee wonten ing modhe mobil lajeng dipun-ginakaken déning Sam kanggé nyeraki Mikaela. Sadèrèngipun Sam rumaos ajrih amargi mangertos mobilipun kasebat saged mlampah piyampak tanpa wonten sopir. Boten dangu saking punika, Mikaela saged raket kaliyan Sam. Saksampunipun Sam kènging serangan [[Barricade]], Mikaela ingkang gadhah maksud nulung Sam lajeng dipunajak lumayu saksampunipun mangertos alaning mobil polisi ingkang sejatosipun Barricade.
Saksampunipun sedinten playon kaliyan Barricade, Bumblebee saged kasil ngalahaken Barricade. Nanging Sam, Mikaela lan Bumblebee boten ngira bilih [[Frenzy]] ingkang sadèrèngipun dipun-gorok déning Mikaela nyamar dados ''handphone'' lajeng mlebet wonten ing tasipun Mikaela. Nalika Bumblebee mlampah ing margi ageng, Mikaela ngaturaken bilih mobil Chevy Camaro 1977 punika sampun ala. Bumblebee mangertos lajeng nyuwun supados Sam lan Mikaela medal saking mobil. Wiwitanipun Sam ngira menawi Bumblebee punika duka amargi Mikaela sampun ngèlèk-èlèk piyambakipun, nanging boten dangu Bumblebee dados mobil ingkang saé inggih punika Chervrolet Camaro 2009 lan punika damel Sam ugi Mikaela bungah.
Bumblebee naté dipuncekel déning agèn-agèn saking Sector 7. Nanging Sam kanthi sekedhk negoisasi, lan mangertosi bilih ingkang ala watakipun inggih punika Decepticons saged kasil anggènipun nulung Bumblebee. Lajeng Bumblebee saged pikantuk Allspark dipunpindhah saking Sèktor 7. Nanging Frenzy punika saged damel Megatron wungu lan pungkasan tim Autobots ingkang dipunbiyantu déning pihak militèr punika nglawan Decepticons. Bumblebee kicalan sukunipun nalika badhé nulung Ironhide saking serangan rokèt [[Starscream]]. Kanthi pitulungan saking Mikaela ingkang narik Bumblebee ngginakaken mobil dèrèk, Bumblebee saged bangkit malih lajeng ngrusak Devastator (wonten ing sapérangan medhia sanès, Devastator punika ugi sinebat Brawl). Sasampunipun anggènipun tarung rampung, Bumblebee dipundandani déning Ratchet lajeng piyambakipun nyuwun idin dhumateng Optimus Prime bilih piyambakipun péngin mapan wonten ing BUmi. Optimus Prime ngidini lajeng pungkasan sedaya anggota Autobots mapan wonten ing Bumi.
=== Revenge of the Fallen ===
Bumblebee punika medal malih wonten ing filem sèkuel transformer ingkang irah-irahanipun [[Transformers: Revenge of the Fallen|Revenge of the Fallen]] ing taun [[2009]].
== Transformers: Animated ==
=== Profil ===
Bumblebee medal malih wonten ing sèrial [[Transformers: Animated]]. Ing mriki piyambakipun dados mobil detèktif polisi ([[Toyota Yaris]]). Sami kadosdéné wonten ing G1, Bumblebee punika dados réncang kaliyan manungsa. Nanging wonten ing mriki piyambakipun dados réncangipun [[Sari Sumdac]]. Kejawi punika piyambakipun dados réncangipun [[Bulkhead]]. Bènten kaliyan vèrsi G1, wonten ing mriki wujudé Bumblebee punika katingal langkung kuru. Kejawi punika praupanipun ugi tansah sumèh. Lajeng ingkang ngisi swaranipun Bumblebee inggih punika [[Bumper Robinson]].
=== Sèrial animasi ===
Bumblebee sareng kaliyan [[Bulkhead]], [[Prowl]], [[Ratchet]], lan [[Optimus Prime]] punika kalebet tim orisinil Autobots ingkang sampun medal saking èpisodhe setunggal. Nalika sedaya kedah ngadhepi Megatron lajeng mlebet wonten ing [[Lake Erie]] wonten ing kutha [[Detroit]]. Wonten ing èpisodhe lajengipun, nalika ngadhepi monster nano, Bumblebee punika dados pahlawan nalika piyambakipun punika kasil ngalahaken monster ingkang asalipun saking coro wau.
Wonten ing episode Autobots Camp, Bumblebee punika naté kemutan kaliyan nalika piyambakipun punika mlebet wonten ing pelatihan Autobots. wonten ing papan kasebat, piyambakipun kepanggih kaliyan Bulkhead, Longarm, [[Ironhide]], lan Wasp. Nami Bumblebee piyambak punika asalipun saking [[sentinel Prime]], wiwitanipun Bumblebee punika Bumbler. Nalika piyambakipun wonten ing Cybertron, modhe alternatifipun punika Corvette Stingray 1963. Wonten ing Bumi, piyambakipun punika dados salah satunggal saking tim Autobots nalika ngadhepi serangan Decepticons.
== Rujukan ==
<references />
== Pranala njawi ==
* [http://seibertron.com/database/character.php?view=hasbro&char_id=17 Profil Bumblebee di Seibertron.com]
* [http://www.myspace.com/bubblebee07 Profil Bumblebee di MySpace]
* [https://web.archive.org/web/20090410062900/http://www.toybin.org/search.php?q=1984+Autobot+Bumblebee Galeri mainan di ToyBin]
* [http://seibertron.com/toys/index.php?f_series=&f_name=bumblebee&f_type=exact&Submit=Search Galeri mainan Bumblebee di Seibertron.com]
* [https://web.archive.org/web/20090709061756/http://paperinside.com/bumblebee/ Model kertas dari Bumblebee]
* [http://www.tfu.info/1984/Autobot/Bumblebee/bumblebee.htm Info Bumblebee di TFU.info]
* [http://www.spencer1984.com/my_models/bumblebee.php Bumblebee dalam mobil nyata] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090819123012/http://www.spencer1984.com/my_models/bumblebee.php |date=2009-08-19 }}
[[Kategori:Autobots]]
[[Kategori:Transformers]]
[[Kategori:Artikel Wiki Mrebawani II kalamangsa 2]]
f03ivqvtq0rhdtufz2jtoak98w0u134
Aia Kawa
0
147901
1761754
1639811
2026-11-17T15:43:06Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761754
wikitext
text/x-wiki
'''Aia Kawa''' utawi '''kawa godhong''', inggih punika unjukan ingkang dipundamel saking ron (godhong) kopi ingkang dipunsedhuh kadosdene [[teh]]. Ron kopi lokal pilihan wiwitanipun dipungaringaken kanthi cara dipunsangrai sedangunipun 12 jam. Nalika badhe dipununjuk, ron ingkang sampun garing punika dipuncampur kaliyan toya adhem, salajengipun dipunseduh kanthi ngginakaken toya ingkang sampun umub.<ref>{{Cite web |url=http://www.republika.co.id/berita/gaya-hidup/kuliner/10/08/14/130105-hangatnya-seduhan-daun-kopi-aia-kawa-dari-ranah-minang |title=Hangatnya Seduhan Daun Kopi Aia Kawa Daun dari Ranah Minang, diakses dari situs berita Republika |access-date=2018-01-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220520102043/https://www.republika.co.id/berita/gaya-hidup/kuliner/10/08/14/130105-hangatnya-seduhan-daun-kopi-aia-kawa-dari-ranah-minang |archive-date=2022-05-20 |url-status=dead}}</ref>
== Sajarah ==
Kopi kawa utawi masyarakat ingkang samenika mastani kopi kawan punika kalebet kabudayan lawas masyarakat wonten ing bab ''berkebun'' lan punika selaras kaliyan kabudayan tiyang ngunjuk teh. Dados saderengipun [[VOC]] mlebet, kabudayan bab ngunjuk ron kopi punika sampun wonten, malah rawuhipun VOC punika paring piwulang dhumateng masyarakat bilih ingkang dipunmanfaataken saking wit kopi punika wohipun sanès ronipun. Wonten kalepatan publik ingkang nggayutaken ron kawa/aia kawa kaliyan wontenipun [[Cultuurstelsel|tanam paksa]] wonten ing kuasaning [[Hindia Belanda|kolonial Belanda]]. Penduduk wonten ing [[Sumatera Kulon|Sumatra Kulon]] dipunpenging kanggé ngarosaken wiji kopi kanggé piyambakan sinaosa dipunpeksa kanggé nandur kanggé perlu perdagangan. Paugeran (peraturan) punika dipunakali kanthi ngginakaken ron kopi ingkang dipunpitadosi tasih gadhah kandhutan [[kafein]].<ref name="singgalang">{{Cite web |url=http://hariansinggalang.co.id/kawa-daun-sejarah-di-sayak-tempurung/ |title=Kawa Daun, Sejarah di Sayak Tempurung, diakses dari situs berita Harian Singgalang |access-date=2018-01-05 |archive-date=2013-01-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20130123121627/http://hariansinggalang.co.id/kawa-daun-sejarah-di-sayak-tempurung/ |url-status=dead }}</ref>
== Tradisi ngunjuk ==
Unjukan punika dipunsruput nalika kahanaipun nembe adhem wonten ing [[dangau|dangau-dangau]]. Cara anggénipun nyawisaken punika boten mawi [[gelas]] utawi mangkok nanging ngginakaken bathok kambil ingkang sampun dipunwilah dados kalih. Bathok punika dipunparingi tatakan saking pring. Aia kawa punika saged dipunrahapi ngginakaken gula utawi saged dipununjuk tanpa gula, dipunrencangi manéka jajanan.<ref name="singgalang"/>
== Rujukan ==
<references/>
[[Kategori:Unjukan Indonesia]]
{{minuman-stub}}
2c0bsjurvfjvbd24vsz061wvun1cq91
Davide Calabria
0
152693
1761784
1599168
2026-11-17T21:22:39Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761784
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Davide Calabria
| image = Calabria2022Salzburg.jpg
| image_size =
| caption = Calabria with [[AC Milan|Milan]] in 2022
| fullname = Davide Calabria
| birth_date = {{Birth date and age|1996|12|6|df=y}}
| birth_place = [[Brescia]], [[Italia]]
| height = {{height|m=1.77}}
| position = [[Defender (association football)#Full-back|Right back]]
| currentclub = [[A.C. Milan|Milan]]
| clubnumber = 2
| youthyears1 = 2001–2006
| youthclubs1 = Virtus Adrense
| youthyears2 = 2006–2015
| youthclubs2 = [[A.C. Milan|Milan]]
| years1 = 2015– | caps1 = 31 | goals1 = 0 | clubs1 = [[A.C. Milan|Milan]]
| nationalyears1 = 2013
| nationalcaps1 = 9
| nationalgoals1 = 0
| nationalteam1 = [[Italy national under-17 football team|Italia U17]]
| nationalyears2 = 2013
| nationalcaps2 = 1
| nationalgoals2 = 0
| nationalteam2 = [[Italy national under-18 football team|Italia U18]]
| nationalyears3 = 2014–2015
| nationalcaps3 = 12
| nationalgoals3 = 1
| nationalteam3 = [[Italy national under-19 football team|Italia U19]]
| nationalyears4 = 2015
| nationalcaps4 = 2
| nationalgoals4 = 0
| nationalteam4 = [[Italy national under-20 football team|Italia U20]]
| nationalyears5 = 2015–
| nationalcaps5 = 11
| nationalgoals5 = 0
| nationalteam5 = [[Italy national under-21 football team|Italia U21]]
| totalcaps =
| totalgoals =
| club-update = 5 February 2018
| nationalteam-update = 10 October 2017
}}
'''Davide Calabria''' (miyos 6 Dhésèmber 1996) inggih menika satunggaling pemain [[bal-balan]] profésional saking [[Italia]] ingkang main bal ing klub [[Serie A]] [[Italia]] [[A.C. Milan]] utaminipun dados pemain [[bèg tengen]].<ref name=SW>{{Soccerway|davide-calabria/289810}}</ref>
==Karièr klub==
Calabria menika kalebet asli dhidhikan akadhemi [[A.C. Milan]]. Piyambakipun nglampahi debut Serie A ing wulan Mèi 2015 mengsah [[Atalanta]], nggantosaken [[Mattia De Sciglio]] ing wekdal 84 menik lan posisi menang tandhang 1-3.<ref name="soccerway2">{{cite web|url=http://int.soccerway.com/matches/2015/05/30/italy/serie-a/atalanta-bergamo/ac-milan/1836851/|title=Atalanta vs. Milan - 30 May 2015 - Soccerway|publisher=soccerway.com|accessdate=2015-05-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20150601001929/http://int.soccerway.com/matches/2015/05/30/italy/serie-a/atalanta-bergamo/ac-milan/1836851/|archive-date=2015-06-01|url-status=dead}}</ref> Piyambakipun ngawiti kariripun kanthi kamenangan 3-2 mengsah [[Palermo]] ing wulan 22 Sèptember, main 49 menit, lan pikantuk pangalembana awit penampilanipun ingkang saé.
==Karièr internasional==
Calabria miwiti debut ing tim U21 Italia wekdal tanggal 13 Oktober 2015, ing pertandhingan kualifikasi mengsah [[Republik Irlandia]].Ing wulan Juni 2017, piyambakipun kalebet skuad U-21 Italia kanggé Kejuaraan U-21 UEFA Eropa U-21 dening mènèjer [[Luigi Di Biagio]].<ref>{{cite web|url=http://www.football-italia.net/103752/u21-italy-squad-euros-named|title=U21: Italy squad for Euros named|publisher=Football Italia|date=6 June 2017|accessdate=16 June 2017}}</ref>
==Pranala njawi==
* [http://www.tuttoatalanta.com/calciomercato/ufficiale-conti-in-prestito-al-perugia-20233 '''UFFICIALE: Conti in prestito al Perugia''']
==Rujukan==
isj2mtrvc9jmps470csrj7yv0mk4qfs
Menara Tokyo
0
156922
1761858
1732490
2026-11-18T11:42:53Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761858
wikitext
text/x-wiki
{{nihongo|'''Menara Tokyo'''|東京タワー|Tokyo Tower}} menara ing Shiba Park, [[Tokyo]], [[Jepang]]. Dhuwuré 332,6 m lan kalebu bangunan menara paling dhuwur ing donya kang ngadeg ijèn ing lumahing lemah.<ref name="sc">[http://www.skyscraperpage.com/cities/?buildingID=1782 Tokyo Tower - SkyscraperPage.com]</ref> Adhedhasar angger-angger kaselametan penerbangan, menara iki dicet nganggo werna oranye karo werna [[putih]] ing sawatara panggonan. Bangunan liyane iku luwih cendhak supaya Menara Tokyo bisa katon saka macem-macem lokasi ing tengah kutha.
Menara Tokyo wis misuwur minangka simbol saka kutha Tokyo lan panggon wisata tinimbang sawijining fungsi minangka antèn menara pemancar kanggo TV analog (UHF/VHF), TV lokal, digital, lan radio FM. Kajaba iku, ing perusahaan KA East Japan Railway nggunakaké menara iki kanggo nyèlèhaké anten radio sistem darurat saka sepur, lan instrumen pengukuran liyané dipasang dening Kantor Lingkungan Tokyo Metropolitan area.
== Garis gedhé ==
Jeneng resminé ya iku {{nihongo|''Nippon Denpatō''|日本電波塔||Menara Gelombang Radio Jepang}} (<span lang="ja">日本電波塔</span>, Menara Radio Gelombang saka Jepang). Kang ngadegake Menara Tokyo ya iku wirausaha koran saka [[Osaka]] kang jenengé Hisakichi Maeda (direktur utama Sankei Shimbun, Kansai Telecasting Corporationlan Osaka Broadcasting Corporation).
Desain menara iki mèlu desain [[Menara Eiffel]] ing [[Paris]], [[Prancis]]. Sanajan luwih 8.6 m saka Menara Eiffel, Menara Tokyo boboté mung 4,200 ton dibandhingaké karo menara Eiffel kang boboté 7,300 ton. Bagian ndhuwur menara wis dirancang kanggo tahan angin nganti kacepetan saka 100 m per sekon jam, nalika sisih ngisor menara, tahan marang kacepetan angin saka 80 m per sekon jam.
Pemancar kang didelèlehaké ing Menara Tokyo bisa tekan wilayah Kanto kanthi radius 100 km. Sadurungé Menara Tokyo iki diadegaké, stasiun-stasiun TV ing Tokyo, NHK, General TV, Nippon Television (NTV), lan TBS wis anyak operasi karo pemancar antena dhéwé kang dhuwuré tekan 170 m. Ing taun [[1958]], Fuji TV, NET (saiki TV Asahi), lan saluran pendhidhikan saka NHK wiwit mindahaké pemancar ing Menara Tokyo.
Simbol menara ya iku si sadulur "Noppon" asalé saka tembung "Noppo" (dhuwur). Klambi biru digunakaké Noppon kang lair kawitan, nalika Noppon mung nganggo sandhangan werna abang.
Motto sedulur "Noppon":
Kakang: "Deloken bab-bab nganggo ati kang panas nganggo tutul kang wangun." Adhi: "Miwiti nganggo bab kang cilik lan terus lakokaké sanityasa mantep."
== Sajarah ==
* April [[1957]] - {{nihongo|''Nippon Denpatō Kabushikigaisha''|日本電波塔株式会社||PT Menara Gelombang Radio Jepang}} (<span lang="ja">日本電波塔株式会社</span>, PT Menara Gelombang Radio Jepang) iki diadegaké.
* 29 Juni 1957 - pembangunan fisik menara diwiwiti.
* [[14 Oktober|14 November]] [[1958]] - Pembangunan menara kang njupuk wektu 1 taun 3 sasi rampung.
* [[7 Dhésèmber|7 Desember]] 1958 - Menara Tokyo iki dibukak kanggo umum (mangsa pancoban).
* 23 Desember 1958 - Menara Tokyo resmi dibukak kanggo umum.
* [[10 Januari|10 januari]] [[1959]] - NHK ''Educational TV'' wiwit saka Menara Tokyo.
* [[2 Januari|2]] Januari 1959 - NET (TV Pendhidhikan Jepang, saiki TV Asahi) wiwit nyebaraké saka Menara Tokyo.
* [[1 Maret]] 1959 - Fuji TV wiwit siaran saka Menara Tokyo.
* April 1959 - NHK ''Educational TV'' mindahaké pemancar saka Menara Tokyo menyang pusat pemancar ing wilayah Kioi. Sawaliké, pemancar NHK General TV dipindhahaké menyang Menara Tokyo.
* [[17 Januari|17]] Januari 1960 - TBS mindahaké pemancar saka kantor pusat Akasaka menyang Menara Tokyo.
* [[12 April]] [[1964]] - Divisi Televisi ''Nihon Kagaku Gijutsu Shinkō Zaidan'' wiwit nyebaraké (saiki diarani TV Tokyo).
* 26 April 1970 - FM Tokyo wiwit siaran.
* [[10 Novèmber|10 N]]<nowiki/>opember 1970 - Nippon Television mindhah pemancar menyang Menara Tokyo.
* [[1980]] - NHK ''Educational TV'' mindhah pemancar bali menyang Menara Tokyo, saingga menara iki bisa maringi panggon kanggo kabèh stasiun TV pemancar ing kutha Tokyo.
* [[1 Novèmber|1 Nopember]] [[1984|taun 1984]] - TV lan radio FM nduwéné University of the Air wiwit siaran.
* [[1 Oktober|1 O]]<nowiki/>ktober [[1988]] - FM Jepang (saiki J-Wave) wiwit siaran.
* [[1 Novèmber|1 Nopember]] [[1995]] - Stasiun TV Tokyo MX wiwit siaran.
* [[1 April]] [[1996]] - Radio InterFM wiwit siaran.
* [[1 Dhésèmber|1]] Desember [[2003]] - Kabeh stasiun TV saliyané University of the Air wiwit siaran nganggo sistem digital.
* [[1 Dhésèmber|1]] Desember 2006 - University of the Air wiwit siaran TV digital.
== Fasilitas ==
[[Gambar:Tokyo Tower Afterglow 2.JPG|jmpl|Menara Tokyo ing wayah surup]]
[[Gambar:20040504 4 May 2004 Tokyo Tower stairs 1 Shibakouen Tokyo Japan.jpg|jmpl|Khusus dina Setu, Minggu, lan mangsa prei, lantai pengamatan bisa dirambah kanthi nggunakaké undhak-undhakan.]]
* Ing dhuwur saka 120 m nganti 125 m, ana rong lantai pengamatan utama, lan ing lantai saka pengamatan ing dhuwur saka 223 m. Saka lantai pengamatan, pengunjung bisa ndeleng pasawangan saka kutha Tokyo, lan nalika terang, pengunjung bisa ndeleng paling saka wilayah ing Prefektur Kanagawa, Saitama, [[Préfèktur Chiba|Chiba]], lan [[Gunung Fuji]].
* Ing menara ana bangunan Kutha Sikil (Foot Town) kang nduwèni limang lantai. Kajaba iku, ing bangunan ana: [[Akuarium|Aquarium]] Menara Tokyo, Wax Museum, Museum Guinness World Records Tokyo, SPACE WAX (pameran [[Holografi|holograms]]), ''Trick Art Gallery'' (pameran lukisan 3-dimensi), panggung pèntas, Klub 333, Noppon ''Square'', FamilyMart cabang saka Menara Tokyo (nyimpen penak padha 7-Eleven), Laboratorium Kari Tokyo, uga minangka toko olèh-olèh, panggon kanggo mangan, lan "Menara Gallery 333". Lantai 5 diisi piranti kanggo siaran saka macem-macem stasiun TV lan ora mbukak kanggo umum.
* Lantai khusus pengamatan ing dhuwur 223 m, digunakaké sasuwéné 10 taun kanggo nyimpen piranti siaran, lan dibukak kanggo umum ing taun [[1968]].
* Lampu kang madhangi menara murup saka wayah surup nganti jam 12 wengi. Warna lampu wis diatur miturut mangsa. Lampu warna oranye diurupaké ing wayah semi, gugur, lan mangsa adem, nalika ing mangsa panas, lampu kang diurupaké werna putih. Werna lampu kadang dijodokaké marang tema, contoné werna [[Jambon|pink]] kanggo kampanye [[Kanker payudara|antikanker p]]<nowiki/>ayudara, werna biru kanggo promosi TV lokal, lan werna ijo kanggo promosi film Matrik Reloaded, uga minangka mengeti 50 taun saka persahabatan Jepang-Irlandia.
== Referensi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{En icon}} [https://web.archive.org/web/20080410040855/http://www.tokyotower.co.jp/english/ Website resmi inggris Menara Tokyo]
* {{Ja icon}} [http://www.tokyotower.co.jp/ situs Web resmi Japanese Menara Tokyo]
* {{En icon}}{{Ja icon}} [http://www.nttls.co.jp/webcam/index.html realtime Tokyo] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20070623190136/http://www.nttls.co.jp/webcam/index.html |date=2007-06-23 }} web Kamera kahanan saiki ing Tokyo (Menara Tokyo iku salah siji saka opsi)
n0q3erujnqrec5p971s7vr4ogk4lg61
Lincoln (filem 2012)
0
160828
1761846
1757645
2026-11-18T10:16:05Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761846
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox film
| name = Lincoln
| image = Lincoln 2012 Teaser Poster.jpg
| image_size = 250px
| caption = Poster film ''Lincoln''
| director = [[Steven Spielberg]]
| producer = Steven Spielberg<br />[[Kathleen Kennedy (produser)|Kathleen Kennedy]]
| screenplay = [[Tony Kushner]]
| based on = {{based on|''[[Team of Rivals: The Political Genius of Abraham Lincoln]]''|[[Doris Kearns Goodwin]]}}
| starring = [[Daniel Day-Lewis]]<br />[[Sally Field]]<br />[[David Strathairn]]<br />[[Joseph Gordon-Levitt]]<br />[[James Spader]]<br />[[Hal Holbrook]]<br />[[Tommy Lee Jones]]
| music = [[John Williams]]
| cinematography = [[Janusz Kamiński]]
| editing = [[Michael Kahn]]
| studio = [[DreamWorks Studios]]<br />[[Reliance Entertainment]]<br />[[Participant Media]]<br />[[Amblin Entertainment]]<br />[[The Kennedy/Marshall Company]]<br />
| distributor = [[Touchstone Pictures]]<br /><small>(Domestik)</small><br />[[20th Century Fox]]<br /><small>(Internasional)</small>
| released = {{Film date|2012|10|08|Festival Film New York|2012|11|09|Amerika Serikat|ref2=<ref>{{cite web |url=http://www.deadline.com/2012/07/lincoln-movie-release-date-november-9-2012-steven-spielberg-disney/ |title=Disney Dates Steven Spielberg’s ‘Lincoln’ Into Awards-Season Fray |author=The Deadline Team |date=July 18, 2012}}</ref>}}<!-- do not change this! please read [[WP:FILMRELEASE]] -->
| runtime = 150 menit<!--Theatrical runtime: 150:16--><ref>{{cite web|title=''LINCOLN'' (12A)|url=http://www.bbfc.co.uk/releases/lincoln-2013-0|work=[[British Board of Film Classification]]|date=2012-11-28|accessdate=2012-11-28|archive-date=2014-01-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112030454/http://www.bbfc.co.uk/releases/lincoln-2013-0|url-status=dead}}</ref>
| country = [[Amerika Serikat]]
| language = [[Bahasa Inggris|Inggris]]
| budget = $50-65 juta<ref name="BOM" />
| gross = $275,293,450<ref name="BOM">{{cite web|url=http://www.boxofficemojo.com/movies/?id=lincoln.htm |title=Lincoln (2012) |publisher=Box Office Mojo |accessdate=December 4, 2012}}</ref>
| border = no
}}
'''''Lincoln''''' yaiku film drama [[Amérikah Sarékat|Amerika Serikat]] ing taun [[2012]] film iki digawé lan disutradarani dening Steven Spielberg, juru paragane Daniel Day-Lewis minangka Presiden Amerika Serikat [[Abraham Lincoln]] lan Sally Field minangka Maria Todd Lincoln .<ref>{{Cite web|url=http://insidemovies.ew.com/2011/04/13/spielbergs-lincoln-gets-its-mary-todd-sally-field|title=Steven Spielberg's 'Lincoln' gets its Mary Todd: Sally Field|last=Breznican, Anthony|date=April 13, 2011|website=Entertainment Weekly|access-date=June 28, 2011|archive-date=October 27, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141027062704/http://insidemovies.ew.com/2011/04/13/spielbergs-lincoln-gets-its-mary-todd-sally-field/|url-status=dead}}</ref> Crita film kasebut didhasari biografi Lincoln dening ''Tim'' Saingan Rivai ''Tim'' Doris Kearns Goodwin '': The Genius Politik Abraham Lincoln'', sing ngandhani crita babagan patang sasi suwene urip Lincoln, fokus marang upaya Lincoln ing [[Januari]] [[1865]] kanggo ngetrapake Amandemen kaping Welas dening Dewan Perwakilan Rakyat AS .
''Lincoln'' nampa ulasan sing akeh, utamane pujian diwenehake marang aktris Day-Lewis, lan akeh sing nganggep dheweke minangka calon sing kuat kanggo njupuk piala Best Actor Academy Awards .<ref name="rt">{{Cite web|url=http://www.rottentomatoes.com/m/lincoln_2011/|title=Lincoln|publisher=[[Rotten Tomatoes]]|access-date={{nowrap|November 15}}, 2012}}</ref>
== Juru Paraga ==
* [[Daniel Day-Lewis]] minangka Presiden [[Abraham Lincoln]]<ref name=Slashfilm>{{cite web |url=http://www.slashfilm.com/daniel-day-lewis-lincoln-steven-spielberg |title=Daniel Day-Lewis to Star in Steven Spielberg’s ‘Lincoln’ |author=Fischer, Russ |date=November 19, 2010 |work=[[/Film]] |accessdate=June 28, 2011}}</ref>
: Liam Neeson wiwitane dipilih kanggo nampilake Lincoln ing [[Januari]] [[2005]], sawise nggawe kolaborasi karo Spielberg ing ''List Schindler'' .<ref name="neesoncast">{{Cite news|url=http://www.variety.com/article/VR1117916168.html?categoryid=1238&cs=1|title=Lincoln logs in at DreamWorks: Spielberg, Neeson eye Abe pic|last=Michael Fleming|date=January 11, 2005|work=[[Variety (magazine)|Variety]]|access-date=January 24, 2007|archive-date=September 9, 2009|archive-url=https://web.archive.org/web/20090909045818/http://www.variety.com/article/VR1117916168.html?categoryid=1238&cs=1|url-status=dead}}</ref> Nanging, ing sasi [[Juli]] [[2010]], Neeson ninggalake proyek iki, ngandhakake yen dheweke wis tuwa banget kanggo peran kasebut. Neeson ana ing 58 taun, lan Lincoln ing crita film ana sekitar 55 utawa 56.<ref>{{Cite news|url=http://www.digitalspy.co.uk/movies/news/a253207/neeson-quits-spielbergs-lincoln-biopic.html|title=Neeson quits Spielberg's Lincoln biopic|last=Simon Reynolds|date=July 30, 2010|work=Digital Spy}}</ref> Ing November 2010, diumumake Day-Lewis bakal ngganti Neeson kanggo nggambar Lincoln.<ref name="Guardian">{{Cite web|url=http://www.guardian.co.uk/film/2010/nov/19/daniel-day-lewis-spielberg-lincoln|title=Daniel Day-Lewis set for Steven Spielberg's Lincoln film|last=Shoard, Catherine|date=November 19, 2010|website=The Guardian|access-date=November 19, 2010}}</ref>
* Sally Field minangka First Lady Mary Todd Lincoln <ref>{{Cite web|url=http://collider.com/sally-field-lincoln/85875|title=Sally Field Set to Play Mary Todd Lincoln in Steven Spielberg’s LINCOLN|last=Chitwood, Adam|date=April 13, 2011|website=Collider.com|access-date=June 28, 2011|archive-date=June 15, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20110615061846/http://collider.com/sally-field-lincoln/85875/|url-status=dead}}</ref>
* David Strathairn minangka [[Dhaptar Mentri Jaban Rangkah Amérikah Sarékat|Sekretaris Negara]] William H. Seward <ref>{{Cite web|url=http://www.thewrap.com/movies/column-post/david-strathairn-joins-dreamworks-lincoln-28614|title=David Strathairn Joins DreamWorks' 'Lincoln'|last=Joshua L. Weinstein|date=June 27, 2011|website=TheWrap.com|access-date=June 28, 2011|archive-date=January 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140122091600/http://www.thewrap.com/movies/column-post/david-strathairn-joins-dreamworks-lincoln-28614|url-status=dead}}</ref>
* Tommy Lee Jones minangka Kongres Republikan Radikal Thaddeus Stevens <ref name="Jones&Gordon-Levitt" />
* [[Hal Holbrook]] <ref name="SR" /> (sing menangake Emmy kanggo perannya minangka Lincoln ing seri mini 1976) minangka Francis Preston Blair <ref name="Mania">{{Cite web|url=http://www.theatermania.com/new-york/news/11-2011/steven-spielbergs-lincoln-announces-additional-cas_45606.html|title=Steven Spielberg's Lincoln Announces Additional Casting|last=Lipton|first=Brian Scott|date=November 28, 2011|publisher=TheaterMania.com|access-date=November 28, 2011}}</ref>
* Joseph Gordon-Levitt minangka Robert Todd Lincoln <ref name="Jones&Gordon-Levitt">{{Cite web|url=http://themoviemash.com/2011/05/tommy-lee-jones-joseph-gordon-levitt-join-spielbergs-lincoln|title=Tommy Lee Jones & Joseph Gordon-Levitt Join Spielberg’s ‘Lincoln’|last=Goetz, Barrett|date=May 5, 2011|website=TheMovieMash.com|access-date=June 28, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20190513074829/http://themoviemash.com/2011/05/tommy-lee-jones-joseph-gordon-levitt-join-spielbergs-lincoln|archive-date=May 13, 2019|url-status=dead}}</ref>
* James Spader minangka Politisi [[Parté Républik (Amérikah Sarékat)|Républikan]] William N. Bilbo
* John Hawkes <ref name="SR">{{Cite web|url=http://screenrant.com/steven-spielberg-lincoln-cast-sandy-114090/|title=Spielberg’s ‘Lincoln’ Casts Every Other Good Actor Under The Sun|last=Schaefer|first=Sandy|website=Screen Rant|access-date=November 23, 2011}}</ref> minangka Kolonel Robert Latham
* Jackie Earle Haley minangka Wakil Presiden Negara Konfederasi Alexander H. Stephens <ref name="VP">{{Cite news|url=http://hamptonroads.com/2011/10/spielbergs-lincoln-takes-richmond|title=Spielberg's 'Lincoln' takes Richmond|last=Vincent|first=Mal|date=October 14, 2011|work=[[The Virginian-Pilot]]|access-date=October 15, 2011|location=[[Norfolk, Virginia]]|archive-date=October 15, 2011|archive-url=https://web.archive.org/web/20111015093455/http://hamptonroads.com/2011/10/spielbergs-lincoln-takes-richmond|url-status=dead}}</ref>
* Lee Pace minangka Kongres [[Parté Dhémokrat (Amerika Sarékat)|Demokrat]] Fernando Wood
* Gloria Reuben <ref name="http://screenrant.com/steven-spielberg-lincoln-cast-sandy-114090/">{{Cite web|url=http://screenrant.com/steven-spielberg-lincoln-cast-sandy-114090/|title=Spielberg’s ‘Lincoln’ Casts Every Other Good Actor Under The Sun|access-date=November 25, 2011}}</ref> minangka Elizabeth Keckley
* Bill Raymond minangka Schuyler Colfax
* David Costabile <ref name="SR" /> minangka James Ashley
* Julie White minangka Elizabeth Blair Lee
* S. Epatha Merkerson minangka Lydia Smith
* Elizabeth Marvel minangka Ms. Jolly <ref name="Mania" />
* Stephen Henderson minangka William Slade <ref name="Mania" />
* Adam Driver minangka Samuel Beckwith <ref name="Mania" />
* Lukas Haas minangka Prajurit Putih Putih <ref name="Mania" />
* Dane DeHaan minangka Prajurit Putih Kapindho <ref name="Mania" />
* Colman Domingo minangka Pribadi Harold Green <ref name="Mania" />
* Michael Stuhlbarg minangka George Yeaman <ref name="Mania" />
* Stephen Spinella minangka Asa Vintner Litton <ref name="Mania" />
* Bruce McGill minangka Sekretaris Perang Edwin Stanton <ref>{{Cite web|url=http://www.mysanantonio.com/entertainment/entertainment_columnists/jeanne_jakle/article/Jeanne-Jakle-McGill-s-profile-going-higher-and-1643484.php|title=Jeanne Jakle: McGill’s profile going higher and higher|last=Jeanne Jakle|date=July 30, 2011|website=mysanantonio.com|access-date=July 30, 2011}}</ref>
* Tim Blake Nelson <ref name="http://www.tulsaworld.com/scene/article.aspx?subjectid=282&articleid=20110520_282_D1_CUTLIN85225">{{Cite web|url=http://www.tulsaworld.com/scene/article.aspx?subjectid=282&articleid=20110520_282_D1_CUTLIN85225|title=Tim Blake Nelson tapped for Spielberg's 'Lincoln' film in 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121120204555/http://www.tulsaworld.com/scene/article.aspx?subjectid=282&articleid=20110520_282_D1_CUTLIN85225|archive-date=November 20, 2012|access-date=November 25, 2011|url-status=live}}</ref> minangka Richard Schell
* Joseph Cross minangka John Hay
* Jared Harris minangka [[Lètnan Jéndral|Letnan Jenderal]] [[Ulysses S. Grant]] <ref name="Mania" />
* Peter McRobbie minangka Kongres [[Ohio]] [[Parté Dhémokrat (Amerika Sarékat)|Demokrat]] George H. Pendleton
* Gulliver McGrath minangka Tad Lincoln <ref name="EW">{{Cite web|url=http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20483133_20548946,00.html|title='Lincoln': Meet the Cast|last=Labrecque|first=Jeff|date=November 28, 2011|website=Entertainment Weekly|access-date=December 1, 2011|archive-date=January 12, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140112042252/http://www.ew.com/ew/gallery/0,,20483133_20548946,00.html|url-status=dead}}</ref>
* Jeremy Kuwat <ref name="SR" /> minangka John George Nicolay <ref name="Mania" />
* Boris McGiver <ref name="SR" /> minangka Alexander Coffroth
* Walton Goggins minangka Kongres [[Parté Dhémokrat (Amerika Sarékat)|Demokrat]] Wells A. Hutchins <ref>{{Cite web|url=http://www.deadline.com/2011/07/walton-goggins-joins-cast-of-lincoln/|title=Walton Goggins Joins Cast Of ‘Lincoln’|date=July 11, 2011|website=[[Deadline.com|Deadline Hollywood]]|access-date=November 28, 2011}}</ref>
* David Warshofsky <ref name="SR" /> minangka William Hutton
* David Oyelowo minangka Ira Clark <ref name="http://www.deadline.com/2011/11/david-oyelowo-joins-steven-spielbergs-lincoln/">{{Cite web|url=http://www.deadline.com/2011/11/david-oyelowo-joins-steven-spielbergs-lincoln/|title=David Oyelowo Joins Steven Spielberg’s ‘Lincoln’|access-date=November 24, 2011}}</ref>
* Byron Jennings <ref name="SR" /> minangka Montgomery Blair <ref name="Mania" />
* Richard Topol minangka James Speed <ref name="Mania" />
* Dakin Matthews <ref name="SR" /> minangka John Palmer Usher <ref name="Mania" />
* Wayne Duvall minangka Benjamin Bluff Ben Senator Wade
* Gregory Itzin minangka John Archibald Campbell <ref name="Mania" />
== Box Office ==
Ing tanggal [[14 Dhésèmber|14]] Desember [[2012]], film kasebut entuk dhuwit $ 100,654,187 saka 2.285 [[Biyoskup|bioskop]], dibandingke karo biaya produksine asline. Film iki drilis nganti 11 [[Biyoskup|bioskop]] kanthi $ 944,308, utawa rata-rata $ 85,846 saben [[Biyoskup|bioskop]] . Ing bukaan, ''Lincoln'' ana peringkat kaping 15, dadi peringkat paling dhuwur kanggo film kang bukaan terbatas. Film iki dirilis sacara luas ing 1.175 [[Biyoskup|bioskop]] kanthi entuk $ 21,049,406, utawa rata-rata $ 11.859 saben [[Biyoskup|bioskop]] .<ref name="mojo"/>
== Rujukan ==
{{Reflist|2}}
== Pranala njaba ==
* {{IMDb title|0443272|Lincoln}}
* {{Mojo title|lincoln|Lincoln}}
* {{Metacritic film|lincoln|Lincoln}}
* {{Rotten Tomatoes|lincoln_2011|Lincoln}}
[[Kategori:Film Amérikah Sarékat]]
[[Kategori:Filem drama]]
[[Kategori:Filem abasa Inggris]]
[[Kategori:Kaca mawa pertalan kang durung kapriksa]]
h2uwe9x4cwvowoqot26hc8nokk2haue
Antonius Everardo Johannes Albers
0
161506
1761756
1640186
2026-11-17T16:44:45Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761756
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox Christian leader|type=bishop|honorific-prefix=Mgr.|name=Antonius Everardo Johannes Albers|honorific-suffix=[[Karmelit|O.Carm.]]|title=[[Keuskupan Malang|Uskup Emeritus Malang]]|image=Mgr Antonius Everardo Johannes Albers, O.Carm.jpg|imagesize=|alt=|caption=|church=[[Gereja Katolik Roma]]|archdiocese=|province=|metropolis=|diocese=[[Keuskupan Malang|Malang]]|elected=|appointed=28 Januari 1935|term=|term_start=|quashed=|term_end=1 Maret 1973|predecessor=[[Clemente van der Pas]], [[Karmelit|O.Carm.]]|opposed=|successor=[[Franciscus Xaverius Sudartanta Hadisumarta]], [[Karmelit|O.Carm.]]|other_post=<!---------- Orders ---------->|ordination=14 Juni 1930<ref name = CH>{{cite web|url = http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/balbersa.html|title=Catholic Hierarchy|access-date=08 Fèbruari 2013}}</ref>|ordinated_by=|consecration=10 Agustus 1939|consecrated_by=[[Giovanni Panico]]|cardinal=|rank=<!---------- Personal details ---------->|birth_name=Antonius Everard Jean Avertanus Albers|birth_date={{start date|1904|2|7}}|birth_place={{nowrap|[[Nijmegen]], [[Belanda]]}}|death_date={{death date and age|1980|10|22|1904|2|7}}|death_place=|buried=|nationality={{flag|Belanda}}|religion=[[Gereja Katolik Roma|Katolik Roma]]|residence=|parents=|occupation=|profession=|previous_post={{unbulleted list|}}|alma_mater=|motto=|signature=|coat_of_arms=|feast_day=|venerated=|saint_title=|beatified_date=|beatified_place=|beatified_by=|canonized_date=|canonized_place=|canonized_by=|attributes=|patronage=|shrine=|suppressed_date=|other=}}
'''Mgr. Antonius Everard Jean Avertanus Albers, [[Karmelit|O.Carm.]]''' ({{lahirmati|[[Nijmegen]], [[Belanda]]|7|02|1904||22|10|1980}}) yaiku [[uskup]] [[Malang]] minangka Prefek Apostolik, saka 28 Januari 1935 tumeka pensiyun tanggal 1 Maret 1973.
== Pakaryan ==
Pastor Albers ditahbisaké minangka [[imam]] ing tanggal 14 Juni 1930. 28 Januari 1935, dhèwèké didhapuk minangka [[Keuskupan Malang|Prefek Apostolik Malang]] nerusaké pakaryané Pastor [[Clemente van der Pas]], O.Carm. kang séda. Awit saka munggahé status saka Prefektur Apostolik tumuju Vikariat Apostolik, Pastor Albers didhapuk dadi Vikaris Apostolik Malang kanthi jejuluk Uskup Tituler Thubunae ing Numidia. Tanggal 10 Agustus 1939, dhèwèké ditahbisaki minangka Uskup pada 10 Agustus 1939 ing Gereja Santa Theresia Malang<ref name="k">{{Cite web |url=http://keuskupan-malang.org/kepemimpinan-mgr-antonius-everardus-johannes-albers-o-carm/ |title=Archive copy |access-date=2020-04-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160414153556/http://keuskupan-malang.org/kepemimpinan-mgr-antonius-everardus-johannes-albers-o-carm/ |archive-date=2016-04-14 |url-status=dead}}</ref> déning Panahbis Utama Uskup Agung [[Giovanni Panico]], Delegatus Apostolik kanggo [[Australia]] jejuluk Uskup Agung Tituler Iustiniana Prima.<ref name="h">{{Cite web |url=http://hirarkigereja.katolikpedia.org/2014/07/mgr-antoine-everard-ja-albers-ocarm.html |title=Archive copy |access-date=2019-05-20 |archive-date=2016-08-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160821133720/http://hirarkigereja.katolikpedia.org/2014/07/mgr-antoine-everard-ja-albers-ocarm.html |url-status=dead }}</ref> Minangka Uskup ko-konsekrator yaiku Mgr. [[Petrus Johannes Willekens]], [[Keuskupan Agung Jakarta|Vikaris Apostolik Batavia]] jejuluk Uskup Tituler Zorava lan Mgr. [[Arnoldus Johannes Hubertus Aerts]], [[M.S.C.]], [[Keuskupan Amboina|Vikaris Apostolik Belanda Nugini]] jejuluk Uskup Tituler Apollonia.
Salawasé makarya minangka Uskup, dhèwèké dadi Uskup Ko-konsekrator ping telu, kanggo adicara panahbisan, yaiku Mgr. [[Albertus Soegijapranata]], [[Yesuit|S.J.]] minangka Uskup Tituler Danaba nalika kadhapuk minangka [[Keuskupan Agung Semarang|Vikaris Apostolik Semarang]] 6 November 1940; Mgr. [[Michel Thomas Verhoeks]], [[Kongregasi Misi|C.M.]] minangka Uskup Tituler Eleutheropolis ing Palaestina nalika kaangkat dadi [[Keuskupan Surabaya|Vikaris Apostolik Surabaia]] ing tanggal 8 Mei 1942; lan Mgr. [[Willem Schoemaker]], [[M.S.C.]] minangka Uskup Tituler Balbura nalika kadhapuk dadi [[Keuskupan Purwokerto|Vikaris Apostolik Purwokerto]] tanggal 18 Oktober 1950.
Awit saka munggahé status Vikariat Apostolik Malang dadi Keuskupan Malang, mula saka kuwi status Mgr. Albers malih saka Vikaris Apostolik Malang dadi Uskup Malang wiwit 3 Januari 1961. Upacara palantikan déning Internuntius Mgr. [[Gaetano Alibrandi]] ing tanggal 10 September 1961.<ref name="h" /> Mgr. Albers ngrawuhi [[Konsili Vatikan II]] minangka Bapa Konsili (1962–1965).
Dhèwèké makarya tumeka pensiyun ing tanggal 1 Maret 1973, nanging rujukan liyané nyerat 12 April 1973.<ref name="k" /> Sabanjuré, Keuskupan Malang kapimpin déning Mgr. [[Franciscus Xaverius Sudartanta Hadisumarta]], [[Karmelit|O.Carm.]]
== Rujukan ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{DEFAULTSORT:Albers, Antonius Everardo Johannes}}
* [http://www.catholic-hierarchy.org/bishop/balbersa.html Entri Antonius Everardo Johannes Albers pada situs web Catholic-Hierarchy]
* [http://www.gcatholic.org/p/11672 Entri Antonius Everardo Johannes Albers pada situs web Giga Catholic]
<br />
[[Kategori:Uskup Belanda]]
sw0piby4mg6y4wu66afrvbv8w7rykey
Mardani Ali Sera
0
163780
1761850
1668791
2026-11-18T11:08:16Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761850
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder|honorific-prefix=[[Doktor|Dr.]] [[Haji (gelar)|H.]]|name={{PAGENAME}}|honorific-suffix=[[Magister|M.Eng]]|image=Mardani, PKS candidate for Jakarta I in 2024.jpg|order=|office=Anggota [[Dewan Perwakilan Rakyat|DPR RI]] Fraksi [[Partai Keadilan Sejahtera]]|term_start=[[23 Februari]] [[2017]]|term_end=|predecessor=[[Sa'duddin]]|successor=|president=[[Joko Widodo]]|term_start2=[[19 Oktober]] [[2011]]|term_end2=[[1 Oktober]] [[2014]]|president2=[[Susilo Bambang Yudhoyono]]|predecessor2=[[Arifinto]]|successor2=|birth_date={{Birth date and age|1968|4|9}}|birth_place={{negara|Indonesia}} [[Jakarta]]|death_date=|death_place=|spouse=|children=|party=[[Berkas:Contoh Logo Baru PKS.jpg|20px]] [[Partai Keadilan Sejahtera]]|religion=[[Islam]]|alma_mater=[[Universitas Indonesia]]<br>[[Universiti Teknologi Malaysia]]|website=}}
'''[[:en:Doctor|Dr.]] [[:id:Haji (gelar)|H.]] Mardani Ali Sera, M.Eng.''' utawa umumé ditepang '''Mardani''' ( {{Lairpati|Jakarta|9|4|1968}} ) ya iku salah sawijining akademisi lan politikus Indonésia. Saiki, dhèwèké dadi anggota DPR-RI lan dosen ing Universitas Mercu Buana (UMB) Jakarta.
Saka kulawarga Betawi, Mardani ngliwati masa ciliké lan ngrampungaké pendhidhikan sekundèr ing Jakarta. Karakter pimpinané dhèwèké wiwit katon nalika mimpin èkstrakurikulèr spiritualitas Islam (Rohis) ing SMA Negeri 1 Jakarta . Plumbed menyang gerakan tarbiah nalika sinau ing [[Universitas Indonésia|Universitas Indonesia]], dhèwèké nuduhaké minat marang politik.
Mardani dadi anggota DPR-RI kanggo rong istilah, sanajan asil [[Pilihan umum lègislatif Indonésia 2009|pemilihan legislatif 2009]] lan 2014 ora njupuk dhèwèké menyang DPR. Ing taun 2011, Mardani diangkat dadi anggota parlemèn ngganti Arifinto sing mundur.<ref>[http://nasional.kompas.com/read/2011/10/19/22384289/Tiga.Anggota.DPR.Baru.dari.PKS Tiga Anggota DPR Baru dari PKS].Kompas.com</ref> Ing 2017, Mardani ngisi kursi kosong sing ditinggal déning Saduddin.
== Pagesangan wiwitan ==
Mardani lair ing Jakarta tanggal 9 April 1968 nganti M. Ali Sera lan Rohati. Dhèwèké ngentèni bocah cilik ing [[Cempaka Putih, Jakarta Pusat|Galur, Cempaka Putih, Jakarta Pusat]] . Utami menyang pendidikan menengah rampung ing Jakarta. Nalika sinau ing SMA Negeri 1 Jakarta, dhèwèké aktif ngorganisasi liwat spiritualitas ékstrasurikulèr Islam (Rohis) lan sapisan dipasrahaké karo pimpinan Seksi Rohis kanggo Déwan Siswa.
Lumebu ing tertiary, Mardani ditampa ing program sarjana ing Jurusan Tèknik Mesin, [[Universitas Indonésia|Universitas Indonesia]] ing taun 1994. Nalika ing kampus, dhèwèké aktif ing bidang komunikasi mèdia minangka wartawan FTUI. Nalika isih kuliah, dhèwèké nikah karo bojoné, Siti Oniah tanggal 8 September 1991. Sawisé lulus saka UI, Mardani wiwit mulang kanggo Universitas Mercu Buana . Gelar sarjana sarjana, dhèwèké terus sekolah pasca lulusan lan kedokteran ing Universitas Teknologi Malaysia, masing-masing rampung ing taun 2000 lan 2004 kanthi jurusan tèknik sing padha, ya iku tèknik mékanik
'''PKS'''
Sajroné wiwitan [[Parté Keadilan Sejahtera|Partai Kaadilan]] (PK), Mardani lungguh minangka anggota Pusat Informasi Partai (PIP) ing [[Johor Bahru|Johor Baru]], [[Malaysia]] . Ing taun 2000, dhèwèké lumebu manajemen PIP nalika PK ngganti jeneng dadi Partai Keadilan Nasional (PKS). Wiwit bali menyang Indonésia ing taun 2003, Mardani wis mèlu manajemen pésta saka sub-kabupatèn nganti tingkat pusat. Ing taun 2005, dhèwèké diangkat dadi Wakil Sekretaris Jenderal DPP PK nganti taun 2010.
Wiwit taun 2011, dhèwèké wis diangkat dadi Ketua Koordinasi Hubungan Umum PKS DPP. PKS internal, tokoh kasebut misuwur kanthi sregep ing administrasi, dianggep minangka tokoh sing manut karo hukum lan peraturan.
Ing ngarep Pilkada Umum Gubernur DKI Jakarta 2017, PKS ngumumaké Mardani minangka calon calon pasangan sing dipasangaké karo [[Sandiaga Uno]] . Nanging, nalika lumebu registrasi calon, PKS sing nggawé koalisi karo Gerindra ngumumake pasangan [[Anies Baswedan]] lan Sandiaga Uno minangka calon sing bakal dicalonaké ing pemilihan.<ref>[http://news.okezone.com/read/2017/04/19/338/1671775/fokus-kisah-berliku-anies-baswedan-habis-di-reshuffle-terbitlah-kursi-dki-1 "Kisah Berliku Anies Baswedan, Habis Di-Reshuffle Terbitlah Kursi DKI 1"]. 20 April 2017. ''Okezone''.</ref> Sanajan dhèwèké gagal maju ing pemilihan, Mardani dianggep duwé ati sing gedhé amarga dhèwèké kepéngin mimpin tim sing menang lan ing wektu sing padha PKS ora meksa nyalonaké kader dhéwé.<ref>[http://nasional.republika.co.id/berita/nasional/pilkada/16/09/25/oe13ac365-sandiaga-uno-puji-sikap-legowo-mardani "Sandiaga Uno Puji Sikap Legowo Mardani"]. 25 September 2016. ''Republika''.</ref> Nalika Anies lan Sandiaga diumumaké menang kanthi cepet, Ketua Partai Gerindra Prabowo Subianto nyeluk Mardani minangka "komandan menang".<ref>[https://pilkada.tempo.co/read/news/2017/04/20/348867783/prabowo-panglima-pemenangan-anies-sandi-adalah-mardani-ali-sera "Prabowo: Panglima Pemenangan Anies-Sandi adalah Mardani Ali Sera"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170518101256/https://pilkada.tempo.co/read/news/2017/04/20/348867783/prabowo-panglima-pemenangan-anies-sandi-adalah-mardani-ali-sera |date=2017-05-18 }}. 20 April 2017. ''Tempo.''.</ref> Mardani dianggep bisa kanthi cerdas bisa nggawé akar umbi PKS ing Jakarta dadi rapat lan mantep menang Anies-Sandi.<ref>[http://www.rmol.co/read/2017/04/20/288372/Jakarta,-Prabowo-Dan-Mardani- "Jakarta, Prabowo Dan Mardani"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170422032911/http://www.rmol.co/read/2017/04/20/288372/Jakarta,-Prabowo-Dan-Mardani- |date=2017-04-22 }}. 20 April 2017. ''RMOL''.</ref>
== Panguripan ==
Mardani rabi karo Siti Oniah tanggal 8 September 1991. Kulawarga duwé sangang anak, patang putra lan lima putri.
== Pranala njaba ==
* {{Id icon}} [http://mardanipks.wordpress.com/profil-singkat/ Profil] . Situs web Mardani Ali Sera
* [http://dct.kpu.go.id/images/dokumen/DPR/3207/03/01.pdf Calon Mardani Ali Sera DPR RI] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140301112243/http://dct.kpu.go.id/images/dokumen/DPR/3207/03/01.pdf |date=2014-03-01 }} . Situs Web resmi KPU
== Cathetan ==
{{Reflist}}
<nowiki>
[[Kategori:Alumni Universitas Indonesia]]
[[Kategori:Anggota DPR 2009-2014]]
[[Kategori:Pulitikus Indonésia]]</nowiki>
nz4q93gyiq3fplpdpzf4jhpa5y05rpe
Kenny Anderson
0
164133
1761834
1657093
2026-11-18T07:37:03Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761834
wikitext
text/x-wiki
{{short description|Dutch-Scottish-Indonesian footballer|bot=PearBOT 5}}
{{Infobox football biography
| name = Kenny Anderson
| fullname = Kenny Anderson
| image = Kenny Anderson.jpg
| birth_date = {{birth date and age|1992|02|14|df=yes}}
| birth_place = [[Gorinchem]], Walanda
| height =
| position = [[Glandhang]]
| currentclub = [[Quick Boys]]
| clubnumber = 21
| youthclubs1 = [[RKC Waalwijk]]
| youthclubs2 = [[Willem II (football club)|Willem II]]
| youthyears1 = 2003–2011
| youthyears2 = 2011–2012
| years1 = 2012–2015
| clubs1 = [[RKC Waalwijk]]
| caps1 = 45
| goals1 = 9
| years2 = 2015
| clubs2 = [[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]
| caps2 = 9
| goals2 = 1
| years3 = 2016–2017
| clubs3 = [[RKC Waalwijk]]
| caps3 = 39
| goals3 = 8
| years4 = 2017–2019
| clubs4 = [[Quick Boys]]
| caps4 = 26
| goals4 = 3
| years5 = Wiwit 2019
| clubs5 = [[ASWH]]
| caps5 = 0
| goals5 = 0
|nationalteam1 = [[Scotland national under-17 football team|Scotland U17]]
|nationalyears1 = 2008
|nationalcaps1 = 3
|nationalgoals1 = 0
| club-update = 20 Juli 2019
| ntupdate =
}}
'''Kenny Anderson''' (lair 14 [[Fèbruari|Fèbruwari]] [[1992]] ing [[Gorinchem]]) iku pamain [[Bal-balan|bal sépak]] utawa ''footbal'' katurunan [[Walanda]]-[[Sekotlan]]-[[Indonésia]] kang main minangka [[glandhang]] kanggo [[ASWH]] sajroning liga [[Tweede Divisie]] Walanda. Anderson sadurungé uga main kanggo tim [[Geart of Midlothian]] sadurungé bali menyang [[RKC]].
== Babad urip ==
Anderson lair ing Walanda saka bapak asal [[Dunderland|Dundee]] lan ibu Walanda-Indonésia. Dhèwèké gedhé ing [[Arkel]], [[Walanda Kidul]]. Anderson sekolah jurusan ékonomi ing [[Johan Cruyff Institute]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.scotsman.com/sport/football/kenny-anderson-semi-scot-with-class-of-dutch-1-3242290|title=Kenny Anderson: Semi-Scot with class of Dutch|website=www.scotsman.com|language=en|access-date=2020-01-18}}</ref>
== Karir klub ==
=== RKC Waalwijk ===
Anderson miwiti karir bal sépaké ing RKC Waalwijk sawisé gagal merkolèhaké papan ing [[Feyenoord Academy]].<ref name=":0" /> Wiwit saka iku, Anderson mèlu ing RKC Waalwijk sasuwéné wolung taun, nuli gabung karo [[Willem II]] mung betah setaun suwéné.<ref name=":0" /> Sabanjuré dhèwèké gabung manèh menyang Waalwijk.<ref>{{Cite web|url=http://www.rkcwaalwijk.nl/13/rkc-waalwijk/eerste-elftal/selectie-staf?person=91%3Fperson%3D8|title=Selectie & Staf - Eerste elftal - RKC Waalwijk|date=2015-08-26|website=web.archive.org|access-date=2020-01-18|archive-date=2015-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826152035/http://www.rkcwaalwijk.nl/13/rkc-waalwijk/eerste-elftal/selectie-staf?person=91%3Fperson%3D8|url-status=bot: unknown}}</ref>
Sawisé main minangka cadhangan [[Kluban|klub]] sadawané kala mangsa 2012-2013, Anderson miwiti dhebuté ing RKC Waalwijk nalika [[20]] [[April]] [[2013]], kang dhèwèké nggantèni [[Nourdin Boukhari]] sawisé menit ka-82, sajroning kakalahan 4-0 lawan [[Heracles Almelo]].<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252fruime-zege-heracles-zonder-veel-spektakel%257ea2611aea%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Rong minggu sabanjuré sajroning tetandhingan pungkasan kala mangsa iki nalika tanggal [[12]] [[Mèi]] [[2013]], Anderson nyithak gul sapisanan kanggo RKC Waalwijk jroning kamenangan 2-1 lawan [[NEC]].<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252frkc-verpest-afscheid-babos-bij-nec%257ea21e264d%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Pungkasané liga, klub Waalwijk manggon ing urutan ka-14 lan Anderson main ing telung tetandhingan kalawan nyithak sak gul.
Nyeraki kala mangsa 2013-2014, Anderson nandhatangani kontrak rong taun saéngga dhèwèké netep ing klub iku nganti [[2015]].<ref>{{Cite web|url=http://www.rkcwaalwijk.nl/index.php/83/business/nieuws?article=365|title=Nieuws - Business - RKC Waalwijk|date=2015-08-26|website=web.archive.org|access-date=2020-01-18|archive-date=2015-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826161355/http://www.rkcwaalwijk.nl/index.php/83/business/nieuws?article=365|url-status=bot: unknown}}</ref> Anderson panggah mapan ing tim utama sajronig paron wektu kala mangsa iki lan mènèhi umpan kanggo [[Aurélien Joachim]] kang nuli nyithak gul ing menit pungkasan, saéngga bisa menang 1-0 lawan [[Feyenoord]] nalika 24 Novèmber 2013.<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252fluxemburger-dompelt-mat-feyenoord-in-extra-tijd-in-diepe-rouw%257eac4e1609%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Telung minggu sabanjuré ya iku ing 14 Dhésèmber 2013, Anderson nyithak gul sapisané saéngga timé bisa menang 2-1 lawan [[ADO Den Haag]].<ref>{{Cite web|url=https://www.vi.nl/nieuws/anderson-leidt-rkc-in-den-haag-naar-eerste-uitzege-|title=Anderson leidt RKC in Den Haag naar eerste uitzege|last=|first=|date=|website=|archive-url=|archive-date=2013-12-14|url-status=|access-date=2020-01-18}}</ref> Anderson banjur nyithak rong gul manèh ing kala mangsa 2013-2014 lawan [[Utrecht]]<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252futrecht-in-de-problemen-na-bizarre-slotfase-in-waalwijk%257ea8e78995%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> lan [[Vitesse Arnhem]]<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252fvitesse-maakt-zwakke-start-na-rust-goed%257ea4bf6d9f%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Anderson ajeg mapan ing tim utama nalika kala mangsa 2013-2014, wis manggon ing bangku cadhangan kanggo sapérangan gedhé wektuné, mèlu 25 cakrik lan nyithak patang gul, nalikané dhèwèké kadhegradhasi saka [[Eredivisie]].
Ing kala mangsa 2014-2015, Anderson miwiti kala mangsané kanthi becik nalika dhèwèké nyithak rong gul sajroning rong tetandhingan lawan [[De Graafschap]]<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=Oom2kBLTny5zJUeO&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.gelderlander.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252falgemeen%252fsport%252fde-graafschap-verspeelt-dure-punten-tegen-rkc-1.4503584%253freferrer%253dhttps%253a%252f%252fen.wikipedia.org%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> lan [[Jong FC Twente]]. Gul kaping telu Anderson sabanjuré ya iku ing 20 [[Dhésèmber]] [[2014]], nanging kalah 3-1 lawan [[Volendam]]<ref>{{Cite web|url=https://myprivacy.dpgmedia.net/?siteKey=V9f6VUvlHxq9wKIN&callbackUrl=https%3a%2f%2fwww.ad.nl%2fprivacy-gate%2faccept%3fredirectUri%3d%252fnederlands-voetbal%252fnec-met-tien-man-moeiteloos-langs-emmen%257eacc0cc0c%252f|title=Privacy settings|website=myprivacy.dpgmedia.net|access-date=2020-01-18}}{{Pranala mati|date=October 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Gul kaping papaté ya iku ing 19 Dhésèmber kanthi skor 5-3 lawan [[Emmen]],<ref>{{Cite web|url=https://www.vi.nl/cookies/;jsessionid=C9279520D8F9178F1E31AD813BA53F4D|title=Privacyinstellingen op VI.nl|website=www.vi.nl|access-date=2020-01-18}}</ref> banjur menang manèh kanthi skor 3-0 lawan [[Roda JC]] ing 16 Januwari 2015. Ing pungkasané Januwari, Anderson wis tampil ping 17 lan nyithak patang gul kanggo klub.
=== Heart of Midlothian ===
Anderson pindhah menyang menyang jaban nagri ya iku menyang Sekotlan, banjur dhèwèké nandhatangani kontrak karo [[Heart of Midlothian]] ing 2 [[Fèbruari|Fébruwari]] 2015 kang suwéné kontrak ya iku 18 sasi.<ref>{{Cite web|url=http://www.heartsfc.co.uk/news/4142|title=Kenny comes on board|last=|first=|date=2015-02-15|website=Hearts FC|archive-url=https://web.archive.org/web/20150203210732/http://www.heartsfc.co.uk/news/4142|archive-date=2015-02-03|url-status=bot: unknown|access-date=2020-01-18}}</ref>
Limang dina sawisé nandhatangani kontrak, nuli dhèwèké nyithak gul ing wiwitan dhebuté ing Heart of Midlothain kanthi angka 3-2 ngalahaké [[Livingston]].<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/31071717|title=Livingston 2-3 Heart of Midlothian|date=2015-02-07|access-date=2020-01-18|language=en-GB}}</ref> Kalawan patang lan patang sub-cakrik, nalika iku Heart dipromosèkaké manèh menyang [[Liga Primèr Sekotlan]]. Pangajapé Anderson kanggo merkolèhaké medhali tumuju nemoni alangan, jalaran dhèwèké anggoné mèlu tetandhingan isih kurang saka sanga. Mula dhèwèké kudu mèlu main ing tetandhingan pungkasaning kala mangsa lawan [[Rangers F.C.|Rangers]]. Dhèwèké nggantèni [[Miguel Pallardó]] ing menit ka-70, banjur Hearts bisa nahan imbang kanthi skor 2-2.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/32448178|title=Heart of Midlothian 2-2 Rangers|date=2015-05-02|access-date=2020-01-18|language=en-GB}}</ref>
Sawisé tetandhingan wis rampung, Andesron nampa medhali lan dadi panggayuhan kang nggumunaké kanggo dhiri pribadiné. Dhèwèké mratélakaké manawa Manajer [[Robbie Neilson]] ngrencanakaké kanggo ngontrak dhèwèké amrih bisa menang manèh.<ref>{{Cite web|url=https://www.edinburghnews.scotsman.com/|title=Kenny Anderson determined to make his mark at Hearts|last=|first=|date=2015-07-04|website=Edinburgh Evening News|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-01-18}}</ref> Sawisé ora tampil ing pasanggiri tim utama sasuwéné kala mangsa 2015-2016, Anderson ninggalaké klub ing Januwari 2016.<ref>{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/35246583|title=Kenny Anderson: Midfielder leaves Hearts by mutual consent|date=2016-01-06|access-date=2020-01-18|language=en-GB}}</ref>
=== Quick Boys lan ASWH ===
Anderson nandhatangani kontrak kalawan [[Quick Boys]] ing 17 Dhésèmber [[2017]]. Ing taun [[2019]], dhèwèké nandhatangani kontrak kalawan [[ASWH]] kang kasil bisa nekakaké timé menyang Tweede Divisie lumantar ''play-off''.
== Karir internasional ==
Anderson makili Sekotlan U-17 ing taun 2008 kang sadurungé iku Anderson tau makili Walanda U-14 lan Walanda U-15.<ref>{{Cite web|url=http://www.eveningtelegraph.co.uk/2015/02/04/dutchman-kenny-anderson-is-a-proud-arab-at-hearts/|title=Dutchman Kenny Anderson is a proud Arab at Hearts - Evening Telegraph|date=2015-08-26|website=web.archive.org|access-date=2020-01-18|archive-date=2015-08-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20150826152437/http://www.eveningtelegraph.co.uk/2015/02/04/dutchman-kenny-anderson-is-a-proud-arab-at-hearts/|url-status=bot: unknown}}</ref>
==Statistik==
Statistik per Januwari 2016.<ref>{{Cite web|url=https://int.soccerway.com/players/kenny-anderson/143899/|title=Netherlands - K. Anderson - Profile with news, career statistics and history - Soccerway|website=int.soccerway.com|access-date=2020-01-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20130509093034/http://int.soccerway.com/players/kenny-anderson/143899/|archive-date=2013-05-09|url-status=dead}}</ref>
{| class="wikitable"
|+ Statistik Klub
|-
! rowspan=2 | Klub
! rowspan=2 | Kala-mangsa
! colspan=2 | Liga
! colspan=2 | Kajuwaran Liga
! colspan=2 | Kajuwaran Nasional
! colspan=2 | Éropa
! colspan=2 | Liyané
! colspan=2 | Gunggung
|-
! Cakrik
! Gul
! Cakrik
! Gul
! Cakrik
! Gul
! Cakrik
! Gul
! Cakrik
! Gul
! Cakrik
! Gul
|- align=center
| rowspan=4 |[[RKC Waalwijk]]
|[[2012–13 Eredivisie|2012–13]]
|3||1||0||0||0||0||0||0||0||0||3||1
|- align=center
|[[2013–14 Eredivisie|2013–14]]
|25||4||0||0||1||0||0||0||2||0||28||4
|- align=center
|[[2014–15 Eerste Divisie|2014–15]]
|17||4||0||0||1||0||0||0||0||0||18||4
|-
!Gunggung
!45!!9!!0!!0!!2!!0!!0!!0!!2!!0!!49!!9
|- align=center
| rowspan=3 |[[Heart of Midlothian F.C.|Heart of Midlothian]]
|[[2014–15 Heart of Midlothian F.C. season|2014–15]]
|9||1||0||0||0||0||0||0||0||0||9||1
|- align=center
|[[2015–16 Heart of Midlothian F.C. season|2015–16]]
|0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0||0 <!-- Update the totals below as well.-->
|-
!Gunggung
!9!!1!!0!!0!!0!!0!!0!!0!!9!!1!!0!!0
|-
! colspan="2"|Gunggung sasuwéné karir !! 54 !! 10 !! 0 !! 0 !! 2 !! 0 !! 0 !! 0 !! 2 !! 0 !! 58 !! 10
|}
== Pangalembana ==
=== Heart of Midlothian ===
* Kajuwaran Sekotlan 2014-2015
== Rujukan ==
{{reflist|2}}
[[Kategori:Ulah raga]]
[[Kategori:Bal-balan]]
[[Kategori:Walanda]]
t1unw58t1cfpdltcvu4lkt5s9vklfb3
Fatkhullo Fatkhuloev
0
164516
1761798
1748229
2026-11-17T23:41:45Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761798
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Fatkhullo Fatkhuloev
| image = Fathullo Fathulloev.jpg
| fullname = Fatkhullo Fatkhuloev
| birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1990|3|24}}
| birth_place = [[Dushanbe|Duşanbé]] [[Tajikistan]]
| height = {{height|m=1.84|precision=0}}
| position = [[Midfielder (football)|Glandhang]]
| currentclub = [[FK Khujand|Khujand]]
| clubnumber = 18
| youthyears1 =
| youthclubs1 =
| years1 = 2007–2008
| clubs1 = [[Dynamo Dushanbe]]
| caps1 =
| goals1 =
| years2 = 2008–2017
| clubs2 = [[FC Istiqlol|Istiqlol]]
| caps2 =
| goals2 =
| years3 = 2018
| clubs3 = [[Persela Lamongan]]
| caps3 = 0
| goals3 = 0
| years4 = 2018–2019
| clubs4 = [[FC Istiklol|Istiklol]]
| caps4 = 25
| goals4 = 7
| years5 = 2019
| clubs5 = [[FK Bukhara|Bukhar]]
| caps5 = 11
| goals5 = 1
| years6 = 2020–saiki
| clubs6 = [[FK Khujand|Khujand]]
| caps6 = 0
| goals6 = 0
| nationalyears1 = 2006–2007
| nationalyears2 = 2014
| nationalyears3 = 2007–
| nationalteam1 = [[Tajikistan national under-17 football team|Tajikistan U17]]
| nationalteam2 = [[Tajikistan national under-23 football team|Tajikistan U23]]
| nationalteam3 = [[Tajikistan national football team|Tajikistan]]
| nationalcaps1 =
| nationalgoals1 =
| nationalcaps2 = 4
| nationalgoals2 = 1
| nationalcaps3 = 68
| nationalgoals3 = 9
| club-update = 10 Maret 2020
| nationalteam-update = 14 November 2018
}}
'''Fatkhullo Fatkhuloev''' yaiku salah sawijining pamain bal-balan aguna kang asalé saka [[Tajikistan]]. Fatkhullo lair ing [[Dushanbe|Duşanbé]], surya ping 24 wulan [[Maret]] taun [[1990]] (umur 29 taun), lan main ing posisi glandhang tengen utawa glandhang kiwa. Pamain kasebut duwé dhuwur piyadeg 1,77 [[mèter]] lan bobot 66 kg, saiki main ing klub [[FK Khujand]] lan kagandhok ing agènsi pamain [[KT Agency]].<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.transfermarkt.com/fatkhullo-fatkhulloev/profil/spieler/64909|title=Profil Pamain Fatkhullo Fatkhulloev (Saka Basa Inggris)|last=Transfermarkt|first=Admin|date=2019-12-30|website=Transfermarkt|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.worldfootball.net/player_summary/fatkhullo-fatkhuloev/|title=Ringkesan Pamain Fatkhullo Fatkhuloev (Saka Basa Inggris)|last=World Football|first=Admin|date=|website=World Football|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://peoplepill.com/people/fatkhullo-fatkhuloev/|title=Pawongan Fatkhullo Fatkhuloev (Saka Basa Inggris)|last=People Pill|first=Admin|date=|website=Peoplepill|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}</ref>
== Riwayat Transfer ==
Sadawaé karir agunané ing jagad bal-balan, Fatkhullo wis kapétung bélani klub-klub ing liga Tajikistan, Indonésia, lan Usbèkistan.<ref>{{Cite web|url=https://www.sofascore.com/id/pemain/fatkhullo-fatkhuloev/194534|title=Pamain Fatkhullo Fatkhuloev (Saka Basa Indonesia)|last=Sofascore|first=Admin|date=|website=Sofascore|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}</ref>
* 1 [[Januari]] [[2007]] ing klub [[Dynamo Duşanbé]].<ref name=":0" />
* 1 Januari [[2009]] ditransfer saka klub Dynamo Duşanbé menyang klub [[Istiqlol]].<ref name=":0" />
* 30 [[Dhésèmber]] [[2017]] ditransfer saka klub Istiqlol menyang klub [[Persela Lamongan]].<ref name=":0" />
* 5 [[Fèbruari|Fébruari]] [[2018]] ditransfer saka klub Persela Lamongan bali menyang klub Istiqlol.<ref name=":0" />
* 20 [[Juli]] [[2019]] ditransfer saka klub Istiqlol menyang klub [[Bukhara]].<ref name=":0" />
* 16 Fébruari [[2020]] ditransfer saka klub Bukhara menyang klub FK Khujand kanthi rega 250 èwu [[Euro|Éuro]].<ref name=":0" />
== Karir ==
=== Persela Lamongan ===
Teka ing [[Stadhion Surajaya]] [[Lamongan]] surya ping 30 Dhésèmber 2017, Fatkhullo Fatkhuloev ngidak sepisanan ing tanah Jawa kanthi gelar pamain paling apik Liga Tajikistan taun 2017. Fatkhullo langsung dimainaké ing turnamèn pemanasa [[Piala Prèsidhèn]] taun 2018. Sawisé gelaran turnamèn Piala Prèsidhèn rampung dhèwèké malah dicorèk saka tim Persela Lamongan jalaran ora lumebu rèng-rèngan taktik tim lan kabutuhan tim, kamangka Fatkhullo main cukup apik kanthi mènèhi asis menyang kanca-kancané satemah bisa dadi gol. Sawisé dicorèk Fatkhullo bali menyang klub sadurungé yaiku Istiqlol.<ref>{{Cite web|url=https://www.indosport.com/sepakbola/20190106/rekam-jejak-pemain-tajikiztan-di-indonesia-sebelum-kedatangan-dilshod/fatkhullo-fatkhuloev|title=Napak Tilas Pamain Tajikistan ing Indonesia Sadurunge Katekan Dilshod / Fatkhullo Fatkhuloev (Saka Basa Indonesia)|last=Tirtana|first=Arief|date=2019-01-06|website=Indosport|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027123216/https://www.indosport.com/sepakbola/20190106/rekam-jejak-pemain-tajikiztan-di-indonesia-sebelum-kedatangan-dilshod/fatkhullo-fatkhuloev|archive-date=2022-10-27|url-status=dead|access-date=2020-03-10}}</ref>
Ora kanggone Fatkhullo ing tim Persela mesthi baé gawé kejot jagad Liga Indonésia, nanging miturut asistèn palatih Persela yaiku Agus Haryono, posisi Fatkhulo minangka glandhang ora dibutuhaké déning tim lan Fatkhullo wis pana ing perkara kasebut. Persela luwih butuh pamain kanggo posisi glandhang tengah tinimbang glandhang swiwi, nanging Fatkullo uga legawa marang putusan manajemen Persela lan dhèwèké saguh ora nerusaké kontrak ana Lamongan.<ref>{{Cite web|url=https://www.bola.net/indonesia/persela-ungkap-alasan-dilepasnya-fatkhullo-fatkhuloev-ff23ed.html|title=Persela Miyak Alesan Diculakéné Fatkhullo Fatkhuloev (Saka Basa Indonesia)|last=Ibrahim|first=Mustopa|date=2018-02-06|website=Bola.net|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}</ref>
== Kuwalifikasi Piala Asia 2019 ==
Tetandhingan kuwalifikasi Grup C Piala Asia 2019 diadani ing [[Stadhion Rizal Memorial]], [[Manila]], [[Pilipina|Filipin]]. Nalika iku tim nasional Filipina lumawan tim nasional Tajikistan kang dibélani déning Fatkhullo Fatkhuloev lan sekor pungkasan nuduhake angka 2-1 utawa tetandhingan dimenangi déning tim nasional Filipin. Sadawané tetandhingan kang lumaku sengit jalaran padha digdayané, ana kedadéan padudon kang ngatutaké pamain saka kaloro tim. Tilas pamanin Persela Lamongan yaiku Fatkhullo Fatkhuloev konangan njoglo sirahé salah sawijining pamain Filipin, satemah ora gantalan suwé pamain liya Filipin padha ora trima marang patrapé Fatkhullo lan dumadi pancakara kang nyebabaké tetandhingan mandheg sawetara. Kanthi asil kasebut tim nasional Tajikistan gagal lolos saka grup C kuwalifikasi Piala Asia 2019.<ref>{{Cite web|url=https://bolalob.com/read/81989/mantan-gelandang-persela-tinju-pemain-filipina|title=Tilas Pamain Persela Ngantem Pamain Filipin (Saka Basa Indonesia)|last=Bert|first=Ro|date=2018-03-29|website=Bolalob|archive-url=|archive-date=|url-status=|access-date=2020-03-10}}{{Pranala mati|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>
== Statistik ==
{{updated|tetandhingan kang dimainaké 10 Fèbruari 2020}}<ref>{{cite web|title=Fatkhullo Fatkhulloev (Saka Basa Inggris)|url=https://int.soccerway.com/players/fatkhullo-fatkhuloev/118538/|website=int.soccerway.com|publisher=Soccerway|accessdate=2020-03-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20191223000702/https://int.soccerway.com/players/fatkhullo-fatkhuloev/118538/|archive-date=2019-12-23|url-status=dead}}</ref>
=== Klub ===
{| class="wikitable" style="text-align: center;"
|-
!rowspan="2"|Klub
!rowspan="2"|Mangsa
!colspan="3"|Liga
!colspan="2"|Piala Nasional
!colspan="2"|Buwana
!colspan="2"|Liyan
!colspan="2"|Gunggung
|-
!Dhivisi!!Main!!Gol!!Main!!Gol!!Main!!Gol!!Main!!Gol!!Main!!Gol
|-
|rowspan="9" valign="center"|[[FC Istiklol|Istiqlol]]
|[[2010 FC Istiklol mangsa|2010]]
|rowspan="8" valign="center"|[[Liga Utama Tajikistan]]
| || || || ||colspan="2"|–||1||0||1||0
|-
|[[2011 FC Istiklol season|2011]]
| || || || ||5||3||1||0||6||3
|-
|[[2012 FC Istiklol season|2012]]
| || || || ||5||1||1||0||6||1
|-
|[[2013 FC Istiklol season|2013]]
|16||2|| || ||colspan="2"|–||colspan="2"|–||16||2
|-
|[[2014 FC Istiklol season|2014]]
|13||6||5||2||colspan="2"|–||1||0||19||8
|-
|[[2015 FC Istiklol season|2015]]
|14||9||5||5||11||1||1||1||31||16
|-
|[[2016 FC Istiklol season|2016]]
|16||10||7||2||6||1||1||0||30||13
|-
|[[2017 FC Istiklol season|2017]]
|19||7||4||1||11||0||1||0||35||8
|-
!colspan="2"|Cacah
!78!!35!!21!!10!!38!!6!!7!!1!!144!!51
|-
|[[Persela Lamongan]]
|[[2018 Liga 1|2018]]
|[[Liga 1 (Indonesia)|Liga 1]]
|0||0||0||0||colspan="2"|–||0||0||0||0
|-
|rowspan="3" valign="center"|[[FC Istiklol|Istiklol]]
|[[2018 FC Istiqlol mangsa|2018]]
|rowspan="2" valign="center"|[[Liga Utama Tajikistan]]
|19||4||5||2||6||3||1||0||32||9
|-
|[[2019 FC Istiqlol mangsa|2019]]
|6||3||0||0||7||1||1||0||14||4
|-
!colspan="2"|Cacah
!25!!7!!5!!2!!13!!4!!2!!0!!46!!13
|-
|[[FK Bukhara|Bukhar]]
|[[2019 Liga Super Usbekistan|2019]]
|[[Liga Super Usbekistan]]
|11||1||0||0||colspan="2"|–||colspan="2"|–||11||1
|-
|[[FK Khujand|Khujand]]
|[[2020 Liga Utama Tajikistan|2020]]
|[[Liga Utama Tajikistan]]
|0||0||0||0||1||0||colspan="2"|–||1||0
|-
!colspan="3"|Cacah Karir
!114!!43!!26!!13!!52!!10!!9!!1!!201!!65
|}
=== Tim Nasional<ref>{{Cite web|url=https://worddisk.com/wiki/Fatkhullo_Fatkhuloev/|title=Fatkhullo Fatkhuloev|last=Word Disk|first=Admin|date=|website=Worddisk|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027123217/https://worddisk.com/wiki/Fatkhullo_Fatkhuloev/|archive-date=2022-10-27|url-status=dead|access-date=2020-03-10}}</ref>===
{| class="wikitable" style="text-align:center"
|-
!colspan=3|[[Tajikistan national football team|Tim Nasional Tajikistan]]
|-
!Taun!!Main!!Gol
|-
|2007||2||0
|-
|2008||7||1
|-
|2009||1||0
|-
|2010||6||2
|-
|2011||10||0
|-
|2012||6||0
|-
|2013||4||1
|-
|2014||5||2
|-
|2015||7||2
|-
|2016||7||0
|-
|2017||6||0
|-
|2018||5||1
|-
|2019||2||0
|-
|2020||||
|-
!Total||68||9
|}
== Pisungsung ==
{| class="wikitable" style="font-size:95%;"
! # !! Surya !! Papan !! Mungsuh !! Sekor !! Asil !! Kompetisi
|-
| 1. || 4 Sèptèmber 2014 || [[Arena Borisov]], [[Barysaw]], [[Bélarus]] || {{fb|BLR}} || <div style="text-align: center;">'''1'''–1</div> || <div style="text-align: center;">1–6 </div>|| Kekancan
|-
| 2. || 26 Maret 2015 || [[Komplèk Olahraga Malé (Ekuvéni)|Komplèk Olahraga Malé]], [[Malé]], [[Maladéwa]] || {{fb|MDV}} || <div style="text-align: center;">'''1'''–0 </div>|| <div style="text-align: center;">2–0 </div>|| Kekancan
|-
| 3. || 16 Juni 2015 || [[Stadhion Nasional Bangabandhu]], [[Dhaka]], [[Bangladès]] || {{fb|BAN}} || <div style="text-align: center;">'''1'''–1 </div>|| <div style="text-align: center;">1–1 </div>|| [[Kuwalifikasi Piala Donya FIFA 2018 – AFC Babak Kapindho|Kuwalifikasi Piala Donya FIFA 2018]]
|-
| 4. || 2 Oktober 2018 || [[Stadhion Dhistrik Sylhet]], [[Sylhet]], Bangladès || {{fb|NEP}} || <div style="text-align: center;">'''1'''–0 </div>|| <div style="text-align: center;">2–0 </div>|| [[Piala Bangabandhu 2018]]
|}
== Rujukan ==
[[Kategori:Pamain bal-balan Tajikistan]]
lywv6rqyootux3fochkd5um0s3n2zzd
FK Panevėžys
0
164582
1761797
1746724
2026-11-17T23:29:33Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761797
wikitext
text/x-wiki
{{Kotak info klub bal-balan
|clubname = FK Panevėžys
|current = Mangsa 2026 FK Panevėžys
|image =
|fullname = Futbolo klubas Panevėžys
|nickname = ''panevėžiečiai''
|shortname = Panevėžys
|founded = {{Start date and age|2015||}}
|ground = [[Aukštaitijos stadionas]], [[Panevėžys]], [[Litowen]]
|capacity = 4.000
|chairman = {{flagicon|LTU}} Bronius Vaitiekūnas
|mgrtitle = Manajer|manager = {{flagicon|FIN}} [[Toni Korkeakunnas]]
|league = [[TOPLYGA]]<ref>[https://toplyga.lt/naujiena/naujasis-lietuvos-futbolo-cempionato-pavadinimas-toplyga/9300 Naujasis Lietuvos futbolo čempionato pavadinimas – TOPLYGA]</ref>
|season = 2025
|position = Liga Super, ke-6
|website = http://www.fk-panevezys.lt/ fk-panevezys.lt
| pattern_la1=_hummellead21tr
| pattern_b1=_hummellead21tr
| pattern_ra1=_hummellead21tr
| pattern_sh1=_hummellead21tr
| pattern_so1=_hummel20r
| leftarm1=FF0000
| body1=FF0000
| rightarm1=FF0000
| shorts1=FF0000
| socks1=FF0000
| pattern_la2=_hummellead21tb
| pattern_b2=_hummellead21tb
| pattern_ra2=_hummellead21tb
| pattern_sh2=_hummellead21tb
| pattern_so2=_hummel20tb
| leftarm2=0000ff
| body2=0000ff
| rightarm2=0000ff
| shorts2=0000ff
| socks2=0000ff
}}
'''Futbolo klubas Panevėžys''' inggih punika sawijining klub [[ulah raga]] [[Litowen]].
== Performa di liga ==
{| class="wikitable" style="font-size:90%;"
|-
!Musim
!Tingkat
!Liga
!Tempat
!@
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2015'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2015.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2016'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2016.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2017'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''10.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2017.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2018'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''2.'''
| bgcolor="#F4DC93" style="text-align:center;"| '''[[Pirma lyga]]'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2018.html#1lyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2019'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2019.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''2020'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''5.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2020.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2021'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''4.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2021.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2022'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#DEB678" style="text-align:center;"| '''3.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2022.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2023'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#FFFF00" style="text-align:center;"| '''1.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2023.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2024'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''8.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2024.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2025'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[A lyga]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''6.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2025.html#alyga</ref>
|-
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''2026'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''1.'''
| bgcolor="#DDFFDD" style="text-align:center;"| '''[[TOPLYGA]]'''
| bgcolor="#F5F5F5" style="text-align:center;"| '''.'''
| <ref>http://www.rsssf.com/tablesl/lito2026.html#alyga</ref>
|-
|}
== Skuat ==
{{updated|23 January 2026}}<ref>https://alyga.lt/komanda/panevezys</ref><ref>{{Cite web |url=http://fk-panevezys.lt/team/panevezys/ |title=Archive copy |access-date=2019-07-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181220094449/http://fk-panevezys.lt/team/panevezys/ |archive-date=2018-12-20 |url-status=dead}}</ref>
{{fs start}}
{{fs player|name=[[Vytautas Černiauskas]]|nat=LTU|no=1|pos=GK}}
{{Fs player|no=|pos=GK|nat=LTU|name=[[Arijus Bražinskas]]}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{fs player|no=32|name=Rokas Rasimavičius|nat=LTU|pos=DF}}
{{Fs player|no=[[File:1uparrow green.svg|17px]]|nat=GER|pos=DF|name=[[Milan Delević]]}} ✔️
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{fs player|no= 7|name=[[Ernestas Veliulis]]|nat=LTU|pos=MF}}
{{Fs player|no=44|nat=SLO|pos=MF|name=[[Lovro Grajfoner]]}}
{{fs player|no=|nat=LTU|pos=MF|name=[[Matas Ramanauskas]]}} ✔️
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{Fs player|no=|pos=FW|nat=NCA|name=}}
|-----
! colspan="9" bgcolor="#B0D3FB" align="left" |
|----- bgcolor="#DFEDFD"
{{fs end}}
== Cathetan suku ==
{{Reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{Official|http://www.fk-panevezys.lt}}
* [https://www.facebook.com/fkpanevezys/ FK Panevėžys: facebook]
* [https://toplyga.lt/komanda/panevezys FK Panevėžys: toplyga.lt]
* [https://int.soccerway.com/teams/lithuania/fk-panevezys/33092/ FK Panevėžys: Soccerway]
* [https://globalsportsarchive.com/team/soccer/fk-panevezys/25064/ Globalsportsarchive]
[[Kategori:Tim bal-balan Litowen|Panevezys]]
nhb0s9jyvxlcsvpzk6kgddk33kmi8fe
Wikipédia:Angkringan Warta
4
165026
1761785
1761387
2026-11-17T21:23:29Z
MediaWiki message delivery
19967
/* Berita Teknis: 2026-47 */ pérangan anyar
1761785
wikitext
text/x-wiki
{{/Pambuka}}
<div style="display: none;">
{{Naraguna:LabdajiwaBot/konfig arsip
|archive = Wikipédia:Angkringan Warta/Arsip %(year)d
|algo = old(30d)
|counter = 1
|minthreadsleft = 0
|minthreadstoarchive = 1
}}
</div>
== <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-43</span> ==
<div lang="id" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W43"/><div class="plainlinks">
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Terjemahan]] telah tersedia.
'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Untuk mengukur dampak penerapan sejumlah [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing#November 2025: Ideas and feedback|fitur yang diminta oleh komunitas]] terhadap retensi pembaca yang belum masuk log, uji coba fitur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Growth/Image_Browsing|Korsel Gambar]] akan diluncurkan kepada pembaca yang belum masuk log. Melalui fitur ini, pembaca dapat menjelajahi gambar yang diunggah oleh komunitas dan dipilih oleh penyunting karena relevan dengan artikel tertentu. Uji coba ini akan dimulai pada 20 November.
* Pemberitahuan uji coba akan ditampilkan kepada 0,5% pembaca perangkat seluler yang belum masuk log dan mengakses Wikipedia bahasa Inggris melalui Google. Pemberitahuan tersebut akan meminta mereka menambahkan Wikipedia sebagai [https://blog.google/products-and-platforms/products/search/preferred-sources/ Sumber Pilihan di Google]. Uji coba ini bertujuan untuk mengetahui apakah pemberitahuan tersebut dapat meningkatkan retensi pembaca dan mendorong pengguna Google Penelusuran untuk lebih sering mengunjungi Wikipedia. Uji coba akan berlangsung pada 15–29 Oktober, kemudian dampaknya terhadap retensi pembaca dan jumlah kunjungan dari sumber lain akan dievaluasi.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:26}} {{PLURAL:26|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Sebagai contoh, masalah yang menyebabkan [[quarry:|Quarry]] menampilkan galat "Akses ditolak" ketika pengguna mencoba menjalankan kueri SQL, sehingga kueri tidak dapat dijalankan sebagaimana mestinya, kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T440966]
'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[File:Cog-icon-grey.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal kelanjutan]] Akibat kekutu yang telah lama ada, aplikasi yang menggunakan alur kredensial klien [[mw:Special:MyLanguage/OAuth/For_Developers|OAuth 2]] untuk bertindak atas nama pemiliknya diperlakukan seolah-olah belum masuk log. Masalah ini akan diperbaiki untuk aplikasi baru yang didaftarkan pada atau setelah Senin, 19 Oktober. Sejumlah aplikasi yang terdampak perlu didaftarkan ulang. [https://phabricator.wikimedia.org/T420297]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.1|MediaWiki]]
'''Pertemuan dan acara'''
* Sebuah usulan untuk menyelenggarakan Wikimedia Hackathon setiap tiga tahun sekali, diselingi dengan hackathon regional, [[mw:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|telah dibagikan]] kepada komunitas. Usulan ini bertujuan untuk mengkaji cara meningkatkan aksesibilitas acara tersebut bagi komunitas teknis di berbagai wilayah. Masukan mengenai usulan ini dapat disampaikan melalui [[mw:Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|halaman pembicaraannya]] sebelum 6 November.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|Terjemahkan]] • [[m:Tech|Minta bantuan]] • [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
</div><section end="technews-2026-W43"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 19 Oktober 2026 14.37 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31178499 -->
== <span lang="id" dir="ltr">Pengalihan peladen — Wiki Anda akan segera menjadi mode hanya-baca dalam beberapa saat lagi</span> ==
<div lang="id" dir="ltr">
<section begin="server-switch"/><div class="plainlinks">
[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Baca pesan ini dalam bahasa lain]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]
[[foundation:|Wikimedia Foundation]] akan mengalihkan lalu lintas di antara pusat datanya. Hal ini akan memastikan bahwa Wikipedia dan wiki Wikimedia lainnya dapat tetap beroperasi bahkan selepas bencana.
Semua lalu lintas akan beralih pada '''{{#time:j xg|2026-10-28|id}}'''. Pengalihan akan dimulai pada pukul '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2026-10-28T15:00|en}} {{#time:H:i e|2026-10-28T15:00}}]'''.
Akan tetapi, karena adanya keterbatasan dalam perangkat lunak [[mw:Special:MyLanguage/Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], semua aktivitas penyuntingan harus berhenti sementara ketika proses pengalihan ini dilakukan. Kami memohon maaf atas ketidaknyamanan ini dan kami akan berupaya untuk meminimalkan hal serupa pada waktu yang akan datang.
Sebuah papan pengumuman akan ditampilkan di semua wiki 30 menit sebelum pelaksanaan operasi ini. Spanduk tersebut akan selalu terlihat hingga akhir pengerjaan.
Anda dapat ikut serta dalam [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special%3ATranslate&group=Centralnotice-tgroup-read_only_banner&task=view&language=&filter=&action=translate menerjemahkan atau menyelaraskan] teks spanduk ini.
'''Anda masih bisa membaca, tetapi tidak bisa menyunting, seluruh wiki dalam periode waktu tertentu.'''
* Anda tidak dapat menyunting hingga satu jam pada hari {{#time:l j xg Y|2026-10-28|id}}.
* Jika Anda mencoba menyunting atau menyimpan suntingan Anda pada waktu tersebut, Anda akan melihat sebuah pesan galat. Kami berharap tidak ada suntingan yang hilang pada waktu-waktu tersebut, tetapi kami tidak dapat menjamin hal ini. Jika Anda mendapat pesan galat, mohon menunggu hingga semuanya kembali normal. Anda dapat menyimpan suntingan Anda setelahnya. Namun, kami sangat menyarankan untuk membuat salinan suntingan Anda terlebih dahulu untuk berjaga-jaga.
''Pengaruh lainnya'':
* Pekerjaan di latar belakang akan menjadi lebih lambat dan beberapa pekerjaan mungkin akan diberhentikan. Pranala merah mungkin tidak dapat diperbarui secepat biasanya. Jika Anda membuat artikel yang telah terhubung dengan halaman lainnya, pranalanya akan tetap merah lebih lama daripada biasanya. Beberapa skrip yang berjalan lama terpaksa dihentikan.
* Kami berharap penerapan kode akan terjadi seperti minggu-minggu lainnya. Namun, beberapa kasus pembekuan kode dapat terjadi secara cepat jika proses operasi membutuhkannya setelah itu.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] akan tidak tersedia selama 90 menit.
Proyek ini mungkin ditunda jika diperlukan. Anda dapat [[wikitech:Switch_Datacenter|membaca jadwalnya di wikitech.wikimedia.org]] Semua perubahan akan diumumkan dalam jadwal tersebut.
'''Mohon sebarkan informasi ini kepada komunitas Anda.'''</div><section end="server-switch"/>
</div>
[[user:Trizek_(WMF)|Trizek_(WMF)]] 26 Oktober 2026 14.00 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Trizek (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Non-Technical_Village_Pumps_distribution_list&oldid=30513874 -->
== <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-44</span> ==
<div lang="id" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W44"/><div class="plainlinks">
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Terjemahan]] telah tersedia.
'''Sorotan mingguan'''
* Sebuah uji coba yang dimulai pada 29 September menguji [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader_Experience/Reading_recommendations|rekomendasi artikel]] bagi pemilik akun baru yang juga mengidentifikasi diri sebagai pembaca. Dengan menyarankan artikel untuk dibaca, seperti fitur rekomendasi dalam aplikasi Wikipedia bagi pembaca yang sudah masuk log, uji coba ini bertujuan mendorong pemilik akun baru untuk membaca dan kembali mengunjungi situs secara rutin. Sasaran akhirnya adalah meningkatkan jumlah kunjungan dari satu halaman Wikipedia ke halaman lainnya sebesar 1%. Baca usulan terkait di [[m:Community Wishlist/W505|Daftar Harapan Komunitas]].
* Sejumlah layanan Wikimedia dinonaktifkan sementara pada pekan lalu akibat [https://www.php.net/archive/2026.php#2026-10-20-1 kerentanan keamanan pada PHP]. Layanan tersebut perlu diperbarui sebelum dapat kembali diaktifkan dengan aman. Masalah ini tidak hanya berdampak pada gerakan Wikimedia, tetapi juga pada banyak situs web lainnya. Perkembangan penanganannya dapat dipantau di [[wikitech:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community|Wikitech]]. Layanan Cloud VPS dan Toolforge akan membutuhkan waktu lebih lama untuk kembali beroperasi guna memastikan bahwa aplikasi yang berjalan di kedua layanan tersebut tidak terdampak. Para pengembang perkakas dapat membaca perkembangan dan informasi lebih lanjut melalui [https://lists.wikimedia.org/postorius/lists/cloud-announce.lists.wikimedia.org/ milis Cloud-announce]. [https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-tools-and-services/][https://diff.wikimedia.org/2026/10/21/impact-of-php-vulnerabilities-on-wikimedia-cloud-services/]
* Pekan lalu, [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/43|diumumkan]] bahwa uji coba fitur [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Growth/Image Browsing|Korsel Gambar]] akan diterapkan kepada pembaca yang belum masuk log untuk mengukur dampak penerapan fitur yang diminta komunitas terhadap retensi pembaca. Namun, karena ada masalah, uji coba tersebut akan dimulai ulang pada 26 Oktober, bukan 20 November seperti yang diumumkan sebelumnya.
'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* [[wikitech:KAPOW|Sistem pendeteksian bot]] baru akan diterapkan di wiki Wikimedia untuk mengidentifikasi lalu lintas otomatis yang menyamarkan diri sebagai kunjungan manusia dengan lebih baik. Penerapan sistem ini dapat menyebabkan perubahan mendadak pada statistik pengunjung mulai 26 Oktober. Perubahan tersebut juga akan berlaku surut hingga 20 Juni 2026.
* [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Score|Ekstensi Score]], yang digunakan untuk menampilkan notasi musik di halaman wiki, telah dinonaktifkan sementara di seluruh wiki karena masalah keamanan. Halaman yang terdampak akan menampilkan pemberitahuan sebagai pengganti notasi musik, tetapi kode yang mendasarinya tetap utuh. Penyunting tidak perlu melakukan tindakan apa pun, dan perbaikan sedang dikerjakan. Pengumuman terpisah akan disampaikan setelah ekstensi ini diaktifkan kembali. Baca informasi lebih lanjut di [[phab:T441579|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:18}} {{PLURAL:18|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Salah satunya adalah masalah yang menyebabkan penyorotan sintaksis CodeMirror tampaknya diaktifkan secara tidak sengaja bagi penyunting yang sudah memiliki akun. Masalah tersebut kini telah diperbaiki. [https://phabricator.wikimedia.org/T441308]
'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Seluruh wiki akan berada dalam mode hanya-baca]] selama beberapa menit pada Rabu, 28 Oktober 2026, pukul [https://zonestamp.toolforge.org/1793199600 15.00 UTC]. Hal ini dilakukan untuk pengujian pencadangan saat pengalihan peladen pusat data [[wikitech:Deployments/Yearly calendar|yang berlangsung dua kali setahun]]. Selama proses pengalihan, seluruh lalu lintas situs web Wikimedia dipindahkan dari pusat data utama ke pusat data cadangan untuk menguji ketersediaan layanan dan menjaga agar layanan tetap berjalan, termasuk dalam keadaan darurat. [https://phabricator.wikimedia.org/T439703]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.2|MediaWiki]]
'''Pertemuan dan acara'''
* Pendaftaran permohonan beasiswa dan sponsor untuk mengikuti [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia%20Hackathon%202027 Wikimedia Hackathon 2027] akan ditutup pada Jumat, 30 Oktober. Kirimkan permohonan [https://pretix.eu/wikimedia/Hackathon-2027/ melalui Pretix] sebelum batas waktu tersebut.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/44|Terjemahkan]] • [[m:Tech|Minta bantuan]] • [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
</div><section end="technews-2026-W44"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 26 Oktober 2026 18.55 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31199592 -->
== This Month in Education: October 2026 ==
<div class="plainlinks" lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English. Please help to translate in your language.
<div style="text-align: center;">
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:2.9em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;">This Month in Education</span>
<span style="font-weight:bold; color:#00A7E2; font-size:1.4em; font-family:'Helvetica Neue', Helvetica, Arial, sans-serif;"> Volume 15 • Issue 10 • October 2026</span>
<div style="border-top:1px solid #a2a9b1; border-bottom:1px solid #a2a9b1; padding:0.5em; font-size:larger; margin-bottom:0.2em">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026|Contents]] • [[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/October 2026/Headlines|Headlines]] • [[m:Special:MyLanguage/Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe]]</div>
<div style="color:white; font-size:1.8em; font-family:Montserrat; background:#92BFB1;">In This Issue</div></div>
<div style="text-align: left; column-count: 2; column-width: 35em;">
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh|Wikipedia Education Awareness Campaign Held in Dinajpur, Bangladesh]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year|Wikimedia MKD Continues Its Educational Activities in the New School Year]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi|WikiLatih Bogor Méré Rohangan pikeun Diajar, Silih Bagikeun Pangaweruh, jeung Nyambungkeun Antargenerasi]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University|Wiki Club Organise Two-Day Technical Workshop on MediaWiki Projects at St Aloysius University]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/WIKI 101 learning module developed for Filipino university students|WIKI 101 learning module developed for Filipino university students]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia|When the Forest Changes, What Can We Learn Through Wikimedia]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles|Open Knowledge Course inspires students in Olomouc in writing Wikipedie articles]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP|New student-led Wikimedia communities expand youth participation in ESEAP]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil|Improving health-related content on Wikipedia: an initiative in Brazil]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide|How EduWiki Hub Partnerships Are Building Capacity for Wikimedia Education Worldwide]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye|From the First Cohort to the Second: Learning and Teaching Wikipedia at a University in Türkiye]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year|From Forgotten Pages to Living Heritage: Bikol Wikisource marks its second year]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/First workshops for Serbian students and pupils in the academic year|First workshops for Serbian students and pupils in the academic year]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown|Czech seniors visited Vyšší Brod Monastery and are heading to the 10th anniversary of Senior Wikitown]]
* [[m:Special:MyLanguage/Education/News/October 2026/Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students|Auckland Museum's fourth cohort of Wiki summer students]]
</div>
<div style="margin-top:10px; text-align: center; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Special:MyLanguage/Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:Special:MyLanguage/MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[:m:User:ZI Jony|ZI Jony]] 30 Oktober 2026 18.19 (UTC)</div>
</div>
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:ZI Jony@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/This_Month_in_Education&oldid=31135529 -->
== ''The Signpost'': 1 November 2026 ==
<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr" style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[File:WikipediaSignpostIcon.svg|40px|right]] ''News, reports and features from the English Wikipedia's newspaper''</div>
<div style="column-count:2;">
* News and notes: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News and notes|AELECT5 concludes, a Wikimedian arrested for treason, and updates to GANs and FARs]]
* Recent research: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Recent research|How Wikipedians use (or don't use) LLMs; experienced editors contribute more to "underproduced" articles than newbies]]
* Disinformation report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Disinformation report|Better bots or bothersome baby borgs?]]
* In the media: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In the media|Stop the internet, I was deleted]]
* News from Diff: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/News from Diff|Why Wikimedia Is Speaking Up in a Major AI Copyright Case]]
* By the numbers: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/By the numbers|Wikipedian Nobel Prize 2026]]
* On the bright side: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/On the bright side|Gone fishing]]
* Traffic report: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Traffic report|October, and the articles are stripped bare]]
* In focus: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/In focus|Two Roles, One Wikimedia Education Ecosystem]]
* Comix: [[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix|en:Wikipedia:Wikipedia Signpost/2026-11-01/Comix]]
</div>
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">'''[[w:en:Wikipedia:Wikipedia Signpost|Read this Signpost in full]]''' · [[w:en:Wikipedia:Signpost/Single|Single-page]] · [[m:Global message delivery/Targets/Signpost|Unsubscribe]] · [[m:Global message delivery|Global message delivery]] 1 Novèmber 2026 13.52 (UTC)
<!-- Sent via script ([[w:en:User:JPxG/SPS]]) --></div>
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:JPxG@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Signpost&oldid=31191200 -->
== <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-45</span> ==
<div lang="id" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W45"/><div class="plainlinks">
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Terjemahan]] telah tersedia.
'''Sorotan mingguan'''
* Banyak perkakas Wikimedia dinonaktifkan sementara pada pekan lalu akibat [[:w:id:PHP2Shell|kerentanan keamanan pada PHP]]. Masalah ini berdampak pada banyak situs web di seluruh dunia. [[m:Special:MyLanguage/Toolforge|Toolforge]] dan [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Cloud Services|Cloud VPS]] telah kembali beroperasi sejak 22 Oktober. Sejumlah perkakas penting juga telah dipulihkan secara bertahap. Beberapa perkakas masih memerlukan pengelola sukarelawan masing-masing untuk menjalankannya kembali. Sementara itu, perkakas lainnya masih perlu diperbarui ke versi PHP yang telah mendapatkan perbaikan keamanan. Beberapa perkakas masih menggunakan versi PHP lama yang tidak lagi didukung oleh pembaruan keamanan terbaru. Pengelolanya perlu meningkatkan versi PHP yang digunakan ke versi yang lebih baru. Proses ini mungkin memerlukan upaya tambahan. Perkembangan pemulihan ini dapat dipantau melalui [[:wikitech:Talk:Incidents/2026-10-21 PHP security update/Community#Exceptions|Wikitech]].
'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Percobaan fitur pencarian baru yang bersifat opsional sedang berlangsung di aplikasi Wikipedia untuk Android dan iOS pada Wikipedia bahasa Arab, Prancis, dan Jepang. Pembaca yang mengikuti percobaan ini dapat mencari informasi di dalam artikel dan membuka kutipan secara langsung pada artikel sumbernya. Fitur ini tidak menghasilkan jawaban ataupun ringkasan. Percobaan ini merupakan tahap pertama dari empat percobaan dalam [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|Fase 2 proyek Pencarian Semantik]]. Kegiatan ini dimulai pada 22 Oktober dan berlangsung selama 20 hari. Masukan dapat disampaikan melalui [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Readers/Information%20Retrieval/Phase%202|halaman pembicaraan proyek]] tersebut.
* Tim [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences|Audiens Masa Depan]] sedang merencanakan penerapan fitur [[m:Special:MyLanguage/Future_Audiences/Share_card|Berbagi Kartu]] di Wikipedia versi seluler. Fitur ini memungkinkan pengguna membagikan kartu visual yang menarik kepada teman-teman mereka berdasarkan artikel yang sedang dibaca. Kartu tersebut memuat judul artikel, gambar, teks pembuka, serta keterangan atribusi terkait, dan dilengkapi pranala menuju artikel agar dapat dibaca secara lengkap. Para penyunting diundang untuk mencoba fitur ini dengan menambahkan <code dir="ltr">?useformat=mobile&sharecard=1</code> pada URL artikel mana pun selama 29 Oktober hingga 8 November. Masukan mengenai fitur ini dapat disampaikan melalui [[m:Talk:Future_Audiences/Share_card|halaman pembicaraan proyek]], sedangkan laporan kekutu dapat dikirimkan melalui [[phab:T439161|Phabricator]].
* Perender bawaan untuk rumus matematika akan diubah pada 2 November. Setelah perubahan tersebut, peladen akan mengirimkan rumus dalam format MathML, kemudian peramban akan menggunakan MathJax untuk menampilkannya. Perubahan ini merupakan tahap terakhir dalam proses penghentian penggunaan Mathoid dan RESTBase, yang dilakukan demi keberlanjutan dan keamanan. Pengguna dapat [[w:en:Wikipedia:WikiProject Mathematics/MathFormattingBugs|mengajukan pertanyaan atau melaporkan masalah]] mengenai perubahan ini. [https://phabricator.wikimedia.org/T375238]
* Apakah Anda memiliki gagasan untuk fitur baru atau menemukan kekutu yang perlu diperbaiki? [[m:Special:MyLanguage/Community Wishlist|Sampaikan usulan Anda untuk daftar harapan komunitas paling lambat 8 November.]]
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:41}} {{PLURAL:41|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]].
'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.3|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/45|Terjemahkan]] • [[m:Tech|Minta bantuan]] • [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
</div><section end="technews-2026-W45"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 3 Novèmber 2026 14.22 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Trizek (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31236748 -->
== <span lang="en" dir="ltr">Tech News: 2026-46</span> ==
<div lang="en" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W46"/><div class="plainlinks">
Latest '''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|tech news]]''' from the Wikimedia technical community. Please tell other users about these changes. Not all changes will affect you. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/46|Translations]] are available.
'''Weekly highlight'''
* The Wikipedia Apps team is preparing to launch Year in Review in early December. Year in Review gives app users a personalized recap of how they read and engaged with Wikipedia throughout the year. The team is looking for volunteers to help make it available in as many languages as possible. Translators can contribute through [https://translatewiki.net/ translatewiki.net]. For [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&action=translate&group=out-wikimedia-mobile-wikipedia-android-strings&filter=%21translated Android], search for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>yir</nowiki></code></bdi> under the "Untranslated" tab, and for [https://translatewiki.net/w/i.php?title=Special:Translate&action=translate&group=out-wikimedia-mobile-wikipedia-ios&filter=%21translated&optional=1 iOS], search for <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>year-in-review</nowiki></code></bdi> under the "Untranslated" tab.
* The [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance|Article guidance]] feature that helps editors create articles that follow a Wikipedia’s policies, is now available on all Wikipedias. Administrators and interface admins can configure and expose it for editors to use via [[Special:CommunityConfiguration/ArticleGuidance]]. A [[mw:Special:MyLanguage/Article guidance/Community Configuration|configuration guide is available]]. Visit [[mw:Talk:Article guidance|the project talk page]] to ask any questions.
'''Updates for editors'''
* Following the release of [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists|Reading Lists]] to all Wikipedias in September, logged-in users will soon be able to [[mw:Special:MyLanguage/Readers/Reader Experience/Reading lists#October/November 2026: Custom collections and call to action|organize articles saved in their lists into customizable categories]]. This will enable readers to create collections and revisit saved articles based on their interests, potentially encouraging frequent visits to Wikipedia. The update will roll out to all Wikipedia users between November 9 and 16.
* The Wikipedia Apps team is preparing to launch the first of two notification experiments for English Wikipedia readers on Android who have opted in to notifications. The three-week experiment will send notifications suggesting personalized Discover reading lists which are collections of Wikipedia articles recommended based on articles the reader has previously viewed. The goal is to understand whether these recommendations help readers discover relevant content and encourage them to return to the app. No action is required, and users can manage their notification preferences in the app settings. [[mw:Wikimedia Apps/Team/Notifications|Learn more and share feedback]].
* A bug in the [[m:Special:GlobalWatchlist|Global Watchlist]] was causing the page to fail to load for users who have unseen changes on Wikimedia Commons. The bug has now been fixed. If you temporarily removed <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>commons.wikimedia.org</nowiki></code></bdi> from your personal [[m:Special:GlobalWatchlistSettings|Global Watchlist settings]] due to the bug, you can restore it there. [https://phabricator.wikimedia.org/T439203]
* A new Beta feature called "Home" will be [[mw:Special:MyLanguage/Home/Deployment|deployed to 10 Wikipedias]] for a limited test. This new feature aims to replace <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Special:Homepage</nowiki></code></bdi> for newcomers, with additional modules planned for the future to improve upon the current experience. If you want to participate in the test, please [[mw:Talk:Home|sign up]]. "Home" will be released to all users later this month.
* On English and Russian Wikipedias, [[m:User:Alaexis/Source Verifier|Source Verification]] is now available as an experimental Suggestion for experienced editors within [[mw:Special:MyLanguage/VisualEditor/Suggestion_Mode|Suggestion Mode]]. It uses an LLM hosted on [[wikitech:Machine_Learning/LiftWing|LiftWing]] to try to check whether a cited source supports the claim it’s attached to. To try it out, please [[phab:T426359|see these testing instructions]]. If you are at another language Wikipedia and your community is interested in trying it out, please [[m:User talk:Alaexis/Source Verifier|express your interest]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] View all {{formatnum:35}} community-submitted {{PLURAL:35|task|tasks}} that were [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|resolved last week]]. For example, an issue where dates passed as blank parameters to functions in wikitext were incorrectly interpreted using the month-day-year format instead of the day-month-year format, has now been fixed. [https://phabricator.wikimedia.org/T403884]
'''Updates for technical contributors'''
* Starting on 1 December 2026, hCaptcha will be required for edits made via the API by non-autoconfirmed users. If your tool, gadget, or user script makes edits on behalf of newcomer users, [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity/hCaptcha#November 2026: Completing hCaptcha rollout|see how to update it]].
* [[wikitech:Help talk:Toolforge/Toolforge standards committee#November 2026 committee nominations|Nominations are open on Wikitech]] for new [[wikitech:Help:Toolforge/Toolforge standards committee|Toolforge standards committee]] members. The committee oversees the Toolforge [[wikitech:Help:Toolforge/Right to fork policy|Right to fork policy]] and [[wikitech:Help:Toolforge/Abandoned tool policy|Abandoned tool policy]] among other duties. Nominations close on 22 November 2026.
* Toolforge has introduced two new beta features. "Toolforge alerts" send email notifications when a tool becomes unavailable, returns errors, or restarts frequently. "Extended logging" makes it easier to investigate problems by providing logs for events such as job creation, deletion, and deployment failures through the <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>toolforge logs</nowiki></code></bdi> command. Both features are opt-in and help tool maintainers become aware of and resolve problems with their tools more quickly. Maintainers can [[wikitech:Help:Toolforge/Alerts|enable alerts]] and learn how to [[wikitech:Help:Toolforge/Running_jobs#Toolforge_logs|access extended logs]]. They are also encouraged to try the features and [[wikitech:Help:Cloud_Services_communication|provide feedback]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Recurrent item]] Detailed code updates later this week: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.4|MediaWiki]]
'''Meetings and events'''
* A proposal to change how we currently organize the Wikimedia Hackathon [[mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|has been shared]]. It explores making the event more accessible to technical communities in different regions. Share your feedback on the proposal’s [[mw:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Hackathon/Community Proposal 2026|talk page]]; the deadline has been extended to November 13th.
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Tech news]]''' prepared by [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Tech News writers]] and posted by [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Contribute]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/46|Translate]] • [[m:Tech|Get help]] • [[m:Talk:Tech/News|Give feedback]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Subscribe or unsubscribe]].''
</div><section end="technews-2026-W46"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 9 Novèmber 2026 10.33 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31249348 -->
== ''This Month in GLAM'': October 2026 ==
{| style="width:100%;"
| valign="top" align="center" style="border:1px gray solid; padding:1em;" |
{| align="center"
|-
| style="text-align: center;" | [[File:This Month in GLAM logo 2018.png|350px|center|link=outreach:GLAM/Newsletter]]<br />
<hr />
<div style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;">[[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026|<span style="color:darkslategray;">This Month in GLAM – Volume XVI, Issue X, October 2026</span>]]</div>
<hr /><br />
|- style="text-align: center;"
| <span style="font-size:12pt; font-family:Times New Roman;"> '''<u>Headlines</u>'''</span>
|- style="font-size:10pt; font-family:Times New Roman; text-align:center;"
| <div style="text-align:left; column-count:2; column-width:28em; vertical-align:top;">
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/From the team|From the team]]: Global GLAM Calls and Upcoming Conferences
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Albania report|Albania report]]: GLAM, Education & Community Highlights – September–October 2026
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Australia report|Australia report]]: WikiProject Library and Information Science
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Botswana report|Botswana report]]: Botswana Joins Wiki Loves Monuments for the First Time
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Brazil report|Brazil report]]: Wikimedia Brasil announces list of selected winners for the 2026 Wiki Loves Monuments awards
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Czech Republic report|Czech Republic report]]: Renewed partnership with Charles University launched
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Egypt report|Egypt report]]: Capturing & Documenting the Unseen: GLAM Egypt October Recap
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/France report|France report]]: Unicorns, Science Festival and Birds
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Germany report|Germany report]]: Wikidata and Webarchiving
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Italy report|Italy report]]: ItWikiCon and the Turano Archaeological Survey
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/New Zealand report|New Zealand report]]: Auckland War Memorial Museum updates
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Philippines report|Philippines report]]: PhilWiki Community celebrates Bikol Wikisource's 2nd birthday with Open GLAM Day at Bicol Guerilla Museum
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Poland report|Poland report]]: Polish Wikipedia at 25, a New University Partnership and Open Knowledge in the Age of AI
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Serbia report|Serbia report]]: October in Wikimedia Serbia
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Switzerland report|Switzerland report]]: Workshop Digital Archives, National Museum in Prangins, DaSCHCon, UN Library and Archives
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Tunisia report|Tunisia report]]: GLAM Wiki Days Tunisia 2026
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/UK report|UK report]]: Mughal scientific instruments + Gazette wind-down
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Content Partnerships Hub report|Content Partnerships Hub report]]: Content Partnerships Hub: October updates and new stories on Diff
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Memory of the World report|Memory of the World report]]: A dozen new articles
* [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Contents/Events|Calendar]]: November's GLAM events
</div>
|-
| style="font-family:Times New Roman; text-align:center; font-size:85%;" | [[outreach:GLAM/Newsletter|Read this edition in full]] • [[outreach:GLAM/Newsletter/October 2026/Single|Single-page]]
|-
| valign="top" colspan="2" style="padding:0.5em; font-family:Times New Roman;text-align:center; font-size:85%;" |
To assist with preparing the newsletter, please visit the [[outreach:GLAM/Newsletter/Newsroom|newsroom]]. Past editions may be viewed [[outreach:GLAM/Newsletter/Archives|here]].
|-
|}
|}
<div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:GLAM/Newsletter/About|About ''This Month in GLAM'']] · [[m:Global message delivery/Targets/GLAM|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · [[:m:User:Romaine|Romaine]] 12 Novèmber 2026 15.21 (UTC)</div>
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:Romaine@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/GLAM&oldid=31248601 -->
== <span lang="id" dir="ltr">Berita Teknis: 2026-47</span> ==
<div lang="id" dir="ltr">
<section begin="technews-2026-W47"/><div class="plainlinks">
'''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' terkini dari komunitas teknis Wikimedia. Harap beritahu pengguna lain mengenai perubahan ini. Tidak semua perubahan akan berdampak pada Anda. [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/47|Terjemahan]] telah tersedia.
'''Berita terbaru untuk para kontributor'''
* Di wiki yang telah [[mw:Special:MyLanguage/Growth/Communities/How to configure the mentors' list|mengaktifkan program Bimbingan]], pengguna yang diblokir secara permanen tidak akan lagi mendapatkan pembimbing baru ketika pembimbing sebelumnya mengundurkan diri. Sementara itu, pengguna yang diblokir sementara tetap akan mendapatkan pembimbing baru sesuai dengan praktik Bimbingan yang berlaku saat ini. [https://phabricator.wikimedia.org/T418992]
* Fitur [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User guide/Citations-Full|kutipan di VisualEditor]] akan diubah pada akhir pekan ini agar selalu membuka tab "Otomatis" ([[mw:Special:MyLanguage/Citoid|Citoid]]), alih-alih mengingat tab terakhir yang digunakan oleh penyunting. Perubahan ini dilakukan untuk membantu penyunting yang belum berpengalaman dan mengandalkan pilihan kutipan otomatis untuk membuat referensi. Mereka sering kali kesulitan menemukan kembali pilihan tersebut setelah mengeklik tab "Manual" atau "Gunakan kembali". [https://phabricator.wikimedia.org/T440610]
* Telah dirilis sebuah wiki baru: {{int:project-localized-name-group-wikivoyage}} dalam [[d:Q36236|bahasa Malayalam]] ([[voy:ml:|<code>voy:ml:</code>]]) [https://phabricator.wikimedia.org/T441169]
* Video dalam artikel dan di Wikimedia Commons secara bertahap mulai menggunakan teknologi pengaliran adaptif (''adaptive streaming'') untuk pemutaran, menggantikan metode pengiriman video sebagai satu berkas berukuran besar dengan kualitas tetap ([[c:File:Aurora Borealis Timelapse 4K UHD.webm|contoh video]]). Dengan teknologi ini, kualitas video akan menyesuaikan secara otomatis dengan koneksi internet pembaca. Hal ini membuat video dapat mulai diputar lebih cepat dan mengurangi frekuensi jeda akibat pemuatan data. Teknologi ini juga mengurangi beban pada infrastruktur kami. [[phab:T373546|Penerapannya]] akan diperluas secara bertahap ke seluruh video dalam beberapa pekan mendatang.
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Lihat {{formatnum:30}} {{PLURAL:30|tugas}} yang diajukan oleh komunitas yang [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Recently resolved community tasks|telah berhasil diselesaikan pada pekan lalu]]. Salah satu contohnya adalah perbaikan masalah yang menyebabkan penyuntingan oleh pengurus penerjemahan manusia saat menandai halaman untuk diterjemahkan keliru ditandai sebagai penyuntingan bot. [https://phabricator.wikimedia.org/T324389]
'''Berita terbaru untuk para kontributor teknis'''
* Modul [[mw:Special:MyLanguage/Lua/Overview|Lua]] kini dapat menggunakan atribut <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>visibleCategories</nowiki></code></bdi> pada [[mw:Special:MyLanguage/Extension:Scribunto/Lua reference manual#Title objects|objek]] <bdi lang="zxx" dir="ltr"><code><nowiki>Title</nowiki></code></bdi> untuk mengambil hanya kategori yang terlihat oleh pembaca. Sebelumnya, modul akan mengambil seluruh kategori halaman sehingga pengguna kesulitan membedakan kategori yang terlihat dan kategori tersembunyi. [https://phabricator.wikimedia.org/T440815]
* Pada situs web Wikipedia, nama [[w:Special:ReadingLists|ReadingLists]] akan diubah menjadi [[w:Special:Saved|Special:Saved]]. Nama lama tetap dapat digunakan sebagai nama alternatif sehingga pranala yang sudah ada tetap dapat diakses. Perubahan ini sedang diuji untuk memastikan kesesuaiannya dengan fungsi impor dan ekspor daftar bacaan pada aplikasi Wikipedia dan diperkirakan tidak akan memengaruhi fungsi tersebut. Jika menemukan masalah, Anda dapat melaporkannya melalui [[phab:T441365|Phabricator]].
* [[File:Reload icon with two arrows.svg|12px|link=|class=skin-invert|Perihal berulang]] Pembaruan kode lengkap yang akan tersedia pada akhir pekan ini: [[mw:MediaWiki 1.48/wmf.5|MediaWiki]]
'''''[[m:Special:MyLanguage/Tech/News|Berita teknis]]''' disiapkan oleh [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/Writers|Penulis berita teknis]] dan dikirim oleh [[m:Special:MyLanguage/User:MediaWiki message delivery|bot]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News#contribute|Kontribusi]] • [[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2026/47|Terjemahkan]] • [[m:Tech|Minta bantuan]] • [[m:Talk:Tech/News|Berikan pendapat]] • [[m:Global message delivery/Targets/Tech ambassadors|Berlangganan atau batalkan langganan]].''
</div><section end="technews-2026-W47"/>
</div>
<bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 17 Novèmber 2026 21.23 (UTC)
<!-- Pesan dikirim oleh Pengguna:STei (WMF)@metawiki dengan menggunakan daftar di https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/Tech_ambassadors&oldid=31278862 -->
sfsh6qoexn1qbxbld9jxm2ndsstm4ro
Sega lan kari
0
171999
1761791
1537572
2026-11-17T22:46:56Z
Kent Wang
74942
Ngganti gambar: Sri Lankan rice and curry.jpg
1761791
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=Rice and curry|image=Sri Lankan rice and curry.jpg|caption=A rice and curry dish from Sri Lanka|alternate_name=|country=|region=|creator=|course=|served=|main_ingredient=[[Rice]] or [[kiribath]], vegetable or meat [[curry]], spices ([[chili pepper]]s, [[cardamom]], [[cumin]], [[coriander]])|variations=|calories=|other=}}'''Nasi lan kari''' minangka sajian sing kawentar ing negara - negara India Kidul Andhra Pradesh, Telangana, Karnataka lan Tamil Nadu, uga ing [[Cèylon|Sri Lanka]] lan [[Banggaladésa|Bangladesh]] .
4fyp183n9ann4653jjcy9c97he2ar8w
Francesinha
0
172360
1761854
1761741
2026-11-18T11:34:04Z
Kent Wang
74942
Mbusak gambar lawas lan njaga gambar Wikidata
1761854
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox food|name=Francesinha|image={{#property:P18}}|image_size=250px|caption=|country=[[Portugal]]|region=[[Porto]]|creator=|course=|type=[[Sandwich]]|served=|main_ingredient=[[Bread]], [[ham]], [[linguiça]], fresh sausage ([[chipolata]]), steak or roast meat, [[cheese]], spiced [[tomato]] and [[beer]] sauce|variations=|calories=|other=}}'''Francesinha''' (tegesé ''Little Frenchie'' utawa mung ''Frenchie'' ing basa [[Basa Portugis|Portugis]] ) yaiku [[Sandwich|olah-olahan sandwich]] [[Portegal|Portugis sing]] asale saka Porto, digawe nganggo roti, [[Ham|ham sing wis]] empuk, linguiça, sosis seger kaya [[chipolata]], steak utawa daging panggang, lan ditutupi dening keju sing ilang lan empuk lan panas saos [[tomat]] lan [[Bir|bir sing]] dibumbui. Biasane disajeni uga nganggo [[Kenthang gorèng|kentang goreng]] .
== Galeri ==
<gallery mode="packed">
File:Francesinha especial 42.jpg|Francesinha especial dibelah dadi loro supaya isiné katon, ing Santiago da Praça, Porto
File:Francesinha in porto.jpg|Francesinha karo endhog ceplok lan saos ing Porto
File:Francesinha encaixados porto portugal.jpg|Francesinha ditutupi kèju leleh, disuguhaké ing wadhah mawa gagang
File:Restaurant Santiago da Praça 01.jpg|Nyiapaké francesinha ing pawon Santiago da Praça, Porto
</gallery>
s21ptr3tchnn9ehgetj5uxmtilx4kpn
Kuching
0
173397
1761840
1623486
2026-11-18T08:57:06Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761840
wikitext
text/x-wiki
'''Kuching''' ( {{IPAc-en|ˈ|k|uː|tʃ|ɪ|ŋ}} ), resmi '''Kutha Kuching,''' <ref name="ord">{{Cite web|url=http://lawnet.sarawak.gov.my/lawnet_file/Ordinance/ORD_CAP.%2048%20watermark.pdf|title=City of Kuching Ordinance|year=1988|publisher=Sarawak State Attorney-General's Chambers|page=3 (Chapter 48)|access-date=2023-09-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20140502012510/http://lawnet.sarawak.gov.my/lawnet_file/Ordinance/ORD_CAP.%2048%20watermark.pdf|archive-date=2014-05-02|url-status=dead}}</ref> iku ibu kutha lan kutha paling padhet ing negara saka [[Sarawak]] ing [[Malaysia]] .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=9yjsmnrIeA0C&pg=PA13|title=The Report: Sarawak 2011|last=Oxford Business Group|publisher=Oxford Business Group|year=2011|isbn=978-1-907065-47-7|pages=13–|access-date=18 July 2013}}</ref> Uga dadi ibukutha Divisi Kuching . Kutha iki ana ing kali Sarawak ing pucuk kidul negara bagian Sarawak ing pulau [[Kalimantan]] lan jembaré {{Convert|431|km2}} kanthi pedunung udakara 165.662 ing wilayah administrasi Kuching Lor lan 159.490 ing wilayah administratif Kuching Kidul <ref name="st1">{{Cite web|url=http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf|title=Population Distribution by Local Authority Areas and Mukims, 2010 (page 1 & 8)|publisher=Department of Statistics, Malaysia|archive-url=https://web.archive.org/web/20150205090002/http://www.statistics.gov.my/portal/download_Population/files/population/03ringkasan_kawasan_PBT_Jadual1.pdf|archive-date=5 February 2015|access-date=19 July 2013}}</ref><ref name="RingSalkin19962">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=JqHPpNaZfNwC&pg=PA497|title=International Dictionary of Historic Places: Asia and Oceania|last=Trudy Ring|last2=Robert M. Salkin|last3=Sharon La Boda|date=January 1996|publisher=Taylor & Francis|isbn=978-1-884964-04-6|pages=497–498}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://ir.unimas.my/7347/1/A%20REVIEW%20OF%20THE%20CENTRALIZED%20SEWERAGE%20SYSTEM%20FOR%20KUCHING%20CITY%20%2824pgs%29.pdf|title=A review of the centralized sewerage system for Kuching City|last=Christina Umpi|year=2011|website=Faculty of Engineering|publisher=[[Universiti Malaysia Sarawak]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231004017/https://ir.unimas.my/7347/1/A%20REVIEW%20OF%20THE%20CENTRALIZED%20SEWERAGE%20SYSTEM%20FOR%20KUCHING%20CITY%20(24pgs).pdf|archive-date=31 December 2017|access-date=31 December 2017}}</ref> {{Em dash}} gunggunge 325.122 wong.
Kuching minangka ibukutha nomer telu ing Sarawak ing taun 1827 nalika papréntahan [[Kekaisaran Inggris|Kekaisaran Brune]] . Ing taun 1841, Kuching dadi ibukutha [[Kerajaan Sarawak]] sawise wilayah ing wilayah kasebut diwenehake menyang [[James Brooke]] kanggo mbantu kekaisaran Inggris kanggo ngremukake pemberontakan, utamane dening pedunung Kalimantan, wong [[Wong Bidayuh|Dayak Dayak sing]] banjur dadi pengikute sing setya sawise umume dheweke dingapura lan gabung karo sisihane. Kutha kasebut terus diwenehi perhatian lan pangembangan sajrone papréntahan [[Charles Brooke, Rajah saka Sarawak|Charles Brooke]] kayata nggawe sistem sanitasi, rumah sakit, kunjara, benteng, lan bazar. Ing taun 1941, papréntahan Brooke nganakake Perayaan Centenary ing Kuching. Sajrone [[Perang Donya II|Perang Dunia II]], Kuching dikuwasani pasukan Jepang wiwit 1942 nganti 1945. Pamrentah Jepang nyiyapake [[kemah Batu Lintang]] cedhak Kuching kanggo nyekel tawanan perang lan interne warga sipil. Sawise perang, kutha kasebut isih slamet. Nanging, Rajah pungkasan saka [[Charles Vyner Brooke|Sir]], [[Charles Vyner Brooke|Sir Charles Vyner Brooke]] mutusake kanggo nyerahake Sarawak [[Koloni Mahkota Sarawak|minangka bagean saka Koloni Mahkota Inggris]] ing taun 1946. Kuching tetep dadi ibukutha sajrone jaman Koloni Mahkota. Sawise dibentuk [[Malaysia]] ing taun 1963, Kuching tetep status dadi ibukota negara lan diwenehi status kutha ing taun 1988. Wiwit iku, kutha Kuching dipérang dadi rong wilayah administratif sing dikelola karo rong panguwasa lokal sing kapisah. Pusat administrasi papréntahan negeri Sarawak dununge ing [[Wisma Bapa Malaysia]], Kuching.
Kuching minangka tujuan panganan utama para turis lan gerbang utama para wisatawan sing ngunjungi Sarawak lan Kalimantan.<ref>{{Cite news|url=https://www.theguardian.com/travel/2017/jan/21/kuching-borneo-malaysia-city-guide-hotels-restaurants-bars|title=Kuching, Malaysia: what to see plus the best restaurants, hotels and bars|last=John Brunton|date=21 January 2017|work=[[The Guardian]]|access-date=31 December 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171231004516/https://www.theguardian.com/travel/2017/jan/21/kuching-borneo-malaysia-city-guide-hotels-restaurants-bars|archive-date=31 December 2017}}</ref> Taman Nasional Wetlands Kuching dununge udakara {{Convert|30|km}} saka kutha lan ana akeh obyek wisata liyane ing lan sekitar Kuching kayata Taman Nasional Bako, Pusat Margasatwa Semenggoh, Rainforest World Music Festival (RWMF), gedung dewan negara, The Astana, Benteng Margherita, Museum Kucing Kuching, lan Sarawak Museum Negeri . Kutha iki dadi salah sawijining pusat industri lan komersial utama ing Malaysia Wétan .<ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=x6FBojYl4vsC&pg=PA311|title=Asia-Pacific: New Geographies of the Pacific Rim|last=Raymond Frederick Watters|last2=T. G. McGee|publisher=Hurst & Company|year=1997|isbn=978-1-85065-321-9|pages=311–}}</ref><ref name="Group2008">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=2Eb81MjvJngC&pg=PA69|title=The Report: Sarawak 2008|last=Oxford Business Group|publisher=Oxford Business Group|year=2008|isbn=978-1-902339-95-5|pages=30, 56, 69 & 136}}</ref>
Jeneng "Kuching" wis digunakake ing kutha nalika Brooke tekan taun 1841.<ref name="RingSalkin19962"/><ref name="RingWatson20122">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=voerPYsAB5wC&pg=PT866|title=Asia and Oceania: International Dictionary of Historic Places|last=Trudy Ring|last2=Noelle Watson|last3=Paul Schellinger|date=12 November 2012|publisher=Routledge|isbn=978-1-136-63979-1|pages=866–|access-date=18 July 2013}}</ref> Ana akeh teori babagan asale jeneng "Kuching". Iki bisa uga asale saka tembung [[Basa Malayu|Melayu]] kanggo kucing, "kucing" utawa saka [[Cochin]], sawijining pelabuhan dagang India ing [[Pesisir Malabar]] lan istilah umum ing China lan [[Inggris India|India India]] kanggo pelabuhan dagang. Sawetara artefak Hindhu saiki bisa dideleng ing [[Museum Negeri Sarawak]] .<ref name="Kuchingname2">{{Cite web|url=http://www.ata.my/swk_origin.php|title=Origin of Name - Kuching|website=Asia Tourism Alliance|archive-url=https://web.archive.org/web/20150204143557/http://www.ata.my/swk_origin.php|archive-date=4 February 2015|access-date=4 February 2015}}</ref> Nanging, sumber liyane nglaporake manawa kutha Kuching sadurunge dikenal kanthi jeneng "Sarawak" sadurunge Brooke teka. Pemukiman kasebut diganti jeneng dadi "Sarawak proper" sajrone ekspansi kerajaan. Mung ing taun 1872, [[Charles Brooke, Rajah saka Sarawak|Charles Brooke]] ganti jeneng jeneng pamukiman kasebut dadi "Kuching".
<ref>Rowthorn C, Cohen M, Williams C. (2008). In ''[https://books.google.com/books?id=vvXoC8F5Oq0C&pg=PA162&dq=James+Brooke+named+Kuching+Sarawak&hl=en&sa=X&ei=dPXRVN2mOcaUuAT604LYDQ&ved=0CCgQ6AEwAw#v=onepage&q=James%20Brooke%20named%20Kuching%20Sarawak&f=false Borneo. Ediz. Inglese]''. [[Lonely Planet]]. p. 162. Google Book Search. Retrieved 4 February 2015.</ref>
[[Barkas:Old_Sarawak_Museum.jpg|jmpl| Bangunan Museum Negeri Sarawak dibangun dening Rajah Charles Brooke ing taun 1891 lan dirancang adhedhasar arsitektur aula kutha [[Normandia]] .<ref>{{Cite web|url=http://seeds.theborneopost.com/2015/07/27/discover-sarawak-museums-architectural-origins/|title=Discover Sarawak Museum's architectural origins|date=27 July 2015|publisher=The Borneo Post Seeds|archive-url=https://web.archive.org/web/20180803094516/http://seeds.theborneopost.com/2015/07/27/discover-sarawak-museums-architectural-origins/|archive-date=3 August 2018|access-date=3 August 2018}}</ref>]]
[[Barkas:Astana_Sarawak.JPG|jmpl|Astana, salah sawijining landmark sejarah ing kutha kasebut.]]
[[Barkas:Islamic_Heritage_Museum_-_Madrasah_Melayu_Kuching_(Old)_01.jpg|ka|jmpl| Mantan Madrasah Melayu Kuching (sing saiki dadi Museum Warisan Islam ).]]
== Referensi ==
[[Kategori:Kutha ing Malaysia]]
[[Kategori:CS1 abasa sumber basa Jerman (de)]]
[[Kategori:Koordhinat ana ing Wikidata]]
[[Kategori:Artikel ngandhut tulisan abasa Cina]]
rpjcfkj1k82ic1esc6gfyph6v8bpkxb
Masjid Indonesia-Tokyo
0
177480
1761853
1708751
2026-11-18T11:23:08Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761853
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox religious building
|image =
|caption =
|building_name = Masjid Indonesia
|location = [[Meguro]], [[Tokyo]], [[Jepang]]
|religious_affiliation = [[Islam]]
|latitude =
|longitude =
|coordinates = {{coord|35.6328933|139.7014195|region:SA-02_type:landmark|display=title,inline}}
|website = [http://www.masjid-indonesia.jp]
|architect =
|architecture_type =
|architecture_style = Modern
|groundbreaking = 2015
|year_completed =
|construction_cost =
|capacity = 270 jamaah
|dome_quantity = 0
|dome_height_outer =
|dome_dia_outer =
|minaret_quantity = 0
|minaret_height =
}}
'''Masjid Indonesia-Tokyo''', uga dikenal kanthi jeneng '''Masjid Meguro''', yaiku [[masjid]] ing [[Meguro]], [[Tokyo]], [[Jepang]].<ref>{{cite web|url=http://www.tribunnews.com/internasional/2015/07/17/pembangunan-masjid-indonesia-di-jepang-dimulai|title=Pembangunan Masjid Indonesia di Jepang Dimulai|work=Tribunnews.com|accessdate=9 June 2016}}</ref> Kanthi dhukungan lan komunikasi luwih lanjut ing antarane kulawarga Keluarga Komunitas Islam Indonesia (KMII), [[KBRI Tokyo]], lan [[Kamentrian Luar Negri Republik Indonésia|Kemenlu RI]], ''ground breaking'' ditindakake ing hari raya [[Idul Fitri]] taun 2015 dening Duta Besar Indonesia ing Jepang, Yusron Ihza Mahendra.<ref>{{cite web|url=http://ramadan.liputan6.com/read/2279566/indonesia-bangun-masjid-pertama-di-tokyo|title=Indonesia Bangun Masjid Pertama di Tokyo|work=liputan6.com|accessdate=9 June 2016|archive-date=30 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160630175809/http://ramadan.liputan6.com/read/2279566/indonesia-bangun-masjid-pertama-di-tokyo|url-status=deviated|archivedate=30 June 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160630175809/http://ramadan.liputan6.com/read/2279566/indonesia-bangun-masjid-pertama-di-tokyo}}</ref><ref>{{cite web|url=https://ramadan.tempo.co/read/news/2015/07/17/151684620/Lebaran-Indonesia-Resmikan-Pembangunan-Masjid-di-Jepang|title=Lebaran, Indonesia Resmikan Pembangunan Masjid di Jepang|work=Tempo News|accessdate=9 June 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20150807222724/http://ramadan.tempo.co/read/news/2015/07/17/151684620/lebaran-indonesia-resmikan-pembangunan-masjid-di-jepang|archive-date=7 August 2015|url-status=dead}}</ref>
== Sejarah ==
Proyek kasebut diinisiasi dening warga negara Indonesia sing manggon ing Tokyo, lan konstruksi diwiwiti ing taun 2015. Sanajan wis direncanakake 15 taun kepungkur dening para pangurus KMII uga para tokoh lan intelektual sing manggon ing kutha kasebut, kasedhiyan dana lan dununge dadi alangan utama.
== Fasilitas ==
Mesjid iki nduweni kapasitas maksimal nganti 270 jamaah lan dununge ana ing kompleks Sekolah Republik Indonesia ing Tokyo (SRIT).<ref name="Ri">{{cite web|url=http://www.news.risalahislam.com/2015/06/muslim-indonesia-siap-bangun-masjid-di.html|title=Muslim Indonesia Siap Bangun Masjid di Tokyo|work=Risalah Islam|accessdate=22 November 2017}}</ref> Desain bangunan kasebut kasusun saka patang jubin kanthi luas lahan 200 meter persegi lan jubin 600 meter persegi.<ref name="Ma">{{cite web|url=http://www.mirajnews.com/2017/03/masjid-indonesia-tokyo-wujud-penantian-15-tahun.html|title=Masjid Indonesia Tokyo, Wujud Penantian 15 Tahun|work=Miraj News|accessdate=22 November 2017|archive-date=23 April 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210423161850/http://www.mirajnews.com/2017/03/masjid-indonesia-tokyo-wujud-penantian-15-tahun.html|url-status=dead}}</ref> Miringe lemah kasebut dipadhake karo arah [[kiblat]]. Ana rong ''basement'' sing kalebu mesjid. Ing ''basement'' kapisan, ing sisih tengen lawang njaba, ana perpustakaan lan pusat budaya Indonesia. Pitakonan babagan Islam utawa Indonesia bisa diwenehake ing ruangan iki. Ing ''basement'' kapindho, digawe ruang khusus kanggo kamar mandhi lan wudhu, dudu ruang sholat. Kajaba iku, ana pawon umum sing bisa digunakake kanggo kegiyatan sing wis dileksanakake dening institusi utawa organisasi Muslim lokal.<ref name="Ri"/> Ruang sholat kalebu ing ''basement'' kapisan, lantai siji kanggo pria, lan lantai loro kanggo wanita. Ing lantai siji, ana lawang sing nyambung karo dalan kanggo nggampangake pangguna kursi roda. Lantai nomer loro disambungake karo aula SRIT saengga bisa digunakake kanggo shalat jemaah kanthi gedhe kayata [[Jemuwahan|Salat Jumat]] lan [[Salat id|Salat Idul Fitri]]. Ruang parkir darurat kasedhiya kanggo ambulan lan akses kanggo pangguna kursi roda lumebu masjid.<ref name="Ma" />
== Rujukan ==
{{Reflist}}
== Pranala njaba ==
* [http://www.masjid-indonesia.jp Official Website of Indonesia-Tokyo Mosque] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20210506060249/http://www.masjid-indonesia.jp/ |date=2021-05-06 }}
[[Kategori:Tokyo]]
m8re3jxzdvttoeb26b50f76yfts2mao
Magnesium sulfat
0
177615
1761848
1759675
2026-11-18T10:53:01Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761848
wikitext
text/x-wiki
{{chembox
| Verifiedfields = changed
| Watchedfields = changed
| verifiedrevid = 476997098
| Name = Magnesium sulfate
| ImageFile1 = Mgaq6SO4.svg
| ImageCaption1 = hexahydrate
| ImageFile2 = Magnesium sulfate anhydrous.jpg
| ImageCaption2 = Anhydrous magnesium sulfate
| ImageFile3 = Magnesium sulfate.JPG
| ImageCaption3 = [[Epsomite]] (heptahydrate)
| IUPACName = Magnesium sulfate
| OtherNames = Epsom salt (heptahydrate)<br /> English salt<br />Bitter salts<br />Bath salts
|Section1={{Chembox Identifiers
| UNII_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII = ML30MJ2U7I
| UNII1_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII1 = E2L2TK027P
| UNII1_Comment = (monohydrate)
| UNII2_Ref = {{fdacite|correct|FDA}}
| UNII2 = SK47B8698T
| UNII2_Comment = (heptahydrate)
| ChEMBL_Ref = {{ebicite|changed|EBI}}
| ChEMBL = 1200456
| InChI = 1/Mg.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2
| InChIKey = CSNNHWWHGAXBCP-NUQVWONBAQ
| DrugBank_Ref = {{drugbankcite|correct|drugbank}}
| DrugBank = DB00653
| ChEBI_Ref = {{ebicite|correct|EBI}}
| ChEBI = 32599
| SMILES = [Mg+2].[O-]S([O-])(=O)=O
| StdInChI_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChI = 1S/Mg.H2O4S/c;1-5(2,3)4/h;(H2,1,2,3,4)/q+2;/p-2
| StdInChIKey_Ref = {{stdinchicite|correct|chemspider}}
| StdInChIKey = CSNNHWWHGAXBCP-UHFFFAOYSA-L
| CASNo = 7487-88-9
| CASNo_Comment = (anhydrous)
| CASNo_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| CASNo1_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CASNo1 = 14168-73-1
| CASNo1_Comment = (monohydrate)
| CASNo2_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| CASNo2 = 24378-31-2
| CASNo2_Comment = (tetrahydrate)
| CASNo3_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CASNo3 = 15553-21-6
| CASNo3_Comment = (pentahydrate)
| CASNo4_Ref = {{cascite|correct|??}}
| CASNo4 = 13778-97-7
| CASNo4_Comment = (hexahydrate)
| CASNo5_Ref = {{cascite|correct|CAS}}
| CASNo5 = 10034-99-8
| CASNo5_Comment = (heptahydrate)
| ChemSpiderID_Ref = {{chemspidercite|correct|chemspider}}
| ChemSpiderID = 22515
| PubChem = 24083
| EINECS =
| RTECS = OM4500000
}}
|Section2={{Chembox Properties
| Formula = MgSO<sub>4</sub>
| Appearance = white crystalline solid
| Odor = odorless
| Density = 2.66 g/cm<sup>3</sup> (anhydrous)<br /> 2.445 g/cm<sup>3</sup> (monohydrate)<br /> 1.68 g/cm<sup>3</sup> (heptahydrate)<br /> 1.512 g/cm<sup>3</sup> (11-hydrate)
| MolarMass = 120.366 g/mol (anhydrous)<br />138.38 g/mol (monohydrate)<br />174.41 g/mol (trihydrate)<br />210.44 g/mol (pentahydrate)<br />228.46 g/mol (hexahydrate)<br />246.47 g/mol (heptahydrate)
| Solubility = ''anhydrous''<br /> 26.9 g/100 mL (0 °C)<br /> 35.1 g/100 mL (20 °C)<br /> 50.2 g/100 mL (100 °C) <hr /> ''heptahydrate''<br /> 113 g/100 mL (20 °C)
| SolubleOther = 1.16 g/100 mL (18 °C, [[diethyl ether|ether]])<br /> slightly soluble in [[ethanol|alcohol]], [[glycerol]]<br /> insoluble in [[acetone]]
| MeltingPt = anhydrous decomposes at 1,124 °C<br />monohydrate decomposes at 200 °C<br />heptahydrate decomposes at 150 °C<br />undecahydrate decomposes at 2 °C
| RefractIndex = 1.523 (monohydrate)<br /> 1.433 (heptahydrate)
| MagSus = −50·10<sup>−6</sup> cm<sup>3</sup>/mol
}}
|Section3={{Chembox Structure
| Coordination =
| CrystalStruct = [[monoclinic]] (hydrate)
}}
|Section6={{Chembox Pharmacology
| ATCCode_prefix = A06
| ATCCode_suffix = AD04
| ATC_Supplemental = {{ATC|A12|CC02}} {{ATC|B05|XA05}} {{ATC|D11|AX05}} {{ATC|V04|CC02}}
}}
|Section7={{Chembox Hazards
| ExternalSDS = [http://hazard.com/msds/mf/baker/baker/files/m0234.htm External MSDS]
| NFPA-H = 1
| NFPA-F = 0
| NFPA-R = 0
}}
|Section8={{Chembox Related
| OtherCations = [[Beryllium sulfate]]<br />[[Calcium sulfate]]<br />[[Strontium sulfate]]<br />[[Barium sulfate]]
| OtherCompounds =
}}
}}
[[Barkas:Magnesium_sulfate.JPG|jmpl|Sampel magnesium sulfat]]
'''Magnesium sulfat''' utawa '''magnesium sulphate''' (ing basa Inggris Britania) minangka [[Senyawa Kimia|senyawa kimia]], uyah kanthi rumus {{Chem|MgSO|4}}, kalebu [[Ion|kation]] [[Magnèsiyum|magnesium]] {{chem|Mg|2+}} (20,19% kanthi massa) lan [[Ion|anion]] sulfat '''{{chem|SO|4|}}<sup>2-</sup>'''. Iki minangka kristal putih padhet, larut ing banyu nanging ora ana ing [[Étanol|etanol]]. Magnesium sulfat biasané ditemoni ing wangun saka hydrate {{chem|MgSO|4|·''n''H|2|O}} ,kanggo macem-macem nilai ''n'' antara 1 lan 11. Sing paling umum yaiku {{chem|MgSO|4|·7H|2|O}}, dikenal minangka '''uyah Epsom''', sing minangka bahan kimia rumah tangga sing akéh nggunakaké tradisional, kalebu uyah adus.<ref name="wsjdXXXX2">{{Cite news|url=https://www.wsj.com/articles/SB10001424052702303302504577327722133289222|title=Quick Cures/Quack Cures: Is Epsom Worth Its Salt?|date=9 April 2012|work=[[The Wall Street Journal]]|access-date=15 June 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20120412091100/https://online.wsj.com/article/SB10001424052702303302504577327722133289222.html|archive-date=12 April 2012}}</ref>
Panggunaan utama magnesium sulfat yaiku ing tetanén, kanggo mbeneraké lemah sing kurang magnesium (nutrisi tanduran penting). Monohidrat disenengi kanggo nggunakaké iki; ing pertengahan taun 1970-an, prodhuksi dadi 2,3 yuta ton saben taun.<ref name="buch2000">Industrial Inorganic Chemistry, Karl Heinz Büchel, Hans-Heinrich Moretto, Dietmar Werner, John Wiley & Sons, 2d edition, 2000, {{ISBN|978-3-527-61333-5}}</ref> Wangun anhidrat lan pirang-pirang hidrat ing alam minangka mineral, lan uyah minangka komponén penting banyu saka sawetara [[tuk]].
== Sipat fisik magnesium sulfat ==
Relaksasi magnesium sulfat minangka mekanisme utama sing nyebabaké panyerepan [[Akustik ing jero banyu|swara]] ing banyu laut kanthi frekuensi ing ndhuwur 10 kHz <ref>{{Cite web|url=http://resource.npl.co.uk/acoustics/techguides/seaabsorption/physics.html|title=Underlying physics and mechanisms for the absorption of sound in seawater|publisher=Resource.npl.co.uk|archive-url=https://web.archive.org/web/20090618070030/http://resource.npl.co.uk/acoustics/techguides/seaabsorption/physics.html|archive-date=18 June 2009|access-date=2009-07-06}}</ref> ( [[Uni|energi akustik]] diowahi dadi énégi termal ). Frekuensi ngisor kurang diserap uyah, saengga swara frekuensi kurang luwih adoh ing sagara. [[Asem borat|Asam borat]] lan magnesium karbonat uga nyumbang kanggo nyerap.<ref>Michael A. Ainslie, Principles of Sonar Performance Modeling, p.18</ref>
== Guna magnesium sulfat ==
[[Barkas:Magnesium_Sulfate_(1).JPG|jmpl|Magnesium sulfat kanggo médhis]]
=== Médhis ===
Magnesium sulfat digunakaké ing njaba (minangka uyah Epsom) lan njero. Pemanfaatan eksternal utama yaiku formulasi minangka uyah adus, utamané kanggo sikil kanggo ngenthengaké sikil sing lara. Siram kaya mengkene uga nyenengaké lan nyepetaké pemulihan otot, lara, utawa cilaka. Nanging, klaim kasebut durung dikonfirmasi kanthi ilmiah. Keuntungan utama uyah yaiku kosmetik: ngalangi kerut kulit sauntara amarga dicelupaké kanthi suwe ing banyu kosong.<ref name="wsjdXXXX2"/><ref name="ingra2016">{{cite web|url=https://www.painscience.com/articles/epsom-salts.php|title=Does Epsom Salt Work? The science of Epsom salt bathing for recovery from muscle pain, soreness, or injury|last1=Ingraham|first1=Paul|website=Pain Science|archive-url=https://web.archive.org/web/20160910223001/https://www.painscience.com/articles/epsom-salts.php|archive-date=10 September 2016|access-date=29 August 2016|url-status=live}}</ref> Iki uga komponén umum saka solusi sing digunakaké ing tank isolasi.
Ing [[Karajan Manunggal|Inggris]], obat sing ngemot magnesium sulfat lan fenol, sing diarani ''"drawing paste''", diklaim migunani kanggo bisul cilik utawa infeksi lokal <ref name="boots2018">{{cite web|url=https://www.medicines.org.uk/emc/product/8327|title=Boots Magnesium Sulfate Paste B.P. - Patient Information Leaflet (PIL) - (eMC)|website=www.medicines.org.uk|language=en|access-date=14 April 2018}}</ref> lan ngilangi serpihan.<ref name="splinter">{{Cite web|url=http://www.tipking.co.uk/tip/5929.html|title=Removing a splinter with Magnesium Sulphate|access-date=2021-04-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20221027123706/http://www.tipking.co.uk/tip/5929.html|archive-date=2022-10-27|url-status=dead}}</ref> Secara internal, magnesium sulfat bisa uga ditrapaké kanthi rute oral, napas, utawa intravena. Panggunaan internal kalebu terapi panggantos kanggo kurang magnesium,<ref name="rxmed2009">{{cite web|url=http://www.rxmed.com/b.main/b2.pharmaceutical/b2.1.monographs/CPS-%20Monographs/CPS-%20(General%20Monographs-%20M)/MAGNESIUM%20SULFATE.html|title=Pharmaceutical Information – Magnesium Sulfate|publisher=RxMed|archive-url=https://web.archive.org/web/20090403180025/http://www.rxmed.com/b.main/b2.pharmaceutical/b2.1.monographs/CPS-%20Monographs/CPS-%20(General%20Monographs-%20M)/MAGNESIUM%20SULFATE.html|archive-date=3 April 2009|access-date=2009-07-06|url-status=live}}</ref> perawatan aritmia akut lan abot,<ref name="heart2016">{{cite web|url=https://eccguidelines.heart.org/index.php/circulation/cpr-ecc-guidelines-2/part-7-adult-advanced-cardiovascular-life-support/?strue=1&id=5-3-2-1|title=CPR and First Aid: Antiarrhythmic Drugs During and Immediately After Cardiac Arrest (section)|publisher=American Heart Association|access-date=29 August 2016|quote=Previous ACLS guidelines addressed the use of magnesium in cardiac arrest with polymorphic ventricular tachycardia (ie, torsades de pointes) or suspected hypomagnesemia, and this has not been reevaluated in the 2015 Guidelines Update. These previous guidelines recommended defibrillation for termination of polymorphic VT (ie, torsades de pointes), followed by consideration of intravenous magnesium sulfate when secondary to a long QT interval.|archive-date=28 August 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210828154509/https://cpr.heart.org/en/resuscitation-science/cpr-and-ecc-guidelines?strue=1&id=5-3-2-1|url-status=dead}}</ref> minangka bronkodilator ing perawatan [[Mengi|panandhang asma]],<ref name="blitz2005">{{cite journal|year=2005|title=Aerosolized magnesium sulfate for acute asthma: a systematic review|url=https://archive.org/details/sim_chest_2005-07_128_1/page/337|journal=Chest|volume=128|issue=1|pages=337–344|doi=10.1378/chest.128.1.337|pmid=16002955|vauthors=Blitz M, Blitz S, Hughes R, Diner B, Beasley R, Knopp J, Rowe BH}}.</ref> lan nyegah eklampsia.<ref name="duley2010">{{cite journal|last1=Duley|first1=L|last2=Gülmezoglu|first2=AM|last3=Henderson-Smart|first3=DJ|last4=Chou|first4=D|date=10 November 2010|title=Magnesium sulphate and other anticonvulsants for women with pre-eclampsia.|journal=The Cochrane Database of Systematic Reviews|issue=11|pages=CD000025|doi=10.1002/14651858.CD000025.pub2|pmc=7061250|pmid=21069663}}</ref>
=== Pertanian ===
Ing [[Tetanèn|tetanén]], magnesium sulfat digunakaké kanggo nambah isi magnesium utawa belerang ing [[lemah]] . Umume digunakaké kanggo tanduran pot, utawa kanggo tanduran sing lapar magnesium kayata [[Kenthang|kentang]], [[tomat]], [[Wortel jangan|wortel]], mrica, [[Lémon|jeruk nipis]], lan [[mawar]]. Keuntungan magnesium sulfat tinimbang parubahan lemah magnesium liyané (kayata jeruk dolomit ) yaiku kelarutan sing dhuwur, sing uga ngidini pilihan panganan foliar. Solusi magnesium sulfat uga meh pH netral, dibandhingaké karo uyah alkalin magnesium kaya sing ditemokaké ing watu gamping; mula, panggunaan magnesium sulfat minangka sumber magnesium kanggo lemah ora bakal ngowahi pH lemah kanthi signifikan.<ref name="pubchem">{{cite web|url=https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/magnesium_sulfate#section=Chemical-and-Physical-Properties|title=Pubchem: magnesium sulfate|archive-url=https://web.archive.org/web/20161018220642/https://pubchem.ncbi.nlm.nih.gov/compound/magnesium_sulfate#section=Chemical-and-Physical-Properties|archive-date=18 October 2016|url-status=live}}</ref>
Magnesium sulfat sacara historis digunakaké minangka perawatan kanggo keracunan [[timah]] sadurungé pangembangan terapi ''chelasi'', amarga samesthiné manawa ana timbal sing dicerna bakal diencerké dening magnesium sulfat lan banjur diresiki saka sistem pencernaan.<ref name="hcwood">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pjpHAQAAMAAJ&pg=PA34|title=A Treatise on Therapeutics, Comprising Materia Medica and Toxicology, with Especial Reference to the Application of the Physiological Action of Drugs to Clinical Medicine|last=Wood|first=H. C.|date=1877|publisher=[[J. B. Lippincott & Co.]]|location=Philadelphia|page=34|quote=The treatment of acute lead-poisoning consists in the evacuation of the stomach, if necessary, the exhibition of the sulphate of sodium or of magnesium, and the meeting of the indications as they arrive. The Epsom and Glauber's salts act as chemical antidotes, by precipitating the insoluble sulphate of lead, and also, if in excess, empty the bowel of the compound formed.|author-link=Horatio C. Wood Jr.}}</ref> Aplikasi iki nuduhaké panggunaan nyebar ing kalangan dokter hewan sajrone wiwitan abad kaping 20 nganti pertengahan; Uyah epsom wis kasedhiya ing pirang-pirang peternakan kanggo digunakaké ing tetanén, lan asring diwènèhaké ing perawatan kéwan tani sing tanpa sengaja ngonsumsi timah.<ref name="Barker1945">{{cite journal|last=Barker|first=C. A. V.|date=January 1945|title=Experience with Lead Poisoning|journal=Canadian Journal of Comparative Medicine and Veterinary Science|volume=9|issue=1|pages=6–8|pmc=1660962|pmid=17648099|quote=Udall (1) suggests sodium citrate as of some value together with Epsom salts which will bring about a precipitation of the lead in the form of an insoluble compound. Nelson (3) reported a case that survived following the use of a 20% magnesium sulphate solution intravenously, subcutaneously and orally. McIntosh (5) has suggested that purgative doses of Epsom salts may be effective in combining with the lead and overcoming the toxicity.}}</ref><ref name="herriot">{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=Hm-St_CUgsIC&pg=PA157|title=All Creatures Great and Small|last=Herriot|first=James|date=1972|publisher=[[St. Martin's Press]]|isbn=0-312-08498-6|location=New York|page=157|quote=The specific antidotes to metal poisoning had not been discovered and the only thing which sometimes did a bit of good was magnesium sulphate which caused the precipitation of insoluble lead sulphate. The homely term for magnesium sulphate is, of course, epsom salts.|author-link=James Herriot}}</ref>
=== Pangan ===
Magnesium sulfat digunakaké minangka uyah kanggo nggawé [[bir]].<ref name="brew2016">{{Cite web|url=https://nationalhomebrew.com.au/beer/brewing-adjuncts-and-beer-enhancers/national-home-brew-magnesium-sulphate|title=Magnesium Sulphate|website=National Home Brew|archive-url=https://web.archive.org/web/20160801040013/https://nationalhomebrew.com.au/beer/brewing-adjuncts-and-beer-enhancers/national-home-brew-magnesium-sulphate|archive-date=1 August 2016|access-date=4 January 2019}}</ref> Iki uga bisa digunakaké minangka koagulan kanggo nggawé [[tahu]].<ref name="matsu2000">{{cite patent|inventor-last=Matsuura|inventor-first=Masaru|inventor2-last=Sasaki|inventor2-first=Masaoki|inventor3-last=Sasakib|inventor3-first=Jun|inventor4-last=Takeuchi|inventor4-first=Tomok|date=28 March 2000|title=Process for producing packed tofu|country-code=US|description=The present invention relates to a novel process for producing packed tofu, particularly a process for producing long-life packed tofu from sterilized soybean milk.|patent-number=6042851}}</ref>
=== Akuaria ===
Heptahidrat magnesium sulfat uga digunakaké kanggo njaga konsentrasi magnesium ing [[akuarium]] laut sing ngemot karang karang sing akéh banget, amarga alon-alon ilang ing proses kalsifikasi. Ing akuarium laut kekurangan magnesium, konsentrasi kalsium lan alkalinitas angel banget dikontrol amarga ora cukup magnesium kanggo stabil ion kasebut ing banyu asin lan nyegah udan spontan dadi kalsium karbonat.<ref name="aqua2006">{{cite web|url=http://reefkeeping.com/issues/2006-07/rhf/index.php|title=Do-It-Yourself Magnesium Supplements for the Reef Aquarium|year=2006|publisher=Reefkeeping|archive-url=https://web.archive.org/web/20080322114524/http://www.reefkeeping.com/issues/2006-07/rhf/index.php|archive-date=22 March 2008|access-date=2008-03-14|url-status=dead}}</ref>
== Paripustaka ==
[[Kategori:Kimiya]]
njiod2flct98e228mnaizcdvhtkbasx
Fukuoka Dome
0
179941
1761799
1694356
2026-11-18T00:08:44Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761799
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox venue
| stadium_name = Fukuoka Dome
| nickname = Fukuoka PayPay Dome, PayPay Dome
| image = [[Image:Fukuoka Dome 20160426.JPG|200px|Fukuoka Dome]]
| fullname =
| location = 2-2-2 Jigyōhama, [[Chūō-ku, Fukuoka|Chūō-ku]], [[Fukuoka]], Jepang
| coordinates = {{coord|33|35|43|N|130|21|44|E|region:JP_type:landmark|display=inline,title}}
| broke_ground = 1 April 1991
| built = Awal 1993
| opened = 2 April 1993
| renovated =
| expanded =
| publictransit =
| closed =
| demolished =
| owner = Hawks Town Co.
| operator = Hawks Town Co.
| surface = [[FieldTurf]] 2009–saiki<br />[[AstroTurf]] 1993 nganti 2008
| construction_cost = [[Yen|¥]]76 milyar
| architect = [[Takenaka Corporation]] lan [[Maeda Corporation]]
| structural engineer =
| services engineer =
| general_contractor= [[Takenaka Corporation]] lan [[Maeda Corporation]]
| project_manager =
| main_contractors =
| former_names = Fukuoka Dome (1993–2005)<br />Fukuoka Yahoo! JAPAN Dome (2005–13)<br />Fukuoka Yafuoku! Dome (2013–2019)
| tenants =
| seating_capacity = 40,178 (bisbol)<ref>{{cite web|url=https://www.daily.co.jp/baseball/2019/01/31/0012027053.shtml|title=ヤフオクドーム大規模改修で最大収容4万人超え 4球場が大台に}}</ref><br />47,500 (konser)
| dimensions = '''Left Field''' – {{Convert|100|m|ft|0}}<br />'''Left-Center''' – {{Convert|118|m|ft|0}}<br />'''Center''' – {{Convert|122|m|ft|0}}<br />'''Right-Center''' – {{Convert|118|m|ft|0}}<br />'''Right Field''' – {{Convert|100|m|ft|0}}<br />'''Outfield Fence Height''': {{Convert|5.84|m|ft|0}}
}}
{{nihongo|'''Fukuoka Dome'''|福岡ドーム|Fukuoka Dōmu}} yaiku stadion [[bisbol]], dununge ing [[Chūō-ku, Fukuoka|Chūō-ku]], [[Fukuoka]], Jepang. Dibangun ing taun 1993, lan duwe kapasitas 38.585 kursi.<ref name="sb">{{Cite web|url=http://www.softbankhawks.co.jp/stadium/institution.php|title=福岡ソフトバンクホークス オフィシャルサイト|access-date=July 20, 2016|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20160713133752/http://www.softbankhawks.co.jp/stadium/institution.php|archive-date=July 13, 2016}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.softbankhawks.co.jp/news/detail/00000190.html |title=2017年度 福岡 ヤフオク!ドームの定員に関しまして |date=March 2, 2017 |access-date= October 5, 2018 |publisher=[[Fukuoka SoftBank Hawks]] |language=ja }}</ref> Dhiameter 216 meter, Fukuoka Dome minangka geodesic dome paling gedhe ing saindenging jagad.<ref>{{cite web |url=http://www.bbc.com/culture/story/20140613-spaceship-earth-a-game-of-domes |title=The story of Buckminster Fuller's radical geodesic dome |date=October 21, 2014 |access-date=October 5, 2018 |website=BBC |last=Glancey |first=Jonathan }}</ref> Iki minangka stadion pertama Jepang sing dibangun kanthi [[:en:Retractable roof|atap sing bisa ditarik]]. Ing taun 2005, [[Yahoo! JAPAN]], salah sawijining [[:id:Anak perusahaan|anak perusahaan]], entuk [[:en:Naming rights|hak menehi jeneng]] stadion, lan banjur ganti jeneng dadi {{nihongo|'''Fukuoka Yahoo! Japan Dome'''|福岡Yahoo! JAPANドーム|Fukuoka Yafū Japan Dōmu}} utawa disingkat dadi {{nihongo|'''Yahoo Dome'''|ヤフードーム|Yafū Dōmu}},<ref name="hawks">{{Cite web|url=http://www.hawkstown.com/eng/dome/index.html|title=Hawkstown -Hawks Town a lively and festive place 365days a year|website=www.hawkstown.com|access-date=July 20, 2016|archive-date=April 16, 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160416131251/http://www.hawkstown.com/eng/dome/index.html|url-status=dead}}</ref> Ing wulan Januari 2013, jenenge diganti dadi {{nihongo|'''Fukuoka Yafuoku! Dome'''|福岡 ヤフオク! ドーム|Fukuoka Yafuoku Dōmu}}.<ref>{{cite web |url=https://auctions.yahoo.co.jp/topic/promo/dome/p/ |title=ヤフオク! - 福岡 Yahoo! JAPANドーム名称変更のお知らせ |access-date=October 5, 2018 |publisher=[[Yahoo! Japan]] |language=ja |archive-url=https://web.archive.org/web/20181005112601/https://auctions.yahoo.co.jp/topic/promo/dome/p/ |archive-date=October 5, 2018 |url-status=dead }}</ref> Yafuoku tegese [[:en:Yahoo! Auctions|Yahoo! Auctions]] ing Jepang. Tanggal 30 Oktober 2019, diumumake yen stadion kasebut bakal dijenengi {{nihongo|'''Fukuoka PayPay Dome'''|福岡ペイペイドーム|Fukuoka Peipeidōmu}}, babagan sistem pembayaran [[:en:PayPay|PayPay]] duweke Softbank (50%) lan Yahoo Jepang (25%), wiwit tanggal 29 Februari 2020.<ref>{{cite web |title=Hawks' stadium to be renamed PayPay Dome next season |url=https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/10/30/baseball/japanese-baseball/hawks-stadium-renamed-paypay-dome-next-season/#.XmhC0S2ZNE4 |website=The Japan Times Online |access-date=11 March 2020 |date=30 October 2019 |archive-date=31 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20191031041443/https://www.japantimes.co.jp/sports/2019/10/30/baseball/japanese-baseball/hawks-stadium-renamed-paypay-dome-next-season/#.XmhC0S2ZNE4 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite press release |title=2020年2月29日(土)「福岡PayPayドーム」誕生 - プレスリリース |url=https://about.paypay.ne.jp/pr/20191124/01/ |website=PayPay株式会社 |access-date=11 March 2020 |language=ja}}</ref>
== Referensi ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Fukuoka]]
gnbo9gvewtl1obn75n1nka6pb0m7i1o
Karen Armstrong
0
180044
1761833
1755388
2026-11-18T07:03:15Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761833
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox writer
| name = Karen Armstrong
| image = Karen_Armstrong.jpg
| imagesize =
| caption =
| birth_name = Karen Andersen Armstrong
| birth_date = {{birth date|df=y|1944|11|14}}
| birth_place = Wildmoor, Worcestershire, Inggris
| death_date =
| death_place =
| resting_place =
| occupation = Feminis lan panitra
| education = St Anne's College, Oxford
| alma_mater =
| spouse =
| children =
| relatives =
| period =
| genre =
| movement =
| signature =
}}
'''Karen Armstrong''' ya iku feminis lan panitra kang lair ing Wildmoor, Worcestershire, [[Inggris]] tanggal 14 November 1944.<ref>{{Cite web|url=https://www.britannica.com/biography/Karen-Armstrong|title=Karen Armstrong|website=Encyclopaedia Britannica|access-date=2021-09-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://charterforcompassion.org/about1/karen-armstrong|title=Karen Armstrong|website=Charter for Compassion|access-date=2019-09-01|archive-date=2019-03-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20190322004419/https://charterforcompassion.org/about1/karen-armstrong|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.newenglishreview.org/custpage.cfm?sec_id=7158|title=Karen Armstrong: The Coherence of Her Incoherence|website=New English Review Press|access-date=2019-09-01|archive-date=2021-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901112322/https://www.newenglishreview.org/custpage.cfm?sec_id=7158|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.republika.co.id/berita/qg3vin483/karen-amstrong-islam-is-the-most-rational-teaching|title=Karen Amstrong: Islam Is The Most Rational Teaching|website=Republika|access-date=2019-09-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://islamindonesia.id/berita/karen-armstrong-dan-buku-bukunya-2.htm|title=Karen Armstrong dan Buku-Bukunya|website=Islam Indonesia|access-date=2019-09-01|archive-date=2020-09-19|archive-url=https://web.archive.org/web/20200919123149/https://islamindonesia.id/berita/karen-armstrong-dan-buku-bukunya-2.htm|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.qureta.com/post/sebuah-review-tentang-buku-sejarah-tuhan-karya-karen-amstrong|title=Sebuah Review tentang Buku “Sejarah Tuhan” Karya Karen Amstrong|website=Qureta|access-date=2019-09-01|archive-date=2021-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901135710/https://www.qureta.com/post/sebuah-review-tentang-buku-sejarah-tuhan-karya-karen-amstrong|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.nu.or.id/post/read/57145/karen-armstrong-islam-tak-punya-kaitan-dengan-kekerasan|title=Karen Armstrong: Islam Tak Punya Kaitan dengan Kekerasan|website=NU Online|access-date=2019-09-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20210901111921/https://www.nu.or.id/post/read/57145/karen-armstrong-islam-tak-punya-kaitan-dengan-kekerasan|archive-date=2021-09-01|url-status=dead}}</ref>
== Cipta ripta ==
=== Buku ===
{| class="wikitable" style="font-size: 88%;"
!Sesirah
!Edhisi basa Indonésia
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Through the Narrow Gate: A Memoir of Spiritual Discovery|url=https://archive.org/details/throughnarrowgat0000arms_s9d5|date=1981|publisher=Pan Books|isbn=978-033-3311-36-3|location=London|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Menerobos Kegelapan: Sebuah Autobiografi Spiritual|date=2013|publisher=Mizan|isbn=978-979-4337-88-2|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The First Christian: Saint Paul's Impact on Christianity|url=https://archive.org/details/firstchristiansa0000kare|date=1983|publisher=Pan Books|isbn=978-033-0281-61-4|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Beginning the World|url=https://archive.org/details/beginningworld0000arms|date=1983|publisher=Pan Books|isbn=978-033-3350-17-1|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Tongues of Fire: An Anthology of Religious and Poetic Experience|url=https://archive.org/details/tonguesoffireant0000unse_i7f5|date=1985|publisher=Viking Press|isbn=978-067-0808-78-6|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Gospel According to Woman: Christianity's Creation of the Sex War in the West|url=https://archive.org/details/gospelaccordingt0000arms_v9x4|date=1986|publisher=Pan Books|isbn=978-033-0297-44-8|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Holy War: The Crusades and their Impact on Today's World|date=1988|publisher=Anchor Books|isbn=978-038-5241-93-9|location=New York|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Perang Suci: Dari Perang Salib Hingga Perang Teluk|date=2006|publisher=Serambi|isbn=978-979-3335-32-2|location=Jakarta|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Muhammad: A Biography of the Prophet|url=https://archive.org/details/muhammadbiograph0000arms|date=1991|publisher=Phoenix Press|isbn=978-184-2126-08-0|location=London|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Muhammad Sang Nabi: Sebuah Biografi Kritis|date=2001|publisher=Risalah Gusti|isbn=978-006-2500-14-4|location=Surabaya|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The English Mystics of the Fourteenth Century|url=https://archive.org/details/englishmysticsof0000unse|date=1991|publisher=Kyle Cathie|isbn=978-185-6260-23-7|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The End of Silence: Women and the Priesthood|url=https://archive.org/details/endofsilencewome0000arms|date=1993|publisher=Fourth Estate|isbn=978-185-7021-45-5|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=A History of God: The 4.000 Year Quest of Judaism, Christianity, and Islam|url=https://archive.org/details/historyofgod40000000arms_s0r2|date=1993|publisher=Gramercy Books|isbn=978-051-7223-12-3|location=New York|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Sejarah Tuhan: Kisah 4.000 Tahun Pencarian Tuhan dalam Agama-Agama Manusia|date=2019|publisher=Mizan|isbn=978-602-4410-48-3|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Visions of God: Four Medieval Mystics and Their Writings|url=https://archive.org/details/visionsofgodfour0000arms|date=1994|publisher=Bantam Books|isbn=978-055-3351-99-6|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=In the Beginning: A New Interpretation of Genesis|url=https://archive.org/details/inbeginning00kare|date=1996|publisher=Ballantine Books|isbn=978-034-5406-04-0|location=New York|url-status=live}}
|
|-
|{{Cite book|title=Jerusalem: One City, Three Faiths|url=https://archive.org/details/jerusalemonecity0000arms_o4i0|date=1996|publisher=Ballantine Books|isbn=978-034-5391-68-1|location=New York|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Yerusalem: Satu Kota, Tiga Agama|date=2018|publisher=Mizan|isbn=978-602-4410-57-5|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Islam: A Short History|date=2000|publisher=Modern Library Chronicles|isbn=978-081-2966-18-3|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Battle for God: Fundamentalism in Judaism, Christianity and Islam|date=2000|publisher=Harper Collins|isbn=978-000-2555-23-4|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Faith After 11 September|date=2002|publisher=Studium Generale Maastricht|isbn=978-908-0719-11-8|location=Maastricht|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Buddha|url=https://archive.org/details/buddha00arms|date=2004|publisher=Penguin Random House|isbn=978-014-3034-36-0|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Spiral Staircase: My Climb Out Of Darkness|url=https://archive.org/details/isbn_9780385721271|date=2004|publisher=Anchor Books|isbn=978-038-5721-27-1|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=A Short History of Myth|url=https://archive.org/details/shorthistoryofmy00arms|date=2005|publisher=Canongate|isbn=978-184-1958-00-2|location=Edinburgh|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Muhammad: A Prophet For Our Time|url=https://archive.org/details/muhammadprophetf0000arms|date=2006|publisher=Harper Collins|isbn=978-006-1155-77-2|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Great Transformation: The World in the Time of Buddha, Socrates, Confucius, and Jeremiah|date=2006|publisher=Knopf Doubleday Publishing|isbn=978-030-7264-70-1|location=New York|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Bible: A Biography (Books That Changed the World)|date=2008|publisher=Grove Atlantic|isbn=978-155-5849-24-5|location=New York|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Sejarah Alkitab: Telaah Historis Atas Kitab yang Paling Banyak Dibaca di Seluruh Dunia|date=2014|publisher=Mizan|isbn=978-979-4335-11-6|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Case for God|date=2009|publisher=Vintage|isbn=978-030-7269-18-8|location=New York|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Masa Depan Tuhan: Sanggahan terhadap Fundamentalisme dan Ateisme|date=2011|publisher=Mizan|isbn=978-979-4335-89-5|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Twelve Steps to a Compassionate Life|url=https://archive.org/details/twelvestepstocom00knop|date=2010|publisher=Taylor & Francis Group|isbn=978-030-7595-59-1|location=Abingdon-on-Thames|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=A Letter to Pakistan|date=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-019-906330-7|location=Oxford|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Fields of Blood: Religion and the History of Violence|url=https://archive.org/details/fieldsofbloodrel0000arms|date=2014|publisher=Bodley Head|isbn=978-184-7921-86-4|location=London|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Fields of Blood: Mengurai Sejarah Hubungan Agama dan Kekerasan|date=2016|publisher=Mizan|isbn=978-979-4339-69-5|location=Bandung|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=St. Paul: The Apostle We Love to Hate|url=https://archive.org/details/stpaulapostlewel0000arms|date=2015|publisher=New Harvest|isbn=978-054-4617-39-1|location=Seattle|url-status=live}}
|{{Cite book|title=Santo Paulus: Rasul yang Dicela dan Dicinta|date=2021|publisher=Gramedia Pustaka Utama|isbn=978-602-0653-01-3|location=Jakarta|url-status=live}}
|-
| align="left" |{{Cite book|title=The Lost Art of Scripture|url=https://archive.org/details/lostartofscriptu0000arms_j2d0|date=2019|publisher=Bodley Head|isbn=978-184-7924-32-2|location=London|url-status=live}}
|
|-
| align="left" |{{Cite book|title=Religion: Vintage Minis|url=https://archive.org/details/religion0000kare_b9s9_o7w7|date=2019|publisher=Vintage|isbn=978-178-4875-69-5|location=New York|url-status=live}}
|
|}
== Uga delengen ==
* [[Agatha Christie]]
* [[Harper Lee]]
* [[Joanne Kathleen Rowling]]
* [[Oprah Winfrey]]
* [[Simone de Beauvoir]]
* [[Xu Xi]]
== Rujukan ==
{{reflist|1}}
== Pranala jaba ==
{{wikiquote}}
* [https://www.amazon.com/Karen-Armstrong/e/B000AQ72VE%3Fref=dbs_a_mng_rwt_scns_share Karen Armstrong ing Situs Amazon]
* [https://mizanstore.com/penulis/karen_armstrong_683 Karen Armstrong ing Situs Mizan]
* [https://www.penguinrandomhouse.com/authors/834/karen-armstrong/ Karen Armstrong ing Situs Penguin Random House]
[[Kategori:Panitra]]
[[Kategori:Panitra Inggris]]
l149bs402zfozjr9181k549k4lsqom9
David Stockdale
0
181072
1761783
1576440
2026-11-17T21:21:01Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761783
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = David Stockdale
| image = David Stockdale 10-02-2015 1.jpg
| caption = Stockdale main kanggo [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]] ing taun 2015
| fullname = David Adam Stockdale<ref>{{cite web |url=https://www.efl.com/news/2016/june/efl-club-retained-and-released-lists-published/ |title=EFL: Club retained and released lists published |publisher=English Football League |date=23 June 2016 |access-date=3 January 2018}}</ref>
| birth_date = {{birth date and age|1985|9|20|df=y}}<ref>{{cite web |url=https://uk.soccerway.com/players/david-stockdale/47925/ |title=D. Stockdale: Summary |website=Soccerway |publisher=Perform Group |access-date=29 June 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200915174737/https://uk.soccerway.com/players/david-stockdale/47925/ |archive-date=15 September 2020 |url-status=dead}}</ref>
| birth_place = [[Leeds]], [[Inggris]]
| height = {{convert|1.91|m|order=flip}}<ref>{{cite web |url=https://www.premierleague.com/players/3610/David-Stockdale/overview |title=David Stockdale: Overview |publisher=Premier League |access-date=16 February 2020}}</ref>
| position = [[Kiper]]
| currentclub = [[Wycombe Wanderers F.C.|Wycombe Wanderers]]
| clubnumber = 13
| youthyears1 = {{0|0000}}–2000
| youthclubs1 = [[Huddersfield Town A.F.C.|Huddersfield Town]]
| youthyears2 = 2000–2003
| youthclubs2 = [[York City F.C.|York City]]
| years1 = 2003–2006
| clubs1 = [[York City F.C.|York City]]
| caps1 = 24
| goals1 = 0
| years2 = 2005
| clubs2 = → [[Wakefield-Emley F.C.|Wakefield-Emley]] (nyileh)
| caps2 = 7
| goals2 = 0
| years3 = 2006
| clubs3 = → [[Worksop Town F.C.|Worksop Town]] (nyileh)
| caps3 = 6
| goals3 = 0
| years4 = 2006–2008
| clubs4 = [[Darlington F.C.|Darlington]]
| caps4 = 47
| goals4 = 0
| years5 = 2008–2014
| clubs5 = [[Fulham F.C.|Fulham]]
| caps5 = 39
| goals5 = 0
| years6 = 2008–2009
| clubs6 = → [[Rotherham United F.C.|Rotherham United]] (nyileh)
| caps6 = 8
| goals6 = 0
| years7 = 2009
| clubs7 = → [[Leicester City F.C.|Leicester City]] (nyileh)
| caps7 = 8
| goals7 = 0
| years8 = 2010
| clubs8 = → [[Plymouth Argyle F.C.|Plymouth Argyle]] (nyileh)
| caps8 = 21
| goals8 = 0
| years9 = 2011
| clubs9 = → [[Ipswich Town F.C.|Ipswich Town]] (nyileh)
| caps9 = 18
| goals9 = 0
| years10 = 2012
| clubs10 = → [[Hull City A.F.C.|Hull City]] (nyileh)
| caps10 = 5
| goals10 = 0
| years11 = 2013
| clubs11 = → [[Hull City A.F.C.|Hull City]] (nyileh)
| caps11 = 19
| goals11 = 0
| years12 = 2014–2017
| clubs12 = [[Brighton & Hove Albion F.C.|Brighton & Hove Albion]]
| caps12 = 133
| goals12 = 0
| years13 = 2017–2020
| clubs13 = [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]]
| caps13 = 36
| goals13 = 0
| years14 = 2018
| clubs14 = → [[Southend United F.C.|Southend United]] (nyileh)
| caps14 = 3
| goals14 = 0
| years15 = 2018
| clubs15 = → [[Wycombe Wanderers F.C.|Wycombe Wanderers]] (nyileh)
| caps15 = 2
| goals15 = 0
| years16 = 2019
| clubs16 = → [[Coventry City F.C.|Coventry City]] (nyileh)
| caps16 = 2
| goals16 = 0
| years17 = 2020
| clubs17 = → [[Wycombe Wanderers F.C.|Wycombe Wanderers]] (nyileh)
| caps17 = 2
| goals17 = 0
| years18 = 2020–
| clubs18 = [[Wycombe Wanderers F.C.|Wycombe Wanderers]]
| caps18 = 41
| goals18 = 0
| years19 = 2021
| clubs19 = → [[Stevenage F.C.|Stevenage]] (nyileh)
| caps19 = 5
| goals19 = 0
| club-update = 23:59, 1 January 2022 (UTC)
| nationalteam-update =
}}
'''David Adam Stockdale''' (lair 20 September 1985) yaiku pemain [[bal-balan]] profesional [[Inggris]] sing main dadi [[kiper]] kanggo [[Wycombe Wanderers F.C.|Wycombe Wanderers]].
== Referensi ==
{{reflist}}
[[Kategori:Pamain bal-balan Inggris]]
{{Pemain-sb-stub|Inggris}}
{{Wycombe Wanderers F.C. squad}}
cq7gesr0a1bcs3lclf0d3hmlh7wdb1l
Kabiskopan São João del Rei
0
181360
1761828
1748342
2026-11-18T05:45:27Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761828
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox diocese
|jurisdiction = Kabisopan
|name = São João del Rei
|latin = Dioecesis Sancti Ioannis a Rege
|image = Cathedral 2 Sao Joao del Rei Brasil.jpg
|caption = Katedral-Basilika Maria Bunda Tiang
|country = [[Brazil]]
|province = [[Kabiskopan Agung Juiz de Fora|Juiz de Fora]]
|rite = [[Ritus Latin]]
|established = 21 Mei 1960 ({{age|1960|5|21}} taun kepungkur)
|cathedral = Catedral Basílica Nossa Sehora do Pilar
|cocathedral =
|area_km2 = 9,503
|population = 520,000
|population_as_of = 2004
|catholics = 468,000
|catholics_percent= 90.0
|pope = {{Incumbent pope}}
|bishop = [[José Eudes Campos do Nascimento]]
|coadjutor =
|auxiliary_bishops=
|emeritus_bishops = [[Waldemar Chaves de Araújo]]
|map =
|website =
}}
[[Barkas:Diocese de São João del-Rei (MG).png|jmpl|Kabiskopan São João del-Rei (Minas Gerais).]]
'''Kabiskopan São João del Rei''' ({{lang-la|Dioecesis Sancti Ioannis a Rege}}) yaiku [[kabiskopan]] [[ritus Latin]] [[suffragan]] ing [[provinsi grejawi]] Metropolitan [[Kabiskopan Agung Juiz de Fora|Juiz de Fora]], negara bagian [[Minas Gerais]], [[Brazil]]. Ing 12 Desember 2018, Mgr. [[José Eudes Campos do Nascimento]] kepilih dadi Biskop São João del Rei.
== Referensi ==
{{RefList}}
== Pranala jaba ==
* [http://www.gcatholic.org/dioceses/diocese/zjoa2.htm GCatholic.org, with Google map - data for all sections]
* [http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dsajr.html Catholic Hierarchy]
* [[Barkas:Província Eclesiástica de Juiz de Fora, região CNBB Leste 2 (estado de Minas Gerais), Brasil.png|jmpl|Ecclesiastical Province of Juiz de Fora.]][[Barkas:Diocese de São João del-Rei, região CNBB Leste 2 (estado de Minas Gerais), Brasil.png|jmpl|Kabiskopan São João del Rei.]][[Barkas:Igreja de Nossa Senhora das Mercês em São João del-Rei.jpg|jmpl|Nossa Senhora das Mercês, São João del-Rei.]][[Barkas:Igrejasantanalavras.jpg|jmpl|Lavras.]][[Barkas:Ns merces tiradentes.JPG|jmpl|Nossa Senhora das Mercês, Tiradentes.]][[Barkas:Igreja Matriz de Nazareno - MG - panoramio.jpg|jmpl|Nazareno.]][[Barkas:Igreja de Ibituruna - MG - panoramio.jpg|jmpl|Ibituruna.]][https://web.archive.org/web/20220202234434/https://diocesedesaojoaodelrei.com.br/ Diocese website (Portuguese)]
{{kabiskopan ing Brasil}}
{{DEFAULTSORT:Sao Joao del Rei, Keuskupan}}
[[Kategori:Kabiskopan ing Brasil]]
[[Kategori:Panyiapan taun 1960 ing Brasil]]
5uvdex5b8jlrgxrnp09y1cw3zb3cv2j
Ikhwan Ciptady
0
184752
1761816
1585563
2026-11-18T02:44:59Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761816
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
|name = Ikhwan Ciptady
|image =
|fullname= Ikhwan Ciptady Muhammad
|caption =
|birth_date = {{Birth date and age|df=y|1994|3|22}}<ref name="soccerway">{{cite web|url=https://int.soccerway.com/players/ikhwan-ciptady/610326/|title=Indonesia - I. Ciptady - Profile with news, career statistics and history|website=Soccerway|accessdate=11 August 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190814224520/https://int.soccerway.com/players/ikhwan-ciptady/610326/|archive-date=14 August 2019|url-status=dead}}</ref>
|birth_place = [[Jakarta]], Indonesia
|height = 1.82 m<ref>{{cite web |url=https://www.worldfootball.net/player_summary/ikhwan-ciptady/|title=Ikhwan Ciptady: Profile |website=worldfootball.net |publisher=HEIM:SPIEL |accessdate=10 October 2020}}</ref>
|currentclub = [[Persija Jakarta]]
|clubnumber = 45
|position = [[Defender (association football)#Centre-back|Centre-back]]
|youthyears1 = 2012–2013
|youthclubs1 = [[Pelita Jaya]]
|youthyears2 = 2013–2015
|youthclubs2 = [[Pelita Bandung Raya]]
|youthyears3 = 2015–2016
|youthclubs3 = PON DKI Jakarta
|years1 = 2017–2018
|clubs1 = [[Persis Solo]]
|caps1 = 43
|goals1 = 1
|years2 = 2018–2020
|clubs2 = [[PSS Sleman]]
|caps2 = 25
|goals2 = 0
|years3 = 2020–2021
|clubs3 = [[TIRA-Persikabo]]
|caps3 = 2
|goals3 = 0
|years4 = 2021
|clubs4 = [[Arema F.C.|Arema]]
|caps4 = 0
|goals4 = 0
|years5 = 2021
|clubs5 = [[Sriwijaya F.C.|Sriwijaya]]
|caps5 = 12
|goals5 = 1
|years6 = 2022–
|clubs6 = [[Persija Jakarta]]
|caps6 = 7
|goals6 = 0
|nationalyears1 =
|nationalteam1 =
|nationalcaps1 =
|nationalgoals1 =
|club-update = 21 March 2022
|ntupdate =
}}
'''Ikhwan Ciptady Muhammad''' (lair tanggal 22 Maret 1994) ya iku juru main bal-balan profesional Indonésia sing saiki main dadi bek tengah kanggo klub Liga 1 Persija Jakarta.
==Referensi==
{{reflist}}
i2i2sdfh1zs7q5i7zqk7z6hhlz8m0lx
Kabiskopan Agung Napoli
0
185854
1761827
1613286
2026-11-18T04:50:05Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761827
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox diocese
| jurisdiction = Keuskupan Agung<!-- Type of jurisdiction: i.e. Diocese or Archdiocese -->
| name = Napoli
| latin = Archidioecesis Neapolitana
| local = Arcidiocesi di Napoli<!-- Name in the native language -->
| image = Facciata Duomo di Napoli - BW 2013-05-16.jpg
| image_size =
| image_alt =
| caption = Katedral [[Napoli]]
<!---- Locations ---->
| country = [[Italia]]
| metropolitan =
| territory =
| province = Napoli
| coordinates = <!-- Use {{coord}} -->
<!---- Statistics ---->
| area_km2 = 274
| population = 1,608,000
| population_as_of = 2004
| catholics = 1,600,000<!-- Number of Catholics in the diocese -->
| catholics_percent = 99.5
| parishes = 287<!-- Number of parishes in the diocese -->
| churches = <!-- Number of churches in the diocese -->
| congregations = <!-- Number of congregations in the diocese -->
| schools = <!-- Number of church supported schools in the diocese -->
| members = <!-- Number of members in the diocese -->
<!---- Information ---->
| denomination = [[Gereja Katolik]]
| rite = [[Ritus Roma]]
| established = Abad ke-1
| cathedral = [[Katedral Napoli|Cattedrale di Maria SS. Assunta]]
| cocathedral =
| patron = [[Aspren]]<br>[[Januarius]]
| priests = <!-- Number of priests in the diocese -->
<!---- Current leadership ---->
| pope = {{Incumbent pope}} <!-- DO NOT CHANGE. This will update the Popes Automatically as they change -->
| bishop_title = Uskup Agung
| bishop = [[Crescenzio Sepe]]
| coadjutor =
| auxiliary_bishops = [[Lucio Lemmo]]<br>[[Gennaro Acampa]]
| vicar_general =
| emeritus_bishops =
<!---- Map ---->
| map =
| map_alt =
| map_caption =
<!---- Website ---->
| website =
| footnotes =
}}
'''Kabiskopan Agung Napoli''' ({{lang-it|Arcidiocesi di Napoli}}; {{lang-la|Archidioecesis Neapolitana}}) yaiku [[Kabiskopan Agung]] [[Katulik Roma]] ing kidul [[Itali]], tahta sing ana ing [[Napoli]]. Komunitas [[Kristen]] didegake neng kana ing abad ping 1 Masehi lan [[kabiskopan Napoli]] diangkat dadi [[Kabiskopan Agung]] ing abad ping 10.<ref name="ch">{{cite web|url=http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnapi.html|title=Archdiocese of Napoli {Naples}, Archidioecesis Neapolitanus|last=Cheney|first=David M.|date=02 Juli 2014|work=Catholic Hierarchy|access-date=9 Agustus 2014|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250220040704/http://www.catholic-hierarchy.org/diocese/dnapi.html|archive-date=2025-02-20|url-status=live}}</ref> Loro Biskop Agung [[Napoli]] kapilih dadi [[Paus (Katulik)|Paus]], [[Paus Paulus IV|Paulus IV]] lan [[Paus Innosensius XII|Innosensius XII]].<ref name="cathencpaul">{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/11581a.htm|title=Pope Paul IV|last=Loughlin|first=James|year=1911|publisher=[[Robert Appleton Company]]|work=[[Catholic Encyclopedia]]|access-date=9 Agustus 2014|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Rh7ZV7PO?url=http://www.newadvent.org/cathen/11581a.htm|archivedate=2014-08-09|location=[[New York City|New York]]|url-status=live}}</ref><ref name="cathencinnocent">{{cite web|url=http://www.newadvent.org/cathen/08022a.htm|title=Pope Innocent XII|last=Ott|first=Michael|year=1910|work=[[Catholic Encyclopedia]]|publisher=[[Robert Appleton Company]]|access-date=9 Agustus 2014|location=New York|archive-date=9 Agustus 2014}}</ref>
Ing 2004, kabiskopan kasebut nduweni kira-kira 1,600,000 umat sing sampun dibaptis.<ref name="ch" />
Pimpinan Kabiskopan Agung Napoli saikine menika Kardinal [[Crescenzio Sepe]]. [[Lucio Lemmo]] lan [[Gennaro Acampa]] menika biskop auksilier.<ref name="ch" />
== Kabiskopan suffragan ==
* [[Kabiskopan Acerra|Acerra]]
* [[Kabiskopan Alife-Caiazzo|Alife-Caiazzo]]
* [[Kabiskopan Aversa|Aversa]]
* [[Kabiskopan Capua|Capua]]
* [[Kabiskopan Caserta|Caserta]]
* [[Kabiskopan Ischia|Ischia]]
* [[Kabiskopan Nola|Nola]]
* [[Kabiskopan Pompei|Pompei]]
* [[Kabiskopan Pozzuoli|Pozzuoli]]
* [[Kabiskopan Sessa Aurunca|Sessa Aurunca]]
* [[Kabiskopan Sorrento-Castellammare di Stabia|Sorrento-Castellammare di Stabia]]
* [[Kabiskopan Teano-Calvi|Teano-Calvi]]<ref name="ch" />
== Deleng uga ==
* [[Pratélan Biskop lan Biskop Agung Napoli]]
== Referensi ==
{{reflist}}
{{coord|40|51|09|N|14|15|34|E|region:IT_source:kolossus-eswiki|display=title}}
{{Kabiskopan ing Itali}}
{{Authority control}}
[[Kategori:Kabiskopan ing Itali]]
[[Kategori:Provinsi Grejawi Napoli]]
inbdifipzrz51o5qw4cms4bidp27m14
Adam Delimkhanov
0
186064
1761752
1633685
2026-11-17T15:24:35Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761752
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| name = Adam Delimkhanov <br />{{lang-ru|Груз 200}}
| image = Adam Delimkhanov 2018.jpg
| caption = Delimkhanov ing 2018
| office = Anggota [[Duma Nagara]] saka [[dapil Chechnya]]
| term_start = 18 September 2016
| term_end =
| predecessor =
| successor =
| birth_date = {{Birth date and age|1969|9|25|df=yes}}
| birth_place = [[Benoy, Distrik Nozhay-Yurtovsky, Republik Chechen|Benoy]], [[Distrik Nozhay-Yurtovsky]], [[Republik Sosialis Soviet Otonom Checheno-Ingush|RSSO Checheno-Ingush]], [[USSR]]
| nationality = Chechen
| party = [[Ruslan Nyawiji]]
| allegiance = {{Flag|Ruslan}}
| battles = [[Perang Chechen Kapindho]]<br>
{{tree list}}
*[[Perang Ruslan-Ukraina]]
**[[Invasi Ukraina dening Ruslan 2022]]
***[[Pangepungan Mariupol]]
| branch = [[Garda Nasional Ruslan]]
| unit = [[Kadyrovites]]
}}
'''Adam Sultanovich Delimkhanov''' ({{lang-ru|Адам Султанович Делимханов}}; {{lahirmati||25|9|1969}}) yaiku pulitikus Ruslan katurunan [[Chechnya|Chechen]], sing dadi anggota [[Duma Nagara]] [[Ruslan]] sawise 2007. Ia menika anggota [[Ruslan Nyawiji]].<ref>[http://duma.gov.ru/duma/persons/99110948/ Delimkhanov's profile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20220527184115/http://duma.gov.ru/duma/persons/99110948/ |date=2022-05-27 }} at the State Duma website. Retrieved on March 1, 2021</ref> Ia ngepalai cabang Chechen saka [[Garda Nasional Ruslan|Rosgvardia]].<ref name=":0">{{Cite web |title=Militant islamic fighters train counter-terrorism in Russian Arctic |url=https://thebarentsobserver.com/en/security/2021/04/jihadist-trains-anti-terror-russian-arctic |access-date=2022-03-13 |website=The Independent Barents Observer |language=en}}</ref>
Delimkhanov menika sekutu pimpinan Chechen [[Ramzan Kadyrov]].<ref name=":1">{{Cite web |title=The Chechen Telegram Channel That Has Gotten Under Kadyrov's Skin |url=https://www.rferl.org/a/chechnya-kadyrov-telegram-channel-1adat-abductions/31686440.html |access-date=2022-03-13 |website=RadioFreeEurope/RadioLiberty |language=en}}</ref>
== Referensi ==
{{Reflist}}
== Pranala jaba ==
*[[Interpol]]: [https://web.archive.org/web/20090501060723/http://www.interpol.int/public/data/wanted/notices/data/2009/68/2009_11968.asp Wanted: Adam Delimkhanov]
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Delimkhanov, Adam}}
[[Category:pulitikus Chechen]]
impe3h3y3a7693vm3oald5znqol0w03
Ivan Šunjić
0
188343
1761823
1592199
2026-11-18T03:26:33Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761823
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox football biography
| name = Ivan Šunjić
| image = Ivan Sunjic Birmingham 2019.jpg
| caption = Šunjić main kanggo [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]] ing taun 2019
| fullname = Ivan Šunjić<ref>{{cite web |url=https://www.efl.com/siteassets/image/201920/general-news/efl-squad-numbering-06.09.2019.pdf |title=Notification of shirt numbers: Birmingham City |publisher=English Football League |page=4 |access-date=15 October 2019}}</ref>
| birth_place = [[Zenica]], [[Bosni lan Hérzégowina]]
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1996|10|9}}<ref name=DinamoProfile/>
| height = 1.84 m<ref name=DinamoProfile>{{cite web |url=https://gnkdinamo.hr/HR/Players/Single?Permalink=ivan-sunjic1 |title=Ivan Šunjić |publisher=Dinamo Zagreb |access-date=26 July 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190726102242/https://gnkdinamo.hr/HR/Players/Single?Permalink=ivan-sunjic1 |archive-date=26 July 2019 |url-status=dead}}</ref>
| position = [[Gelandhang]]
| currentclub = [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]]
| clubnumber = 34
| years1 = 2014–2015 | clubs1 = [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | caps1 = 1 | goals1 = 0
| years2 = 2015–2016 | clubs2 = [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb II]] | caps2 = 12 | goals2 = 0
| years3 = 2016–2018 | clubs3 = [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] | caps3 = 51 | goals3 = 4
| years4 = 2018–2019 | clubs4 = [[GNK Dinamo Zagreb|Dinamo Zagreb]] | caps4 = 24 | goals4 = 0
| years5 = 2018 | clubs5 = → [[NK Lokomotiva|Lokomotiva]] (nyileh) | caps5 = 11 | goals5 = 3
| years6 = 2019– | clubs6 = [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]] | caps6 = 124 | goals6 = 6
| nationalyears1 = 2012
| nationalteam1 = {{Timnasu|16|Kroasia}}
| nationalcaps1 = 6
| nationalgoals1 = 0
| nationalyears2 = 2012–2013
| nationalteam2 = {{Timnasu|17|Kroasia}}
| nationalcaps2 = 21
| nationalgoals2 = 0
| nationalyears3 = 2013–2014
| nationalteam3 = {{Timnasu|18|Kroasia}}
| nationalcaps3 = 4
| nationalgoals3 = 0
| nationalyears4 = 2014–2015
| nationalteam4 = {{Timnasu|19|Kroasia}}
| nationalcaps4 = 8
| nationalgoals4 = 3
| nationalteam5 = {{Timnasu|21|Kroasia}}
| nationalyears5 = 2014–2019
| nationalcaps5 = 18
| nationalgoals5 = 1
| nationalyears6 = 2017–
| nationalteam6 = {{Timnas|Kroasia}}
| nationalcaps6 = 1
| nationalgoals6 = 0
| club-update = 07:55, 8 May 2022 (UTC)
| nationalteam-update = 07:55, 8 May 2022 (UTC)
}}
'''Ivan Šunjić''' (lair 9 Oktober 1996) yaiku pemain [[bal-balan]] profesional [[Kroasia]] sing main dadi [[gelandhang]] kanggo [[Birmingham City F.C.|Birmingham City]].
== Referensi ==
{{reflist}}
[[Kategori:Pamain bal-balan Kroasia]]
{{Pemain-sb-stub|Kroasia}}
{{Birmingham City F.C. squad}}
s9ssqq0tl5c2jh4h6xanpbg4x8v68jw
Laksmi De-Neefe Suardana
0
193147
1761843
1750364
2026-11-18T09:34:10Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761843
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox pageant titleholder
|name = Laksmi De-Neefe Suardana
|native_name = ᬮᬓ᭄ᬱ᭄ᬫᬶᬰᬭᬶᬤᬾᬦᬾᬏᬧ᬴ᬾᬲᬸᬯᬃᬤᬦ
|native_name_lang = ban
|birth_name = {{nowrap|Laksmi Shari De-Neefe Suardana}}
|alias = Laksmi De-Neefe<br>Laksmi Suardana
|alma_mater = [[:en:Polimoda|Politecnico Internazionale della Moda (Polimoda)]]<br>[[:en:RMIT University|Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT)]]<br>[[:id:Universitas Monash|Monash College]]
|image = Laksmi Shari De-Neefe Suardana as G20 Ambassador 02.jpg
|image_size = 200px
|caption = Laksmi minangka [[:id:G20|Duta G20]] nalika ngunjungi [[Istana Merdeka|Istana Merdeka]] tanggal 30 Mei 2022
|title = [[:id:Puteri Indonesia Bali|Puteri Bali 2022]]<br>[[Puteri Indonesia|Puteri Indonesia 2022]]<br>[[Puteri Indonesia|Miss Universe Indonesia 2022]]
|birth_date = {{Birth date and age|1996|1|29}}
|birth_place = [[Melbourne]], [[Victoria, Australia|Victoria]], Australia
|height = {{height|cm=176}}<ref name="height & religion-1">{{cite web|url=https://www.rctiplus.com/news/detail/seleb/2430108/biodata-dan-profil-laksmi-de-neefe-umur-agama-dan-keturunan-wanita-bali-pemenang-puteri-indonesia-2022|title=Biodata dan Profil Laksmi De Neefe: Umur, Agama dan Keturunan, Wanita Bali Pemenang Puteri Indonesia 2022|publisher=[[RCTI]]|date=2022-05-28|access-date=2022-05-28|archive-date=2022-06-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20220602234217/https://www.rctiplus.com/news/detail/seleb/2430108/biodata-dan-profil-laksmi-de-neefe-umur-agama-dan-keturunan-wanita-bali-pemenang-puteri-indonesia-2022|url-status=dead}}</ref><ref name="height & religion-2">{{cite web|url=https://www.jatengnews.id/profil-biodata-laksmi-de-neefe-suardana-juara-puteri-indonesia-2022-lengkap-umur-asal-hingga-instagram/|title=Profil Biodata Laksmi De Neefe Suardana Juara Puteri Indonesia 2022 Lengkap, Umur, Asal hingga Instagram|publisher=[[Jawa Tengah|Jawa Tengah News]]|date=2022-05-28|access-date=2022-05-28|archive-date=2022-06-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20220605083357/https://www.jatengnews.id/profil-biodata-laksmi-de-neefe-suardana-juara-puteri-indonesia-2022-lengkap-umur-asal-hingga-instagram/|url-status=dead}}</ref><ref name="height & religion-3">{{cite web|url=https://www.lombokinsider.com/nasional/pr-1553483322/profil-laksmi-shari-de-neefe-suardana-wanita-bali-pertama-sebagai-putri-indonesia-2022|title=Profil Laksmi Shari De Neefe Suardana, wanita Bali pertama sebagai Putri Indonesia 2022|publisher=[[Lombok|Lombok Insider]]|date=2022-05-28|access-date=2022-05-28}}</ref>
|hair_color = Coklat peteng
|eye_color = Coklat peteng
|competitions = [[:id:Puteri Indonesia Bali|Puteri Bali 2022]]<br>(Juara)<br>[[Puteri Indonesia|Puteri Indonesia 2022]]<br>(Juara)<br>[[Miss Universe|Miss Universe 2022]]<br>(TBD)}}
'''Laksmi Shari De-Neefe Suardana''' (Basa {{Lang-ban|ᬮᬓ᭄ᬱ᭄ᬫᬶᬰᬭᬶᬤᬾᬦᬾᬏᬧ᬴ᬾᬲᬸᬯᬃᬤᬦ}}; lair 29 Januari 1996) ya iku desainer busana, aktivis [[UNICEF]],<ref name="unicef">{{Cite web|url=https://www.voicesofyouth.org/blog/its-too-late-ubud-tourism|title=Laksmi De-Neefe Suardana - Before it's too late: Ubud tourism|date=28 Agustus 2019|publisher=[[UNICEF]] [[:en:Voices of Youth|Voices of Youth]]|access-date=28 Agustus 2019|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053614/https://www.voicesofyouth.org/blog/its-too-late-ubud-tourism|url-status=dead}}</ref> penulis buku literasi,<ref name="UWRF 1">{{Cite web|url=https://www.ubudwritersfestival.com/writers/laksmi-deneefe-suardana/|title=LAKSMI DENEEFE SUARDANA|date=10 Maret 2016|publisher=[[:id:Ubud Writers & Readers Festival|Ubud Writers and Readers Festival]]|language=Indonesian|access-date=3 November 2017}}{{Pranala mati|fix-attempted=yes}}</ref> aktris, modhel lan juara kontes kecantikan [[Indhonésia]]-[[Ostrali]] sing dinobataké dadi [[Puteri Indonesia|Puteri Indonesia 2022]].<ref name="Puteri Bali 2022 1">{{Cite web|url=https://bali.pdiperjuangan.id/artikel/cok-ace-terima-audiensi-dan-beri-pesan-untuk-putri-indonesia-bali-DDfhPgfaDhDD|title=Cok Ace Terima Audiensi dan Beri Pesan untuk Putri Indonesia Bali|date=2022-02-21|publisher=[[Partai Demokrasi Indonesia Perjuangan]]|access-date=2022-02-21|archive-date=2022-04-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20220417204017/https://bali.pdiperjuangan.id/artikel/cok-ace-terima-audiensi-dan-beri-pesan-untuk-putri-indonesia-bali-DDfhPgfaDhDD|url-status=dead}}</ref> Dhèwèké dadi wanita [[Bali]] pisanan sing menangaké gelar [[Puteri Indonesia]].<ref name="Puteri Bali 2022 3">{{Cite news|url=https://www.kompas.com/hype/read/2022/01/19/164800266/edukasi-anak-jadi-misi-laksmi-deneefe-ikuti-ajang-puteri-indonesia-bali|title=Edukasi Anak Jadi Misi Laksmi Deneefe Ikuti Ajang Puteri Indonesia Bali|last=Setiawan|first=Tri Susanto|date=19 Januari 2022|work=[[:id:Kompas.com|Kompas.com]]|access-date=19 Januari 2022|publisher=[[Kompas]]|editor-last=Setiawan|editor-first=Tri Susanto}}</ref><ref name="Puteri Bali 2022 4">{{Cite web|url=https://potensibadung.pikiran-rakyat.com/lifestyle/pr-1623515929/calon-putri-indonesia-asal-bali-laksmi-deneefe-suardana-usung-misi-edukasi-anak-dan-pemberdayaan-perempuan?page=4|title=Calon Putri Indonesia Asal Bali Laksmi Deneefe Suardana Usung Misi Edukasi Anak dan Pemberdayaan Perempuan|date=19 Januari 2022|publisher=Pikiran Rakyat|access-date=19 Januari 2022}}</ref> Laksmi dikenal wiwit main ing film biografi ''[[Eat Pray Love (filem)|Eat Pray Love]]'' minangka ''cameo'' nalika taun 2010 bareng [[Julia Roberts]].<ref name="bio">{{Cite web|url=https://www.smh.com.au/entertainment/books/melbourne-woman-behind-the-ubud-writers-and-readers-festival-20140924-10ldjc.html|title=Melbourne woman behind the Ubud Writers and Readers Festival (ing paragraf kaping 24, ukara kapisan; "Literary tourism" numbers in Bali increased when the film of Elizabeth Gilbert's book Eat Pray Love was shot in Ubud (both her daughters were extras).)|date=28 September 2014|publisher=[[:en:The Sydney Morning Herald|The Sydney Morning Herald]]|access-date=28 September 2014}}</ref> Laksmi minangka salah sawijining pangadeg [[:id:Ubud Writers & Readers Festival|Ubud Writers and Readers Festival]], festival literasi paling gedhe ing [[Asia Tenggara]] sing dianakake ing [[Bali]].
== Urip awal lan pendidikan ==
[[Barkas:Janet DeNeefe And Daughters.jpg|kiri|jmpl|265x265px|Laksmi (kiwa) karo pangadeg [[:id:Ubud Writers & Readers Festival|Ubud Writers and Readers Festival]], Janet De-Neefe (tengah) lan adhine Dewi De-Neefe (tengen).]]
Laksmi Shari De-Neefe Suardana lair tanggal 29 Januari 1996<ref>{{Cite web|url=https://www.instagram.com/p/CeXY5QcBmWo/|title=@janetdeneefe ing Instagram: "In The Australian Weekender today 🙏🏼"|website=Instagram|language=id|access-date=4 Juli 2022}}</ref> ing [[Ostrali]], nanging saiki manggon ing [[Ubud]], sawijining désa pribumi sing dumunung ing antarané sawah lan lembah ing perbukitan ing [[Kabupatèn Gianyar|Gianyar]], [[Bali]], [[Indhonésia|Indonésia]]. Dhèwèké anak nomer telu saka papat anak saka bapak [[Bali]] Ketut Suardana lan ibu [[Ostrali]] Janet De-Neefe saka [[Melbourne]], Victoria, [[Ostrali]].<ref>{{Cite web|url=https://www.afr.com/life-and-luxury/food-and-wine/eating-out-with-the-grand-dame-of-balinese-cuisine-20190710-p525u5|title=Eating out with the grand dame of Balinese cuisine|date=18 Juli 2019|publisher=[[:en:Australian Financial Review|Australian Financial Review]]|access-date=18 Juli 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.thestarfish.com.au/2021/04/27/janet-de-neefe-on-the-quieter-bali-life/|title=Janet De Neefe on the Quieter Bali Life|date=27 April 2021|publisher=thestarfish.com.au|access-date=27 April 2021|archive-date=11 March 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230311002554/http://www.thestarfish.com.au/2021/04/27/janet-de-neefe-on-the-quieter-bali-life/|url-status=dead}}</ref> Laksmi uga putu saka pebisnis taipan Ostrali John De-Neefe.<ref>{{Cite web|url=https://tributes.theage.com.au/obituaries/8325/john-de-neefe/|title=De NEEFE.— John|date=5 Juli 2019|publisher=[[:en:The Age|The Age]]|access-date=5 Juli 2019|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053621/https://tributes.theage.com.au/obituaries/8325/john-de-neefe/|url-status=dead}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.heraldsun.com.au/tributes/notice/death-notices/de-neefe-john/3279789/|title=De NEEFE.— John|date=5 Juli 2019|publisher=[[:en:Herald Sun|Herald Sun]]|access-date=5 Juli 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.cairnspost.com.au/tributes/notice/death-notices/de-neefe-john/3279789/|title=De NEEFE.— John|date=5 Juli 2019|publisher=[[:en:The Cairns Post|The Cairns Post]]|access-date=5 Juli 2019}}</ref> Laksmi sekeluarga dadi salah siji saksi [[Bom Bali 2002]] ing [[Kuta, Badung|Kuta]], [[Kabupatèn Badung]], sing ditindakake dening macem-macem anggota [[Jemaah Islamiyah]] [[Al-Qaéda|Al-Qaeda]], sanajan ana ing area pejalan kaki, dhèwèké dadi korban bom nanging padha slamet saka bledosan.<ref name="kembali2020">{{Cite web|url=https://www.ubudwritersfestival.com/kembali-2020-a-rebuild-bali-festival-set-to-reflower-indonesias-creative-industry-and-communities/|title=KEMBALI 2020: A Rebuild Bali Festival set to reflower Indonesia's creative industry and communities|date=21 Agustus 2020|website=[[:id:Ubud Writers & Readers Festival|Ubud Writers and Readers Festival]]|access-date=13 Agustus 2021}}</ref> Wiwit 2019 dhèwèké melu dadi aktivis lan kontributor kanggo ''[[UNICEF]] Voices of Youth''.<ref name="unicef"/>
Laksmi ngrampungake pendhidhikan pascasarjana (kuliah) ing ngendi dhèwèké entuk ''Diploma of Arts'' ing [[:id:Universitas Monash|Monash College]] wiwit taun 2012 nganti 2013.<ref name="bio"/> Sakdurunge akhire Laksmi nerusake program ''dual degree'' kanthi entuk gelar ''Bachelor of Design Honors in Fashion Design'' saka [[:en:RMIT University|Royal Melbourne Institute of Technology (RMIT)]] ing [[Melbourne]], Victoria, [[Ostrali]] saka 2014 nganti 2016 lan ''Bachelor of Business Marketing in Fashion Business'' saka [[:en:Polimoda|Politecnico Internazionale della Moda (Polimoda)]] ing kutha [[Firenze|Florence]], [[Toscana|Tuscany]], [[Itali]] saka 2016 nganti 2018.<ref name="study 1">{{Cite news|url=https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/pesona-laksmi-deneefe-puteri-indonesia-bali-2022-c1c2-1/9|title=9 Pesona Laksmi Deneefe, Puteri Indonesia Bali 2022 yang Curi Atensi|date=2022-02-09|access-date=2022-02-09|publisher=[[:id:Times of Indonesia|Times of Indonesia]]|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053650/https://www.idntimes.com/men/ladies/berkat-prima/pesona-laksmi-deneefe-puteri-indonesia-bali-2022-c1c2-1/9|url-status=dead}}</ref><ref name="study 2">{{Cite web|url=https://indobalinews.pikiran-rakyat.com/bali-nusra/pr-883807455/ini-misi-utama-laksmi-shari-deneefe-suardana-wakil-bali-di-ajang-putri-indonesia-2022|title=Ini Misi Utama Laksmi Shari Deneefe Suardana Wakil Bali di Ajang Putri Indonesia 2022|date=2022-02-23|publisher=Pikiran Rakyat|access-date=2022-02-23}}</ref>
== Kontès kacantikan ==
[[Barkas:Laksmi_De-Neefe_Suardana_winner_Puteri_Indonesia_2022.jpg|jmpl|250x250px|Laksmi (tengah) karo Penasehat Utama [[Puteri Indonesia|Yayasan Puteri Indonesia]], [[:id:Putri Kuswisnuwardhani|Putri Kuswisnuwardhani]] (tengen) lan Ketua [[DPR]], [[Puan Maharani]] (kiwa).]]
=== Puteri Indonesia 2022 ===
Minangka juara [[:id:Puteri Indonesia Bali|Puteri Bali 2022]], Laksmi makili [[Bali]] ing [[Puteri Indonesia|Puteri Indonesia 2022]]. Kaping pisanan, dhèwèké nganggo slempang Bali 1 amarga ana calon liyane saka Bali, [[:id:Jazmine Rowe|Jazmine Callista Rowe]], sing dipilih kanthi terbuka minangka salah sawijining calon resmi. Nanging, dhèwèké ngganti sabuk menyang Bali sadurunge pra-karantina amarga Jazmine mutusake mundur amarga alasan sing ora dingerteni.
Ing malem penobatan, Laksmi ngalahaké 43 utusan Indonésia liyané kanggo ngrebut gelar [[Puteri Indonesia|Puteri Indonésia 2022]].<ref name="Puteri Bali 2022 82">{{Cite news|url=https://bali.tribunnews.com/2022/01/20/perjuangkan-edukasi-anak-dan-perempuan-calon-putri-indonesia-asal-bali-laksmi-deneefe-suardana?page=2|title=Perjuangkan Edukasi Anak dan Perempuan, Calon Putri Indonesia Asal Bali Laksmi Deneefe Suardana|last=Seran|first=Marianus|date=20 Januari 2022|work=[[:id:Tribunnews|Tribunnews.com]]|access-date=20 Januari 2022|publisher=Tribun Network|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053621/https://bali.tribunnews.com/2022/01/20/perjuangkan-edukasi-anak-dan-perempuan-calon-putri-indonesia-asal-bali-laksmi-deneefe-suardana?page=2|archive-date=2022-11-05|url-status=dead}}</ref><ref name="Puteri Bali 2022 92">{{Cite web|url=https://www.nusabali.com/berita/112750/wagub-dukung-wakil-bali-di-ajang-pemilihan-putri-indonesia-2022|title=Wagub Dukung Wakil Bali di Ajang Pemilihan Putri Indonesia 2022|date=2022-02-22|publisher=[[Nusa Dua|nusabali.com]]|access-date=2022-02-22}}</ref> Dhèwèké dadi wanita [[Wong Bali|Bali]] lan [[Hindhu]] pisanan sing dinobataké dadi [[Puteri Indonesia]] dening [[Puteri Indonesia|Puteri Indonesia 2020]], [[:id:Ayu Maulida|Raden Roro Ayu Maulida Putri]] saka [[Jawa Wétan]], ing pungkasan acara kasebut.<ref name="winner12">{{Cite news|url=https://www.cnnindonesia.com/gaya-hidup/20220527195651-277-802005/laksmi-suardana-dari-bali-sabet-gelar-puteri-indonesia-2022|title=Laksmi Suardana dari Bali Sabet Gelar Puteri Indonesia 2022|date=2022-05-27|work=[[:id:CNN Indonesia|CNN Indonesia]]|access-date=2022-05-28|language=id}}</ref><ref name="Puteri Bali 2022 52">{{Cite news|url=http://www.bm-news.com/headlines/laksmi-sds-terpilih-wakili-putri-bali-dalam-ajang-ppi-2022-|title=Laksmi SDS Terpilih Wakili Putri Bali dalam Ajang PPI 2022|access-date=2022-02-21|publisher=[[:id:Kelompok Media Bali Post|Kelompok Media Bali Post]]|language=id|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053615/http://www.bm-news.com/headlines/laksmi-sds-terpilih-wakili-putri-bali-dalam-ajang-ppi-2022-|url-status=dead}}</ref><ref name="Puteri Bali 2022 62">{{Cite news|url=https://www.tribunnews.com/seleb/2022/02/22/putri-bali-laksmi-siap-bertarung-ke-ajang-putri-nasional-tahun-2022-cok-ace-beri-wejangan|title=Putri Bali Laksmi Siap Bertarung ke Ajang Putri Nasional Tahun 2022, Cok Ace Beri Wejangan|last=Burdansyah|first=Cecep|date=2022-02-22|work=[[:id:Tribunnews|Tribunnews.com]]|access-date=2022-02-22|publisher=Tribun Network|editor-last=Burdansyah|editor-first=Cecep|language=id}}</ref><ref name="Puteri Bali 2022 72">{{Cite news|url=https://bali.tribunnews.com/2022/01/19/calon-putri-indonesia-asal-bali-laksmi-deneefe-suardana-usung-misi-edukasi-pemberdayaan-perempuan|title=Calon Putri Indonesia Asal Bali Laksmi Deneefe Suardana Usung Misi Edukasi & Pemberdayaan Perempuan|last=Seran|first=Marianus|date=19 Januari 2022|work=[[:id:Tribunnews|Tribunnews.com]]|access-date=19 Januari 2022|publisher=Tribun Network|language=id|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053617/https://bali.tribunnews.com/2022/01/19/calon-putri-indonesia-asal-bali-laksmi-deneefe-suardana-usung-misi-edukasi-pemberdayaan-perempuan|archive-date=2022-11-05|url-status=dead}}</ref>
=== Miss Universe 2022 ===
Minangka juara Puteri Indonesia 2022, Laksmi bakal makili Indonesia ing kompetisi [[:id:Miss Universe 2022|Miss Universe kaping 71]].<ref name="bio43">{{Cite news|url=https://www.jawapos.com/entertainment/30/05/2022/laksmi-shari-de-neefe-suardana-satu-buku-tiap-satu-minggu/|title=Laksmi Shari De Neefe Suardana: Satu Buku Tiap Satu Minggu|date=2022-05-30|work=Jawa Pos|access-date=2022-05-30|language=id|archive-date=2022-11-05|archive-url=https://web.archive.org/web/20221105053625/https://www.jawapos.com/entertainment/30/05/2022/laksmi-shari-de-neefe-suardana-satu-buku-tiap-satu-minggu/|url-status=dead}}</ref>
== Filmografi ==
=== Film ===
{| class="wikitable" style="font-size: 95%;"
! Taun
! Judul film
! Genre
! peran
! Omah produksi
! Ref.
|-
| 2010
| ''[[Eat Pray Love (filem)|Eat Pray Love]]''
| Biopik romantis
| Cast tambahan ( l''ekstra cameo'')
| [[Columbia Pictures]]</br>[[:en:Plan B Entertainment|Plan B Entertainment]]
| <ref name="bio"/>
|}
== Referensi ==
{{Reflist|2}}
== Pranala njaba ==
{{commonscat|Laksmi De-Neefe Suardana}}
* {{Instagram|laksmideneefe}}
* [http://puteri-indonesia.com/ Situs web resmi Puteri Indonesia] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20191214192209/http://puteri-indonesia.com/ |date=2019-12-14 }}
* {{En icon}} [https://www.missuniverse.com/ Situs web resmi Miss Universe]
{{S-start}}
{{s-ach}}
{{succession box
|before = [[Barkas:Flag of Bali.svg|24px|border]] [[:id:Ayu Saraswati|Putu Ayu Saraswati]]
|title = [[:id:Puteri Indonesia Bali|Puteri Bali]]
|years = [[Puteri Indonesia|2022]]
|after = Petahana}}
{{succession box
|before = [[Barkas:Flag of East Java.svg|24px|border]] [[:id:Ayu Maulida|Rr. Ayu Maulida Putri]]
|title = [[Puteri Indonesia]]
|years = [[Puteri Indonesia|2022]]
|after = Petahana}}
{{S-end}}
{{DEFAULTSORT: De-Neefe, Laksmi}}
[[Kategori:Tokoh Bali]]
[[Kategori:Lair 1996]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Modhèl]]
[[Kategori:Modhèl Indonésia]]
agtp2b1watwwduimo16b8pc7s14y8z9
Lelana Rel Tumunggal
0
200734
1761844
1752682
2026-11-18T09:52:58Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761844
wikitext
text/x-wiki
'''Lelana Rel Tumunggal''', '''''Lintas Rel Terpadu''''', utawa '''sepur aringan''' ([[basa Inggris]]: ''Light Rail Transit, light rail'') yaiku tetumpakan rikat pakuthan sing nganggo [[sarana pasepuran]] (''rolling stock'') sing tèknologi asalé saka [[trèm]]. <ref name="Phil.-1975">{{Cite journal|last=Vuchic|first=V.R.|year=1975|title=Place of light rail transit in the family of transit modes.|url=https://swov.nl/en/publicatie/place-light-rail-transit-family-transit-modes-paper-presented-national-conference|journal=TRB Special Report|publisher=[[Transportation Research Board]]|issue=161|access-date=1 July 2024}} National Conference of the Transportation Research Board</ref> <ref name="AASHTO">{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=gPR_-VQQIAgC|title=Transportation Glossary|date=2009|publisher=AASHTO|isbn=978-1-56051-408-4|page=65|language=en}}</ref> Modhèl tetumpakan iki lumaku ing dalan mligi, nalika kapisah dening dalan layangé déwé, utawa nalika lumaku sesandhingan sawidang karo tetumpakan liya. <ref>{{Cite web|url=https://trid.trb.org/View/692978|title=This Is Light Rail Transit|last=Boorse|first=J. W.|date=July 2001|website=Transportation Research Circular|publisher=TRB|access-date=28 May 2026|archive-url=https://web.archive.org/web/20260528170524/https://trid.trb.org/View/692978|archive-date=28 May 2026|url-status=dead}}</ref> Modhèl kaya ngéné marakaké LRT luwih bisa dianggo ing manéka kahanan tinimbang modhèl tetumpakan pakuthan liya.<ref>{{Cite web|url=http://www.uitp.org/Public-Transport/light-rail/index.cfm|title=What is light rail?|year=2008|website=Public transport A-Z|publisher=[[International Association of Public Transport]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20081013161641/http://www.uitp.org/Public-Transport/light-rail/index.cfm|archive-date=13 October 2008|access-date=29 July 2015|quote=The general term ‘light transit’ covers those systems whose role and performance lie between a conventional bus service running on the highway at one extreme and an urban heavy rail or underground metropolitan railway at the other. Light rail systems are thus flexible and expandable.}}</ref> "Aringan" ing kéné ateges tetumpakan iki ngangkud luwih sithik panumpang, ora kaya [[moda raya]] (''rapid transit'') sing bisa ngangkud luwih akèh wong. <ref>{{Cite web|url=https://policy.tti.tamu.edu/strategy/light-rail-transit/|title=Light-Rail Transit (LRT)|website=policy.tti.tamu.edu|publisher=Texas A&M Transportation Institute|access-date=28 May 2026|quote=''Light'' refers to lighter passenger capacity, not the physical weight of the vehicles.}}</ref>
Tetembungan LRT dianggo kapisan ing 1972 ing Amérika Sarékat minangka dasanama ing basa Inggris kanggo tembung basa Jérman ''[[Stadtbahn]]'', ateges “angkuda rel pakuthan”. <ref name="Thompson">{{Cite journal|last=Thompson|first=Gregory L.|year=2003|title=Defining an Alternative Future: The Birth of the Light Rail Movement in North America|url=http://pubsindex.trb.org/view.aspx?id=700149|journal=Transportation Research Circular|publisher=[[Transportation Research Board]]|issue=E-C058|access-date=26 December 2009}} From: 9th National Light Rail Transit Conference</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.sbp.de/en/presse/neue-eisenbahnbruecke-ueber-den-neckar/|title=New railway bridge over the Neckar river|access-date=2024-06-24}}</ref> Apa-apa sing diarani LRT bisa séjé-séjé ing saben nagara. Nanging ing Amérika Sarékat, LRT lumaku turut [[ruwang dalan mirunggan]] lan nganggo gerbong ijèn utawa [[Sepur rel|rerangkèn]]. Lumrahé kanthi daya angkud luwih sithik lan lelajuné ora sabanter [[sepur panumpang wrat]] utawa tata moda raya (''rapid transit system''). <ref name="APTA-def">{{Cite web|url=http://www.apta.com/resources/statistics/Pages/glossary.aspx#8|title=Fact Book Glossary – Mode of Service Definitions|year=2015|publisher=[[American Public Transportation Association]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20180225200947/http://www.apta.com/resources/statistics/Pages/glossary.aspx#8|archive-date=25 February 2018|access-date=6 January 2015}}</ref> <ref name="FTA">{{Cite web|url=http://www.ntdprogram.gov/ntdprogram/Glossary.htm|title=National Transit Database Glossary|date=18 October 2013|publisher=[[United States Department of Transportation|U.S. Department of Transportation]] [[Federal Transit Administration]]|archive-url=https://web.archive.org/web/20131113002142/http://www.ntdprogram.gov/ntdprogram/Glossary.htm|archive-date=13 November 2013|access-date=6 January 2015}}</ref> <ref name="WILRT?">{{Cite web|url=http://www.apta.com/resources/reportsandpublications/Documents/light_rail_bro.pdf|title=This Is Light Rail Transit|publisher=Transportation Research Board|pages=7–9|archive-url=https://web.archive.org/web/20180417103723/http://www.apta.com/resources/reportsandpublications/Documents/light_rail_bro.pdf|archive-date=17 April 2018|access-date=6 January 2015}}</ref>
Ing teges luwih ciyut, LRT nganggo sarana pasepuran amèh padha karo trèm tradhisional. Nanging daya angkud lan lelajuné luwih dhuwur saliya asring ndarbè dalan mligi. Déné ing panganggo luwih wiyar, aran LRT bisa kanggo angkudan kaya trèm sing sapérangan akèh lumaku ing dalan gedhé. <ref>{{Cite book|url=https://books.google.com/books?id=F0EHXUInjTwC&pg=PP5|title=Glossary of Transit Terms|last=<!--Not stated-->|date=1992|page=9|access-date=2024-06-24}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.lrta.org/explain.html|title=What is Light Rail?|publisher=[[Light Rail Transit Association]] (LRTA)|archive-url=https://web.archive.org/web/20160605081140/http://www.lrta.org/explain.html|archive-date=5 June 2016|access-date=6 January 2015}}</ref> Sawetara jaringan LRT ndarbé sipat luwih cedhak menyang moda raya. Mung nalika angkudan iki ndarbé dalan kapisah ora sawidang, angkudan iki diarani [[lelana rel raya tumunggal]] (LRRT). <ref name="UTST">{{Cite book|url=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/book/10.1002/9780470168066|title=Urban Transit Systems and Technology|last=Vuchic|first=Vukan R.|date=14 February 2007|publisher=Wiley|isbn=978-0-471-75823-5|page=579|language=en|doi=10.1002/9780470168066|access-date=15 August 2024}}</ref>
pldfwuqzrylke04alaz17j2xulj9mb4
Carol Kane
0
201059
1761768
1761644
2026-11-17T18:49:13Z
Meursault2004
3
/* Pranala njaba */
1761768
wikitext
text/x-wiki
[[File:CarolKane-byPhilipRomano2.jpg|thumb|Carol Kane (2026)]]
'''Carol Kane''' (lair 18 Juni 1952) iku aktris Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé main ing ''[[Hester Street]]'' (1975).
== Filmografi ==
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{IMDb name}}
* [https://www.spectra.theater/explore/artist/05d3e8f4-d53f-43dd-a1cb-9d03ab86b8cf Carol Kane] at the [[Internet Off-Broadway Database]]
{{DEFAULTSORT:Kane, Carol}}
[[Kategori:Lair 1952]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
6gdvg8aw33hz1tdezx83c2p1o7ap12a
1761769
1761768
2026-11-17T18:50:43Z
Meursault2004
3
/* Filmografi */
1761769
wikitext
text/x-wiki
[[File:CarolKane-byPhilipRomano2.jpg|thumb|Carol Kane (2026)]]
'''Carol Kane''' (lair 18 Juni 1952) iku aktris Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé main ing ''[[Hester Street]]'' (1975).
== Filmografi ==
=== Film ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan="2" | 1971
| ''[[Desperate Characters (film)|Desperate Characters]]''
| Young Girl
|
|-
| ''[[Carnal Knowledge (film)|Carnal Knowledge]]''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="2" | 1972
| ''[[Wedding in White]]''
| Jeannie Dougall
|
|-
| ''...[[and Hope to Die]]'' (aka. {{lang|fr|La course du lièvre à travers les champs}})
|
| Scenes cut from finished film<ref>{{cite book| last=Becker| first=Frawley| title=And The Stars Spoke Back: A Dialogue Coach Remembers Hollywood Players Of The Sixties In Paris| publisher=Scarecrow Press| year=2004| isbn=978-0-8108-5157-3| pages=188, 199}}</ref>
|-
| 1973
| ''[[The Last Detail]]''
| Young Whore
|
|-
| rowspan="2" | 1975
| ''[[Hester Street (film)|Hester Street]]''
| Gitl
|
|-
| ''[[Dog Day Afternoon]]''
| Jenny
|
|-
| 1976
| ''[[Harry and Walter Go to New York]]''
| Florence
|
|-
| rowspan="3" | 1977
| ''[[Annie Hall]]''
| Allison Portchnik
|
|-
| ''[[Valentino (1977 film)|Valentino]]''
| [[Jean Acker]]
|
|-
| ''[[The World's Greatest Lover]]''
| Annie Hickman
|
|-
| 1978
| ''[[The Mafu Cage]]''
| Cissy
|
|-
| rowspan="3" | 1979
| ''[[The Muppet Movie]]''
| Myth
|
|-
| ''[[When a Stranger Calls (1979 film)|When a Stranger Calls]]''
| Jill Johnson
|
|-
| ''[[La Sabina]]''
| Daisy
|
|-
| rowspan="2" | 1981
| ''[[The Games of Countess Dolingen]]''
| Louise Haines-Pearson
|
|-
| ''[[Strong Medicine (film)|Strong Medicine]]''
|
|
|-
| rowspan="2" | 1982
| ''[[Pandemonium (1982 film)|Pandemonium]]''
| Candy
|
|-
| ''[[Norman Loves Rose]]''
| Rose
|
|-
| 1983
| ''[[Can She Bake a Cherry Pie?]]''
| Customer at Cafe
|
|-
| rowspan="4" | 1984
| ''[[Over the Brooklyn Bridge]]''
| Cheryl
|
|-
| ''[[Racing with the Moon]]''
| Annie the Hooker
|
|-
| ''[[The Secret Diary of Sigmund Freud]]''
| Martha Bernays
|
|-
| ''[[Terror in the Aisles]]''
| Jill Johnson (archival footage)
| [[Documentary film]]
|-
| 1985
| ''[[Transylvania 6-5000 (1985 film)|Transylvania 6-5000]]''
| Lupi
|
|-
| 1986
| ''[[Jumpin' Jack Flash (film)|Jumpin' Jack Flash]]''
| Cynthia
|
|-
| rowspan="2" | 1987
| ''[[Ishtar (film)|Ishtar]]''
| Carol
|
|-
| ''[[The Princess Bride]]''
| Valerie
|
|-
| rowspan="3" | 1988
| ''[[Sticky Fingers (1988 film)|Sticky Fingers]]''
| Kitty
|
|-
| ''[[License to Drive]]''
| Mrs. Anderson
|
|-
| ''[[Scrooged]]''
| Ghost of Christmas Present
|
|-
| rowspan="4" | 1990
| ''[[The Lemon Sisters]]''
| Franki D'Angelo
|
|-
| ''[[Flashback (1990 film)|Flashback]]''
| Maggie
|
|-
| ''[[Joe Versus the Volcano]]''
| Hairdresser cameo
|
|-
| ''[[My Blue Heaven (1990 American film)|My Blue Heaven]]''
| Shaldeen
|
|-
| 1991
| ''[[Ted & Venus]]''
| Colette
|
|-
| rowspan="3" | 1992
| ''[[In the Soup]]''
| Barbara
|
|-
| ''Baby on Board''
| Maria
|
|-
| ''The Real Story of Here Comes the Bride''
| Margaret Mouse
| [[Voice acting|Voice role]]
|-
| rowspan="2" | 1993
| ''[[Even Cowgirls Get the Blues (film)|Even Cowgirls Get the Blues]]''
| Carla
|
|-
| ''[[Addams Family Values]]''
| Grandmama
|
|-
| 1994
| ''[[The Crazysitter]]''
| Treva Van Arsdale
|
|-
| 1995
| ''[[Theodore Rex (film)|Theodore Rex]]''
| Molly Rex
| [[Direct-to-video]], voice role
|-
| rowspan="5" | 1996
| ''[[Big Bully (film)|Big Bully]]''
| Faith
|
|-
| ''[[American Strays]]''
| Helen
|
|-
| ''[[Sunset Park (film)|Sunset Park]]''
| Mona
|
|-
| ''[[The Pallbearer]]''
| Mrs. Thompson
|
|-
| ''[[Trees Lounge]]''
| Connie
|
|-
| rowspan="2" | 1997
| ''[[Gone Fishin' (film)|Gone Fishin']]''
| Donna Waters
|
|-
| ''[[Office Killer]]''
| Dorine Douglas
|
|-
| 1998
| ''[[The Tic Code]]''
| Miss Gimpole
|
|-
| rowspan="3" | 1999
| ''[[Jawbreaker (film)|Jawbreaker]]''
| Principal Sherwood
|
|-
| ''[[Man on the Moon (film)|Man on the Moon]]''
| Herself/Simka Dahblitz
|
|-
| ''[[The Wacky Adventures of Ronald McDonald]]''
| Org's mother
| [[Short film]], voice role
|-
| 2000
| ''The Office Party''
| Linda
| Short film
|-
| rowspan="4" | 2001
| ''D.C. Smalls''
| Mother
| Short film
|-
| ''[[My First Mister]]''
| Mrs. Benson
|
|-
| ''[[The Shrink Is In]]''
| Dr. Louise Rosenberg
|
|-
| ''Tomorrow by Midnight''
| Officer Garfield
|
|-
| 2002
| ''[[Love in the Time of Money]]''
| Joey
|
|-
| 2003
| ''[[Cosmopolitan (film)|Cosmopolitan]]''
| Mrs. Shaw
|
|-
| 2004
| ''[[Confessions of a Teenage Drama Queen]]''
| Miss Baggoli
|
|-
| rowspan="3" | 2005
| ''[[The Pacifier]]''
| Helga
|
|-
| ''[[The Civilization of Maxwell Bright]]''
| Temple
|
|-
| ''[[The Happy Elf]]''
| Gilda
| Voice role
|-
| rowspan="2" | 2008
| ''[[Kung Fu Panda: Secrets of the Furious Five]]''
| Sheep
| Voice role
|-
| ''[[Four Christmases]]''
| Aunt Sarah
| Uncredited
|-
| rowspan="3" | 2010
| ''[[The Bounty Hunter (2010 film)|The Bounty Hunter]]''
| Dawn
|
|-
| ''[[My Girlfriend's Boyfriend (2010 film)|My Girlfriend's Boyfriend]]''
| Barbara
|
|-
| ''[[Pete Smalls Is Dead]]''
| Landlady
|
|-
| 2011
| ''[[The Key Man (2011 film)|The Key Man]]''
| Marsha
|
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''[[Sleepwalk with Me]]''
| Linda Pandamiglio
|
|-
| ''Should've Been Romeo''
| Ruth
|
|-
| ''[[Thanks for Sharing]]''
| Roberta
|
|-
| 2013
| ''Clutter''
| Linda Bradford
|
|-
| 2014
| ''[[Emoticon ;)]]''
| Hannah Song
|
|-
| 2015
| ''[[Ava's Possessions]]''
| Talia
|
|-
| rowspan="2" | 2018
| ''[[The Sisters Brothers (film)|The Sisters Brothers]]''
| Mrs. Sisters
|
|-
| ''[[Ghost Light (2018 film)|Ghost Light]]''
| Madeline Styne
|
|-
| 2019
| ''[[The Dead Don't Die (2019 film)|The Dead Don't Die]]''
| Mallory O'Brien
|
|-
| 2022
| ''[[iMordecai]]''
| Fela
|
|-
| 2023
| ''[[Migration (2023 film)|Migration]]''
| Erin
| Voice role
|-
| rowspan="2" |2024
| ''[[Between the Temples]]''
| Carla Kessler<ref>{{cite web| title='Between the Temples' Review: Jason Schwartzman Gives Carol Kane a Belated Bat Mitzvah in a Winningly Off-Kilter Comedy| website=[[Variety (magazine)|Variety]]| first=Guy| last=Lodge| date=19 January 2024| access-date=21 April 2024| url=https://variety.com/2024/film/festivals/between-the-temples-review-1235877120/| df=mdy}}</ref><ref>{{cite web| title='Between The Temples' Review: Nathan Silver Drama Finds Harmony In Healing – Sundance Film Festival| website=[[Deadline Hollywood]]| first=Valerie| last=Complex| date=19 January 2024| access-date=21 April 2024| url=https://deadline.com/2024/01/between-the-temples-review-nathan-silver-drama-finds-harmony-healing-sundance-film-festival-1235797511/| df=mdy}}</ref>
| Also executive producer<ref name=":5">{{Cite web |last=Lang |first=Brent |date=2023-05-10 |title=Jason Schwartzman, Carol Kane Starring in 'Between the Temples,' an 'Anxious Comedy' About a Cantor and His Student (EXCLUSIVE) |url=https://variety.com/2023/film/news/jason-schwartzman-carol-kane-between-the-temples-film-comedy-dolly-de-leon-1235608026/ |access-date=2023-10-23 |website=Variety |language=en-US |df=mdy}}</ref>
|-
| ''Boundary Springs''
| Granny
|
|-
| rowspan="2" |2025
| ''[[Caught Stealing]]''
| Bubbe
| All Yiddish role<ref name=":8"/>
|-
| ''Carol & Joy''
| Herself
| Documentary short
|-
| 2026
| ''[[Roommates (2026 film)|Roommates]]''
| Gigi
|
|-
| {{Sort|2050|TBA}}
| {{pending film|[[Anxious People (film)|Anxious People]]}}
| {{TBA}}
| Post-production<ref>{{cite web |first=Andreas |last=Wiseman |title=Jason Segel Joins Angelina Jolie & Aimee Lou Wood In 'Anxious People' As Cameras Roll; Black Bear Pic Is First To Use Pinewood Indie Film Hub |website=[[Deadline Hollywood]] |date=September 2, 2025 |url=https://deadline.com/2025/09/jason-segel-joins-angelina-jolie-aimee-lou-wood-in-anxious-1236504320/ |access-date=September 2, 2025}}</ref>
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! scope="col" width="450px" | Notes
|-
| 1974
| ''We, the Woman''
| Susannah White
| [[TV movie]]
|-
| 1978
| ''[[Visions (1976 TV series)|Visions]]''
|
| Episode: "Fans of the Kosko Show"
|-
| 1978
| ''[[Great Performances]]''
| Eliza Southgate
| ''[[Out of Our Father's House]]'' (anthology series - play
|-
| 1980
| ''The Greatest Man in the World''
| April
| TV movie
|-
| 1980, 1982–1983
| ''[[Taxi (TV series)|Taxi]]''
| Simka Dahblitz / Simka Dahblitz-Gravas
| Guest episodes (seasons 2, 4), main cast (season 5)
|-
| 1981
| ''[[Great Performances]]''
| Frances Loomis
| Episode: "[[The Girls in Their Summer Dresses]] and Other Stories"
|-
| 1982
| ''[[Laverne & Shirley]]''
| Olga
| Episode: "[[List of Laverne & Shirley episodes|Jinxed]]"
|-
| rowspan="3" | 1983
| ''An Invasion of Privacy''
| Ilene Cohen
| TV movie
|-
| ''[[American Playhouse]]''
| Lavinia
| Episode: "Keeping On"
|-
| ''[[Faerie Tale Theatre]]''
| The "Good" Fairy
| Episode: "[[List of Faerie Tale Theatre episodes|Sleeping Beauty]]"
|-
| rowspan="2" | 1984
| ''Burning Rage''
| Mary Harwood
| TV movie
|-
| ''[[Cheers]]''
| Amanda Boyer
| Episode: "[[Cheers season 3|A Ditch in Time]]"
|-
| rowspan="2" | 1985
| ''[[Tales from the Darkside]]''
| Anne MacColl
| Episode: "[[List of Tales from the Darkside episodes|Snip, Snip]]"
|-
| ''[[Crazy Like a Fox (TV series)|Crazy Like a Fox]]''
|
| Episode: "Bum Tip"
|-
| rowspan="2" | 1986
| ''[[Tall Tales & Legends]]''
| Barbara
| Episode: "Casey at the Bat"
|-
| ''[[All Is Forgiven (TV series)|All Is Forgiven]]''
| Nicolette Bingham
| Main cast
|-
| 1987
| ''Paul Reiser Out on a Whim''
| Fortune Teller
| TV movie
|-
| rowspan="2" | 1988
| ''Drop-Out Mother''
| Maxine
| TV movie
|-
| ''Rap Master Ronnie: A Report Card''
|
| TV movie
|-
| 1989
| ''[[Sesame Street]]''
| Nina the Nice
| Episode: "Bob accompanies Oscar to Grouchytown"<ref>{{Cite episode |title=Bob accompanies Oscar to Grouchytown |series=[[Sesame Street]] |publisher=[[Sesame Workshop|Children's Television Workshop]]<!--- its name at the time ---> |publication-place=New York |network=[[PBS]] |season=21 |number=43 |date=1989-12-27}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 1990
| ''[[Tales from the Crypt (TV series)|Tales from the Crypt]]''
| Judy
| Episode: "[[List of Tales from the Crypt episodes|Judy, You're Not Yourself Today]]"
|-
| ''[[Tiny Toon Adventures]]''
| Ollie
| Episode: "[[List of Tiny Toon Adventures episodes|A Quack in the Quarks]]" ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 1990–1991
| ''[[American Dreamer (TV series)|American Dreamer]]''
| Lillian Abernathy
| Main cast
|-
| 1991–1992
| ''[[Brooklyn Bridge (TV series)|Brooklyn Bridge]]''
| Aunt Sylvia
| 5 episodes
|-
| rowspan="2" | 1992
| ''[[Sibs]]''
| Sally
| Episodes: "The Crash: Part 1", "The Crash: Part 2"
|-
| ''[[The Ray Bradbury Theater]]''
| Polly
| Episode: "[[List of Ray Bradbury Theater episodes|Tomorrow's Child]]"
|-
| rowspan="3" | 1993
| ''[[When a Stranger Calls Back]]''
| Jill Johnson
| TV movie
|-
| ''[[TriBeCa (TV series)|TriBeCa]]''
| Amanda
| Episode: "Stepping Back"
|-
| ''Eligible Dentist''
|
| TV movie
|-
| rowspan="4" | 1994
| ''[[Seinfeld]]''
| Corinne
| Episode: "[[The Marine Biologist]]"
|-
|''All-Star 25th Birthday: Stars and Street Forever!''
| Nina the Nice
|[[TV special]], {{aka}}''Sesame Street All-Star 25th Birthday: Stars and Street Forever!'', archival footage
|-
| ''[[Aladdin (animated TV series)|Aladdin]]''
| Brawnhilda
| Episodes: "[[List of Aladdin episodes|Stinkerbelle]]", "[[List of Aladdin episodes|Smells Like Trouble]]" (voice role)
|-
| ''[[Empty Nest]]''
| Shelby
| Episode: "[[List of Empty Nest episodes|The Courtship of Carol's Father]]"
|-
| rowspan="4" | 1995
| ''[[A.J.'s Time Travelers]]''
| Emily Roebling
| Episode: "Brooklyn Bridge"
|-
| ''Dad, the Angel & Me''
| The Angel
| TV movie
|-
| ''[[Napoleon (1995 film)|Napoleon]]''
| Spider
| TV movie, (voice role, English version)
|-
| ''[[Freaky Friday (1995 film)|Freaky Friday]]''
| Leanne Futterman
| TV movie
|-
| rowspan="2" | 1996
| ''[[Chicago Hope]]''
| Marguerite Birch
| Episode: "[[List of Chicago Hope episodes|Stand]]"
|-
| ''[[Ellen (TV series)|Ellen]]''
| Lily Penney
| Episode: "[[Ellen season 3|A Penney Saved]]"
|-
| 1996–1997
| ''[[Pearl (TV series)|Pearl]]''
| Annie Caraldo
| Main cast
|-
| rowspan="4" | 1997
| ''[[Hey Arnold!]]''
| Emily Dickinson Trophy
| Episode: "[[List of Hey Arnold! episodes|Freeze Frame/Phoebe Cheats]]" (voice role)
|-
| ''[[The Tony Danza Show (1997 TV series)|The Tony Danza Show]]''
| Simka Gravas
| Episode: "The Milk Run"
|-
| ''[[Homicide: Life on the Street]]''
| Gwen Munch
| Episode: "[[Homicide: Life on the Street season 6|All Is Bright]]"
|-
| ''[[Merry Christmas, George Bailey]]''
| Cousin Tilly/Mrs. Hatch
| TV movie
|-
| rowspan="3" | 1998
| ''The First Seven Years''
| Mrs. Feld
| [[TV short]]
|-
| ''[[Adventures from the Book of Virtues]]''
| The Beetle
| Episode: "Patience" (voice role)
|-
| ''[[Noddy (TV series)|Noddy]]''
| Tooth Fairy
| Episode: "The Tooth Fairy"<ref>{{cite web| url=http://www.ket.org/tvschedules/episode.php?nola=NODY++000106| archive-url=https://web.archive.org/web/20131105044735/http://www.ket.org/tvschedules/episode.php?nola=NODY++000106|archive-date=November 5, 2013| title=KET - NODDY - The Tooth Fairy}}</ref>
|-
| rowspan="2" | 1999
| ''[[Noah's Ark (miniseries)|Noah's Ark]]''
| Sarah
| TV movie
|-
| ''[[Blue's Clues]]''
| Little Miss Muffet
| Episode: "Blue's Big Treasure Hunt" (voice role)
|-
| 1999–2000
| ''[[Beggars and Choosers (TV series)|Beggars and Choosers]]''
| Lydia Luddin
| 3 episodes
|-
| 2000
| ''[[As Told by Ginger]]''
| Maude
| Episodes: "[[List of As Told by Ginger episodes|I Spy a Witch]]"; "[[List of As Told by Ginger episodes|Carl and Maude]]" (voice role)
|-
| 2001
| ''[[Family Guy]]''
| Carol
| Episode: "[[Emission Impossible]]" (voice role)
|-
| rowspan="2" | 2002
| ''[[That's Life (2000 TV series)|That's Life]]''
| Gloria
| Episode: "Baum's Thesis"
|-
| ''[[The Grubbs]]''
| Sophie Grubb
| Episode: "Pilot"
|-
| 2003
| ''Audrey's Rain''
| Missy Flanders
| TV movie
|-
| 2004
| ''[[Hope & Faith]]''
| Cornelia Rackett
| Episode: "[[List of Hope & Faith episodes|Faith Scare-Field]]"
|-
| 2005
| ''[[The Grim Adventures of Billy & Mandy]]''
| Mrs. Claus
| Episode: "[[List of The Grim Adventures of Billy & Mandy episodes|Billy and Mandy Save Christmas]]" (voice role)
|-
| 2006
| ''[[The Year Without a Santa Claus (2006 film)|The Year Without a Santa Claus]]''
| Mother Nature
| TV movie, cameo
|-
| rowspan="2" | 2009
| ''[[Two and a Half Men]]''
| Shelly
| Episodes: "[[Two and a Half Men season 6|Thank God for Scoliosis]]"; "[[Two and a Half Men season 6|David Copperfield Slipped Me a Roofie]]"
|-
| ''[[Monk (TV series)|Monk]]''
| Joy
| Episode: "[[Monk season 8#ep122|Mr. Monk Is the Best Man]]"
|-
| 2009, 2013
| ''[[Law & Order: Special Victims Unit]]''
| Gwen Munch
| Episodes: "[[Zebras (Law & Order: Special Victims Unit)|Zebras]]", "Wonderland Story"
|-
| 2010
| ''[[Ugly Betty]]''
| Lena Korvinka
| Episode: "[[All the World's a Stage (Ugly Betty)|All the World's a Stage]]"
|-
| 2011
| ''[[Dora the Explorer (TV series)|Dora the Explorer]]''
| Grandma Troll
| Episode: "The Grumpy Old Troll Gets Married" (voice role)
|-
| 2011–2012
| ''[[Jake and the Never Land Pirates]]''
| Sea Witch
| 2 episodes (voice role)
|-
| 2011–2014
| ''[[Phineas and Ferb]]''
| Nana Shapiro
| 2 episodes (voice role)
|-
| rowspan="2" | 2013
| ''[[Girls (TV series)|Girls]]''
| Cloris
| Episode: "It's Back"
|-
| ''[[Anger Management (TV series)|Anger Management]]''
| Carol
| Episode: "Charlie and His New Friend with Benefits"
|-
| 2014–2016
| ''[[Gotham (TV series)|Gotham]]''
| Gertrud Kapelput
| Recurring role (seasons 1–2)
|-
| 2015–2019
| ''[[Unbreakable Kimmy Schmidt]]''
| [[Lillian Kaushtupper]]
| Main cast
|-
| 2016
| ''[[Crowded (TV series)|Crowded]]''
| Linda
| Episode: "Given to Fly"
|-
| rowspan="2" | 2017
| ''[[Halt and Catch Fire (TV series)|Halt and Catch Fire]]''
| Denise
| Episode: "Ten of Swords"
|-
| ''[[Star vs. the Forces of Evil]]''
| Dr. Jelly Goodwell
| Episode: "Princess Turdina/Starfari" (voice role)
|-
| 2017–2019
| ''[[OK K.O.! Let's Be Heroes]]''
| Ginger
| 2 episodes (voice role)
|-
| rowspan="2" | 2018
| ''[[Pinkalicious & Peterrific]]''
| Edna
| 3 episodes (voice role)
|-
| ''[[Animals (American TV series)|Animals]]''
| Chompy
| 2 episodes (voice role)
|-
| rowspan="2" | 2018–2021
| ''[[F Is for Family]]''
| Marilyn Chilson
| 5 episodes (voice role)
|-
| ''[[Vampirina]]''
| Madame Spook
| 2 episodes (voice role)
|-
| 2018–2019
| ''[[Rapunzel's Tangled Adventure]]''
| Madam Canardist
| 3 episodes (voice role)
|-
| rowspan="4" | 2019
| ''[[Los Espookys]]''
| Bianca Nova
| Recurring role (season 1)
|-
| ''[[Bubble Guppies]]''
| The Sea Witch
| Episode: "The New Guppy!" (voice role)
|-
| ''[[Big Mouth (American TV series)|Big Mouth]]''
| The Menopause Banshee
| Episode: "Florida" (voice role)
|-
| ''[[Summer Camp Island]]''
| Barb Junior
| Episode: "The Great Elf Invention Convention" (voice role)
|-
| 2020
| ''[[Unbreakable Kimmy Schmidt: Kimmy vs the Reverend]]''
| [[Lillian Kaushtupper]]
| TV movie
|-
| 2020–2023
| ''[[Hunters (2020 TV series)|Hunters]]''
| Mindy Markowitz
| Main cast
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''Naked Mole Rat Gets Dressed: The Underground Rock Experience''
| Grand-Mah
| TV movie (voice role)
|-
| ''[[The Simpsons]]''
| Blythe
| Episode: "[[Step Brother from the Same Planet]]" (voice role)
|-
| 2023–present
| ''[[Star Trek: Strange New Worlds]]''
| Pelia
| Recurring role
|-
| rowspan="2" | 2024
|''[[Dinner with the Parents]]''
| Nana
| Main cast
|-
| ''[[Monster High (TV series)|Monster High]]''
| Ghoul-ma Vondergeist
| Episode: "Ghoulishly Ghoulma" (voice role)
|-
| 2024–2025
| ''[[Moon Girl and Devil Dinosaur]]''
| Bube Bina
| 3 episodes (voice role)
|-
| rowspan=3|2025
| ''[[Super Duper Bunny League]]''
| Captain Stickybeard
| Episode: "Space Pirates!" (voice role)
|-
|''[[Poker Face (TV series)|Poker Face]]''
| Lucille Lunbinski
| Episode: "[[Hometown Hero (Poker Face)|Hometown Hero]]"
|-
| ''[[Happy's Place]]''
| Theresa
| Episode: "Izzy and the Professor"
|-
| 2025–2026
| ''[[It's Always Sunny in Philadelphia]]''
| Samantha
| Special guest <br> Episodes: "[[The Golden Bachelor Live]]", and "Frank Marries a Corpse"
|}
=== Panggung ===
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Role
!Venue
!Notes
|-
|1972
|''Ring Around the Bathtub''
|Esme Train
|Broadway; [[Martin Beck Theatre]]
|
|-
|1978
|''[[The Effect of Gamma Rays on Man-in-the-Moon Marigolds]]''
|Tillie
|Broadway; [[Samuel J. Friedman Theatre|Biltmore Theatre]]
|
|-
|1987
|''A Woman of Mystery''
|Un Named Woman
|Los Angeles; [[Court Theatre (Los Angeles)|Court Theatre]]
|Directed by John Cassavetes
|-
|2003
|[[The Exonerated (play)|''The Exonerated'']]
|Sunny Jacobs
|Touring
|Replacement
|-
|2004
|''[[Sly Fox]]''
|Miss Fancy
|Broadway; [[Ethel Barrymore Theatre]]
|Replacement
|-
|2005; 2007;<br />2008; 2009
| rowspan="2" |''[[Wicked (musical)|Wicked]]''
| rowspan="2" |[[Madame Morrible]]
|Touring
|
|-
|2006; 2013
|Broadway; [[Gershwin Theatre]]
|Replacement
|-
|2012
|''[[Harvey (play)|Harvey]]''
|Betty Chumley
|Broadway; [[Studio 54]]
|-
|2019
|''[[Call Me Madam]]''
|Grand Duchess Sophie
| [[Encores!]]
|
|}
=== Vidhéo klip ===
{| class="wikitable sortable"
!Year
!Title
!Artist(s)
|-
|1985
|"[[This Is My Night]]"
|[[Chaka Khan]]
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{IMDb name}}
* [https://www.spectra.theater/explore/artist/05d3e8f4-d53f-43dd-a1cb-9d03ab86b8cf Carol Kane] at the [[Internet Off-Broadway Database]]
{{DEFAULTSORT:Kane, Carol}}
[[Kategori:Lair 1952]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
po0co5sqnbfzzusg1ze0k3o1yll58im
John Billingsley
0
201060
1761764
1761739
2026-11-17T18:37:17Z
Meursault2004
3
/* Pranala njaba */
1761764
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
1h6mjsi36g5tangy4qnt22i29xtt8p3
1761765
1761764
2026-11-17T18:38:34Z
Meursault2004
3
/* Filmografi */
1761765
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 1989
| ''[[Shredder Orpheus]]''
| Linus
|
|-
| 2001
| ''[[Crocodile Dundee in Los Angeles]]''
| Barry
|
|-
| 2001
| ''[[Just Ask My Children (2001 film)|Just Ask My Children]]''
| Andrew Gines
|
|-
| 2001
| ''[[The Glass House (2001 film)|The Glass House]]''
| Driving Instructor
|
|-
| 2002
| ''[[High Crimes]]''
| Lie Detector Coach
|
|-
| 2003
| ''[[Out of Time (2003 film)|Out of Time]]''
| Chae
|
|-
| 2004
| ''[[A Cinderella Story]]''
| Mr. Rothman
|
|-
| 2005
| ''[[The 12 Dogs of Christmas]]''
| Dogcatcher Doyle
|
|-
| 2006
| ''[[Room 6]]''
| Harrison McKendrick
|
|-
| 2007
| ''[[The Man from Earth]]''
| Harry
|
|-
| 2008
| ''[[The Last Word (2008 film)|The Last Word]]''
| Brady
|
|-
| 2008
| ''The Least of These''
| Father Alfred McKavee
|
|-
| 2009
| ''[[2012 (film)|2012]]''
| Professor Frederick West
|
|-
| 2011
| ''[[Losing Control]]''
| Professor Straub
|
|-
| 2011
| ''[[Sironia]]''
| Doug
|
|-
| 2012
| ''[[Trade of Innocents]]''
| Malcolm Eddery
|
|-
| 2013
| ''[[Red Line (2013 film)|Red Line]]''
| Sam
|
|-
| 2016
| ''[[Madtown (film)|Madtown]]''
| Lloyd Zane Miller
|
|-
| 2017
| ''[[The Man from Earth: Holocene]]''
| Harry
|
|-
| 2022
| ''[[Emily the Criminal]]''
| Office manager
|
|-
| 2023
| ''[[The Shift (2023 film)|The Shift]]''
| Russo
|
|-
| 2025
| ''[[Anaconda (2025 film)|Anaconda]]''
| Jerry
|<ref>{{cite web |title=Anaconda (2025) |url=https://screendollars.com/movie/anaconda/ |website=screendollars.com |publisher=Screendollars |access-date=25 December 2025}}</ref>
|-
|}
===Télévisi===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 1992
| ''[[Northern Exposure]]''
| Patient
| Episode: "It Happened in Juneau"
|-
| 1996
| ''[[Almost Live!]]''
| [[Bill Gates]]
| 1 episode
|-
| 1997
| ''[[NYPD Blue]]''
| Glenn Farley
| Episode: "It Takes a Village"
|-
| 1998
| ''[[The Practice]]''
| Revenue Officer Robert Schmitt
| Episode: "The Trial"
|-
| 1999
| ''[[The X-Files]]''
| Timothy "Timmy the Geek" Landau
| Episode: "[[Three of a Kind (The X-Files)|Three of a Kind]]"
|-
| 2000
| ''[[G vs E]]''
| Bill Kaplan
| Episode: "Cougar Pines"
|-
| 2000
| ''[[Gilmore Girls]]''
| Mr. Remmy
| Episode: "[[The Lorelais' First Day At Chilton]]"
|-
| 2000
| ''[[The Others (American TV series)|The Others]]''
| Professor Miles Ballard
| Main cast
|-
| 2000
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Peter Garfield
| Episode: "Reasonable Doubt"
|-
| 2001
| ''[[The West Wing]]''
| Dr. John Fallow
| Episode: "Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail"
|-
| 2001
| ''[[Roswell (TV series)|Roswell]]''
| Himself
| Episode: "Secrets and Lies"
|-
| 2001–2005
| ''[[Star Trek: Enterprise]]''
| Dr. [[Phlox (Star Trek)|Phlox]]
| Main cast
|-
| 2002
| ''[[NYPD Blue]]''
| Ryan Lipe
| 2 episodes
|-
| 2002
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Dr. Simon Coombs
| Episode: "The Other Guys"
|-
| 2003
| ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]''
| Dr. Evan Royce
| Episode: "[[Unleashed (Angel)|Unleashed]]"
|-
| 2004
| ''[[Duck Dodgers (TV series)|Duck Dodgers]]''
| Dr. Psy-Q Hi
| 2 episodes ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 2004–2005
| ''[[Cold Case]]''
| George Marks
| 2 episodes
|-
| 2006
| ''[[Prison Break]]''
| Terrence Steadman
| 3 episodes
|-
| 2006
| ''[[CSI: NY]]''
| Cecil Arthur
| Episode: "Risk"
|-
| 2006
| ''[[The Closer]]''
| Tom Newman
| Episode: "Aftertaste"
|-
| 2006–2007; 2009
| ''[[The Nine (TV series)|The Nine]]''
| Egan Foote
| Main cast
|-
| 2006
| ''[[Dead and Deader]]''
| Langdon
| [[TV movie]]
|-
| 2007
| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]''
| Jackson Scott
| Episode: "In the Dark"
|-
| 2007
| ''[[Ghost Whisperer]]''
| Mike
| Episode: “Children of Ghosts”
|-
| 2007
| ''[[Journeyman (TV series)|Journeyman]]''
| Alan Pratt
| Episode: “Game Three”
|-
| 2007
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Jacob Nolston
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Paul Cydon
| Episode: "The Case of the Cross-Dressing Carp"
|-
| 2008–2012
| ''[[True Blood]]''
| Coroner Mike Spencer
| Recurring role (seasons 1–2, 5), guest episode (season 3)
|-
| 2008
| ''[[Eli Stone]]''
| Daniel Foote
| Episode: "Waiting for That Day"
|-
| 2008
| ''[[Without a Trace]]''
| Harry
| Episode: "Rewind"
|-
| 2008
| ''[[Fear Itself (TV series)|Fear Itself]]''
| Phil
| Episode: "Community"
|-
| 2009
| ''[[Criminal Minds]]''
| Hugh Rollins
| Episode: "A Shade of Gray"
|-
| 2009
| ''[[24 (TV series)|24]]''
| Michael Latham
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''[[Leverage (American TV series)|Leverage]]''
| Head of Security
| Episode: "The Rashomon Job"
|-
| 2010
| ''[[The Mentalist]]''
| Ellis Mars
| Episode: "Red Moon"
|-
| 2011–2014
| ''[[Suits (American TV series)|Suits]]''
| Stan Jacobson
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Dr. Henklefust
| Episode: "The Night the Clown Cried II: Tears of Doom!" (voice role)
|-
| 2013
| ''[[Southland (TV series)|Southland]]''
| ''uncredited''
| Episode: "Under the Big Top"
|-
| 2013
| ''[[Nikita (TV series)|Nikita]]''
| Heidecker
| Episode: "Brave New World"
|-
| 2014
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| Dr. Edward Harkness
| Episode: "The Corpse at the Convention"
|-
| 2014
| ''[[Intelligence (American TV series)|Intelligence]]''
| Dr. Shenendoah Cassidy
| Main cast
|-
| 2014
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Eugene Goodman
| 1 episode
|-
| 2014
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Doug Ouellet
| Episode: “Black Budget”
|-
| 2015–2016
| ''[[Turn: Washington's Spies]]''
| Samuel Townsend
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2016–2017
| ''[[Stitchers]]''
| Mitchell Blair
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2017
| ''[[Code Black (TV series)|Code Black]]''
| Mr. Hazelton
| Episode: "Vertigo"
|-
| 2017
| ''[[Man Seeking Woman]]''
| Watson
| Episode: "Bagel"
|-
| 2017
| ''[[Twin Peaks season 3|Twin Peaks]]''
| Dr. Ben
| Episode: "Part 10"
|-
| 2017
| ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]''
| Alvin
| Episode: "Off the Record"
|-
| 2018
| ''The 5th Quarter''
| Martin Fuller
| Episode: "A Lift of Their Own"
|-
| 2018
| ''[[This Is Us]]''
| Bill Weston
| Episode "Katie Girls"
|-
| 2018
| ''[[The Conners]]''
| Mr. Swindell
| Episode: "There Won't Be Blood"
|-
| 2019
| ''[[The Orville]]''
| Cambis Borrin
| Episode: "Home"
|-
| 2019
| ''[[The Rookie]]''
| Kevin Scott
| Episode: "Heartbreak"
|-
| 2019
| ''[[The Resident (TV series)|The Resident]]''
| Dr. Stewart
| Episode: "If Not Now, When?"
|-
| 2019
| ''[[Unbelievable (miniseries)|Unbelievable]]''
| Judge Brent Gordon
| Episode: "Episode 8"
|-
| 2019
| ''[[Shameless (American TV series)|Shameless]]''
| Dr. Drew
| Episode: "Which America?"
|-
| 2020
| ''[[All Rise (TV series)|All Rise]]''
| Dr. Timothy Gipson
| Episode: "What the Constitution Greens to Me"
|-
| 2020
| ''[[Homecoming (TV series)|Homecoming]]''
| Buddy
| Episode: "People"
|-
| 2020
| ''[[Next (2020 TV series)|Next]]''
| Richard Weiss
| Episode: "FILE #1"
|-
| 2021
| ''[[Station 19]]''
| Lloyd
| Episode: "Here It Comes Again"
|-
| 2022
| ''[[Pam & Tommy]]''
| Bruce Hendricks
| Episode: "Pamela in Wonderland"
|-
| 2022
| ''[[NCIS: Hawaiʻi]]''
| Professor Staggs
| Episode: "Prisoners' Dilemma"
|-
| 2023
| ''[[The Good Doctor (American TV series)|The Good Doctor]]''
| Kurt
| Episode: "A Beautiful Day"
|-
| 2024
| ''[[Manhunt (miniseries)|Manhunt]]''
| Joseph Holt
| Episode: "The Final Act"
|-
| 2024
| ''[[Grotesquerie (TV series)|Grotesquerie]]''
| Dr. Lehman
| 2 episodes
|-
| 2024
| ''[[Matlock (2024 TV series)|Matlock]]''
| Robert Walton
| Episode: "The Rabbit and the Hawk"
|-
| 2024
| ''[[Based on a True Story (TV series)|Based on a True Story]]''
| Wendy Jenkins's boss
| Episode: "Y'all Ready for This?"
|-
| {{TBA}}
| {{Pending series|[[The Murder of JonBenét Ramsey]]}}
| Bill McReynolds
| Recurring role, [[post-production]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/10/jonbenet-ramsey-series-cast-john-billingsley-jeremy-bobb-1236106369/|title=John Billingsley & Jeremy Bobb Join Paramount+’s ‘JonBenét Ramsey’ Series In Recurring Roles|website=Deadline Hollywood|first=Denise|last=Petski|date=October 3, 2024|access-date=April 27, 2025}}</ref>
|}
===Video games===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2005
| ''[[Ultimate Spider-Man (video game)|Ultimate Spider-Man]]''
| [[Bolivar Trask]]
|
|-
| 2006
| ''[[Superman Returns (video game)|Superman Returns]]''
| [[Metallo]], additional voices
|
|}
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
gjf1u2rnghyj4hb1s4tv7vmxrtf3m9g
1761766
1761765
2026-11-17T18:41:31Z
Meursault2004
3
/* Pranala njaba */
1761766
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 1989
| ''[[Shredder Orpheus]]''
| Linus
|
|-
| 2001
| ''[[Crocodile Dundee in Los Angeles]]''
| Barry
|
|-
| 2001
| ''[[Just Ask My Children (2001 film)|Just Ask My Children]]''
| Andrew Gines
|
|-
| 2001
| ''[[The Glass House (2001 film)|The Glass House]]''
| Driving Instructor
|
|-
| 2002
| ''[[High Crimes]]''
| Lie Detector Coach
|
|-
| 2003
| ''[[Out of Time (2003 film)|Out of Time]]''
| Chae
|
|-
| 2004
| ''[[A Cinderella Story]]''
| Mr. Rothman
|
|-
| 2005
| ''[[The 12 Dogs of Christmas]]''
| Dogcatcher Doyle
|
|-
| 2006
| ''[[Room 6]]''
| Harrison McKendrick
|
|-
| 2007
| ''[[The Man from Earth]]''
| Harry
|
|-
| 2008
| ''[[The Last Word (2008 film)|The Last Word]]''
| Brady
|
|-
| 2008
| ''The Least of These''
| Father Alfred McKavee
|
|-
| 2009
| ''[[2012 (film)|2012]]''
| Professor Frederick West
|
|-
| 2011
| ''[[Losing Control]]''
| Professor Straub
|
|-
| 2011
| ''[[Sironia]]''
| Doug
|
|-
| 2012
| ''[[Trade of Innocents]]''
| Malcolm Eddery
|
|-
| 2013
| ''[[Red Line (2013 film)|Red Line]]''
| Sam
|
|-
| 2016
| ''[[Madtown (film)|Madtown]]''
| Lloyd Zane Miller
|
|-
| 2017
| ''[[The Man from Earth: Holocene]]''
| Harry
|
|-
| 2022
| ''[[Emily the Criminal]]''
| Office manager
|
|-
| 2023
| ''[[The Shift (2023 film)|The Shift]]''
| Russo
|
|-
| 2025
| ''[[Anaconda (2025 film)|Anaconda]]''
| Jerry
|<ref>{{cite web |title=Anaconda (2025) |url=https://screendollars.com/movie/anaconda/ |website=screendollars.com |publisher=Screendollars |access-date=25 December 2025}}</ref>
|-
|}
===Télévisi===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 1992
| ''[[Northern Exposure]]''
| Patient
| Episode: "It Happened in Juneau"
|-
| 1996
| ''[[Almost Live!]]''
| [[Bill Gates]]
| 1 episode
|-
| 1997
| ''[[NYPD Blue]]''
| Glenn Farley
| Episode: "It Takes a Village"
|-
| 1998
| ''[[The Practice]]''
| Revenue Officer Robert Schmitt
| Episode: "The Trial"
|-
| 1999
| ''[[The X-Files]]''
| Timothy "Timmy the Geek" Landau
| Episode: "[[Three of a Kind (The X-Files)|Three of a Kind]]"
|-
| 2000
| ''[[G vs E]]''
| Bill Kaplan
| Episode: "Cougar Pines"
|-
| 2000
| ''[[Gilmore Girls]]''
| Mr. Remmy
| Episode: "[[The Lorelais' First Day At Chilton]]"
|-
| 2000
| ''[[The Others (American TV series)|The Others]]''
| Professor Miles Ballard
| Main cast
|-
| 2000
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Peter Garfield
| Episode: "Reasonable Doubt"
|-
| 2001
| ''[[The West Wing]]''
| Dr. John Fallow
| Episode: "Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail"
|-
| 2001
| ''[[Roswell (TV series)|Roswell]]''
| Himself
| Episode: "Secrets and Lies"
|-
| 2001–2005
| ''[[Star Trek: Enterprise]]''
| Dr. [[Phlox (Star Trek)|Phlox]]
| Main cast
|-
| 2002
| ''[[NYPD Blue]]''
| Ryan Lipe
| 2 episodes
|-
| 2002
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Dr. Simon Coombs
| Episode: "The Other Guys"
|-
| 2003
| ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]''
| Dr. Evan Royce
| Episode: "[[Unleashed (Angel)|Unleashed]]"
|-
| 2004
| ''[[Duck Dodgers (TV series)|Duck Dodgers]]''
| Dr. Psy-Q Hi
| 2 episodes ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 2004–2005
| ''[[Cold Case]]''
| George Marks
| 2 episodes
|-
| 2006
| ''[[Prison Break]]''
| Terrence Steadman
| 3 episodes
|-
| 2006
| ''[[CSI: NY]]''
| Cecil Arthur
| Episode: "Risk"
|-
| 2006
| ''[[The Closer]]''
| Tom Newman
| Episode: "Aftertaste"
|-
| 2006–2007; 2009
| ''[[The Nine (TV series)|The Nine]]''
| Egan Foote
| Main cast
|-
| 2006
| ''[[Dead and Deader]]''
| Langdon
| [[TV movie]]
|-
| 2007
| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]''
| Jackson Scott
| Episode: "In the Dark"
|-
| 2007
| ''[[Ghost Whisperer]]''
| Mike
| Episode: “Children of Ghosts”
|-
| 2007
| ''[[Journeyman (TV series)|Journeyman]]''
| Alan Pratt
| Episode: “Game Three”
|-
| 2007
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Jacob Nolston
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Paul Cydon
| Episode: "The Case of the Cross-Dressing Carp"
|-
| 2008–2012
| ''[[True Blood]]''
| Coroner Mike Spencer
| Recurring role (seasons 1–2, 5), guest episode (season 3)
|-
| 2008
| ''[[Eli Stone]]''
| Daniel Foote
| Episode: "Waiting for That Day"
|-
| 2008
| ''[[Without a Trace]]''
| Harry
| Episode: "Rewind"
|-
| 2008
| ''[[Fear Itself (TV series)|Fear Itself]]''
| Phil
| Episode: "Community"
|-
| 2009
| ''[[Criminal Minds]]''
| Hugh Rollins
| Episode: "A Shade of Gray"
|-
| 2009
| ''[[24 (TV series)|24]]''
| Michael Latham
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''[[Leverage (American TV series)|Leverage]]''
| Head of Security
| Episode: "The Rashomon Job"
|-
| 2010
| ''[[The Mentalist]]''
| Ellis Mars
| Episode: "Red Moon"
|-
| 2011–2014
| ''[[Suits (American TV series)|Suits]]''
| Stan Jacobson
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Dr. Henklefust
| Episode: "The Night the Clown Cried II: Tears of Doom!" (voice role)
|-
| 2013
| ''[[Southland (TV series)|Southland]]''
| ''uncredited''
| Episode: "Under the Big Top"
|-
| 2013
| ''[[Nikita (TV series)|Nikita]]''
| Heidecker
| Episode: "Brave New World"
|-
| 2014
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| Dr. Edward Harkness
| Episode: "The Corpse at the Convention"
|-
| 2014
| ''[[Intelligence (American TV series)|Intelligence]]''
| Dr. Shenendoah Cassidy
| Main cast
|-
| 2014
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Eugene Goodman
| 1 episode
|-
| 2014
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Doug Ouellet
| Episode: “Black Budget”
|-
| 2015–2016
| ''[[Turn: Washington's Spies]]''
| Samuel Townsend
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2016–2017
| ''[[Stitchers]]''
| Mitchell Blair
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2017
| ''[[Code Black (TV series)|Code Black]]''
| Mr. Hazelton
| Episode: "Vertigo"
|-
| 2017
| ''[[Man Seeking Woman]]''
| Watson
| Episode: "Bagel"
|-
| 2017
| ''[[Twin Peaks season 3|Twin Peaks]]''
| Dr. Ben
| Episode: "Part 10"
|-
| 2017
| ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]''
| Alvin
| Episode: "Off the Record"
|-
| 2018
| ''The 5th Quarter''
| Martin Fuller
| Episode: "A Lift of Their Own"
|-
| 2018
| ''[[This Is Us]]''
| Bill Weston
| Episode "Katie Girls"
|-
| 2018
| ''[[The Conners]]''
| Mr. Swindell
| Episode: "There Won't Be Blood"
|-
| 2019
| ''[[The Orville]]''
| Cambis Borrin
| Episode: "Home"
|-
| 2019
| ''[[The Rookie]]''
| Kevin Scott
| Episode: "Heartbreak"
|-
| 2019
| ''[[The Resident (TV series)|The Resident]]''
| Dr. Stewart
| Episode: "If Not Now, When?"
|-
| 2019
| ''[[Unbelievable (miniseries)|Unbelievable]]''
| Judge Brent Gordon
| Episode: "Episode 8"
|-
| 2019
| ''[[Shameless (American TV series)|Shameless]]''
| Dr. Drew
| Episode: "Which America?"
|-
| 2020
| ''[[All Rise (TV series)|All Rise]]''
| Dr. Timothy Gipson
| Episode: "What the Constitution Greens to Me"
|-
| 2020
| ''[[Homecoming (TV series)|Homecoming]]''
| Buddy
| Episode: "People"
|-
| 2020
| ''[[Next (2020 TV series)|Next]]''
| Richard Weiss
| Episode: "FILE #1"
|-
| 2021
| ''[[Station 19]]''
| Lloyd
| Episode: "Here It Comes Again"
|-
| 2022
| ''[[Pam & Tommy]]''
| Bruce Hendricks
| Episode: "Pamela in Wonderland"
|-
| 2022
| ''[[NCIS: Hawaiʻi]]''
| Professor Staggs
| Episode: "Prisoners' Dilemma"
|-
| 2023
| ''[[The Good Doctor (American TV series)|The Good Doctor]]''
| Kurt
| Episode: "A Beautiful Day"
|-
| 2024
| ''[[Manhunt (miniseries)|Manhunt]]''
| Joseph Holt
| Episode: "The Final Act"
|-
| 2024
| ''[[Grotesquerie (TV series)|Grotesquerie]]''
| Dr. Lehman
| 2 episodes
|-
| 2024
| ''[[Matlock (2024 TV series)|Matlock]]''
| Robert Walton
| Episode: "The Rabbit and the Hawk"
|-
| 2024
| ''[[Based on a True Story (TV series)|Based on a True Story]]''
| Wendy Jenkins's boss
| Episode: "Y'all Ready for This?"
|-
| {{TBA}}
| {{Pending series|[[The Murder of JonBenét Ramsey]]}}
| Bill McReynolds
| Recurring role, [[post-production]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/10/jonbenet-ramsey-series-cast-john-billingsley-jeremy-bobb-1236106369/|title=John Billingsley & Jeremy Bobb Join Paramount+’s ‘JonBenét Ramsey’ Series In Recurring Roles|website=Deadline Hollywood|first=Denise|last=Petski|date=October 3, 2024|access-date=April 27, 2025}}</ref>
|}
===Video games===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2005
| ''[[Ultimate Spider-Man (video game)|Ultimate Spider-Man]]''
| [[Bolivar Trask]]
|
|-
| 2006
| ''[[Superman Returns (video game)|Superman Returns]]''
| [[Metallo]], additional voices
|
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
4udkkzzekjyefb1ch1zq9wevh0mb52z
1761776
1761766
2026-11-17T20:51:53Z
Meursault2004
3
/* Film */
1761776
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 1989
| ''[[Shredder Orpheus]]''
| Linus
|
|-
| 2001
| ''[[Crocodile Dundee in Los Angeles]]''
| Barry
|
|-
| 2001
| ''[[Just Ask My Children (2001 film)|Just Ask My Children]]''
| Andrew Gines
|
|-
| 2001
| ''[[The Glass House (2001 film)|The Glass House]]''
| Driving Instructor
|
|-
| 2002
| ''[[High Crimes]]''
| Lie Detector Coach
|
|-
| 2003
| ''[[Out of Time (2003 film)|Out of Time]]''
| Chae
|
|-
| 2004
| ''[[A Cinderella Story]]''
| Mr. Rothman
|
|-
| 2005
| ''[[The 12 Dogs of Christmas]]''
| Dogcatcher Doyle
|
|-
| 2006
| ''[[Room 6]]''
| Harrison McKendrick
|
|-
| 2007
| ''[[The Man from Earth]]''
| Harry
|
|-
| 2008
| ''[[The Last Word (2008 film)|The Last Word]]''
| Brady
|
|-
| 2008
| ''The Least of These''
| Father Alfred McKavee
|
|-
| 2009
| ''[[2012 (film)|2012]]''
| Professor Frederick West
|
|-
| 2011
| ''[[Losing Control]]''
| Professor Straub
|
|-
| 2011
| ''[[Sironia]]''
| Doug
|
|-
| 2012
| ''[[Trade of Innocents]]''
| Malcolm Eddery
|
|-
| 2013
| ''[[Red Line (2013 film)|Red Line]]''
| Sam
|
|-
| 2016
| ''[[Madtown (film)|Madtown]]''
| Lloyd Zane Miller
|
|-
| 2017
| ''[[The Man from Earth: Holocene]]''
| Harry
|
|-
| 2022
| ''[[Emily the Criminal]]''
| Office manager
|
|-
| 2023
| ''[[The Shift (2023 film)|The Shift]]''
| Russo
|
|-
| 2025
| ''[[Anaconda (2025 film)|Anaconda]]''
| Jerry
|<ref>{{cite web |title=Anaconda (2025) |url=https://screendollars.com/movie/anaconda/ |website=screendollars.com |publisher=Screendollars |access-date=25 December 2025}}</ref>
|-
|}
===Télévisi===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 1992
| ''[[Northern Exposure]]''
| Patient
| Episode: "It Happened in Juneau"
|-
| 1996
| ''[[Almost Live!]]''
| [[Bill Gates]]
| 1 episode
|-
| 1997
| ''[[NYPD Blue]]''
| Glenn Farley
| Episode: "It Takes a Village"
|-
| 1998
| ''[[The Practice]]''
| Revenue Officer Robert Schmitt
| Episode: "The Trial"
|-
| 1999
| ''[[The X-Files]]''
| Timothy "Timmy the Geek" Landau
| Episode: "[[Three of a Kind (The X-Files)|Three of a Kind]]"
|-
| 2000
| ''[[G vs E]]''
| Bill Kaplan
| Episode: "Cougar Pines"
|-
| 2000
| ''[[Gilmore Girls]]''
| Mr. Remmy
| Episode: "[[The Lorelais' First Day At Chilton]]"
|-
| 2000
| ''[[The Others (American TV series)|The Others]]''
| Professor Miles Ballard
| Main cast
|-
| 2000
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Peter Garfield
| Episode: "Reasonable Doubt"
|-
| 2001
| ''[[The West Wing]]''
| Dr. John Fallow
| Episode: "Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail"
|-
| 2001
| ''[[Roswell (TV series)|Roswell]]''
| Himself
| Episode: "Secrets and Lies"
|-
| 2001–2005
| ''[[Star Trek: Enterprise]]''
| Dr. [[Phlox (Star Trek)|Phlox]]
| Main cast
|-
| 2002
| ''[[NYPD Blue]]''
| Ryan Lipe
| 2 episodes
|-
| 2002
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Dr. Simon Coombs
| Episode: "The Other Guys"
|-
| 2003
| ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]''
| Dr. Evan Royce
| Episode: "[[Unleashed (Angel)|Unleashed]]"
|-
| 2004
| ''[[Duck Dodgers (TV series)|Duck Dodgers]]''
| Dr. Psy-Q Hi
| 2 episodes ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 2004–2005
| ''[[Cold Case]]''
| George Marks
| 2 episodes
|-
| 2006
| ''[[Prison Break]]''
| Terrence Steadman
| 3 episodes
|-
| 2006
| ''[[CSI: NY]]''
| Cecil Arthur
| Episode: "Risk"
|-
| 2006
| ''[[The Closer]]''
| Tom Newman
| Episode: "Aftertaste"
|-
| 2006–2007; 2009
| ''[[The Nine (TV series)|The Nine]]''
| Egan Foote
| Main cast
|-
| 2006
| ''[[Dead and Deader]]''
| Langdon
| [[TV movie]]
|-
| 2007
| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]''
| Jackson Scott
| Episode: "In the Dark"
|-
| 2007
| ''[[Ghost Whisperer]]''
| Mike
| Episode: “Children of Ghosts”
|-
| 2007
| ''[[Journeyman (TV series)|Journeyman]]''
| Alan Pratt
| Episode: “Game Three”
|-
| 2007
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Jacob Nolston
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Paul Cydon
| Episode: "The Case of the Cross-Dressing Carp"
|-
| 2008–2012
| ''[[True Blood]]''
| Coroner Mike Spencer
| Recurring role (seasons 1–2, 5), guest episode (season 3)
|-
| 2008
| ''[[Eli Stone]]''
| Daniel Foote
| Episode: "Waiting for That Day"
|-
| 2008
| ''[[Without a Trace]]''
| Harry
| Episode: "Rewind"
|-
| 2008
| ''[[Fear Itself (TV series)|Fear Itself]]''
| Phil
| Episode: "Community"
|-
| 2009
| ''[[Criminal Minds]]''
| Hugh Rollins
| Episode: "A Shade of Gray"
|-
| 2009
| ''[[24 (TV series)|24]]''
| Michael Latham
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''[[Leverage (American TV series)|Leverage]]''
| Head of Security
| Episode: "The Rashomon Job"
|-
| 2010
| ''[[The Mentalist]]''
| Ellis Mars
| Episode: "Red Moon"
|-
| 2011–2014
| ''[[Suits (American TV series)|Suits]]''
| Stan Jacobson
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Dr. Henklefust
| Episode: "The Night the Clown Cried II: Tears of Doom!" (voice role)
|-
| 2013
| ''[[Southland (TV series)|Southland]]''
| ''uncredited''
| Episode: "Under the Big Top"
|-
| 2013
| ''[[Nikita (TV series)|Nikita]]''
| Heidecker
| Episode: "Brave New World"
|-
| 2014
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| Dr. Edward Harkness
| Episode: "The Corpse at the Convention"
|-
| 2014
| ''[[Intelligence (American TV series)|Intelligence]]''
| Dr. Shenendoah Cassidy
| Main cast
|-
| 2014
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Eugene Goodman
| 1 episode
|-
| 2014
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Doug Ouellet
| Episode: “Black Budget”
|-
| 2015–2016
| ''[[Turn: Washington's Spies]]''
| Samuel Townsend
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2016–2017
| ''[[Stitchers]]''
| Mitchell Blair
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2017
| ''[[Code Black (TV series)|Code Black]]''
| Mr. Hazelton
| Episode: "Vertigo"
|-
| 2017
| ''[[Man Seeking Woman]]''
| Watson
| Episode: "Bagel"
|-
| 2017
| ''[[Twin Peaks season 3|Twin Peaks]]''
| Dr. Ben
| Episode: "Part 10"
|-
| 2017
| ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]''
| Alvin
| Episode: "Off the Record"
|-
| 2018
| ''The 5th Quarter''
| Martin Fuller
| Episode: "A Lift of Their Own"
|-
| 2018
| ''[[This Is Us]]''
| Bill Weston
| Episode "Katie Girls"
|-
| 2018
| ''[[The Conners]]''
| Mr. Swindell
| Episode: "There Won't Be Blood"
|-
| 2019
| ''[[The Orville]]''
| Cambis Borrin
| Episode: "Home"
|-
| 2019
| ''[[The Rookie]]''
| Kevin Scott
| Episode: "Heartbreak"
|-
| 2019
| ''[[The Resident (TV series)|The Resident]]''
| Dr. Stewart
| Episode: "If Not Now, When?"
|-
| 2019
| ''[[Unbelievable (miniseries)|Unbelievable]]''
| Judge Brent Gordon
| Episode: "Episode 8"
|-
| 2019
| ''[[Shameless (American TV series)|Shameless]]''
| Dr. Drew
| Episode: "Which America?"
|-
| 2020
| ''[[All Rise (TV series)|All Rise]]''
| Dr. Timothy Gipson
| Episode: "What the Constitution Greens to Me"
|-
| 2020
| ''[[Homecoming (TV series)|Homecoming]]''
| Buddy
| Episode: "People"
|-
| 2020
| ''[[Next (2020 TV series)|Next]]''
| Richard Weiss
| Episode: "FILE #1"
|-
| 2021
| ''[[Station 19]]''
| Lloyd
| Episode: "Here It Comes Again"
|-
| 2022
| ''[[Pam & Tommy]]''
| Bruce Hendricks
| Episode: "Pamela in Wonderland"
|-
| 2022
| ''[[NCIS: Hawaiʻi]]''
| Professor Staggs
| Episode: "Prisoners' Dilemma"
|-
| 2023
| ''[[The Good Doctor (American TV series)|The Good Doctor]]''
| Kurt
| Episode: "A Beautiful Day"
|-
| 2024
| ''[[Manhunt (miniseries)|Manhunt]]''
| Joseph Holt
| Episode: "The Final Act"
|-
| 2024
| ''[[Grotesquerie (TV series)|Grotesquerie]]''
| Dr. Lehman
| 2 episodes
|-
| 2024
| ''[[Matlock (2024 TV series)|Matlock]]''
| Robert Walton
| Episode: "The Rabbit and the Hawk"
|-
| 2024
| ''[[Based on a True Story (TV series)|Based on a True Story]]''
| Wendy Jenkins's boss
| Episode: "Y'all Ready for This?"
|-
| {{TBA}}
| {{Pending series|[[The Murder of JonBenét Ramsey]]}}
| Bill McReynolds
| Recurring role, [[post-production]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/10/jonbenet-ramsey-series-cast-john-billingsley-jeremy-bobb-1236106369/|title=John Billingsley & Jeremy Bobb Join Paramount+’s ‘JonBenét Ramsey’ Series In Recurring Roles|website=Deadline Hollywood|first=Denise|last=Petski|date=October 3, 2024|access-date=April 27, 2025}}</ref>
|}
===Video games===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2005
| ''[[Ultimate Spider-Man (video game)|Ultimate Spider-Man]]''
| [[Bolivar Trask]]
|
|-
| 2006
| ''[[Superman Returns (video game)|Superman Returns]]''
| [[Metallo]], additional voices
|
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
bpptmtsmfvhtec9ddp3h3s1bxyorame
1761777
1761776
2026-11-17T20:52:17Z
Meursault2004
3
/* Télévisi */
1761777
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 1989
| ''[[Shredder Orpheus]]''
| Linus
|
|-
| 2001
| ''[[Crocodile Dundee in Los Angeles]]''
| Barry
|
|-
| 2001
| ''[[Just Ask My Children (2001 film)|Just Ask My Children]]''
| Andrew Gines
|
|-
| 2001
| ''[[The Glass House (2001 film)|The Glass House]]''
| Driving Instructor
|
|-
| 2002
| ''[[High Crimes]]''
| Lie Detector Coach
|
|-
| 2003
| ''[[Out of Time (2003 film)|Out of Time]]''
| Chae
|
|-
| 2004
| ''[[A Cinderella Story]]''
| Mr. Rothman
|
|-
| 2005
| ''[[The 12 Dogs of Christmas]]''
| Dogcatcher Doyle
|
|-
| 2006
| ''[[Room 6]]''
| Harrison McKendrick
|
|-
| 2007
| ''[[The Man from Earth]]''
| Harry
|
|-
| 2008
| ''[[The Last Word (2008 film)|The Last Word]]''
| Brady
|
|-
| 2008
| ''The Least of These''
| Father Alfred McKavee
|
|-
| 2009
| ''[[2012 (film)|2012]]''
| Professor Frederick West
|
|-
| 2011
| ''[[Losing Control]]''
| Professor Straub
|
|-
| 2011
| ''[[Sironia]]''
| Doug
|
|-
| 2012
| ''[[Trade of Innocents]]''
| Malcolm Eddery
|
|-
| 2013
| ''[[Red Line (2013 film)|Red Line]]''
| Sam
|
|-
| 2016
| ''[[Madtown (film)|Madtown]]''
| Lloyd Zane Miller
|
|-
| 2017
| ''[[The Man from Earth: Holocene]]''
| Harry
|
|-
| 2022
| ''[[Emily the Criminal]]''
| Office manager
|
|-
| 2023
| ''[[The Shift (2023 film)|The Shift]]''
| Russo
|
|-
| 2025
| ''[[Anaconda (2025 film)|Anaconda]]''
| Jerry
|<ref>{{cite web |title=Anaconda (2025) |url=https://screendollars.com/movie/anaconda/ |website=screendollars.com |publisher=Screendollars |access-date=25 December 2025}}</ref>
|-
|}
===Télévisi===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 1992
| ''[[Northern Exposure]]''
| Patient
| Episode: "It Happened in Juneau"
|-
| 1996
| ''[[Almost Live!]]''
| [[Bill Gates]]
| 1 episode
|-
| 1997
| ''[[NYPD Blue]]''
| Glenn Farley
| Episode: "It Takes a Village"
|-
| 1998
| ''[[The Practice]]''
| Revenue Officer Robert Schmitt
| Episode: "The Trial"
|-
| 1999
| ''[[The X-Files]]''
| Timothy "Timmy the Geek" Landau
| Episode: "[[Three of a Kind (The X-Files)|Three of a Kind]]"
|-
| 2000
| ''[[G vs E]]''
| Bill Kaplan
| Episode: "Cougar Pines"
|-
| 2000
| ''[[Gilmore Girls]]''
| Mr. Remmy
| Episode: "[[The Lorelais' First Day At Chilton]]"
|-
| 2000
| ''[[The Others (American TV series)|The Others]]''
| Professor Miles Ballard
| Main cast
|-
| 2000
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Peter Garfield
| Episode: "Reasonable Doubt"
|-
| 2001
| ''[[The West Wing]]''
| Dr. John Fallow
| Episode: "Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail"
|-
| 2001
| ''[[Roswell (TV series)|Roswell]]''
| Himself
| Episode: "Secrets and Lies"
|-
| 2001–2005
| ''[[Star Trek: Enterprise]]''
| Dr. [[Phlox (Star Trek)|Phlox]]
| Main cast
|-
| 2002
| ''[[NYPD Blue]]''
| Ryan Lipe
| 2 episodes
|-
| 2002
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Dr. Simon Coombs
| Episode: "The Other Guys"
|-
| 2003
| ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]''
| Dr. Evan Royce
| Episode: "[[Unleashed (Angel)|Unleashed]]"
|-
| 2004
| ''[[Duck Dodgers (TV series)|Duck Dodgers]]''
| Dr. Psy-Q Hi
| 2 episodes ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 2004–2005
| ''[[Cold Case]]''
| George Marks
| 2 episodes
|-
| 2006
| ''[[Prison Break]]''
| Terrence Steadman
| 3 episodes
|-
| 2006
| ''[[CSI: NY]]''
| Cecil Arthur
| Episode: "Risk"
|-
| 2006
| ''[[The Closer]]''
| Tom Newman
| Episode: "Aftertaste"
|-
| 2006–2007; 2009
| ''[[The Nine (TV series)|The Nine]]''
| Egan Foote
| Main cast
|-
| 2006
| ''[[Dead and Deader]]''
| Langdon
| [[TV movie]]
|-
| 2007
| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]''
| Jackson Scott
| Episode: "In the Dark"
|-
| 2007
| ''[[Ghost Whisperer]]''
| Mike
| Episode: “Children of Ghosts”
|-
| 2007
| ''[[Journeyman (TV series)|Journeyman]]''
| Alan Pratt
| Episode: “Game Three”
|-
| 2007
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Jacob Nolston
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Paul Cydon
| Episode: "The Case of the Cross-Dressing Carp"
|-
| 2008–2012
| ''[[True Blood]]''
| Coroner Mike Spencer
| Recurring role (seasons 1–2, 5), guest episode (season 3)
|-
| 2008
| ''[[Eli Stone]]''
| Daniel Foote
| Episode: "Waiting for That Day"
|-
| 2008
| ''[[Without a Trace]]''
| Harry
| Episode: "Rewind"
|-
| 2008
| ''[[Fear Itself (TV series)|Fear Itself]]''
| Phil
| Episode: "Community"
|-
| 2009
| ''[[Criminal Minds]]''
| Hugh Rollins
| Episode: "A Shade of Gray"
|-
| 2009
| ''[[24 (TV series)|24]]''
| Michael Latham
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''[[Leverage (American TV series)|Leverage]]''
| Head of Security
| Episode: "The Rashomon Job"
|-
| 2010
| ''[[The Mentalist]]''
| Ellis Mars
| Episode: "Red Moon"
|-
| 2011–2014
| ''[[Suits (American TV series)|Suits]]''
| Stan Jacobson
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Dr. Henklefust
| Episode: "The Night the Clown Cried II: Tears of Doom!" (voice role)
|-
| 2013
| ''[[Southland (TV series)|Southland]]''
| ''uncredited''
| Episode: "Under the Big Top"
|-
| 2013
| ''[[Nikita (TV series)|Nikita]]''
| Heidecker
| Episode: "Brave New World"
|-
| 2014
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| Dr. Edward Harkness
| Episode: "The Corpse at the Convention"
|-
| 2014
| ''[[Intelligence (American TV series)|Intelligence]]''
| Dr. Shenendoah Cassidy
| Main cast
|-
| 2014
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Eugene Goodman
| 1 episode
|-
| 2014
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Doug Ouellet
| Episode: “Black Budget”
|-
| 2015–2016
| ''[[Turn: Washington's Spies]]''
| Samuel Townsend
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2016–2017
| ''[[Stitchers]]''
| Mitchell Blair
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2017
| ''[[Code Black (TV series)|Code Black]]''
| Mr. Hazelton
| Episode: "Vertigo"
|-
| 2017
| ''[[Man Seeking Woman]]''
| Watson
| Episode: "Bagel"
|-
| 2017
| ''[[Twin Peaks season 3|Twin Peaks]]''
| Dr. Ben
| Episode: "Part 10"
|-
| 2017
| ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]''
| Alvin
| Episode: "Off the Record"
|-
| 2018
| ''The 5th Quarter''
| Martin Fuller
| Episode: "A Lift of Their Own"
|-
| 2018
| ''[[This Is Us]]''
| Bill Weston
| Episode "Katie Girls"
|-
| 2018
| ''[[The Conners]]''
| Mr. Swindell
| Episode: "There Won't Be Blood"
|-
| 2019
| ''[[The Orville]]''
| Cambis Borrin
| Episode: "Home"
|-
| 2019
| ''[[The Rookie]]''
| Kevin Scott
| Episode: "Heartbreak"
|-
| 2019
| ''[[The Resident (TV series)|The Resident]]''
| Dr. Stewart
| Episode: "If Not Now, When?"
|-
| 2019
| ''[[Unbelievable (miniseries)|Unbelievable]]''
| Judge Brent Gordon
| Episode: "Episode 8"
|-
| 2019
| ''[[Shameless (American TV series)|Shameless]]''
| Dr. Drew
| Episode: "Which America?"
|-
| 2020
| ''[[All Rise (TV series)|All Rise]]''
| Dr. Timothy Gipson
| Episode: "What the Constitution Greens to Me"
|-
| 2020
| ''[[Homecoming (TV series)|Homecoming]]''
| Buddy
| Episode: "People"
|-
| 2020
| ''[[Next (2020 TV series)|Next]]''
| Richard Weiss
| Episode: "FILE #1"
|-
| 2021
| ''[[Station 19]]''
| Lloyd
| Episode: "Here It Comes Again"
|-
| 2022
| ''[[Pam & Tommy]]''
| Bruce Hendricks
| Episode: "Pamela in Wonderland"
|-
| 2022
| ''[[NCIS: Hawaiʻi]]''
| Professor Staggs
| Episode: "Prisoners' Dilemma"
|-
| 2023
| ''[[The Good Doctor (American TV series)|The Good Doctor]]''
| Kurt
| Episode: "A Beautiful Day"
|-
| 2024
| ''[[Manhunt (miniseries)|Manhunt]]''
| Joseph Holt
| Episode: "The Final Act"
|-
| 2024
| ''[[Grotesquerie (TV series)|Grotesquerie]]''
| Dr. Lehman
| 2 episodes
|-
| 2024
| ''[[Matlock (2024 TV series)|Matlock]]''
| Robert Walton
| Episode: "The Rabbit and the Hawk"
|-
| 2024
| ''[[Based on a True Story (TV series)|Based on a True Story]]''
| Wendy Jenkins's boss
| Episode: "Y'all Ready for This?"
|-
| {{TBA}}
| {{Pending series|[[The Murder of JonBenét Ramsey]]}}
| Bill McReynolds
| Recurring role, [[post-production]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/10/jonbenet-ramsey-series-cast-john-billingsley-jeremy-bobb-1236106369/|title=John Billingsley & Jeremy Bobb Join Paramount+’s ‘JonBenét Ramsey’ Series In Recurring Roles|website=Deadline Hollywood|first=Denise|last=Petski|date=October 3, 2024|access-date=April 27, 2025}}</ref>
|}
===Video games===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2005
| ''[[Ultimate Spider-Man (video game)|Ultimate Spider-Man]]''
| [[Bolivar Trask]]
|
|-
| 2006
| ''[[Superman Returns (video game)|Superman Returns]]''
| [[Metallo]], additional voices
|
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
le9xnlwxtu68l2q5kivducfmovm29jb
1761778
1761777
2026-11-17T20:52:58Z
Meursault2004
3
/* Dolanan komputer */
1761778
wikitext
text/x-wiki
[[File:10.17.09JohnBillingsleyByLuigiNovi.jpg|thumb|John Billingsley (2009)]]
'''John Billingsley''' (lair 30 Mèi 1960) iku aktor saka Amérika Sarékat. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Phlox ing ''[[Star Trek: Enterprise]].''
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 1989
| ''[[Shredder Orpheus]]''
| Linus
|
|-
| 2001
| ''[[Crocodile Dundee in Los Angeles]]''
| Barry
|
|-
| 2001
| ''[[Just Ask My Children (2001 film)|Just Ask My Children]]''
| Andrew Gines
|
|-
| 2001
| ''[[The Glass House (2001 film)|The Glass House]]''
| Driving Instructor
|
|-
| 2002
| ''[[High Crimes]]''
| Lie Detector Coach
|
|-
| 2003
| ''[[Out of Time (2003 film)|Out of Time]]''
| Chae
|
|-
| 2004
| ''[[A Cinderella Story]]''
| Mr. Rothman
|
|-
| 2005
| ''[[The 12 Dogs of Christmas]]''
| Dogcatcher Doyle
|
|-
| 2006
| ''[[Room 6]]''
| Harrison McKendrick
|
|-
| 2007
| ''[[The Man from Earth]]''
| Harry
|
|-
| 2008
| ''[[The Last Word (2008 film)|The Last Word]]''
| Brady
|
|-
| 2008
| ''The Least of These''
| Father Alfred McKavee
|
|-
| 2009
| ''[[2012 (film)|2012]]''
| Professor Frederick West
|
|-
| 2011
| ''[[Losing Control]]''
| Professor Straub
|
|-
| 2011
| ''[[Sironia]]''
| Doug
|
|-
| 2012
| ''[[Trade of Innocents]]''
| Malcolm Eddery
|
|-
| 2013
| ''[[Red Line (2013 film)|Red Line]]''
| Sam
|
|-
| 2016
| ''[[Madtown (film)|Madtown]]''
| Lloyd Zane Miller
|
|-
| 2017
| ''[[The Man from Earth: Holocene]]''
| Harry
|
|-
| 2022
| ''[[Emily the Criminal]]''
| Office manager
|
|-
| 2023
| ''[[The Shift (2023 film)|The Shift]]''
| Russo
|
|-
| 2025
| ''[[Anaconda (2025 film)|Anaconda]]''
| Jerry
|<ref>{{cite web |title=Anaconda (2025) |url=https://screendollars.com/movie/anaconda/ |website=screendollars.com |publisher=Screendollars |access-date=25 December 2025}}</ref>
|-
|}
===Télévisi===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 1992
| ''[[Northern Exposure]]''
| Patient
| Episode: "It Happened in Juneau"
|-
| 1996
| ''[[Almost Live!]]''
| [[Bill Gates]]
| 1 episode
|-
| 1997
| ''[[NYPD Blue]]''
| Glenn Farley
| Episode: "It Takes a Village"
|-
| 1998
| ''[[The Practice]]''
| Revenue Officer Robert Schmitt
| Episode: "The Trial"
|-
| 1999
| ''[[The X-Files]]''
| Timothy "Timmy the Geek" Landau
| Episode: "[[Three of a Kind (The X-Files)|Three of a Kind]]"
|-
| 2000
| ''[[G vs E]]''
| Bill Kaplan
| Episode: "Cougar Pines"
|-
| 2000
| ''[[Gilmore Girls]]''
| Mr. Remmy
| Episode: "[[The Lorelais' First Day At Chilton]]"
|-
| 2000
| ''[[The Others (American TV series)|The Others]]''
| Professor Miles Ballard
| Main cast
|-
| 2000
| ''[[Touched by an Angel]]''
| Peter Garfield
| Episode: "Reasonable Doubt"
|-
| 2001
| ''[[The West Wing]]''
| Dr. John Fallow
| Episode: "Somebody's Going to Emergency, Somebody's Going to Jail"
|-
| 2001
| ''[[Roswell (TV series)|Roswell]]''
| Himself
| Episode: "Secrets and Lies"
|-
| 2001–2005
| ''[[Star Trek: Enterprise]]''
| Dr. [[Phlox (Star Trek)|Phlox]]
| Main cast
|-
| 2002
| ''[[NYPD Blue]]''
| Ryan Lipe
| 2 episodes
|-
| 2002
| ''[[Stargate SG-1]]''
| Dr. Simon Coombs
| Episode: "The Other Guys"
|-
| 2003
| ''[[Angel (1999 TV series)|Angel]]''
| Dr. Evan Royce
| Episode: "[[Unleashed (Angel)|Unleashed]]"
|-
| 2004
| ''[[Duck Dodgers (TV series)|Duck Dodgers]]''
| Dr. Psy-Q Hi
| 2 episodes ([[Voice acting|voice role]])
|-
| 2004–2005
| ''[[Cold Case]]''
| George Marks
| 2 episodes
|-
| 2006
| ''[[Prison Break]]''
| Terrence Steadman
| 3 episodes
|-
| 2006
| ''[[CSI: NY]]''
| Cecil Arthur
| Episode: "Risk"
|-
| 2006
| ''[[The Closer]]''
| Tom Newman
| Episode: "Aftertaste"
|-
| 2006–2007; 2009
| ''[[The Nine (TV series)|The Nine]]''
| Egan Foote
| Main cast
|-
| 2006
| ''[[Dead and Deader]]''
| Langdon
| [[TV movie]]
|-
| 2007
| ''[[NCIS (TV series)|NCIS]]''
| Jackson Scott
| Episode: "In the Dark"
|-
| 2007
| ''[[Ghost Whisperer]]''
| Mike
| Episode: “Children of Ghosts”
|-
| 2007
| ''[[Journeyman (TV series)|Journeyman]]''
| Alan Pratt
| Episode: “Game Three”
|-
| 2007
| ''[[Grey's Anatomy]]''
| Jacob Nolston
| 2 episodes
|-
| 2007
| ''[[CSI: Crime Scene Investigation]]''
| Paul Cydon
| Episode: "The Case of the Cross-Dressing Carp"
|-
| 2008–2012
| ''[[True Blood]]''
| Coroner Mike Spencer
| Recurring role (seasons 1–2, 5), guest episode (season 3)
|-
| 2008
| ''[[Eli Stone]]''
| Daniel Foote
| Episode: "Waiting for That Day"
|-
| 2008
| ''[[Without a Trace]]''
| Harry
| Episode: "Rewind"
|-
| 2008
| ''[[Fear Itself (TV series)|Fear Itself]]''
| Phil
| Episode: "Community"
|-
| 2009
| ''[[Criminal Minds]]''
| Hugh Rollins
| Episode: "A Shade of Gray"
|-
| 2009
| ''[[24 (TV series)|24]]''
| Michael Latham
| 3 episodes
|-
| 2010
| ''[[Leverage (American TV series)|Leverage]]''
| Head of Security
| Episode: "The Rashomon Job"
|-
| 2010
| ''[[The Mentalist]]''
| Ellis Mars
| Episode: "Red Moon"
|-
| 2011–2014
| ''[[Suits (American TV series)|Suits]]''
| Stan Jacobson
| 2 episodes
|-
| 2012
| ''[[Scooby-Doo! Mystery Incorporated]]''
| Dr. Henklefust
| Episode: "The Night the Clown Cried II: Tears of Doom!" (voice role)
|-
| 2013
| ''[[Southland (TV series)|Southland]]''
| ''uncredited''
| Episode: "Under the Big Top"
|-
| 2013
| ''[[Nikita (TV series)|Nikita]]''
| Heidecker
| Episode: "Brave New World"
|-
| 2014
| ''[[Bones (TV series)|Bones]]''
| Dr. Edward Harkness
| Episode: "The Corpse at the Convention"
|-
| 2014
| ''[[Intelligence (American TV series)|Intelligence]]''
| Dr. Shenendoah Cassidy
| Main cast
|-
| 2014
| ''[[Hawaii Five-0 (2010 TV series)|Hawaii Five-0]]''
| Eugene Goodman
| 1 episode
|-
| 2014
| ''[[NCIS: Los Angeles]]''
| Doug Ouellet
| Episode: “Black Budget”
|-
| 2015–2016
| ''[[Turn: Washington's Spies]]''
| Samuel Townsend
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2016–2017
| ''[[Stitchers]]''
| Mitchell Blair
| Recurring role (seasons 2–3)
|-
| 2017
| ''[[Code Black (TV series)|Code Black]]''
| Mr. Hazelton
| Episode: "Vertigo"
|-
| 2017
| ''[[Man Seeking Woman]]''
| Watson
| Episode: "Bagel"
|-
| 2017
| ''[[Twin Peaks season 3|Twin Peaks]]''
| Dr. Ben
| Episode: "Part 10"
|-
| 2017
| ''[[Lucifer (TV series)|Lucifer]]''
| Alvin
| Episode: "Off the Record"
|-
| 2018
| ''The 5th Quarter''
| Martin Fuller
| Episode: "A Lift of Their Own"
|-
| 2018
| ''[[This Is Us]]''
| Bill Weston
| Episode "Katie Girls"
|-
| 2018
| ''[[The Conners]]''
| Mr. Swindell
| Episode: "There Won't Be Blood"
|-
| 2019
| ''[[The Orville]]''
| Cambis Borrin
| Episode: "Home"
|-
| 2019
| ''[[The Rookie]]''
| Kevin Scott
| Episode: "Heartbreak"
|-
| 2019
| ''[[The Resident (TV series)|The Resident]]''
| Dr. Stewart
| Episode: "If Not Now, When?"
|-
| 2019
| ''[[Unbelievable (miniseries)|Unbelievable]]''
| Judge Brent Gordon
| Episode: "Episode 8"
|-
| 2019
| ''[[Shameless (American TV series)|Shameless]]''
| Dr. Drew
| Episode: "Which America?"
|-
| 2020
| ''[[All Rise (TV series)|All Rise]]''
| Dr. Timothy Gipson
| Episode: "What the Constitution Greens to Me"
|-
| 2020
| ''[[Homecoming (TV series)|Homecoming]]''
| Buddy
| Episode: "People"
|-
| 2020
| ''[[Next (2020 TV series)|Next]]''
| Richard Weiss
| Episode: "FILE #1"
|-
| 2021
| ''[[Station 19]]''
| Lloyd
| Episode: "Here It Comes Again"
|-
| 2022
| ''[[Pam & Tommy]]''
| Bruce Hendricks
| Episode: "Pamela in Wonderland"
|-
| 2022
| ''[[NCIS: Hawaiʻi]]''
| Professor Staggs
| Episode: "Prisoners' Dilemma"
|-
| 2023
| ''[[The Good Doctor (American TV series)|The Good Doctor]]''
| Kurt
| Episode: "A Beautiful Day"
|-
| 2024
| ''[[Manhunt (miniseries)|Manhunt]]''
| Joseph Holt
| Episode: "The Final Act"
|-
| 2024
| ''[[Grotesquerie (TV series)|Grotesquerie]]''
| Dr. Lehman
| 2 episodes
|-
| 2024
| ''[[Matlock (2024 TV series)|Matlock]]''
| Robert Walton
| Episode: "The Rabbit and the Hawk"
|-
| 2024
| ''[[Based on a True Story (TV series)|Based on a True Story]]''
| Wendy Jenkins's boss
| Episode: "Y'all Ready for This?"
|-
| {{TBA}}
| {{Pending series|[[The Murder of JonBenét Ramsey]]}}
| Bill McReynolds
| Recurring role, [[post-production]]<ref>{{cite web|url=https://deadline.com/2024/10/jonbenet-ramsey-series-cast-john-billingsley-jeremy-bobb-1236106369/|title=John Billingsley & Jeremy Bobb Join Paramount+’s ‘JonBenét Ramsey’ Series In Recurring Roles|website=Deadline Hollywood|first=Denise|last=Petski|date=October 3, 2024|access-date=April 27, 2025}}</ref>
|}
===Dolanan komputer===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2005
| ''[[Ultimate Spider-Man (video game)|Ultimate Spider-Man]]''
| [[Bolivar Trask]]
|
|-
| 2006
| ''[[Superman Returns (video game)|Superman Returns]]''
| [[Metallo]], additional voices
|
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
{{commons category}}
* {{IMDb name}}
{{DEFAULTSORT:Billingsley, John}}
[[Kategori:Lair 1960]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
q7ugqd61xa7fu9wq6guwdrgbgzvsf4p
Penelope Mitchell
0
201062
1761779
1761505
2026-11-17T20:54:53Z
Meursault2004
3
/* Réferènsi */
1761779
wikitext
text/x-wiki
'''Penelope Mitchell''' (lair 24 Juli 1991) iku aktris Ostrali. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Letha Godfrey ing sèri télévisi Amérika Sarékat ''Hemlock Grove'', lan Liv Parker ''The Vampire Diaries'' saha Renée Picard ing ''[[Star Trek: Picard]]''.
== Filmografi ==
=== Film ===
<!-- do *not* add rowspans to this table as it breaks the sorting feature -->
{| class="wikitable sortable"
|+ Film roles
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''The Fat Lady Swings''
| Sherry
| [[Short film]]
|-
| ''Nightshift of the Vampire''
| Sofia
| Short film
|-
| ''The Grace of Others''
| Grace
| Short film
|-
| ''Meth to Madness''
| Zoe
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''The Wishful''
| Lula Doe / Princess Lula
| Short film
|-
| ''6 Plots''
| Jules Freeman
| {{aka}} ''Six Graves''
|-
| ''Green Eyed''
| Sarah
| Short film
|-
| 2013
| ''The Joe Manifesto''
| Sue
|
|-
| 2014
| ''The Fear of Darkness''
| Skye Williams
|
|-
| rowspan="4" | 2015
| ''[[Zipper (film)|Zipper]]''
| Laci/Jennifer
|
|-
| ''[[The Curse of Downers Grove]]''
| Tracy
|
|-
| ''The Waiting Game''
| Erica
| Short film
|-
| ''[[Curve (film)|Curve]]''
| Ella Rutledge
|
|-
| 2017
| ''Gnaw (Apartment 212)''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''The Midwife's Deception''
|Jina
|
|-
| ''[[Between Worlds]]''
|Billi
|
|-
| ''[[Look Away (2018 film)|Look Away]]''
| Lily
|
|-
| 2019
| ''[[Hellboy (2019 film)|Hellboy]]''
| Ganeida the Witch
|
|-
| 2020
| ''[[Becoming (2020 horror film)|Becoming]]''
| Lisa Corrigan
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''[[The Hyperions]]''
| Vista Mandulbaum
|
|-
| ''[[R.I.P.D. 2: Rise of the Damned]]''
| Jeanne
|
|-
|rowspan="2" | 2023
| ''[[Muzzle (film)|Muzzle]]''
| Mia
|
|-
| ''[[What You Wish For]]''
| Alice<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=13638858 |title=What You Wish For (2023) |access-date=16 June 2024}}</ref>
|
|-
|rowspan="2" | 2024
|''[[Sting (film)|Sting]]''
|Heather Miller
|
|-
|''[[Oh, Canada (film)|Oh, Canada]]''
|Sloan / Amy
|
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Television roles
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2009
| ''[[Rush (2008 TV series)|Rush]]''
| Sarah
| 1 episode
|-
| 2011
| ''[[Offspring (TV series)|Offspring]]''
| Chrissy
| Episode: "Cheating on Your Test"
|-
| 2013
| ''[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]''
| Letha Godfrey
| Main cast (season 1)
|-
| 2014–15
| ''[[The Vampire Diaries]]''
| Olivia 'Liv' Parker
| Recurring role (seasons 5–6)
|-
| 2018
| ''The Time Capsule''
| Lauren
| [[Television film]]
|-
| 2022
| ''[[Star Trek: Picard]]''
| Renée Picard
| Recurring role (season 2)
|}
{| class="wikitable sortable"
|+ Music video roles
|-
! Year
! Title
! Artist
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2015
| ''[[Lonely Town (Brandon Flowers song)|Lonely Town]]''
| [[Brandon Flowers]]
|
|}
== Réferènsi ==
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1991]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
26ndacqtior1enjvjjzynce7lx9l3nk
1761780
1761779
2026-11-17T20:55:27Z
Meursault2004
3
/* Télévisi */
1761780
wikitext
text/x-wiki
'''Penelope Mitchell''' (lair 24 Juli 1991) iku aktris Ostrali. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Letha Godfrey ing sèri télévisi Amérika Sarékat ''Hemlock Grove'', lan Liv Parker ''The Vampire Diaries'' saha Renée Picard ing ''[[Star Trek: Picard]]''.
== Filmografi ==
=== Film ===
<!-- do *not* add rowspans to this table as it breaks the sorting feature -->
{| class="wikitable sortable"
|+ Film roles
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''The Fat Lady Swings''
| Sherry
| [[Short film]]
|-
| ''Nightshift of the Vampire''
| Sofia
| Short film
|-
| ''The Grace of Others''
| Grace
| Short film
|-
| ''Meth to Madness''
| Zoe
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''The Wishful''
| Lula Doe / Princess Lula
| Short film
|-
| ''6 Plots''
| Jules Freeman
| {{aka}} ''Six Graves''
|-
| ''Green Eyed''
| Sarah
| Short film
|-
| 2013
| ''The Joe Manifesto''
| Sue
|
|-
| 2014
| ''The Fear of Darkness''
| Skye Williams
|
|-
| rowspan="4" | 2015
| ''[[Zipper (film)|Zipper]]''
| Laci/Jennifer
|
|-
| ''[[The Curse of Downers Grove]]''
| Tracy
|
|-
| ''The Waiting Game''
| Erica
| Short film
|-
| ''[[Curve (film)|Curve]]''
| Ella Rutledge
|
|-
| 2017
| ''Gnaw (Apartment 212)''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''The Midwife's Deception''
|Jina
|
|-
| ''[[Between Worlds]]''
|Billi
|
|-
| ''[[Look Away (2018 film)|Look Away]]''
| Lily
|
|-
| 2019
| ''[[Hellboy (2019 film)|Hellboy]]''
| Ganeida the Witch
|
|-
| 2020
| ''[[Becoming (2020 horror film)|Becoming]]''
| Lisa Corrigan
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''[[The Hyperions]]''
| Vista Mandulbaum
|
|-
| ''[[R.I.P.D. 2: Rise of the Damned]]''
| Jeanne
|
|-
|rowspan="2" | 2023
| ''[[Muzzle (film)|Muzzle]]''
| Mia
|
|-
| ''[[What You Wish For]]''
| Alice<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=13638858 |title=What You Wish For (2023) |access-date=16 June 2024}}</ref>
|
|-
|rowspan="2" | 2024
|''[[Sting (film)|Sting]]''
|Heather Miller
|
|-
|''[[Oh, Canada (film)|Oh, Canada]]''
|Sloan / Amy
|
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Television roles
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2009
| ''[[Rush (2008 TV series)|Rush]]''
| Sarah
| 1 episode
|-
| 2011
| ''[[Offspring (TV series)|Offspring]]''
| Chrissy
| Episode: "Cheating on Your Test"
|-
| 2013
| ''[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]''
| Letha Godfrey
| Main cast (season 1)
|-
| 2014–15
| ''[[The Vampire Diaries]]''
| Olivia 'Liv' Parker
| Recurring role (seasons 5–6)
|-
| 2018
| ''The Time Capsule''
| Lauren
| [[Television film]]
|-
| 2022
| ''[[Star Trek: Picard]]''
| Renée Picard
| Recurring role (season 2)
|}
=== Vidhéo musik ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Music video roles
|-
! Year
! Title
! Artist
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2015
| ''[[Lonely Town (Brandon Flowers song)|Lonely Town]]''
| [[Brandon Flowers]]
|
|}
== Réferènsi ==
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1991]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
14koptkii4oxvs0ntc2q6rz7gqzu1fq
1761788
1761780
2026-11-17T21:39:52Z
Meursault2004
3
/* Film */
1761788
wikitext
text/x-wiki
'''Penelope Mitchell''' (lair 24 Juli 1991) iku aktris Ostrali. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Letha Godfrey ing sèri télévisi Amérika Sarékat ''Hemlock Grove'', lan Liv Parker ''The Vampire Diaries'' saha Renée Picard ing ''[[Star Trek: Picard]]''.
== Filmografi ==
=== Film ===
<!-- do *not* add rowspans to this table as it breaks the sorting feature -->
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''The Fat Lady Swings''
| Sherry
| [[Short film]]
|-
| ''Nightshift of the Vampire''
| Sofia
| Short film
|-
| ''The Grace of Others''
| Grace
| Short film
|-
| ''Meth to Madness''
| Zoe
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''The Wishful''
| Lula Doe / Princess Lula
| Short film
|-
| ''6 Plots''
| Jules Freeman
| {{aka}} ''Six Graves''
|-
| ''Green Eyed''
| Sarah
| Short film
|-
| 2013
| ''The Joe Manifesto''
| Sue
|
|-
| 2014
| ''The Fear of Darkness''
| Skye Williams
|
|-
| rowspan="4" | 2015
| ''[[Zipper (film)|Zipper]]''
| Laci/Jennifer
|
|-
| ''[[The Curse of Downers Grove]]''
| Tracy
|
|-
| ''The Waiting Game''
| Erica
| Short film
|-
| ''[[Curve (film)|Curve]]''
| Ella Rutledge
|
|-
| 2017
| ''Gnaw (Apartment 212)''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''The Midwife's Deception''
|Jina
|
|-
| ''[[Between Worlds]]''
|Billi
|
|-
| ''[[Look Away (2018 film)|Look Away]]''
| Lily
|
|-
| 2019
| ''[[Hellboy (2019 film)|Hellboy]]''
| Ganeida the Witch
|
|-
| 2020
| ''[[Becoming (2020 horror film)|Becoming]]''
| Lisa Corrigan
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''[[The Hyperions]]''
| Vista Mandulbaum
|
|-
| ''[[R.I.P.D. 2: Rise of the Damned]]''
| Jeanne
|
|-
|rowspan="2" | 2023
| ''[[Muzzle (film)|Muzzle]]''
| Mia
|
|-
| ''[[What You Wish For]]''
| Alice<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=13638858 |title=What You Wish For (2023) |access-date=16 June 2024}}</ref>
|
|-
|rowspan="2" | 2024
|''[[Sting (film)|Sting]]''
|Heather Miller
|
|-
|''[[Oh, Canada (film)|Oh, Canada]]''
|Sloan / Amy
|
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Television roles
|-
! Year
! Title
! Role
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2009
| ''[[Rush (2008 TV series)|Rush]]''
| Sarah
| 1 episode
|-
| 2011
| ''[[Offspring (TV series)|Offspring]]''
| Chrissy
| Episode: "Cheating on Your Test"
|-
| 2013
| ''[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]''
| Letha Godfrey
| Main cast (season 1)
|-
| 2014–15
| ''[[The Vampire Diaries]]''
| Olivia 'Liv' Parker
| Recurring role (seasons 5–6)
|-
| 2018
| ''The Time Capsule''
| Lauren
| [[Television film]]
|-
| 2022
| ''[[Star Trek: Picard]]''
| Renée Picard
| Recurring role (season 2)
|}
=== Vidhéo musik ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Music video roles
|-
! Year
! Title
! Artist
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2015
| ''[[Lonely Town (Brandon Flowers song)|Lonely Town]]''
| [[Brandon Flowers]]
|
|}
== Réferènsi ==
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1991]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
1fl7t0rv5pyh2fk5knxvm6ow120f1yd
1761789
1761788
2026-11-17T21:40:39Z
Meursault2004
3
/* Télévisi */
1761789
wikitext
text/x-wiki
'''Penelope Mitchell''' (lair 24 Juli 1991) iku aktris Ostrali. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Letha Godfrey ing sèri télévisi Amérika Sarékat ''Hemlock Grove'', lan Liv Parker ''The Vampire Diaries'' saha Renée Picard ing ''[[Star Trek: Picard]]''.
== Filmografi ==
=== Film ===
<!-- do *not* add rowspans to this table as it breaks the sorting feature -->
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''The Fat Lady Swings''
| Sherry
| [[Short film]]
|-
| ''Nightshift of the Vampire''
| Sofia
| Short film
|-
| ''The Grace of Others''
| Grace
| Short film
|-
| ''Meth to Madness''
| Zoe
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''The Wishful''
| Lula Doe / Princess Lula
| Short film
|-
| ''6 Plots''
| Jules Freeman
| {{aka}} ''Six Graves''
|-
| ''Green Eyed''
| Sarah
| Short film
|-
| 2013
| ''The Joe Manifesto''
| Sue
|
|-
| 2014
| ''The Fear of Darkness''
| Skye Williams
|
|-
| rowspan="4" | 2015
| ''[[Zipper (film)|Zipper]]''
| Laci/Jennifer
|
|-
| ''[[The Curse of Downers Grove]]''
| Tracy
|
|-
| ''The Waiting Game''
| Erica
| Short film
|-
| ''[[Curve (film)|Curve]]''
| Ella Rutledge
|
|-
| 2017
| ''Gnaw (Apartment 212)''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''The Midwife's Deception''
|Jina
|
|-
| ''[[Between Worlds]]''
|Billi
|
|-
| ''[[Look Away (2018 film)|Look Away]]''
| Lily
|
|-
| 2019
| ''[[Hellboy (2019 film)|Hellboy]]''
| Ganeida the Witch
|
|-
| 2020
| ''[[Becoming (2020 horror film)|Becoming]]''
| Lisa Corrigan
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''[[The Hyperions]]''
| Vista Mandulbaum
|
|-
| ''[[R.I.P.D. 2: Rise of the Damned]]''
| Jeanne
|
|-
|rowspan="2" | 2023
| ''[[Muzzle (film)|Muzzle]]''
| Mia
|
|-
| ''[[What You Wish For]]''
| Alice<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=13638858 |title=What You Wish For (2023) |access-date=16 June 2024}}</ref>
|
|-
|rowspan="2" | 2024
|''[[Sting (film)|Sting]]''
|Heather Miller
|
|-
|''[[Oh, Canada (film)|Oh, Canada]]''
|Sloan / Amy
|
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2009
| ''[[Rush (2008 TV series)|Rush]]''
| Sarah
| 1 episode
|-
| 2011
| ''[[Offspring (TV series)|Offspring]]''
| Chrissy
| Episode: "Cheating on Your Test"
|-
| 2013
| ''[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]''
| Letha Godfrey
| Main cast (season 1)
|-
| 2014–15
| ''[[The Vampire Diaries]]''
| Olivia 'Liv' Parker
| Recurring role (seasons 5–6)
|-
| 2018
| ''The Time Capsule''
| Lauren
| [[Television film]]
|-
| 2022
| ''[[Star Trek: Picard]]''
| Renée Picard
| Recurring role (season 2)
|}
=== Vidhéo musik ===
{| class="wikitable sortable"
|+ Music video roles
|-
! Year
! Title
! Artist
! class="unsortable" | Notes
|-
| 2015
| ''[[Lonely Town (Brandon Flowers song)|Lonely Town]]''
| [[Brandon Flowers]]
|
|}
== Réferènsi ==
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1991]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
sax48yf345yybgnafe88o2s6w7vqqlt
1761790
1761789
2026-11-17T21:41:19Z
Meursault2004
3
/* Vidhéo musik */
1761790
wikitext
text/x-wiki
'''Penelope Mitchell''' (lair 24 Juli 1991) iku aktris Ostrali. Dhèwèké kawentar olèhé maragakaké Letha Godfrey ing sèri télévisi Amérika Sarékat ''Hemlock Grove'', lan Liv Parker ''The Vampire Diaries'' saha Renée Picard ing ''[[Star Trek: Picard]]''.
== Filmografi ==
=== Film ===
<!-- do *not* add rowspans to this table as it breaks the sorting feature -->
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| rowspan="4" | 2011
| ''The Fat Lady Swings''
| Sherry
| [[Short film]]
|-
| ''Nightshift of the Vampire''
| Sofia
| Short film
|-
| ''The Grace of Others''
| Grace
| Short film
|-
| ''Meth to Madness''
| Zoe
| Short film
|-
| rowspan="3" | 2012
| ''The Wishful''
| Lula Doe / Princess Lula
| Short film
|-
| ''6 Plots''
| Jules Freeman
| {{aka}} ''Six Graves''
|-
| ''Green Eyed''
| Sarah
| Short film
|-
| 2013
| ''The Joe Manifesto''
| Sue
|
|-
| 2014
| ''The Fear of Darkness''
| Skye Williams
|
|-
| rowspan="4" | 2015
| ''[[Zipper (film)|Zipper]]''
| Laci/Jennifer
|
|-
| ''[[The Curse of Downers Grove]]''
| Tracy
|
|-
| ''The Waiting Game''
| Erica
| Short film
|-
| ''[[Curve (film)|Curve]]''
| Ella Rutledge
|
|-
| 2017
| ''Gnaw (Apartment 212)''
| Jennifer
|
|-
| rowspan="3" | 2018
| ''The Midwife's Deception''
|Jina
|
|-
| ''[[Between Worlds]]''
|Billi
|
|-
| ''[[Look Away (2018 film)|Look Away]]''
| Lily
|
|-
| 2019
| ''[[Hellboy (2019 film)|Hellboy]]''
| Ganeida the Witch
|
|-
| 2020
| ''[[Becoming (2020 horror film)|Becoming]]''
| Lisa Corrigan
|
|-
| rowspan="2" | 2022
| ''[[The Hyperions]]''
| Vista Mandulbaum
|
|-
| ''[[R.I.P.D. 2: Rise of the Damned]]''
| Jeanne
|
|-
|rowspan="2" | 2023
| ''[[Muzzle (film)|Muzzle]]''
| Mia
|
|-
| ''[[What You Wish For]]''
| Alice<ref name="BOM">{{Cite Box Office Mojo |id=13638858 |title=What You Wish For (2023) |access-date=16 June 2024}}</ref>
|
|-
|rowspan="2" | 2024
|''[[Sting (film)|Sting]]''
|Heather Miller
|
|-
|''[[Oh, Canada (film)|Oh, Canada]]''
|Sloan / Amy
|
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Paraga
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2009
| ''[[Rush (2008 TV series)|Rush]]''
| Sarah
| 1 episode
|-
| 2011
| ''[[Offspring (TV series)|Offspring]]''
| Chrissy
| Episode: "Cheating on Your Test"
|-
| 2013
| ''[[Hemlock Grove (TV series)|Hemlock Grove]]''
| Letha Godfrey
| Main cast (season 1)
|-
| 2014–15
| ''[[The Vampire Diaries]]''
| Olivia 'Liv' Parker
| Recurring role (seasons 5–6)
|-
| 2018
| ''The Time Capsule''
| Lauren
| [[Television film]]
|-
| 2022
| ''[[Star Trek: Picard]]''
| Renée Picard
| Recurring role (season 2)
|}
=== Vidhéo musik ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun
! Irah-irahan
! Artis
! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2015
| ''[[Lonely Town (Brandon Flowers song)|Lonely Town]]''
| [[Brandon Flowers]]
|
|}
== Réferènsi ==
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1991]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
rzkp519ftz0nfxoa9repz4g5aad4818
Wong Melayu Jambi
0
201088
1761837
1761608
2026-11-18T08:27:12Z
~2026-59397-43
75475
/* Agama */
1761837
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox ethnic group
| group = Wong Melayu Jambi
| native_name = ''Orang Melayu Jambi''<br>{{lang|ms-arab|{{Script/Arabic|أورڠ ملايو جامبي/أورڠ ملايو جمبي}}}}
| image =
COLLECTIE TROPENMUSEUM Twee hoofden van Sarolangun in traditionele adatkostuums Jambi Oost-Sumatra TMnr 10002780.jpg
| image_caption =
| popplace = '''[[Wong Melayu Indhonésia|Indhonésia]]''' ({{Flag|Jambi}}: 1.200.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of Riau Islands.svg}} [[Kapuloan Riau]]: 900.000 wong<br>{{•}}{{Flag|Riau}}: 600.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of South Sumatra (vectorised).svg}} [[Sumatra Kidul]]: 420.000 wong)<br />'''[[Wong Melayu Malaysia|Malaysia]]''' ({{Flagicon image|Flag of Johor.svg}} [[Johor]]: 480.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of Malacca.svg}} [[Melaka]]: 240.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of Selangor.svg}} [[Selangor]]: 150.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of Negeri Sembilan.svg}} [[Negeri Sembilan]]: 120.000 wong<br>{{•}}{{Flagicon image|Flag of Pahang.svg}} [[Pahang]]: 90.000 wong)
| languages = {{hlist|[[Basa Malayu|Malayu]] ([[Basa Melayu Jambi|Malayu Jambi]])|[[Basa Indhonésia|Indhonésia]]}}
| religions = [[Islam]]
| related_groups = {{hlist|[[Wong Melayu|Melayu]] ([[Wong Melayu Riau|Melayu Riau]]|[[Wong Melayu Malaysia|Melayu Malaysia]]|[[Wong Melayu Singapura|Melayu Singapura]]|[[Wong Melayu Brunéi|Melayu Brunéi Darussalam]])|[[Wong Kerinci|Kerinci]]|[[Wong Kubu|Orang Rimba]]}}
| pop1 = 3.120.000
| pop2 = 1.080.000
| region1 = {{Flag|Indhonésia}}
| region2 = {{Flag|Malaysia}}
}}
[[File:NH JBI.jpg|thumb|235px|Perwakilan 'Bujang' lan 'Gadis' saka Provinsi Jambi katon nganggo busana tradhisional Melayu Jambi bebarengan karo Nurdin Halid.]]
'''Wong Jambi''', utawa '''[[wong Melayu]] Jambi''',<ref>{{Cite journal|last=Putra|first=Agusti|date=2019|title=SEJARAH MELAYU JAMBI DARI ABAD 7 SAMPAI ABAD 20|url=https://ejournal.iainbengkulu.ac.id/index.php/twt/article/view/1549|journal=Tsaqofah Dan Tarikh|doi=10.29300/ttjksi.v3i1.1549|access-date=15 Novèmber 2026|archive-date=16 Fèbruari 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230216111819/https://ejournal.iainbengkulu.ac.id/index.php/twt/article/view/1549|url-status=dead}}</ref> ({{lang-ms|Orang Melayu Jambi}}, [[Aksara Gundhil|Jawi]]: {{Script/Arabic|أورڠ ملايو جامبي / أورڠ ملايو جمبي}}) iku sawijining kelompok ètnis pribumi sing asalé saka provinsi [[Jambi]]. Dumunung ing tlatah [[Kutha Jambi]], [[Kabupatèn Muaro Jambi]], Tanjung Jabung, [[Kabupatèn Batanghari|Batanghari]], lan Bungo-Tebo, uga sapérangan Sarko.{{sfn|Ensiklopedi Suku Bangsa di Indonesia|p=137-138}}<ref name="SUKU">{{cite web|url=https://jambi.bps.go.id/indicator/12/1107/1/penduduk-menurut-wilayah-administrasi-dan-suku-bangsa.html|title=Penduduk Menurut Administrasi dan Suku Bangsa|date=2000|website=jambi.bps.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026|archive-date=28 Novèmber 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20221128091218/https://jambi.bps.go.id/indicator/12/1107/1/penduduk-menurut-wilayah-administrasi-dan-suku-bangsa.html|url-status=live}}</ref> Dusun-dusuné dumunung adoh siji lan sijiné, omah-omah dibangun ing pinggir kali gedhé utawa cilik.
== Agama ==
Wong Melayu Jambi wis nganut agama [[Islam]], lan umume nganut [[madahab|mazhab]] [[madahab Sapingi|Syafi'i]]. Ing urip saben dina, isih ana kapercayan [[animisme]] lan [[dhinamisme (métafisika)|dhinamisme]], ing ngendi peran dukun minangka perantara karo jagad gaib isih ditemokake dicampur karo kapercayan marang makhluk menjelma saka jagad gaib sing seneng ngganggu manungsa lan uga bisa digunakake kanggo kepentingan manungsa.
Mayoritas wong Melayu Jambi iku [[Muslim]]. Akèh-akèhé wong-wong mau patuh banget marang urip sing adhedhasar kitabullah, tegesé "kabèh pranatan sing ngatur urip ing masarakat asalé saka budaya leluhur kita lan sumberé saka piwulang agama, yaiku [[Kuran|Al-Qur'an]] lan [[Kadis|Hadits]]."
== Deleng uga ==
* [[Wong Melayu Indhonésia]]
* [[Wong Melayu Riau]]
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
[[Kategori:Jambi|Melayu]]
[[Kategori:Melayu|Jambi]]
[[Kategori:Suku bangsa ing Indonesia|Melayu Jambi]]
[[Kategori:Golongan ètnik ing Indonésia|Melayu Jambi]]
s91jpevg2jof8nar7j0ejn21ikd77jq
Kutha Sungai Penuh
0
201092
1761841
1761653
2026-11-18T09:13:29Z
InternetArchiveBot
48188
Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead. #IABot (v2.0.9.7)
1761841
wikitext
text/x-wiki
{{Dati2
|settlement_type = Kota
|jeneng = Kutha Sungai Penuh
|translit_lang1_type = [[Abjad Jawi]]
|translit_lang1_info = سوڠاي ڤنوه
|nama lain = Sungaipenuh
|provinsi = [[Jambi]]
|julukan = {{hlist|Kota Sakti|Kota Sejuk}}
|lambang = [[File:Lambang Kota Sungai Penuh.png|250px]]
|peta = [[File:Lokasi Jambi Kota Sungai Penuh.svg|250px]]
|koordinat = {{Coord|2|03|49.6|S|101|23|41.9|E|display=inline, title}}
|foto = [[File:Pondok Tinggi Great Mosque.jpg|250px]]
|caption = Masjid Agung Pondok Tinggi
|dasar hukum = UURI Nomor 25 Tahun 2008
|tanggal = 8 Novèmber 2008
|motto = Sahalun suhak, salatuh bdei<br/>{{small|{{ISO 639 name|kvr}} Kompak dan berlandasan mufakat}}
|kecamatan = 8
|kelurahan = 4
|desa = 65
|jenis pemerintahan = Wali kota—dewan
|badan pemerintahan = Pemerintah Kota Sungai Penuh
|nama_walikota = Alfin
|nama_wakil_walikota = Azhar Hamzah
|nama sekretaris daerah = Alpian
|ketua DPRD = Hutri Randa
|luas = 391,50
|luasref = <ref name="SP">{{cite web|url=https://sungaipenuhkota.bps.go.id/publication/2020/05/18/927a43e7f128882158d81ba2/kota-sungai-penuh-dalam-angka-2020.html|title=Kota Sungai Penuh Dalam Angka 2020|website=www.sungaipenuhkota.bps.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026|format=pdf|archive-date=11 Juli 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210711130658/https://sungaipenuhkota.bps.go.id/publication/2020/05/18/927a43e7f128882158d81ba2/kota-sungai-penuh-dalam-angka-2020.html|url-status=live}}</ref>
|penduduk = 101716
|penduduktahun = 30 Juni [[2024]]
|pendudukref = <ref name="DUKCAPIL">{{cite web|url=https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/|title=Visualisasi Data Kependuduakan - Kementerian Dalam Negeri 2024|website=www.dukcapil.kemendagri.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026|format=visual|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805043517/http://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/|archive-date=2021-08-05|url-status=dead}}</ref>
|kepadatan = auto
|agama = {{ublist |item_style=white-space;
|99,09% [[Islam]]
|0,81% [[Kristen]]
|0,64% [[Protèstan]]
|0,17% [[Katulik]]
|0,10% [[Buda]]<ref name="DUKCAPIL">{{cite web|url=https://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/|title=Visualisasi Data Kependuduakan - Kementerian Dalam Negeri 2024|website=www.dukcapil.kemendagri.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026|format=visual|archive-url=https://web.archive.org/web/20210805043517/http://gis.dukcapil.kemendagri.go.id/peta/|archive-date=2021-08-05|url-status=dead}}</ref><ref name="AGAMA">{{cite web|url=https://sp2010.bps.go.id/index.php/site/tabel?search-tabel=Penduduk+Menurut+Wilayah+dan+Agama+yang+Dianut&tid=321&search-wilayah=Kota+Sungai+Penuh&wid=1572000000&lang=id|title=Penduduk Menurut Wilayah dan Agama yang Dianut di Kota Sungai Penuh|website=www.sp2010.bps.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026|archive-date=5 Maret 2023|archive-url=https://web.archive.org/web/20230305161155/https://sp2010.bps.go.id/index.php/site/tabel?search-tabel=Penduduk+Menurut+Wilayah+dan+Agama+yang+Dianut&tid=321&search-wilayah=Kota+Sungai+Penuh&wid=1572000000&lang=id|url-status=live}}</ref>}}
|bahasa = [[Basa Indhonésia|Indhonésia]], [[Basa Kerinci|Kerinci]], [[Basa Malayu|Malayu]], [[Basa Minangkabo|Minangkabo]]
|IPM = {{increase}} 77,20 ([[2023]])<br>{{fontcolor|#00726a|tinggi}}<ref name="IPM">{{cite web|url=https://jambi.bps.go.id/indicator/26/2132/1/-metode-baru-indeks-pembangunan-manusia-umur-harapan-hidup-hasil-long-form-sp2020-.html|title=Indeks Pembangunan Manusia (Umur Harapan Hidup Hasil Long Form SP2020) 2021-2023|website=www.jambi.bps.go.id|accessdate=15 Novèmber 2026}}</ref>
|kodearea = 0748
|nomor_polisi = BH ''xxxx'' R*
|dau = IDR 459.655.505.000,- ([[2020]])
|web = {{url|http://www.sungaipenuhkota.go.id/}}
}}
'''Kota Sungai Penuh''' iku sawijining kutha ing Provinsi [[Jambi]], [[Indhonésia]]. Kutha iki dibentuk adhedhasar Undang-Undang Républik Indhonésia nomer 25 taun 2008, sing kalebu bagean saka [[Kabupatèn Kerinci]] lan pengesahane ditindakake dening Menteri Dalam Negeri, tanggal 8 Oktober 2009. Cacahing penduduk Kutha Sungai Penuh ing pertengahan taun 2024 yaiku 101.716 jiwa, kanthi kapadhetan 260 jiwa/km² lan jejer langsung karo [[Kabupatèn Pesisir Kidul]], [[Sumatra Kulon]].<ref name="SP"/>
== Cathetan suku ==
{{reflist}}
{{Jambi}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Sungai Penuh}}
[[Kategori:Kutha ing Jambi]]
[[Kategori:Kutha Sungai Penuh| ]]
etmo1mh5pguqv3qu6m7pbjfwbhy6lnz
Jason Mantzoukas
0
201115
1761759
1761746
2026-11-17T17:46:00Z
Meursault2004
3
/* Filmografi */
1761759
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jason Mantzoukas (27974248644) (cropped).jpg|thumb|Jason Mantzoukas (2016)]]
'''Jason Mantzoukas''' (lair 18 Dhésèmber 1972) iku aktor, juru lawak, juru podcast lan pangripta layar Amérika Sarékat.
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun !! Irah-irahan !! Paraga !! Cathetan
|-
| 2004 || ''Terrorists'' || John Stevens ||
|-
| 2007 || ''[[Trainwreck: My Life as an Idiot|American Loser]]'' || Luggage Channel Guy ||
|-
| 2008 || ''[[Baby Mama (film)|Baby Mama]]'' || Gay Couple ||
|-
| rowspan=2 | 2009 || ''[[I Hate Valentine's Day]]'' || Brian Blowdell ||
|-
| ''[[Splinterheads]]'' || The Amazing Steve ||
|-
| 2010 || ''[[Please Give]]'' || Shopper ||
|-
| 2011 || ''[[Conception (film)|Conception]]'' || Brian ||
|-
| 2012 || ''[[The Dictator]]'' || Nadal ||
|-
| rowspan=6 | 2014 || ''[[Ride Along (film)|Ride Along]]'' || {{n/a}} || Writer
|-
| ''[[They Came Together]]'' || Bob ||
|-
| ''[[Neighbors (2014 American film)|Neighbors]]'' || Doctor Theodorakis ||
|-
| ''[[Adult Beginners]]'' || Herman ||
|-
| ''[[Stretch (2014 film)|Stretch]]'' || Manny the Valet ||
|-
| ''[[Search Party (film)|Search Party]]'' || The Amazing Hugo ||
|-
| rowspan=3 | 2015 || ''[[Sleeping with Other People]]'' || Xander ||
|-
| ''[[Regular Show: The Movie]]'' || Mr. Ross || Voice<ref name="btva">{{cite web |title=Jason Mantzoukas (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Jason-Mantzoukas/ |access-date=December 17, 2024 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
| ''[[The Night Before (2015 film)|The Night Before]]'' || Bad Santa #1 ||<ref>{{Cite web |last=Hoffman |first=Daniel |date=2014-09-05 |title=Watch Jason Mantzoukas, Joseph Gordon-Levitt and Jason Jones Celebrate SantaCon Early |url=https://bedfordandbowery.com/2014/09/watch-jason-mantzoukas-joseph-gordon-levitt-and-jason-jones-celebrate-santacon-early/ |access-date=2024-12-17 |website=Bedford + Bowery |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2016 || ''[[Dirty Grandpa]]'' || Tan Pam ||
|-
| ''[[Donald Trump's The Art of the Deal: The Movie]]'' || Homeless Man ||
|-
| ''[[How to Be Single]]'' || George ||<ref>{{Cite web |last=Cabral |first=R. J. |date=2015-04-14 |title=New Line's ''How to Be Single'' Adds Jason Mantzoukas, Nicholas Braun (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/new-lines-how-be-single-788715/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2017 || ''[[The Lego Batman Movie]]'' || [[Scarecrow (DC Comics)|Scarecrow]] ||Voice<ref name="btva" />
|-
| ''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]'' || Peter Anway ||
|-
| ''[[The House (2017 film)|The House]]'' || Frank Theodorakis || <ref>{{Cite web |last=Kit |first=Borys |date=2015-06-16 |title=Jason Mantzoukas Joining Will Ferrell and Amy Poehler in ''The House'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jason-mantzoukas-joining-will-ferrell-801996/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=2| 2018 || ''[[The Long Dumb Road]]'' || Richard ||
|-
| ''[[Ralph Breaks the Internet]]'' || Hey Nongman ||Voice cameo<ref name="btva" />
|-
| 2019 || ''[[John Wick: Chapter 3 – Parabellum]]'' || Tick Tock Man ||<ref name=":0" />
|-
| 2020 || ''[[Dolittle (film)|Dolittle]]'' || James the Dragonfly ||Voice<ref name="btva" />
|-
| rowspan=2| 2021 || ''[[Infinite (film)|Infinite]]'' ||Artisan
|<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2019-09-13 |title=Paramount Action Pic ''Infinite'' Adds Jason Mantzoukas & Rupert Friend |url=https://deadline.com/2019/09/mark-wahlberg-paramount-movie-infinite-adds-jason-mantzoukas-1202733932/ |access-date=2024-12-17 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[America: The Motion Picture]]'' || [[Samuel Adams]]||Voice<ref>{{Cite web |last=DeFore |first=John |date=2021-06-30 |title=Channing Tatum in Netflix's ''America: The Motion Picture'': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/channing-tatum-in-netflixs-america-the-motion-picture-film-1234974916/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref><ref name="btva" />
|-
| rowspan="2" | 2025 || ''[[Gabby's Dollhouse: The Movie]]'' || Chumsley || Voice<ref name="Mantzoukas">{{cite tweet |number=1968751881771213158 |user=gabbysdollhouse |title=What happens when three hilarious grown-ups meet a dollhouse full of cats? 😸🌈 Matty Matheson, Tom Lennon, and Jason Mantzoukas are bringing the laughs (and the chaos) as they dive into the world of Gabby's Dollhouse: The Movie. Experience it only in theaters September 26! 🍿🎟️ |date=September 18, 2025}}</ref>
|-
| ''[[The Twits (film)|The Twits]]''
|Mayor Wayne John John-John
|Voice<ref>{{Cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=2025-08-05 |title='The Twits': Netflix Unveils David Byrne & Hayley Williams Original Songs; Maitreyi Ramakrishnan Voice Cast Addition & October 17 Release |url=https://deadline.com/2025/08/the-twits-netflix-david-byrne-maitreyi-ramakrishnan-oct-17-1236478691/ |access-date=2025-08-05 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
|2027
|''[[Gatto (film)|Gatto]]''
|Rico
|Voice<ref name="Trailer">{{cite AV media|url=https://youtube.com/watch?=fq7Q-dtIZeM|title=Gatto - Official Trailer - In Theaters March 5, 2027|via=[[YouTube]]|date=November 12, 2026|access-date=November 12, 2026|time=2:23|type=Video}}{{Primary source inline|date=November 2026}}</ref>
|}
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1972]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
6yaaffihyfloatfedz2hmlwba2ci7tg
1761760
1761759
2026-11-17T17:47:27Z
Meursault2004
3
/* Film */
1761760
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jason Mantzoukas (27974248644) (cropped).jpg|thumb|Jason Mantzoukas (2016)]]
'''Jason Mantzoukas''' (lair 18 Dhésèmber 1972) iku aktor, juru lawak, juru podcast lan pangripta layar Amérika Sarékat.
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun !! Irah-irahan !! Paraga !! Cathetan
|-
| 2004 || ''Terrorists'' || John Stevens ||
|-
| 2007 || ''[[Trainwreck: My Life as an Idiot|American Loser]]'' || Luggage Channel Guy ||
|-
| 2008 || ''[[Baby Mama (film)|Baby Mama]]'' || Gay Couple ||
|-
| rowspan=2 | 2009 || ''[[I Hate Valentine's Day]]'' || Brian Blowdell ||
|-
| ''[[Splinterheads]]'' || The Amazing Steve ||
|-
| 2010 || ''[[Please Give]]'' || Shopper ||
|-
| 2011 || ''[[Conception (film)|Conception]]'' || Brian ||
|-
| 2012 || ''[[The Dictator]]'' || Nadal ||
|-
| rowspan=6 | 2014 || ''[[Ride Along (film)|Ride Along]]'' || {{n/a}} || Writer
|-
| ''[[They Came Together]]'' || Bob ||
|-
| ''[[Neighbors (2014 American film)|Neighbors]]'' || Doctor Theodorakis ||
|-
| ''[[Adult Beginners]]'' || Herman ||
|-
| ''[[Stretch (2014 film)|Stretch]]'' || Manny the Valet ||
|-
| ''[[Search Party (film)|Search Party]]'' || The Amazing Hugo ||
|-
| rowspan=3 | 2015 || ''[[Sleeping with Other People]]'' || Xander ||
|-
| ''[[Regular Show: The Movie]]'' || Mr. Ross || Voice<ref name="btva">{{cite web |title=Jason Mantzoukas (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Jason-Mantzoukas/ |access-date=December 17, 2024 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
| ''[[The Night Before (2015 film)|The Night Before]]'' || Bad Santa #1 ||<ref>{{Cite web |last=Hoffman |first=Daniel |date=2014-09-05 |title=Watch Jason Mantzoukas, Joseph Gordon-Levitt and Jason Jones Celebrate SantaCon Early |url=https://bedfordandbowery.com/2014/09/watch-jason-mantzoukas-joseph-gordon-levitt-and-jason-jones-celebrate-santacon-early/ |access-date=2024-12-17 |website=Bedford + Bowery |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2016 || ''[[Dirty Grandpa]]'' || Tan Pam ||
|-
| ''[[Donald Trump's The Art of the Deal: The Movie]]'' || Homeless Man ||
|-
| ''[[How to Be Single]]'' || George ||<ref>{{Cite web |last=Cabral |first=R. J. |date=2015-04-14 |title=New Line's ''How to Be Single'' Adds Jason Mantzoukas, Nicholas Braun (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/new-lines-how-be-single-788715/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2017 || ''[[The Lego Batman Movie]]'' || [[Scarecrow (DC Comics)|Scarecrow]] ||Voice<ref name="btva" />
|-
| ''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]'' || Peter Anway ||
|-
| ''[[The House (2017 film)|The House]]'' || Frank Theodorakis || <ref>{{Cite web |last=Kit |first=Borys |date=2015-06-16 |title=Jason Mantzoukas Joining Will Ferrell and Amy Poehler in ''The House'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jason-mantzoukas-joining-will-ferrell-801996/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=2| 2018 || ''[[The Long Dumb Road]]'' || Richard ||
|-
| ''[[Ralph Breaks the Internet]]'' || Hey Nongman ||Voice cameo<ref name="btva" />
|-
| 2019 || ''[[John Wick: Chapter 3 – Parabellum]]'' || Tick Tock Man ||<ref name=":0" />
|-
| 2020 || ''[[Dolittle (film)|Dolittle]]'' || James the Dragonfly ||Voice<ref name="btva" />
|-
| rowspan=2| 2021 || ''[[Infinite (film)|Infinite]]'' ||Artisan
|<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2019-09-13 |title=Paramount Action Pic ''Infinite'' Adds Jason Mantzoukas & Rupert Friend |url=https://deadline.com/2019/09/mark-wahlberg-paramount-movie-infinite-adds-jason-mantzoukas-1202733932/ |access-date=2024-12-17 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[America: The Motion Picture]]'' || [[Samuel Adams]]||Voice<ref>{{Cite web |last=DeFore |first=John |date=2021-06-30 |title=Channing Tatum in Netflix's ''America: The Motion Picture'': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/channing-tatum-in-netflixs-america-the-motion-picture-film-1234974916/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref><ref name="btva" />
|-
| rowspan="2" | 2025 || ''[[Gabby's Dollhouse: The Movie]]'' || Chumsley || Voice<ref name="Mantzoukas">{{cite tweet |number=1968751881771213158 |user=gabbysdollhouse |title=What happens when three hilarious grown-ups meet a dollhouse full of cats? 😸🌈 Matty Matheson, Tom Lennon, and Jason Mantzoukas are bringing the laughs (and the chaos) as they dive into the world of Gabby's Dollhouse: The Movie. Experience it only in theaters September 26! 🍿🎟️ |date=September 18, 2025}}</ref>
|-
| ''[[The Twits (film)|The Twits]]''
|Mayor Wayne John John-John
|Voice<ref>{{Cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=2025-08-05 |title='The Twits': Netflix Unveils David Byrne & Hayley Williams Original Songs; Maitreyi Ramakrishnan Voice Cast Addition & October 17 Release |url=https://deadline.com/2025/08/the-twits-netflix-david-byrne-maitreyi-ramakrishnan-oct-17-1236478691/ |access-date=2025-08-05 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
|2027
|''[[Gatto (film)|Gatto]]''
|Rico
|Voice<ref name="Trailer">{{cite AV media|url=https://youtube.com/watch?=fq7Q-dtIZeM|title=Gatto - Official Trailer - In Theaters March 5, 2027|via=[[YouTube]]|date=November 12, 2026|access-date=November 12, 2026|time=2:23|type=Video}}{{Primary source inline|date=November 2026}}</ref>
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun !! Irah-irahan !! Paraga !! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2000 || ''[[Upright Citizens Brigade (TV series)|Upright Citizens Brigade]]'' || Orgy Man || Episode: "Sex"
|-
| 2007 || ''[[Human Giant]]'' || Human Giant's #1 Fan || Episode: "24 Hour Marathon"
|-
| 2008 || ''[[Squidbillies]]'' || Pine Booby || Voice, episode: "Flight of the Deep Fried Pine Booby"
|-
| 2010–2012 || ''[[The Life & Times of Tim]]'' || Various voices || 3 episodes
|-
| 2010–2015 || ''[[The League]]'' || Rafi || 30 episodes; also writer
|-
| 2010 || ''Lee Mathers'' || Victor Dekmajian || Television film
|-
| rowspan=2| 2011 || ''[[Childrens Hospital]]'' || Mole Man || Episode: "Newsreaders"<br>Also writer and consulting producer
|-
|| ''[[Traffic Light (TV series)|Traffic Light]]'' || Dimitry || Episode: "En Fuego"
|-
| 2011–2013 || ''[[Enlightened (TV series)|Enlightened]]'' || Omar Ali || 8 episodes
|-
| 2011–2015,<br>2020 || ''[[Parks and Recreation]]'' || Dennis Feinstein || 5 episodes
|-
| 2012 || ''[[NTSF:SD:SUV::]]'' || Hank Schiller || Episode: "Comic-Con-Flict"
|-
| rowspan=4 |2013 || ''[[Bob's Burgers]]'' || Mr. Manoogian || Voice, episode: "[[The Unnatural (Bob's Burgers)|The Unnatural]]"<ref name="btva" />
|-
|| ''[[The Greatest Event in Television History]]'' || Director || Episode: "Too Close for Comfort"
|-
|| ''Hole to Hole!'' || Ashleigh Dangerhole || Television film
|-
|| ''[[Modern Family]]'' || Kenny || Episode: "[[Party Crasher (Modern Family)|Party Crasher]]"
|-
| 2013–2015 || ''[[Kroll Show]]'' || Various || 9 episodes
|-
| 2013–2016 || ''[[Comedy Bang! Bang! (TV series)|Comedy Bang! Bang!]]'' || Himself / Chef Emeril Lugosi || 4 episodes
|-
| rowspan=3 |2014 || ''[[Broad City]]'' || Creepy DJ #2 || Episode: "Fattest Asses"
|-
|| ''[[Playing House (TV series)|Playing House]]'' || C.J. Wolfe || Episode: "Drumline"
|-
|| ''[[Review (TV series)|Review]]'' || Crazed Driver || Episode: "Road Rage; Orgy"
|-
| 2014–2017 || ''[[Transparent (TV series)|Transparent]]'' || Dr. Steve || 5 episodes
|-
| 2014–2018 || ''[[Drunk History]]'' || Various || 3 episodes
|-
| rowspan=2 | 2015 || ''[[Community (TV series)|Community]]'' || Matt Lundergard || Episode: "Queer Studies & Advanced Waxing"
|-
|| ''[[Regular Show]]'' || Various voices || 3 episodes<ref name="btva" />
|-
| rowspan=3 | 2016 || ''[[Animals (American TV series)|Animals.]]'' || Fink || Voice, episode: "Rats."<ref name="btva" />
|-
|| ''[[Gilmore Girls: A Year in the Life]]'' || Robert Castellanos || Episode: "Spring"
|-
|| ''[[Mr. Neighbor's House]]'' || {{n/a}} || Executive producer, creator, writer
|-
| rowspan=3| 2016–2017 || ''[[Bajillion Dollar Propertie$]]'' || Jerry || 2 episodes
|-
|| ''[[Lady Dynamite]]'' || Karl Grisham || 2 episodes
|-
|| ''[[We Bare Bears]]'' || Scientist || Voice, 2 episodes
|-
| 2016–2021 || ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' || Adrian Pimento || 11 episodes
|-
| 2016–2022 || ''[[American Dad!]]'' || Various voices || 6 episodes
|-
| rowspan=3| 2017 || ''[[Comrade Detective]]'' || Drago || Voice, 6 episodes
|-
|| ''[[HarmonQuest]]'' || Grabble Gribble || Episode: "The City of Forlona"
|-
|| ''[[Workaholics]]'' || Isaac Lubetkin || Episode: "Party Gawds"
|-
| 2017–2019 || ''[[I'm Sorry (TV series)|I'm Sorry]]'' || Kyle || 6 episodes
|-
| 2017–2020 || ''[[The Good Place]]'' || Derek Hoffstetler || 9 episodes
|-
| 2017–2025 || ''[[Big Mouth (American TV series)|Big Mouth]]'' || Jay Bilzerian / various voices || Voice, 81 episodes
|-
| 2017–2021 || ''[[No Activity (American TV series)|No Activity]]'' || Marco / Dustin Kasprowicz || 18 episodes
|-
| 2018 || ''[[Mr. Neighbor's House|Mr. Neighbor's House 2]]'' || {{n/a}} || Executive producer, creator, writer
|-
| 2018–2019 || ''[[Nailed It!]]'' || Himself || 2 episodes
|-
| rowspan=2 |2019 || ''[[Legion (TV series)|Legion]]'' || Jerome Wolf || Episode: "[[Chapter 25 (Legion)|Chapter 25]]"
|-
| ''[[Dickinson (TV series)|Dickinson]]'' || Bee || Voice, 3 episodes
|-
| 2019–2020 || ''[[Rise of the Teenage Mutant Ninja Turtles]]'' || Carl Sando || Voice, 3 episodes
|-
| rowspan="3" |2020 || ''[[Solar Opposites]]'' || Vanbo || Voice, episode: "Retrace-Your-Step-Alizer"
|-
| ''[[The Shivering Truth]]'' || || Voice, episode: "Nesslessness"
|-
| ''[[Magical Girl Friendship Squad]]'' || The Emptier || Voice, episode: "Just Two Weak Girls"
|-
| rowspan="2" | 2020–2021 || ''[[The George Lucas Talk Show]]'' || Himself || 3 episodes
|-
| ''[[DuckTales (2017 TV series)|DuckTales]]'' || Steelbeak || Voice, 3 episodes
|-
| 2020–2022 || ''[[Close Enough]]'' || Alex Dorpenberger || Voice, 24 episodes
|-
| 2021 || ''[[Robot Chicken]]'' || [[Jughead Jones]] || Voice, episode: "The Bleepin' Robot Chicken Archie Comics Special"
|-
| 2021-2025 || ''[[Invincible (TV series)|Invincible]]'' || Rex Splode, Rudy "Rex" Connors || Voice, 20 episodes<ref name="btva" /><ref>{{cite web|title=TV Review: INVINCIBLE Season 4 still packs a punch|url=https://www.comicsbeat.com/tv-review-invincible-season-4-still-packs-a-punch/|date=March 16, 2026|first=Taimur|last=Dar}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2021 || ''[[The Wonderful World of Mickey Mouse]]'' || Huckster McBackstabber || Voice, episode: "Duet for Two"
|-
| ''[[Ultra City Smiths]]'' || Tim Snodgrass || Voice, 5 episodes
|-
| 2021–2024 || ''[[Star Trek: Prodigy]]'' || Jankom Pog || Voice, main role<ref name="btva" />
|-
| 2021–2023 || ''[[HouseBroken]]'' || The Gray One || Voice, main role
|-
| rowspan="4" |2022 ||''[[We Baby Bears]]'' || Zorpo || Voice, episode: "Big Trouble Little Babies"
|-
| ''[[Pam & Tommy]]'' || Penis of [[Tommy Lee]]|| Voice, episode: "I Love You, Tommy"<ref>{{cite news |first=Michael |last=Schneider |title=Prosthetics, Animatronics, CGI and Jason Mantzoukas: How 'Pam & Tommy' Made a Penis Talk and Shimmy |url=https://variety.com/2022/tv/news/pam-tommy-penis-talking-jason-mantsoukas-1235170533/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=February 2, 2022}}</ref>
|-
| ''[[Roar (2022 TV series)|Roar]]'' || Dave || Episode: "The Woman Who Was Fed by a Duck"
|-
| ''[[Paper Girls (TV series)|Paper Girls]]'' ||Grand Father || 3 episodes
|-
| rowspan="4" |2023 || ''[[History of the World, Part II]]'' || Greek Ambassador || Episode: "VII"
|-
| ''[[Agent Elvis]]'' || [[Howard Hughes]] || Voice, 6 episodes<ref name="btva" />
|-
| ''[[Twisted Metal (TV series)|Twisted Metal]]'' || Preacher || Episode: "EV3L1N"
|-
| ''[[Obliterated]]'' || Gremlin || Voice, 6 episodes
|-
| 2023–2025 || ''[[Percy Jackson and the Olympians (TV series)|Percy Jackson and the Olympians]]'' || [[Dionysus]] || 6 episodes
|-
| rowspan="4" |2024 || ''[[The Simpsons]]'' || Finn Bon Idée || Voice, episode: "[[Night of the Living Wage]]"<ref>{{Cite web |last=Schwarz |first=John |date=2024-04-08 |title=Review: ''The Simpsons'' "Night of the Living Wage" |url=https://www.bubbleblabber.com/2024/04/review-the-simpsons-night-of-the-living-wage/ |access-date=2024-12-17 |website=Bubbleblabber |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[Velma (TV series)|Velma]]'' || [[Scrappy-Doo]] || Voice, 3 episodes<ref name="btva" />
|-
| ''[[Lego Super Heroes|Lego Marvel Avengers: Mission Demolition]]'' || [[Deadpool]] || Voice, [[Disney+]] special<ref name="btva" />
|-
| ''[[Krapopolis]]'' || Invasion General || Voice, episode: "Mr. Boogens"
|-
| 2024–2025 || ''[[Star Wars: Young Jedi Adventures]]'' || Bulcha the Hutt || Voice, 2 episodes<ref name="btva" />
|-
| rowspan="3" |2025 || ''[[Taskmaster (TV series)|Taskmaster]]'' || Himself || Series 19, 10 episodes
|-
| ''[[Star Wars: Young Jedi Adventures]]'' || Racer #3 || Voice, episode "Tenoo's Fastest"<ref name="btva" />
|-
| ''[[A Man on the Inside]]'' || Apollo Lambrakis || 3 episodes
|-
|rowspan="2"|2026
|[[Taskmaster (TV series)|''Taskmaster'']]
|Sports Commentator
|Voice, Series 21 episode 6
|-
|''[[The Fall and Rise of Reggie Dinkins]]''
|Peter Za
|Episode: "Hulk Want Candy"
|}
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1972]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
rrp1pukxueia8tqng1eojg26lb5xk3w
1761761
1761760
2026-11-17T17:48:00Z
Meursault2004
3
/* Pranala njaba */
1761761
wikitext
text/x-wiki
[[File:Jason Mantzoukas (27974248644) (cropped).jpg|thumb|Jason Mantzoukas (2016)]]
'''Jason Mantzoukas''' (lair 18 Dhésèmber 1972) iku aktor, juru lawak, juru podcast lan pangripta layar Amérika Sarékat.
== Filmografi ==
===Film===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun !! Irah-irahan !! Paraga !! Cathetan
|-
| 2004 || ''Terrorists'' || John Stevens ||
|-
| 2007 || ''[[Trainwreck: My Life as an Idiot|American Loser]]'' || Luggage Channel Guy ||
|-
| 2008 || ''[[Baby Mama (film)|Baby Mama]]'' || Gay Couple ||
|-
| rowspan=2 | 2009 || ''[[I Hate Valentine's Day]]'' || Brian Blowdell ||
|-
| ''[[Splinterheads]]'' || The Amazing Steve ||
|-
| 2010 || ''[[Please Give]]'' || Shopper ||
|-
| 2011 || ''[[Conception (film)|Conception]]'' || Brian ||
|-
| 2012 || ''[[The Dictator]]'' || Nadal ||
|-
| rowspan=6 | 2014 || ''[[Ride Along (film)|Ride Along]]'' || {{n/a}} || Writer
|-
| ''[[They Came Together]]'' || Bob ||
|-
| ''[[Neighbors (2014 American film)|Neighbors]]'' || Doctor Theodorakis ||
|-
| ''[[Adult Beginners]]'' || Herman ||
|-
| ''[[Stretch (2014 film)|Stretch]]'' || Manny the Valet ||
|-
| ''[[Search Party (film)|Search Party]]'' || The Amazing Hugo ||
|-
| rowspan=3 | 2015 || ''[[Sleeping with Other People]]'' || Xander ||
|-
| ''[[Regular Show: The Movie]]'' || Mr. Ross || Voice<ref name="btva">{{cite web |title=Jason Mantzoukas (visual voices guide) |url=http://www.behindthevoiceactors.com/Jason-Mantzoukas/ |access-date=December 17, 2024 |publisher=Behind The Voice Actors}} A green check mark indicates that a role has been confirmed using a screenshot (or collage of screenshots) of a title's list of voice actors and their respective characters found in its credits or other reliable sources of information.</ref>
|-
| ''[[The Night Before (2015 film)|The Night Before]]'' || Bad Santa #1 ||<ref>{{Cite web |last=Hoffman |first=Daniel |date=2014-09-05 |title=Watch Jason Mantzoukas, Joseph Gordon-Levitt and Jason Jones Celebrate SantaCon Early |url=https://bedfordandbowery.com/2014/09/watch-jason-mantzoukas-joseph-gordon-levitt-and-jason-jones-celebrate-santacon-early/ |access-date=2024-12-17 |website=Bedford + Bowery |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2016 || ''[[Dirty Grandpa]]'' || Tan Pam ||
|-
| ''[[Donald Trump's The Art of the Deal: The Movie]]'' || Homeless Man ||
|-
| ''[[How to Be Single]]'' || George ||<ref>{{Cite web |last=Cabral |first=R. J. |date=2015-04-14 |title=New Line's ''How to Be Single'' Adds Jason Mantzoukas, Nicholas Braun (Exclusive) |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/new-lines-how-be-single-788715/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=3| 2017 || ''[[The Lego Batman Movie]]'' || [[Scarecrow (DC Comics)|Scarecrow]] ||Voice<ref name="btva" />
|-
| ''[[The Disaster Artist (film)|The Disaster Artist]]'' || Peter Anway ||
|-
| ''[[The House (2017 film)|The House]]'' || Frank Theodorakis || <ref>{{Cite web |last=Kit |first=Borys |date=2015-06-16 |title=Jason Mantzoukas Joining Will Ferrell and Amy Poehler in ''The House'' |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-news/jason-mantzoukas-joining-will-ferrell-801996/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref>
|-
| rowspan=2| 2018 || ''[[The Long Dumb Road]]'' || Richard ||
|-
| ''[[Ralph Breaks the Internet]]'' || Hey Nongman ||Voice cameo<ref name="btva" />
|-
| 2019 || ''[[John Wick: Chapter 3 – Parabellum]]'' || Tick Tock Man ||<ref name=":0" />
|-
| 2020 || ''[[Dolittle (film)|Dolittle]]'' || James the Dragonfly ||Voice<ref name="btva" />
|-
| rowspan=2| 2021 || ''[[Infinite (film)|Infinite]]'' ||Artisan
|<ref>{{Cite web |last=D'Alessandro |first=Anthony |date=2019-09-13 |title=Paramount Action Pic ''Infinite'' Adds Jason Mantzoukas & Rupert Friend |url=https://deadline.com/2019/09/mark-wahlberg-paramount-movie-infinite-adds-jason-mantzoukas-1202733932/ |access-date=2024-12-17 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[America: The Motion Picture]]'' || [[Samuel Adams]]||Voice<ref>{{Cite web |last=DeFore |first=John |date=2021-06-30 |title=Channing Tatum in Netflix's ''America: The Motion Picture'': Film Review |url=https://www.hollywoodreporter.com/movies/movie-reviews/channing-tatum-in-netflixs-america-the-motion-picture-film-1234974916/ |access-date=2024-12-17 |website=The Hollywood Reporter |language=en-US}}</ref><ref name="btva" />
|-
| rowspan="2" | 2025 || ''[[Gabby's Dollhouse: The Movie]]'' || Chumsley || Voice<ref name="Mantzoukas">{{cite tweet |number=1968751881771213158 |user=gabbysdollhouse |title=What happens when three hilarious grown-ups meet a dollhouse full of cats? 😸🌈 Matty Matheson, Tom Lennon, and Jason Mantzoukas are bringing the laughs (and the chaos) as they dive into the world of Gabby's Dollhouse: The Movie. Experience it only in theaters September 26! 🍿🎟️ |date=September 18, 2025}}</ref>
|-
| ''[[The Twits (film)|The Twits]]''
|Mayor Wayne John John-John
|Voice<ref>{{Cite web |last=Goodfellow |first=Melanie |date=2025-08-05 |title='The Twits': Netflix Unveils David Byrne & Hayley Williams Original Songs; Maitreyi Ramakrishnan Voice Cast Addition & October 17 Release |url=https://deadline.com/2025/08/the-twits-netflix-david-byrne-maitreyi-ramakrishnan-oct-17-1236478691/ |access-date=2025-08-05 |website=Deadline |language=en-US}}</ref>
|-
|2027
|''[[Gatto (film)|Gatto]]''
|Rico
|Voice<ref name="Trailer">{{cite AV media|url=https://youtube.com/watch?=fq7Q-dtIZeM|title=Gatto - Official Trailer - In Theaters March 5, 2027|via=[[YouTube]]|date=November 12, 2026|access-date=November 12, 2026|time=2:23|type=Video}}{{Primary source inline|date=November 2026}}</ref>
|}
=== Télévisi ===
{| class="wikitable sortable"
|-
! Taun !! Irah-irahan !! Paraga !! class="unsortable" | Cathetan
|-
| 2000 || ''[[Upright Citizens Brigade (TV series)|Upright Citizens Brigade]]'' || Orgy Man || Episode: "Sex"
|-
| 2007 || ''[[Human Giant]]'' || Human Giant's #1 Fan || Episode: "24 Hour Marathon"
|-
| 2008 || ''[[Squidbillies]]'' || Pine Booby || Voice, episode: "Flight of the Deep Fried Pine Booby"
|-
| 2010–2012 || ''[[The Life & Times of Tim]]'' || Various voices || 3 episodes
|-
| 2010–2015 || ''[[The League]]'' || Rafi || 30 episodes; also writer
|-
| 2010 || ''Lee Mathers'' || Victor Dekmajian || Television film
|-
| rowspan=2| 2011 || ''[[Childrens Hospital]]'' || Mole Man || Episode: "Newsreaders"<br>Also writer and consulting producer
|-
|| ''[[Traffic Light (TV series)|Traffic Light]]'' || Dimitry || Episode: "En Fuego"
|-
| 2011–2013 || ''[[Enlightened (TV series)|Enlightened]]'' || Omar Ali || 8 episodes
|-
| 2011–2015,<br>2020 || ''[[Parks and Recreation]]'' || Dennis Feinstein || 5 episodes
|-
| 2012 || ''[[NTSF:SD:SUV::]]'' || Hank Schiller || Episode: "Comic-Con-Flict"
|-
| rowspan=4 |2013 || ''[[Bob's Burgers]]'' || Mr. Manoogian || Voice, episode: "[[The Unnatural (Bob's Burgers)|The Unnatural]]"<ref name="btva" />
|-
|| ''[[The Greatest Event in Television History]]'' || Director || Episode: "Too Close for Comfort"
|-
|| ''Hole to Hole!'' || Ashleigh Dangerhole || Television film
|-
|| ''[[Modern Family]]'' || Kenny || Episode: "[[Party Crasher (Modern Family)|Party Crasher]]"
|-
| 2013–2015 || ''[[Kroll Show]]'' || Various || 9 episodes
|-
| 2013–2016 || ''[[Comedy Bang! Bang! (TV series)|Comedy Bang! Bang!]]'' || Himself / Chef Emeril Lugosi || 4 episodes
|-
| rowspan=3 |2014 || ''[[Broad City]]'' || Creepy DJ #2 || Episode: "Fattest Asses"
|-
|| ''[[Playing House (TV series)|Playing House]]'' || C.J. Wolfe || Episode: "Drumline"
|-
|| ''[[Review (TV series)|Review]]'' || Crazed Driver || Episode: "Road Rage; Orgy"
|-
| 2014–2017 || ''[[Transparent (TV series)|Transparent]]'' || Dr. Steve || 5 episodes
|-
| 2014–2018 || ''[[Drunk History]]'' || Various || 3 episodes
|-
| rowspan=2 | 2015 || ''[[Community (TV series)|Community]]'' || Matt Lundergard || Episode: "Queer Studies & Advanced Waxing"
|-
|| ''[[Regular Show]]'' || Various voices || 3 episodes<ref name="btva" />
|-
| rowspan=3 | 2016 || ''[[Animals (American TV series)|Animals.]]'' || Fink || Voice, episode: "Rats."<ref name="btva" />
|-
|| ''[[Gilmore Girls: A Year in the Life]]'' || Robert Castellanos || Episode: "Spring"
|-
|| ''[[Mr. Neighbor's House]]'' || {{n/a}} || Executive producer, creator, writer
|-
| rowspan=3| 2016–2017 || ''[[Bajillion Dollar Propertie$]]'' || Jerry || 2 episodes
|-
|| ''[[Lady Dynamite]]'' || Karl Grisham || 2 episodes
|-
|| ''[[We Bare Bears]]'' || Scientist || Voice, 2 episodes
|-
| 2016–2021 || ''[[Brooklyn Nine-Nine]]'' || Adrian Pimento || 11 episodes
|-
| 2016–2022 || ''[[American Dad!]]'' || Various voices || 6 episodes
|-
| rowspan=3| 2017 || ''[[Comrade Detective]]'' || Drago || Voice, 6 episodes
|-
|| ''[[HarmonQuest]]'' || Grabble Gribble || Episode: "The City of Forlona"
|-
|| ''[[Workaholics]]'' || Isaac Lubetkin || Episode: "Party Gawds"
|-
| 2017–2019 || ''[[I'm Sorry (TV series)|I'm Sorry]]'' || Kyle || 6 episodes
|-
| 2017–2020 || ''[[The Good Place]]'' || Derek Hoffstetler || 9 episodes
|-
| 2017–2025 || ''[[Big Mouth (American TV series)|Big Mouth]]'' || Jay Bilzerian / various voices || Voice, 81 episodes
|-
| 2017–2021 || ''[[No Activity (American TV series)|No Activity]]'' || Marco / Dustin Kasprowicz || 18 episodes
|-
| 2018 || ''[[Mr. Neighbor's House|Mr. Neighbor's House 2]]'' || {{n/a}} || Executive producer, creator, writer
|-
| 2018–2019 || ''[[Nailed It!]]'' || Himself || 2 episodes
|-
| rowspan=2 |2019 || ''[[Legion (TV series)|Legion]]'' || Jerome Wolf || Episode: "[[Chapter 25 (Legion)|Chapter 25]]"
|-
| ''[[Dickinson (TV series)|Dickinson]]'' || Bee || Voice, 3 episodes
|-
| 2019–2020 || ''[[Rise of the Teenage Mutant Ninja Turtles]]'' || Carl Sando || Voice, 3 episodes
|-
| rowspan="3" |2020 || ''[[Solar Opposites]]'' || Vanbo || Voice, episode: "Retrace-Your-Step-Alizer"
|-
| ''[[The Shivering Truth]]'' || || Voice, episode: "Nesslessness"
|-
| ''[[Magical Girl Friendship Squad]]'' || The Emptier || Voice, episode: "Just Two Weak Girls"
|-
| rowspan="2" | 2020–2021 || ''[[The George Lucas Talk Show]]'' || Himself || 3 episodes
|-
| ''[[DuckTales (2017 TV series)|DuckTales]]'' || Steelbeak || Voice, 3 episodes
|-
| 2020–2022 || ''[[Close Enough]]'' || Alex Dorpenberger || Voice, 24 episodes
|-
| 2021 || ''[[Robot Chicken]]'' || [[Jughead Jones]] || Voice, episode: "The Bleepin' Robot Chicken Archie Comics Special"
|-
| 2021-2025 || ''[[Invincible (TV series)|Invincible]]'' || Rex Splode, Rudy "Rex" Connors || Voice, 20 episodes<ref name="btva" /><ref>{{cite web|title=TV Review: INVINCIBLE Season 4 still packs a punch|url=https://www.comicsbeat.com/tv-review-invincible-season-4-still-packs-a-punch/|date=March 16, 2026|first=Taimur|last=Dar}}</ref>
|-
| rowspan="2" |2021 || ''[[The Wonderful World of Mickey Mouse]]'' || Huckster McBackstabber || Voice, episode: "Duet for Two"
|-
| ''[[Ultra City Smiths]]'' || Tim Snodgrass || Voice, 5 episodes
|-
| 2021–2024 || ''[[Star Trek: Prodigy]]'' || Jankom Pog || Voice, main role<ref name="btva" />
|-
| 2021–2023 || ''[[HouseBroken]]'' || The Gray One || Voice, main role
|-
| rowspan="4" |2022 ||''[[We Baby Bears]]'' || Zorpo || Voice, episode: "Big Trouble Little Babies"
|-
| ''[[Pam & Tommy]]'' || Penis of [[Tommy Lee]]|| Voice, episode: "I Love You, Tommy"<ref>{{cite news |first=Michael |last=Schneider |title=Prosthetics, Animatronics, CGI and Jason Mantzoukas: How 'Pam & Tommy' Made a Penis Talk and Shimmy |url=https://variety.com/2022/tv/news/pam-tommy-penis-talking-jason-mantsoukas-1235170533/ |work=[[Variety (magazine)|Variety]] |date=February 2, 2022}}</ref>
|-
| ''[[Roar (2022 TV series)|Roar]]'' || Dave || Episode: "The Woman Who Was Fed by a Duck"
|-
| ''[[Paper Girls (TV series)|Paper Girls]]'' ||Grand Father || 3 episodes
|-
| rowspan="4" |2023 || ''[[History of the World, Part II]]'' || Greek Ambassador || Episode: "VII"
|-
| ''[[Agent Elvis]]'' || [[Howard Hughes]] || Voice, 6 episodes<ref name="btva" />
|-
| ''[[Twisted Metal (TV series)|Twisted Metal]]'' || Preacher || Episode: "EV3L1N"
|-
| ''[[Obliterated]]'' || Gremlin || Voice, 6 episodes
|-
| 2023–2025 || ''[[Percy Jackson and the Olympians (TV series)|Percy Jackson and the Olympians]]'' || [[Dionysus]] || 6 episodes
|-
| rowspan="4" |2024 || ''[[The Simpsons]]'' || Finn Bon Idée || Voice, episode: "[[Night of the Living Wage]]"<ref>{{Cite web |last=Schwarz |first=John |date=2024-04-08 |title=Review: ''The Simpsons'' "Night of the Living Wage" |url=https://www.bubbleblabber.com/2024/04/review-the-simpsons-night-of-the-living-wage/ |access-date=2024-12-17 |website=Bubbleblabber |language=en-US}}</ref>
|-
| ''[[Velma (TV series)|Velma]]'' || [[Scrappy-Doo]] || Voice, 3 episodes<ref name="btva" />
|-
| ''[[Lego Super Heroes|Lego Marvel Avengers: Mission Demolition]]'' || [[Deadpool]] || Voice, [[Disney+]] special<ref name="btva" />
|-
| ''[[Krapopolis]]'' || Invasion General || Voice, episode: "Mr. Boogens"
|-
| 2024–2025 || ''[[Star Wars: Young Jedi Adventures]]'' || Bulcha the Hutt || Voice, 2 episodes<ref name="btva" />
|-
| rowspan="3" |2025 || ''[[Taskmaster (TV series)|Taskmaster]]'' || Himself || Series 19, 10 episodes
|-
| ''[[Star Wars: Young Jedi Adventures]]'' || Racer #3 || Voice, episode "Tenoo's Fastest"<ref name="btva" />
|-
| ''[[A Man on the Inside]]'' || Apollo Lambrakis || 3 episodes
|-
|rowspan="2"|2026
|[[Taskmaster (TV series)|''Taskmaster'']]
|Sports Commentator
|Voice, Series 21 episode 6
|-
|''[[The Fall and Rise of Reggie Dinkins]]''
|Peter Za
|Episode: "Hulk Want Candy"
|}
== Réferènsi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
[[Kategori:Lair 1972]]
[[Kategori:Wong urip]]
[[Kategori:Paraga Star Trek]]
2jr92u05dylizl8xx7xt3cc82e30xyn
Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia
0
201116
1761786
2026-11-17T21:34:42Z
Raden Soemardjo Bin Raden Martotenoyo
73970
Kaca anyar: '''Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia—ingkang limrahipun dipunsebat Universitas Persada Indonesia YAI utawi UPI YAI'''—inggih punika pawiyatan luhur swasta ingkang dipundegaken ing tanggal [[20 Mei]] [[1985]], adhedhasar Surat Kaputusan Ketua Y.A.I (Surat Kaputusan No. 05/SK/YAI/V/1985). Universitas punika nawakaken program Diploma III, Diploma II, lan Diploma I, sarta program sarjana (S-1), magister (S-2), magister profesional, lan doktoral (S-3)....
1761786
wikitext
text/x-wiki
'''Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia—ingkang limrahipun dipunsebat Universitas Persada Indonesia YAI utawi UPI YAI'''—inggih punika pawiyatan luhur swasta ingkang dipundegaken ing tanggal [[20 Mei]] [[1985]], adhedhasar Surat Kaputusan Ketua Y.A.I (Surat Kaputusan No. 05/SK/YAI/V/1985). Universitas punika nawakaken program Diploma III, Diploma II, lan Diploma I, sarta program sarjana (S-1), magister (S-2), magister profesional, lan doktoral (S-3). Sawetawis alumni ingkang misuwur antawisipun inggih punika Prof. Dr. H. Syarief Hasan, M.M., MBA—mantan Menteri Negara Koperasi lan UKM sarta mantan Wakil Ketua Majelis Permusyawaratan Rakyat Republik Indonesia (MPR RI)—sarta Dr. Alvia Santoni, S.E., M.M., Wakil Walikota Sungai Penuh, Jambi, lan tokoh mudha Jambi, Rendi Aditya Alfanza, S.E., M.M.<ref>[{{Cite web |url=http://www.yai.ac.id/upi/index.php?hal=sejarah |title=Sajarah {{PAGENAME}} |access-date=2009-01-21 |archive-date=2009-03-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090325042237/http://www.yai.ac.id/upi/index.php?hal=sejarah |url-status=dead }} Sajarah {{PAGENAME}}]</ref>
== Fakultas ==
UPI Y.A.I kasusun saka sawetara fakultas lan jurusan kanthi status akreditasi kaya ing ngisor iki:
* Fakultas Ekonomi
** Program Dhoktor Ilmu Manajemen (Akreditasi B: 121/SK/BAN-PT/Akred/D/V/2014)
** Program Magister Manajemen (Akreditasi A [Unggul]: 001/BAN-PT/Ak-IX/S2/VI/2011)
** Program Sarjana Akuntansi (Akreditasi A: 003/BAN-PT/Ak-XI/S1/IV/2012)
** Program Sarjana Manajemen (Akreditasi A: 182/SK/BAN-PT/Akred/S/VI/2014)
** Program Diploma (D3) Manajemen (Akreditasi A: 180/SK/BAN-PT/Akred/Dpl-III/VI/2014)
* Fakultas Teknik
** Program Magister Teknik Sipil (Akreditasi B: 183/SK/BAN-PT/Akred/M/VI/2014)
** Program Sarjana Arsitektur (Akreditasi B: 010/SK/BAN-PT/Ak-XV/S1/I/2013)
** Program Sarjana Teknik Sipil (Akreditasi A: 013/BAN-PT/Ak-XII/S1/VI/2009)
** Program Sarjana Teknik Industri (Akreditasi A: 013/BAN-PT/Ak-XII/S1/VI/2009)
** Program Sarjana Teknik Informatika (Akreditasi B: 168/SK/BAN-PT/Akred/S/VI/2014)
** Program Diploma (D3) Teknik Informatika (Akreditasi B) 022/BAN-PT/Ak-VII/Dpl-III/XI/2008)
** Program Studi Sistem Informasi (Sarjana/S1) (Akreditasi B: 204/SK/BAN-PT/Akred/S/VII/2014)
** Program Studi Manajemen Informatika (Diploma/D3) (Akreditasi B: 017/BAN-PT/Ak-VIII/Dpl-III/X/2008)
* Fakultas Psikologi
** Program Studi Psikologi (Doktor/S3) (Akreditasi B: 002/BAN-PT-Ak-XI/S3/V/2012)
** Program Studi Psikologi (Magister/S2) (Akreditasi B: 212/SK/BAN-PT/Akred/M/VII/2014)
** Program Studi Psikologi (Sarjana/S1) (Akreditasi A: 227/SK/BAN-PT/Ak-XVI/S/XI/2013)
* Fakultas Ilmu Komunikasi
** Program Studi Ilmu Komunikasi (Magister/S2) (Akreditasi B: 205/SK/BAN-PT/Akred/M/VII/2014)
** Program Studi Ilmu Komunikasi (Sarjana/S1) (Akreditasi A: 182/SK/BAN-PT/Akred/S/VI/2014)
** Program Studi Desain Komunikasi Visual (Sarjana/S1) (Akreditasi A: 211/SK/BAN-PT/Akred/S/VII/2014)
== Program Pascasarjana ==
Ing ngisor iki dhaptar program pascasarjana sing ditawakake ing UPI YAI:
* Program Dhoktor Ilmu Manajemen
* Program Dhoktor Psikologi
* Program Magister Manajemen
* Program Magister Akuntansi
* Program Magister Psikologi (Ilmiah/Akademik)
* Program Magister Psikologi Profesi
* Program Magister Ilmu Komunikasi
* Program Magister Teknik Sipil
== Referensi ==
{{reflist}}
== Pranala njaba ==
* {{id}} [http://www.yai.ac.id/ Situs web resmi {{PAGENAME}}]
[[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia|Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia]]
kbnyvphuko29pzlszo204smpnyzlju4
UPI YAI
0
201117
1761787
2026-11-17T21:37:02Z
Raden Soemardjo Bin Raden Martotenoyo
73970
Ngeneraké kaca menyang [[Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia]]
1761787
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Universitas Persada Indonesia Yayasan Administrasi Indonesia]]
nlsk9gpcvlqfu87vrivc8cuivkidu5a
Perbanas Institute
0
201118
1761794
2026-11-17T23:14:09Z
Imam Bagus Saputra Sarjana Kehutanan
74279
Kaca anyar: '''Perbanas Institute (ABFI Institute Perbanas)''' minangka institusi pendidikan tinggi kapisan ing Indonesia sing nawakake program ing babagan keuangan lan perbankan. Institusi iki dumunung ing kutha [[Jakarta]]. Ing wekdal punika, program pendidikan ingkang dipun tawakaken inggih punika diploma tigang taun (D-3) ing babagan akuntansi lan manajemen—ingkang selaras kaliyan kabutuhan staf operasional ingkang saya mindhak—sarta pikantuk akreditasi "A" (Saé) saking Badan Akred...
1761794
wikitext
text/x-wiki
'''Perbanas Institute (ABFI Institute Perbanas)''' minangka institusi pendidikan tinggi kapisan ing Indonesia sing nawakake program ing babagan keuangan lan perbankan. Institusi iki dumunung ing kutha [[Jakarta]].
Ing wekdal punika, program pendidikan ingkang dipun tawakaken inggih punika diploma tigang taun (D-3) ing babagan akuntansi lan manajemen—ingkang selaras kaliyan kabutuhan staf operasional ingkang saya mindhak—sarta pikantuk akreditasi "A" (Saé) saking Badan Akreditasi Nasional Perguruan Tinggi (BAN-PT).
== Sajarah ==
Institusi iki asalé saka Yayasan Pendidikan Perbanas (YPP), sing resmi diadegaké minangka badan hukum ing tanggal [[19 Februari]] [[1969]]. Nalika iku, yayasan kasebut ngadegaké Akademi Ilmu Perbankan (AIP), sing sabanjuré berkembang dadi Akademi Akuntansi dan Perbankan (AAP), lan saiki wis dadi Sekolah Tinggi Ilmu Ekonomi (STIE) Perbanas Jakarta. Saiki, STIE Perbanas nawakake rong jurusan: Manajemen lan Akuntansi.
Ing sajrone pangembangane—ngadhepi maneka tantangan, owah-owahan, sarta dinamika sektor perbankan lan pendidikan sing terus berkembang—Akademi Ilmu Perbankan (AIP) banjur ganti jeneng dadi Akademi Akuntansi dan Perbankan (AAP). Owah-owahan iki ditindakake kanggo nanggapi kabutuhan tenaga profesional ing babagan akuntansi lan perbankan sing saya tambah akeh ing wektu kasebut.
=== Pangrembakan ===
Sasampunipun dipun luncuraken maneka paket kabijakan ekonomi pamaréntah—dipun wiwiti kanthi paket kabijakan [[Oktober 1988]] (*Pakto 88*)—industri perbankan mlebet ing jaman énggal kanthi tuwuh ingkang pesat. Ing wekdal punika, Indonésia dados salah satunggaling "Macan Asia" (*Asian Tigers*), ingkang dipun tandhani kanthi tingkat pertumbuhan ekonomi ingkang luar biasa. Industri perbankan, mliginipun, ngalami ekspansi ingkang ageng, saé-saé saking segi volume punapa déné skala.
Kanthi wontenipun pangrembakan punika, Akademi Akuntansi Perbankan (AAP) dipun gantos dados STIE Perbanas Jakarta (*Sekolah Tinggi Ilmu Ekonomi Perbanas*). Éwah-éwahan punika—ingkang salajengipun dados ABFI Institute Perbanas, lan sapunika dipun kenal minangka Perbanas Institute Jakarta—minangka tanggapan tumrap kabutuhan tenaga profesional tingkat manajerial ing babagan perbankan, akuntansi, lan manajemen ingkang saya mindhak sadangunipun taun [[1990-an]].
Sareng terus ngrembaka, Perbanas Institute Jakarta nggedhekake pilihan pendhidhikan tinggi kanthi mbukak program sarjana (S1) anyar ing bidang Akuntansi sarta Manajemen Keuangan lan Perbankan. Kajaba iku, kangge nyukupi kabutuhan tenaga profesional ingkang mumpuni ing sektor perbankan, manajemen, lan keuangan, Perbanas Institute Jakarta ngadegaken program pascasarjana (S2)—inggih punika program Magister Manajemen (MM)—ingkang sampun pikantuk akreditasi kanthi peringkat "A" (Unggul) saking Badan Akreditasi Nasional Perguruan Tinggi (BAN-PT).
Pesatipun kemajuan ilmu pengetahuan lan teknologi informasi ing taun 1990-an ndadosaken Yayasan Pendidikan Perbanas ngadegaken Sekolah Tinggi Manajemen Informatika lan Ilmu Komputer Perbanas (STIMIK Perbanas).
== Rujukan ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia|Perbanas Institute]]
ns16m0i8i6xyuuapuhlkict5pe1z5p2
Universitas Perbanas
0
201119
1761795
2026-11-17T23:17:14Z
Imam Bagus Saputra Sarjana Kehutanan
74279
Kaca anyar: * #ALIH [[Perbanas Institute]]
1761795
wikitext
text/x-wiki
* #ALIH [[Perbanas Institute]]
4or3b011vzp57qhbws2yrgbc1ektqwa
1761796
1761795
2026-11-17T23:19:13Z
Imam Bagus Saputra Sarjana Kehutanan
74279
Ngeneraké kaca menyang [[Perbanas Institute]]
1761796
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Perbanas Institute]]
nszwlwr2hdx4xn1xx6amrrqe52dt0vl
Universitas Krisnadwipayana
0
201120
1761803
2026-11-18T01:07:57Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Kaca anyar: '''Universitas Krisnadwipayana (UNKRIS)''' inggih punika pawiyatan luhur swasta ing [[Jakarta]], [[Indonesia]], ingkang dipundegaken ing tanggal [[1 April 1952]]. Rektor ingkang njabat sapunika inggih punika Dr. Ismail Razak, S.E., M.S.<ref>{{Cite web|title=Rektor Unkris|url=https://unkris.ac.id/rektor|website=|language=id-ID|access-date=2024-12-18}}</ref> Universitas Krisnadwipayana nyawisaken kelas reguler saha kelas kanggé para profesional ingkang saweg nyambut damel (progra...
1761803
wikitext
text/x-wiki
'''Universitas Krisnadwipayana (UNKRIS)''' inggih punika pawiyatan luhur swasta ing [[Jakarta]], [[Indonesia]], ingkang dipundegaken ing tanggal [[1 April 1952]]. Rektor ingkang njabat sapunika inggih punika Dr. Ismail Razak, S.E., M.S.<ref>{{Cite web|title=Rektor Unkris|url=https://unkris.ac.id/rektor|website=|language=id-ID|access-date=2024-12-18}}</ref> Universitas Krisnadwipayana nyawisaken kelas reguler saha kelas kanggé para profesional ingkang saweg nyambut damel (program ekstensi). Universitas Krisnadwipayana gadhah 4 fakultas, inggih punika:
1. Fakultas Teknik:
* Sarjana (S1) Arsitektur (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Perencanaan Wilayah lan Kota (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Teknik Elektro (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Teknik Industri (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Teknik Informatika (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Teknik Mesin (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Teknik Sipil (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Sistem Informasi
* Magister (S2) Studi Pengembangan Wilayah lan Kota (Akreditasi B)
* Magister (S2) Manajemen Teknologi
2. Fakultas Ilmu Administrasi:
* Sarjana (S1) Administrasi Publik (Akreditasi A)
* Sarjana (S1) Administrasi Bisnis (Akreditasi B)
* Magister (S2) Ilmu Administrasi (Akreditasi A)
3. Fakultas Hukum:
* Sarjana (S1) Hukum (Akreditasi A)
* Magister (S2) Hukum (Akreditasi A)
* Doktor (S3) Hukum (Akreditasi A)
4. Fakultas Ekonomi:
* Sarjana (S1) Akuntansi (Akreditasi B)
* Sarjana (S1) Manajemen (Akreditasi A)
* Magister (S2) Manajemen (Akreditasi B)
== Sajarah ==
Universitas Krisnadwipayana dipunwiwiti dening Bapak D. Usman Iman ing wulan [[Februari]] [[1952]] kanthi ngadegaken kantor perwakilan kangge *Balai Perguruan Krisnadwipayana*, ingkang pusatipun wonten ing [[Bandung]]. Kantor perwakilan punika nawakaken kursus hukum kanthi sistem korespondensi (sinau jarak jauh) sarta ngadegaken sawetawis sekolah menengah lan sekolah kejuruan ing Kebayoran, [[Serang]], lan [[Tangerang]]. Kangge nyengkuyung cita-cita pembangunan nasional sasampunipun kamardikan, satunggaling *Badan Usaha Rakyat*—ingkang dipunprakarsani dening para mantan pejuang kamardikan—dipundhirikaken ing Bandung. Badan punika gadhah program ing babagan pendidikan lan kesehatan, kanthi *Balai Perguruan Krisnadwipayana* minangka perangan operasionalipun.
Lembaga pendidikan punika terus ngrembaka, lan pungkasanipun dados *Perguruan Tinggi Krisnadwipayana*, ingkang gadhah Fakultas Hukum lan Ekonomi sarta nyelenggarakaken perkuliahan tatap muka ing Jl. Abon No. 3, Bandung. Kajawi punika, kursus korespondensi ugi taksih lumampah, kanthi jumlah mahasiswa dumugi 1.200 tiyang saking maneka papan ing [[Indonesia]]—kalebet saking [[Ujung Pandang]], [[Banjarmasin]], [[Denpasar]], [[Medan]], [[Palembang]], [[Surabaya]], [[Semarang]], lan [[Kupang]].
Kantor-kantor perwakilan dipundhirikaken ing maneka kitha kangge nglancaraken distribusi kursus korespondensi kasebut. Sawetawis kantor perwakilan punika lajeng dados cikal bakal lembaga pendidikan tinggi enggal, lan sawetawis malih pungkasanipun ngrembaka dados universitas negeri. Kangge nanggapi panyuwunan saking para mahasiswa, *Akademi Hukum dan Sosial Krisnadwipayana* dipundhirikaken ing [[Jakarta]] kangge nyedhiyakaken pasinaon kanthi tatap muka. Akademi punika resmi dipunbikak ing tanggal [[1 April]] [[1952]], kanthi jumlah mahasiswa awal kirang langkung 300 tiyang. Nalika semanten, lembaga punika nyewa papan kantor lan kelas ing gedung *Adhuc-staat*—satunggaling papan ingkang sapunika dados kantor BAPPENAS (Kementerian Perencanaan Pembangunan Nasional).
Ing tanggal [[1 Juli]] [[1952]], Akademi Hukum lan Ilmu Sosial dipun-organisasi malih dados lembaga pendidikan tinggi, kanthi nama ingkang dipun-gantos dados Fakultas Hukum/Ilmu Sosial. Ing tanggal ingkang sami, Fakultas Ekonomi ugi dipun-adegaken, kanthi sawetawis kelasipun dipun-wontenaken ing Gedung Hygiene (milik [[Universitas Indonesia]]) ingkang dipun-sewa. Sebutan kangge lembaga pendidikan tinggi punika lajeng dipun-gantos dados *Universitet*—ingkang salajengipun dados *Universitas*—miturut peraturan pamaréntah.
Nalika wiwitanipun, UNKRIS boten dipun-adegaken dening satunggaling yayasan. Kangge nanggapi kabetahan saha panyuwunan saking Paguyuban Mahasiswa Krisnadwipayana—ingkang dipun-pandhegani dening Bapak Soeprabowo—sarta kangge ngiyataken upaya penyelenggaraan universitas, satunggaling yayasan kanthi nama "YAYASAN UNIVERSITAS KRISNADWIPAYANA" dipun-adegaken ing taun [[1954]]. Bab punika dipun-resmikaken lumantar akta notaris dening Sie Kwan Djioe (Akta No. 134, tanggal [[29 Januari]] [[1954]]).
Pambentukan yayasan punika boten langsung njamin kelancaran operasional universitas, amargi cara ingkang efektif kangge pikantuk sumber pendanaan dereng kapanggih. Pramila, ing wulan [[Oktober]] [[1954]], dipun-adegaken satunggaling badan usaha ing sangandhapipun yayasan, ingkang dipun-paringi tugas kangge ngelola urusan internal saha administrasi universitas.
Ing taun [[1956]], Universitas Krisnadwipayana ngadegaken fakultas tambahan, inggih punika Fakultas Ilmu Tata Praja. Sasampunipun ngalami sawetawis ewah-ewahan nama—lan adhedhasar Surat Kaputusan Menteri Pendidikan lan Kebudayaan No. 0333/85—fakultas punika dipun gantos naminipun saking Fakultas Administrasi Negara lan Niaga (FANN) dados Fakultas Ilmu Administrasi (FIA).
Kangge nuhoni katemtuan Undhang-Undhang No. 22 Taun [[1961]] sarta nyekapi kabetahan masyarakat, Universitas Krisnadwipayana mbikak fakultas sanesipun ing tanggal [[29 Mei]] [[1963]], inggih punika Fakultas Teknik.
Ing taun [[1995]], Fakultas Ekonomi UNKRIS ngadegaken Jurusan Akuntansi, ingkang dipun sahaken lumantar Surat Kaputusan Direktorat Jenderal Pendidikan Tinggi (DIKTI) No. 306/DIKTI/Kep/1995, tanggal [[20 Juni]] [[1995]]. Jurusan punika sampun pikantuk akreditasi kanthi peringkat 'A' lan 'B'.
Sapunika, UNKRIS nyawisaken program pascasarjana (Magister/S2) ing saben fakultasipun, sarta program doktoral (S3) ing bidang Hukum. Program Magister (S2) ingkang kasedhiya kalebet program Magister Manajemen (dipun adegaken taun [[1993]]), Magister Hukum ([[1996]]), Magister Ilmu Administrasi ([[1998]]), lan Magister Teknik ([[2004]]).
== Rujukan ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia|Krisnadwipayana]]
kdndtliah53nsd5bs53js7jhqtcmejn
Naraguna:Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
2
201121
1761805
2026-11-18T01:25:18Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Kaca anyar: '''Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H.,''' merupakan seorang pensiunan pegawai negeri sipil. Beliau lahir di [[Cirebon]], [[Jawa Barat]], [[Indonesia]], pada tanggal [[14 Agustus]] [[1950]]. Beliau menyelesaikan pendidikan di [[SMA Negeri 8 Jakarta]] (angkatan [[1968]]) dan menempuh pendidikan tinggi di Fakultas Hukum [[Universitas Indonesia]] ([[Depok]], [[Jawa Barat]]). Hajjah Siti Nurhayati, S.H., memiliki dua orang putra, yaitu Imam Bagus Saputra (yang meraih gelar Sar...
1761805
wikitext
text/x-wiki
'''Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H.,''' merupakan seorang pensiunan pegawai negeri sipil. Beliau lahir di [[Cirebon]], [[Jawa Barat]], [[Indonesia]], pada tanggal [[14 Agustus]] [[1950]]. Beliau menyelesaikan pendidikan di [[SMA Negeri 8 Jakarta]] (angkatan [[1968]]) dan menempuh pendidikan tinggi di Fakultas Hukum [[Universitas Indonesia]] ([[Depok]], [[Jawa Barat]]).
Hajjah Siti Nurhayati, S.H., memiliki dua orang putra, yaitu Imam Bagus Saputra (yang meraih gelar Sarjana Kehutanan dan Magister Manajemen) serta Iwan Budi Arta, S.H. (Sarjana Hukum). Beliau menikah dengan Raden Haji Mohammad Syalendra (seorang insinyur) dan dikaruniai seorang cucu laki-laki bernama Abraham Rizky Atalla.
== Karier ==
* Pegawai Negeri Sipil (Bagian Hukum), [[Dewan Pertimbangan Agung]] ([[DPA RI]]): [[1977]]–[[1999]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), [[Tigaraksa, Tangerang]], [[Banten]]: 1999–[[2002]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), Joglo, [[Kembangan]], [[Jakarta Barat]]: 2002–[[2010]]
* Dosen (mata kuliah Pendaftaran Tanah), Fakultas Hukum, [[Universitas Esa Unggul]]: [[2006]]–2010
njclvjl874btpgdrm0aifpafbtd88w9
1761806
1761805
2026-11-18T01:27:58Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
1761806
wikitext
text/x-wiki
'''Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H.,''' merupakan seorang pensiunan pegawai negeri sipil. Beliau lahir di [[Cirebon]], [[Jawa Barat]], [[Indonesia]], pada tanggal [[14 Agustus]] [[1950]]. Beliau menyelesaikan pendidikan di [[SMA Negeri 8 Jakarta]] (angkatan [[1968]]) dan menempuh pendidikan tinggi di Fakultas Hukum [[Universitas Indonesia]] ([[Depok]], [[Jawa Barat]]).
Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H., memiliki dua orang putra, yaitu '''Imam Bagus Saputra (yang meraih gelar Sarjana Kehutanan dan Magister Manajemen)''' serta '''Iwan Budi Arta, S.H. (Sarjana Hukum)''. Beliau menikah dengan '''Raden Haji Mohammad Syalendra (seorang insinyur)''' dan dikaruniai seorang cucu laki-laki bernama '''Abraham Rizky Atalla'''.
== Karier ==
* Pegawai Negeri Sipil (Bagian Hukum), [[Dewan Pertimbangan Agung]] ([[DPA RI]]): [[1977]]–[[1999]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), [[Tigaraksa, Tangerang]], [[Banten]]: 1999–[[2002]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), Joglo, [[Kembangan]], [[Jakarta Barat]]: 2002–[[2010]]
* Dosen (mata kuliah Pendaftaran Tanah), Fakultas Hukum, [[Universitas Esa Unggul]]: [[2006]]–2010
i4u50cf3tx0cf4170bql4a7fa6uqj61
1761807
1761806
2026-11-18T01:28:40Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
1761807
wikitext
text/x-wiki
'''Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H.,''' merupakan seorang pensiunan pegawai negeri sipil. Beliau lahir di [[Cirebon]], [[Jawa Barat]], [[Indonesia]], pada tanggal [[14 Agustus]] [[1950]]. Beliau menyelesaikan pendidikan di [[SMA Negeri 8 Jakarta]] (angkatan [[1968]]) dan menempuh pendidikan tinggi di Fakultas Hukum [[Universitas Indonesia]] ([[Depok]], [[Jawa Barat]]).
Hajjah Notaris PPAT Siti Nurhayati, S.H., memiliki dua orang putra, yaitu '''Imam Bagus Saputra (yang meraih gelar Sarjana Kehutanan dan Magister Manajemen)''' serta '''Iwan Budi Arta, S.H. (Sarjana Hukum)'''. Beliau menikah dengan '''Raden Haji Mohammad Syalendra (seorang insinyur)''' dan dikaruniai seorang cucu laki-laki bernama '''Abraham Rizky Atalla'''.
== Karier ==
* Pegawai Negeri Sipil (Bagian Hukum), [[Dewan Pertimbangan Agung]] ([[DPA RI]]): [[1977]]–[[1999]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), [[Tigaraksa, Tangerang]], [[Banten]]: 1999–[[2002]]
* Notaris dan Pejabat Pembuat Akta Tanah (PPAT), Joglo, [[Kembangan]], [[Jakarta Barat]]: 2002–[[2010]]
* Dosen (mata kuliah Pendaftaran Tanah), Fakultas Hukum, [[Universitas Esa Unggul]]: [[2006]]–2010
p1bdb7veyrqtcnlnepbijn6oo9acpxy
DPA RI
0
201122
1761809
2026-11-18T01:30:18Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Ngeneraké kaca menyang [[Dewan Pertimbangan Agung]]
1761809
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Dewan Pertimbangan Agung]]
57wg4e0cnv0k9fzeyc2ra234a2j7s49
Unkris
0
201123
1761810
2026-11-18T01:31:27Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Ngeneraké kaca menyang [[Universitas Krisnadwipayana]]
1761810
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Universitas Krisnadwipayana]]
km4exql42lxtxlb6yfmfsjglip9d573
Universitas Pembangunan Nasional Veteran Yogyakarta
0
201124
1761821
2026-11-18T03:18:04Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Kaca anyar: '''Universitas Pembangunan Nasional "Veteran" Yogyakarta''' (disingkat '''UPN "Veteran" Yogyakarta''', '''UPNVYK''', utawa '''UPNYK''') iku sawijining [[universitas umum]] ing Indonésia, dumunung ing [[Depok, Sleman|Depok]], [[Kabupatèn Sleman]], [[]Daerah Istimewa]. Universitas iki ngoperasikaké rong kampus: kampus utama dumunung ing [[Condongcatur, Depok, Sleman|Condongcatur]], déné kampus cabang dumunung ing Babarsari, ing [[Caturtunggal, Depok, Sleman|Caturtunggal]]....
1761821
wikitext
text/x-wiki
'''Universitas Pembangunan Nasional "Veteran" Yogyakarta''' (disingkat '''UPN "Veteran" Yogyakarta''', '''UPNVYK''', utawa '''UPNYK''') iku sawijining [[universitas umum]] ing Indonésia, dumunung ing [[Depok, Sleman|Depok]], [[Kabupatèn Sleman]], [[]Daerah Istimewa]. Universitas iki ngoperasikaké rong kampus: kampus utama dumunung ing [[Condongcatur, Depok, Sleman|Condongcatur]], déné kampus cabang dumunung ing Babarsari, ing [[Caturtunggal, Depok, Sleman|Caturtunggal]].
== Riwayat ==
Universitas Pembangunan Nasional (UPN) "Veteran" asale minangka lembaga pendidikan tinggi sing diadegake kanthi inisiatif para veteran sing berjuang kanggo [[kamardikan Republik Indonesia]. Wiwitane dijenengi Akademi Pembangunan Nasional (APN) "Veteran", didegaké ing [[Kota Yogyakarta]], [[Daerah Istimewa Yogyakarta]], miturut Surat Keputusan Menteri Veteran Nomer 139/Kpts/1965, tanggal [[2 Oktober]] [[1958]]. Urusan lan Demobilisasi Nomer 140/Kpts/1965, tanggal [[30 Juli]] [[1965]], APN "Veteran" resmi diganti jeneng Perguruan Tinggi Pembangunan Nasional (PTPN) "Veteran."<ref name="history">{{cite web|date=18 Agustus, 2023|url=https://kumparan.com/berita-terkini/sejarah-dan-tahun-berdirinya-upn-veteran-yogyakarta-210wnsorvm7|title=Sejarah dan Tahun Berdirinya UPN Veteran Yogyakarta|website=[[Kumparan]]|access-date=4 Mei 2024}}</ref>
Ing taun [[1965]], sawise proposal saka sawetara [[veteran]] sing manggon ing njaba Yogyakarta, konsolidasi macem-macem institusi pendidikan tinggi dianakaké: Universitas Veteran Nasional Surakarta dadi cabang [[Surakarta]] PTPN "Veteran," déné Akademi Perusahaan Veteran ing [[Surabaya]] dadi cabang Surabaya saka PTPN "Veteran." Banjur, ing taun [[1967]], Akademi Tekstil, Akademi Perbankan, lan Akademi Manajemen Pelayaran Komersial "Jos Soedarso"—kabeh beroperasi ing *Lembaga Pendidikan Kader Pembangunan* (LPKP), lembaga pendhidhikan sing diadegaké lan dikelola déning para veteran militer ing Jakarta—digabungake ing PTPN "Veteran" minangka cabang [[Jakarta]]. Bab punika dipunresmikaken lumantar Dudutan Menteri Urusan Veteran lan Demobilisasi, Nomer 09/Kpts/Menvet/1967, tanggal [[21 Februari]] [[1967]]. Kanthi makaten, PTPN "Veteran" dipundegaken ing sekawan kitha ageng: Yogyakarta minangka kantor pusat, dene Surakarta, Surabaya, lan Jakarta dados kantor cabangipun.<ref name="history"/>
Ing perkembangan sabanjuré, PTPN "Veteran" Surakarta—ingkang wiwitanipun gadhah kalih fakultas, inggih punika Fakultas Geografi lan Fakultas Kedokteran—ngalami pambusakan Fakultas Geografi adhedhasar Surat Keputusan Menteri Pertahanan Keamanan/Panglima Angkatan Bersenjata (Menhankam/Pangab) Nomer: Skep/B/503/V/1973, tanggal [[22 Mei]] [[1973]]. Kanthi makaten, PTPN "Veteran" cabang Surakarta namung kantun gadhah satunggal fakultas, inggih punika Fakultas Kedokteran. Ing taun [[1975]], fakultas ingkang kantun punika lajeng kagabungaken dhateng Universitas Sebelas Maret (UNS) Surakarta.<ref name="history"/>
Sasampunipun Departemen Transmigrasi, Veteran, lan Demobilisasi (ingkang saderengipun awujud Departemen Urusan Veteran lan Demobilisasi) dipun bubaraken, pengelolaan Perguruan Tinggi Pembangunan Nasional (PTPN) "Veteran" dipun pindhahaken ing sangandhapipun Departemen Pertahanan Keamanan, utawi Angkatan Bersenjata Republik Indonesia. Minangka perangan saka pangrembakan institusi, lan adhedhasar Dudutan (Skep) Menteri Pertahanan lan Keamanan/Panglima Angkatan Bersenjata Nomer: Skep/1555/XI/1977, tanggal [[5 November]] [[1977]], PTPN "Veteran" ganti jeneng dadi Universitas Pembangunan Nasional "Veteran".<ref name="history"/>
Adhedhasar Dudutan Bersama (SKB) sing diterbitake dening Menteri Pendidikan lan Kebudayaan sarta Menteri Pertahanan lan Keamanan—kanthi nomer 0307/0/1994 lan Kep/10/XI/1994, tanggal [[29 November]] [[1994]]—UPN "Veteran" ngowahi status saka institusi sing ana ing sangisore negara (orientasi layanan) dadi institusi pendidikan tinggi swasta (PTS), sing efektif wiwit tanggal [[1 April 1995]]. Kanthi owah-owahan iki, pengawasan UPN "Veteran"—sing sadurunge ana ing sangisore Departemen Pertahanan lan Keamanan—dialihake menyang Yayasan Kejuangan Panglima Besar Sudirman (YKPBS), miturut Dudutan Menteri Pertahanan lan Keamanan Nomer: Kep/03/II/1993, tanggal [[27 Februari]] [[1993]].<ref name="history"/>
Ing tanggal [[6 Oktober]] [[2014]], Universitas Pembangunan Nasional "Veteran" Yogyakarta malih dados perguruan tinggi negeri (PTN) ing sangandhapipun Kementerian Pendidikan, Kebudayaan, Riset, dan Teknologi Republik Indonesia; prastawa punika dipunresmikaken dening Presiden [[Republik Indonesia]] kaping 6, [[Susilo Bambang Yudhoyono]], wonten ing [[Surabaya]].<ref name="history"/>
== Rujukan ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia|Pembangunan Nasional Veteran Yogyakarta]]
69zaeoj11b8xt64dy9bvwwmfoq4eqqz
UPN Veteran Yogyakarta
0
201125
1761822
2026-11-18T03:20:27Z
Hajjah Siti Nurhayati SH (Sarjana Hukum)
75619
Ngeneraké kaca menyang [[Universitas Pembangunan Nasional Veteran Yogyakarta]]
1761822
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Universitas Pembangunan Nasional Veteran Yogyakarta]]
g2jz0nla3egx3yh38b5u99vspj6tu9k
Naraguna:Ir. Raden Haji Mohammad Syalendra
2
201126
1761852
2026-11-18T11:19:28Z
Ir. Raden Haji Mohammad Syalendra
75617
Kaca anyar: '''Raden Haji Mohammad Syalendra''', seorang insinyur, pernah berkiprah di [[Universitas Sriwijaya]] di [[Palembang]], [[Sumatra Selatan]]. Beliau menikah dengan '''Notaris PPAT Hajjah Siti Nurhayati, yang menyandang gelar Sarjana Hukum (SH)'''. Pasangan ini dikaruniai dua orang putra: '''Imam Bagus Saputra—yang memiliki gelar Sarjana Kehutanan dan Magister Manajemen'''—serta '''Iwan Budi Arta, yang menyandang gelar Sarjana Hukum (SH)'''. Beliau bekerja sebagai insinyur sip...
1761852
wikitext
text/x-wiki
'''Raden Haji Mohammad Syalendra''', seorang insinyur, pernah berkiprah di [[Universitas Sriwijaya]] di [[Palembang]], [[Sumatra Selatan]]. Beliau menikah dengan '''Notaris PPAT Hajjah Siti Nurhayati, yang menyandang gelar Sarjana Hukum (SH)'''. Pasangan ini dikaruniai dua orang putra: '''Imam Bagus Saputra—yang memiliki gelar Sarjana Kehutanan dan Magister Manajemen'''—serta '''Iwan Budi Arta, yang menyandang gelar Sarjana Hukum (SH)'''.
Beliau bekerja sebagai insinyur sipil di [[Perumnas]] dari tahun [[1974]] hingga [[2000]]. Pada dekade [[1970-an]], beliau juga sempat menghabiskan waktu selama beberapa bulan di [[Jepang]] untuk menempuh studi di bidang teknik.
Raden Haji Mohammad Syalendra lahir pada tanggal [[29 Desember]] [[1945]] di Palembang, Sumatera Selatan, [[Indonesia]]. Beliau memiliki seorang cucu laki-laki bernama '''Abraham Rizky Atalla'''.
cx2fpnrfzvk3r9l46qe0xpy424xu614
Universitas Kristen Indonesia
0
201127
1761856
2026-11-18T11:38:25Z
Ir. Raden Haji Mohammad Syalendra
75617
Kaca anyar: '''Universitas Kristen Indonesia''' ('''UKI''') inggih punika institusi pendhidhikan tinggi swasta ingkang adhedhasar Kristen Protestan, mapan wonten ing [[Jakarta Pusat]] lan [[Jakarta Wétan]], ing salebeting Daerah Khusus Ibukota Jakarta ([[DKI Jakarta]]), [[Indonésia]]. Universitas punika nawakaken program akademik ing sangang fakultas, ingkang nyakup jenjang vokasi, sarjana, magister, saha dhoktoral.<ref>{{Cite web|title=Academic Programs|url=https://uki.ac.id/|website=UKI...
1761856
wikitext
text/x-wiki
'''Universitas Kristen Indonesia''' ('''UKI''') inggih punika institusi pendhidhikan tinggi swasta ingkang adhedhasar Kristen Protestan, mapan wonten ing [[Jakarta Pusat]] lan [[Jakarta Wétan]], ing salebeting Daerah Khusus Ibukota Jakarta ([[DKI Jakarta]]), [[Indonésia]]. Universitas punika nawakaken program akademik ing sangang fakultas, ingkang nyakup jenjang vokasi, sarjana, magister, saha dhoktoral.<ref>{{Cite web|title=Academic Programs|url=https://uki.ac.id/|website=UKI Website|access-date=2022-06-08}}</ref>
== Sajarah ==
Sasampunipun kamardikan [[Republik Indonésia]] ing taun [[1945]], sawetawis tokoh nasional lan pemimpin Kristen ing Indonésia gadhah karsanipun ngadegaken Dewan Gereja-Gereja ing Indonésia (DGI), ingkang kaleksanan ing tanggal [[25 Mei]] [[1950]]. Wiwit awal, organisasi punika ugi nggatosaken babagan pendhidhikan, amargi bangsa punika mbetahaken sanget sumber daya manungsa kangge ngisi peran ing maneka sektor kagesangan.<ref name="Profil Universitas Kristen Indonesia">[http://www.kampus-info.com//2011/12/profil-universitas-kristen-indonesia.html "Profile of Universitas Kristen Indonesia".] Infokampus.com. Dipunaksès tanggal 9 Juni 2016</ref>
Kajengipun komunitas Kristen Indonésia kangge paring kontribusi ing sektor pendhidhikan nasional nuwuhaken inisiatif kangge ngadegaken institusi pendhidhikan tinggi. Bab punika ndadosaken DGI mbentuk satunggaling komisi, ingkang dipunpandhégani déning Prof. Dr. I.P. Simandjuntak, M.A., kanthi tugas nindakaken studi kelayakan kangge ngadegaken universitas. Asilipun lajeng dipunlapuraken dhateng DGI lan dipuntindakaken tindak lanjut. Ing tanggal [[30 Juni]] [[1953]], pangadegan *Universiteit Kristen Indonesia* (Universitas Kristen Indonésia) dipuntetepaken kanthi resmi lan dipuntandhatangani déning Pendeta (Ds.)... [[W.J. Rumambi, minangka Sekretaris Umum, ngusulaken salebeting sidang DGI (Dewan Gereja-gereja ing Indonesia)—ingkang dipunwontenaken wiwit tanggal 20 dumugi [[30 Juni]] [[1953]]—supados sedaya greja lan komunitas Kristen ing Indonesia paring panyengkuyung jangkep, ingkang awujud moral saha material, kanggé ngadegaken satunggaling universitas Kristen.<ref name="10 Universitas Kristen Terbaik di Indonesia ">[http://www.berkuliah.com//2014/08/10-universitas-kristen-terbaik-di.html "10 Best Christian Universities in Indonesia".] Berkuliah.com, dipunaksès tanggal 9 Juni 2016</ref>
Kepinginan ing kalangan komunitas Kristen Indonesia kanggo melu andil ing sektor pendhidhikan nasional nuwuhake gagasan kanggo ngadegake lembaga pendhidhikan tinggi. Bab iki ndorong DGI (Dewan Gereja-gereja ing Indonesia) kanggo mbentuk sawijining komisi, sing dipimpin dening Prof. Dr. I.P. Simandjuntak, M.A., kanthi tugas nindakake studi kelayakan kanggo ngadegake universitas. Asil studi kasebut banjur dilaporake marang DGI lan ditindaklanjuti. Ing tanggal [[30 Juni]] [[1953]], madeging *Universiteit Kristen Indonesia* (Universitas Kristen Indonesia) diresmikake liwat sawijining keputusan sing ditandhatangani dening Pdt. W.J. Rumambi, ing kapasitasipun minangka Sekretaris Umum, nalika sidang DGI sing dianakake wiwit tanggal 20 nganti [[30 Juni]] [[1953]]. Keputusan kasebut uga ngajak kabeh gereja lan komunitas Kristen ing Indonesia supaya menehi dhukungan penuh—becik kanthi moral maupun material—kanggo madeging universitas Kristen kasebut.<ref name="10 Universitas Kristen Terbaik di Indonesia ">[http://www.berkuliah.com//2014/08/10-universitas-kristen-terbaik-di.html "10 Universitas Kristen Terbaik di Indonesia ".] Berkuliah.com, diakses tanggal 9 Juni 2016</ref>
Sawise keputusan kasebut, sawetara tokoh Kristen Indonesia sing misuwur—yaiku Mr. Todung Sutan Gunung Mulia, Mr. Yap Thiam Hien, lan Benjamin Thomas Philip Sigar—minangka wakil saka gereja-gereja sing ana ing sangisore DGI, ngadegake *Yayasan Universitas Kristen Indonesia*<ref>https://yayasanuki.org/</ref>. Pendirian iki diresmikake ing ngarepe notaris Raden Kadiman miturut akta nomer 117, tanggal [[18 Juli]] [[1953]]. Anggota Yayasan kasebut sabanjure ditambah, kalebu Elviannus Katoppo, Dr. Ong Jan Hong, Dr. Aminudin Pohan, Dr. Seri Condar Nainggolan, Benjamin Prawirohadmodjo, lan liya-liyane. Komarlin Tjakraatmadja, Gerrit Siwabessy MD, Tan Tek Heng, lan JCT Simorangkir. Ing tanggal [[15 Oktober]] [[1953]], Universitas Kristen Indonesia (UKI) diresmikake, kanthi wiwitanipun dumadi saking Fakultas Sastra lan Filsafat sarta Fakultas Ekonomi. Nalika semanten, kegiatan perkuliahan lan administrasi dipunlampahaken wonten ing gedung HSK, ingkang mapan ing Jalan Diponegoro 86 lan Jalan Salemba 10. Fakultas Hukum dipundhirikaken ing taun [[1956]], dipunsusul dening Fakultas Kedokteran ing taun [[1962]], Fakultas Teknik ing taun [[1963]], lan Fakultas Ilmu Sosial lan Ilmu Politik ing taun [[1994]]. Fakultas Vokasi UKI dipundhirikaken ing taun [[2018]]; sapunika fakultas punika dados fakultas paling enom ing UKI, ingkang kabentuk lumantar penggabungan saking maneka akademi lan program diploma ing universitas kasebut.
Ing taun [[2022]], UKI dadi universitas Kristen pisanan ing Indonesia sing entuk akreditasi paling dhuwur saka BAN-PT: akreditasi "UNGGUL" (Unggulan). Iki diatur ing [https://www.banpt.or.id/direktori/institusi/pencarian_institusi.php SK BAN-PT] No. 304/SK/BAN-PT/Akred/PT/VI/2022, diterbitake tanggal [[28 Juni]] [[2022]].<ref>{{Cite book|last=Tim Sejarah UKI|first=author|date=1997|title=Buku Sejarah Universitas Kristen Indonesia|location=Jakarta|publisher=Universitas Kristen Indonesia|url-status=live}}</ref>
== Rujukan ==
{{Reflist}}
[[Kategori:Pawiyatan luhur ing Indonésia|Kristen Indonesia]]
s4s5aevm97p7rnqx225q6a3yn59yjz2
UKI
0
201128
1761857
2026-11-18T11:40:18Z
Ir. Raden Haji Mohammad Syalendra
75617
Ngeneraké kaca menyang [[Universitas Kristen Indonesia]]
1761857
wikitext
text/x-wiki
#ALIH [[Universitas Kristen Indonesia]]
t6y246wjj8izr6gyaemv1ev8lf4icwb