Wikisumber jvwikisource https://jv.wikisource.org/wiki/Wikisumber:Pendhapa MediaWiki 1.47.0-wmf.2 first-letter Médhia Mirunggan Parembugan Naraguna Parembugan Naraguna Wikisumber Parembugan Wikisumber Barkas Parembugan Barkas MédhiaWiki Parembugan MédhiaWiki Cithakan Parembugan Cithakan Pitulung Parembugan Pitulung Kategori Parembugan Kategori Panganggit Parembugan Panganggit Kaca Parembugan Kaca Indhèks Parembugan Indhèks TimedText TimedText talk Modhul Parembugan Modhul Acara Pembicaraan Acara 250 24208 78494 75633 2026-05-17T01:58:05Z Suga Widi 1719 Proses titiwaca 78494 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh||30}}</noinclude>30 ikoe kanggo nekak-nekoek lakoening sorot soepaja bisa nganak- aké gambaring barang kang dineleng, toemiba ing klasoetan- djala. Sorot lan roepané barang maoe bandjoer toemama ing poetjoeking tali-rasa mripat, teroes ditoendakaké nganti tekan telenging sarap : wong weroeh. Soerjakanta bisané loewih mblen- doek lan bisa loewih trépés, manoet doh-tjedaké barang kang dideleng. Wong kang tjatjad soerjakantané marga kemblen- doeken oetawa ketrépésen sok bandjoer koedoe nanggo katja- mripat (dipriksakaké marang dokter disik). Nganggo tesmak idjo, biroe, mantjawarna, kang preloené moeng gawé oendaking roepa, mesti digegoejoe toer roesak kang nétra. 5. Pangroengoe (koeping). a. Godoh lan broemboengan-koeping. Koeping ikoe praboté djaba woedjoed godoh Ian broemboengan. Godoh ikoe lemes, sebab baloengé prasasat baloeng-nom kabéh. Broemboengan- koeping kalapis ing koelit oemés, katoekoelan ing woeloe. Godoh lan broemboengan-koeping kanggo nadahi swara. Broemboengan koeping lan djegodahan-koeping ing djero kaelet-eletan ing kendangan-koeping, woedjoed klasoetan tipis, lemes, tansah teles dilengani nganggo djasad kang diwetokaké koelit oemes kang nglapis broemboengan-koeping. 6. Djegodahan-koeping (djegodahan-tengah). Djegodahan- tengah ana gandéngané karo gorokan sarana broemboengan. Kang mangkono ikoe ndjalari timbanging panetelé hawa ing kendangan-koeping sisih djaba lan djero. Kedering hawa kang marga saka kedering barang, ditadahi godoh, dilebokaké oeroet broemboengan-koeping, toemama ing kendangan-koeping, toe- moenda ing baloeng-koeping teteloe kang tinemoe ing djegodah- an-koeping. Baloeng teteloe maoe wangoené ana sing mémper paloe, ana kang kaja paron, lan sing boeri déwé mémper sangga- wedi. Garaning baloeng-paloe némplék ing kendangan-koeping, déné pantjadaning baloeng-sangga-wedi gandéng karo pérangan ing djero, wangoené londjong (lawangan-londjong). Kedering hawa kang toemandoek ing lawangan-londjong bandjoer di- toendakaké tekan ing banjoe-pangroengoe.<noinclude></noinclude> mqk7xrnms051xpaxlgsn8jdhobo7iu6 78495 78494 2026-05-17T02:04:10Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh||30}}</noinclude>ikoe kanggo nekak-nekoek lakoening sorot soepaja bisa nganakaké gambaring barang kang dineleng, toemiba ing klasoetandjala. Sorot lan roepané barang maoe bandjoer toemama ing poetjoeking tali-rasa mripat, teroes ditoendakaké nganti tekan telenging sarap : wong weroeh. Soerjakanta bisané loewih mblendoek lan bisa loewih trépés, manoet doh-tjedaké barang kang dideleng. Wong kang tjatjad soerjakantané marga kemblendoeken oetawa ketrépésen sok bandjoer koedoe nanggo katja mripat (dipriksakaké marang dokter disik). {{C|Nganggo tesmak idjo, biroe, mantjawarna,<br>kang preloené moeng gawé oendaking roepa,<br>mesti digegoejoe toer roesak kang nétra.}} '''5. Pangroengoe (koeping).''' ''a.'' Godoh lan broemboengan-koeping. Koeping ikoe praboté djaba woedjoed godoh lan broemboengan. Godoh ikoe lemes, sebab baloengé prasasat baloeng-nom kabéh. Broemboengan-koeping kalapis ing koelit oemés, katoekoelan ing woeloe. Godoh lan broemboengan-koeping kanggo nadahi swara. Broemboengan koeping lan djegodahan-koeping ing djero kaelet-eletan ing kendangan-koeping, woedjoed klasoetan tipis, lemes, tansah teles dilengani nganggo djasad kang diwetokaké koelit oemes kang nglapis broemboengan-koeping. ''b.'' Djegodahan-koeping (djegodahan-tengah). Djegodahan-tengah ana gandéngané karo gorokan sarana broemboengan. Kang mangkono ikoe ndjalari timbanging panetelé hawa ing kendangan-koeping sisih djaba lan djero. Kedering hawa kang marga saka kedering barang, ditadahi godoh, dilebokaké oeroet broemboengan-koeping, toemama ing kendangan-koeping, toemoenda ing baloeng-koeping teteloe kang tinemoe ing djegodahan-koeping. Baloeng teteloe maoe wangoené ana sing mémper paloe, ana kang kaja paron, lan sing boeri déwé mémper sanggawedi. Garaning baloeng-paloe némplék ing kendangan-koeping, déné pantjadaning baloeng-sangga-wedi gandéng karo pérangan ing djero, wangoené londjong (lawangan-londjong). Kedering hawa kang toemandoek ing lawangan-londjong bandjoer ditoendakaké tekan ing banjoe-pangroengoe.<noinclude></noinclude> 2zqpwtjkqz3qo4jbo50bpahsbpr062e 78496 78495 2026-05-17T02:05:14Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh||30}}</noinclude>ikoe kanggo nekak-nekoek lakoening sorot soepaja bisa nganakaké gambaring barang kang dineleng, toemiba ing klasoetandjala. Sorot lan roepané barang maoe bandjoer toemama ing poetjoeking tali-rasa mripat, teroes ditoendakaké nganti tekan telenging sarap : wong weroeh. Soerjakanta bisané loewih mblendoek lan bisa loewih trépés, manoet doh-tjedaké barang kang dideleng. Wong kang tjatjad soerjakantané marga kemblendoeken oetawa ketrépésen sok bandjoer koedoe nanggo katja mripat (dipriksakaké marang dokter disik). {{rule|5em}} {{C|Nganggo tesmak idjo, biroe, mantjawarna,<br>kang preloené moeng gawé oendaking roepa,<br>mesti digegoejoe toer roesak kang nétra.}} '''5. Pangroengoe (koeping).''' ''a.'' Godoh lan broemboengan-koeping. Koeping ikoe praboté djaba woedjoed godoh lan broemboengan. Godoh ikoe lemes, sebab baloengé prasasat baloeng-nom kabéh. Broemboengan-koeping kalapis ing koelit oemés, katoekoelan ing woeloe. Godoh lan broemboengan-koeping kanggo nadahi swara. Broemboengan koeping lan djegodahan-koeping ing djero kaelet-eletan ing kendangan-koeping, woedjoed klasoetan tipis, lemes, tansah teles dilengani nganggo djasad kang diwetokaké koelit oemes kang nglapis broemboengan-koeping. ''b.'' Djegodahan-koeping (djegodahan-tengah). Djegodahan-tengah ana gandéngané karo gorokan sarana broemboengan. Kang mangkono ikoe ndjalari timbanging panetelé hawa ing kendangan-koeping sisih djaba lan djero. Kedering hawa kang marga saka kedering barang, ditadahi godoh, dilebokaké oeroet broemboengan-koeping, toemama ing kendangan-koeping, toemoenda ing baloeng-koeping teteloe kang tinemoe ing djegodahan-koeping. Baloeng teteloe maoe wangoené ana sing mémper paloe, ana kang kaja paron, lan sing boeri déwé mémper sanggawedi. Garaning baloeng-paloe némplék ing kendangan-koeping, déné pantjadaning baloeng-sangga-wedi gandéng karo pérangan ing djero, wangoené londjong (lawangan-londjong). Kedering hawa kang toemandoek ing lawangan-londjong bandjoer ditoendakaké tekan ing banjoe-pangroengoe.<noinclude></noinclude> smifl9odubon2o06tfhzfbnk7izfk5s 250 24239 78420 76686 2026-05-16T15:53:16Z Nadia Sashi Kirana 895 78420 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nadia Sashi Kirana" /></noinclude>{{c|— 16 —}} {{jawa|tag=div|1=ꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦱꦩꦶꦉꦧꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦧꦝꦺꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀꧌ꦱꦺꦭꦕꦼꦩꦼꦁ꧌ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦏ꧀ꦧꦃ꧈ꦱꦩꦶꦢꦶꦪꦢꦶꦤꦶꦲꦉꦧꦠ꧀ꦩꦼꦤꦁ꧈ꦲꦮꦶꦠ꧀ꦱꦠꦸꦁꦒꦶꦭ꧀ꦠꦸꦒꦶꦭ꧀ꦠꦶꦁꦠꦶꦪꦁꦱꦩꦶꦫꦸꦩꦲꦺꦴꦱ꧀ꦲꦁꦒꦝꦃꦲꦶꦏ꦳ꦏ꧀ꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ ꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦮꦶꦕꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧇ꦲꦏꦸꦱꦶꦁꦢꦸꦮꦺꦏ꦳ꦏ꧀ꦏꦸꦢꦸꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ꦲꦶꦏꦶ꧈ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦲꦏꦸꦠꦼꦝꦏ꧀ꦏꦁꦭꦸꦲꦸꦂ꧈ꦮꦸꦱꦤꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦭꦗꦼꦁꦗꦸꦩꦼꦤꦼꦁꦏ꦳ꦏꦶꦩ꧀ ꦩꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦂꦠꦲꦔꦿꦸꦏꦸꦤ꧀ꦤꦏꦼꦤ꧀ꦥꦱꦸꦭꦪꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦠꦶꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦮꦲꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦠꦶꦠꦶꦪꦁꦮꦲꦸꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦱꦩꦶꦤꦩ꧀ꦥꦶꦏꦟ꧀ꦝꦶꦧꦶꦔꦃꦱꦂꦠꦩꦉꦩ꧀ꦩꦤꦃꦲꦶꦥꦹꦤ꧀꧈ ꧊꧊ꦱꦉꦁꦏꦁꦏꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦪꦸꦱ꧀ꦮ40ꦠꦲꦸꦤ꧀ ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦁꦏꦁꦩꦲꦩꦶꦫꦃꦠꦸꦂꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦲꦤꦼꦠꦼꦥ꧀ꦥꦏꦼꦤ꧀ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦸꦥꦢꦺꦴꦱ꧀ꦩꦸꦩꦸꦭꦁꦝꦠꦼꦁꦱꦢꦪꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦱꦩꦶꦥꦶꦟ꧀ꦝꦃꦔꦏꦶꦁꦗꦩꦤ꧀ꦥꦼꦥꦼꦠꦼꦁꦝꦠꦼꦁꦗꦩꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦥꦝꦁ꧈ꦠꦼꦫꦁꦭꦤ꧀ꦕꦼꦛ꧉ꦩꦸꦫꦶꦃꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦲꦶꦕꦭ꧀ꦏꦤꦶꦱ꧀ꦛꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦉꦟ꧀ꦝꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦧꦺꦴꦝꦺꦴꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦭꦗꦼꦁꦩꦁꦒꦶꦃꦢꦿ}}<noinclude></noinclude> nl1alze4vbjcvu74pcneq9vt20cl6v9 78421 78420 2026-05-16T15:53:40Z Nadia Sashi Kirana 895 78421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Nadia Sashi Kirana" /></noinclude>{{c|— 16 —}} {{jawa|tag=div|1=ꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦱꦩꦶꦉꦧꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦧꦝꦺꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀꧌ꦱꦺꦭꦕꦼꦩꦼꦁ꧌ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦏ꧀ꦧꦃ꧈ꦱꦩꦶꦢꦶꦪꦢꦶꦤꦶꦲꦉꦧꦠ꧀ꦩꦼꦤꦁ꧈ꦲꦮꦶꦠ꧀ꦱꦠꦸꦁꦒꦶꦭ꧀ꦠꦸꦒꦶꦭ꧀ꦠꦶꦁꦠꦶꦪꦁꦱꦩꦶꦫꦸꦩꦲꦺꦴꦱ꧀ꦲꦁꦒꦝꦃꦲꦶꦏ꦳ꦏ꧀ꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ ꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦮꦶꦕꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧇ꦲꦏꦸꦱꦶꦁꦢꦸꦮꦺꦏ꦳ꦏ꧀ꦏꦸꦢꦸꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ꦲꦶꦏꦶ꧈ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦲꦏꦸꦠꦼꦝꦏ꧀ꦏꦁꦭꦸꦲꦸꦂ꧈ꦮꦸꦱꦤꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦭꦗꦼꦁꦗꦸꦩꦼꦤꦼꦁꦏ꦳ꦏꦶꦩ꧀ ꦩꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦂꦠꦲꦔꦿꦸꦏꦸꦤ꧀ꦤꦏꦼꦤ꧀ꦥꦱꦸꦭꦪꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦠꦶꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦮꦲꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦠꦶꦠꦶꦪꦁꦮꦲꦸꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦱꦩꦶꦤꦩ꧀ꦥꦶꦏꦟ꧀ꦝꦶꦧꦶꦔꦃꦱꦂꦠꦩꦉꦩ꧀ꦩꦤꦃꦲꦶꦥꦹꦤ꧀꧈ ꧊꧊ꦱꦉꦁꦏꦁꦏꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦪꦸꦱ꧀ꦮ40ꦠꦲꦸꦤ꧀ ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦁꦏꦁꦩꦲꦩꦶꦫꦃꦠꦸꦂꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦲꦤꦼꦠꦼꦥ꧀ꦥꦏꦼꦤ꧀ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦸꦥꦢꦺꦴꦱ꧀ꦩꦸꦩꦸꦭꦁꦝꦠꦼꦁꦱꦢꦪꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦱꦩꦶꦥꦶꦟ꧀ꦝꦃꦔꦏꦶꦁꦗꦩꦤ꧀ꦥꦼꦥꦼꦠꦼꦁꦝꦠꦼꦁꦗꦩꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦥꦝꦁ꧈ꦠꦼꦫꦁꦭꦤ꧀ꦕꦼꦛ꧉ꦩꦸꦫꦶꦃꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦲꦶꦕꦭ꧀ꦏꦤꦶꦱ꧀ꦛꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦉꦟ꧀ꦝꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦧꦺꦴꦝꦺꦴꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦭꦗꦼꦁꦩꦁꦒꦶꦃꦢꦿ}}<noinclude></noinclude> 0gocf5t6unkny0b6agmyu0hjom7b5cp 78422 78421 2026-05-16T15:54:50Z Nadia Sashi Kirana 895 /* Titiwaca */ 78422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nadia Sashi Kirana" /></noinclude>{{c|— 16 —}} {{jawa|tag=div|1=ꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦱꦩꦶꦉꦧꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦧꦝꦺꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀꧌ꦱꦺꦭꦕꦼꦩꦼꦁ꧌ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦏ꧀ꦧꦃ꧈ꦱꦩꦶꦢꦶꦪꦢꦶꦤꦶꦲꦉꦧꦠ꧀ꦩꦼꦤꦁ꧈ꦲꦮꦶꦠ꧀ꦱꦠꦸꦁꦒꦶꦭ꧀ꦠꦸꦒꦶꦭ꧀ꦠꦶꦁꦠꦶꦪꦁꦱꦩꦶꦫꦸꦩꦲꦺꦴꦱ꧀ꦲꦁꦒꦝꦃꦲꦶꦏ꦳ꦏ꧀ꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ ꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦮꦶꦕꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧇ꦲꦏꦸꦱꦶꦁꦢꦸꦮꦺꦏ꦳ꦏ꧀ꦏꦸꦢꦸꦲꦤ꧀ꦢꦺꦏꦺꦏ꧀ꦏ꦳ꦗꦂꦄꦱ꧀ꦮꦢ꧀ꦲꦶꦏꦶ꧈ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦲꦏꦸꦠꦼꦝꦏ꧀ꦏꦁꦭꦸꦲꦸꦂ꧈ꦮꦸꦱꦤꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦭꦗꦼꦁꦗꦸꦩꦼꦤꦼꦁꦏ꦳ꦏꦶꦩ꧀ ꦩꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦂꦠꦲꦔꦿꦸꦏꦸꦤ꧀ꦤꦏꦼꦤ꧀ꦥꦱꦸꦭꦪꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦠꦶꦪꦁꦏꦸꦫꦺꦱ꧀ꦮꦲꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦠꦶꦠꦶꦪꦁꦮꦲꦸꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦱꦩꦶꦤꦩ꧀ꦥꦶꦏꦟ꧀ꦝꦶꦧꦶꦔꦃꦱꦂꦠꦩꦉꦩ꧀ꦩꦤꦃꦲꦶꦥꦹꦤ꧀꧈}} {{jawa|tag=div|1=꧊꧊ꦱꦉꦁꦏꦁꦏꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦪꦸꦱ꧀ꦮ40ꦠꦲꦸꦤ꧀ ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦁꦏꦁꦩꦲꦩꦶꦫꦃꦠꦸꦂꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦲꦤꦼꦠꦼꦥ꧀ꦥꦏꦼꦤ꧀ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦱꦸꦥꦢꦺꦴꦱ꧀ꦩꦸꦩꦸꦭꦁꦝꦠꦼꦁꦱꦢꦪꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦱꦩꦶꦥꦶꦟ꧀ꦝꦃꦔꦏꦶꦁꦗꦩꦤ꧀ꦥꦼꦥꦼꦠꦼꦁꦝꦠꦼꦁꦗꦩꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦥꦝꦁ꧈ꦠꦼꦫꦁꦭꦤ꧀ꦕꦼꦛ꧉ꦩꦸꦫꦶꦃꦱꦒꦼꦢ꧀ꦢꦲꦶꦕꦭ꧀ꦏꦤꦶꦱ꧀ꦛꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦉꦟ꧀ꦝꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦧꦺꦴꦝꦺꦴꦃꦲꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦭꦗꦼꦁꦩꦁꦒꦶꦃꦢꦿ}}<noinclude></noinclude> mrqgn794n5ghm4vv8lgzofok7sciqkr 250 24577 78487 77186 2026-05-17T01:35:20Z Suga Widi 1719 Proses titiwaca 78487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Srijembarrahayu" /></noinclude>Pangran Timur wus atampi ing surate Dipati Mangkunagara puniku Raden Tumenggung puspa kusuma wus anampeni ing surate Tumenggung Puspanegara. 39. Kalihe sareng binuka winaos raose nunggil Tumenggung Puspakusuma ing gunem sami rinakit ingkang kinarya wiwit para lurah angelenthung aneng tepining pasar siji nganggo tunggak semi tanpa rowang dimene kena larangan. 40. Kang kathah miranti menear anganti gegering mangkin kang dipun larangi bangsa tan adangu den larangi karya pasangan dadi kang den larangi angamuk pasar geger busekan kang sampun mencarmiranti wong Kamangkunagaran Puspakusuman. 41. Kang ngadhepi pawadeyan lajeng samya angukupi pakelingan mas-emasan saisining pasar sami wong Surakarta sami amanggul nyunggi mbrengkut sinjang bathik akathah ana larap miwah keling jibar-jibur angrayah pasar warasan. 151 PNRI<noinclude>{{rh|||151}}</noinclude> gfm6w59quzbkyox2uct2fdzymd416r2 78488 78487 2026-05-17T01:39:20Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Srijembarrahayu" /></noinclude><poem><ol>Pangran Timur wus atampi ing surate Dipati Mangkunagara puniku Raden Tumenggung puspa kusuma wus anampeni ing surate Tumenggung Puspanegara.</ol></poem> {ordered list|start=39 |<poem> Kalihe sareng binuka winaos raose nunggil Tumenggung Puspakusuma ing gunem sami rinakit ingkang kinarya wiwit para lurah angelenthung aneng tepining pasar siji nganggo tunggak semi tanpa rowang dimene kena larangan. </poem> |<poem> Kang kathah miranti menear anganti gegering mangkin kang dipun larangi bangsa tan adangu den larangi karya pasangan dadi kang den larangi angamuk pasar geger busekan kang sampun mencarmiranti wong Kamangkunagaran Puspakusuman. </poem> |<poem> Kang ngadhepi pawadeyan lajeng samya angukupi pakelingan mas-emasan saisining pasar sami wong Surakarta sami amanggul nyunggi mbrengkut sinjang bathik akathah ana larap miwah keling jibar-jibur angrayah pasar warasan </poem>}}<noinclude>{{rh|||151}}</noinclude> oxdxtiteut0kg4hdu4qq6yvd499guhe 78489 78488 2026-05-17T01:40:57Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78489 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" /></noinclude><poem><ol>Pangran Timur wus atampi ing surate Dipati Mangkunagara puniku Raden Tumenggung puspa kusuma wus anampeni ing surate Tumenggung Puspanegara.</ol></poem> {{ordered list|list_style_type=decimal|start=39 |<poem> Kalihe sareng binuka winaos raose nunggil Tumenggung Puspakusuma ing gunem sami rinakit ingkang kinarya wiwit para lurah angelenthung aneng tepining pasar siji nganggo tunggak semi tanpa rowang dimene kena larangan. </poem> |<poem> Kang kathah miranti menear anganti gegering mangkin kang dipun larangi bangsa tan adangu den larangi karya pasangan dadi kang den larangi angamuk pasar geger busekan kang sampun mencarmiranti wong Kamangkunagaran Puspakusuman. </poem> |<poem> Kang ngadhepi pawadeyan lajeng samya angukupi pakelingan mas-emasan saisining pasar sami wong Surakarta sami amanggul nyunggi mbrengkut sinjang bathik akathah ana larap miwah keling jibar-jibur angrayah pasar warasan. </poem>}}<noinclude>{{rh|||151}}</noinclude> ra9uql39r9jp5n8m827e4verjxx8u9n 78490 78489 2026-05-17T01:43:10Z Khusna Safira 1759 /* Absah */ 78490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Khusna Safira" /></noinclude><poem><ol>Pangran Timur wus atampi ing surate Dipati Mangkunagara puniku Raden Tumenggung puspa kusuma wus anampeni ing surate Tumenggung Puspanegara.</ol></poem> {{ordered list|list_style_type=decimal|start=39 |<poem> Kalihe sareng binuka winaos raose nunggil Tumenggung Puspakusuma ing gunem sami rinakit ingkang kinarya wiwit para lurah angelenthung aneng tepining pasar siji nganggo tunggak semi tanpa rowang dimene kena larangan. </poem> |<poem> Kang kathah miranti menear anganti gegering mangkin kang dipun larangi bangsa tan adangu den larangi karya pasangan dadi kang den larangi angamuk pasar geger busekan kang sampun mencarmiranti wong Kamangkunagaran Puspakusuman. </poem> |<poem> Kang ngadhepi pawadeyan lajeng samya angukupi pakelingan mas-emasan saisining pasar sami wong Surakarta sami amanggul nyunggi mbrengkut sinjang bathik akathah ana larap miwah keling jibar-jibur angrayah pasar warasan. </poem>}}<noinclude>{{rh|||151}}</noinclude> opx2lgbr7l7cwxkxjrr4ktyz4fuq00p 250 24740 78474 77534 2026-05-17T01:14:48Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78474 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||-9-}}</noinclude>bolonganipun katah wiwit saking ageng dumugi alit, dipun urutaken miturut ageng aliting gapitipun wajang ingkang kasumping. Punika katjawisna inggih wonten kanggenipun. Dados saged njuda tali ingkang dipun kenteng angsal saka sami saka punika wau. Manawi sampun rampung, papan djogan utawi mester dipun sapu ingkang resik, sampun ngantos teles utawi anjes. Ladjeng dipun gelarana klasa pasir ingkang resik utawi klasa patjar (mendong). Kotak ladjeng wiwit dipun usung dateng papan ingkang sampun katata sae punika wau, kapapana ingkang saketja sampun ngantos makewedi anggenipun bade ngisis ngedalaken wajang. Kain perlak lurubing kotak kapendeta rumijin, ladjeng kasampirna ing papan ingkang prajogi sampun ngantos kenging bentering surja, kadjawi enggal risak, inggih anggadahi daja sumuk, tumrap dateng ringgit boten sae. Manawi sampun rampung, gemboking kotak ladjeng wiwit kabikaka. Ladjeng gentos ambikak tutuping kotak, kaprenahna wonten ing papan ingkang saketja sarta sampun ngantos makewedi ugi. Ladjeng eblek tutuping ringgit ingkang nginggil pijambak wiwit kabikaka, katumpangna wonten sanginggiling tutup kotak punika wau, perlu kangge lambaran ringgit ingkang boten mawi tanganan. Ladjeng kelir kaisisa rumijin, kasorotna ing surja sakedap sampun ngantos kadangon. Manawi sampun anget dipun entasa, kalijan dipun kebut kebutaken ladjeng dipun lempit kasampirna wonten ing papan ingkang ajom ing salebeting pandapi utawi grija. a. '''Tjaranipun ngedalaken Ringgit kawiwitan sangking:<br>Sumpingan Sisih Tengen.''' Sapunika ladjeng wiwit njandak ngedalaken ringgit. Adakanipun ingkang wonten ing nginggil pijambak punika kajon (gunungan) ladjeng kapendeta katumpangna ing eblek ingkang wonten nginggil tutup kotak punika wau, utawi wonten ing papan tantjeban kadjeng ingkang sampun katjawisaken punika wau. Ladjeng ringgit bagean sumpingan sisih tengen, inggih punika wiwit saking prabu Tuhuwasesa (Sena dados ratu) punika kapendeta rumijin. Tanganing wajang ingkang ngadjeng kasampirna ing tali ingkang dipun kenteng punika wau, makaten sak piturutipun ngantos sumpingan bagean tengen telas dumugi ringgit putran lare alit (bajen) saha dewa Rutji. Manawi sampun njandak dumugi wajang estren dipun leti saka, sageda katingal pilah bagean ageng tuwin alit. Manawi sampun rupak njandak kenteng sangandapipun, nanging pamasangipun kadamela ungkur-ungkuran, dados ingkang ringgit alit pijambak saged dawah wonten<noinclude></noinclude> 87mzogzc51jpz6i9dgtbj4kmvxi08wm 250 24742 78475 77543 2026-05-17T01:15:12Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||-10-}}</noinclude>{{C|''PANGISISING RINGGIT.''}} [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 9 crop).jpg|400px|nirbing|pus]] {{C|{{smaller|''(Menawi klangsrah di pun tjagaki deling)<br>Pamentanging tali kedah kentjeng.''}}}}<noinclude></noinclude> 1tb5o1zuhrms0l12nlb1fwe1prxa7hv 250 24746 78520 77546 2026-05-17T03:29:05Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78520 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 1 crop).jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> fmtgcqvtvin3w0ectfrsu3em0io1mvw 250 24747 78471 77545 2026-05-17T01:08:13Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||-99-}}</noinclude>{{r|halaman.}} {{Titik-titik daftar isi|21|'''BAB WANGUNING WAJANG'''|75}} {{Titik-titik daftar isi|22|'''WANGUN IRUNG-IRUNGANING WAJANG PURWA'''|76}} {{Titik-titik daftar isi|23|'''BAB PERANGANING WAJANG:'''|77}} {{Titik-titik daftar isi||1. Wajang Panggungan|77}} {{Titik-titik daftar isi||2. Wajang Dugangan|78}} {{Titik-titik daftar isi||3. Wajang Ritjikan|78}} {{Titik-titik daftar isi||4. Wajang Buta Prepatan|79}} {{Titik-titik daftar isi|24|'''BAB DAPURING WAJANG: WAJANG SANGKUK'''|79}} {{Titik-titik daftar isi|25|'''BAB UKURANING WAJANG:'''|80}} {{Titik-titik daftar isi||1. Wajang Kaper|80}} {{Titik-titik daftar isi||2. Wajang Kidangkentjanan|81}} {{Titik-titik daftar isi||3. Wajang Pedalangan|81}} {{Titik-titik daftar isi||4. Wajang Ageng (Gede)|82}} {{Titik-titik daftar isi|26.|'''BAB WARNI-WARNINING WAJANG'''|82}} {{Titik-titik daftar isi||1. Wajang-wajangan|82}} {{Titik-titik daftar isi||2. Wajang Dolanan|84}} {{Titik-titik daftar isi||3. Wajang Botjah angon|85}} {{Titik-titik daftar isi||4. Wajang Kuna|86}} {{Titik-titik daftar isi||5. Wajang Tjampuran|86}} {{Titik-titik daftar isi||6. Wajang Godong. (Miturut serat Sastramirudo)|87}} {{Titik-titik daftar isi||7. Wajang Bèbèr. (Miturut serat Sastramirudo)|88}} {{Titik-titik daftar isi|27.|'''TEGESIPUN NAMANING BUTA. (SERAT DASANA MADJARWA)'''|89}} {{Titik-titik daftar isi|28.|'''TEGESIPUN NAMANING KETEK. (SERAT DASANA MADJARWA)'''|89}} {{Titik-titik daftar isi|29.|'''NAMA SESEBUTANING PANDITA SAKAREREHANIPUN'''|89}} {{Titik-titik daftar isi|30.|'''REHREHANING PANDITA'''|90}} {{Titik-titik daftar isi|31.|'''REHREHANING PANDITA ESTRI'''|90}} {{Titik-titik daftar isi|32.|'''BAB TJATJAH DAPUKAN WAJANG PEDALANGAN'''|91}} {{c|_______}}<noinclude></noinclude> 8hyp6bsgfi6bw6cmnrff6qbqdxwi7tg 250 24748 78470 77547 2026-05-17T01:06:24Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{c|-97-}}</noinclude>::No. {{ordered list|list_style_type=decimal|start=12 |Bendo. |Arit. |Keris gede. |Keris luk, Tjakil. |Keris luk. |Keris leres Satrija. |Keris leres. |Panah luk. |Panah leres. |Panah leres.}} Gunggung tjatjah wajang sadaja wonten 176 idji, dedamelipun wonten 21 idji. Dados punika tjatjah wajang ingkang kalimrah kangge wonten ing padalangan. Dene tjatjah wajang ingkang sampun kasebat ing ngadjeng ngantos langkung katah tjatjahipun, sadaja ngantos wonten tjatjah wajang: 370 idji katambahan dedamel sakpirantosipun: 30 idji, gunggung sadaja wonten 400 idji, punika dereng katambahan sakubarampenipun, manawi katambahan sok ngantos: 500 idji. Tegesipun mawi katambahan, upamanipun: Gapuraning kraton, wit-witan, pot-potan ing taman, beburon ingkang alit-alit, makaten sakpiturutipun. Adatipun tijang ijasa wajang punika manawi nami sampun remen sok ngantos kasupen, ngantos barang ingkang boten kalimrah wonten ing padalangan dipun wudjudaken wajang. Pramila wajangipun sok ngantos katah sanget, inggih makaten punika wau endemipun tijang ingkang saweg remen ijasa wajang. Ijasa wajang purwa ingkang ngantos komplit djangkep dalah sak wanda-wandanipun sadaja punika, ingkang tamtu kuwawi ijasa inggih namung para prijantun ingkang sugih arta sarta saweg remen kasengsem dateng wajang dalah tjarijosipun pisan. Malah adatipun boten saged andalang, inggih namung satunggiling prijantun ingkang saweg remen dateng tjarijos lelampahaning wajang, saged kasembadan nuruti karepipun ngantos kalampahan rampung saged ambabar. Dene manawi para dalang ingkang katah namung trimah tjekap njewa kemawon. Manawi saged ijasa inggih namung sak tjekapipun kemawon uger saged tumindak kangge berah njambutdamel andalang. Punika bedanipun wajang dapukan padalangan kalijan wajang ijasanipun para hartawan ingkang remen dateng kawruh tjarijos padalangan. Makaten punika wau pikadjengipun wajang dapukan padalangan, namung sak prelu saged njekapi kabetahan, dados nami rampung.<noinclude></noinclude> n8wqezuar8lo6w7dsy6hujy92e4wxtg 250 24749 78469 77563 2026-05-17T01:04:41Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78469 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 96 —}}</noinclude>::No. {{ordered list|list_style_type=decimal|start=7 |Tjantrik. |Tjangik. |Limbuk. |Emban. |Parekan (njai tumenggung). |Parekan (njai tumenggung). |Demang Ontagopa.}} ::'''Wajang ritjikan.''' {{ordered list|list_ style_type=decimal|start=1 |Sokosrono (srambahan). |Lelepah. |Ilu-ilu. |Endas gede mata amba. |Wedon.}} ::'''Wajang ritjikan.''' {{ordered list|list_ style_type=decimal|start=1 |Prampogan (djawa). |Prampogan (danawa). |Kreta. |Djaran (putih). |Djaran (tjemeng). |Gadjah (Diponggo). |Matjan. |Naga (sawer). |Banteng. |Maesa. |Peksi Garuda. |Tjeleng. |Peksi Djawata.}} ::'''Bangsaning dedamel.''' {{ordered list|list_ style_type=decimal|start=1 |Gada rudjakpolo. |Bindi. |Gada. |Tjakra. |Nawala. |Tjupu. |Tjis. |Trisula. |Tjandrarasa. |Alu gara. |Badama. }}<noinclude></noinclude> 5gvogxv9htlaa1na3euzbzeadz1hk1v 250 24757 78476 77578 2026-05-17T01:16:47Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78476 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{R|{{x-larger|''Tangisising ringgit wonten tantjeba''}}}} [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 11 crop).jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> ialbc20tpbmmkk2esrur6go5zx2rgrb 250 24759 78477 77585 2026-05-17T01:18:37Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 13 ―}}</noinclude>{{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=5 |'''Tjaranipun ngresiki Kotak.'''<br> Sakpunika ladjeng sawek ngresiki kotak. Sadaja pirantosing wajang ingkang kasimpen wonten ing anakaning kotak, kadosta kepyak, tjempala ageng lan alit, sapit blentjong, pluntur dadung kelir, dom bolah, srebet, sikat alus, pirantos kangge ngresiki manawi wonten ringgit ingkang kataman ing djamur. Manawi ringgit ing padusunan adakanipun sok sami anggadahi golek, (taledek kaju) prelu kangge panutup telasing tjarijos, tantjeb kajon, mawi tambahan gambyongan. Punika sami karesikana medal saking kotak sadaja rumijin. Manawi sadaja barang pirantos sampun medal telas sadaja, kotaking ringgit saweg dipun resiki, ingkang ngantos resik, sampun ngantos wonten kewan gegremetan ingkang manggen wonten ing salebeting kotak punika wau, lan malih kotak sampun ngantos kenging hawa benter, utawi asrep. Manawi kotak punika sampun resik ladjeng kaparingana lambaran kredoos (karton) utawi dlantjang, ingkang kandel, supados sageda anggadahi daja anget. Manawi kagungan utawi saged pados, langkung sae manawi dipun paringi wulu laring merak, (peksi tjohong), punika lar anggadahi daja sadaja gegremetan boten purun ngambah. Manawi boten wonten tjekap kaparingan kapur barus (kamper). Manawi sadaja lambaran sampun katata sae, ladjeng katutupana eblek ingkang sampun dipun resiki, tumunten sadaja pirantosing wajang ingkang sami kasimpen wonten anakaning kotak kala wau, menawi sampun karesikan sadaja, ladjeng sami kawangsulna dateng panggenanipun kala wau, sampun ngantos wonten ingkang tjitjir. Punika wau sadaja tjaraning ngisis ringgit watjutjal amrih sagedipun sae. Manawi andudah wajang sampun ngantos udut. Awu saha latunipun mindak anggogrogi dateng wajang, ladjeng saged nuwuhaken reged, kirang prajogi.}} {{C|{{larger|'''TJARANING ANGGENIPUN NGRESIKI RINGGIT'''<br>'''WATJUTJAL INGKANG KENGING DJAMUR.'''}}}} {{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=1 | '''Tjaranipun ngresiki Ringgit ingkang djamuripun taksih Tipis (sakedik).'''<br> Sadaja ringgit ingkang sami dipun isis punika wau saderengipun kalebetaken ing kotak, katlitija saking satunggal satunggal, pundi ringgit ingkang gapitipun kotjak kendo tangsulipun, kaklempakna zorumijin dados satunggal. Manawi sampun, tangsul ingkang kendo punika kasantunana tangsul malih, mawi bolah piser abrit ingkang wulet. Panangsulipun bolah karangkepa, ubet kaping kalih ingkang kentjeng sampun ngantos kotjak. Pramila sadaja ringgit ingkang}}<noinclude></noinclude> fwz8b0matuumzby06r9s9s9s6q5wq2g 250 24761 78478 77596 2026-05-17T01:19:35Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78478 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 14 —}}</noinclude>kendo tangsulipun kedah dipun santuni ingkang kentjeng, sabab kendoning tali punika asring damel tugeling gapit, lan malih manawi gapit punika kotjak, tjepenganing ringgit inggih boten seketja, kangge sabetan boten anggadahi raos saketja, sarta obahing bolah katarik kalijan kotjaking gapit punika inggih adamel pedoting tatahan. Punapa malih manawi dawah ringgit ingkang gempuran remit tatahanipun, kadosta tatahaning dodot limaran, parang, lapis, sakpiturutipun punika ladjeng gampil pedotipun. Sadaja tatahan punika manawi sampun pedot rekaos anggenipun ambenakaken, sagedipun namung dipun tangsuli bolah ingkang wulet tur ingkang lembat, utawi saking seratipun sepet taboning klapa. Manawi kasangeten dedelipun kedah dipun sopak, dipun tambal kasambet watjutjal enggal ladjeng dipun tatah malih, miturut tatunipun lami. Ringgit ingkang katambal namanipun ringgit kasopak. Manawi sampun rampung anggenipun njantuni tali, kawangsulna dateng panggenanipun lami, sagedipun urut malih. Lah samangke gentos ladjeng milihi ringgit ingkang kenging djamur, ugi kaklempakna dados satunggal kados kalawau. Ringgit ingkang sami kataman djamur punika karesikana mawi sikat ingkang lemes alon-alon, sampun ngantos andedelaken pulasing ringgit ingkang sampun sepuh. Kasikata ingkang ngantos resik itjal djamuripun. Adakanipun ingkang kataman ing djamur punika pulasing ringgit ingkang warni tjemeng lan abrit, sami katingal maletuk petak. Manawi dipun tingali saking katebihan warnining ringgit katingal klawus², punapa malih manawi dipun tjelaki katingal reged. Ingkang tamtu manggen wonten ing bagean rambut, palemahan tuwin paraupaning ringgit. Manawi wonten ing rambut sami mlebet dateng seritaning tatahan rambut. Manawi njikat ngresiki rambutipun para satrija kedah langkung ngatos-atos, sampun ngantos medotaken seritaning rambut utawi mulur medal, djalaran panatahing seritan punika manawi rambuting para satrija utawi putran alusan, wawangunanipun kados dene pir djam ngaleker. Manawi ngantos molor ladjeng gampil pedotipun, saja malih manawi dawah ingkang gelung, langkung riwil malih, pramila kedah ngatos-atos. Rambut seritan manawi ngantos pedot ladjeng bolong dados tjatjat katingal awon. Pramila tjara pangupa-karanipun anggenipun ngresiki kedah ngatos-atos boten kenging dipun prusa. {{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=2 |'''Tjaranipun ngresiki Ringgit ingkang katingal kandel Djamuripun.'''}} Dene manawi djamur punika sampun katingal kandel, ngantos katingal blawuk-blawuk meh petak sadaja, tjaraning ngresiki mawi srebet ingkang empuk, dipun telesi mawi toja anget manget-manget,<noinclude></noinclude> j3oq83ykpg9n1dz8qlqric1y64e3obu 250 24762 78479 77595 2026-05-17T01:20:58Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 15 —}}</noinclude>dipun peres ingkang apuh, ladjeng dipun angge ngusapi dipun tutul-tutulaken dateng pundi pulas ingkang kenging utawi katradjang ing djamur, manawi sampun garing kisisan, pulasipun katingal ambleret, manawi pulasanipun taksih enggal inggih pulih resik sae malih. Dene manawi pulasanipun sampun lami tamtu ladjeng katingal ambleret, ladjeng dipun edus malih mawi antjur lempeng (antjur kripik). Antjur dipun godog mawi toja landa djangkang, pangedusipun tjekap sapisan kemawon, dene praos utawi pradanipun sampun ngantos katradjang ing antjur mindak ambleret. Manawi sampun garing kekijatanipun prasasat ringgit kasungging enggal, katingalipun ringgit inggih wangsul gumebyar malih. Dene manawi wonten ringgit ingkang pulasanipun sami nglotok dedel pulasanipun ngantos katah, prajogi dipun gebal, tegesipun dipun kumbah dipun itjali pulasipun, dipun girah ing toja dipun sikat ngantos resik pulasipun. Ladjeng dipun plepet dipun tindihi mawi barang ingkang rata, upaminipun blabag ingkang rata. Ringgit sak wantji-wantji garing sampun ngantos katingal pating tjaklentung (pating plengko) sageda garing wradin. Manawi sampun ladjeng dipun sungging kapulas malih. Manawi sampun ambabar ladjeng katingal ringgit enggal malih, dados ringgit gebalan punika tegesipun ringgit lami dipun pulas enggal malih, ngantos dados ringgit enggal malih. {{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=3 |'''Tjaranipun ngresiki Ringgit Watjutjal ingkang kenging :'''<br>'''Lisah Blentjong.'''}} Kadjawi punika malih, bok bilih wonten ringgit ingkang kenging lisah blentjong, upaminipun katetesan kasalatan kados meh kabrongot, punika sampun ngantos dipun tjampur kalijan ringgit sanesipun, kedah dipun pijambakaken. Djalaran ringgit ingkang kenging lisah klentik punika kadjawi katingalipun andalemok, inggih gampil anggenipun nuwuhaken djamur, ladjeng saged nulari dateng ringgit sanesipun. Dene tjaranipun menawi bade ngitjali, pundi ingkang kenging lisah punika wau kausara mawi apu (indjet). Manawi sampun watawis sadinten sadalu ladjeng kausapana. Punika pulas tamtu sampun ngalotok, ladjeng dipun resiki, manawi sampun resik katambala ing pulas malih, miturut ingkang sampun. Dene manawi ingkang kenging paraupanipun, sampun ngantos dipun santuni warnining pulasing paraupan, mangke mindak katingal njengkleng larasanipun, boten turut, kirang harmonis. Manawi pulasing prabot, kenging kadamel sak senengipun miturut kapatutaning ringgit ingkang risak punika wau.<noinclude></noinclude> n3smq5ez8iexcct4iv397nrdmzzlbje 250 24765 78480 77597 2026-05-17T01:21:20Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||― 16 ―}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 15 crop).jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> g4zsq3digc7rl8sglvtw1akllsgm5qt 250 24766 78481 77604 2026-05-17T01:22:12Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78481 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||― 17 ―}}</noinclude>Pramila dalang saha panjumping punika kedah ngatos-ngatos dateng pangrimating ringgit, djalaran ringgit ingkang kenging lisah blentjong punika sagedipun pulih sae, kedah katambal pulasipun lan dipun edus malih. Saweneh wonten malih, sok asring wonten dalang manawi bade ngedalaken wajang mawi dipun ambung, kausapaken ing pipi utawi ing irung, punika ingkang adakan ringgit ingkang paraupanipun tjemeng, ing pangangkah supados katingal tjemeng anggales resik. Tumrap dateng para saderek ingkang sami dereng mangretos dipun wastani punika dalang asih tresna dateng ringgit ingkang dipun tjepeng, ananging malah kosok wangsul dados kalentu. Ing mangka rainipun tijang punika tamtu anglisah medal gadjihipun, dados prasasat punika ringgit dipun lisahi. Manawi kirang pitados kenging dipun jektosi, mangke manawi sak mangsa-mangsa wonten hawa asrep paraupaning wajang punika tamtu tuwuh djamuripun maletuk petak. Gandeng miturut seserepanipun tukang ahli wajang lan sungging, paraupaning wajang kausapaken ing pipi utawi ngirung punika boten prajogi. Manawi wonten paraupaning ringgit ingkang katingal ambaleret, ing mangka bade dipun dalaken ing kelir, anggenipun ngresiki tjekap dipun usap kalijan katju ingkang garing, punika saged sae resik tur boten andadosaken sabab. '''Mangsa-pangisising Ringgit Watjutjal.''' Pangisising wajang punika manawi mangsa rendeng katah hawa asrep ingkang sae satengah wulan sapisan, sukur saged sadasa dalu sapisan langkung sae, dene manawi mangsa katiga saged kalih wulan utawi sawulan sapisan. Sadaja wajang ingkang sami risak kenging djamur utawi pedot tatahanipun punika manawi sampun karimat utawi dipun benakaken dados pulih sae malih, ladjeng kawangsulna dateng papan uruting panataning wajang kados nalika mendeti punika wau. Punika sampun telas bab tjaraning anggenipun ngupakara lan ngresiki wajang ingkang kataman ing djamur saha ingkang pedot utawi dedel tatahanipun. {{C|{{L|'''TJARA PANATANING WAJANG INGKANG BADE<br>KALEBETAKEN ING KOTAK.'''}}}} '''Tjaranipun masang (nglebetaken) Eblek No. 1 (Dasar), No. 2, No. 3, No. 4, No. 5 lan sakpiturutipun.''' Sak sampunipun kotak punika resik ladjeng kaparingana lemek dlantjang ingkang kandel utawi karton, ladjeng kaparingana laring<noinclude></noinclude> 6wd2cgptw9eo6boz5570gjgbhbfjg4w 250 24767 78482 77607 2026-05-17T01:23:11Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 19 —}}</noinclude>peksi merak utawi kapurbarus, ingkang perlu kangge tumbal tulaking ama kewan gegremetan. Manawi sampun sae ladjeng katumpangana eblek, eblek punika lameking wajang kangge let-letan, amrih wajangipun sageda sae saketja panatanipun. Eblek punika ingkang kadamel saking deling dipun irat tipis ingkang alus, ladjeng dipun anam betek ingkang lembat, ladjeng kabungkus ing kain utawi mori petak, punika dipun wastani eblek, pirantos letletan kangge panataning wajang. Pamasanging eblek dasar ingkang ngandap pijambak, kaangkaha ingkang wradin sampun ngantos anggombing, (andap inggil) prelunipun manawi katumpangan wajang sampun ngantos maletrek, sageda wradin sae. {{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=1 |'''Nglebetaken Ringgit kawiwitan sangking:<br>Wajang Dasar (Sumpingan Sisih Kiwa).'''}} Lah samangke ladjeng wiwit nglebetaken wajang dasar. Ingkang dipun wastani wajang dasar punika kadosta bebudjengan (kewan) setanan, brajut djaler estri sak anakipun, wajang ingkang awis-awis kangge, namung manawi prelu bade kangge lampahan kemawon saweg mendet pundi ingkang dipun betahaken. Wontenipun punika wajang kangge dasar, djalaran punika wajang tatahanipun gajaman, pulasanipun awak awakan, watjutjalipun ingkang katah kandel. Kadjawi radi gampil pandamelipun, tur inggih kalebet mirah reginipun, dados bok bilih wonten karisakanipun boten kakatahen wragad. Dene tjaraning panatanipun aben rai, sampun ngantos paraupaning wajang katatab ing kotak, mindak ambangkeluk dados tjatjad. Saja manawi dawah wajang ingkang irungipun alit manawi ngantos ambangkeluk tugel utawi nglotok pulasaning paraupan dipun sawang ladjeng dados awon, nami wajang tjatjad. Manawi prempak garaning bebudjengan punika wau katingal anggandjel kalolosa saking wajang bebudjengan punika wau, ananging sampun ngantos dipun tjopot pisah saking wajangipun, namung kalolos saking palemahan kemawon. Ladjeng kaingar ingerna sagedipun wradin panumpuking wajang, sampun ngantos mandukul tengah utawi miring, mindak angglendre wajangipun. Manawi wradin panatanipun, wajangipun inggih mboten ngolet. Manawi sampun sae wradin panatanipun ladjeng katumpangana tatananing wajang para wanara, kadosta, ketek katjangan, Subali lan Sugriwa sak punggawanipun. Ketek ingkang alit-alit wonten ngandap, ingkang ageng kangge tutup wonten nginggil. Wajang ingkang alit panatanipun malang. Manawi sampun telas wajang beburon lan para wanara sampun katata sae wradin, ladjeng katutupa ing eblek No.<noinclude></noinclude> a3vlmfsng4clqq8dnu00n4kjft77tg8 250 24771 78484 77941 2026-05-17T01:24:43Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78484 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 21 —}}</noinclude>{{ordered list|list_style_type=lower-alpha|start=2 |'''Nglebetaken Ringgit: Para Djawata lan para Danawa.'''<br> Lah sak mangke ladjeng njandak ringgit para djawata lan para danawa. Punika panatanipun katjampur dados satunggal, sak eblek, namung panatanipun kemawon kapilah, para djawata ingkang alit-alit rumijin, ladjeng danawa ingkang alit-alit. Ingkang alit panatanipun ugi malang, ingkang ageng tunggil ageng panatanipun mudjur. Dados sadaja ringgit ingkang alit panatanipun kedah wonten ngandap, dene ingkang ageng wonten nginggil ngiras kangge tutup. Panatanipun mudjur aben rai, (aben adjeng) panatanipun kedah wradin sampun ngantos anggigir sapi, (mandukul tengah). Panatanipun dipun pletrekaken sampun ngantos tumpang gapit mindak mandukul, dene ingkang alit ugi sampun ngantos tumpang gapit. Manawi sampun dumugi pungkasaning eblek bade natab kotak, katarik mundur sakedik ladjeng katumpangana wajang malih dados aben rai, makaten sakpiturutipun ngantos telas. Panataning wajang tangan ngadjeng kabekuk madjeng, sikut ngadjeng kabekuk mundur, epek-epek katumpangaken ing tjetik, uruting suku wingking. Dene tangan wingking kabekuk madjeng urut pundak, sikut, kabekuk mangandap, epek-epek katumpangaken ing tjetik suku wingking. Patrapipun miturut tumpang tindihing pamasanging tanganan ingkang dipun gandeng kalijan gegel balung punika. Tuding garaning tangan kaurutaken gapit garaning wajang. Makaten punika sakpiturutipun, tumrap dateng sadaja wajang ingkang mawi tanganan.<br> Manawi sampun telas panataning wajang para djawata lan para danawa, lan sampun wradin panatanipun ladjeng katumpangana eblek No. 3. minangka kangge let-letan. |'''Nglebetaken Ringgit: Para Punggawa Patih Patihan.''' <br> Ladjeng samangke gentos njandak panataning wajang para punggawa patih patihan, patih Djawi lan patih Sabrangan, putra Ngalengkan, tuwin para Kurawa. Patraping panata sami kados ingkang kasebat nginggil punika wau, ingkang alit katata malang, ingkang wajang ageng kaudjuraken dawah nginggil kaangkah ingkang wradin sadaja sami aben rai, manawi sampun rampung ladjeng katutup ing eblek malih, eblek No. 4. |'''Nglebetaken: Ringgit Dagelan, para Tapa tuwin Ritjikan.'''<br> Samangke ladjeng njandak ringgit Dagelan, para Tapa tuwin Ritjikan punika kadadosaken satunggal. Ringgit Ritjikan ingkang tamtu wonten nginggil panatanipun punika kadosta, prampogan Djawi lan prampogan Danawa, kreta, Djaran titihan, gadjah, kajon (gunungan)}}<noinclude></noinclude> htooa059sz1l195gkgb3ugoa2m9giwe 250 24772 78472 77609 2026-05-17T01:09:41Z Suga Widi 1719 Proses titiwaca 78472 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Iripseudocorus" />{{rh|| - 22 - }}</noinclude><noinclude></noinclude> grzx6ejey711izq5v8i6yw7ewyiqfie 78473 78472 2026-05-17T01:13:30Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 22 - }}</noinclude>gapuran, tuwin dedamel, amargi punika ringgit ingkang tamtu adakan kanggenipun ing dalem saben lampahan. Dene ringgit Dagelan punika ingkang adakan kangge, inggih punika Semar, Gareng, Petruk, Bagong, Togog, Belung, Tjantrik, Tjangik, Limbuk, Parekan, Emban, Inja. Dene para tapa ingkang adakan kangge kadosta, Pandita Srambahan, Resi Abyasa, Pandita Sepuh. Manawi sampun rampung, patrap panatanipun ugi sami kados ingkang kula aturaken kalawau punika, ingkang wonten nginggil pijambak prampogan ngiras kangge tutup. Manawi ringgit ingkang gapit prempak, sae kalolosa saking ringgit kemawon supados sampun ngantos anggandjel, mindak murugaken mandukul boten saged wradin. Manawi sampun rampung ladjeng katutupa ing eblek malih, eblek No. 5. Punika wau sadaja dipun wastani ringgit dudahan, tegesipun wajang ingkang boten kasumping utawi kapanggung. '''e. Nglebetaken: Ringgit Panggungan utawi Simpingan.''' Lah samangke ladjeng wiwit njandak ringgit panggungan utawi sumpingan. Ingkang katata rumijin bagean sumpingan ingkang sisih kiwa. Panatanipun dipun wiwiti saking wajang ingkang alit pijambak rumijin, inggih punika Pinten Tansen, Tjaranggana, Wisanggeni terus sak ladjengipun. Punika bagean ringgit alit saged katata malang sadaja, kaurutna miturut uruting sumpinganipun, manawi sampung dumugi wajang raden Setyaki, kendel rumijin katutupana ing eblek rumijin dipun let-leti Eblek No. 6. Manawi dipun terusaken kirang prajogi mindak mundjung-mundjung adakanipun sok anggampilaken dateng tugeling gapit. Pramila ringgit sumpingan punika ing dalem sasisihipun ingkang sae panatanipun kabage kalih, dateng wajang saged radin boten pating bangkeluk, ladjeng katutupan ing eblek. Ing samangke wiwit wajang raden Setyaki minggah katataa mudjur sap kalih, saking nginggil rumijin sakawan idji katata aben adjeng, ladjeng ing ngandapipun katumpangana malih inggih sakawan idji sami panatanipun ugi aben rai. Ing samangke ringgit saja mindak ageng, panatanipun dipun suda kantun niga-niga. Manawi sampun dumugi prabu Dasamuka panatanipun ladjeng wiwit ngalih-ngalih, djalaran manawi niga sampun boten tjekap papanipun. Makaten ngantos dumugi ringgit Danawa Raton (Kumbakarna) katumpangaken nginggil pijambak. Punika namung tjekap ngalih aben adjeng kalijan danawa Raton neneman ngore rambut gembal (gendong). Manawi sampun wradin panatanipun ladjeng katutupa ing eblek. Telas sumpingan sisih kiwa.<noinclude></noinclude> exkx6cdbwizeof87jcl5enr5o0dfu9b 250 24798 78483 77943 2026-05-17T01:23:52Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||― 20 ―}}</noinclude>{{C|{{L|'''''Panataning ringgit wonten nglebet kotak.'''''}}}} [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 19 crop).jpg|400px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> 0qa69jx6vq7b54suimph27f0andbwku 250 24799 78442 77946 2026-05-16T23:11:01Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 23 —}}</noinclude> [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 22 crop) werkudara.jpg|500px|nirbing|pus]] {{C|'''''WERKUDARA'''''}}<noinclude></noinclude> rmubfopoap0mt436t9tdckwl8bjb11m 250 24800 78445 78097 2026-05-16T23:17:10Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||– 28 –}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 27 crop)2.jpg|600px|nirbing]] {| |{{gap}}{{gap}}{{C|''PRAGOTA''<br>Wanda POTJOL Tjawetan}} |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{gap}}{{gap}}{{C|''PRABAWA''<br> Wanda POTJOL Tjawetan}} |}<noinclude></noinclude> eru5jp0q7aea6mqejh97hywmn1tvzav 250 24836 78498 78042 2026-05-17T02:08:33Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{C|- 78 -}}</noinclude>namung katantjebaken kajon (gunungan) satunggal, dipun wastani paseban, kangge sadijanipun tantjeban wajang ingkang bade medal minangka kangge lampahan. Sadaja sami katantjebaken wonten ing gadebog nginggil. Dėne manawi wajangipun katah inggih sok ngantos nglandjak wonten ing gadebog ngandap. Menggah tjara panatanipun' wajang punika wau kaurutaken, miturut wajang ingkang sampun katamtokaken tumrap panatanipun, dene uruting panataning wajang panggungan punika wau dipun wastani anjumping, utawi wajange wis kasumping. Dene mapanipun sami katantjebaken wonten ing panggungan kiwa lan tengen, mila kawastanan njumping, kabekta wanguning panata manawi kasawang sangking katebihan katingal kados gatraning sumping, dados sadaja wajang ingkang sami medal katantjebaken ing gadebog mepet kelir punika wau dipun wastani wajang panggungan, ingkang katah wajang katongan, para ratu utawi para satrija kalijan para putri lan putran, sami katantjebaken minangka kangge rerengganing pakeliran, sami kapapanaken wonten ing sisih kiwa lan tengen, minangka kangge tetimbangan sesawangan supados katon edi peni lan asri dinulu, wonten salebeting pasamuan ngriku. {{C|WAJANG DUGANGAN.}} Sadaja wajang wadya punggawa ketek lan buta, ingkang boten katut kasumping, punika wau dipun wastani wajang dugangan, pamendeting tembung dugangan punika wau, kapirit saking tandang tanduking solahing wajang manawi nudju sami kaperangaken, boten tumuli sami namakaken dedamel, nanging mesti dugang dinugang, biti-biniti, soto-sinoto, gentos butjal binutjal. Ing ngriku pundi ingkang kalindih, saweg sesumbar bade namakaken dedamelipun, punika wau sadaja sami dipun wastani wajang dugangan. {{C|WAJANG RITJIKAN.}} Ingkang dipun wastani wajang ritjikan punika, kadosta Gunungan (kajon), prampogan, kreta, golonganing pirantos dedamel (gaman) lan bangsaning beburon. Mila dipun wastani ritjikan, amendet saking tembung angratjik, minangka kangge prabot andjangkepaken kangge djedjering lelampahan. Wajang ritjikan punika temtu kanggenipun upami wajang sakotak kirang salah satunggaling ritjikan ingkang boten wonten, inggih punika, Gunungan, Prampogan, Djaran, lan dedamelipun (gaman), punika tamtu boten bade tumindak kangge majang, inggih punika wau piguna lan paedahipun wajang ritjikan mesti kanggenipun.<noinclude></noinclude> m9n0x4bcddenyix63p9vrh7rwaohwb7 250 24838 78458 78046 2026-05-17T00:23:18Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78458 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||- 70 -}}</noinclude>'''Wajang Brongsong.''' Wajang brongsong punika sadaja wajang ingkang paraupanipun sami dipun prada utawi dipun brom, punika dipun wastani wajang brongsong. '''Wajang Gendong.''' Wajang ngore rambutipun dumugi ing geger punika dipun wastani ringgit gendong. '''Wajang Sampir.''' Wajang ingkang slendangan dipun wastani wajang sampir. '''Wajang Lanjapan.''' Wajang lanjapan punika sadaja wajang ingkang nglangak (andangak) kadosta Samba, Narajana sapiturutipun ingkang sami andangak. '''Wajang Longok.''' Wajang longok kadosta Nangkula Sahadewa, Kresna, sadaja wajang ingkang boten patos andangak dipun wastani longok. '''Wajang Luruk.''' Wajang Luruh - sadaja wajang ingkang sami andungkluk, tu mungkul), kadosta, Hardjuna, Judistira, Ongkawidjaja sapiturutipun sadaja wajang ingkang sami tumungkul, nami luruh. '''Wajang Oji.''' Dene manawi wajang Estren luruh dipun wastani Oji. '''Wajang Endel.''' Ingkang Estren lanjapan dipun wastani Endel. '''Wajang Gusen.''' Wajang gusen, inggih punika sawarnining wajang ingkang katingal gusi lan sijungipun. {{C|'''BAB MRIPATANING WAJANG.}}''' {{C|(Mripataning Wajang punika wonten pitung warni).}} #''' Mripat nggabah.''' :::Kadosta, Hardjuna, Kresna, Karna, punika mripatipun gabahan, wanguning mripat kados gabah.<noinclude></noinclude> gi25tihz3kn2cb82qrivdei9r2brm8s 250 24847 78485 78102 2026-05-17T01:28:59Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||– 30 –}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 29 crop)2.jpg|600px|nirbing]] {| |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{C|''PRAGOTA''<br>Wanda BUNDEL.}} |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{gap}}{{gap}}{{C|''PRABAWA''<br> Wanda GEMBEL.}} |}<noinclude></noinclude> grlr7iw0lxg78obrxg6vc7rnbioix84 250 24849 78486 78121 2026-05-17T01:31:19Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78486 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 35 —}}</noinclude>{{c|'''ANTJER-ANTJER KATRANGANIPUN BAB WANDA. WANDA PUNIKA BEDA<br>BEDANIPUN KAWUDJUDANING PASEMON INGKANG MAWI PIKADJENG.'''}} [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 34 crop)2.jpg|600px|nirbing|pus]] {| |{{gap}}{{gap}}{{C|''Wanda DUKUN (Dunuk).''}} |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{gap}}{{gap}}{{C|''Wanda MEGA<br>Kantinipun Bagong.''}} |}<noinclude></noinclude> hniqbcsh13e9oeadj0u26ffb5sx3vod 250 24858 78446 78125 2026-05-16T23:18:35Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 37 —}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 36 crop)2.jpg|600px|nirbing|pus]] {| |{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{C|''Wanda BREBES''}} |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{C|''Wanda GINUK''}} |} {{c|{{S| ''Sami-sami Semar nanging beda pasemonipun''}}}}<noinclude></noinclude> bo7l5a2o91o3pecrzeu6ccjerb33hz9 250 24859 78447 78128 2026-05-16T23:19:02Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78447 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||— 39 —}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 38 crop)2.jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> t6tebzstitp02lhtxmi7ex3oybh1jks 250 24860 78448 78130 2026-05-16T23:19:35Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||― 41 ―}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 40 crop)2.jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> e3k6yz5kyn8bd29wqnh33rinnp8tknc 250 24861 78449 78134 2026-05-16T23:20:04Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{rh||― 42 ―}}</noinclude>[[Barkas:Bauwarna Wajang (page 41 crop)2.jpg|600px|nirbing|pus]]<noinclude></noinclude> 027eu2ns6q48p9qks37crf63scw134u 250 24862 78518 78140 2026-05-17T03:22:36Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" />{{Rh||― 49 ―}}</noinclude>{| |{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{C|Pendeta Relijef Tjandi Panataran.}} |{{gap}} |{{C|Punika gambar ingkang dipun angge<br> pepiridan ringgit Purwa ngantos saged<br> dados sae kados samangke punika.}} |} [[Barkas:Bauwarna Wajang (page 48 crop)2.jpg|600px|nirbing]] {| |{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{C|Prabu DASAMOEKA}} |{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}}{{gap}} |{{C|HANOEMAN}} |}<noinclude></noinclude> 2iik5ffrt5s9n6izxq3qb8tbgwl96kg 250 24864 78537 78352 2026-05-17T04:12:03Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>sanget anggenipun supe. Prabu Kresna amituturi, pangandikanipun, "Yen satriya kasekelan awit kapaten anak, suda derajate sarta kasiku ing dewa kang linuwih." Raden Dananjaya mireng pangandikanipun Prabu Kresna lajeng nyembah, anyuwun pangapunten. Anunten nyungkemi sampeyanipun Prabu Yudhisthira, aturipun, "Kadospundi, Gusti, nalaring pejahipun Abimanyu?" Prabu Yudhisthira amangsuli pangandika, "Patine anakira, awit angleboni gelar Cakrabyuha, katangkeban dening Sindureja. Sanak-sanakira padha pulih getih, si Drusthajumena, si Gathotkaca lan si Setyaki bareng ing pangamuke, angarah patine si Sindureja, nanging ora kena. Ana dene sing mati dening anakira: si Lesmanakumara, si Kartasuta lan Secaswara. Pangamuke sanak-sanakira oleh pepati pirang-pirang, mung si Sindureja kang luput." Dananjaya lajeng jumeneng apratignya, "Kawula apunagi, bilih pun Sindureja ing sadinten benjing-enjing boten pejah dening kawula, sontenipun kawula obong." Prabu Suyudana tuwin sakathahing Korawa mireng pratagnyanipun Raden Dananjaya, anunten Sindureja kadhawahan mantuk. Ing sadinten benjing-enjing kapenging medal-medal, bilih srengenge dereng serap, sarta dipunpurih amemuja anyuwun sawabing kaki, ingkang nama Bagawan Sempani, amurih wilujengipun. Punapa malih jemparing anggenipun angsal saking Abimanyu kapurih anganggeya, sarta amujaa supados wewah kasektenipun. Kacariyos Prabu Suyudana akaliyan ingkang garwa Dewi Banowati sanget ing prihatos sarta pamuwunipun, awit saking pejahing putra ingkang nama Lesmanakumara. Salebeting kadhaton rame dening tangis, nanging Prabu Suyudana wekasan lejar galihipun, kaengetan pratignyanipun Raden Dananjaya, anggenipun badhe obong. Mila Sindureja dipunreksa sampun ngantos manggih tiwas. Anunten Korawa sami suka-suka, anyipta yen Raden Dananjaya badhe pejah ing sadinten benjing-enjing. Prabu Yudhisthira sasentananipun sami prihatos sanget. Ing sapejahipun Abimanyu, Dewi Siti Sundari badhe obong {{hws|tumun|tumunten}}<noinclude>{{rh|||105}}</noinclude> 8zobtm8xqj0f69gdian9rpkqgnbzd2e 250 24865 78536 78145 2026-05-17T04:09:58Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78536 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|ten|tumunten}}, ambelani ingkang raka. Nanging para santana sami anggendholi, awit para ageng-ageng dereng gilig ing rembag, anggenipun darnel upayaning perang. Wondening Dewi Utari, putri ing Wiratha, baten kenging ambelani ingkang raka, yen dereng lair wawratipun. Prabu Kresna angandika dhateng Raden Dananjaya, "Heh, Adhi, kapriye saiki, Korawa wis angrungu punaginira, olehira arepp amateni si Sindureja. Si Sindureja amesthi direksa, ora dililani metoni perang, supaya kalakona ubayanira." Dananjaya matur, "Mangsa boronga panjenengan dalem." Prabu Kresna angandika, "Mungguh sarate, Adhi, lestarine kang sira angkah, iya namung memujaa, supaya karsaning dewa kang werit-werit." Dananjaya matur malih, "Kula sandika nglampahi pitedah Dalem." Prabu Kresna anyambungi, "Besuk yen sira perang, kagunganingsun rata sira anggoa, rata iku duwe pangguwasa, pangiride jaran papat. Sing ngarep aran si Ciptawelaha lan Abrapuspa, sing buri si Sukantha lan Sena. Dene panguwasane, sarupaning gegaman ora ana angenani, lan sira ingsun paringi gong, jenenge si Pancajannya, iku ing besuk-esuk aja adoh karo kowe. Sira anganggoa panah cakra, Panahira si Pasopati sira tamakna menyang si Sindureja. Kaya iya ing sadina sesuk patine, sanajan abot sanggane, awit bapakne kang aran Bagawan Sempani lagi tinarima semadine ing dewa kang linuwih, ewadene atasna kalawan pujanira ing sawengi iki sing abanget. Suwunen ing patine si Sindureja, mbokmanawa luput pethekku, lah mara nyatakna, mujaa den mesu." Raden Dananjaya nyembah, kesah saking ngarsanipun Prabu Kresna, lajeng semadi, angeningaken cipta, ngicalaken angenangen gangsal prakawis, sampun prasasat pejah salebeting gesang. Boten antawis dangu Sang Hyang Jagatnata angatingali, namung wates sangandhaping jangga kemawon, sapangandhap boten katingal. Pangadikanipun Sang Hyang Jagatnata, "Heh, Dananjaya, racuten pujanira, patine si Sindureja ingsun lilakake, awit saka ing panyuwunmu. Panahira si Pasopati sira tamakna, ratane si Kresna<noinclude>{{rh|106}}</noinclude> ehgphsvidgj1pibyzslp2any3g14cew 250 24866 78535 78147 2026-05-17T04:06:56Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>sesuk sira anggoa. Karo dene gonge kang aran si Pancajannya aja adoh karo sira." Raden Dananjaya sampun luwaran anggenipun semadi, anjujug panggenanipun Prabu Kresna. Aturipun, "Boten wonten ingkang sisip pangandika dalem, tetes kaliyan wangsitipun Sang Hyang Jagatnata, boten sulaya sarambut." Prabu Kresna mesem angandika, "Ayo, Adhi, enggal padha angater marang si Siti Sundari, kang arep mati bela." Kacariyos Dewi Siti Sundari, sampun dandos angagem busananipun pejah, badhe ambelani ingkang raka, sadangunipun angimur Dewi Utari, ingkang kaliyu badhe tumut bela pejah. Sarehning rembulan sampun inggil, Dewi Siti Sundari kasesa, pangandikanipun dhateng Dewi Utari, "Kowe iku lagi meteng, ora kena ambelani bojomu. Sapa sing nyatur kowe angarani wedi bela, oraorane ana wong ngrasani. Kajaba saka ing iku, belane wong lagi meteng ora pakolih, malah anemu dosa, tetela yen kowe lagi meteng wolung sasi. Wis kariya, aku pamit bakal menyang pancaka pabelan." Dewi Utari amangsuli, pegat-pegat pangandikanipun, "Tutura menyang si Abimanyu, yen banget prihatinku, awit digendholi dening para ratu, ora kalilan melu mati, bela munggah ing pancaka, sabab werenganaku durung lair, ingaran nemu dukane dewa kang linuwih. Dene ciptaku, saking bangeting tresnaku,mung bisaa melu mati, muga-muga aja ngantiya lawas. Poma tuturna, yen banget ing pangesahku, mung angajap enggala runtung-runtunga ana ing Endraloka, karo si Abimanyu. Yagene teka sarenti, aku ora bisa ambarengi lakumu." Sareng Dewi Utari sampun lipur, Dewi Siti Sundari lajeng lumampah badhe pamit dhateng rama ibunipun. Sanget andadosaken prihatosipun ingkang sami dipunpamiti, ngantos boten saged angandika. Sareng sampun, Dewi Siti Sundari lumampah dhateng peperangan, anggenaning layonipun ingkang raka, lajeng kabesmi sareng kaliyan Dewi Siti Sundari. Ingkang sami anjenengi pambesminipun sampun sami wangsul. Rembulan sampun andhap, {{hws|se|semunipun}}<noinclude>{{rh|||107}}</noinclude> 2rfu3he6bronjhl40cuu29bm5debniq 250 24867 78534 78167 2026-05-17T04:04:49Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|munipun|semunipun}} kados asih dhateng ingkang seda bela. <ol type="1", start="5"> <li>'''SINDUREJA, INGGIH JAYADRATA PEJAH DENING ARJUNA'''</li> </ol> Anunten byar rainten, arame swaraning kendhang, gong, beri. Gongipun Prabu Kresna ingkang nama Pancajannya katabuh angungkung, swaraning kados dumugi ing Suralaya. Para ratu ingkang sampun sami ngalempak sabalanipun, tiningalan kados saganten. Anunten barising Korawa medal, agengipun anglangkungi, kados upaminipun saganten pasang. Gelaripun taksih Cakrabyuha, kados ingkang sampun kalampahan. Amung ingkang wonten ing kiping sanes Sindureja. Wondening Sindureja boten tumut medal perang, dipunreksa dening para Korawa. Korawa sampun angrakit gelar Cakrabyuha, alanging baris sapaningal. Ujuripun sadasa paningal. Kandeling baris mantri pepilihan punapa dene prajurit ingkang kendel-kendel sarta sekti-sekti sapaningal. Anunten Pandhawa animbangi nata gelar Cakrabyuha. Drusthajumena ngenggeni kiping tengen, Wrekodara wonten ing kiping kiwa. Dananjaya wonten ing gulu, anitih rata kaliyan Prabu Kresna. Wondening rata punika kagunganipun Prabu Kresna, apangirid kapal sakawan. Ingkang ngajeng anama Ciptawelaha kaliyan Abrapuspa, ingkang wingking anama Sukantha kaliyan Senasekti. Para dewa mireng ungelipun gangsa kang anama Pancajannya, sami aningali wonten ing ngawang-awang sarta anjawahaken wewangi. Menggah gangsa ingkang nama pun Dewadenta wonten ing wingking. Baris Pandhawa medal kapurunanipun, awit saking mireng ungelipun gangsa kekalih wau. Panerakipun kados danawa rebatan daging, gelaring Korawa dhadhal, boten kuwawi anadhahi pangamukipun barising Pandhawa. Anunten rajaputra ing Mandaraka, anama Raden Burisrawa, majeng nitih rata, badhe males risaking gelaripun. Sesumbaripun, "Heh, Setyaki, ngendi enggonmu kowe, ayo padha ngadu kasekten ana ing kene."<noinclude>{{rh|108}}</noinclude> 8ppkzhknwocijdfnpvy55j8xojqt27t 250 24868 78521 78150 2026-05-17T03:34:05Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>kasemekan kemawon, inggih pantes. Sabarang lelewanipun amantesi. Tanpa ganda tanpa sekar, suprandosipun arumipun angebeki kadhaton ing Ngastina. Kala semanten srengenge angajengaken serap, arindhik lampahipun, kados dereng tuwuk anggenipun aneningali rerengganipun kadhaton ing Ngastina, emperipun kados anolih, kapencut aningali Retna Banowati, tuwin para estri ing kadhaton. Kalanipun serap kados tiyang purik, awit para estri boten wonten ingkang nusul. Arame swaraning peksi ingkang sami ngupados papan patileman, ajrih manawi karumiyinan wedaling rembulan. Saseraping srengenge kagentosan wedaling rembulan, lintang kados dipunsebar wonten ing langit. Cahyanipun amewahi wingiting rerenggan kadhaton ing Ngastina, sampun kados kayanganipun Bathara Endra. Swaraning peksi amor gabereging angin, anempuh sesekaran, amewahi rame sarta arumipun ing kadhaton. Rerengganing prabayasa ingkang warni mas saha sesotya, pating pancurat katerangan dening cahyaning rembulan. Dalemipun Retna Banowati anglangkungi saking endah, karengga ing mas kaliyan sesotya. Sakilening dalem wonten patamananipun, mawi pancaksuji mas, kataretes ing jumeru, pager banonipun sela cendhani, wonten balenipun mas. Palataranipun sinebaran jumerut saha mutyara tuwin sesotya sanesipun. Tangeh telasipun manawi kacariyosna sadaya kalangenanipun salebeting kadhaton. Ing mangke karingkes kemawon. Kacariyos srengenge sampun malethek, arame swaraning para estri, ingkang sami ngundhuh sekar dhateng patamanan. Prabu Suyudana sampun busana, badhe amanggihi tamunipun, tedhak dhateng pandhapi. Wondening palenggahanipun para ratu, utawi para pinisepuh sampun katata; Dhestharata, Bisma, Druna, Karpa, Drusasana, Adipati Ngawangga, ratu ing Mandaraka utawi para ratu sanesipun sami dhateng. Prabu Suyudana adhedhawah dhateng Yuyutsuh saha {{hws|dha|dhateng}}<noinclude>{{rh|82}}</noinclude> lx1sdkylbdd2xib0yik0pzc44b4uunc 250 24869 78522 78151 2026-05-17T03:35:58Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|teng|dhateng}} Yamawidura, angaturi Prabu Kresna. Patih Arya Sangkuni akaliyan Adipati Ngawangga Kadhawahan methuk rawuhipun. Yuyutsuh kaliyan Yamawidura sampun pinanggih kaliyan Prabu Kresna. Lajeng dipunaturi tedhak dhateng kadhaton. Prabu Kresna enggal busana, para prajuritipun sampun sami dandos. Titihanipun rata sampun sumaos. Anunten bidhal saking pasanggrahan. Wonten ing margi dipunpethuk dening Patih Arya Sangkuni akaliyan Kama, lajeng sami andherekaken tindakipun dhateng ing kadhaton. Sarawuhipun ing kadhaton, Prabu Kresna kaaturan pinarak. Anunten sakathahing ingkang wonten ing pasamuwan sami lenggah atata. Prabu Kresna tumenga, anunten jawata sakawan tumedhak, anama: Kanekaputra, Janaka, Rama Parasu, Kanwa. Bisma akaliyan Druna munjuk dhateng Prabu Suyudana, bilih wonten jawata tedhak. Suyudana lajeng nyembah, dewa sakawan dipunaturi pinarak. Anunten sami tata pinarak nunggil para pinisepuh. Wondening para ratu nunggil kaliyan sesamining ratu, para satriya nunggil sami satriya. Adangu kendel ingkang sami pinarakan. Anunten Prabu Kresna ngandika, "Paman Dhestharata, laku kula mriki niki mung nedya ngatutake sanak, empun nganti onten kang sulaya, prayoga padha rukuna, yen ngantiya padha kekerengan, abungah sing boten dhemen. Sabarang reh kula, putra andika yayi prabu ing Ngamarta sasentananipun anut mawon. Mungguh pagaweyan sing kula lakoni niki, wit saking karsane Yayi Prabu ing Ngamarta, anedya saparone nagari ing Ngastina." Dhestharata amangsuli, "Sampun kasinggihan pangandikanipun anak prabu, sakalangkung prayoginipun." Dewa sakawan anyambungi, "Luwih dening patut rehe Prabu Kresna, sakecap boten onten sing luput, olehe murih becik lan rakete asesanak." Bisma, Druna angguyubi pangandikanipun dewa sakawan. Namung Prabu Suyudana anjetung, tumungkul. Boten angandika sakecap. Yamawidura kaliyan Yuyutsuh anyambungi, saha {{hws|mrayo|mrayogekaken}}<noinclude>{{rh|||83}}</noinclude> a1b3qnu3uqeboazm7dgyj6nby5asx20 250 24870 78533 78153 2026-05-17T04:03:11Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78533 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>Raden Setyaki majeng nitih rata, anudingi Raden Burisrawa. Wicantenipun, "Heh, Burisrawa, begja banget aku, dene kowe kang mapagake perangku. Aja kowe ngoncati!" Sareng sampun sami ajeng-ajengan, Raden Setyaki menthang langkap, anglepasaken jemparing, kenging ratanipun Raden Burisrawa remuk, dalasan kusir kapalipun sami pejah. Burisrawa malumpat, sanget nepsunipun, lajeng amenthang langkap anglepasaken jemparing kenging ratanipun Setyaki remuk. Setyaki malumpat, dados sami perang dharat kemawon. Sami ambucal langkap, anyandhak gada kalih-kalihipun. Lajeng rame agada-ginada. Sareng gada kekalih tugel sarni dipunbucal. Lajeng udreg dedel-dinedel, bucal-binucal. Sarehning Setyaki kawon ageng inggil, kangelan anggenipun andugang mengsahipun. Wusana dhawah kalumah, dipun idak-idak dhateng Burisrawa, ngantos meh pedhot napasipun. Sareng Setyaki badhe dipunsuduk, Prabu Kresna angandika dhumateng Dananjaya, "Enggal si Burisrawa panahen baune kang sisih, supaya uwala olehe anjambak si Setyaki." Dananjaya lajeng anglepasaken jemparing, kenging baunipun Burisrawa tugel. Burisrawa kaget, aseru wicantenipun, "Heh, Pandhawa rusuh, tangkebmu cidra." Raden Dananjaya amangsuli, "Pandhawa ora cidra, mung nimbangi lakuning Korawa, awit patine si Abimanyu biyen iya kena ing cidra." Raden Setyaki sareng aningali Burisrawa tugel baunipun, lajeng nyandhak jemparing. Burisrawa dipun jemparing kenging gulunipun tugellajeng pejah. Gumuruh surakipun bala Pandhawa. Korawa sareng aningali Burisrawa pejah, sami ngangseg sumedya amales ing pejahipun Raden Burisrawa. Pinten-pinten jemparing ingkang dipun lepasaken, ngantos kados jawah. Pangamukipun Raden Dananjaya angobrakabrik. Wrekodara, Drusthajumena, Gathotkaca, Nakula, Sadewa sabalanipun sami anarajang. Korawa kuwalahen sami mundur, meh dumugi ing panggenanipun Sindureja. Wonten ing ngriku sami kandheg plajengipun, amepeti margi ingkang dhateng {{hws|pangge|panggenanipun}}<noinclude>{{rh|||109}}</noinclude> neoab0tu9coe7e1ssrlqm91hhcoqkrb 250 24871 78532 78155 2026-05-17T03:58:13Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|nanipun|panggenanipun}} Sindureja. Anglepasaken jemparing kathah, amurih mangsulaken ing pangamukipun Raden Dananjaya utawi Pandhawa ingkang sekti-sekti. Wrekodara nyelehaken langkap, nyandhak gada anarajang. Pinten-pinten Korawa ingkang pejah sami anggelasah, amargi dipunamuk ing gada dhateng Raden Wrekodara. Gelar Cakrabyuha ngantos risak. Pangamukipun Raden Dananjaya kaliyan jemparing, kethen ingkang andhawahi mengsah. Wondening panarajangipun Korawa saking kathahipun kados sulung, ambelasah ingkang pejah dening gada. Kathah para dipati ingkang pejah, sarta ingkang remuk rata tuwin gajahipun, awit kaamuk dhumateng Raden Wrekodara. Tandangipun kados gajah sewu meta. Pundi ingkang dipunterak tumpes. Baris ingkang ngamping-ampingi panggenanipun Sindureja meh tipis, bala Pandhawa tansah angangseg anarajang, ngantos kangelan anggenipun rumeksa dhumateng Sindureja wau. Anunten Korawa sami amrayogekaken, Prabu Duryudana kondura ngungsi dhumateng kitha. Namung Bagawan Sempani ingkang boten angrembagi, taksiha wonten ing paprangan, kareksa dening baris. Bilih ngantos sesingidan, ciptanipun nistha, sarta boten anetepi kasatriyanipun. Bagawan Sempani anjungkung ing semadi, supados ingkang putra kang nama Raden Sindureja lepata ing pejah salebeting perang Bratayuda. Wondening pamujinipun, sageda anyipta warni satus, ingkang kados Raden Sindureja. Sampun ngantos kenging Sindureja ingkang sayektosipun. Kasupen yen ingkang momong ing Pandhawa Prabu Kresna, boten kenging kekilapan. Wontena warni satus ingkang Sindureja sulap, amesthi sumerep Sindureja ingkang sayektosipun. Sayektosipun Bathara Kresna boten kenging dipundorani. Raden Dananjaya sayah anggenipun amemejahi para bupati tuwin prajurit. Angantos telas saara-ara, ing wingking sangsaya ambrubul boten karaos kalonging prajurit, kang pejah akethen. Ingkang punika Sang Prabu Kresna maras ing galih, awit dening surya sampun gumiwang, Sindureja dereng kapanggih, kinubeng ing gegaman. Enggal srengenge tinutupan ing cakra, dipun {{hws|anggang|anggang-anggang}}<noinclude>{{rh|110}}</noinclude> fqlolhdv5vs6pj80roinavz6gbh86ga 250 24872 78531 78156 2026-05-17T03:55:50Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|anggang|anggang-anggang}}, dados sulakipun sumirat jene. Lajeng dipun tetepaken cakranipun, peteng kados serap ing sayektosipun. Kang sarta Bathara Kresna apeparentah dhateng Pandhawa, kapurih akalempak kajeng. Sareng kajeng sampun ngalempak, lajeng kabesmi, andados latunipun. Unduring perang Pandhawa sami ngumpul, sairib kados anjenengi obongipun Raden Dananjaya. Sindureja lepat ing pejah bilih sampun kaserapan surya. Sampun kawartos yen Raden Dananjaya badhe obong. Korawa sami bingah-bingah aningali, boten sumerep yen reka pagurtanipun Prabu Kresna. Srengenge dipuntutupi cakra. Sanget anggenipun sami suka-suka, asurak-surak gumerah, alokipun, "Yen Dananjaya mati, Pandhawa ilang pamuke. Sing kari prasasat cecindhil, mung kari anggetak bae. Wrekodara tandange perang kaku, ora julig kaya si Dananjaya." Kala semanten Raden Sindureja tumut aningali, wedalipun saking gedhong ingkang kareksa ing baris, kados pratingkahing pandung. Prabu Kresna sumerep sasolahipun Raden Sindureja, angandika dhumateng Raden Dananjaya sarwi anedahaken,:'Kae si Sindureja teka, uculana panahmu si Pasopati dienggal, mbokmanawa kaselak weruh!" Raden Dananjaya ngungak-ungak, matur dhumateng Prabu Kresna, "Panembahan, panggenanipun Sindureja wonten ing pundi?" Prabu Kresna lajeng nyeneng langkapipun Raden Dananjaya sarta anedahaken, panggenanipun Sindureja, pangandikanipun, "Kae apa, mara panahen dienggal." Raden Dananjaya jinjit, sampun sumerep dhateng Sindureja, lajeng dipunlepasi jemparing, ingkang nama Pasopati. Sindureja kenging gulunipun tugel, lajeng pejah. Anunten Prabu Kresna ngandika dhumateng Raden Dananjaya, "Endhase si Sindureja uncalna menyang enggone wong tuwane, isarat panahmu Sarutama." Raden Dananjaya lajeng menthang langkap, anglepasaken<noinclude>{{rh|||111}}</noinclude> fmey75ja4kzketrgvm302me5gbznr8n 250 24873 78530 78157 2026-05-17T03:53:50Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78530 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>jemparing pun Sarutama. Sirahipun, Raden Sindureja katut kabekta ing jemparing, dhawah ing ngarsanipun ingkang rama. Bagawan Sempani pinuju saweg semadi, wondene ingkang dipun tetedha salebeting puji, ingkang putra unggula ing perangipun, sampun ngantos mengsah saged amejahi Sindureja ingkang sayektosipun, amunga ingkang sulap kemawon. Dene yen males ing mengsahipun ambilaenana, mengsaha sadasa utawi satus sarenga pejahipun. Anunten sirahing putra dhawah ing ngarsanipun, dipuncandhak dhumateng Bagawan Sempani, sebutipun akaliyan nangis, "Dhuh, Anakku mati, yagene kowe teka nganti mati ing perang Bratayuda? Delengen aku, lagi memuja anenedha unggule perangmu." Saseraping srengenge, sakathahing baris sami mundur dhateng ing pasanggrahanipun piyambak-piyambak. Prabu Duryudana muwun, pangandikanipun dhateng Druna, "Kadipundi karep andika, Paman, ing sapatine satriya loro, pun Burisrawa karo pun Sindureja, prasasat kaicalan bau tengen lan bau kiwa, napa kang digawe pepulih." Anggenipun ngandika makaten punika kaliyan kasesegan, kang sarta angrerepa. Wondening ingkang panuju wonten ing ngajengan: Salya, Karna, Sengkuni, Karpa, Tumunten angandika malih, "Kadospundi pratingkah puniki, menggah karsane Paman Druna. kadospundi, sadulur kula kathah kang pejah: si Citradarma, Citrayuda, Upacitra, Carucitra, Jayasusena, Rakadm:jaya, Darmajati, Angsaangsa, Citraksi, ing sapunika sami pejah dening Wrekodara, kang sarta pangamuke Arjuna, anglangkungi ing prihatos kula, napa kang digawe pepulih?" Druna awicanten seru, "Sapa amapagna perange Arjuna, saking gedhene sihe Hyang Bathara Guru? Sapa bisa anadhahi pangamuke Wrekodara, sapa kelar nyembadani perange Prabu ing Wiratha, lan sapa kelar andhahi pangamuke Prabu ing Cempala? Lah ana maneh, sapa bisa nulak pagunane Prabu Kresna? Wong gedhe kang limang iji iku, apa sing digawe nadhahi perange?" Sang Prabu Duryudana lajeng angandika dhumateng Prabu<noinclude>{{rh|112}}</noinclude> ker1ma2pxbtl3k56akuztxsssfud1t5 250 24874 78523 78168 2026-05-17T03:38:24Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>Ngawangga, "Heh, andika benjing-enjing kang mapagna perange pun Atjuna Ian Wrekodara, nanging anyuwuna parentahipun sang Pandhita Druna." Aturipun Prabu Karna, "Inggih, benjing-enjing kula ingkang amethukaken perangipun." Sakalangkung bingah Sang Pandhita Druna. <ol type="1", start="6"> '''<li>GATHOTKACA METHUKAKEN DIPATI<br>KARNA, TIWAS'''</li> </ol> Enjingipun tetengering perang mungel. Korawa ambrubul andalidir, saking ing pasanggrahanipun piyambak-piyambak, kados banjiring saganten. Sang Prabu Yudhisthira sampun medalaken bala, gelar taksih kados ingkang wau. Sareng majeng, kados tempuking saganten. Sareng gulet perang tanpa petangan. Sami bujeng-binujeng, dedeldinedel arebut ngangkah pejah, kuwel kang prajurit. Ramening swara boten kantenan, bala asilih ukih. Ingkang dhateng sangsaya kathah. Wrekodara, Dananjaya pengamukipun angorak-arik. Nglepasaken jemparing, wedalipun amradini. Wrekodara nglepasaken Bargawastra, Prabu Yudhisthira angrikataken gajahipun. Kalantur saking ramening perang, ngantos seraping srengenge dereng wonten bibar. Ngantos kados ampuhan amor dados satunggil. Riwut gulet wonten ingkang ngundang-ngundang, "Aku rewangmu." Saweneh ingkang wewartos namanipun, "Aku wong ing Cempala." Wonten ingkang angaken tiyang ing Wiratha, tiyang ing Dwarawati, weneh tiyang Ngastina utawi tiyang ing Sabrang, ambantu tiyang Ngastina, punapa dene tiyang ing Mandaraka tuwin ing Ngawangga pati, kathah ingkang mastani nagarinipun piyambak-piyambak. Anunten para satriya utawi para mantri kang pepilihan, para ratu tuwin bupati ingkang anitih rata utawi gajah, oboripun sami dhateng, abra kados jawah latu, amewahi ambranang satengahing paprangan. Ubekan kapal gajah, sarta ingkang nitih rata wangsul<noinclude>{{rh|||113}}</noinclude> mz3su956fa945bor0nx1dq26fz9etug 250 24875 78529 78159 2026-05-17T03:51:22Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>dhateng panggenanipun. Bala kados dipun pilihi, wangsul dhateng panggenanipun piyambak-piyambak. Amiwiti perang malih, taksih pepak ingkang para ratu, punapa dene sawamining para ratu sesurunan. Majeng saking panggenanipun piyambak-piyambak. Panempuhingperang, surak sakalangkung rame, Wrekodara pangamukipun anengah, amung milih ingkang para dipati, ingkang sami nitih gajah utawi rata, punika ingkang dipun trajang. Dipun gada kathah pejah pating sulayah. Punapa dene Raden Dananjaya, anglepasaken jemparing dibya. Punggawanipun Prabu Kama ingkang sinakti, anama Druwajaya, majeng anitih rata, pilih kang kuwawi nadhahi perangipun. Punika angundha gada, kathah prajurit ingkang pejah dipun amuk Druwajaya wau. Lajeng dipun trajang dhumateng Wrekodara. Punika Druwajaya pejahipun. Anunten dhatenge pangamuke anegah Raden Setyaki, sanget nepsu perangipun, Kathah bupati ingkang pejah, punapa dene para raja ingkang dhadhal saking pangamukipun. Saking riwuting nepsunipun Raden Setyaki, ngantos adamel bingunging mengsah. Anunten Partipeya amethukaken perangipun. Lajeng menthang langkap anglepasaken jemparing, kenging jajanipun Setyaki boten pasah nanging kontal, katut kabekta ing jemparing, dhawah kanteb. Anunten putranipun Raden Setyaki, anama Raden Sanga-sanga enggal majeng, amethukaken pangamukipun Partipeya. Rame jemparing-jinemparing, boten wonten ingkang anedhasi. Lajeng ruket angaben karosan. Sami ing kasektenipun. Dumugi ing sakajeng-kajeng. Arame dipun suraki, kados tiyang angaben sawung, remen ingkang sami aningali, dene sami ing prawiranipun. Anunten Raden Wrekodara dhateng, atetulung dhumateng Raden Sanga-sanga. Partipeya dipun lepasi jemparing, kenging jajanipun dhawah kanteb. Karaos sakit, sanget ing nepsunipun. Sumerep yen Raden Wrekodara ingkang anjemparing, lajeng males anjemparing. Wrekodara kenging baunipun kiwa, kaget lajeng anyelehaken Bargawastra, anyandhak gada majeng. Raden Partipeya dipun gada remuk sareng kaliyan ratanipun. Ing ngriku pejahipun Partipeya dening Raden Wrekodara.<noinclude>{{rh|114}}</noinclude> rh4my43kn42j7lyk0ken7qz5bfgyb6f 250 24879 78528 78165 2026-05-17T03:48:28Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>dening Raden Setyaki, Prabu Suyudana kapanggih kaliyan Wrekodara, lajeng dipun jemparing dhateng Wrekodara, kenging kendhengipun pedhot, anunten lumajeng. Raden Dursasana, ingkang rayi Prabu Suyudana, enggal angalingi ingkang raka, ainethukaken Wrekodara, sarta nitih gajah, anglepasi jemparing anama Barla. Wrekodara kenging jajanipun, dhawah kabanting, nanging mboten pasah. Nunten tangi anyandhak gada sarta angesuk. Gajahipun Dursasana dipun gada sirahipun ajur. Dursasana enggal lumumpat dhateng siti. Nunten sami gada-ginada. Dursasana rumaos kuwalahan, badhe 1umajeng, lajeng dipun jambak rambutipun sarta kasendhal dhateng Wrekodara dhawah kalumah, rambutipun taksih kacepeng dhateng Wrekodara sarta dipun gadani. Prabu Suyudana sasedherekipun nulungi, sami anjemparingi, nanging Wrekodara mboten ajrih. Prabu Yudhisthira sasentananipun lajeng sami amethukaken perangipun Prabu Suyudana, dados Raden Wrekodara wau dipun suraki kemawon saking katebihan. Raden Wrekodara ing sakajeng-kajengipun, anggenipun badhe damel pangewan-ewan dhateng Dursasana, sarta wicanten seru anyeluk para dewa tuwin para ratu mengsah saha Pandhawa sadaya, "Heh, kabeh padha aneksenana, yen aku bakal angluwari kaule ipeku kangjeneng Dewi Drupadi, garwane Kakang Prabu Yudhisthira. Iku ora gelem gelungan ing salawase, yen durung keramas getihe si Dursasana. Ing mengko bakal kalakon." Kacariyos, mila Dewi Drupadi gadhah kaul makaten, kala saderengipun perang Bratayuda, Prabu Yudhisthira sasedherekipun pinuju sami kesah tapa. Dewi Drupadi lajeng kaboyong dhateng nagari ing Ngastina. Wonten ing ngriku dipun pisakit saha kadamel sawenang-wenang dhateng Raden Dursasana. Kacariyos Raden Wrekodara anggenipun damel pangewanewan wau, wetengipun Dursasana kabedhel, rahipun dipun kokop. Barabeyanipun kaodhet-odhet, lajeng dipun awut-awut. Suku sarta tanganipun sinempal-sempal, lajeng dipun balang-balangaken. Sirahipun kaejur ing gada. Raden Wrekodara lajeng mundur dhateng ing pasanggrahan sumedya manggihi Dewi Drupadi, sarta {{hws|am|ambeksa}}<noinclude>{{rh|||123}}</noinclude> npxt4k3by6hernsajxhf92mx6kua18i 250 24881 78527 78172 2026-05-17T03:46:43Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78527 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>salebeting rata. Bala Pandhawa surak gurilerah. Korawa sami lumajeng. Nunten sami mundur amargi kasaput ing dalu. Prabu Suyudana apirembagan kaliyan Patih Sangkuni, sarta Prabu Salya, tuwin ingkang rayi-rayi ingkang namung kantun kalihdasa, sadaya sampun sami pejah. Prabu Suyudana matur sarwi anangis dhateng Prabu Salya, dipun aturi dados senapati, angrebata nagari ing Ngastina. Wangsulanipun Salya mboten purun, sarta angrembagi amasrahna nagari Ngastina ingkang sapalih dhateng Pandhawa. Yen Pandhawa mboten narimah, Salya sagah anumpes. Aturipun Prabu Suyudana mboten pareng, awit sampun kasep, sarta putra tuwin sadherekipun kathah ingkang sampun sami pejah. Adangu sami diya-diniya. Anunten Raden Aswatama dhateng, lajeng wicanten seru, sarta amelehaken pratingkahipun Prabu Salya, kalanipun angusiri perangipun Kama. Prabu Salya sanget dukanipun, lajeng badhe kerengan kaliyan Aswatama, nunten kapisah dhateng Suyudana. Raden Aswatama katundhung, lajeng kesah atapa dhateng ing wana. Prabu Salya sareh ing dukanipun, wusana anyagahi dados senapati. Prabu Suyudana suka ing galihipun, lajeng angganjar busana kang sae-sae dhateng bala ing Mandaraka, sadaya waradin. Sampun misuwur yen Prabu Salya dados senapati. Antawis kalih dinten kendelipun ing perang. Pandhawa sampun sami mireng, yen Prabu Salya dados senapatining Korawa, lajeng sami bingung. Prabu Yudhisthira sasedherekipun sami nedya asrah pejah kemawon dhateng Prabu Salya, awit saking ajrihipun. Dhasar ratu sepuh saha kapernah sepuh, sarta sakalangkung sekti, mboten wonten purun anadhahana perangipun. Prabu Kresna lajeng dhawah dhateng Raden Nakula, sarta Sadewa, kapurih sowana dhateng ingkang Uwa Prabu Salya, sarta kawulang pratingkahipun yen sampun dumugi ing ngarsanipun Prabu Salya.<noinclude>{{rh|126}}</noinclude> cyn6md5j3563sv4zlb1n514tnkj97d2 250 24882 78416 78173 2026-05-16T15:02:08Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>Raden Nakula sarta Sadewa lajeng mangkat dhateng ing pasanggrahan Mandaraka, tanpa bala. Sareng dumugi ing ngriku, Prabu Salya kapanggih wonten ing sanggar pamujan. Raden Nakula Ian Sadewa lajeng angrungkebi sukunipun ingkang Uwa, sarta anangis. Aturipun, "Bilih Uwa Prabu saestu dados senapati, mboten sande badan kula, saha sadherek kula sadaya, badhe tumpes dening sampeyan, tuwin para ratu Pandhawa sadaya inggih sami ajrih dhateng kasekten sampeyan. Aluwung kula pejaha ing sapunika kemawon." Raden Nakula saha Sadewa lajeng sami narik dhuwung, ajeng suduk sarira. Prabu Salya enggal anyandhak dhuwungipun ingkang putra kalih pisan. Angrangkul sarta amuwun. Pangandikanipun, "Wis aja nangis, sanadyan aku wis katrucut saguh dadi senapati, ing batin banget tresnaku marang kowe, karana aku wis ora duwe anak lanang. Anakku si Burisrawa lan si Rukmarata wis padha mati ing perang Bratayuda, dadi ing mengko mung kowe kang wajib duwe negaraku ing Mandaraka. Dene wekasku, sesuk yen aku maju ing perang, kakangmu si Yudhisthira bae konen mapagake perangku, sarta jimate kang aran Kalimausada, iku konen manahake marang aku, amesthi ing kono patiku. Yen liya saka ing iku, gegaman liyane dakkira ora nana kang tumama ing awakku, lan nora nana kang bisa angalahake ajiku Candhabirawa; karana kalane ing biyen aku mateni maratuwaku aran Bagawan Bagaspati, iku nuli ana swara, ujaring swara, "Heh, Salya besuk ing Perang Bratayuda, yen ana ratu ambek pandhita, sarta duwe jimat Kalimausada, ing kono aku males marang kowe. Sarta aku ditinggali Aji Candhabirawa. Amung wekasku marang kowe, yen aku wis mati, nagara ing Mandaraka bae mangsa bodhoa kowe. Wis kowe nuli muliha!" Raden Nakula saha Sadewa sangsaya sanget anggenipun muwun, lajeng pamit mantuk. Samargi-margi mboten kendel angusapi eluh. Sadhatengipun ing pasanggrahan, lajeng sowan ingkang Raka Prabu Yudhisthira, tuwin Prabu Kresna, Wrekodara, Janaka. Raden Nakula saha Sadewa lajeng matur ing sawewelingipun Prabu Salya. Prabu Yudhisthira sakaliyan Arjuna sareng midhanget lajeng<noinclude>{{rh|||127}}</noinclude> 93hy1wviseflavks754b9x1cl3eai6p 250 24883 78417 78174 2026-05-16T15:03:50Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78417 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>sami muwun, welas dhateng Prabu Satya. Prabu Kresna akaliyan Wrekodara sami gumujeng, sarta anglirik dhateng Prabu Yudhisthira, sabab salaminipun gesang, Prabu Yudhisthira punika dereng nate duka, saha dereng nate anyakitaken manahing tiyang, mangka ing mangke badhe anglampahi mejahi Prabu Salya. Kacariyos malih pasanggrahan ing Mandaraka, garwanipun Prabu Satya, anama Dewi Setyawati, anglangkungi ayunipun, sarta prakati, saged angladosi kakung, sarta pantes ing salelewanipun. Sampun patutan gangsal, ingkang jaler kekalih, anama Raden Burisrawa akaliyan Rukmarata, nanging sampun sami pejah ing Perang Bratayuda. Putranipun estri tiga, satunggil kagarwa dhateng Prabu Suyudana, satunggil kagarwa ing Prabu Karna, satunggilipun kagarwa ing Prabu Baladewa ing Mandura. Ing sapengkeripun Raden Nakula sarta Sadewa, Dewi Setyawati sanget anggenipun muwun, anetah dhateng ingkang raka, dene ambelakakaken isarat ingkang badhe adamel ing sedanipun, mboten angowel sariranipun, sarta putra-putranipun estri, amilalah kapenakanipun. Dewi Setyawati badhe suduk sarira, Prabu Salya enggal anyandhak patremipun ingkang Rayi, sarta anyerepaken ingkang dados karsanipun. Lajeng dipun ngungrum, kabekta dhateng ing pasarean. Sareng ing bangun enjing ingkang gatwa kapatos anggenipun sare, abantal astanipun ingkang raka, sarta paningsetipun dipun tindhihi ingkang sapalih. Prabu Satya alan andudut astanipun, paningsetipun lajeng katigas ing dhuwung. Nunten tumedhak lirih, ingkang garwa lajeng dipun apit ing guling, sarta payudaranipun kaseselan ing golek kancana, sarta kawicantenaken, "Ibu, si Bapak lunga perang." Prabu Salya lajeng tedhak ing jawi, aningali srengenge sampun malethek. Balanipun sampun pepak, nunten wangsul angrangkul sarta angarasi ingkang garwa. Pangandikanipun, "Nimas, karia sare, aku pamit perang." Anggenipun ngandika makaten punika sarwi amegeng waspa.<noinclude>{{rh|128}}</noinclude> c12cg8g2nxm3885q2mi4ypti4x0a1zy 250 24885 78526 78177 2026-05-17T03:44:30Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>Sadhatengipun wonten sungapaning saganten, bala Pandhawa sami sumerep ing solahipun Prabu Suyudana angedhem salebeting toya. Wrekodara anyumbari saking ing dharatan, sarta anguwusuwus, awit mboten prayogi yen ratu kawon perangipun lajeng singidan ajrih manawi pejah. Kapurih mentasa badhe kaajak perang tandhing. Prabu Suyudana sareng mireng enggal mentas saking toya, reyab-reyab sarta kalebus, anjujug ing ngarsane Prabu Kresna. Prabu Kresna anantun, punapa purun kaaben perang tandhing kaliyan Wrekodara. Wangsulanipun Suyudana inggih purun. Prabu Kresna parentah dhateng balanipun, kinen anyukani busana karajan dhateng Prabu Suyudana, sarta dedamel gada. Nunten kasaru rawuhipun Prabu Baladewa ing Mandura, saking tapa sangandhaping grojogan toya ageng. Prabu Kresna kaliyan Prabu Yudhisthira sasedherekipun enggal sami amethuk sarta ambagekaken. Sarta apratela, yen Prabu Baladewa mboten ameningi Perang Bratayuda, nanging badhe ameningi perang tandhingipun Wrekodara kaliyan Suyudana. Prabu Baladewa kaaturan ngidinana. Wangsulanipun Prabu Baladewa: mila enggal kondur saking pratapan awit dipun sanjangi dhateng Sanghyang Narada, yen badhe mboten ameningi Perang Bratayuda. Dene ing mangke inggih sumedya angidini dhateng ingkang badhe sami prang tandhing. Wondene Prabu Suyudana wau sareng aningali rawuhipun Prabu Baladewa, sakalangkung bingahing galihipun, cipta badhe wonten ingkang mitulungi ing sariranipun. Awit nagari Mandura punika kabawah ing nagari Ngastina, sarta Prabu Baladewa kadamel ratu andel-andeling perang. Sasampuning Prabu Suyudana angagem busana karajan, sarta angasta gada ageng, lajeng wiwit prang tandhing kaliyan Wrekodara. Arjuna maras ing galih, bilih ingkang raka kasoran prangipun. Enggal matur pitaken dhateng Prabu Kresna : sinten kang badhe kasoran prangipun. Prabu Kresna anyerepaken, sarta Arjuna kadhawahan angengetna dhateng Wrekodara, saking katebihan kemawon, yen {{hws|panga|pangapesipun}}<noinclude>{{rh|||131}}</noinclude> mu9j5vhzdruu7cw80e963boj3ltsbhv 250 24886 78525 78178 2026-05-17T03:42:52Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{hwe|pesipun|pangapesipun}} Prabu Suyudana wonten pupunipun kang kiwa. Arjuna enggal anyaketi ing sawetawis kang aprang tandhing. Arjuna angejepi sarwi anampel wentisipun kang kiwa. Wrekodara sakedhap aningali pamangsitipun ingkang rayi, sampun anampeni, enggal ngangseg prangipun sumedya ngruket. Suyudana kewedan, sumedya ngoncati amapan kang omber. Lajeng milar, sinarengan sinabet ing gada dhateng Wrekodara, kenging wentisipun kiwa. Suyudana ambruk, lajeng pinupuh ing gada, jinambak sarta dhinupakan dhateng Wrekodara. Prabu Baladewa sanget murina ing galih, awit pamalanipun Wrekodara sawenang-wenang, mboten angangge caraning prang ratu. Enggal anyandhak nenggala, kaayataken dhateng Wrekodara. Prabu Kresna sareng aningali, gugup ing galih, enggal anyandhak nanggalanipun Prabu Baladewa, sarwi matur ngrarapu, sampun ngantos andahweni ing solahipun Wrekodara. Mila amanggih pejah siya-siya makaten, awit Prabu Suyudana punika kenging ipat-ipating Bagawan Mentriya, kaliyan kenging panedhanipun Dewi Drupadi. Sabab Dewi Drupadi wau kala rumiyin siniyasiya, dados Wrekodara punika dremi amalesaken. Prabu Baladewa sampun lilih galihipun, lajeng kaaturan angrumiyinana lumebet dhateng nagari Ngastina. Prabu Baladewa inggih lajeng amiturut ing aturipun ingkang Rayi Prabu Kresna. Sapengkeripun Prabu Baladewa, Wrekodara andumugekaken ing sakarsanipun nggening darnel sawenang-wenang dhateng Suyudana. Sareng Suyudana sampun remuk badanipun lajeng anyuwara mboten purun pejah yen dereng atapakan sirahing Pandhawa. Nanging swara wau mboten kapaelu dhateng Wrekodara. Prabu Kresna kaliyan Prabu Yudhisthira, Wrekodara sabalanipun nunten sami wangsul dhateng ing pasanggrahan. Jisimipun Suyudana katilar wonten ing ngriku. Kala samanten Prabu Kresna kaliyan Prabu Yudhisthira dereng karsa lumebet dhateng nagari Ngastina. Saben ing wanci dalu sami mider-mider ing tilas papan paprangan, tuwin ing wana sarta ing redi. Kacariyos wonten putranipun jaler Pandhita Druna satunggil,<noinclude>{{rh|132}}</noinclude> rv0qzl2u6yhqsgqdnu5eq7bvc8fr3lh 250 24887 78524 78179 2026-05-17T03:40:10Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78524 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>anama Aswatama; punika kalanipun taksih salebeting prang Bratayuda, apadudon kaliyan Prabu Salya, meh dados pancakara. Nanging Prabu Suyudana angleresaken Prabu Salya. Aswatama sakit manahipun, lajeng kesah tapa wonten satengahing wana. Bedhahipun nagari ing Ngastina Aswatama mboten sumerep. Kala samanten Aswatama sanget kaget kadhatengan garwanipun Prabu Suyudana, sarta santana ing Ngastina kekalih, anama Karpa kaliyan Kartamarma. Sarni sanjang yen ing Ngastina sampun bedhah, Prabu Suyudana ical satengahing paprangan, mboten kantenan pejah gesangipun. Aswatama ngeres manahipun, awelas dhateng Prabu Suyudana, dptanipun badhe ambeiani ing kasusahan. Lajeng mangkat saking wana, alampah pandung, sumedya anyidra para pangagenging Pandhawa. Karpa, Kartamarma inggih tumut. Sadumuginipun ing pasanggrahan ing wanci dalu, Prabu Kresna pinuju kesah mider-mider. Prabu Yudhisthira saseduluripun gangsal inggih sami andherek. Aswatama wau lajeng anjujug pasanggrahanipun Drusthajumena kaliyan Dewi Srikandhi. Kalih pisan sampun sami katigas jangganipun. Ing pasanggrahan geger sarta tangis gumerah. Aswatama lajeng ngamuk angagem jemparing latu, kathah angsalipun pepejah. Raden Pancawala, putranipun jaler Prabu Yudhisthira, tumunten wungu, amethukaken pangamukipun Aswatama, dangu sami alancaran jemparing. Pancawala kasoran, sampun pejah amargi dipun jemparing. Aswatama tuwin Karpa punapa dene Kartamarma, tumunten sami mundur dhateng ing wana malih. Sareng wanci byar Prabu Kresna kaliyan Prabu Yudhisthira saseduluripun sarrii rawuh ing pasanggrahan. Kaget mireng swaraning tangis gumerah. Lajeng kapratelan, yen Pancawala kalih Drusthajumena, tiga Dewi Srikandhi, sami pejah, amargi dipun cidra dhateng Aswatama. Prabu Yudhisthira saseduluripun lajeng sami muwun sarta sanget prihatos. Prabu Kresna tansah amituturi supados sampun ngantos sami sanget prihatos, awit ingkang sami pejah wau sampun<noinclude>{{rh|||133}}</noinclude> j75f5vchrzmrue3slun3n0xbxg6psqp 250 24892 78561 78376 2026-05-17T10:21:59Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>prana pranawa (pakerti), sahingga ing ngatasing kapitajan marang Kedjatèn mau wus ora bakal was sumelang manèh kanjatahané. Mangka ija anané Pustaka Djamus Kalima Usada iku kang duk ing kuna kinarja kukum-kukuming Agama Budha, jaiku anané kukuming kahanan iki kang angesthi ing Kedjatèné, mengku ing teteping kahanan sedjati kang Suktji Mulya Wisésa, jaiku mangka kanjatahané awit anané asmaning Dat Kang Maha Suktji, Kang Maha Mulya ija Kang Maha Wisésà mau. Ora lija sun pepinta ing Déwa Luwih, muga-muga babaré wewarah iki dadija batuwah ing rèh kukum-kukuming Agama Budha ing Hindinuswa (Indonesia), sarta dadija wewengan marang sakèhing para Budhi kang padha mungkul ing Kedjatèné. {{r|KI MARDIBUDHI}} :Katiti rampunging tulis <poem>Tinengeran ing Katonggopethik (Madiun) 27 Nanda (Pasa) 1890 Senen Legi 27, wuku Djulung- pudjud windu Senghara. 12 Masra Djita 1835. 6 April 1959.</poem> {{c|_______}}<noinclude></noinclude> ls9myjwd062a1bhwv83fg7kq2z2wart 250 24893 78560 78378 2026-05-17T10:20:31Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78560 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{ordered list|list_style_type=decimal|start=12 |Tjethanė manawa ngaurip kita iki padha ngaweruhi lan mituhu Sa-Dat sawidji ija Sa-Dat Tunggal kasebut mau, ija iku sedjatiné kang amengku srana utawa usadané pantjadrijaning urip kang anggajuh ing kamulyané. Awit tingaling pramana bandjur pranawa (padhang), ora kasamaran ing pangawikan kang mengaku ing kawaskithan lan kawitjaksanan kang animpuni. |Mula anané kawruh-kawruh ing Sastra Hardjèndra kasebut ing nguni sinengker dadi kekeraning para Djiwata, ora kena kengis ing ngakèh. Ananging sawusé iku bandjur wus kawedhar klawan tumangkaré serat-serat Wédha, utawa Pustaka-Pustaka kinarja batuwah ing rèh kukuming Agama Budha ing Hindinuswa (Indonésia) wiwit ing djaman Kadéwatan sahingga turun-tumurun tumekané djaman Madjapahit kang wekasan (Madjapahit VIII) ija Sri Brawidjaja kang kaping V. |Ing mangko anané kawruh-kawruh Kedjatèn mau bakal sun wedharaké ing babaré lan tumangkaré sawidji-widji klawan premati, dadija batuwah ing rèh kukuming Agama Budha, kang amengku wisésa ing sesantining panggajuh:„MAHAJU RAHAJUNING BUDHI MIWAH BAWANA". Mangka sapaa kang tjidra ing laku asalah guna ing rèhing wewawarah-wewarah iki anemaha ing ila-ila déning wisésaning Agama Budha kang wus ginelar déning Hyang Sjiwah Budja (Sjiwa Budha) ing nguni ing purwa kala.}} ::Hong mangartjana maswaha,<br>Sang Hyang Haju, Haju, Haju, Haju, su Rahaju. {{r|Katandha déning kang anidhikara<br>ing pudya samadi:<br><br> KI MARDIBUDHI}} {{c|_____}}<noinclude></noinclude> tuab4z4j7t235szsdhjlxyrfl2x9jw4 250 24894 78562 78381 2026-05-17T10:25:30Z Suga Widi 1719 /* Absah */ 78562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Suga Widi" /></noinclude>{{ordered list|list_style_type=decimal|start=6 |Djamus tegesé jaiku: ireng meles utawa ireng mulus. |Kalima-Usada tegesé jaiku: srana utawa ija usada (lelima) kang amrih mulyaning kauripanè manungsa limang prakara kang kadrija (karasakaké ing djroning kalbu), jaiku kauripaning pantjadrijané. |Dadi mungguh arané usada utawa srananing urip limang prakara mau, jaiku musthika utawa ija pustaka kang ireng mulus, werdiné ateges peteng ananging katon padhang nerawang ing paningaling prana pranawa, jaiku werdiné anané kahanan ing kawruh kang samar utawa gaib. Lah, ijaiku gaibing Kedjaten, utawa ijaiku kahanan sedjati djating gelar. Dadi tjethané bab kasebut iku, dudu ireng utawa peteng kang tumrap sabarang wudjud kang katon gelar kang njata, ananging jaiku wudjuding kahanan kang amung bisa tinonton déning paningaling kawruh-kawruh lelungit baé. |Lah jaiku werdiné kang diarani kawruh-kawruhing urip sedjati, dumununging Sastra Dharja, Dharja tegesé Budhi, karepé jaiku wudjuding tulis kang tanpa papan, ananging anané amung kinantjing ing sadjroning budhi premati. |Sabandjuré mungguh babaré lan tumangkaré anané kawruh-kawruh Kedjatèn kang bakal kawedhar iki maturut-turut, ambabaraké wewarah-wewarahing kawruh Kedjatening Sa-Dat Tunggal kasebut mau kang mangka dadija rèh ing kukuming urip bèrbudhi, mangka ijaiku sedjatinė Kalima Usada kang mengku dadi usadaning pantjadrija ija pantjadrijaning uripé manungsa iki kang sedjatiné. Mula ija mungguh anané kawruh-kawruh ing Kedjatèning Sa-Dat Tunggal kang mengku ing rèh kukuming urip bèrbudhi mau, werdiné jaiku anané kukum lakuning urip kang anetepi ing saha-Daté, utawa ija laku esthining urip ing pangèsthi Tunggal, anunggal Dating Pangéran Kang Maha Suktji, |Anuli mungguh wewedharaning wewarah mangko, kasurasa katjundhukaké klawan surasa-surasaning Pustaka Dharja, surasa-surasaning Djita-Absara (Djitabsara), ing Sastra Hardjèndra lan sapepadhané. Kasebut ing dalem Sastra Hardjèndra ija anané kawruh-kawruh Kedjatèn mau manawa wus kinawruhan ing Kedjatèné, sajekti hajuningrat, tegesé rahaju djagade. Unggahe diarani Sastra Tjetha, tegesé kalepasane kawaskithan, satuhune hamardikengrat, jaiku mardika dumunung ing pepidjèning djagad, awit wus ora kasamaran marang sangkan-paraning dumadi.}}<noinclude>{{rh|6}}</noinclude> rc239bgsfmv85cxz74rtvzpk3lk5qs9 250 24895 78405 78391 2026-05-16T13:35:47Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78405 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>:::{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} :::{{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} :::{{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} :::{{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} :::{{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} ₈ ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ ꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃ ꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ 1 ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶ ꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ 2 ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ {{...|20}} 3 ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁ ꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ 4 ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ 5 ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩ ꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ 6 ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦸ꧈ ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃ ꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ 7 ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ 8 ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ 9 ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ 10 ꦮꦼꦭ ꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩ ꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸ ꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉ ꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏ ꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ<noinclude></noinclude> kguidoshrtuu6ewucrwy93qpdszjd3u 78406 78405 2026-05-16T13:43:08Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} {{center|₈ ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} ꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ {{...|20}} ₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉ ꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ<noinclude></noinclude> 8fc63y4g8og61j95aa0wxsg4f4xqtgk 78407 78406 2026-05-16T13:44:49Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} {{center|<small>8</small> ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} ꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ {{...|20}} ₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉ ꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ<noinclude></noinclude> ipdu5df7gbxlc4268sp5f8qw6bvqe2m 78408 78407 2026-05-16T13:51:18Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78408 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1= {{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} }} {{Jawa|tag=div|1= {{center|<small>8</small> ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} }} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ {{...|20}} ₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ}}<noinclude></noinclude> fbqtbiyny0ugopz1zom9c8k0fwflytt 78409 78408 2026-05-16T13:56:58Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} {{Jawa|tag=div|1= {{center|<small>8</small> ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} }} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ ....................₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ}} {{...|12}}<noinclude></noinclude> mjyhxcr9qkks0bg3mheeoqaaen8htwh 78410 78409 2026-05-16T13:58:25Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} {{Jawa|tag=div|1= {{center|<small>8</small> ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} }} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ ....................₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗ ꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ}}<noinclude></noinclude> 7qajf8v2k4d2sur5wgxs8dyqi0qmnvr 78411 78410 2026-05-16T14:01:26Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78411 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 8 -}}</noinclude>{{right|ꦲꦔ꧀ꦭꦶꦁꦏꦸꦁꦔꦶꦉꦩꦼꦤ꧀ꦏꦸꦭꦣꦠꦼꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦱ}} {{right|ꦲꦱꦣꦺꦫꦺꦤ꧀ꦩꦶꦮꦃꦩꦶꦠꦿꦩꦶꦠꦿꦏꦸꦭ꧉}} {{right|ꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦸꦭꦏꦼꦢꦃꦔ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦃꦲꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁ}} {{right|ꦏꦶꦁꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦲꦮꦶꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀꧈}} {{Jawa|tag=div|1= {{center|<small>8</small> ꧋ꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉}} }} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦩꦸꦁꦒꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦏꦪꦠ꧇ ₁ ꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀ꦭꦶꦩꦁꦮꦼꦏ꧀ꦠꦸ꧈ ₂ ꦠꦼꦩꦼꦤ꧀ ....................₃ ꦲꦩ꧀ꦧꦸꦧꦸꦤ꧀ꦏꦸꦫꦸꦧ꧀ꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦭꦤ꧀ꦒꦸꦫꦸ꧈ ₄ꦉꦱꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ₅ ꦢꦼꦩꦸꦮꦺꦩꦫꦁꦢꦂꦧꦺꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦲꦁꦒꦼꦩꦺꦤ꧀ꦤꦶꦱꦧꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦒꦼꦫꦶꦥ꧀​ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦱꦟ꧀ꦝꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦭꦤ꧀ꦱꦥꦣꦤꦺ꧈ ₆ ꦲꦁꦒꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦱꦤꦗꦤ꧀ꦲꦤꦤꦺꦥꦶꦲꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦩꦲꦸꦱꦏ꧇ꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕ꧈ꦱꦢꦸꦭꦸꦂꦏꦮꦤꦸꦲꦤ꧀​ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦲꦥꦩꦤꦺꦃꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈​ ₇ꦠꦧꦼꦫꦶꦱꦶꦤꦲꦸ꧈ ₈ ꦒꦸꦪꦸꦧ꧀ꦫꦸꦏꦸꦤ꧀ ₉ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦩꦫꦁꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦤꦸꦤꦸꦭꦸꦁ꧈ ₁₀ ꦮꦼꦭꦱ꧀ꦲꦱꦶꦃꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀꧈ꦣꦮꦸꦃꦲꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦭ꧀ꦭꦃꦲꦺꦴꦫꦩꦸꦁꦱꦥꦸꦭꦸꦃꦲꦶꦏꦸ꧈ꦤꦔꦶꦁꦲꦏꦺꦃꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦢꦺꦤꦺꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦏꦁꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧈ꦏꦪꦠ1ꦲꦺꦴꦫꦲꦧ꧀ꦭꦏꦺꦴ}}<noinclude></noinclude> q63gvpjllxrmu09sdfg0fk52drhe3k1 250 24897 78412 2026-05-16T14:06:36Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>proses titi waca<noinclude></noinclude> ngim08w6hpx7hm8gb5dcb1ip8ql7bxv 78413 78412 2026-05-16T14:52:28Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 9 - }}</noinclude> ꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀[ꦠꦶꦁꦒꦭ꧀ꦱꦭꦠ꧀​]₂ꦒꦺꦴꦫꦺꦴꦃ꧈₃ꦮꦤꦶꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦲꦸꦠꦮꦩꦫꦁꦫꦒꦸꦫꦸꦤꦺ꧈₄ꦕꦿꦺꦴꦧꦺꦴ꧈₅ꦒꦮꦺꦫꦸꦱꦏ꧀ꦏꦶꦁꦲꦫꦁ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦔꦸꦮꦺꦏ꧀ꦲꦸꦮꦺꦏ꧀ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦭꦶꦪꦭꦶꦪꦤꦺ꧈₆ꦚꦼꦥꦺꦭꦺꦏ꧀ꦏꦏꦺꦥꦶꦮꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦭꦤ꧀ꦱꦤꦗꦤ꧀ꦩꦸꦁꦱꦶꦏꦏꦮꦤꦸꦃꦲꦤ꧀ꦧꦸꦲꦺ꧈₇ꦏꦼꦱꦺꦢ꧀ꦱꦶꦤꦲꦸ꧈₈ ꦮꦺꦴꦕꦺꦴꦁꦏꦿꦃꦲꦤ꧀ꦏꦫꦺꦴꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦏꦚ꧀ꦕꦤꦺ꧈ ₉ ꦔꦸꦩ꧀ꦥꦼꦠ꧀ꦠꦏꦺꦧꦫꦁꦔꦶꦁꦭꦶꦪꦤ꧀ ₁₀ ꦒꦮꦺꦱꦶꦪꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀​ꦭꦤ꧀ꦱꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺꦏꦭꦏꦸꦃꦲꦤ꧀ꦲꦭ꧉ꦏꦪꦩꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦲꦶꦏꦸꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧉ {{center|₉꧋ꦫꦸꦱꦸꦭ꧀ [ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦂꦂꦂ]꧉}} ₁꧋ꦱꦥꦏꦁꦩꦸꦭꦁꦔꦽꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺ꧈ꦭꦤ꧀ꦏꦁꦲꦁꦒꦼꦤꦃꦒꦼꦤꦃꦲꦏꦺꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦒꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦏꦸꦣꦼꦣꦮꦸꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦸꦥꦪꦥꦣꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦏꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦁꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ ꧋ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦮꦶꦱ꧀ꦩꦶꦭꦶꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦏꦠꦼꦣꦏ꧀ꦠꦸꦫꦸꦤ꧀ꦤꦺꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦄꦢꦩ꧀꧈ꦩꦤꦸꦁꦱꦏꦁꦥꦶꦭꦶꦃꦲꦤ꧀ꦩꦲꦸꦢꦶꦥꦫꦶꦁꦔꦶꦥꦿꦶꦏ꧀ꦱ꧇ꦣꦮꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀​ꦔꦁꦒꦺꦴꦭꦤ꧀ꦠꦂꦫꦤ꧀ꦩꦭꦆꦏꦠ꧀ꦗꦶꦧ꧀ꦫꦶꦭ꧀ ꦢꦶꦣ<noinclude></noinclude> 94s4icjd4gsq930gtbkzk7p2dhckpr1 78414 78413 2026-05-16T14:54:08Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78414 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 9 - }}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1 ꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀[ꦠꦶꦁꦒꦭ꧀ꦱꦭꦠ꧀​]₂ꦒꦺꦴꦫꦺꦴꦃ꧈₃ꦮꦤꦶꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦲꦸꦠꦮꦩꦫꦁꦫꦒꦸꦫꦸꦤꦺ꧈₄ꦕꦿꦺꦴꦧꦺꦴ꧈₅ꦒꦮꦺꦫꦸꦱꦏ꧀ꦏꦶꦁꦲꦫꦁ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦔꦸꦮꦺꦏ꧀ꦲꦸꦮꦺꦏ꧀ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦭꦶꦪꦭꦶꦪꦤꦺ꧈₆ꦚꦼꦥꦺꦭꦺꦏ꧀ꦏꦏꦺꦥꦶꦮꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦭꦤ꧀ꦱꦤꦗꦤ꧀ꦩꦸꦁꦱꦶꦏꦏꦮꦤꦸꦃꦲꦤ꧀ꦧꦸꦲꦺ꧈₇ꦏꦼꦱꦺꦢ꧀ꦱꦶꦤꦲꦸ꧈₈ ꦮꦺꦴꦕꦺꦴꦁꦏꦿꦃꦲꦤ꧀ꦏꦫꦺꦴꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦏꦚ꧀ꦕꦤꦺ꧈ ₉ ꦔꦸꦩ꧀ꦥꦼꦠ꧀ꦠꦏꦺꦧꦫꦁꦔꦶꦁꦭꦶꦪꦤ꧀ ₁₀ ꦒꦮꦺꦱꦶꦪꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀​ꦭꦤ꧀ꦱꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺꦏꦭꦏꦸꦃꦲꦤ꧀ꦲꦭ꧉ꦏꦪꦩꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦲꦶꦏꦸꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧉ {{center|₉꧋ꦫꦸꦱꦸꦭ꧀ [ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦂꦂꦂ]꧉}} ₁꧋ꦱꦥꦏꦁꦩꦸꦭꦁꦔꦽꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺ꧈ꦭꦤ꧀ꦏꦁꦲꦁꦒꦼꦤꦃꦒꦼꦤꦃꦲꦏꦺꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦒꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦏꦸꦣꦼꦣꦮꦸꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦸꦥꦪꦥꦣꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦏꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦁꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ ꧋ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦮꦶꦱ꧀ꦩꦶꦭꦶꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦏꦠꦼꦣꦏ꧀ꦠꦸꦫꦸꦤ꧀ꦤꦺꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦄꦢꦩ꧀꧈ꦩꦤꦸꦁꦱꦏꦁꦥꦶꦭꦶꦃꦲꦤ꧀ꦩꦲꦸꦢꦶꦥꦫꦶꦁꦔꦶꦥꦿꦶꦏ꧀ꦱ꧇ꦣꦮꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀​ꦔꦁꦒꦺꦴꦭꦤ꧀ꦠꦂꦫꦤ꧀ꦩꦭꦆꦏꦠ꧀ꦗꦶꦧ꧀ꦫꦶꦭ꧀ ꦢꦶꦣ }}<noinclude></noinclude> 3pj0wrr5tkdsv431apejt7b5aykzwok 78415 78414 2026-05-16T14:56:36Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 9 - }}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1= ꦤ꧀ꦤꦶꦱꦭꦠ꧀[ꦠꦶꦁꦒꦭ꧀ꦱꦭꦠ꧀​]₂ꦒꦺꦴꦫꦺꦴꦃ꧈₃ꦮꦤꦶꦩꦫꦁꦧꦥꦧꦶꦪꦸꦁꦲꦸꦠꦮꦩꦫꦁꦫꦒꦸꦫꦸꦤꦺ꧈₄ꦕꦿꦺꦴꦧꦺꦴ꧈₅ꦒꦮꦺꦫꦸꦱꦏ꧀ꦏꦶꦁꦲꦫꦁ꧈ꦏꦪꦠ꧇ꦔꦸꦮꦺꦏ꧀ꦲꦸꦮꦺꦏ꧀ꦧꦸꦏꦸ꧈ꦭꦤ꧀ꦭꦶꦪꦭꦶꦪꦤꦺ꧈₆ꦚꦼꦥꦺꦭꦺꦏ꧀ꦏꦏꦺꦥꦶꦮꦸꦭꦁꦧꦼꦕꦶꦏ꧀​ꦏꦁꦱꦏꦒꦸꦫꦸ꧈ꦮꦺꦴꦁꦠꦸꦮ꧈ꦭꦤ꧀ꦱꦤꦗꦤ꧀ꦩꦸꦁꦱꦶꦏꦏꦮꦤꦸꦃꦲꦤ꧀ꦧꦸꦲꦺ꧈₇ꦏꦼꦱꦺꦢ꧀ꦱꦶꦤꦲꦸ꧈₈ ꦮꦺꦴꦕꦺꦴꦁꦏꦿꦃꦲꦤ꧀ꦏꦫꦺꦴꦏꦺꦴꦚ꧀ꦕꦏꦚ꧀ꦕꦤꦺ꧈ ₉ ꦔꦸꦩ꧀ꦥꦼꦠ꧀ꦠꦏꦺꦧꦫꦁꦔꦶꦁꦭꦶꦪꦤ꧀ ₁₀ ꦒꦮꦺꦱꦶꦪꦩꦫꦁꦏ꦳ꦺꦮꦤ꧀​ꦭꦤ꧀ꦱꦥꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦤꦺꦏꦭꦏꦸꦃꦲꦤ꧀ꦲꦭ꧉ꦏꦪꦩꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴꦲꦶꦏꦸꦲꦏꦸꦏꦧꦺꦃꦏꦸꦢꦸꦚꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶ꧉ {{center|₉꧋ꦫꦸꦱꦸꦭ꧀ [ꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦺꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦂꦂꦂ]꧉}} ₁꧋ꦱꦥꦏꦁꦩꦸꦭꦁꦔꦽꦠꦺꦏ꧀ꦲꦏꦺ꧈ꦭꦤ꧀ꦏꦁꦲꦁꦒꦼꦤꦃꦒꦼꦤꦃꦲꦏꦺꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦒꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦲꦶꦏꦸꦣꦼꦣꦮꦸꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦸꦥꦪꦥꦣꦔ꧀ꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦏꦧꦼꦕꦶꦏ꧀ꦏꦤ꧀​ꦭꦤꦾꦶꦁꦏꦶꦂꦫꦶꦲꦶꦁꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦁꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ ꧋ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃꦮꦶꦱ꧀ꦩꦶꦭꦶꦃꦩꦫꦁꦩꦤꦸꦁꦱꦱꦏꦠꦼꦣꦏ꧀ꦠꦸꦫꦸꦤ꧀ꦤꦺꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦄꦢꦩ꧀꧈ꦩꦤꦸꦁꦱꦏꦁꦥꦶꦭꦶꦃꦲꦤ꧀ꦩꦲꦸꦢꦶꦥꦫꦶꦁꦔꦶꦥꦿꦶꦏ꧀ꦱ꧇ꦣꦮꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦭꦤ꧀ꦭꦫꦁꦭꦫꦁꦔꦤ꧀​ꦔꦁꦒꦺꦴꦭꦤ꧀ꦠꦂꦫꦤ꧀ꦩꦭꦆꦏꦠ꧀ꦗꦶꦧ꧀ꦫꦶꦭ꧀ ꦢꦶꦣ }}<noinclude></noinclude> c969c04c7dlc3chuldq0jg6hifftekz 250 24898 78418 2026-05-16T15:07:04Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>— 9 — 3Sekg segkr ar uma smedarken ede-tama kang trg꧉ m rb jangkanog ra djanur daaas jea k mbeodjeog kaog dyumeneog madeg mks uta ptg sadase dogkaog agreoggao arada d ꧒ ogkaog uutga baw s 2dedat karsaae kang au berrg Sao dSeman Gauru keb dyera oangaog ased KtK Rnarng ds 3geog boge mwab sandog ꧅ug ke kang aangaog kaswae Se te nte re Aaod 2r sakng arada Setrrk epen ke kadanpuo maotong nrng taoah Zaa seraptare MIunreme sang ra6u sede mtoggak mrtog dak uekng wkkrR꧉ 4ee emrksar kawa du꧇ Senpun trang aoggerhe a args sowaa mrog sang Sabu eAu etr tunga ꧒rdg teoa jawe mbend eng reak d42R sekng daka K Merep kangmeH. 5. —pt ngkang ga ar epen dad ka angguog ranék ndog sanddgkangklu<noinclude></noinclude> sey9tzaljl5q73ie02o8ofi57oxtz1g 250 24899 78419 2026-05-16T15:08:51Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>= 51 = Upami prabotipun ingkang dipun santuni panganggen tjara tijang sapunika, upami Gatutkatja dipun praboti ngangge kupluk utawi topi pet, ngangge tjlana (pantalon) njangkelit keris, mangke manawi sam- pun dados, kawudjudanipun rak dados katingal lutju. Kadjawi namung bangsaning Dagelan ingkang saged luwes dipun ingar-ingeraken, dene manawi sanesipun sadaja sami katingal kaku boten saged. Upami kawudjudanipun ingkang dipun santuni, Hardjuna dipun santuni paraupanipun mawi rai topeng miring, dados irungipun kati- ngal tjelak kados tijang, nanging gulu lan pundak tanganipun taksih katingal pandjang, mangke rak inggih saja lutju malih, manawi tangan lan pundak wingking boten kadamel sarwa pandjang boten saketja kangge sabetan, manawi kadamel sarwa tjelak tjara gambaripun ma- nungsa miring, katingal humpeg-humpeg, boten kenging dipun angge sabetan, katingal ka-u boten saged prigel. Dados terang sampun tjeta barang ingkang sampun nami sam- purna pandamelipun punika manawi dipun ewah-ewah malah dados bibrah, inggih sampun kados makaten punika tjakrik kawudjudanipun wewangunaning wajang purwa ngantos dumugi run-maturun anak putu kita sadaja dumugi akir djaman bendjing. Dene para saderek manawi kapingin bade ijasa damel wajang ingkang sanes wewangunanipun sampun sok ngewahi kawudjudanipun wajang purwa ingkang sampun sae lan sampun sampurna pandameli- pun punika wau, mindak dipun gegudjeng ing tijang katah, ing batos dipun wastani tijang rojal umpak-umpakan, nuruti karep kang ngam- bra-amba. Sadaja wajang karangan anjar punika sagedipun katingal ing umum inggih namung sak gebjaran, bibar inggih ladjeng boten saged kotjap malih, lo samanten bedanipun kalijan damelanipun para linang- kung ing djaman kuna. Manawi para saderek bade ijasa damel wajang prajogi kalarasa kalijan kawontenaning djaman kemawon, miturut swasana ombyaking ngakatah. Prajogi damel tjakrik wewangunan pijambak, sampun ngo- wahi barang kuna ingkang sampun dados. Malah sae kawudjudaken gambaran manungsa walaka, kagambar sami miring sadaja, dados kados wudjud tijang samangke punika. Dateng sesawangan tjeta me- lok, boten kisruh anggenipun mastani, sami kadamel awudjud gambar tijang miring, prabotipun tjara sapunika badan lan tanganipun sami dipun sukani garan, ladjeng kangge wajangan tjarijos lelampahan ing djaman sakmangke. Dados saged nami turut boten ngewah-ewah ba- rang ingkang sampun dados sae, ingkang dipun wastani sampurna punika wau. Manawi makaten ladjeng kenging dipun wastani wonten<noinclude></noinclude> hmb3k054r7utmyuln59xrfwa9tfoehy 78423 78419 2026-05-16T19:23:16Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78423 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh||51}}</noinclude>Upami prabotipun ingkang dipun santuni panganggen tjara tijang sapunika, upami Gatutkatja dipun praboti ngangge kupluk utawi topipet, ngangge tjlana (pantalon) njangkelit keris, mangke manawi sampun dados, kawudjudanipun rak dados katingal lutju. Kadjawi namung bangsaning Dagelan ingkang saged luwes dipun ingarngeraken, dene manawi sanesipun sadaja sami katingal kaku boten saged. Upami kawudjudanipun ingkang dipun santuni, Hardjuna dipun santuni paraupanipun mawi rai topeng miring, dados irungipun katingal tjelak kados tijang, nanging gulu lan pundak tanganipun taksih katingal pandjang, mangke rak inggih saja lutju malih, manawi tangan lan pundak wingking boten kadamel sarwa pandjang boten saketja kangge sabetan, manawi kadamel sarwa tjelak tjara gambaripun manungsa miring, katingal humpeg-humpeg, boten kenging dipun angge sabetan, katingal ka-u boten saged prigel. Dados terang sampun tjeta barang ingkang sampun nami sampurna pandamelipun punika manawi dipun ewah-ewah malah dados bibrah, inggih sampun kados makaten punika tjakrik kawudjudanipun wewangunaning wajang purwa ngantos dumugi run-maturun anak putu kita sadaja dumugi akir djaman bendjing. Dene para saderek manawi kapingin bade ijasa damel wajang ingkang sanes wewangunanipun sampun sok ngewahi kawudjudanipun wajang purwa ingkang sampun sae lan sampun sampurna pandamelipun punika wau, mindak dipun gegudjeng ing tijang katah, ing batos dipun wastani tijang rojal umpak-umpakan, nuruti karep kang ngambra-amba. Sadaja wajang karangan anjar punika sagedipun katingal ing umum inggih namung sak gebjaran, bibar inggih ladjeng boten saged kotjap malih, lo samanten bedanipun kalijan damelanipun para linangkung ing djaman kuna. Manawi para saderek bade ijasa damel wajang prajogi kalarasa kalijan kawontenaning djaman kemawon, miturut swasana ombyaking ngakatah. Prajogi damel tjakrik wewangunan pijambak, sampun ngowahi barang kuna ingkang sampun dados. Malah sae kawudjudaken gambaran manungsa walaka, kagambar sami miring sadaja, dados kados wudjud tijang samangke punika. Dateng sesawangan tjeta melok, boten kisruh anggenipun mastani, sami kadamel awudjud gambar tijang miring, prabotipun tjara sapunika badan lan tanganipun sami dipun sukani garan, ladjeng kangge wajangan tjarijos lelampahan ing djaman sakmangke. Dados saged nami turut boten ngewah-ewah barang ingkang sampun dados sae, ingkang dipun wastani sampurna punika wau. Manawi makaten ladjeng kenging dipun wastani wonten<noinclude></noinclude> d9uq7p2vrschrcws58rb827vxavgfq3 78424 78423 2026-05-16T19:23:50Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 51 - }}</noinclude>Upami prabotipun ingkang dipun santuni panganggen tjara tijang sapunika, upami Gatutkatja dipun praboti ngangge kupluk utawi topipet, ngangge tjlana (pantalon) njangkelit keris, mangke manawi sampun dados, kawudjudanipun rak dados katingal lutju. Kadjawi namung bangsaning Dagelan ingkang saged luwes dipun ingarngeraken, dene manawi sanesipun sadaja sami katingal kaku boten saged. Upami kawudjudanipun ingkang dipun santuni, Hardjuna dipun santuni paraupanipun mawi rai topeng miring, dados irungipun katingal tjelak kados tijang, nanging gulu lan pundak tanganipun taksih katingal pandjang, mangke rak inggih saja lutju malih, manawi tangan lan pundak wingking boten kadamel sarwa pandjang boten saketja kangge sabetan, manawi kadamel sarwa tjelak tjara gambaripun manungsa miring, katingal humpeg-humpeg, boten kenging dipun angge sabetan, katingal ka-u boten saged prigel. Dados terang sampun tjeta barang ingkang sampun nami sampurna pandamelipun punika manawi dipun ewah-ewah malah dados bibrah, inggih sampun kados makaten punika tjakrik kawudjudanipun wewangunaning wajang purwa ngantos dumugi run-maturun anak putu kita sadaja dumugi akir djaman bendjing. Dene para saderek manawi kapingin bade ijasa damel wajang ingkang sanes wewangunanipun sampun sok ngewahi kawudjudanipun wajang purwa ingkang sampun sae lan sampun sampurna pandamelipun punika wau, mindak dipun gegudjeng ing tijang katah, ing batos dipun wastani tijang rojal umpak-umpakan, nuruti karep kang ngambra-amba. Sadaja wajang karangan anjar punika sagedipun katingal ing umum inggih namung sak gebjaran, bibar inggih ladjeng boten saged kotjap malih, lo samanten bedanipun kalijan damelanipun para linangkung ing djaman kuna. Manawi para saderek bade ijasa damel wajang prajogi kalarasa kalijan kawontenaning djaman kemawon, miturut swasana ombyaking ngakatah. Prajogi damel tjakrik wewangunan pijambak, sampun ngowahi barang kuna ingkang sampun dados. Malah sae kawudjudaken gambaran manungsa walaka, kagambar sami miring sadaja, dados kados wudjud tijang samangke punika. Dateng sesawangan tjeta melok, boten kisruh anggenipun mastani, sami kadamel awudjud gambar tijang miring, prabotipun tjara sapunika badan lan tanganipun sami dipun sukani garan, ladjeng kangge wajangan tjarijos lelampahan ing djaman sakmangke. Dados saged nami turut boten ngewah-ewah barang ingkang sampun dados sae, ingkang dipun wastani sampurna punika wau. Manawi makaten ladjeng kenging dipun wastani wonten<noinclude></noinclude> qbp0mgw56mf6v84qqkc7kdvokse5i1q 250 24900 78425 2026-05-16T19:24:20Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78426 78425 2026-05-16T19:27:40Z Suga Widi 1719 Proses.titiwaca 78426 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>sabab ingkang ijasa ratjakipun boten mangretos dateng dapukaning wajang, namung nuruti karep tudjuaning ingkang ijasa kemawon, pramila ratjakipun ingkang untung tukangipun panatah wajang kalijan tukangipun panjungging tuwin tukang gapit. Dados wajang kaper anggadahi teges, manawi dipun sabetaken wonten ing kelir katingalipun saking katebihan boten saged tjeta widjang dateng satunggal-satunggaling wajangipun nami sinten, namung katingalipun pating kleper kemawon, kabekta saking alitipun wajang punika wau. {{C|WAJANG KIDANGKENTJANAN.}} Wajang Kidangkentjana punika ugi wajang purwa. Ingkang dipun wastani Kidangkentjanan punika nama ukuraning wajang, utawi sok dipun wastani wajang kentjanan, tegesipun ukuran sedeng, boten alit boten ageng, dados mendet ukuran tengahan. Limrahipun ingkang ageng pijambak wonten ing wajang kentjanan punika wau; upaminipun wajang Buta Raton utawi Tuhuwasesa ingkang sami kasumping ing ngadjeng pijambak, dedeg pangadegipun inggiling wajang mendet ukuran wajang Gatutkatja ukuran padalangan limrah punika. Makaten punika sak pangandap, dipun wastani wajang ukuran kentjana, utawi kenging dipun wastani wajang tanggung. Ingkang sami remen wajang tanggung punika ratjakipun ingkang remen ijasa ingkang katah inggih namung para prijantun ingkang sugih arta malih, sarta remen dateng kagunan wajang Purwa. Punika namung miriti sageda enteng panganggenipun tumrapipun Kyai dalang manawi nudju majang sampun ngantos katingal ngaja, tumrap panjepenging wajang manawi kasawang ing ngakatah, maka- ten pikadjengipun wajang tanggung, ingkang dipun sukani nama Kidangkentjanan punika wau. Wontenipun wajang nama Kidangkentjanan nalika djamanipun Sinuhun Ratu Tunggul ing Giri, nalika tahun tjandra 1478 tahun djawi, kaparingan sengkalan memet awarni wajang Dewa Batara Guru nitih sapi andini, SALIRA DWIDJA DADI RADJA. Punika tahun 1478 inggih punika ingkang ijasa wajang Kidangkentjanan. WAJANG PADALANGAN. Wajang padalangan, tegesipun wajang ukuran umum (normaal biasa) ukuran limrah tumrapipun wonten ing pawajangan umumipun, ingkang kalimrah dipun angge para dalang manawi pinudju anindak-<noinclude></noinclude> nugxeobbfshdblkgpe61aaaz5yt8q00 78427 78426 2026-05-16T19:58:52Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh| - 81 -}}</noinclude>sabab ingkang ijasa ratjakipun boten mangretos dateng dapukaning wajang, namung nuruti karep tudjuaning ingkang ijasa kemawon, pramila ratjakipun ingkang untung tukangipun panatah wajang kalijan tukangipun panjungging tuwin tukang gapit. Dados wajang kaper anggadahi teges, manawi dipun sabetaken wonten ing kelir katingalipun saking katebihan boten saged tjeta widjang dateng satunggal-satunggaling wajangipun nami sinten, namung katingalipun pating kleper kemawon, kabekta saking alitipun wajang punika wau. {{C|WAJANG KIDANGKENTJANAN.}} Wajang Kidangkentjana punika ugi wajang purwa. Ingkang dipun wastani Kidangkentjanan punika nama ukuraning wajang, utawi sok dipun wastani wajang kentjanan, tegesipun ukuran sedeng, boten alit boten ageng, dados mendet ukuran tengahan. Limrahipun ingkang ageng pijambak wonten ing wajang kentjanan punika wau; upaminipun wajang Buta Raton utawi Tuhuwasesa ingkang sami kasumping ing ngadjeng pijambak, dedeg pangadegipun inggiling wajang mendet ukuran wajang Gatutkatja ukuran padalangan limrah punika. Makaten punika sak pangandap, dipun wastani wajang ukuran kentjana, utawi kenging dipun wastani wajang tanggung. Ingkang sami remen wajang tanggung punika ratjakipun ingkang remen ijasa ingkang katah inggih namung para prijantun ingkang sugih arta malih, sarta remen dateng kagunan wajang Purwa. Punika namung miriti sageda enteng panganggenipun tumrapipun Kyai dalang manawi nudju majang sampun ngantos katingal ngaja, tumrap panjepenging wajang manawi kasawang ing ngakatah, makaten pikadjengipun wajang tanggung, ingkang dipun sukani nama Kidangkentjanan punika wau. Wontenipun wajang nama Kidangkentjanan nalika djamanipun Sinuhun Ratu Tunggul ing Giri, nalika tahun tjandra 1478 tahun djawi, kaparingan sengkalan memet awarni wajang Dewa Batara Guru nitih sapi andini, SALIRA DWIDJA DADI RADJA. Punika tahun 1478 inggih punika ingkang ijasa wajang Kidangkentjanan. {{C|WAJANG PADALANGAN.}} Wajang padalangan, tegesipun wajang ukuran umum (normaal biasa) ukuran limrah tumrapipun wonten ing pawajangan umumipun, ingkang kalimrah dipun angge para dalang manawi pinudju anindak-<noinclude></noinclude> dq1vayoqe3nmwv2up7q8dbiv5munlxe 78428 78427 2026-05-16T19:59:26Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 81 -}}</noinclude>sabab ingkang ijasa ratjakipun boten mangretos dateng dapukaning wajang, namung nuruti karep tudjuaning ingkang ijasa kemawon, pramila ratjakipun ingkang untung tukangipun panatah wajang kalijan tukangipun panjungging tuwin tukang gapit. Dados wajang kaper anggadahi teges, manawi dipun sabetaken wonten ing kelir katingalipun saking katebihan boten saged tjeta widjang dateng satunggal-satunggaling wajangipun nami sinten, namung katingalipun pating kleper kemawon, kabekta saking alitipun wajang punika wau. {{C|WAJANG KIDANGKENTJANAN.}} Wajang Kidangkentjana punika ugi wajang purwa. Ingkang dipun wastani Kidangkentjanan punika nama ukuraning wajang, utawi sok dipun wastani wajang kentjanan, tegesipun ukuran sedeng, boten alit boten ageng, dados mendet ukuran tengahan. Limrahipun ingkang ageng pijambak wonten ing wajang kentjanan punika wau; upaminipun wajang Buta Raton utawi Tuhuwasesa ingkang sami kasumping ing ngadjeng pijambak, dedeg pangadegipun inggiling wajang mendet ukuran wajang Gatutkatja ukuran padalangan limrah punika. Makaten punika sak pangandap, dipun wastani wajang ukuran kentjana, utawi kenging dipun wastani wajang tanggung. Ingkang sami remen wajang tanggung punika ratjakipun ingkang remen ijasa ingkang katah inggih namung para prijantun ingkang sugih arta malih, sarta remen dateng kagunan wajang Purwa. Punika namung miriti sageda enteng panganggenipun tumrapipun Kyai dalang manawi nudju majang sampun ngantos katingal ngaja, tumrap panjepenging wajang manawi kasawang ing ngakatah, makaten pikadjengipun wajang tanggung, ingkang dipun sukani nama Kidangkentjanan punika wau. Wontenipun wajang nama Kidangkentjanan nalika djamanipun Sinuhun Ratu Tunggul ing Giri, nalika tahun tjandra 1478 tahun djawi, kaparingan sengkalan memet awarni wajang Dewa Batara Guru nitih sapi andini, SALIRA DWIDJA DADI RADJA. Punika tahun 1478 inggih punika ingkang ijasa wajang Kidangkentjanan. {{C|WAJANG PADALANGAN.}} Wajang padalangan, tegesipun wajang ukuran umum (normaal biasa) ukuran limrah tumrapipun wonten ing pawajangan umumipun, ingkang kalimrah dipun angge para dalang manawi pinudju anindak-<noinclude></noinclude> pm3exeuvknheapzb77yzu293vnmge2t 78540 78428 2026-05-17T05:09:45Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 81 -}}</noinclude>sabab ingkang ijasa ratjakipun boten mangretos dateng dapukaning wajang, namung nuruti karep tudjuaning ingkang ijasa kemawon, pramila ratjakipun ingkang untung tukangipun panatah wajang kalijan tukangipun panjungging tuwin tukang gapit. Dados wajang kaper anggadahi teges, manawi dipun sabetaken wonten ing kelir katingalipun saking katebihan boten saged tjeta widjang dateng satunggal-satunggaling wajangipun nami sinten, namung katingalipun pating kleper kemawon, kabekta saking alitipun wajang punika wau. {{C|WAJANG KIDANGKENTJANAN.}} Wajang Kidangkentjana punika ugi wajang purwa. Ingkang dipun wastani Kidangkentjanan punika nama ukuraning wajang, utawi sok dipun wastani wajang kentjanan, tegesipun ukuran sedeng, boten alit boten ageng, dados mendet ukuran tengahan. Limrahipun ingkang ageng pijambak wonten ing wajang kentjanan punika wau; upaminipun wajang Buta Raton utawi Tuhuwasesa ingkang sami kasumping ing ngadjeng pijambak, dedeg pangadegipun inggiling wajang mendet ukuran wajang Gatutkatja ukuran padalangan limrah punika. Makaten punika sak pangandap, dipun wastani wajang ukuran kentjana, utawi kenging dipun wastani wajang tanggung. Ingkang sami remen wajang tanggung punika ratjakipun ingkang remen ijasa ingkang katah inggih namung para prijantun ingkang sugih arta malih, sarta remen dateng kagunan wajang Purwa. Punika namung miriti sageda enteng panganggenipun tumrapipun Kyai dalang manawi nudju majang sampun ngantos katingal ngaja, tumrap panjepenging wajang manawi kasawang ing ngakatah, makaten pikadjengipun wajang tanggung, ingkang dipun sukani nama Kidangkentjanan punika wau. Wontenipun wajang nama Kidangkentjanan nalika djamanipun Sinuhun Ratu Tunggul ing Giri, nalika tahun tjandra 1478 tahun djawi, kaparingan sengkalan memet awarni wajang Dewa Batara Guru nitih sapi andini, SALIRA DWIDJA DADI RADJA. Punika tahun 1478 inggih punika ingkang ijasa wajang Kidangkentjanan. {{C|WAJANG PADALANGAN.}} Wajang padalangan, tegesipun wajang ukuran umum (normaal biasa) ukuran limrah tumrapipun wonten ing pawajangan umumipun, ingkang kalimrah dipun angge para dalang manawi pinudju anindak-<noinclude></noinclude> kihkwuxpmd6ct3cfs49zym7zl2l1hku 250 24901 78429 2026-05-16T20:00:15Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78429 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78430 78429 2026-05-16T20:05:09Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh||- 83 -}}</noinclude>tamtu boten saged sami garapanipun, katingalipun inggih ladjeng pating tjaloneh. Ingkang katah tatahanipun agal arang boten luwes, sami katjampuran panatah ingkang saweg adjaran, dene panggarapipun kulit namung saketjepengipun, boten patos dipun presudi, tegesipun, ingkang kandel inggih sok ngantos kekandelen, kosok wangsulipun ingkang tipis sok ngantos ngalemir kados dlantjang. Dene pamulasipun ugi makaten, uger gatra katingal abyor, pangedjuring pulas namung ngangge antjur kulit, sanes antjur lempeng (kripik). Pramila manawi kenging hawa asrep ladjeng pliket pating tjaretil, gampil lunturipun, boten kenging dipun edus, pramila katingalipun kusi, ratjak gapitipun deling dipun luk, wonten ingkang dipun tjemeng, wonten ingkang lugasan, ananging inggih sok wonten satunggal kalih ingkang dipun gapiti sungu tjemeng. Adadipun wajang ingkang katengen adaan dipun angge, punika wajang tjatjahipun boten katah, ratjakipun namung 125 idji, ugi wonten ingkang namung 110 idji. Wajangipun putren namung sakedik, ingkang tamtu kirang saking 10 idji, sampun kalimrah tumrapipun wajang ing padusunan, sok ugi wonten ingkang mastani wajang ing gunung, sabab punika wajang kalimrahipun sami kangge ambarang turut ing padusunan ngantos dumugi ing pareden. Wajang-wajangan punika kadang-kadang inggih sok katjampuran ingkang sae, tegesipun wajang saestonan, ijasanipun para luhur utawi para prijantun ing kita, ingkang sami remen dateng wajang. Wonten ing ngriku kangge tetungguling wajang sakotak, ngantos sami dipun lurubi ing monten petak punapa. Kula sampun nate njumerepi pijambak, wajang Petruk, Djanaka, Batari Durga, sami dipun lurubi, wonten ingkang sok dipun kutugi punapa, katjarijos kenging dipun suwuni pangestu punapa, makaten tjarijosipun ingkang gadah wajang. Wajang ing padusunan punika malah langkung katah sumebaripun, meh sauruting pasisir ler kalijan kidul ingkang sami remen wajang sami tumbas wajang punika. Kadjawi reginipun inggih mirah, ugi sampun saged anjekapi kangge pados pangupadjiwa, lowung kangge tjagak gesang. Menggah tumrap tjaranipun para dalang ing padusunan utawi para dalang ing pasisiran manawi anglempakaken wajang, inggih namung sarana tumbas saking satunggal kalih nitjil saking sakedik. Pambajaranipun sarana pados tetirahanipun manawi nudju tampi arta tanggapan, sapinten tirahanipun miturut kekijatanipun pijambak. Sabab tanggapan ing padusunan punika namung sakedik, dados kekijatanipun tumbas inggih namung angsal ingkang regi mirah. Wajang-wajangan punika wau, malah sok wonten ingkang natah<noinclude></noinclude> 266fs5yv0feovin8n9h1kvt0e9aqryj 78542 78430 2026-05-17T06:00:52Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh||- 83 -}}</noinclude>tamtu boten saged sami garapanipun, katingalipun inggih ladjeng pating tjaloneh. Ingkang katah tatahanipun agal arang boten luwes, sami katjampuran panatah ingkang saweg adjaran, dene panggarapipun kulit namung saketjepengipun, boten patos dipun presudi, tegesipun, ingkang kandel inggih sok ngantos kekandelen, kosok wangsulipun ingkang tipis sok ngantos ngalemir kados dlantjang. Dene pamulasipun ugi makaten, uger gatra katingal abyor, pangedjuring pulas namung ngangge antjur kulit, sanes antjur lempeng (kripik). Pramila manawi kenging hawa asrep ladjeng pliket pating tjaretil, gampil lunturipun, boten kenging dipun edus, pramila katingalipun kusi, ratjak gapitipun deling dipun luk, wonten ingkang dipun tjemeng, wonten ingkang lugasan, ananging inggih sok wonten satunggal kalih ingkang dipun gapiti sungu tjemeng. Adadipun wajang ingkang katengen adaan dipun angge, punika wajang tjatjahipun boten katah, ratjakipun namung 125 idji, ugi wonten ingkang namung 110 idji. Wajangipun putren namung sakedik, ingkang tamtu kirang saking 10 idji, sampun kalimrah tumrapipun wajang ing padusunan, sok ugi wonten ingkang mastani wajang ing gunung, sabab punika wajang kalimrahipun sami kangge ambarang turut ing padusunan ngantos dumugi ing pareden. Wajang-wajangan punika kadang-kadang inggih sok katjampuran ingkang sae, tegesipun wajang saestonan, ijasanipun para luhur utawi para prijantun ing kita, ingkang sami remen dateng wajang. Wonten ing ngriku kangge tetungguling wajang sakotak, ngantos sami dipun lurubi ing monten petak punapa. Kula sampun nate njumerepi pijambak, wajang Petruk, Djanaka, Batari Durga, sami dipun lurubi, wonten ingkang sok dipun kutugi punapa, katjarijos kenging dipun suwuni pangestu punapa, makaten tjarijosipun ingkang gadah wajang. Wajang ing padusunan punika malah langkung katah sumebaripun, meh sauruting pasisir ler kalijan kidul ingkang sami remen wajang sami tumbas wajang punika. Kadjawi reginipun inggih mirah, ugi sampun saged anjekapi kangge pados pangupadjiwa, lowung kangge tjagak gesang. Menggah tumrap tjaranipun para dalang ing padusunan utawi para dalang ing pasisiran manawi anglempakaken wajang, inggih namung sarana tumbas saking satunggal kalih nitjil saking sakedik. Pambajaranipun sarana pados tetirahanipun manawi nudju tampi arta tanggapan, sapinten tirahanipun miturut kekijatanipun pijambak. Sabab tanggapan ing padusunan punika namung sakedik, dados kekijatanipun tumbas inggih namung angsal ingkang regi mirah. Wajang-wajangan punika wau, malah sok wonten ingkang natah<noinclude></noinclude> 4hnzyno3xld1wjpj310s6ycg9bqj4xf 250 24902 78431 2026-05-16T20:05:25Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78432 78431 2026-05-16T20:11:25Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78432 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" /></noinclude>pijambak, nanging ratjakipun inggih namung amburu tjekap kemawon, perlu selak kangge andjangkepi ingkang kangge pirantos berah punika wau, wonten ingkang tjara lintan-lintonan wajang punapa. Ingkang kawon sae tombok, pramila wajangipun ingkang katah tamtu boten saged runtut, tjampuran, dados garis besaripun namung buru djangkep, sanadyan kirang boten sapintena, uger sampun tumindak kenging kangge njambut damel. Sabab boten saben tijang mangretos utawi titen dateng wondo pasemoning wajang, djer dalangipun pijambak kemawon dereng tamtu mangretos sajektos tumraping dateng bab wondo pasemoning wajang, minggahipun malih dateng tukang panatahipun wajang pisan, manawi dereng apesipun 20 tahun sakedikipun anggenipun anggulawentah wajang ing saben dintenipun dereng saged mastani bedanipun wajang saestu kalijan wajang-wajangan punika wau. Wajang saestu punika wajang ingkang pikantuk wanda pasemon lan padawananipun, sarta tatahanipun ngrawit tjeta luwesing ukel anjengkaruk padang, bedahaning mripat lan paraupan resik, angsal kapangan sae. Dados manawi sanes tijang ingkang ahli wajang, tamtu boten saged mangretos, sabab wajang punika ingkang dipun gambaraken bajanganipun raos bebuden kadjiwaning manungsa, awudjud walulang ingukir kinarja gatraning manungsa. Dados ambajangaken wewatekanipun manungsa ingkang boten nate pedjah, pramila wajang purwa punika kinten-kinten boten saged pedjah ngantos bendjing sabudjading djaman, uger watak-wataking manungsa punika boten ewah. Inggih kados makaten punika wau kalangkunganipun para Wali-Wali ing djaman kina, anggenipun anggambaraken wudjuding imansupinginipun para manungsaning djagading pawa- jangan punika wau. Makaten punika wau kalangkunganipun para linangkung ing djaman kina ngantos nglangkungi pikiran prasasat boten kenging ginajuh. Buktinipun wajang purwa punika boten kenging dipun ewahi ingkang ngantos medal saking raos kawudjudanipun pijambak-pijambak, uger ewah saking mestinipun tamtu gantos nami. {{C|2. WAJANG DOLANAN.}} Wajang dolanan punika, wudjud lan tjorak dapuripun uger namung gatra sipat wajang, tanpa ukuran, tegesipun ing ngriki ageng alitipun boten kenging katamtokaken. Sabab boten wonten babonipun, anggenipun damel tjorekan saketjepengipun miturut papan boten mawi mastani uger saged dados wajang. Limrahipun ingkang dipun damel badenanipun mendet saking karton, utawi dlantjang dipun<noinclude></noinclude> 6t1yzzsoihfxu3zrze786f3qnk12xqv 78433 78432 2026-05-16T20:12:35Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 84 -}}</noinclude>pijambak, nanging ratjakipun inggih namung amburu tjekap kemawon, perlu selak kangge andjangkepi ingkang kangge pirantos berah punika wau, wonten ingkang tjara lintan-lintonan wajang punapa. Ingkang kawon sae tombok, pramila wajangipun ingkang katah tamtu boten saged runtut, tjampuran, dados garis besaripun namung buru djangkep, sanadyan kirang boten sapintena, uger sampun tumindak kenging kangge njambut damel. Sabab boten saben tijang mangretos utawi titen dateng wondo pasemoning wajang, djer dalangipun pijambak kemawon dereng tamtu mangretos sajektos tumraping dateng bab wondo pasemoning wajang, minggahipun malih dateng tukang panatahipun wajang pisan, manawi dereng apesipun 20 tahun sakedikipun anggenipun anggulawentah wajang ing saben dintenipun dereng saged mastani bedanipun wajang saestu kalijan wajang-wajangan punika wau. Wajang saestu punika wajang ingkang pikantuk wanda pasemon lan padawananipun, sarta tatahanipun ngrawit tjeta luwesing ukel anjengkaruk padang, bedahaning mripat lan paraupan resik, angsal kapangan sae. Dados manawi sanes tijang ingkang ahli wajang, tamtu boten saged mangretos, sabab wajang punika ingkang dipun gambaraken bajanganipun raos bebuden kadjiwaning manungsa, awudjud walulang ingukir kinarja gatraning manungsa. Dados ambajangaken wewatekanipun manungsa ingkang boten nate pedjah, pramila wajang purwa punika kinten-kinten boten saged pedjah ngantos bendjing sabudjading djaman, uger watak-wataking manungsa punika boten ewah. Inggih kados makaten punika wau kalangkunganipun para Wali-Wali ing djaman kina, anggenipun anggambaraken wudjuding imansupinginipun para manungsaning djagading pawa- jangan punika wau. Makaten punika wau kalangkunganipun para linangkung ing djaman kina ngantos nglangkungi pikiran prasasat boten kenging ginajuh. Buktinipun wajang purwa punika boten kenging dipun ewahi ingkang ngantos medal saking raos kawudjudanipun pijambak-pijambak, uger ewah saking mestinipun tamtu gantos nami. {{C|2. WAJANG DOLANAN.}} Wajang dolanan punika, wudjud lan tjorak dapuripun uger namung gatra sipat wajang, tanpa ukuran, tegesipun ing ngriki ageng alitipun boten kenging katamtokaken. Sabab boten wonten babonipun, anggenipun damel tjorekan saketjepengipun miturut papan boten mawi mastani uger saged dados wajang. Limrahipun ingkang dipun damel badenanipun mendet saking karton, utawi dlantjang dipun<noinclude></noinclude> nv9xposh8q6egmaen4qgfhvui09w4bb 78549 78433 2026-05-17T07:13:35Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 84 -}}</noinclude>pijambak, nanging ratjakipun inggih namung amburu tjekap kemawon, perlu selak kangge andjangkepi ingkang kangge pirantos berah punika wau, wonten ingkang tjara lintan-lintonan wajang punapa. Ingkang kawon sae tombok, pramila wajangipun ingkang katah tamtu boten saged runtut, tjampuran, dados garis besaripun namung buru djangkep, sanadyan kirang boten sapintena, uger sampun tumindak kenging kangge njambut damel. Sabab boten saben tijang mangretos utawi titen dateng wondo pasemoning wajang, djer dalangipun pijambak kemawon dereng tamtu mangretos sajektos tumraping dateng bab wondo pasemoning wajang, minggahipun malih dateng tukang panatahipun wajang pisan, manawi dereng apesipun 20 tahun sakedikipun anggenipun anggulawentah wajang ing saben dintenipun dereng saged mastani bedanipun wajang saestu kalijan wajang-wajangan punika wau. Wajang saestu punika wajang ingkang pikantuk wanda pasemon lan padawananipun, sarta tatahanipun ngrawit tjeta luwesing ukel anjengkaruk padang, bedahaning mripat lan paraupan resik, angsal kapangan sae. Dados manawi sanes tijang ingkang ahli wajang, tamtu boten saged mangretos, sabab wajang punika ingkang dipun gambaraken bajanganipun raos bebuden kadjiwaning manungsa, awudjud walulang ingukir kinarja gatraning manungsa. Dados ambajangaken wewatekanipun manungsa ingkang boten nate pedjah, pramila wajang purwa punika kinten-kinten boten saged pedjah ngantos bendjing sabudjading djaman, uger watak-wataking manungsa punika boten ewah. Inggih kados makaten punika wau kalangkunganipun para Wali-Wali ing djaman kina, anggenipun anggambaraken wudjuding imansupinginipun para manungsaning djagading pawa- jangan punika wau. Makaten punika wau kalangkunganipun para linangkung ing djaman kina ngantos nglangkungi pikiran prasasat boten kenging ginajuh. Buktinipun wajang purwa punika boten kenging dipun ewahi ingkang ngantos medal saking raos kawudjudanipun pijambak-pijambak, uger ewah saking mestinipun tamtu gantos nami. {{C|2. WAJANG DOLANAN.}} Wajang dolanan punika, wudjud lan tjorak dapuripun uger namung gatra sipat wajang, tanpa ukuran, tegesipun ing ngriki ageng alitipun boten kenging katamtokaken. Sabab boten wonten babonipun, anggenipun damel tjorekan saketjepengipun miturut papan boten mawi mastani uger saged dados wajang. Limrahipun ingkang dipun damel badenanipun mendet saking karton, utawi dlantjang dipun<noinclude></noinclude> a18eoytny676svdlnh6y4t4d4t3akhm 250 24903 78434 2026-05-16T20:12:53Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78435 78434 2026-05-16T20:18:20Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78435 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 85 -}}</noinclude>lim karangkep tiga, ingkang sae pados dlantjang ingkang wulet, pandamelipun inggih dipun tatah, nanging tjara panatahipun dipun rangkep, manawi dlantjangipun tipis sok ngantos rangkep 10 lembar, dados satengah kodi. Sabab panjadenipun koden tjara sindjang, ugi sami dipun pulasi, ingkang kasaran namung katjorekan mawi wenter utawi teres, adatipun namung warni sakawan, inggih punika abang,.ireng, kuning, idjo, sami katingal pating djlareh. Pamulasipun wonten ingkang namung sasisih, wonten ingkang wolak-walik, (kiwa tengen), saweneh wonten ingkang tanganipun taksih irasan, ugi sampun wonten ingkang kasopak, dene ingkang tanganipun taksih irasan wajangi- pun sami malang kerik utawi malangkadak, dene ingkang tanganipun kasopak sami kadjarum ing benang agal, dados saged gesang ebah. Ingkang bagean alusan sami dipun pulas mawi tjet puder, pangedjuring tjet mawi antjur lin (utawi antjur lim kaju) wonten ingkang dipun brom, sami dipun gapiti wilah tjara sunduk sate, garanipun wilah dipun sigar terus dipun angge anggapit dipun tangsuli ing benang, terus dipun lantjipi katantjebaken ing gadebog, lurusan boten dipun luk. Menggah tumrap panjadenipun ingkang kalimrah sami dateng pasar manawi pinudju pasaran, utawi wonten ing. Pasarmalem, saha ing Sekatenan, makaten sakpiturutipun. Ingkang kalimrah sami remen anumbasi lare ing padusunan, kadjawi reginipun mirah inggih sampun katingal ngremenaken. Ingkang sae pijambak ngantos dumugi regi Rp. 2,50 (saringgit) punika regi ing djaman samangke, ugi kenging dipun wastani wajang pasaran tegesipun panjadenipun namung wonten ing pasar. Ingkang katah tamtu wonten ing pasar padusunan, sabab ingkang sami remen dolanan wajang makaten punika wau ingkang katah namung lare ing padusunan kemawon. {{C|3. WAJANGE BOTJAH ANGON.}} Wajangipun lare angen punika ingkang dipun damel saking rumput, inggih punika gagangipun rumput dondoman ingkang wulet. Punika sami dipun anami kadamel tjara wajang, sami kareka kadapur tjara wajang warni², sami dipun klempakaken. Katahipun namung 10 idji, langkungipun saking 10 tamtu sampun bosen. Sami kangge dolanan minangka samben slamuran anggenipun sami angen radjakajanipun kebo sapi wonten ing ara-ara, sami kasengsem seneng aring manahipun, saweneh wonten ingkang saweg nganam sinambi.tjarita, ingkang sampun dados dipun lampahaken kados satjaraning dalang manawi pinudju saweg majang, dipun gameli idjoan tjangkem.kemawon, gupyuk rame sak kantjanipun katon sami seneng gujeng.<noinclude></noinclude> ddeqs92xuganx81f7cebp5n2owni8an 78552 78435 2026-05-17T07:23:41Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78552 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 85 -}}</noinclude>lim karangkep tiga, ingkang sae pados dlantjang ingkang wulet, pandamelipun inggih dipun tatah, nanging tjara panatahipun dipun rangkep, manawi dlantjangipun tipis sok ngantos rangkep 10 lembar, dados satengah kodi. Sabab panjadenipun koden tjara sindjang, ugi sami dipun pulasi, ingkang kasaran namung katjorekan mawi wenter utawi teres, adatipun namung warni sakawan, inggih punika abang,.ireng, kuning, idjo, sami katingal pating djlareh. Pamulasipun wonten ingkang namung sasisih, wonten ingkang wolak-walik, (kiwa tengen), saweneh wonten ingkang tanganipun taksih irasan, ugi sampun wonten ingkang kasopak, dene ingkang tanganipun taksih irasan wajangi- pun sami malang kerik utawi malangkadak, dene ingkang tanganipun kasopak sami kadjarum ing benang agal, dados saged gesang ebah. Ingkang bagean alusan sami dipun pulas mawi tjet puder, pangedjuring tjet mawi antjur lin (utawi antjur lim kaju) wonten ingkang dipun brom, sami dipun gapiti wilah tjara sunduk sate, garanipun wilah dipun sigar terus dipun angge anggapit dipun tangsuli ing benang, terus dipun lantjipi katantjebaken ing gadebog, lurusan boten dipun luk. Menggah tumrap panjadenipun ingkang kalimrah sami dateng pasar manawi pinudju pasaran, utawi wonten ing. Pasarmalem, saha ing Sekatenan, makaten sakpiturutipun. Ingkang kalimrah sami remen anumbasi lare ing padusunan, kadjawi reginipun mirah inggih sampun katingal ngremenaken. Ingkang sae pijambak ngantos dumugi regi Rp. 2,50 (saringgit) punika regi ing djaman samangke, ugi kenging dipun wastani wajang pasaran tegesipun panjadenipun namung wonten ing pasar. Ingkang katah tamtu wonten ing pasar padusunan, sabab ingkang sami remen dolanan wajang makaten punika wau ingkang katah namung lare ing padusunan kemawon. {{C|3. WAJANGE BOTJAH ANGON.}} Wajangipun lare angen punika ingkang dipun damel saking rumput, inggih punika gagangipun rumput dondoman ingkang wulet. Punika sami dipun anami kadamel tjara wajang, sami kareka kadapur tjara wajang warni², sami dipun klempakaken. Katahipun namung 10 idji, langkungipun saking 10 tamtu sampun bosen. Sami kangge dolanan minangka samben slamuran anggenipun sami angen radjakajanipun kebo sapi wonten ing ara-ara, sami kasengsem seneng aring manahipun, saweneh wonten ingkang saweg nganam sinambi.tjarita, ingkang sampun dados dipun lampahaken kados satjaraning dalang manawi pinudju saweg majang, dipun gameli idjoan tjangkem.kemawon, gupyuk rame sak kantjanipun katon sami seneng gujeng.<noinclude></noinclude> n3ai3bjeo1dwl8sl0fg3nnllbzb4oev 250 24904 78436 2026-05-16T20:18:37Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78437 78436 2026-05-16T21:09:41Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" /></noinclude>{{C|4. WAJANG KUNO.}} Ingkang kula pikadjengaken ing ngriki, wajang nalika djaman. Kartasura minggah dumuginipun djaman Demak nalika djamanipun. Raden Patah djumeneng nata wonten ing Demak, punika sampun boten wonten, tanda pasaksenipun. Saben kula ningali dateng Musium musium ing Djawi dereng saged kapetuk kalijan wajang kuna kados ingkang kula aturaken kasebat nginggil punika wau. Dados manawi makaten wajang kuna punika tjeta sampun itjal boten wonten tabet wudjudipun, namung kantun dumunung wonten tjarijos dodongengpanipun kemawon, ingkang sampun sami kaserat wonten ing serat-serat kawruh bab wajang. Tumrapipun dateng ingkang bade ambuktekaken perlu njumurupi dateng kawudjudanipun wajang kuna punika wau, sampun nami kelangan latjak. Ingkang taksih sapunika namung kantun wajang ing djaman Surakarta sapriki punika ingkang saged sumebar dumugi sadonja. {{C|5. WAJANG TJAMPURAN.}} Ing pundi-pundi wewengkoning Kasultanan sami anggadahi wajang pijambak. Dene menggah wangun kawudjudanipun inggih beda-beda, sami kalaras miturut raos larasing bawah wewengkoningcpijambak. Upaminipun wajang Tjerbon, wajang Ngajodjawajang Surakarta, punika wau sami wajang kulit sadaja, nanging menggah wangun dapur kawudjudanipun inggih beda-beda, sami anggadahi laras wangun dapur pijambak. Pramila wajang ing sauruting pasisir punika sabagean ageng ratjakipun sami pating tjaloneh dapur kawudjudanipun, tamtu katjampuran wajang saking pundi-pundi, dados boten saged melulu mendet wangun dapur ingkang tunggil laras. Makaten punika wau pikadjeng kula wajang tjampuran, sanes wajang ingkang tanpa babon, inggih wajang saking pundi-pundi wewengkon punika wau sami dipun klempakaken ladjeng katjampur dados satunggal. Sabab kadjawi boten mangretos, inggih kirang mersudi dateng kaendahaning wajang, sami kirang migatosaken dateng wangun kawudjudanipun wajang punika wau. Pramila ngantos boten kraos manawi wajangipun sami tjampuran ngantos pinten-pinten warni ingkang boten saged tunggil djenis laras kawudjudanipun. Djalaran ingkang sami anggadahi ratjakipun kadjawi kirang mangretos, inggih kirang kikrik lan migatosaken dateng wudjud wanguning wajang punika wau, ugeripun sampun saged anjekapi, kenging kangge ngladosi dateng kabetahaning umum ing sakubeng kiwa tengening pa-<noinclude></noinclude> 1v1y1ce8o2hj3abkukxpkclklagu7cs 78555 78437 2026-05-17T08:21:14Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78555 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" /></noinclude>{{C|4. WAJANG KUNO.}} Ingkang kula pikadjengaken ing ngriki, wajang nalika djaman. Kartasura minggah dumuginipun djaman Demak nalika djamanipun. Raden Patah djumeneng nata wonten ing Demak, punika sampun boten wonten, tanda pasaksenipun. Saben kula ningali dateng Musium musium ing Djawi dereng saged kapetuk kalijan wajang kuna kados ingkang kula aturaken kasebat nginggil punika wau. Dados manawi makaten wajang kuna punika tjeta sampun itjal boten wonten tabet wudjudipun, namung kantun dumunung wonten tjarijos dodongengpanipun kemawon, ingkang sampun sami kaserat wonten ing serat-serat kawruh bab wajang. Tumrapipun dateng ingkang bade ambuktekaken perlu njumurupi dateng kawudjudanipun wajang kuna punika wau, sampun nami kelangan latjak. Ingkang taksih sapunika namung kantun wajang ing djaman Surakarta sapriki punika ingkang saged sumebar dumugi sadonja. {{C|5. WAJANG TJAMPURAN.}} Ing pundi-pundi wewengkoning Kasultanan sami anggadahi wajang pijambak. Dene menggah wangun kawudjudanipun inggih beda-beda, sami kalaras miturut raos larasing bawah wewengkoningcpijambak. Upaminipun wajang Tjerbon, wajang Ngajodjawajang Surakarta, punika wau sami wajang kulit sadaja, nanging menggah wangun dapur kawudjudanipun inggih beda-beda, sami anggadahi laras wangun dapur pijambak. Pramila wajang ing sauruting pasisir punika sabagean ageng ratjakipun sami pating tjaloneh dapur kawudjudanipun, tamtu katjampuran wajang saking pundi-pundi, dados boten saged melulu mendet wangun dapur ingkang tunggil laras. Makaten punika wau pikadjeng kula wajang tjampuran, sanes wajang ingkang tanpa babon, inggih wajang saking pundi-pundi wewengkon punika wau sami dipun klempakaken ladjeng katjampur dados satunggal. Sabab kadjawi boten mangretos, inggih kirang mersudi dateng kaendahaning wajang, sami kirang migatosaken dateng wangun kawudjudanipun wajang punika wau. Pramila ngantos boten kraos manawi wajangipun sami tjampuran ngantos pinten-pinten warni ingkang boten saged tunggil djenis laras kawudjudanipun. Djalaran ingkang sami anggadahi ratjakipun kadjawi kirang mangretos, inggih kirang kikrik lan migatosaken dateng wudjud wanguning wajang punika wau, ugeripun sampun saged anjekapi, kenging kangge ngladosi dateng kabetahaning umum ing sakubeng kiwa tengening pa-<noinclude></noinclude> pg40e9iqan131qq6n48uk4u7m8d3b0c 250 24905 78438 2026-05-16T21:10:12Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78438 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78439 78438 2026-05-16T23:01:46Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 87 - }}</noinclude>dusunan ngriku. Wosipun wajang ingkang boten dipun wigatosaken ing bab wangun kawudjudanipun tumrap dateng sasawangan ingkang kirang laras, makaten punika menggah katerangan kula ing bab wajang tjampuran. {{C|6. WAJANG GODONG TAL (Ron Tal).}} {{C|(Miturut serat Sastramiruda).}} Wit tal punika wudjudipun kados wit palem, godongipun wulet radi pandjang wijar, punika godong ingkang sami dipun ginakaken kangge papan panulisipun para tetijang ing djaman kuna, ugi kenging dipun gambari. Punika godong kuwawi kasimpen dangu, makaten guna paedahipun godong tal nalika djaman kuna saderengipun wonten dlantjang. Wajang Ron Tal punika, wajang ingkang dipun damel bakalanipun mendet saking godong tal, panjorekipun mawi pirantos awudjud barang kados paku ageng dipun lantjipi, utawi kalam arèn gagangipun duk dipun lantjipi. Ingkang kangge babon tjorak wudjuding gambar, ingkang katurun mendet gambar tjawening Tjandi Panataran, katurun satunggal-satunggal dipun plekaken kalijan kawudjudaning gambar-gambar ingkang dipun betahaken. Ananging sareng sampun sami dados tjorekanipun, boten dipun bedah medal kados wajang kulit sapunika. Manawi godong punika sampun malem radi garing tjoretanipun sami dados saja tjeta, boten dipun pulas, namung lugu wudjud tjorekan, ladjeng dipun simpeni wonten ing kandaga (kotak ingukir) minangka papan kangge panjimpenipun. Manawi kangge dipun pendet kawedalaken satunggal-satunggal ladjeng dipun tjaritakaken miturut punapa lampahanipun, tanpa kelir gadebog kepyak tuwin blentjong, namung kalijan lelenggahan ngadep kotak sinambi aningali gegambaran ingkang medal saking kotak sarana dipun utjapaken dening kyai dalang punika wau, namung lugu mendet tjarijos do- ngengan babad kemawon, dereng mawi suluk sesendonan. Manawi sampun sami karaos sajah ladjeng bibaran. Wontenipun wajang Ron Tal nalika djamanipun Prabu Djajabaja ing nagari Mamenang nalika tahun surja 861. Punika wajang namung dumugi djamanipun Prabu Surjahamiluhur ing nagari Djenggala. Sareng pindah kraton dateng Padjadjaran ladjeng dipun gantos mawi dlantjang djawi (dluwang Ponorogo),ladjeng kasantunan nama wajang bèbèr, nalika tahun surja 1166— Dene wudjud dapur gegambaraning wajang sami warni metok kados<noinclude></noinclude> 3dcxmyvi0khihv30gz5uaqe5e7pk8jt 78556 78439 2026-05-17T08:37:47Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 87 - }}</noinclude>dusunan ngriku. Wosipun wajang ingkang boten dipun wigatosaken ing bab wangun kawudjudanipun tumrap dateng sasawangan ingkang kirang laras, makaten punika menggah katerangan kula ing bab wajang tjampuran. {{C|6. WAJANG GODONG TAL (Ron Tal).}} {{C|(Miturut serat Sastramiruda).}} Wit tal punika wudjudipun kados wit palem, godongipun wulet radi pandjang wijar, punika godong ingkang sami dipun ginakaken kangge papan panulisipun para tetijang ing djaman kuna, ugi kenging dipun gambari. Punika godong kuwawi kasimpen dangu, makaten guna paedahipun godong tal nalika djaman kuna saderengipun wonten dlantjang. Wajang Ron Tal punika, wajang ingkang dipun damel bakalanipun mendet saking godong tal, panjorekipun mawi pirantos awudjud barang kados paku ageng dipun lantjipi, utawi kalam arèn gagangipun duk dipun lantjipi. Ingkang kangge babon tjorak wudjuding gambar, ingkang katurun mendet gambar tjawening Tjandi Panataran, katurun satunggal-satunggal dipun plekaken kalijan kawudjudaning gambar-gambar ingkang dipun betahaken. Ananging sareng sampun sami dados tjorekanipun, boten dipun bedah medal kados wajang kulit sapunika. Manawi godong punika sampun malem radi garing tjoretanipun sami dados saja tjeta, boten dipun pulas, namung lugu wudjud tjorekan, ladjeng dipun simpeni wonten ing kandaga (kotak ingukir) minangka papan kangge panjimpenipun. Manawi kangge dipun pendet kawedalaken satunggal-satunggal ladjeng dipun tjaritakaken miturut punapa lampahanipun, tanpa kelir gadebog kepyak tuwin blentjong, namung kalijan lelenggahan ngadep kotak sinambi aningali gegambaran ingkang medal saking kotak sarana dipun utjapaken dening kyai dalang punika wau, namung lugu mendet tjarijos do- ngengan babad kemawon, dereng mawi suluk sesendonan. Manawi sampun sami karaos sajah ladjeng bibaran. Wontenipun wajang Ron Tal nalika djamanipun Prabu Djajabaja ing nagari Mamenang nalika tahun surja 861. Punika wajang namung dumugi djamanipun Prabu Surjahamiluhur ing nagari Djenggala. Sareng pindah kraton dateng Padjadjaran ladjeng dipun gantos mawi dlantjang djawi (dluwang Ponorogo),ladjeng kasantunan nama wajang bèbèr, nalika tahun surja 1166— Dene wudjud dapur gegambaraning wajang sami warni metok kados<noinclude></noinclude> 5234moy1y0n6tqzem8ppt3spn2pdfkg 250 24906 78440 2026-05-16T23:02:07Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78441 78440 2026-05-16T23:08:30Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78441 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 88 - }}</noinclude>manungsa sadaja, namung dumugi djaman Madjapait pungkasan, sareng dumugi ing Demak wangun dapuring wajang sami kasantunan sadaja, sami warni miring, irung badan tanganipun sarwa pandjang. {{C|Wajang Ron Tal sapunika sampun boten wonten.}} {{C|7. WAJANG BEBER.}} Wajang Beber punika sanes wajang ingkang dipun angge ambarang ladjeng beber wonten samargi-margi punika. Tembung beber wonten ing ngriki punika pikadjengipun anggadahi teges bèbèr dipun djereng utawi dipun gelar (djembreng), sabab punika wajang saben bade medal dipun tjaritakaken ladjeng dipun gelar kadjereng sageda sami dipun sumerepi ing ngakatah wudjud tjorak gegambaranipun, miturut tjarijos lelampahaning wajang punika wau. Wajang Beber punika namung awudjud gegambaraning wajang purwa utawi wajang Gedog, ingkang katjorak tumumpang wonten ing papan dlantjang. Pandjangipun namung sadepa wijaripun 70 cm, ing kiwa tengen dipun sukani pirantos kadjeng gilig minangka kangge amentang ladjeng katantjebaken wonten ing deling ingkang dipun bolongi minangka kangge gadebogipun. Manawi sampun kadjereng ing ngriku wonten gambaran punapa ki Dalang ladjeng njaritakaken lelampahanipun wajang punika. Manawi Dalangipun baut tjutjut saged ambanjol, sanadjan punika wajangipun boten saged kapolahaken, sabab sadaja namung sami njumerepi awudjud gambar kemawon, ewa dene sedalu ingkang sami ningali tanpa kemba tansah gergeran saking kaduking tjutjut lutjuning dalang, katah tijang ingkang sami kasengsem katrem boten kraos. Wajang Beber limrahipun namung kangge angruwat (Murwakala). Wontenipun wajang Beber, nalika djaman Padjadjaran tahun 1166— tahun surja, dumugi Madjapait pungkasan. Sareng djamanipun Raden Patah djumeneng Ratu wonten ing Demak tahun 1440— tahun tjandra, wajang Beber ladjeng kagantos watjutjal dumugi sapriki punika. Nalika djaman Demak dumugi Mantaram wajang Beber taksih kalampah, nanging namung wonten ing kita minggiran lan ing padusunan kemawon. Wajang Beber ingkang dipun damel dlantjang djawi (dluwang Ponorogo) punika wulet warninipun kados dlantjang lajangan. Sareng sampun katah lawon (mori) ladjeng sami dipun santuni lawon sadaja perlunipun kuwawi kasimpen sarta awet panganggenipun. Wajang beber sapunika sampun boten kalampah dipun ginakaken kangge<noinclude></noinclude> 8t2lost6u03kylvb0485gii8kzjq5f0 250 24907 78443 2026-05-16T23:11:33Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>- 24 - f. Sumpingan Sisih Tengen - Nglebetaken Ringgit Panggungan. Sapunika ladjeng gentos njandak ringgit panggungan ingkang sisih tengen, utawi wajang sumpingan sisih tengen. Kawiwitan saking wajang putran bajen utawi lare alit ingkang wonten wingking pijam- bak, ladjeng dewa Rutji utawi Bodanpaksadanu. Ladjeng ringgit pu- tren; tegesipun wajang wadon para putri, para widadari, para prames- wari garwaning ratu. Sarpakanakan ladjeng dumugi batari Durga telas para wajang putren. Ladjeng njandak para putran, raden Nangkula lan Sadewa, Kuntadewa, Surjaputra, Pamadi, minggah dumugi prabu Kresna, Ramawidjaja, Sanghijang Guru, ladjeng kalet-letana ing eblek rumijin. Punika wau sadaja panatanipun malang, dene ingkang radi djudjul dipun dojongaken sakedik, kadamela ingkang wradin. Ladjeng wiwit njandak wajang raden Hanoman, panatanipun mudjur saking nginggil djedjer sakawan utawi tiga anut papan ageng aliting kotak. Panatanipun sadaja sami aben adjeng, ladjeng ngandapipun katumpangana malih ugi aben adjeng ngantos sakpiturutipun. Gen- tosan ngandap nginggil ngantos dumugi prabu Tuhuwasesa, harja Sena dados ratu, ladjeng gunungan (kajon) wonten nginggil pijambak. Punika sampun telas panataning wajang, sadaja wajang lumebet ing kotak. Keliring wajang ingkang sampun kalempit miturut amba tjijuting eblek, ladjeng katutupna, kaangkaha sagedipun rata sampun ngantos mendak mendukul, ngiras kangge tutup supados empuk, la- djeng saweg katutup ing eblek ingkang bagean nginggil pijambak. Ing dalem sap-sapaning eblek kaparingana kapur barus, perlu kangge nulak bangsaning renget utawi gegremetan. Manawi sampun kotak saweg katutup rapet dipun kuntji malih, ladjeng kalurupana kain perlak kados nalika dipun simpen wau. Dene pirantos tantjeban ka- lijan kenur (tali) ingkang mentas kangge wau kasimpen ingkang sae malih, perlunipun sak wantji-wantji bade kangge ngisis wajang malih, kenging dipun ginakaken malih. Wajang sak kotak punika manawi djangkep, eblekipun wonten 11 idji, botenipun dipun sedijani 9 idji kemawon inggih sampun tjekap. Ngrimat wajang punika manawi kirang eblek ngrisakaken wajang. Adatipun ladjeng katah wajang ingkang sami makungkung, boten saged wradin, ugi sering ngrisakaken gapit. Lah samangke kotak ladjeng kausunga dateng papan panggenan panjimpenan kalawau, katumpangaken ing dingklik bantjiking kotak malih. Punika nami sampun rampung, kotak sampun wangsul dateng papanipun panjimpen malih.<noinclude></noinclude> 0eaqrhs0m1eepsfm7jrj42yye1s0iud 78444 78443 2026-05-16T23:16:24Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78444 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 24 - }}</noinclude>'''f. Sumpingan Sisih Tengen—Nglebetaken Ringgit Panggungan.''' Sapunika ladjeng gentos njandak ringgit panggungan ingkang sisih tengen, utawi wajang sumpingan sisih tengen. Kawiwitan saking wajang putran bajen utawi lare alit ingkang wonten wingking pijambak, ladjeng dewa Rutji utawi Bodanpaksadanu. Ladjeng ringgit putren; tegesipun wajang wadon para putri, para widadari, para prameswari garwaning ratu. Sarpakanakan ladjeng dumugi batari Durga telas para wajang putren. Ladjeng njandak para putran, raden Nangkula lan Sadewa, Kuntadewa, Surjaputra, Pamadi, minggah dumugi prabu Kresna, Ramawidjaja, Sanghijang Guru, ladjeng kalet-letana ing eblek rumijin. Punika wau sadaja panatanipun malang, dene ingkang radi djudjul dipun dojongaken sakedik, kadamela ingkang wradin. Ladjeng wiwit njandak wajang raden Hanoman, panatanipun mudjur saking nginggil djedjer sakawan utawi tiga anut papan ageng aliting kotak. Panatanipun sadaja sami aben adjeng, ladjeng ngandapipun katumpangana malih ugi aben adjeng ngantos sakpiturutipun. Gentosan ngandap nginggil ngantos dumugi prabu Tuhuwasesa, harja Sena dados ratu, ladjeng gunungan (kajon) wonten nginggil pijambak. Punika sampun telas panataning wajang, sadaja wajang lumebet ing kotak. Keliring wajang ingkang sampun kalempit miturut amba tjijuting eblek, ladjeng katutupna, kaangkaha sagedipun rata sampun ngantos mendak mendukul, ngiras kangge tutup supados empuk, ladjeng saweg katutup ing eblek ingkang bagean nginggil pijambak. Ing dalem sap-sapaning eblek kaparingana kapur barus, perlu kangge nulak bangsaning renget utawi gegremetan. Manawi sampun kotak saweg katutup rapet dipun kuntji malih, ladjeng kalurupana kain perlak kados nalika dipun simpen wau. Dene pirantos tantjeban kalijan kenur (tali) ingkang mentas kangge wau kasimpen ingkang sae malih, perlunipun sak wantji-wantji bade kangge ngisis wajang malih, kenging dipun ginakaken malih. Wajang sak kotak punika manawi djangkep, eblekipun wonten 11 idji, botenipun dipun sedijani 9 idji kemawon inggih sampun tjekap. Ngrimat wajang punika manawi kirang eblek ngrisakaken wajang. Adatipun ladjeng katah wajang ingkang sami makungkung, boten saged wradin, ugi sering ngrisakaken gapit. Lah samangke kotak ladjeng kausunga dateng papan panggenan panjimpenan kalawau, katumpangaken ing dingklik bantjiking kotak malih. Punika nami sampun rampung, kotak sampun wangsul dateng papanipun panjimpen malih.<noinclude></noinclude> sddlu7k6lotoicrp2ig5dgp5h4symja 250 24908 78450 2026-05-16T23:21:02Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78450 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78451 78450 2026-05-16T23:41:47Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 48 - }}</noinclude>Pradjurit Dewa nami wadya Durandara. Kajanganipun Prabu Kiriti ing Tindjomaja. Patamananing para ratu ingkang boten wonten namanipun tjekap dipun sebat ing Tamansari (patamanan ingkang asri). {{C|BAB MUDJUDAKEN RAOS GEGAMBARANING}} {{C|WAJANG PURWA.}} Ringgit watjutjal purwa punika mudjudaken gegambaran wewatekan djiwaning manungsa. Saking sagedipun para linangkung ing djaman kina, anggenipun angotak-atik, mudjudaken wewangunan ngantos nglangkungi pikiran. Dene ladjeng sami dipun adjengi ngantos kraos sengsem lebet sanget. Tjobi manawi bade ambuktekaken, kula aturi mirsani salah satunggaling wajang purwa, upaminipun Djanaka utawi Gatutkatja, rak boten memper kalijan kawudjudaning tjorak wewangunaning manungsa. Wiwit sirah dumugi suku, rak sarwa pandjang, irung lan gulu, pundak dumugi tanganipun rak sarwa pandjang sadaja. Punapa malih panganggenipun dodot sembulijan sami pating klawer, saweneh wonten ingkang bokongipun bunder utawi londjong. Manawi dipun pulas, rai paraupaning wajang wonten ingkang tjemeng, abang djambon, putih, biru endog bebek, kuning brom utawi prada. Manawi dipun laras karaosaken harak kados sami mangangge topeng, (kedok). Dene badan lan paraupanipun ingkang sami kalijan ingkang geseh rakmeh palihan. Ananging kok katingal mungguh sanget, dene saged katingal gesang ngantos anggadahi jatmaka, lire tumaneming raos ngantos dumugi sanubari babasan nganti ambulang sungsum. Namung ingkang kula gumuni punika, anggenipun damel tjakriking wewudjudan lan pada wadananing wajang, anggenipun ladjeng sami gampil dipun mangretosi ing saben tijang, ngantos sami kraos sengsem. Tjobi para saderek manawi sami pirsa wajang Kresna, Djanaka, Gatutkatja, Werkudara, dalah dagelanipun Semar Gareng Petruk, manawi wajang punika nudju sami medal wonten lampahan punapa kemawon, manawi sami saweg nudju manggih reribet, (sami saweg nandang susah), para pamirsa arak inggih katut sami tumut kraos sedih susah, dene manawi saweg sami manggih kamulyan utawi angsal kanugrahan, para pamirsa rak inggih sami tumut bingah, ing raos para pamirsa sami kados katarik manggih kamulyan utawi kabegdjan. Lo samanten anggenipun klebet raos kadjiwaning wajang dateng sanubarining manungsa.<noinclude></noinclude> 5fd2v0bzinhykqzrdql9hwpahuvvpex 78519 78451 2026-05-17T03:23:54Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 48 - }}</noinclude>Pradjurit Dewa nami wadya Durandara. Kajanganipun Prabu Kiriti ing Tindjomaja. Patamananing para ratu ingkang boten wonten namanipun tjekap dipun sebat ing Tamansari (patamanan ingkang asri). {{C|'''BAB MUDJUDAKEN RAOS GEGAMBARANING'''}} {{C|'''WAJANG PURWA.'''}} Ringgit watjutjal purwa punika mudjudaken gegambaran wewatekan djiwaning manungsa. Saking sagedipun para linangkung ing djaman kina, anggenipun angotak-atik, mudjudaken wewangunan ngantos nglangkungi pikiran. Dene ladjeng sami dipun adjengi ngantos kraos sengsem lebet sanget. Tjobi manawi bade ambuktekaken, kula aturi mirsani salah satunggaling wajang purwa, upaminipun Djanaka utawi Gatutkatja, rak boten memper kalijan kawudjudaning tjorak wewangunaning manungsa. Wiwit sirah dumugi suku, rak sarwa pandjang, irung lan gulu, pundak dumugi tanganipun rak sarwa pandjang sadaja. Punapa malih panganggenipun dodot sembulijan sami pating klawer, saweneh wonten ingkang bokongipun bunder utawi londjong. Manawi dipun pulas, rai paraupaning wajang wonten ingkang tjemeng, abang djambon, putih, biru endog bebek, kuning brom utawi prada. Manawi dipun laras karaosaken harak kados sami mangangge topeng, (kedok). Dene badan lan paraupanipun ingkang sami kalijan ingkang geseh rakmeh palihan. Ananging kok katingal mungguh sanget, dene saged katingal gesang ngantos anggadahi jatmaka, lire tumaneming raos ngantos dumugi sanubari babasan nganti ambulang sungsum. Namung ingkang kula gumuni punika, anggenipun damel tjakriking wewudjudan lan pada wadananing wajang, anggenipun ladjeng sami gampil dipun mangretosi ing saben tijang, ngantos sami kraos sengsem. Tjobi para saderek manawi sami pirsa wajang Kresna, Djanaka, Gatutkatja, Werkudara, dalah dagelanipun Semar Gareng Petruk, manawi wajang punika nudju sami medal wonten lampahan punapa kemawon, manawi sami saweg nudju manggih reribet, (sami saweg nandang susah), para pamirsa arak inggih katut sami tumut kraos sedih susah, dene manawi saweg sami manggih kamulyan utawi angsal kanugrahan, para pamirsa rak inggih sami tumut bingah, ing raos para pamirsa sami kados katarik manggih kamulyan utawi kabegdjan. Lo samanten anggenipun klebet raos kadjiwaning wajang dateng sanubarining manungsa.<noinclude></noinclude> dc1u4lgr6slkmrjs1bbxunzyi7eeumq 250 24909 78452 2026-05-16T23:43:07Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78452 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78453 78452 2026-05-16T23:52:01Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78453 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 50 - }}</noinclude>Dados tetela sampun tjeta manawi wajang punika boten ang- gambaraken kawudjudan walaka, ing ngriku namung mudjudaken wewatekan asor luhuring bebuden, ingkang kasar saha ingkang alus. {{C|'''Mulabukanipun Ringgit Watjutjal saged dados Sampurna Edi Peni'''}} {{C|'''Kawudjudanipun ngantos dumugi sakpunika.'''}} Mulabukanipun ringgit watjutjal saged dados wewangunan ingkang edi peni punika, nalikanipun djamaning para Wali ing Demak, ing sarehning nalika djaman samanten saweg kentjeng-kentjenging agami Islam, ing mangka sadaja tijang ingkang sampun sami angrasuk agami Islam punika, manawi ningali gegambaran awudjud tijang punapa malih masang kangge pepasren utawi njimpen, punika tumrap- ipun tijang agami boten kenging, punika dipun karamaken. Ing mangka tetingalan wajang punika tumrapipun bangsa kita djawi sampun tumanem sanget ngantos ambalung sungsum, lan malih punika tetingalan kenging kangge pirantos pendidikan utawi penerangan (propaganda) dateng para rakjat sami sageda kalebetan pitutur lan piwulang ingkang sae, miturut punapa ingkang dipun betahaken. Ing sakrehning sangking sagedipun para Wali lan para Linangkung ing djaman kina, ing saben tahunipun dipun gantos-gantos wewangunanipun ngantos saengga saged sampurna kawudjudanipun tjakriking wajang purwa punika, saha wangun lan kawudjudanipun ngantos saged itjal sipat wewanguning manungsa, dados saged wudjud wajang purwa kados ingkang sami dipun pepetri bangsa kita djawi dumugi samangke punika. Mangka ing sakawit wajang purwa punika nalika djaman Madjapait, kawudjudanipun kados dene wajang kulit ing Bali, miturut tjakrik wewangunanipun mendet piridan gambar wewangunanipun relijef ing tjandi Panataran, manggen wonten ing bawah Blitar (Kediri). Wajang Purwa punika ing samangke sampun nami sampurna pangarang saha pandamelipun, sampun boten kenging dipun ewahi wewangunanipun malih, djalaran sampun nami sampurna, tegesipun sampun pantog pangarangipun. Manawi para saderek kirang pitados, kenging dipun njatakaken, kula aturi sami njobi pijambak ngiras kangge ambuktekaken pijambak ingkang dipun santuni kawudjudanipun punapa prabotipun, punapa kalih-kalihipun pisan, saged milih saksenengipun, pundi ingkang dipun senengi.<noinclude></noinclude> tapy5e9dsax5e5tkiebwagpz8v2jkq1 250 24910 78454 2026-05-16T23:54:45Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78455 78454 2026-05-17T00:10:55Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78455 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{C| - 67 - }}</noinclude>#<li value="3">Wajang Buta Rambutgeni nama kala Dahana punika ijasanipun Sinuhun Sultan Agung Hanjakrakusuma ing Mantaram. Sareng anggenipun amangun wajang purwa sampun ambabar ladjeng dipun sukani sengkalan, Urubing wajang gumuling tunggal, punika ngutjapaken tjandrasangkala tahun 1563— dados sapriki sampun wonten 1888 — 1563 = 325 tahun. #Wajang Batara Guru nitih sapi, dododan mawi tjelana tanpa slendang, ngasta tjis, punika ijasanipun Kangdjeng Susuhunan Mangkurat ingkang sumare ing Tegalarum. Hestining pandita marganing dewa. Sareng sampun ambabar anggenipun amangun wajang purwa, punika ngutjapaken tahun 1578, dados sapriki sampun wonten 1888 — 1578 = 310 tahun. #Wajang Buta Endog, buta Prepatan, punika ijasanipun kangdjeng Susuhunan Mangkurat ing Kartasura. Sareng sampun ambabar anggenipun amangun wajang purwa, dipun sukani tjandrasangkala, Buta sirna wajanging djanma, angutjapaken tahun djawi 1605, dados sapriki sampun wonten 1888 — 1605 = 283 tahun. #Wajang Batari Durga mripatipun satunggal sarta njepeng bandera kumlebet, punika ingkang ijasa Kangdjeng Susuhunan Mangkurat sapisan ing Kartasura. Sareng sampun rampung anggenipun ijasa amangun wajang purwa ladjeng dipun paringi Sengkalan Warna ngasta banderaning dewa, punika ngutjapaken tjandrasangkala tahun 1621— dados sapriki sampun wonten 1888 — 1621 wonten 267 tahun. #Wajang danawa estri Kenjawandu, punika ingkang ijasa Kangdjeng pangeran Hadipati Puger ing Kartasura. Sareng sampun ambabar anggenipun ijasa mangun wajang purwa ladjeng dipun sukani titimangsa, Buta nembah rarasing nata. Ngutjapaken tjandrasangkala tahun 1625- dados sapriki sampun wonten 1888 — 1625 wonten 263 tahun. #Wajang danawa Tjongklok, dipun wastani buta Terong, punika ijasanipun Kangdjeng Susuhunan P.B. kaping II, ing Kartasura. Sareng sampun ambabar anggenipun amangun wajang purwa, ladjeng dipun paringi titimangsa tjandrasangkala, Buta lima mangsa djalma, punika ngutjapaken tjandrasangkala tahun 1655— dados sapriki sampun wonten 1888 — 1655 sampun wonten 233 tahun. </li><noinclude></noinclude> l2c1e8yu8kzqat8qkzsq6jlpamyxccg 250 24911 78456 2026-05-17T00:11:37Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78456 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78457 78456 2026-05-17T00:21:33Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 69 - }}</noinclude>Wonten malih tjandrasangkala Buta Rambut Geni dipun namakaken Djalu buta tinata ing ratu, tahun 1553- sabab buta Rambut Geni punika tangan lan sukunipun sami mawi djalu. Wonten malih tjandrasangkala Buta Alasan njepeng badama namung tjawetan kemawon, (tegesipun tanpa prabot) ngutjapaken tjandrasangkala Wajang buta ing wana tunggal, punika tahun 1556. Wonten malih tjandrasangkala Batari Durga klamben sepaton njangkelit keris rinambatan lung-lungan ing wana, ugi tjandrasangkala Wajang misik rasaning widadari, punika tahun 1656 ingkang ijasa, P.B. kaping II. Wonten malih saderek R.M. Sajid, kula pijambak ugi damel tjandrasangkala memet awudjud gegambaraning paraupanipun wajang sekotak dipun ujeg dados satunggal, ngantos awarni wudjud gambar satunggal, punika sanes tjandrasangkala, ananging surjasangkala tegesipun tahun masehi, kula namekaken OBAHING TATANAN GAMBAR KANG URIP, punika ngutjapaken tahun surjasangkala 1956—inggih punika tahun masehi. '''Punika anggambaraken warni-warnining kebangsaan sami manunggal karep, kados wonten ingkang aken, ngempal dados satunggal. Ajo pada sajuk rukun ing donja supaja tentrem rahardja. (Persatuan bangsa dapat mentjapai perdamaian dunia). Punika pikadjenging gambar paraupaning wajang purwa sapeti ingkang kula wudjudaken kanti gegambaran punika wau.''' '''GOLONG-GOLONGANING WEWANGUNANIPUN WAJANG.''' '''Wajang Bokongan.''' Ingkang dipun wastani wajang bokongan punika, wajang ingkang wewangunaning dodot kadamel bunder utawi londjong, kadosta utawi londjong, upaminipun Hardjuna, Kresna, bokongipun sami bunder, manawi Judistira, Drupada, bokongipun sami londjong. '''Wajang Djangkahan.''' Wajang djangkahan punika wonten warni kalih, inggih punika djangkah wijar lan djangkah tjijut, kadosta djangkah wijar Gatutkatja, Baladewa, manawi Ongkawidjaja lan Bambangan dangkah tjijut. '''Wajang Dugangan lan Bapangan.''' Wajang dugangan lan bapangan punika pasemonipun ingkang katah getjul sarta gusen, kadosta Pragota, Dursasana, patih Djuwalgita, Durmagati, sapiturutipun bangsaning wajang getjul.<noinclude></noinclude> 00c291cdknswxy1r3y8v0non6d1frgq 250 24912 78459 2026-05-17T00:24:11Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78459 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78460 78459 2026-05-17T00:30:40Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 73 - }}</noinclude>#<Li value="2">Mripat kadelen, kadosta, Baladewa, Setyaki, patih Hudawa, wanguning mripat kados kadele. #Mripat kadondongan, kadosta, Kartawarma, Sangkuni, emban Kenjawandu, wanguning mripatan kados kadondong. #Mripat pananggalan, kadosta, buta Tjakil, Batara Narada, Pandita Durna, wanguning mripatan kados rembulan tanggal sapisan. #Mripat kelipan, kadosta, buta Alasan, Semar, Buta Galijuk, katingalipun mripatan namung bunder sapalih. #Mripat telengan, kadosta, Gatutkatja, Gandamana, Werkudara, Durjudana, wanguning mripat bunder boten katingal tlapukanipun. #Mripat plelengan, kadosta, Buta Raton, bangsaning Buta ingkang katingal bunder mripatipun, Burisrawa, Hindradjit, wanguning mripat bunder katingal tlapukanipun.Menawi mripatipun Togog, Bagong, punika namanipun plolon, (ateges mlolo) sami katingal bunder ageng. </li> BEDAHANING MRIPAT PUNIKA WONTEN WARNI TIGA. '''I. Djaitan.''' '''II. Blarak Ngirit.''' '''III.Brebes.''' {{C|'''WEWANGUNANING MRIPATAN.'''}} '''Wewangunaning mripatan punika kenging kangge njektosi dateng wewatekaning satunggal satunggaling wajang.''' #Kadosta wajang ingkang mripatipun gabahan luruh, Djanaka, Bambangan sasaminipun, tandangipun alus, tadjem, tanggon, lebda ulahing prang, tan kena pinarwasa, jen marwasa pratitis. #Ingkang lanjapan mripat gabahan, kadosta Narajana, Narasoma, Hadipati Karna sasaminipun tandangipun tatag, trangginas, lebda ulahing prang, boten kenging pinarwasa. #Ingkang mripat kadelen, kadosta, Baladewa, Setyaki, Seta, sasaminipun tandangipun tatag, trangginas, tadah pinarwasa. #Ingkang mripat kadondongan, kadosta Tjitraksa, Tjitraksi, Kartawarma, sasaminipun tandangipun, ringasing solah prigel amrih silip, ingkang tamtu ulah tjidra. #Ingkang mripat telengan, kadosta Harja Sena, Hanantaredja, Gatutkatja, Gandamana sasaminipun tandangipun tatag, tangguh ajem semu tanggon, lumuh ngedani, jen marwasa ambebajani.<noinclude></noinclude> e8bawauwfefnns2sopj9iq8re6if1qc 78461 78460 2026-05-17T00:36:52Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 73 - }}</noinclude>#<Li value="2">Mripat kadelen, kadosta, Baladewa, Setyaki, patih Hudawa, wanguning mripat kados kadele. #Mripat kadondongan, kadosta, Kartawarma, Sangkuni, emban Kenjawandu, wanguning mripatan kados kadondong. #Mripat pananggalan, kadosta, buta Tjakil, Batara Narada, Pandita Durna, wanguning mripatan kados rembulan tanggal sapisan. #Mripat kelipan, kadosta, buta Alasan, Semar, Buta Galijuk, katingalipun mripatan namung bunder sapalih. #Mripat telengan, kadosta, Gatutkatja, Gandamana, Werkudara, Durjudana, wanguning mripat bunder boten katingal tlapukanipun. #Mripat plelengan, kadosta, Buta Raton, bangsaning Buta ingkang katingal bunder mripatipun, Burisrawa, Hindradjit, wanguning mripat bunder katingal tlapukanipun.Menawi mripatipun Togog, Bagong, punika namanipun plolon, (ateges mlolo) sami katingal bunder ageng. </li> BEDAHANING MRIPAT PUNIKA WONTEN WARNI TIGA. <ol type="I"> '''<li>Djaitan.</li>''' '''<li>Blarak Ngirit.</li>''' '''<li>Brebes.</li>''' </ol> {{C|'''WEWANGUNANING MRIPATAN.'''}} '''Wewangunaning mripatan punika kenging kangge njektosi dateng wewatekaning satunggal satunggaling wajang.''' #Kadosta wajang ingkang mripatipun gabahan luruh, Djanaka, Bambangan sasaminipun, tandangipun alus, tadjem, tanggon, lebda ulahing prang, tan kena pinarwasa, jen marwasa pratitis. #Ingkang lanjapan mripat gabahan, kadosta Narajana, Narasoma, Hadipati Karna sasaminipun tandangipun tatag, trangginas, lebda ulahing prang, boten kenging pinarwasa. #Ingkang mripat kadelen, kadosta, Baladewa, Setyaki, Seta, sasaminipun tandangipun tatag, trangginas, tadah pinarwasa. #Ingkang mripat kadondongan, kadosta Tjitraksa, Tjitraksi, Kartawarma, sasaminipun tandangipun, ringasing solah prigel amrih silip, ingkang tamtu ulah tjidra. #Ingkang mripat telengan, kadosta Harja Sena, Hanantaredja, Gatutkatja, Gandamana sasaminipun tandangipun tatag, tangguh ajem semu tanggon, lumuh ngedani, jen marwasa ambebajani.<noinclude></noinclude> 8qm70xvymkpaai4o6z14ha3euaviau7 250 24913 78462 2026-05-17T00:37:26Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78462 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78463 78462 2026-05-17T00:45:49Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" />{{rh|| - 75 -}}</noinclude>#<li value="6">Dene wajang bapangan dugangan, anggadahi watak pijambak, kadosta, Dursasana, Pragota, Burisrawa, Durmagati, sasaminipun tandangipun kasaring solah, amung paksa mrakosa sarwa banda kaduga, kasenenganipun gegetjulan kaduk sembrana. #Dene wajang bangsaning buta, watakipun anggegiro, kados solah wataking matjan, anggora goda, nubruk-nubruk, kaduk wani kurang duduga. </li> '''Wajang Budren.''' Wajang budren punika wajang ingkang paraupanipun dipun ukir mawi tatah kasusuk rineka tjorak modangan, punika mudjudaken tjorak gambar wuluning sarira utawi brengos, sageda katingalan djenggureng djengker bagus. Wajang budren punika paraupanipun tamtu tjemeng, irungipun bentulan, kadosta: Gatutkatja, Bima enem lan sepuh, Drujudana, Djajadrata, Gandamana, Hanantasena, Hanantaredja sapiturutipun bangsanipun wajang punika. Wajang budren ingkang wonten namung wajang Surakarta, manawi sanesipun wajang Surakarta namung tjekap sami dipun brengosi mawi pulas abrit kemawon. ''Wajang Rapekan.''' Wajang rapekan punika ingkang katah bangsaning patih lan punggawa, kadosta Patih Hudawa, patih Sangkuni, buta Tjakil, buta Pragalba, saweneh wonten malih para ratu sabrangan ingkang mawi rapekan. Manawi wajangipun djangkep dipun wonteni malih para Pandawa sami rapekan. Punika sadijan kangge lampahan Tjakra-nagara. {{C|'''BAB WANGUNING WAJANG.'''}} '''Wajang Badjudjag.''' Wajang badjudjag punika wajang ingkang boten saged turut ageng alitipun. Pandamelipun boten mawi babon, ingkang katah anggenipun kaklempak saking satunggal kalih, nitjil saking sakedik waton wudjud wajang, dados wajang tjampuran. Katingalipun sami pating tjaloneh, namung pados sak katjepengipun asal saged tumunten djangkep, utawi pandamelipun namung amburu tjepet enggal tumunten djangkep. Dados manawi katata utawi kasumping, katingal mendak mandukul, boten saged turut sipating pundak wiwit saking.sumpingan ngadjeng dumugi wingking, utawi sipating palemahan ugi boten turut.<noinclude></noinclude> 6ymsr16emnm0ilsdfvznx4d5tysejp1 78464 78463 2026-05-17T00:48:25Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 75 -}}</noinclude>#<li value="6">Dene wajang bapangan dugangan, anggadahi watak pijambak, kadosta, Dursasana, Pragota, Burisrawa, Durmagati, sasaminipun tandangipun kasaring solah, amung paksa mrakosa sarwa banda kaduga, kasenenganipun gegetjulan kaduk sembrana. #Dene wajang bangsaning buta, watakipun anggegiro, kados solah wataking matjan, anggora goda, nubruk-nubruk, kaduk wani kurang duduga.</li> '''Wajang Budren.''' Wajang budren punika wajang ingkang paraupanipun dipun ukir mawi tatah kasusuk rineka tjorak modangan, punika mudjudaken tjorak gambar wuluning sarira utawi brengos, sageda katingalan djenggureng djengker bagus. Wajang budren punika paraupanipun tamtu tjemeng, irungipun bentulan, kadosta: Gatutkatja, Bima enem lan sepuh, Drujudana, Djajadrata, Gandamana, Hanantasena, Hanantaredja sapiturutipun bangsanipun wajang punika. Wajang budren ingkang wonten namung wajang Surakarta, manawi sanesipun wajang Surakarta namung tjekap sami dipun brengosi mawi pulas abrit kemawon. '''Wajang Rapekan.''' Wajang rapekan punika ingkang katah bangsaning patih lan punggawa, kadosta Patih Hudawa, patih Sangkuni, buta Tjakil, buta Pragalba, saweneh wonten malih para ratu sabrangan ingkang mawi rapekan. Manawi wajangipun djangkep dipun wonteni malih para Pandawa sami rapekan. Punika sadijan kangge lampahan Tjakra-nagara. {{C|'''BAB WANGUNING WAJANG.'''}} '''Wajang Badjudjag.''' Wajang badjudjag punika wajang ingkang boten saged turut ageng alitipun. Pandamelipun boten mawi babon, ingkang katah anggenipun kaklempak saking satunggal kalih, nitjil saking sakedik waton wudjud wajang, dados wajang tjampuran. Katingalipun sami pating tjaloneh, namung pados sak katjepengipun asal saged tumunten djangkep, utawi pandamelipun namung amburu tjepet enggal tumunten djangkep. Dados manawi katata utawi kasumping, katingal mendak mandukul, boten saged turut sipating pundak wiwit saking sumpingan ngadjeng dumugi wingking, utawi sipating palemahan ugi boten turut.<noinclude></noinclude> c19g5lrkbe1c2328euaqnwcpyxhxnkq 250 24914 78465 2026-05-17T00:49:12Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78465 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78466 78465 2026-05-17T00:54:38Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78466 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 79 -}}</noinclude>{{C|'''WAJANG BUTA PREPATAN.'''}} Ingkang dipun wastani wajang Buta Prepatan punika ingkang katah wajang Murgan, inggih punika wajang susulan, dados sanes wajang baku, ingkang katah wajang danawa Sangkalan, utawi wajang buta Tjandra sangkala, Kadosta buta Tjakil (Panjareng), buta Rambutgeni, danawa Emban Kenjawandu, buta Endog, buta Terong (Tjungklok), manawi sapunika dipun tambahi buta Gombak (Galijuk utawi Kobis). Wajang danawa Prepatan punika wau prelunipun kangge andjangkepi lampahan, samangsa wonten adegan para ratu sabrangan, buta Prepatan punika wau sami kadamel tjaraka utusan, danawa tiga punika wau sami kautus lumampah dateng tanah Djawi, utawi Kobis). Wajang danawa Prepatan punika wau prelunipun kangTogog lan Sarahita, minangka tjutjuking lampah. Utawi prelu kangge perang gagal utawi perang kembang, tegesipun perang kembang punika perang ingkang sampun ngangge pepedjah. Wontenipun winastan danawa Prepatan punika wau, dene patrap anggenipun perang, danawa tiga perangipun kadamel kawan prangkatan, ingkang sapisan buta Tjakil perang kapladjeng aneda bijantu. Ingkang kaping kalih buta Rambutgeni utawi Pragalba pundi ingkang dipun senengi, ambantu perang terus dumugi pedjah. Tumuli perang kaping tiganipun buta Galijuk punapa buta Endog punapa buta Terong salah satunggal pundi ingkang dipun senengi kangge ambelani perang terus dumugining pedjah. Dene perang ingkang kaping sakawanipun wangsul buta Tjakil malih, madjeng perang terus dumugining pedjah, punika wau sadaja ingkang dipun wastani wajang danawa Prepatan. {{C|'''BAB DAPURING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG SANGKUK.}} Ingkang dipun wastani wajang sangkuk punika, sadaja wajang ingkang boten djedjeg dedeg pangadegipun, dados wiwit bangkekan minggah radi kadamel majuk madjeng sakedik, dados sipating wajang inggih radi katingal ngesuk madjeng sakedik, meh kados tijang radi wungkuk, dados tembung sangkuk ing ngriki anggadahi pikadjeng, wiwit ing bangkekan utawi ing bojok minggah kadamel radi majuk madjeng kados istanipun tijang wungkuk sakedik, ing raos pikadjengipun anggadahi rasa tatakrama hanoraga, makaten punika wau pikadjengipun wajang kadamel sangkuk.<noinclude></noinclude> 6jj7ctsyujahtwe2qi07uiru1yo04pg 78538 78466 2026-05-17T04:42:30Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78538 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 79 -}}</noinclude>{{C|'''WAJANG BUTA PREPATAN.'''}} Ingkang dipun wastani wajang Buta Prepatan punika ingkang katah wajang Murgan, inggih punika wajang susulan, dados sanes wajang baku, ingkang katah wajang danawa Sangkalan, utawi wajang buta Tjandra sangkala, Kadosta buta Tjakil (Panjareng), buta Rambutgeni, danawa Emban Kenjawandu, buta Endog, buta Terong (Tjungklok), manawi sapunika dipun tambahi buta Gombak (Galijuk utawi Kobis). Wajang danawa Prepatan punika wau prelunipun kangge andjangkepi lampahan, samangsa wonten adegan para ratu sabrangan, buta Prepatan punika wau sami kadamel tjaraka utusan, danawa tiga punika wau sami kautus lumampah dateng tanah Djawi, utawi Kobis). Wajang danawa Prepatan punika wau prelunipun kangTogog lan Sarahita, minangka tjutjuking lampah. Utawi prelu kangge perang gagal utawi perang kembang, tegesipun perang kembang punika perang ingkang sampun ngangge pepedjah. Wontenipun winastan danawa Prepatan punika wau, dene patrap anggenipun perang, danawa tiga perangipun kadamel kawan prangkatan, ingkang sapisan buta Tjakil perang kapladjeng aneda bijantu. Ingkang kaping kalih buta Rambutgeni utawi Pragalba pundi ingkang dipun senengi, ambantu perang terus dumugi pedjah. Tumuli perang kaping tiganipun buta Galijuk punapa buta Endog punapa buta Terong salah satunggal pundi ingkang dipun senengi kangge ambelani perang terus dumugining pedjah. Dene perang ingkang kaping sakawanipun wangsul buta Tjakil malih, madjeng perang terus dumugining pedjah, punika wau sadaja ingkang dipun wastani wajang danawa Prepatan. {{C|'''BAB DAPURING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG SANGKUK.}} Ingkang dipun wastani wajang sangkuk punika, sadaja wajang ingkang boten djedjeg dedeg pangadegipun, dados wiwit bangkekan minggah radi kadamel majuk madjeng sakedik, dados sipating wajang inggih radi katingal ngesuk madjeng sakedik, meh kados tijang radi wungkuk, dados tembung sangkuk ing ngriki anggadahi pikadjeng, wiwit ing bangkekan utawi ing bojok minggah kadamel radi majuk madjeng kados istanipun tijang wungkuk sakedik, ing raos pikadjengipun anggadahi rasa tatakrama hanoraga, makaten punika wau pikadjengipun wajang kadamel sangkuk.<noinclude></noinclude> 14s0lkb01d6mg9wf79pnk91wl9uikyr 250 24915 78467 2026-05-17T00:55:32Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78468 78467 2026-05-17T01:00:41Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 82 -}}</noinclude>aken majang, punika dipun wastani wajang padalangan, dados ukuran limrah, wonten pundi-pundi saged turut, tumraping ukuranipun. {{C|WAJANG AGENG (GEDE).}} Wajang ageng limrahipun sok dipun wastani wajang Djudjudan, sami dipun indaki dedeg pangadegipun sak wijaring palemahan miturut wajangipun ingkang dipun djudjud. Upaminipun wajang buta Raton inggih miturut sapinten wijaripun palemahanipun Buta Raton punika wau, makaten sakpiturutipun. Wajang ageng punika manawi kangge wonten ing umum boten kalimrah, kadjawi kagengen inggih katingal rowa anggedabyah ngengebaki papan, boten saged timbang kalijan kawontenanipun papan. Tumrap dateng ingkang nindakaken inggih punika dalangipun, inggih ladjeng katingal rekaos kawraten wajang, pramila inggih ladjeng boten lampah tumrap ing umum. Wajang ageng punika limrahipun namung kagem wonten ing Kraton, saged katingal komplit laras turut kalijan kawontenanipun papan, manawi sampung kadjereng katingal bawera anengsemaken. Ing samangke ingkang taksih katingal wonten, namung kantun kagem retingalan wonten ing Musium Radyapustaka ing Surakarta. Dados wajang ageng punika namung kalimrahipun kagem wonten ing Kraton. Prelunipun manawi dipun gelar sampun ngantos katingal ngrusil, sageda timbang kalijan kawontenanipun papan. Ratjakipun ingkang ijasa inggih namung Kraton, prelu kalaras kangge ngomplitaken papanipun, makaten pikadjengipun wajang ageng punika wau. {{C|'''BAB WARNI-WARNINING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG-WAJANGAN.}} Pikadjeng kula ing ngriki, ingkang kula wastani wajang-wajangan punika tetironing wajang, tegesipun wajang ingkang boten angsal wanda pasemoning padawadananipun sarta kapangan bedahaning wajang. Dados wajang ingkang namung rebat tjekap uger gatra dapur wajang, perlu kangge garan njekapi anggenipun pados pangupadjiwa. Wajang-wajangan punika ingkang katah badjudjag, boten saged ribig, sabab wajang sakotak babonipun saking pundi-pundi, boten saged mendet babon tunggil kotak, djalaran pikantukipun wajang inggih asalipun saking anggenipun kaklempak saking satunggal kalih, tur tumbas saking tukang panatah pundi-pundi. Dados<noinclude></noinclude> 6587a2unc7x64bdmkiji7w2cymqpp9a 78541 78468 2026-05-17T05:20:00Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 82 -}}</noinclude>aken majang, punika dipun wastani wajang padalangan, dados ukuran limrah, wonten pundi-pundi saged turut, tumraping ukuranipun. {{C|WAJANG AGENG (GEDE).}} Wajang ageng limrahipun sok dipun wastani wajang Djudjudan, sami dipun indaki dedeg pangadegipun sak wijaring palemahan miturut wajangipun ingkang dipun djudjud. Upaminipun wajang buta Raton inggih miturut sapinten wijaripun palemahanipun Buta Raton punika wau, makaten sakpiturutipun. Wajang ageng punika manawi kangge wonten ing umum boten kalimrah, kadjawi kagengen inggih katingal rowa anggedabyah ngengebaki papan, boten saged timbang kalijan kawontenanipun papan. Tumrap dateng ingkang nindakaken inggih punika dalangipun, inggih ladjeng katingal rekaos kawraten wajang, pramila inggih ladjeng boten lampah tumrap ing umum. Wajang ageng punika limrahipun namung kagem wonten ing Kraton, saged katingal komplit laras turut kalijan kawontenanipun papan, manawi sampung kadjereng katingal bawera anengsemaken. Ing samangke ingkang taksih katingal wonten, namung kantun kagem retingalan wonten ing Musium Radyapustaka ing Surakarta. Dados wajang ageng punika namung kalimrahipun kagem wonten ing Kraton. Prelunipun manawi dipun gelar sampun ngantos katingal ngrusil, sageda timbang kalijan kawontenanipun papan. Ratjakipun ingkang ijasa inggih namung Kraton, prelu kalaras kangge ngomplitaken papanipun, makaten pikadjengipun wajang ageng punika wau. {{C|'''BAB WARNI-WARNINING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG-WAJANGAN.}} Pikadjeng kula ing ngriki, ingkang kula wastani wajang-wajangan punika tetironing wajang, tegesipun wajang ingkang boten angsal wanda pasemoning padawadananipun sarta kapangan bedahaning wajang. Dados wajang ingkang namung rebat tjekap uger gatra dapur wajang, perlu kangge garan njekapi anggenipun pados pangupadjiwa. Wajang-wajangan punika ingkang katah badjudjag, boten saged ribig, sabab wajang sakotak babonipun saking pundi-pundi, boten saged mendet babon tunggil kotak, djalaran pikantukipun wajang inggih asalipun saking anggenipun kaklempak saking satunggal kalih, tur tumbas saking tukang panatah pundi-pundi. Dados<noinclude></noinclude> t843mjl66bz8mrbtkraljbdmlmxj7xu 250 24916 78491 2026-05-17T01:52:20Z Khusna Safira 1759 /* Durung katitiwaca */ 78491 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Khusna Safira" /></noinclude>::HYANG KANG AMAHA BIDJAKSANA, ja ::HYANG KANG MURBENG DJAGAD, ija ::HYANG KANG AMURBENG RAT, ija ::HYANG KANG MURBENG TITAH, ija ::HYANG KANG MURBENG TUWUH, ija ::HYANG KANG MURBENG DUMADI, ija ::HYANG KANG MURBENG KAHANAN, ija ::HYANG SUKSMA KAWEKAS. ::IV. BABARE SEDJATINE ANANE WAHANANE lan KAHANANE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA ija KANG AMAHA WISESA. {{ordered list|start=23 |<poem>SEDJATINE DATING PANGERAN KANG AMAHA GESANG iku ANANE WAHANANE lan KAHANANE kang SUKTJI MULYA lawan WISESA mau jaiku TUNGGAL Kedadéjané mahanani ing kahanan kang WIDHI, SIDHI, utawa SIDHEM. Kanjatahané {{sp|GHOIB}}. Babaré ing kahanan werdiné sandining gesang kang kanja tahan ananing BUDHI. |<poem>Sabandjuré anuli awit saka ing SEDJATINING Dat-ing Pangéran Kang Maha Tunggal mau, mula asmané ija bandjur kasebut saka ing Kedjatèné sedjati, jaiku:</poem>}} ::HYANG KANG AMAHA SIDHI, ija ::HYANG KANG AMAHA WIDHI. ija ::HYANG KANG AMAHA SIDHEM (SIDHAM), ija ::HYANG KANG AMAHA TUNGGAL, ija ::HYANG KANG AMAHA ESA, ija ::HYANG KANG ASIPAT ESA, ija ::HYANG ESA, ija ::HYANG KANG AMAHA GAIB, ija ::HYANG KANG AMAHA SAMAR. ::V. DUMUNUNGE ANANE WAHANANE KAHANANE ::lan SEDJATINE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA lan AMAHA WISESA. {{ordered list|start=25 |<poem>Dumunungé Da- ting Pangéran Kang Maha Gesang iku, ANANE WAHANANE lan KAHANANE lan SEDJATINE, jaiku dumunung ing dalem urip kita pribadi iki, kang sedjatiné SUKTJI MULYA WISESA, jaiku wisésa djatining LUHUR. Babaré ing kahanan werdiné jaiku ana ing LAKU, ija lakuning gesang kang mangku DRADJAD-ing urip lan kauripan</poem>}}<noinclude>{{rh|||37}}</noinclude> ewk8cpv2ka5sgf53x0541o4jqeeu157 78492 78491 2026-05-17T01:53:16Z Khusna Safira 1759 78492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Khusna Safira" /></noinclude>::HYANG KANG AMAHA BIDJAKSANA, ja ::HYANG KANG MURBENG DJAGAD, ija ::HYANG KANG AMURBENG RAT, ija ::HYANG KANG MURBENG TITAH, ija ::HYANG KANG MURBENG TUWUH, ija ::HYANG KANG MURBENG DUMADI, ija ::HYANG KANG MURBENG KAHANAN, ija ::HYANG SUKSMA KAWEKAS. IV. BABARE SEDJATINE ANANE WAHANANE lan KAHANANE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA ija KANG AMAHA WISESA. {{ordered list|type=decimal|start=23 |<poem>SEDJATINE DATING PANGERAN KANG AMAHA GESANG iku ANANE WAHANANE lan KAHANANE kang SUKTJI MULYA lawan WISESA mau jaiku TUNGGAL Kedadéjané mahanani ing kahanan kang WIDHI, SIDHI, utawa SIDHEM. Kanjatahané {{sp|GHOIB}}. Babaré ing kahanan werdiné sandining gesang kang kanja tahan ananing BUDHI. |<poem>Sabandjuré anuli awit saka ing SEDJATINING Dat-ing Pangéran Kang Maha Tunggal mau, mula asmané ija bandjur kasebut saka ing Kedjatèné sedjati, jaiku:</poem>}} ::HYANG KANG AMAHA SIDHI, ija ::HYANG KANG AMAHA WIDHI. ija ::HYANG KANG AMAHA SIDHEM (SIDHAM), ija ::HYANG KANG AMAHA TUNGGAL, ija ::HYANG KANG AMAHA ESA, ija ::HYANG KANG ASIPAT ESA, ija ::HYANG ESA, ija ::HYANG KANG AMAHA GAIB, ija ::HYANG KANG AMAHA SAMAR. ::V. DUMUNUNGE ANANE WAHANANE KAHANANE ::lan SEDJATINE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA lan AMAHA WISESA. {{ordered list|start=25 |<poem>Dumunungé Da- ting Pangéran Kang Maha Gesang iku, ANANE WAHANANE lan KAHANANE lan SEDJATINE, jaiku dumunung ing dalem urip kita pribadi iki, kang sedjatiné SUKTJI MULYA WISESA, jaiku wisésa djatining LUHUR. Babaré ing kahanan werdiné jaiku ana ing LAKU, ija lakuning gesang kang mangku DRADJAD-ing urip lan kauripan</poem>}}<noinclude>{{rh|||37}}</noinclude> hp9mleisglhsnqzzs9votf95kb0zth9 78493 78492 2026-05-17T01:55:10Z Khusna Safira 1759 /* Titiwaca */ 78493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Khusna Safira" /></noinclude>::HYANG KANG AMAHA BIDJAKSANA, ja ::HYANG KANG MURBENG DJAGAD, ija ::HYANG KANG AMURBENG RAT, ija ::HYANG KANG MURBENG TITAH, ija ::HYANG KANG MURBENG TUWUH, ija ::HYANG KANG MURBENG DUMADI, ija ::HYANG KANG MURBENG KAHANAN, ija ::HYANG SUKSMA KAWEKAS. IV. BABARE SEDJATINE ANANE WAHANANE lan KAHANANE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA ija KANG AMAHA WISESA. {{ordered list|type=decimal|start=23 |<poem>SEDJATINE DATING PANGERAN KANG AMAHA GESANG iku ANANE WAHANANE lan KAHANANE kang SUKTJI MULYA lawan WISESA mau jaiku TUNGGAL Kedadéjané mahanani ing kahanan kang WIDHI, SIDHI, utawa SIDHEM. Kanjatahané {{sp|GHOIB}}. Babaré ing kahanan werdiné sandining gesang kang kanja tahan ananing BUDHI.</poem> |<poem>Sabandjuré anuli awit saka ing SEDJATINING Dat-ing Pangéran Kang Maha Tunggal mau, mula asmané ija bandjur kasebut saka ing Kedjatèné sedjati, jaiku:</poem>}} ::HYANG KANG AMAHA SIDHI, ija ::HYANG KANG AMAHA WIDHI. ija ::HYANG KANG AMAHA SIDHEM (SIDHAM), ija ::HYANG KANG AMAHA TUNGGAL, ija ::HYANG KANG AMAHA ESA, ija ::HYANG KANG ASIPAT ESA, ija ::HYANG ESA, ija ::HYANG KANG AMAHA GAIB, ija ::HYANG KANG AMAHA SAMAR. ::V. DUMUNUNGE ANANE WAHANANE KAHANANE ::lan SEDJATINE KANG AMAHA SUKTJI, KANG AMAHA MULYA lan AMAHA WISESA. {{ordered list|type=decimal|start=25 |<poem>Dumunungé Da- ting Pangéran Kang Maha Gesang iku, ANANE WAHANANE lan KAHANANE lan SEDJATINE, jaiku dumunung ing dalem urip kita pribadi iki, kang sedjatiné SUKTJI MULYA WISESA, jaiku wisésa djatining LUHUR. Babaré ing kahanan werdiné jaiku ana ing LAKU, ija lakuning gesang kang mangku DRADJAD-ing urip lan kauripan</poem>}}<noinclude>{{rh|||37}}</noinclude> cog8klp50xe3ixgoa9lejjm0sb41d11 250 24917 78497 2026-05-17T02:07:13Z Khusna Safira 1759 /* Durung katitiwaca */ Nggawé kaca barès 78497 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Khusna Safira" /></noinclude><noinclude></noinclude> 9mvqituh53qv78y35smdbu3vwlhfb39 250 24918 78499 2026-05-17T02:09:13Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78499 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78500 78499 2026-05-17T02:14:46Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{C|| - 80 -}}</noinclude>Wontenipun wajang sangkuk nalika djamanipun Sinuhun Sultan Agung Anjakrakusuma ing Mataram ambangun ijasa wajang purwa dedegipun sangkuk, anggadahi raos kasusilaning tatakrama hanoraga, (hanoraga tegesipun ngesoraken sariranipun), nalika tahun tjandra 1553— tahun djawi. Wajang sangkuk punika ingkang katah wajang kuna, wiwitipun wajang kabutjal sangkukipun punika nalika djamanipun Ingkang Sinuhun Kangdjeng Susuhunan P.B. kaping II ing Surakarta, ingkang angewahi wewangunanipun Kangdjeng Gusti Pangeran Hadipati Anom kaping II, dedeging wajang kabutjal sangkukipun, panatahipun Ki Tjermopangrawit kalijan Kyai Gondo, punika nalika tahun 1697— Wajang sangkuk kosokwangsulipun wajang andeteng, wajang andeteng ing samangke taksih kalimrah dipun angge, temtonipun inggih boten andeteng sanget, inggih namung sakedik, katimbang kalijan sanesipun, wajang ingkang radi andeteng punika ingkang katah logok, ingkang anggadahi tandang tanduk katingal gemaib, upaminipun kadosta ; Surjoputro, Hadipati Karno, Ratu Sabrang Bagus, Bambangan ingkang tanpa tjlana pandjang, andeteng ing ngriki anggadahi raos gemaib. {{C|'''BAB UKURANING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG KAPER.}} Ingkang dipun wastani wajang Kaper punika, inggih wajang Purwa nanging kadamel ukuran alit. Pandamelipun wajang ingkang ukuranipun ageng pijambak tumrapipun wajang Kaper punika wau, upaminipun wajang Buta Raton utawi Werkudara, dedeg pangadegipun inggiling wajang sami kalijan Kresna utawi Hardjuna wajang padalangan ingkang kalimrah kangge umum punika. Kaurutaken sakpangandap, dados wajangipun bambangan antawis sak putren alit, limrahipun namung kangge sadijan dolananipun lare alit ingkang sami anggadahi dasar dateng kawruhing padalangan, (dasar remen andalang dados dalang). Ingkang sok remen ijasa wajang kaper punika ratjakipun para prijantun ingkang sugih arta, sarta remen dateng tetingalan wajang kulit, ngiras kangge andidik andolani putranipun. Dados namung dumunung rojal remen dateng tetingalan wajang kulit, ngantos kalampahan dipun ijasani jektosan, ngantos wragad katah boten kraos, namung kanti leganing panggalih. Pramila wajang kaper punika ingkang katah ratjakipun temtu komplit djangkep sok ngantos tirah wajang, rangkep-rangkep, sok ngantos langkung saking 300 san idji,<noinclude></noinclude> 36iqo5pcunrf5b47n18mek5dm57q48a 78501 78500 2026-05-17T02:15:32Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 80 -}}</noinclude>Wontenipun wajang sangkuk nalika djamanipun Sinuhun Sultan Agung Anjakrakusuma ing Mataram ambangun ijasa wajang purwa dedegipun sangkuk, anggadahi raos kasusilaning tatakrama hanoraga, (hanoraga tegesipun ngesoraken sariranipun), nalika tahun tjandra 1553— tahun djawi. Wajang sangkuk punika ingkang katah wajang kuna, wiwitipun wajang kabutjal sangkukipun punika nalika djamanipun Ingkang Sinuhun Kangdjeng Susuhunan P.B. kaping II ing Surakarta, ingkang angewahi wewangunanipun Kangdjeng Gusti Pangeran Hadipati Anom kaping II, dedeging wajang kabutjal sangkukipun, panatahipun Ki Tjermopangrawit kalijan Kyai Gondo, punika nalika tahun 1697— Wajang sangkuk kosokwangsulipun wajang andeteng, wajang andeteng ing samangke taksih kalimrah dipun angge, temtonipun inggih boten andeteng sanget, inggih namung sakedik, katimbang kalijan sanesipun, wajang ingkang radi andeteng punika ingkang katah logok, ingkang anggadahi tandang tanduk katingal gemaib, upaminipun kadosta ; Surjoputro, Hadipati Karno, Ratu Sabrang Bagus, Bambangan ingkang tanpa tjlana pandjang, andeteng ing ngriki anggadahi raos gemaib. {{C|'''BAB UKURANING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG KAPER.}} Ingkang dipun wastani wajang Kaper punika, inggih wajang Purwa nanging kadamel ukuran alit. Pandamelipun wajang ingkang ukuranipun ageng pijambak tumrapipun wajang Kaper punika wau, upaminipun wajang Buta Raton utawi Werkudara, dedeg pangadegipun inggiling wajang sami kalijan Kresna utawi Hardjuna wajang padalangan ingkang kalimrah kangge umum punika. Kaurutaken sakpangandap, dados wajangipun bambangan antawis sak putren alit, limrahipun namung kangge sadijan dolananipun lare alit ingkang sami anggadahi dasar dateng kawruhing padalangan, (dasar remen andalang dados dalang). Ingkang sok remen ijasa wajang kaper punika ratjakipun para prijantun ingkang sugih arta, sarta remen dateng tetingalan wajang kulit, ngiras kangge andidik andolani putranipun. Dados namung dumunung rojal remen dateng tetingalan wajang kulit, ngantos kalampahan dipun ijasani jektosan, ngantos wragad katah boten kraos, namung kanti leganing panggalih. Pramila wajang kaper punika ingkang katah ratjakipun temtu komplit djangkep sok ngantos tirah wajang, rangkep-rangkep, sok ngantos langkung saking 300 san idji,<noinclude></noinclude> 03qp7zisy0zsop6zyt8jib62ltj8rsl 78539 78501 2026-05-17T04:55:55Z WanaraLima 746 /* Tervalidasi */ 78539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="WanaraLima" />{{rh|| - 80 -}}</noinclude>Wontenipun wajang sangkuk nalika djamanipun Sinuhun Sultan Agung Anjakrakusuma ing Mataram ambangun ijasa wajang purwa dedegipun sangkuk, anggadahi raos kasusilaning tatakrama hanoraga, (hanoraga tegesipun ngesoraken sariranipun), nalika tahun tjandra 1553— tahun djawi. Wajang sangkuk punika ingkang katah wajang kuna, wiwitipun wajang kabutjal sangkukipun punika nalika djamanipun Ingkang Sinuhun Kangdjeng Susuhunan P.B. kaping II ing Surakarta, ingkang angewahi wewangunanipun Kangdjeng Gusti Pangeran Hadipati Anom kaping II, dedeging wajang kabutjal sangkukipun, panatahipun Ki Tjermopangrawit kalijan Kyai Gondo, punika nalika tahun 1697— Wajang sangkuk kosokwangsulipun wajang andeteng, wajang andeteng ing samangke taksih kalimrah dipun angge, temtonipun inggih boten andeteng sanget, inggih namung sakedik, katimbang kalijan sanesipun, wajang ingkang radi andeteng punika ingkang katah logok, ingkang anggadahi tandang tanduk katingal gemaib, upaminipun kadosta ; Surjoputro, Hadipati Karno, Ratu Sabrang Bagus, Bambangan ingkang tanpa tjlana pandjang, andeteng ing ngriki anggadahi raos gemaib. {{C|'''BAB UKURANING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG KAPER.}} Ingkang dipun wastani wajang Kaper punika, inggih wajang Purwa nanging kadamel ukuran alit. Pandamelipun wajang ingkang ukuranipun ageng pijambak tumrapipun wajang Kaper punika wau, upaminipun wajang Buta Raton utawi Werkudara, dedeg pangadegipun inggiling wajang sami kalijan Kresna utawi Hardjuna wajang padalangan ingkang kalimrah kangge umum punika. Kaurutaken sakpangandap, dados wajangipun bambangan antawis sak putren alit, limrahipun namung kangge sadijan dolananipun lare alit ingkang sami anggadahi dasar dateng kawruhing padalangan, (dasar remen andalang dados dalang). Ingkang sok remen ijasa wajang kaper punika ratjakipun para prijantun ingkang sugih arta, sarta remen dateng tetingalan wajang kulit, ngiras kangge andidik andolani putranipun. Dados namung dumunung rojal remen dateng tetingalan wajang kulit, ngantos kalampahan dipun ijasani jektosan, ngantos wragad katah boten kraos, namung kanti leganing panggalih. Pramila wajang kaper punika ingkang katah ratjakipun temtu komplit djangkep sok ngantos tirah wajang, rangkep-rangkep, sok ngantos langkung saking 300 san idji,<noinclude></noinclude> mf2shxauvyw8ghsog1tai4sjud0i0vu 250 24919 78502 2026-05-17T02:16:42Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78502 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78505 78502 2026-05-17T02:27:01Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude>-77- Irung Pelokan. 4. Irung pelokan, wanguning irung-irungan kados dene pelok isi- ning pelem, upaminipun Buta Raton, Pragalba ingkang tamtu bangsaning buta. Irung Bruton. 5. Irung bruton, wanguning irung-irungan kados brutu, upaminipun, Bagong, Tumenggung Djolowok, Batara Patuk. Irung Sumpel. 6. Irung Sumpel, wanguning irung-irungan sami katingal semum- pel, upaminipun Semar, Limbuk. Irung Terong Glatik. 7. Irung terong glatik, wanguning irung-irungan kados terong glatik bunder, upaminipun Gareng. Irung Tjempaluk. 8. Irung tjempaluk, wanguning irung-irungan kados wohing asem ingkang taksih enem tjaluk, upaminipun Petruk. Irung Terong Kopek. 9. Irung terong kopek, wanguning irung-irungan kados dene wohing terong, upaminipun Buta Tjongklok ngantos karan Buta Terong kabekta wudjuding irungipun kados dene wohing terong kopek. Irung Pisekan. 10. Irung pisekan, wanguning irung sami katingal pisek, upami- nipun, Togog, Belung, tuwin bangsaning Ketek. BAB PERANGANING WAJANG. WAJANG PANGGUNGAN. Ingkang dipun wastani wajang panggungan punika, wajang ingkang tinata katantjebaken wonten ing gadebog saurutipun kiwa lan tengenipun papan palenggahanipun dalang manawi pinudju majang, utawi ingkang sisih tengen limrahipun katantjebaken ing gadebog ingkang wonten sanginggilipun tutup kotak, katata awudjud larikan wiwit wajang ingkang ageng dumugi wajang ingkang alit. Makaten malih inkang sisih kiwa ugi sami katantjebaken wonten ing gadebog ingkang wonten sanginggilipun lambe tutup kotak wajang, ugi sami katata awudjud larikan wiwit ageng dumugi alit, minangka tetimbangan ingkang sisih tengen. Dene lowahan ingkang tengah<noinclude></noinclude> 0nq85knpge7s9mvbddpc8rd2jwmm163 78506 78505 2026-05-17T02:36:05Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 77 - }}</noinclude>'''Irung Pelokan.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=4 |Irung pelokan, wanguning irung-irungan kados dene pelok isining pelem, upaminipun Buta Raton, Pragalba ingkang tamtu bangsaning buta.}} '''Irung Bruton.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=5 |Irung bruton, wanguning irung-irungan kados brutu, upaminipun, Bagong, Tumenggung Djolowok, Batara Patuk.}} '''Irung Sumpel.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=6 |Irung Sumpel, wanguning irung-irungan sami katingal semumpel, upaminipun Semar, Limbuk}} '''Irung Terong Glatik.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=7 |Irung terong glatik, wanguning irung-irungan kados terong glatik bunder, upaminipun Gareng.}} '''Irung Tjempaluk.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=8 |Irung tjempaluk, wanguning irung-irungan kados wohing asem ingkang taksih enem tjaluk, upaminipun Petruk.}} '''Irung Terong Kopek.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=9 |Irung terong kopek, wanguning irung-irungan kados dene wohing terong, upaminipun Buta Tjongklok ngantos karan Buta Terongkabekta wudjuding irungipun kados dene wohing terong kopek.}} '''Irung Pisekan.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=10 |Irung pisekan, wanguning irung sami katingal pisek, upaminipun, Togog, Belung, tuwin bangsaning Ketek.}} {{C|'''BAB PERANGANING WAJANG.'''}} {{C|WAJANG PANGGUNGAN.}} Ingkang dipun wastani wajang panggungan punika, wajang ingkang tinata katantjebaken wonten ing gadebog saurutipun kiwa lan tengenipun papan palenggahanipun dalang manawi pinudju majang, utawi ingkang sisih tengen limrahipun katantjebaken ing gadebog ingkang wonten sanginggilipun tutup kotak, katata awudjud larikan wiwit wajang ingkang ageng dumugi wajang ingkang alit. Makaten malih inkang sisih kiwa ugi sami katantjebaken wonten ing gadebog ingkang wonten sanginggilipun lambe tutup kotak wajang, ugi sami katata awudjud larikan wiwit ageng dumugi alit, minangka tetimbangan ingkang sisih tengen. Dene lowahan ingkang tengah<noinclude></noinclude> it56h0z7om4wq2216td3vpn1hh85wqb 250 24920 78503 2026-05-17T02:18:10Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78504 78503 2026-05-17T02:25:57Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78504 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 76 -}}</noinclude>'''Wajang Ribig''' Dene wajang ribig kosok wangsulipun wajang badjudjag. Wajang ribig punika wajang ingkang sae turut runtut, manawi kasumping boten katingal mendak mandukul, saged radjin uruting pundak lan palemahanipun. '''Wajang Murgan.''' Wonten malih wajang murgan, ateges mendet saking tembung mirunggan, dados ateges wajang tambahan, sanes wajang ingkang baku, utawi wajang susulan prelu kangge sambutan, dipun wastani wonten ing padalangan wajang srambahan. Upamanipun Djanaka sampir (slendangan) punika kangge Palasara, Sakutrem, Bambang Partadewa lan sanes-sanesipun miturut lampahan. Upaminipun malih Premadi sampir, dipun angge Kumadjaja, Sumantri, Lesmanawidagda sakpiturutipun. Wosipun sadaja wajang ingkang ewah saking baku, sami dipun tambahi prabotipun utawi dipun kirangi punika wonten ing padalangan dipun wastani wajang murgan. '''Wajang Kanteb.''' Wajang kanteb, sadaja sarupaning wajang ingkang kasutangen tegesipun kadawan suku kirang timbang kalijan badanipun. '''Wajang Djudjudan.''' Wajang djudjudan, sarupaning wajang ingkang dipun indaki dedeg lan pengadegipun, dados mindak saking babonipun. {{C|'''BAB WANGUN IRUNG-IRUNGANIPUN WAJANG.'''}} '''Irung Wali Miring.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=1 |Irung wangun wali miring, wangunipun irung-irungan kados dene pangot alit pirantos kangge ngukir damel warangka keris, upaminipun wajang Bambangan Djanaka, Kresna, Samba, lan sanesipun.}} '''Irung Bentulan.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=2 |Irung wangun bentulan, wanguning irung-irungan kados dene pangot alit, upaminipun, Gatutkatja, Gandamana, Werkudara, sasaminipun.}} '''Irung Pangotan.''' {{ordered list|list_style_type=decimal|start=3 |Irung pangotan, wanguning upaminipun, Boma, Kangsa, sasaminipun,irung-irungan kados dene pangot, Hindradjit sadaja ingkang gusen sasaminipun.}}<noinclude></noinclude> q8kokln97nqlcek78nzdr0awcimaxeu 250 24921 78507 2026-05-17T02:39:55Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78507 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78508 78507 2026-05-17T02:49:18Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 62 -}}</noinclude>dipun kekreki ing bagean djawi kemawon, tanganing wajang taksih sami irasan, (manawi sapunika dipun wastani kapangan). Manawi sampun ladjeng dipun pulas, dipun dasari kalijan gerusan balung katjampur kalijan antjur ladjeng dados katingal petak, sarta ladjeng dipun ulat ulati kalijan pulas tjemeng. Ingkang dipun angge langesing lampu, dados saweg awudjud petak katjoretan tjemeng, ladjeng sami dipun garani, minangka kangge nantjebaken ing gadebog utawi ing kaju ingkang dipun sukani bolongan. Dene gegambaraning wajang sami kadamel gambar miring, mendet kawudjudan raosing bajanganing manungsa. Sareng sampun sami awudjud dados, dapuring wajang sami katingal sarwa pandjang, ananging turut, ngantos saged katingal itjal warni sipating manungsa. Inggih ngriku punika manawi bade njumurupi kadibyan kasagedanipun para Wali lan para linangkung ing djaman kina, ngantos saged nglangkungi pikiran kasagedanipun. '''Wiwitipun Wajang Purwa katatah.''' Wiwitipun wajang purwa katatah paraupanipun, inggih punika kabedah sarana katatah, mripat, kuping, tjangkemipun punika nalika djumenengipun Radeng Trenggana, adjedjuluk Djeng Sultan Sah Ngalam Akbar ingkang kaping III ing Demak. Punika ingkang ijasa wajang kadawuhan natah paraupanipun, nalika tahun djawi 1477. Ingkang mewahi prabot panganggening wajang kadosta kelat bau, gelang, karontjong, anting-anting, badong, djamang, gelung utawi ngore, mawi praba, tuwin praboting wajang mawi kaprada emas, sarta anganggit pakem lampahaning wajang tuwin sulukanipun. Punika wau ingkang anambahi Hingkang Sinuwun Ratu Tunggul ing Giri nalika makili wonten ing karaton Demak, nalika taun djawi 1478. Wiwitipun wajang purwa utawi ringgit watjutjal purwa, sami katatah gajaman, nalikanipun Raden Djakatingkir djumeneng Sultan ing Padjang, adjedjuluk Sultan Hadiwidjaja, ijasa wajang sampun kaprabotan djangkep, mawi katatah gajaman, nanging tanganipun taksih irasan, punika nalika taun djawi 1505. Ingkang mewahi pirantosing ringgit watjutjal mawi kelir, gadebog, tuwin balentjong punika Kandjeng Sunan Kalidjaga. Ingkang mewahi wajang ketek (wanara) punika Sunan ing Giri. Ingkang mewahi wajang ritjikan, Gadjah, Djaran, saha pradjurit prampogan punika Sunan Benang. Kandjeng Sultan ing Demak, (raden Patah) wajang kajon (Gunungan) katantjebaken ing tengah tengahing kelir, sarta kangge piran-<noinclude></noinclude> cvtnb0ooe0w7am850ehxxl2e7gp3c37 250 24922 78509 2026-05-17T02:49:56Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78509 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78510 78509 2026-05-17T02:56:15Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 60 - }}</noinclude>dipun sawang kemawon kanti tjarita, makaten punika isi tjaraning wajang beber nalika djaman samanten. Sareng sampun dumugi ing djaman Demak djaman keislaman wanguning wajang dipun gantos tjorak miring sarwa pandjang, ngantos saged itjal bentuk kawudjudanipun manungsa, kantun awudjud gambar raos kawudjudaning kadjiwan dipun bajangaken ngantos karaos kados awudjud manungsa saestu. Punika ingkang manggih anggit sapisan wawangunan makaten punika Djeng Sunan ing Giri. Mila ladjeng karan ringgit, anggadahi teges Sunan Giri ingkang nganggit, dalah panatanipun pisan ugi Sunan Giri ingkang ngatur. Mila ladjeng ingkang dados tutungguling wajang inggih punika Batara Guru dipun sukani sebatan Girinata, anggadahi pikadjeng Sunan Giri ingkang nata. Makaten katah katahing tijang sami gadah pamanggih angotak atik dateng seserepan bab wajang punika wau. Pramila wajang punika ladjeng saged dados kagunan ingkang hawig remit ngantos dados barang ingkang edi peni,sae lan prajogi sanget kangge pasegahan wonten ing pasamuan minangka kangge pameran. Sabab isi kagunan ingkang edi peni lan piwulang ingkang miraos, saja malih manawi dalangipun lebda kawruh, para pamirsa ladjeng sami kasupen dateng kabetahanipun, ing raos prasasat ngambah ing djaman anjar, kabekta saking sengeming manah, ladjeng ngawontenaken kasupen. {{C|'''BAB WAJANG.'''}} Miturut serat asaling ringgit saking katranganipun tuan Dr. G.A.J. Hazeu, ingkang kagubah ing tembung djawi dening R. M. Mangkudimedja. '''Ringgit Watjutjal ing Djaman ka-Islaman.''' Wiwitipun wajang ingkang kadamel saking watjutjal maesa punika nalika djumenengipun Raden Patah. Djumeneng Sultan ing Demak nalika taun djawi 1437 ing sakawit kawudjudaning wajang purwa punika inggih kados dene gegambaraning manungsa, ingkang katurun kangge tjonto kados dene gambar tjawen relijef tjandi Panataran. Ing sak rehning magepokan kalijan agami Islam dados tjegahing sarak (karam), ing mangka sang nata punika remen sanget dateng wajang, pramila para Wali ladjeng sami ambijantu mangun kawudjudaning ringgit watjutjal purwa punika wau. Nalika samanten ringgit watjutjal dereng sami katatah ing bagean lebetipun, namung<noinclude></noinclude> mrx9wx57v9egjfjy1ebuu02qet55vcw 250 24923 78511 2026-05-17T02:56:45Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78512 78511 2026-05-17T03:01:43Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78512 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 58 - }}</noinclude>dongeng Isin ngaku Bapa sakpiturutipun. Sareng tahun 1945 ladjeng kula gantos nami wajang Perdjuangan perlu kangge mengeti djamanipun mangsa perdjuangan, djaman Proklamasi kemerdekaanipun nagari kita ing Indonesia. Ladjeng kenging kangge tjarijos babad Indonesia wiwit djaman kadjadjah Walonda 350 tahun, djaman Djepang 3½ tahun, dumugi sapriki punika. Saweneh wonten ingkang mastani punika wajang Suluh sabab kawudjudanipun meh sami, pantjen prasasat inggih sami, namung wajang Suluh punika ingkang nindakaken namung para pegawai djawatan penerangan kemawon, sabab punika ngemu raos namung dipun tudjokaken kangge alat suka sesuluh penerangan dateng para rakjat, sami ngretosa dateng obah ingering katentremaning nagari. Wajang Kantjil lan wajang Perdjuangan ladjeng kula dadosaken satunggal kotak. Ladjeng dados prigel, ingkang wudjud tijang ladjeng kenging kangge sumpingan kiwa tengen, tjatjahipun sadaja wonten 200 idji. {{ordered list|list_style_type=decimal|start=11 |Wajang Purwa punika nalika taksih djamanipun Prabu Djajabaja ing Kediri, wewangunaning wajang mendet babon gambaran relijef tjandi ing Panataran tjelak Blitar. Kagambar wangun miring wonten ing godong tal, ingkang kangge njorek kalam sada aren dipun lintjipi, manawi godong punika sampun garing tjoretanipun ladjeng katingal tjeta, makaten ngantos dumugi ing Madjapait.}} Sareng wonten ing Madjapait ladjeng kabangun malih wonten ing dlantjang kalambaran ing kain, dipun gambar ing dalem sak adegan sak adegan, miturut lampahanipun, ing dalem sak lampahan dipun gulung, mawi dipun pulas. Djuru sunggingipun ingkang putra pijambak nama raden Sungging Prabangkara. Ladjeng dipun namakaken wajang beber. Manawi ngangge, pamajangipun dipun gelar katantjebaken gadebog utawi deling ingkang dipun sukani bolongan. Gambar ingkang dipun gulung punika kiwa tengen dipun sukani kadjeng kangge uwat-uwat mentang, pandjangipun antawis sadepa, manawi sampun dipun gelar katantjebaken. Kyai dalang ladjeng tjarita miturut isining gambar punika, upami isi gambar djedjeran utawi perangan inggih punika ingkang dipun tjarijosaken kyai dalang miturut isining lampahan gambar punika. Nanging punika wajangipun boten kenging katjepeng, sabab anemplek dados satunggal awudjud gambar, namung<noinclude></noinclude> srsaxpidd7mdsu1totcn8cala4k21ed 250 24924 78513 2026-05-17T03:02:21Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78514 78513 2026-05-17T03:12:44Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78514 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 56 - }}</noinclude><ol>man purwa. Dagelanipun Petruk dipun gantos namanipun Tjepot. Ingkang katah wonten ing tanah bawah Prijangan Bandung.</ol> {{ordered list|list_style_type=decimal|start=6 |Wajang Dupara ingkang ijasa Danuatmadjan ugi prijantun ing Solo. Sakpunika wajang kapundut ing Musium Radyapustaka ugi ing Solo.}} <ol>Punika wajang kangge tjarijos djamanipun para ratu ing Demak dumugi ing Mantaram telas.</ol> {{ordered list|list_style_type=decimal|start=7 |Wajang Djawa ingkang ijasa Dutadipradjan ugi prijantun ing Solo. Punika wajang ugi kangge tjarijos babad Demak dumugi Mantaram telas, nanging ugi kenging kangge tjarijos lampahan Menak babad ing nagari Arab. |Wajang Menak ingkang ijasa Bapak Trunadipa kyai dukun ing kampung Baturana ugi ing Solo. Punika wajang namung mligi kangge tjarijos wiwit Menak lare dumugi lakat telas. Wajangipun wonten 350 idji. |Wajang Kantjil sakawit ingkang ijasa saderek Tionghwa nama Bah Bo Liem. Kala tahun 1925. Dene kula ingkang damel serat punika ugi ijasa wajang Kantjil, kala tahun 1943. Sak derengipun kula gadah wajang punika saben nglampahaken tjarijos Kantjil temtu njambut dateng bah Bo Liem punika wau.}} <ol>Wajang Kantjil punika kanggen njariosaken lelampahanipun dongeng satokewan. Punika sae tumrapipun dateng para anakanak, kenging kangge suka pendidikan sarana tjarijos dongeng satokewan. Manawi kangge dateng para sepuh dongenganipun ngangge tjarijos Kantjil Krida-Martana, isi seserepan kawruh kawruhing ngagesang. Wajang kantjil punika sae saged salaras tumrap dateng lare-lare, pantjen inggih nengsemaken katah lutjonipun. Punika manawi dalangipun saged anglampahaken, manawi dalangipun dereng saged, tegesipun dereng nate sumerep lan njinau tjara-tjaranipun ladjeng dipun prusa kemawon nindak- aken damel tjara pijambak, adatipun ladjeng katingal semplah. Sabab wajangipun tanpa tangan, manawi dereng saged ladjeng katingal katjel, boten umuk lan ngalem badan kula pijambak, ing Solo saweg kula pijambak ingkang saged, anggen kula njinau kala tahun 1927. Dumugi samangke ngantos karan dalang wajang kantjil.</ol> {{ordered list|list_style_type=decimal|start=10 |Wajang perdjuangan, punika ingkang ijasa kula R.M. Sajid, punika anggen kula damel kala tahun 1944. Kula namakaken wajang Sandiwara, kangge tjarijos dedongengan ingkang ngemu raospiwulang kangge tetuladan ingkang sae. Upaminipun tjarijos}}<noinclude></noinclude> lelz5qgehr55tsrgj8lbepc9wthahxh 250 24925 78515 2026-05-17T03:14:10Z Suga Widi 1719 /* Durung katitiwaca */ 78515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78516 78515 2026-05-17T03:20:49Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 53 - }}</noinclude>kamadjenganipun. Punika wajang ladjeng kenging dipun namekaken wajang perdjuangan, kangge tjarijos babad perdjuangan, utawi wajang Suluh kangge sesuluh penerangan, ingkang punika kula namung sumangga dateng para nupiksa. {{C|'''WARNI-WARNINING WAJANG ING SURAKARTA.'''}} Warni-warnining wajang ing Surakarta ingkang sampun kula sumerepi, kados ingkang kula aturaken ing ngandap punika. No. #Wajang Purwa miturut tjarijosing serat, ingkang ijasa sakawit Prabu Djajabaja narendra ing Kediri. Taksih awudjud ron tal.(godong tal), ingkang dipun damel, dipun tjoret kalijan kalam,.dipun wadahi ing kandaga, (bokor ageng). Saben dinten wijosanipun sang prabu kangge tjarijos andongengaken lelampahanipun para leluhuripun ing djaman tjarijosipun perang Bratajuda, para darah Pandawa mengsah lawan Kurawa, perang sami kadang. #Wajang Gedog, mendet tembung saking kedok (topeng), dipun angge nama wajang, ingkang ijasa kandjeng Sunan ing Giri. Punika kangge njarijosaken para ratu ing Djenggala dumugi ing nagari Pedjadjaran telas. #Wajang Madija ingkang ijasa pandjenenganipun Kandjeng Gusti Mangkunagara ingkang kaping IV ing Surakarta, kangge njarijosaken lelampahanipun para ratu sak bibaripun perang Bratajuda. Inggih punika djamanipun Prabu Gendrajana dumugi ing nagari Djenggala telas. #Wajang Klitik, utawi wajang krutjil, klitik tegesipun kalotakan. Ingkang dipun damel saking kaju krutjil anggadahi teges tjilik pating patisi) kawudjudanipun wajang Ingkang ijasa Kandjeng Sunan ing Kudus, tjatjahipun wajang namung 70 idji, kangge tjarijos lampahan babad Padjadjaran dumugi ing Madjapait pungkasan telas. #Sunan Kudus ugi ijasa wajang Golek, kadamel saking kaju dipun sukani prabot tjara manungsa, tjatjahipun ugi namung 70 idji. Ingkang katah lampah wonten ing bawah Tjepu lan Bodjonagoro. Sami ngangge tjarijos lampahan menak, babadipun ing tanah Arab, upaminipun Wong Agung Menak lan Marmaja sakpiturutipun. <ol>Ing Djawi kilen ugi katah wajang golek, nanging dipun dandosi tjara wajang wong (ringgit tijang), kangge tjarijos lampahan dja-</ol><noinclude></noinclude> g01c8nljdimy8a88zo5lhxaimv78nzx 78517 78516 2026-05-17T03:21:13Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78517 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 53 - }}</noinclude>kamadjenganipun. Punika wajang ladjeng kenging dipun namekaken wajang perdjuangan, kangge tjarijos babad perdjuangan, utawi wajang Suluh kangge sesuluh penerangan, ingkang punika kula namung sumangga dateng para nupiksa. {{C|'''WARNI-WARNINING WAJANG ING SURAKARTA.'''}} Warni-warnining wajang ing Surakarta ingkang sampun kula sumerepi, kados ingkang kula aturaken ing ngandap punika. No. #Wajang Purwa miturut tjarijosing serat, ingkang ijasa sakawit Prabu Djajabaja narendra ing Kediri. Taksih awudjud ron tal.(godong tal), ingkang dipun damel, dipun tjoret kalijan kalam,.dipun wadahi ing kandaga, (bokor ageng). Saben dinten wijosanipun sang prabu kangge tjarijos andongengaken lelampahanipun para leluhuripun ing djaman tjarijosipun perang Bratajuda, para darah Pandawa mengsah lawan Kurawa, perang sami kadang. #Wajang Gedog, mendet tembung saking kedok (topeng), dipun angge nama wajang, ingkang ijasa kandjeng Sunan ing Giri. Punika kangge njarijosaken para ratu ing Djenggala dumugi ing nagari Pedjadjaran telas. #Wajang Madija ingkang ijasa pandjenenganipun Kandjeng Gusti Mangkunagara ingkang kaping IV ing Surakarta, kangge njarijosaken lelampahanipun para ratu sak bibaripun perang Bratajuda. Inggih punika djamanipun Prabu Gendrajana dumugi ing nagari Djenggala telas. #Wajang Klitik, utawi wajang krutjil, klitik tegesipun kalotakan. Ingkang dipun damel saking kaju krutjil anggadahi teges tjilik pating patisi) kawudjudanipun wajang Ingkang ijasa Kandjeng Sunan ing Kudus, tjatjahipun wajang namung 70 idji, kangge tjarijos lampahan babad Padjadjaran dumugi ing Madjapait pungkasan telas. #Sunan Kudus ugi ijasa wajang Golek, kadamel saking kaju dipun sukani prabot tjara manungsa, tjatjahipun ugi namung 70 idji. Ingkang katah lampah wonten ing bawah Tjepu lan Bodjonagoro. Sami ngangge tjarijos lampahan menak, babadipun ing tanah Arab, upaminipun Wong Agung Menak lan Marmaja sakpiturutipun. <ol>Ing Djawi kilen ugi katah wajang golek, nanging dipun dandosi tjara wajang wong (ringgit tijang), kangge tjarijos lampahan dja-</ol><noinclude></noinclude> eutummchu7gsyiv5jhz78ya39cdm29c 250 24926 78543 2026-05-17T06:10:30Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78543 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78544 78543 2026-05-17T06:43:44Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 16 - }}</noinclude> 6 {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦱꦱꦺꦢꦤꦺꦏꦁꦲꦶꦧꦸ꧈ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦢꦶꦲꦼꦩꦺꦴꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦱꦶꦪꦶꦢ꧀​ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀꧈ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦩꦲꦸꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦏꦁꦮꦪꦃꦔꦸꦁꦏꦸꦭ꧀ꦭꦶꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁꦏꦫꦺꦴꦥꦸꦠꦿꦤꦺꦣꦺꦮꦺ꧉ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦩꦸꦑ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦲꦶꦏꦸꦥꦚ꧀ꦕꦤ꧀ꦧꦺꦴꦕꦃꦭꦸꦫꦸꦱ꧀ ꦲꦤ꧀ꦢꦼꦩꦼꦤꦏ꧀ꦏꦏꦺꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦤꦏꦭ꧀ ꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ..... ..... ꦩꦭꦃꦩꦸꦁꦠꦤ꧀ꦱꦃꦚꦼꦤꦼꦁꦔꦏꦺ꧈꧉ꦱꦏꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦲꦺꦴꦫꦏꦂꦱꦣꦲꦂ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦲꦺꦴꦫꦧꦉꦁꦭꦤ꧀ꦠꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶ꧉ꦪꦺꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦥꦶꦤꦸꦗꦸꦲꦺꦴꦫꦲꦤ꧈​ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦩ꧀ꦧꦭ꧀ꦭꦶ꧈ꦱꦠꦼꦏꦤꦺꦤꦸꦭꦶꦢꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦏꦺꦗꦺꦗꦺꦂꦲꦤꦱꦟ꧀ꦝꦶꦁꦔꦺꦠꦼꦂꦏꦣꦁꦢꦶꦥꦁꦏꦸ꧉}} 7{{Jawa|tag=div|1=꧋ꦱꦪꦶꦢ꧀​ ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦱꦏꦶꦁꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦶꦁꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦮꦪꦃ꧈ꦏꦕꦫꦶꦠꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦲꦶꦏꦸꦏꦒꦸꦁꦔꦤ꧀ꦥꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦏꦁꦲꦺꦢꦶꦧꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦴꦫꦲꦤꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦮꦤꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧉ꦲꦤꦸꦗꦸꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁꦢꦶꦤ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦭꦼꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦢꦶꦲꦣꦼꦥ꧀ꦥꦶꦢꦺꦤꦶꦁꦥꦫꦭꦸꦲꦸꦂꦤꦸꦫꦺꦱ꧀​ꦤꦸꦭꦶꦲꦤꦧꦺꦴꦕꦃꦤ꧀ꦭꦗꦶꦒ꧀ꦒꦤ꧀ꦠꦼꦏꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧈ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦥꦊꦁꦒꦃꦲ}}<noinclude></noinclude> lvz0atw9tqtpo677uyab97b4daufgki 78545 78544 2026-05-17T06:45:36Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78545 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 16 - }}</noinclude> {{Jawa|tag=div|1=6꧋ꦱꦱꦺꦢꦤꦺꦏꦁꦲꦶꦧꦸ꧈ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦢꦶꦲꦼꦩꦺꦴꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦱꦶꦪꦶꦢ꧀​ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀꧈ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦩꦲꦸꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦏꦁꦮꦪꦃꦔꦸꦁꦏꦸꦭ꧀ꦭꦶꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁꦏꦫꦺꦴꦥꦸꦠꦿꦤꦺꦣꦺꦮꦺ꧉ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦩꦸꦑ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦲꦶꦏꦸꦥꦚ꧀ꦕꦤ꧀ꦧꦺꦴꦕꦃꦭꦸꦫꦸꦱ꧀ ꦲꦤ꧀ꦢꦼꦩꦼꦤꦏ꧀ꦏꦏꦺꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦤꦏꦭ꧀ ꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ..... ..... ꦩꦭꦃꦩꦸꦁꦠꦤ꧀ꦱꦃꦚꦼꦤꦼꦁꦔꦏꦺ꧈꧉ꦱꦏꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦲꦺꦴꦫꦏꦂꦱꦣꦲꦂ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦲꦺꦴꦫꦧꦉꦁꦭꦤ꧀ꦠꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶ꧉ꦪꦺꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦥꦶꦤꦸꦗꦸꦲꦺꦴꦫꦲꦤ꧈​ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦩ꧀ꦧꦭ꧀ꦭꦶ꧈ꦱꦠꦼꦏꦤꦺꦤꦸꦭꦶꦢꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦏꦺꦗꦺꦗꦺꦂꦲꦤꦱꦟ꧀ꦝꦶꦁꦔꦺꦠꦼꦂꦏꦣꦁꦢꦶꦥꦁꦏꦸ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=7꧋ꦱꦪꦶꦢ꧀​ ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦱꦏꦶꦁꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦶꦁꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦮꦪꦃ꧈ꦏꦕꦫꦶꦠꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦲꦶꦏꦸꦏꦒꦸꦁꦔꦤ꧀ꦥꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦏꦁꦲꦺꦢꦶꦧꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦴꦫꦲꦤꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦮꦤꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧉ꦲꦤꦸꦗꦸꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁꦢꦶꦤ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦭꦼꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦢꦶꦲꦣꦼꦥ꧀ꦥꦶꦢꦺꦤꦶꦁꦥꦫꦭꦸꦲꦸꦂꦤꦸꦫꦺꦱ꧀​ꦤꦸꦭꦶꦲꦤꦧꦺꦴꦕꦃꦤ꧀ꦭꦗꦶꦒ꧀ꦒꦤ꧀ꦠꦼꦏꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧈ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦥꦊꦁꦒꦃꦲ}}<noinclude></noinclude> dg82jvowg9vy6ps3ybu21ysqsmnt7gy 78546 78545 2026-05-17T06:46:30Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 16 - }}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1=6꧋ꦱꦱꦺꦢꦤꦺꦏꦁꦲꦶꦧꦸ꧈ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦢꦶꦲꦼꦩꦺꦴꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦱꦶꦪꦶꦢ꧀​ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀꧈ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦩꦲꦸꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦏꦁꦮꦪꦃꦔꦸꦁꦏꦸꦭ꧀ꦭꦶꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁꦏꦫꦺꦴꦥꦸꦠꦿꦤꦺꦣꦺꦮꦺ꧉ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦩꦸꦑ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦲꦶꦏꦸꦥꦚ꧀ꦕꦤ꧀ꦧꦺꦴꦕꦃꦭꦸꦫꦸꦱ꧀ ꦲꦤ꧀ꦢꦼꦩꦼꦤꦏ꧀ꦏꦏꦺꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦤꦏꦭ꧀ ꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ..... ..... ꦩꦭꦃꦩꦸꦁꦠꦤ꧀ꦱꦃꦚꦼꦤꦼꦁꦔꦏꦺ꧈꧉ꦱꦏꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦲꦺꦴꦫꦏꦂꦱꦣꦲꦂ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦲꦺꦴꦫꦧꦉꦁꦭꦤ꧀ꦠꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶ꧉ꦪꦺꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦥꦶꦤꦸꦗꦸꦲꦺꦴꦫꦲꦤ꧈​ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦩ꧀ꦧꦭ꧀ꦭꦶ꧈ꦱꦠꦼꦏꦤꦺꦤꦸꦭꦶꦢꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦏꦺꦗꦺꦗꦺꦂꦲꦤꦱꦟ꧀ꦝꦶꦁꦔꦺꦠꦼꦂꦏꦣꦁꦢꦶꦥꦁꦏꦸ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=7꧋ꦱꦪꦶꦢ꧀​ ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦱꦏꦶꦁꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦶꦁꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦮꦪꦃ꧈ꦏꦕꦫꦶꦠꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦲꦶꦏꦸꦏꦒꦸꦁꦔꦤ꧀ꦥꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦏꦁꦲꦺꦢꦶꦧꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦴꦫꦲꦤꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦮꦤꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧉ꦲꦤꦸꦗꦸꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁꦢꦶꦤ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦭꦼꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦢꦶꦲꦣꦼꦥ꧀ꦥꦶꦢꦺꦤꦶꦁꦥꦫꦭꦸꦲꦸꦂꦤꦸꦫꦺꦱ꧀​ꦤꦸꦭꦶꦲꦤꦧꦺꦴꦕꦃꦤ꧀ꦭꦗꦶꦒ꧀ꦒꦤ꧀ꦠꦼꦏꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧈ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦥꦊꦁꦒꦃꦲ}}<noinclude></noinclude> fboc12gfe9juhixgn0g1jyt8k0ougge 78547 78546 2026-05-17T06:49:39Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 16 - }}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1=6꧋ꦱꦱꦺꦢꦤꦺꦏꦁꦲꦶꦧꦸ꧈ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦢꦶꦲꦼꦩꦺꦴꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦱꦶꦪꦶꦢ꧀​ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀꧈ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦺꦪꦁꦩꦲꦸꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦏꦁꦮꦪꦃꦔꦸꦁꦏꦸꦭ꧀ꦭꦶꦠꦶꦤꦶꦩ꧀ꦧꦁꦏꦫꦺꦴꦥꦸꦠꦿꦤꦺꦣꦺꦮꦺ꧉ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦩꦸꦑ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦲꦶꦏꦸꦥꦚ꧀ꦕꦤ꧀ꦧꦺꦴꦕꦃꦭꦸꦫꦸꦱ꧀ ꦲꦤ꧀ꦢꦼꦩꦼꦤꦏ꧀ꦏꦏꦺꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦤꦏꦭ꧀ ꦲꦺꦴꦫꦠꦲꦸꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦥꦺꦴꦪꦺꦴꦏ꧀ꦏꦤ꧀ ..... ..... ꦩꦭꦃꦩꦸꦁꦠꦤ꧀ꦱꦃꦚꦼꦤꦼꦁꦔꦏꦺ꧈꧉ꦱꦏꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦲꦺꦴꦫꦏꦂꦱꦣꦲꦂ꧈ꦪꦺꦤ꧀ꦲꦺꦴꦫꦧꦉꦁꦭꦤ꧀ꦠꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶ꧉ꦪꦺꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦧꦶꦥꦶꦤꦸꦗꦸꦲꦺꦴꦫꦲꦤ꧈​ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦡꦭꦶꦧ꧀ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦤꦶꦩ꧀ꦧꦭ꧀ꦭꦶ꧈ꦱꦠꦼꦏꦤꦺꦤꦸꦭꦶꦢꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦏꦺꦗꦺꦗꦺꦂꦲꦤꦱꦟ꧀ꦝꦶꦁꦔꦺꦠꦼꦂꦏꦣꦁꦢꦶꦥꦁꦏꦸ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=7꧋ꦱꦪꦶꦢ꧀​ ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦱꦏꦶꦁꦧꦔꦼꦠ꧀ꦠꦶꦁꦠꦽꦱ꧀ꦤꦤꦺꦩꦫꦁꦲꦶꦁꦏꦁꦮꦪꦃ꧈ꦏꦕꦫꦶꦠꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦢꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦲꦶꦏꦸꦏꦒꦸꦁꦔꦤ꧀ꦥꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦏꦁꦲꦺꦢꦶꦧꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦴꦫꦲꦤꦮꦺꦴꦁꦏꦁꦮꦤꦶꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧉ꦲꦤꦸꦗꦸꦱꦮꦶꦗꦶꦤꦶꦁꦢꦶꦤ꧈ꦱꦪꦶꦢ꧀ꦄꦧ꧀ꦗꦸꦭ꧀ꦩꦸꦠꦭꦶꦧ꧀ꦭꦼꦔ꧀ꦤꦁꦒꦃꦲꦤ꧀ꦢꦶꦲꦣꦼꦥ꧀ꦥꦶꦢꦺꦤꦶꦁꦥꦫꦭꦸꦲꦸꦂꦤꦸꦫꦺꦱ꧀​ꦤꦸꦭꦶꦲꦤꦧꦺꦴꦕꦃꦤ꧀ꦭꦗꦶꦒ꧀ꦒꦤ꧀ꦠꦼꦏꦲꦶꦁꦏꦺꦴꦤꦺꦴ꧈ꦧꦚ꧀ꦗꦸꦂꦭꦸꦁꦒꦸꦃꦲꦶꦁꦥꦊꦁꦒꦃꦲ}}<noinclude></noinclude> 2v8xs618yxx7z2vkq0kdps4r60m60fj 250 24927 78548 2026-05-17T06:53:04Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78548 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78550 78548 2026-05-17T07:13:40Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| - 26 - }}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1=ꦪꦏ꧀ꦲꦏꦼꦤ꧀ꦏꦁꦒꦺꦲꦩ꧀ꦧꦺꦭꦤ꧀ꦤꦶꦣꦮꦸꦃꦣꦮꦸꦃꦲꦶꦥꦸꦤ꧀ꦦꦔꦺꦫꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦩꦲꦭꦸꦲꦸꦂ꧉}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦩꦸꦧꦭꦺꦒ꧀ꦩꦸꦧꦭꦺꦏ꧀ (Propagandisten) ꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ꦱꦪꦱꦏꦸꦠ꧀ꦠꦤ꧀ꦢꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦠꦤ꧀ꦥꦏꦺꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀​ꦲꦶꦁꦥꦸꦤ꧀ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦢꦶꦏꦩ꧀ꦥꦸꦁ꧈ꦣꦸꦱꦸꦤ꧀​ꦭꦤ꧀ꦏꦶꦛꦏꦶꦛꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦝꦠꦼꦁꦔꦶ꧉ꦢꦺꦤꦺꦲꦁꦒꦺꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦮꦲꦸ꧈ꦗꦭꦂꦫꦤ꧀ꦥꦚ꧀ꦕꦺꦤ꧀ꦱꦩ꧀ꦥꦸꦤ꧀ꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦮꦗꦶꦧ꧀ꦧꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦧꦼꦤ꧀ꦱꦧꦼꦤ꧀ꦠꦶꦪꦁꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ꦏꦢꦃꦢꦢꦺꦴꦱ꧀ꦩꦸꦧꦭꦺꦏ꧀​ꦲꦸꦠꦮꦶꦩꦭꦶꦃꦠꦸꦩꦿꦥ꧀ꦲꦶꦁꦲꦒꦩꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ꦠꦧ꧀ꦭꦺꦏ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦱꦠꦸꦁꦒꦶꦭ꧀ꦭꦶꦁꦥꦢꦩꦼꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁ​ꦮꦶꦒꦠꦺꦴꦱ꧀ꦥꦶꦪꦩ꧀ꦧꦏ꧀꧈}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦢꦺꦤꦺꦲꦁꦒꦺꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦑꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ s.a.w.ꦥꦸꦤꦶꦏꦲꦱꦿꦶꦁꦲꦸꦠꦸꦱ꧀ꦱꦤ꧀ꦥꦫꦱꦏ꦳ꦧꦠ꧀ ꦲꦸꦠꦮꦶꦔꦶꦤ꧀ꦠꦸꦤ꧀ꦤꦶꦱꦼꦫꦠ꧀ꦝꦠꦼꦁꦥꦫꦫꦗꦲꦶꦁꦤꦒꦫꦶꦱꦏꦶꦮꦠꦼꦔꦼꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦏꦢꦺꦴꦱ꧀ꦠ꧇ꦫꦗꦫꦸꦩ꧀​ꦌꦒꦶꦥ꧀ꦠꦼ꧈ꦏ꦳ꦧ꧀ꦱꦶ꧈ꦦꦺ‌ꦂꦯꦶ꧈ꦧꦸꦏꦿ꧈ꦣꦩꦱ꧀ꦏꦸꦱ꧀​ꦭꦤ꧀ꦱꦤꦺꦱ꧀ꦱꦤꦺꦱ꧀ꦱꦶꦥꦸꦤ꧀ ꦥꦼꦂꦭꦸꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦸꦥꦢꦺꦴꦱ꧀ꦥꦫꦫꦗꦮꦲꦸꦱꦩꦶꦪꦔꦿꦱꦸꦏ꧀ꦲꦒꦩꦶꦤꦶꦥꦹꦤ꧀ꦦꦔꦺꦫꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦩꦲꦲꦒꦸꦁ[ꦲꦒꦩꦆ}}<noinclude></noinclude> h0le93nbizgv1ddl89sl6fm4lg2cpd0 250 24928 78551 2026-05-17T07:16:42Z Suga Widi 1719 proses titiwaca 78551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Suga Widi" /></noinclude><noinclude></noinclude> 4t18g9g3s191cjwewiiwv6k2wwoe5t6 78553 78551 2026-05-17T07:38:57Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| — 27 —}}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1ꦱ꧀ꦭꦩ꧀]ꦲꦮꦶꦠ꧀ꦲꦁꦒꦩꦶꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦩꦼꦁꦏꦸꦥꦿꦤꦠꦤ꧀ꦭꦲꦶꦂꦭꦤ꧀ꦧꦠꦺꦴꦱ꧀​ꦥꦸꦤꦥꦢꦺꦤꦺꦥꦿꦤꦠꦤꦶꦁꦏꦫꦗꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦢꦩꦼꦭ꧀ꦠꦠꦠꦼꦤ꧀ꦠꦽꦩ꧀ꦩꦶꦁꦤꦒꦫꦶ꧈ꦭꦤ꧀ꦲꦢꦩꦼꦭ꧀ꦏꦥꦶꦭꦸꦗꦼꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦁꦥꦿꦗꦠꦸꦮꦶꦤ꧀ꦏꦮꦸꦭꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ _{(Sosial democratisch).}}} {{Jawa|tag=div|1꧋ꦱꦢꦪꦥꦢꦩꦼꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦩꦤꦮꦶꦏꦠꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ꦏꦟ꧀ꦝꦶꦠꦼꦠꦼꦥ꧀ꦩꦤ꧀ꦠꦼꦥ꧀ꦏꦸꦤꦩꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧈ꦠꦼꦩ꧀ꦠꦸꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦭꦼꦏ꧀ꦱꦤꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦭꦤ꧀ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦶꦁꦔꦶꦏꦧꦶꦔꦃꦲꦤ꧀ꦠꦸꦮꦶꦤ꧀ꦏꦭꦸꦲꦸꦂꦫꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦠꦤ꧀ꦥꦲꦸꦥꦩꦶ꧉ꦭꦃꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦢꦭꦃꦥꦫꦱꦏ꦳ꦧꦠ꧀ꦠꦶꦥꦹꦤ꧀ ꦲꦁꦒꦺꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦤꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦁꦦꦔꦺꦫꦤ꧀ ꦥꦶꦥꦶꦠ꧀ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦩꦼꦏꦃꦱꦲꦺꦁꦒꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦲꦶꦁꦩꦢꦶꦤꦃ꧈ꦱꦤꦢꦾꦤ꧀ꦩꦁꦒꦶꦃꦫꦸꦧꦺꦢꦥꦶꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦥꦶꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦁꦒꦼꦒꦶꦫꦶꦱ꧀ꦱꦶꦱꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦮꦢꦺꦤꦺꦠꦤ꧀ꦱꦃꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦤ꧀ꦠꦼꦥ꧀ꦥꦶꦏꦟ꧀ꦝꦶꦏꦸꦩꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁꦥꦶꦠꦸꦭꦸꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ꦥꦿꦩꦶꦭꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ꦲꦺꦭꦺꦴꦏ꧀ꦩꦤꦮꦶꦥꦚ꧀ꦗꦼꦤꦼꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦭꦤ꧀ꦥꦫꦱꦏ꦳ꦧꦠ꧀ꦠꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦩꦶꦤꦩ꧀ꦥꦶ}}<noinclude></noinclude> 8rzjxofije0fr19bfiuxbetzwt0v624 78554 78553 2026-05-17T07:39:50Z Suga Widi 1719 /* Titiwaca */ 78554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Suga Widi" />{{rh|| — 27 —}}</noinclude>{{Jawa|tag=div|1=ꦱ꧀ꦭꦩ꧀]ꦲꦮꦶꦠ꧀ꦲꦁꦒꦩꦶꦆꦱ꧀ꦭꦩ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦩꦼꦁꦏꦸꦥꦿꦤꦠꦤ꧀ꦭꦲꦶꦂꦭꦤ꧀ꦧꦠꦺꦴꦱ꧀​ꦥꦸꦤꦥꦢꦺꦤꦺꦥꦿꦤꦠꦤꦶꦁꦏꦫꦗꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦢꦩꦼꦭ꧀ꦠꦠꦠꦼꦤ꧀ꦠꦽꦩ꧀ꦩꦶꦁꦤꦒꦫꦶ꧈ꦭꦤ꧀ꦲꦢꦩꦼꦭ꧀ꦏꦥꦶꦭꦸꦗꦼꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦁꦥꦿꦗꦠꦸꦮꦶꦤ꧀ꦏꦮꦸꦭꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ _{(Sosial democratisch).}}} {{Jawa|tag=div|1=꧋ꦱꦢꦪꦥꦢꦩꦼꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦩꦤꦮꦶꦏꦠꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ꦏꦟ꧀ꦝꦶꦠꦼꦠꦼꦥ꧀ꦩꦤ꧀ꦠꦼꦥ꧀ꦏꦸꦤꦩꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧈ꦠꦼꦩ꧀ꦠꦸꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦭꦼꦏ꧀ꦱꦤꦤ꧀ꦤꦶ꧈ꦭꦤ꧀ꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦥꦫꦶꦁꦔꦶꦏꦧꦶꦔꦃꦲꦤ꧀ꦠꦸꦮꦶꦤ꧀ꦏꦭꦸꦲꦸꦂꦫꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦠꦤ꧀ꦥꦲꦸꦥꦩꦶ꧉ꦭꦃꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦥꦸꦤꦶꦏꦏꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦤꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦢꦭꦃꦥꦫꦱꦏ꦳ꦧꦠ꧀ꦠꦶꦥꦹꦤ꧀ ꦲꦁꦒꦺꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦤꦶꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦏꦼꦤ꧀ꦝꦮꦸꦃꦲꦶꦁꦦꦔꦺꦫꦤ꧀ ꦥꦶꦥꦶꦠ꧀ꦮꦺꦴꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦩꦼꦏꦃꦱꦲꦺꦁꦒꦢꦸꦩꦸꦒꦶꦲꦶꦁꦩꦢꦶꦤꦃ꧈ꦱꦤꦢꦾꦤ꧀ꦩꦁꦒꦶꦃꦫꦸꦧꦺꦢꦥꦶꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦥꦶꦤ꧀ꦠꦼꦤ꧀ꦲꦶꦁꦏꦁꦲꦁꦒꦼꦒꦶꦫꦶꦱ꧀ꦱꦶꦱꦔꦼꦠ꧀​ꦲꦺꦮꦢꦺꦤꦺꦠꦤ꧀ꦱꦃꦢꦶꦥꦸꦤ꧀ꦲꦤ꧀ꦠꦼꦥ꧀ꦥꦶꦏꦟ꧀ꦝꦶꦏꦸꦩꦤ꧀ꦢꦼꦭ꧀ꦝꦠꦼꦁꦥꦶꦠꦸꦭꦸꦁꦔꦶꦥꦸꦤ꧀ꦓꦸꦱ꧀ꦡꦶꦄꦭ꧀ꦭꦃ꧉ꦥꦿꦩꦶꦭꦲꦶꦁꦒꦶꦃꦧꦺꦴꦠꦼꦤ꧀ꦲꦺꦭꦺꦴꦏ꧀ꦩꦤꦮꦶꦥꦚ꧀ꦗꦼꦤꦼꦁꦔꦤ꧀ꦤꦶꦥꦸꦤ꧀ꦏꦁꦗꦼꦁꦟꦨꦶꦩꦸꦏ꦳ꦩ꧀ꦩꦢ꧀ꦭꦤ꧀ꦥꦫꦱꦏ꦳ꦧꦠ꧀ꦠꦶꦥꦸꦤ꧀ꦱꦩꦶꦤꦩ꧀ꦥꦶ}}<noinclude></noinclude> b97x774slx1ui2jfgvsw80iga10ey1c 250 24929 78557 2026-05-17T09:28:44Z Ars-arsa 1809 /* Titiwaca */ 78557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ars-arsa" /></noinclude>ꦣꦤ꧀ꦝꦁꦒꦸꦭ꧄ꦢꦾꦤ꧀ꦮꦶꦤꦂꦤꦮꦼꦣꦂꦫꦶꦁꦩꦩꦤꦶꦱ꧀​ꦩꦱ꧀ꦠꦸꦠꦶ ꦫꦺꦃꦮꦶꦩ꧀ꦧꦤꦶꦁꦲꦸꦏꦫ꧈ꦔꦗꦧ꧀ꦗꦸꦩꦸꦗꦸꦂꦏꦗꦠ꧀ꦠꦺ꧈ꦧꦺꦫꦮꦤꦶꦁꦥꦔ ꦣꦸꦃ꧈ꦲꦶꦱꦫꦠ꧀ꦠꦶꦁꦢꦺꦤ꧀ꦚꦩꦂꦱꦸꦢꦶ꧈ꦱꦸꦥꦢꦶꦠꦤ꧀ꦱꦱꦪ꧈ꦩꦩ ꦭꦠ꧀ꦩꦿꦶꦃꦲꦪꦸ꧈ꦲꦠ꧀ꦠꦤꦥꦶꦩꦿꦶꦃꦲꦏ꧀ꦱꦩ꧈ꦩꦫꦶꦁꦱꦒꦸꦁꦏꦁꦏꦱ꧀ꦢꦩꦸ ꦭꦠ꧀ꦲꦶꦁꦠꦸꦭꦶꦱ꧀꧈ꦏꦏꦮꦶꦤ꧀ꦤꦶꦁꦏꦶꦤ꧀ꦠꦏ꧈꧄ꦢꦸꦏ꧀ꦩꦤꦶꦠꦿꦥꦤꦸ ꦗꦸꦲꦶꦁꦲꦫꦶ꧈ꦏꦼꦩꦶꦱ꧀ꦥꦲꦶꦁꦧꦁꦒꦭ꧀ꦏꦥꦶꦁꦭꦶꦩ꧈ꦮꦸꦭꦤ꧀ꦱꦥꦂꦠꦸꦩꦁꦒ ꦥ꧀ꦥꦺ꧈ꦮꦂꦱꦗꦶꦩ꧀ꦩꦸꦮꦭ꧀ꦭꦶꦥꦸꦤ꧀​ꦲꦶꦁꦏꦁꦮꦶꦤ꧀ꦢꦱꦚ꧀ꦕꦪꦏꦺꦏ꧀ꦱꦶ꧈ ꦱꦶꦤꦼꦁꦏꦭꦤ꧀ꦏꦁꦮꦂꦱ꧈ꦩꦺꦴꦁꦏꦥꦺꦔꦼꦠ꧀ꦠꦶꦥꦸꦤ꧀꧈ꦤꦸꦁꦒꦭ꧀ꦭꦱꦔꦺꦱ꧀ꦛꦶꦒꦼ ꦱꦁ꧈ꦱꦗꦠꦶꦤꦶꦁꦒꦼꦱꦁꦲꦶꦁꦄꦮꦭ꧀ꦭꦤ꧀ꦲꦏꦶꦂ꧈ꦥꦶꦤꦸꦱ꧀ꦛꦶꦲꦶꦁ꧀ꦮꦂꦢꦪ꧈ ꧋ꦩꦺꦠ꧀ꦱꦫꦤꦲꦸꦠꦩꦺꦁꦢꦸꦩꦢꦶ꧈ꦏꦂꦪꦱꦸꦏꦥꦶꦉꦤꦺꦁꦱ ꦱꦩ꧈ꦩꦏꦠꦼꦤ꧀ꦮꦲꦸꦲꦤ꧀ꦠꦼꦥ꧀ꦥꦺ꧈ꦩꦂꦩꦩꦂꦱꦸꦤꦢꦺꦁꦏꦣꦸꦃ꧈ꦲꦩ ꦩꦪꦸꦲꦪꦸꦤꦶꦁꦧꦸꦩꦶ꧈ꦩꦩꦿꦶꦃꦫꦲꦪꦸꦤꦶꦫ꧈ꦱꦒꦸꦁꦔꦶꦁꦠꦸꦩꦸꦮꦸꦃ꧈ꦫꦶ ꦤꦼꦏ꧀ꦱꦱꦏꦶꦁꦮꦮꦫꦃ꧈ꦢꦸꦢꦸꦤꦸꦁꦔꦤ꧀ꦏꦣꦿꦸꦃꦲꦸꦠꦩꦤꦶꦁꦔꦸꦫꦶꦥ꧀​ꦫꦸꦩꦼ ꦏ꧀ꦱꦤꦶꦁꦧꦧ꧈꧄ꦢꦸꦁꦔꦶꦁꦕꦶꦱ꧀ꦠꦢꦺꦤ꧀ꦤꦶꦫꦩꦂꦱꦸꦢꦶ꧈ꦩꦿꦶꦃꦕꦫꦶꦠ ꦭꦭꦏꦺꦴꦤ꧀ꦤꦶꦁꦏꦸꦤ꧈ꦏꦁꦠꦸꦲꦸꦲꦤꦏꦢꦢꦺꦤ꧀꧈ꦠꦶꦤꦸꦭꦤ꧀ꦠꦸ ꦭꦣꦣꦸꦱ꧀꧈ꦏꦸꦤꦏꦸꦤꦥꦿꦥ꧀ꦠꦱꦩꦁꦏꦶꦤ꧀꧈ꦠꦤ꧀ꦠꦶꦁꦒꦭ꧀ꦏꦁꦭꦸꦥꦶꦪ꧈ꦲ꧀ꦮ ꦏꦺꦴꦁꦱꦶꦏꦭꦺꦫꦸ꧈ꦥꦸꦂꦮꦩꦢꦾꦭꦤ꧀ꦮꦱꦤ꧈ꦢꦢꦭꦤ꧀ꦤꦶꦁꦭꦭ ꦏꦺꦴꦤ꧀ꦩꦩꦿꦶꦃꦧꦱꦸꦏꦶ꧈ꦠꦤ꧀ꦠꦾꦤ꧀ꦥꦿꦪꦶꦠ꧀ꦤꦺꦁꦢꦿꦶꦪ꧈꧄ ꦒ꧀ꦱꦤ꧀ꦠꦥꦫꦩꦂꦠꦺꦁꦧꦸꦢꦶ꧈ꦧꦸꦢꦪꦤꦶꦁꦱꦼꦢꦾꦩꦿꦶꦃꦲꦸꦠꦩ꧈ꦲꦤ꧀ꦝ ꦥ꧀ꦲꦱꦺꦴꦂꦲꦶꦁꦠꦤ꧀ꦢꦏ꧀ꦏꦺ꧈ꦢꦠꦤ꧀ꦏꦼꦢꦃꦒꦸꦩꦸꦁꦒꦸꦁ꧈ꦲꦤꦭꦺꦴꦁꦱꦩ<noinclude></noinclude> 7aqwfnhd2udzalr684yznarlk6wdu88 250 24930 78558 2026-05-17T09:54:08Z Ars-arsa 1809 /* Durung katitiwaca */ Nggawé kaca barès 78558 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Ars-arsa" /></noinclude><noinclude></noinclude> s9ulqc34uaci28la0mfepplni5h4856 78559 78558 2026-05-17T09:54:19Z Ars-arsa 1809 78559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Ars-arsa" />{{rh||20}}</noinclude>{{c|'''IX. LAKOENING GETIH.'''}} '''1. Djantoeng.''' Djantoeng ikoe sawidjining daging kang koewat banget, minangka motor oetawa pompaning getih. Ing salawasé manoengsa oerip, djantoeng tansah makarti, wis ora ana lèrèné. Doenoengé ing djegodahan-dada ing saantarané keboek kiwa-tengen tembing kiwa, gedéné watara sakepel. Djantoeng ikoe kapérang dadi 2 pérangan, pérangan kiwa lan tengen. Sasisih-sisihé pinérang manéh dadi 2: èmpèr lan sentong, siningget ing lawangan bisa menga lan mineb. Kamaran 4 maoe pada-pada sing santosa déwé, sing pageré kandel ḍéwé, jaikoe sentong kiwa. '''2. Otot-getih.''' Otot-getih ikoe woedjoed broemboengan kang woeled lan mendat, kapérang dadi 3 golongan otot-getih-metoe, otot-getih-mleboe lan otot-getih-lemboet. Otot-getih-metoe ikoe kanggo dalan getih kang saka djantoeng menjang awak lan keboek. Otot- getih-mleboe kanggo dalan getih saka awak lan keboek menjang djantoeng. Déné otot-getih-lemboet jaikoe pang-pangé otot-getih warna loro maoe, pada moedjoedaké trantjangan lemboet banget. Ija ing trantjangan kono ikoe gatoeké panging otot-getih-metoe karo pangé otot-getih-mleboe (élinga lira-liroening gas ing keboek). '''3. Getih.''' Getih ikoe sapérangan gedé woedjoed banjoe (± 80%). Pérangan lijané (± 20%) woedjoed djasad warna-warna: pringkilan-abang, pringkilan-poetih, oejah warna-warna, gadjih, goela <br> sing adjèr 1.1.1. Kadjaba djasad sing woedjoed). Zuurstof ikoe, banjoe-getih isih amot gas ( kamot ing pringkilan abang, koolzuur kamot ing bangsa oeja Pringkilan-getih warna loro maoe ora noenggal asal. Pringkilan- abang asalé saka soengsoem-baloeng (baloeng-sirah, poetjoeking baloeng sing dawa, oepama baloeng poepoe, baloeng lengen), déné pringkilan poetih pabriké woedjced klandjer kimpa). Pagawéané pringkilan-abang : mratakake kilan-poetih nanggoelang lan njirnakaké moengsoeh (bakterie) from apa déné kanggo tambal-soelam péranganing awak kang roesak. Getih ikoe bisané mili, marga disentor déning djantoeng. (Getihé manoengsa ±5 liter, soemrambah ing awak sakodjoer). Getih diperes ing djantoeng, metoe mrambah ing awak, mratakaké, se- pangan. Saka awak bali menjang djantoeng manèh metoe otot-getih-mleboe. Saka djantoeng „getih-reged” iki diperes metoe liwat otot-getih-metoe, andjog ing keboek kiwa-tengen. Saka keboek, sawisé „diresiki”, getih bali menjang djantoeng liwat otot-getih- mleboe. Ing mengko „geti''h-resik” iki'' disentor metoe manèh. Loemajoe toemoedjoe, njirnakaké ngeloe.<noinclude></noinclude> 16kxwggkoo13crl922x06xhx5vcl7d2 78563 78559 2026-05-17T10:45:44Z ~2026-29622-99 1937 78563 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Ars-arsa" />{{rh||20}}</noinclude>{{c|'''IX. LAKOENING GETIH.'''}} '''1. Djantoeng.''' Djantoeng ikoe sawidjining daging kang koewat banget, minangka motor oetawa pompaning getih. Ing salawasé manoengsa oerip, djantoeng tansah makarti, wis ora ana lèrèné. Doenoengé ing djegodahan-dada ing saantarané keboek kiwa-tengen tembing kiwa, gedéné watara sakepel. Djantoeng ikoe kapérang dadi 2 pérangan, pérangan kiwa lan tengen. Sasisih-sisihé pinérang manéh dadi 2: èmpèr lan sentong, siningget ing lawangan bisa menga lan mineb. Kamaran 4 maoe pada-pada sing santosa déwé, sing pageré kandel ḍéwé, jaikoe sentong kiwa. '''2. Otot-getih.''' Otot-getih ikoe woedjoed broemboengan kang woeled lan mendat, kapérang dadi 3 golongan otot-getih-metoe, otot-getih-mleboe lan otot-getih-lemboet. Otot-getih-metoe ikoe kanggo dalan getih kang saka djantoeng menjang awak lan keboek. Otot- getih-mleboe kanggo dalan getih saka awak lan keboek menjang djantoeng. Déné otot-getih-lemboet jaikoe pang-pangé otot-getih warna loro maoe, pada moedjoedaké trantjangan lemboet banget. Ija ing trantjangan kono ikoe gatoeké panging otot-getih-metoe karo pangé otot-getih-mleboe (élinga lira-liroening gas ing keboek). '''3. Getih.''' Getih ikoe sapérangan gedé woedjoed banjoe (± 80%). Pérangan lijané (± 20%) woedjoed djasad warna-warna: pringkilan-abang, pringkilan-poetih, oejah warna-warna, gadjih, goela <br> 1.1.1. Kadjaba djasad sing woedjoed pringkilan lan diasad sing adjèr ikoe, banjoe-getih isih amot gas {{illegible|(kuust lan Koolzuft)}} kamot ing pringkilan abang, koolzuur kamot ing bangsa oejah. Pringkilan-getih warna loro maoe ora noenggal asal. Pringkilan-abang asalé saka soengsoem-baloeng (baloeng-sirah, poetjoeking baloeng sing dawa, oepama baloeng poepoe, baloeng lengen), déné pringkilan poetih pabriké woedjced klandjer (klandjer-gondok, limpa). Pagawéané pringkilan-abang : mratakake {{illegible}} kilan-poetih : nanggoelang lan njirnakaké moengsoeh {{illegible}} apa déné kanggo tambal-soelam péranganing awak kang roesak. Getih ikoe bisané mili, marga disentor déning djantoeng. (Getihé manoengsa ±5 liter, soemrambah ing awak sakodjoer). Getih diperes ing djantoeng, metoe liwat otot-getih-metoe, soemrambah ing awak, mratakaké {{illegible}} pangan. Saka awak bali menjang djantoeng manèh metoe otot-getih-mleboe. Saka djantoeng „getih-reged” iki diperes metoe liwat otot-getih-metoe, andjog ing keboek kiwa-tengen. Saka keboek, sawisé „diresiki”, getih bali menjang djantoeng liwat otot-getih-mleboe. Ing mengko „geti''h-resik” iki'' disentor metoe manèh. Loemajoe toe''moedjoe, ''njirnakaké ngeloe.<noinclude></noinclude> qv5uj8p0vxmmylz34dce657xgjsqe8o 78564 78563 2026-05-17T10:46:34Z ~2026-29622-99 1937 78564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="Ars-arsa" />{{rh||20}}</noinclude>{{c|'''IX. LAKOENING GETIH.'''}} '''1. Djantoeng.'''<br> Djantoeng ikoe sawidjining daging kang koewat banget, minangka motor oetawa pompaning getih. Ing salawasé manoengsa oerip, djantoeng tansah makarti, wis ora ana lèrèné. Doenoengé ing djegodahan-dada ing saantarané keboek kiwa-tengen tembing kiwa, gedéné watara sakepel. Djantoeng ikoe kapérang dadi 2 pérangan, pérangan kiwa lan tengen. Sasisih-sisihé pinérang manéh dadi 2: èmpèr lan sentong, siningget ing lawangan bisa menga lan mineb. Kamaran 4 maoe pada-pada sing santosa déwé, sing pageré kandel ḍéwé, jaikoe sentong kiwa. '''2. Otot-getih.'''<br> Otot-getih ikoe woedjoed broemboengan kang woeled lan mendat, kapérang dadi 3 golongan otot-getih-metoe, otot-getih-mleboe lan otot-getih-lemboet. Otot-getih-metoe ikoe kanggo dalan getih kang saka djantoeng menjang awak lan keboek. Otot- getih-mleboe kanggo dalan getih saka awak lan keboek menjang djantoeng. Déné otot-getih-lemboet jaikoe pang-pangé otot-getih warna loro maoe, pada moedjoedaké trantjangan lemboet banget. Ija ing trantjangan kono ikoe gatoeké panging otot-getih-metoe karo pangé otot-getih-mleboe (élinga lira-liroening gas ing keboek). '''3. Getih.'''<br> Getih ikoe sapérangan gedé woedjoed banjoe (± 80%). Pérangan lijané (± 20%) woedjoed djasad warna-warna: pringkilan-abang, pringkilan-poetih, oejah warna-warna, gadjih, goela <br> 1.1.1. Kadjaba djasad sing woedjoed pringkilan lan diasad sing adjèr ikoe, banjoe-getih isih amot gas {{illegible|(kuust lan Koolzuft)}} kamot ing pringkilan abang, koolzuur kamot ing bangsa oejah. Pringkilan-getih warna loro maoe ora noenggal asal. Pringkilan-abang asalé saka soengsoem-baloeng (baloeng-sirah, poetjoeking baloeng sing dawa, oepama baloeng poepoe, baloeng lengen), déné pringkilan poetih pabriké woedjced klandjer (klandjer-gondok, limpa). Pagawéané pringkilan-abang : mratakake {{illegible}} kilan-poetih : nanggoelang lan njirnakaké moengsoeh {{illegible}} apa déné kanggo tambal-soelam péranganing awak kang roesak. Getih ikoe bisané mili, marga disentor déning djantoeng. (Getihé manoengsa ±5 liter, soemrambah ing awak sakodjoer). Getih diperes ing djantoeng, metoe liwat otot-getih-metoe, soemrambah ing awak, mratakaké {{illegible}} pangan. Saka awak bali menjang djantoeng manèh metoe otot-getih-mleboe. Saka djantoeng „getih-reged” iki diperes metoe liwat otot-getih-metoe, andjog ing keboek kiwa-tengen. Saka keboek, sawisé „diresiki”, getih bali menjang djantoeng liwat otot-getih-mleboe. Ing mengko „geti''h-resik” iki'' disentor metoe manèh. Loemajoe toe''moedjoe, ''njirnakaké ngeloe.<noinclude></noinclude> akzfhb8aks5uc0low404158imtqqqfq 78565 78564 2026-05-17T10:47:27Z Ars-arsa 1809 /* Titiwaca */ 78565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ars-arsa" />{{rh||20}}</noinclude>{{c|'''IX. LAKOENING GETIH.'''}} '''1. Djantoeng.'''<br> Djantoeng ikoe sawidjining daging kang koewat banget, minangka motor oetawa pompaning getih. Ing salawasé manoengsa oerip, djantoeng tansah makarti, wis ora ana lèrèné. Doenoengé ing djegodahan-dada ing saantarané keboek kiwa-tengen tembing kiwa, gedéné watara sakepel. Djantoeng ikoe kapérang dadi 2 pérangan, pérangan kiwa lan tengen. Sasisih-sisihé pinérang manéh dadi 2: èmpèr lan sentong, siningget ing lawangan bisa menga lan mineb. Kamaran 4 maoe pada-pada sing santosa déwé, sing pageré kandel ḍéwé, jaikoe sentong kiwa. '''2. Otot-getih.'''<br> Otot-getih ikoe woedjoed broemboengan kang woeled lan mendat, kapérang dadi 3 golongan otot-getih-metoe, otot-getih-mleboe lan otot-getih-lemboet. Otot-getih-metoe ikoe kanggo dalan getih kang saka djantoeng menjang awak lan keboek. Otot- getih-mleboe kanggo dalan getih saka awak lan keboek menjang djantoeng. Déné otot-getih-lemboet jaikoe pang-pangé otot-getih warna loro maoe, pada moedjoedaké trantjangan lemboet banget. Ija ing trantjangan kono ikoe gatoeké panging otot-getih-metoe karo pangé otot-getih-mleboe (élinga lira-liroening gas ing keboek). '''3. Getih.'''<br> Getih ikoe sapérangan gedé woedjoed banjoe (± 80%). Pérangan lijané (± 20%) woedjoed djasad warna-warna: pringkilan-abang, pringkilan-poetih, oejah warna-warna, gadjih, goela <br> 1.1.1. Kadjaba djasad sing woedjoed pringkilan lan diasad sing adjèr ikoe, banjoe-getih isih amot gas {{illegible|(kuust lan Koolzuft)}} kamot ing pringkilan abang, koolzuur kamot ing bangsa oejah. Pringkilan-getih warna loro maoe ora noenggal asal. Pringkilan-abang asalé saka soengsoem-baloeng (baloeng-sirah, poetjoeking baloeng sing dawa, oepama baloeng poepoe, baloeng lengen), déné pringkilan poetih pabriké woedjced klandjer (klandjer-gondok, limpa). Pagawéané pringkilan-abang : mratakake {{illegible}} kilan-poetih : nanggoelang lan njirnakaké moengsoeh {{illegible}} apa déné kanggo tambal-soelam péranganing awak kang roesak. Getih ikoe bisané mili, marga disentor déning djantoeng. (Getihé manoengsa ±5 liter, soemrambah ing awak sakodjoer). Getih diperes ing djantoeng, metoe liwat otot-getih-metoe, soemrambah ing awak, mratakaké {{illegible}} pangan. Saka awak bali menjang djantoeng manèh metoe otot-getih-mleboe. Saka djantoeng „getih-reged” iki diperes metoe liwat otot-getih-metoe, andjog ing keboek kiwa-tengen. Saka keboek, sawisé „diresiki”, getih bali menjang djantoeng liwat otot-getih-mleboe. Ing mengko „geti''h-resik” iki'' disentor metoe manèh. Loemajoe toe''moedjoe, ''njirnakaké ngeloe.<noinclude></noinclude> 3prom5d80p4f96rpe36h5ps4hljjxrr 78566 78565 2026-05-17T10:50:33Z Ars-arsa 1809 78566 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Ars-arsa" />{{rh||20}}</noinclude>{{c|'''IX. LAKOENING GETIH.'''}} '''1. Djantoeng.'''<br> Djantoeng ikoe sawidjining daging kang koewat banget, minangka motor oetawa pompaning getih. Ing salawasé manoengsa oerip, djantoeng tansah makarti, wis ora ana lèrèné. Doenoengé ing djegodahan-dada ing saantarané keboek kiwa-tengen tembing kiwa, gedéné watara sakepel. Djantoeng ikoe kapérang dadi 2 pérangan, pérangan kiwa lan tengen. Sasisih-sisihé pinérang manéh dadi 2: èmpèr lan sentong, siningget ing lawangan bisa menga lan mineb. Kamaran 4 maoe pada-pada sing santosa déwé, sing pageré kandel ḍéwé, jaikoe sentong kiwa. '''2. Otot-getih.'''<br> Otot-getih ikoe woedjoed broemboengan kang woeled lan mendat, kapérang dadi 3 golongan otot-getih-metoe, otot-getih-mleboe lan otot-getih-lemboet. Otot-getih-metoe ikoe kanggo dalan getih kang saka djantoeng menjang awak lan keboek. Otot- getih-mleboe kanggo dalan getih saka awak lan keboek menjang djantoeng. Déné otot-getih-lemboet jaikoe pang-pangé otot-getih warna loro maoe, pada moedjoedaké trantjangan lemboet banget. Ija ing trantjangan kono ikoe gatoeké panging otot-getih-metoe karo pangé otot-getih-mleboe (élinga lira-liroening gas ing keboek). '''3. Getih.'''<br> Getih ikoe sapérangan gedé woedjoed banjoe (± 80%). Pérangan lijané (± 20%) woedjoed djasad warna-warna: pringkilan-abang, pringkilan-poetih, oejah warna-warna, gadjih, goela <br> 1.1.1. Kadjaba djasad sing woedjoed pringkilan lan diasad sing adjèr ikoe, banjoe-getih isih amot gas {{illegible|(kuust lan Koolzuft)}} kamot ing pringkilan abang, koolzuur kamot ing bangsa oejah. Pringkilan-getih warna loro maoe ora noenggal asal. Pringkilan-abang asalé saka soengsoem-baloeng (baloeng-sirah, poetjoeking baloeng sing dawa, oepama baloeng poepoe, baloeng lengen), déné pringkilan poetih pabriké woedjced klandjer (klandjer-gondok, limpa). Pagawéané pringkilan-abang : mratakake {{illegible}} kilan-poetih : nanggoelang lan njirnakaké moengsoeh {{illegible}} apa déné kanggo tambal-soelam péranganing awak kang roesak. Getih ikoe bisané mili, marga disentor déning djantoeng. (Getihé manoengsa ±5 liter, soemrambah ing awak sakodjoer). Getih diperes ing djantoeng, metoe liwat otot-getih-metoe, soemrambah ing awak, mratakaké {{illegible}} pangan. Saka awak bali menjang djantoeng manèh metoe otot-getih-mleboe. Saka djantoeng „getih-reged” iki diperes metoe liwat otot-getih-metoe, andjog ing keboek kiwa-tengen. Saka keboek, sawisé „diresiki”, getih bali menjang djantoeng liwat otot-getih-mleboe. Ing mengko „geti<u>h-resik” iki</u> disentor metoe manèh. Loemajoe toe<u>moedjoe, </u>njirnakaké ngeloe.<noinclude></noinclude> ev22idxbdrqff1g8vy2ly70jqw1y32g