Úlgi:Paydalanıwshı kaa-3

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kaa">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kaawiki</dbname>
    <base>https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Arnawlı</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talqılaw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Paydalanıwshı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Paydalanıwshı talqılawı</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talqılawı</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl talqılawı</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talqılawı</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Úlgi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Úlgi talqılawı</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Járdem</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Járdem talqılawı</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriya talqılawı</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal talqılawı</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul talqılawı</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Úlgi:Paydalanıwshı kaa-3</title>
    <ns>10</ns>
    <id>635</id>
    <revision>
      <id>229892</id>
      <parentid>136665</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:24:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Úlgi:User kaa-3]] betin [[Úlgi:Paydalanıwshı kaa-3]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi: Qáte atama</comment>
      <origin>136665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="501" sha1="iddkt2r6ox1g48zwlolp40o0oemwmt0" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Pp-semi-template}}&lt;/noinclude&gt;{{ userbox
| border-c = #99B3FF 
| info-c   = #E0E8FF
| id-c     = #99B3FF
| id-s     = 14
| id       = [[Qaraqalpaq tili|kaa]]-3
| info-s   = 7.5
| info     = This user is able to contribute with an '''[[:Category:User kaa-3|advanced]]''' level of '''[[:Category:User kaa|Qaraqalpaq]]'''.
}}&lt;includeonly&gt;{{#ifeq:{{{categories}}}|no||[[Kategoriya:User kaa|{{PAGENAME}}]][[Kategoriya:User kaa-3|{{PAGENAME}}]]}}&lt;/includeonly&gt;&lt;noinclude&gt;{{hújjet}}&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>iddkt2r6ox1g48zwlolp40o0oemwmt0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Paydalanıwshı kaa</title>
    <ns>14</ns>
    <id>2598</id>
    <revision>
      <id>229890</id>
      <parentid>174518</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:23:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229890</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="668" sha1="lnahk4setot1m7lfcvupld2ab0sb22f" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|User kaa}}

* {{tl|Paydalanıwshı kaa}} — ana tili qaraqalpaq tili bolǵanlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-1}} — qaraqalpaq tilin ápiwayı dárejede biletuǵınlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-2}} — qaraqalpaq tilin orta dárejede biletuǵınlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-3}} — qaraqalpaq tilin jetik biletuǵınlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-4}} — qaraqalpaq tilin ana tilindey biletuǵınlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-5}} — qaraqalpaq tilin professional dárejede biletuǵınlar;
* {{tl|Paydalanıwshı kaa-0}} — qaraqalpaq tilin ulıwma bilmeytuǵınlardı kórsetedi.

[[Kategoriya:Tilleri boyınsha paydalanıwshılar|kaa]]</text>
      <sha1>lnahk4setot1m7lfcvupld2ab0sb22f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Ázerbayjanlılar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>5991</id>
    <revision>
      <id>229889</id>
      <parentid>169077</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:16:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Adamlar|Adamlar]]» kategoriyası alıp taslandı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229889</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="118" sha1="qhnpr1ezo59j5iekwhdvp0g6dicx6p3" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|Azerbaijani people}}
{{Commons kategoriya|People of Azerbaijan}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan|Adam]]</text>
      <sha1>qhnpr1ezo59j5iekwhdvp0g6dicx6p3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Ázerbayjan prezidentleri</title>
    <ns>14</ns>
    <id>5992</id>
    <revision>
      <id>229882</id>
      <parentid>198717</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:11:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Ázerbayjan siyasatshıları|Ázerbayjan siyasatshıları]]» kategoriyası alıp taslandı; «[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları|Ázerbayjanlı siyasatshıları]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229882</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="338" sha1="rt7bcorh1yogoe3pz52r46gsy0vjur1" xml:space="preserve">{{main|Ázerbayjan prezidenti}}
{{Commons kategoriya|Presidents of Azerbaijan|Presidents of Azerbaijan}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan húkimeti]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha prezidentler|Ázerbayjan]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mámleket basshıları]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Evropa prezidentleri]]</text>
      <sha1>rt7bcorh1yogoe3pz52r46gsy0vjur1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229887</id>
      <parentid>229882</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:15:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları|Ázerbayjanlı siyasatshıları]]» kategoriyası alıp taslandı; «[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshılar|Ázerbayjanlı siyasatshılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229887</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="336" sha1="oegkw8e2kgbz828wm3qho0963udgrrk" xml:space="preserve">{{main|Ázerbayjan prezidenti}}
{{Commons kategoriya|Presidents of Azerbaijan|Presidents of Azerbaijan}}

[[Kategoriya:Ázerbayjan húkimeti]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha prezidentler|Ázerbayjan]]
[[Kategoriya:Ázerbayjan mámleket basshıları]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Evropa prezidentleri]]</text>
      <sha1>oegkw8e2kgbz828wm3qho0963udgrrk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Paydalanıwshı kaa-3</title>
    <ns>14</ns>
    <id>8578</id>
    <revision>
      <id>229891</id>
      <parentid>169180</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya:User kaa-3]] betin [[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa-3]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi: Qáte atama</comment>
      <origin>169180</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="47" sha1="499uq3bwbfbuyuz1gozesejn4smen9q" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya}}

[[Kategoriya:User kaa]]</text>
      <sha1>499uq3bwbfbuyuz1gozesejn4smen9q</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229893</id>
      <parentid>229891</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:26:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229893</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="58" sha1="hl4m10eb7gij9g3wx5mhox32d223j0t" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya}}

[[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa]]</text>
      <sha1>hl4m10eb7gij9g3wx5mhox32d223j0t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229897</id>
      <parentid>229893</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229897</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="6eyg35twi2qvo4sl1m0ola1wxey7x6y" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya}}

[[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa| 03]]</text>
      <sha1>6eyg35twi2qvo4sl1m0ola1wxey7x6y</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Paydalanıwshı kaa-0</title>
    <ns>14</ns>
    <id>9342</id>
    <revision>
      <id>229894</id>
      <parentid>174521</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:26:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229894</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="8vprjvwqqnv8rt60f5zjm4adbjq9j2k" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|User kaa-0}}
Bul kategoriyada '''qaraqalpaq tilin hesh bilmeytuǵın''' yamasa '''az biletuǵın''' wikipediashilar dizimge alınǵan.

[[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa|00]]</text>
      <sha1>8vprjvwqqnv8rt60f5zjm4adbjq9j2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229895</id>
      <parentid>229894</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229895</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="195" sha1="eev5bfh7s3fof3sxi5nemx63u9sjv7d" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|User kaa-0}}
Bul kategoriyada '''qaraqalpaq tilin hesh bilmeytuǵın''' yamasa '''az biletuǵın''' wikipediashilar dizimge alınǵan.

[[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa| 00]]</text>
      <sha1>eev5bfh7s3fof3sxi5nemx63u9sjv7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Beknazar Ernazarov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22831</id>
    <revision>
      <id>229850</id>
      <parentid>227767</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2532" sha1="598gj3u57v8mb1r4c3symx5d06sgluu" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı|oqıǵan jeri=Nókis mámleketlik universiteti|shıǵarmalarınıń tili=[[qaraqalpaq tili]]|tuwılǵan sánesi=11.8.1954|tuwılǵan jeri=[[Taxtakópir rayonı]]|atı=Beknazar Ernazarov|dóretiwshilik túri=[[proza]]|dóretiwshilik jılları=[[1972|1972-jıldan]]|súwret=Beknazar Ernazarov.jpg}}
'''Beknazar Ernazarov''' ''(Бекназар Ерназаров; [[1954|1954-jıl]] [[11-avgust]], [[Taxtakópir rayonı]])'' — qaraqalpaq [[jazıwshı]] hám [[jurnalist]]i. [[Ózbekstan Respublikasına xızmet kórsetken mádeniyat xızmetkeri]] (2026).

== Ómirbayanı ==
B. Ernazarov 1954-jılı 11-avgustta Taxtakópir rayonında tuwılǵan. 1977-jılı Nókis mámleketlik universitetin pitkergen.

Miynet jolın «Qaraqalpaqstan jasları» gazetasınıń xabarshısı bolıp islewden baslaydı.

Sońınan Qaraqalpaqstan Respublikası teleradio kompaniyası redaktorı, [[Jetkinshek|«Jetkinshek» gazetası]]&lt;nowiki/&gt;nıń bólim baslıǵı, «Ǵumsha» jurnalınıń bas redaktorı, «Qaraqalpaqstan» baspası bas redaktorınıń orınbasarı, «Qaraqalpaqstan mádeniyatı» gazetasınıń bas redaktorı, Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamı baslıǵınıń orınbasarı, «Jazıwshı» qorınıń direktorı bolıp isledi.

«Kásiplik bilimlendiriw» gazetasınıń bas redaktorı hám qatar gazeta jurnallardıń shólkemlestiriwshisi.

Ol 1989-jıldan jurnalistler awqamınıń, 2001-jıldan [[Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamı|Jazıwshılar awqamı]]&lt;nowiki/&gt;nıń aǵzası.

== Dóretiwshiligi ==
Birinshi dóretpesi 1972-jılı «Jas Leninshi» gazetasında járiyalandı. B. Ernazarovtıń «Aq qus» (1992), «Ministrdiń shofyorı» (1994), «Mıń qızdıń ashıǵı» (1995), «Shek» (1997), «Puls izlegen bala» (2017), «Gezgenler» (2019) prozalıq kitapları «Qaraqalpaqstan» baspasında basılıp shıqtı.

== Ádebiyatlar ==
* Қарақалпақстан Республикасы жазыўшылары (библиографиялык мағлыўмат) / нашрга тайёрловчи [[Ziyada Bekbergenova|3. Бекбергенова]] -T .: Extremum press , 2011. 240 бет. ISBN 978-9943-356-45-0

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamınıń aǵzaları}}
{{bio-stub}}

[[Kategoriya:Qaraqalpaq jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Jurnalistler]]
[[Kategoriya:Qaraqalpaq jurnalistleri]]
[[Kategoriya:Taxtakópir rayonında tuwılǵanlar]][[Kategoriya:Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamınıń aǵzaları]]</text>
      <sha1>598gj3u57v8mb1r4c3symx5d06sgluu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23879</id>
    <revision>
      <id>229836</id>
      <parentid>229824</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:01:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>229836</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8249" sha1="roh1h2yac73c7ytm7gacesc0pmyfo8n" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:23492}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4883}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4397}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 5 || [[User:Bekan88|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bekan88&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4325}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4129}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2546}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1574}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gozzalina&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1090}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:918}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 24 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 27 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 28 || [[User:Begdullaman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begdullaman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 29 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurlibek Urgenichbaev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 30 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qareken Balasi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BEGJIGIT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Saxibjamal Esemuratova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pirnazarova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Holder&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Miracle0302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begjigit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmoksy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AbzalM&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurkaArzay&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gúlxan Medetbekovna&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bakhit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Melek jurnalist&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jannazarova Sh&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jámiy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;İmmortalance&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Romaine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kagansky&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}</text>
      <sha1>roh1h2yac73c7ytm7gacesc0pmyfo8n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24098</id>
    <revision>
      <id>229865</id>
      <parentid>173866</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:26:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="556" sha1="6f9s4f3f3gjjov72wd8sceaqj1o6v57" xml:space="preserve">{{Jıl navigaciyası|2026}}
{{Jıl haqqında|2026}}
{{Jıl túrli kalendarlarda|2026}}

== {{Waqıyalar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jıl waqıyaları}}

== {{Tuwılǵanlar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jılı tuwılǵanlar}}

== {{Qaytıs bolǵanlar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|2026}}

{{Jıl kalendarı|2026}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Jıllar]]
[[Kategoriya:XXI ásir]]
[[Kategoriya:2026| ]]</text>
      <sha1>6f9s4f3f3gjjov72wd8sceaqj1o6v57</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229866</id>
      <parentid>229865</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:32:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1613" sha1="hrnb5ljd5ck1xqyjw5dy9sawqirf472" xml:space="preserve">{{Jıl navigaciyası|2026}}
{{Jıl haqqında|2026}}
{{Jıl túrli kalendarlarda|2026}}
Jıldıń baslarında Amerika hám Jaqın Shıǵısta qurallı kelispewshilikler kúsheydi. Yanvar ayınıń basında Amerika Qurama Shtatları Venesuelada [[2026-jılǵı Venesuelaǵa Amerika intervensiyası|áskeriy operaciya]] baslap, Venesuela prezidenti [[Nikolas Maduro]]nı qolǵa aldı. Bul óz nábetinde Venesuela neft eksportınıń [[Operation Southern Spear operaciyası dawamında AQSh neft blokadası|blokadasına]] hám [[2026-jılǵı Kuba krizisi|Kubadaǵı krizis]]ke alıp keldi. Suriyada [[2026-jılǵı Arqa-shıǵıs Suriya hújimi]] nátiyjesinde [[Suriya demokratiyalıq kúshleri]] aqır-aqıbet [[Suriya armiyası]] quramına qosıldı, al Yamanda [[2025–2026-jılǵı Qubla Yemen kampaniyası#Yemen húkimetiniń qarsı hújimi|Yemen húkimetiniń qarsı hújimi]] [[Qubla ótpeli keńes]]tiń [[Adenniń qulawı (2026)|qulawına]] alıp keldi. Fevral ayında Pakistan Awǵanstanǵa hawa hújimlerin baslap, eki mámleket ortasında [[2026-jılǵı Awǵanstan–Pakistan urısı|ashıq urıstıń]] baslanıwına sebep boldı.

== {{Waqıyalar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jıl waqıyaları}}

== {{Tuwılǵanlar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jılı tuwılǵanlar}}

== {{Qaytıs bolǵanlar}} ==
{{Qosımsha qarańız|:Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|2026}}

{{Jıl kalendarı|2026}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Jıllar]]
[[Kategoriya:XXI ásir]]
[[Kategoriya:2026| ]]</text>
      <sha1>hrnb5ljd5ck1xqyjw5dy9sawqirf472</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26380</id>
    <revision>
      <id>229838</id>
      <parentid>229826</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:01:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>229838</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6276" sha1="8qogf4qcgjh7dypv3zzx6f2nyrhlyvh" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:86597}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3271}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2912}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 8 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1539}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 11 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 12 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 13 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:998}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 20 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:544}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:380}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BOTijo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>8qogf4qcgjh7dypv3zzx6f2nyrhlyvh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27432</id>
    <revision>
      <id>229837</id>
      <parentid>229825</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T12:01:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>229837</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7902" sha1="eshoy0jirci7p2lycv8ppsny9bxfhwo" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:86597}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:23492}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4883}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 6 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4397}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 7 || [[User:Bekan88|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bekan88&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4325}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4129}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 10 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3271}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2912}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2546}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1574}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 19 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1539}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 22 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 23 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 24 || [[User:Gozzalina|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gozzalina&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1090}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 25 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 26 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 27 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:998}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|Makenzis]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:918}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 39 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:544}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 44 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 45 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pathoschild&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:399}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:380}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 48 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 49 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 50 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]] || {{Permissions|TjBot}}
{{/end}}</text>
      <sha1>eshoy0jirci7p2lycv8ppsny9bxfhwo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları</title>
    <ns>15</ns>
    <id>30822</id>
    <revision>
      <id>229878</id>
      <parentid>200219</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjan siyasatshıları]] betin [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları]] betine kóshirdi</comment>
      <origin>200219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36" sha1="tr90trx4pwx8l1a0suec776dpfydltj" xml:space="preserve">{{Jıllıq kóriwler}}
{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>tr90trx4pwx8l1a0suec776dpfydltj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Paydalanıwshı kaa-1</title>
    <ns>14</ns>
    <id>30918</id>
    <revision>
      <id>229896</id>
      <parentid>174581</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:27:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229896</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="73" sha1="m4wbfnc19xez296wvtqllh2eb3hbmis" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|User kaa-1}}

[[Kategoriya:Paydalanıwshı kaa| 01]]</text>
      <sha1>m4wbfnc19xez296wvtqllh2eb3hbmis</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hari Krishan Duası</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35583</id>
    <revision>
      <id>229870</id>
      <parentid>215678</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:54:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar|Hindistanlı siyasatshılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="11cj6n6chn7mvlxdr4qbhylahybo8je" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| atı = Hari Krishan Duası
| lawazımǵa kirisiw sánesi = 2009-jıl 18-noyabr
| lawazımnan ketiw sánesi = 2015-jıl 17-noyabr
| ómirlik joldası = Adity Dua
| balalar = 1
| kásibi = jurnalist, diplomat, siyasatshı
| lawazımı = [[Rajya Sabha]]nıń aǵzası
| tuwılǵan jeri = [[Britaniya Hindistanı]]
}}
'''Hari Krishan Dua''' ([[1937|1937-jıl]] [[1-iyul]] — [[2026|2026-jıl]] [[4-mart]])&lt;ref&gt;[https://www.tribuneindia.com/news/delhi/hk-dua-former-editor-in-chief-of-the-tribune-passes-away/ HK Dua, former Editor-in-Chief of The Tribune, passes away]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;india.gov.in&quot;&gt;{{Web deregi | bet = Detailed Profile: Shri H.K. Dua| url = https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=2126| jumıs = [[India.gov.in]]| qaralǵan sáne = 2018-jıl 31-oktyabr | arxivsáne = 2018-jıl 1-noyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20181101055213/https://archive.india.gov.in/govt/rajyasabhampbiodata.php?mpcode=2126| url-status = dead}}&lt;/ref&gt; — hindistanlı jurnalist, diplomat hám [[Rajya Sabha]]nıń tayınlanǵan aǵzası.

Dua 1987–1994-jılları «[[Hindustan Times]]» gazetasınıń redaktorı, 1994–1996-jılları «[[The Indian Express]]» gazetasınıń bas redaktorı hám 2003–2009-jılları «[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]]» gazetasınıń redaktorı bolıp isledi. «Indian Express»te islep júrgeninde, Duaǵa ǵalabalıq kommunikaciyanı rawajlandırıwshı «India Media» shólkemi tárepinen «1994-jıldıń media tulǵası» ataǵı berildi&lt;ref&gt;{{cite news |title=H.K. Dua is mediaperson of the year |work=The Indian Express |agency=Press Trust of India |date=21 October 1994 |page=10}}&lt;/ref&gt;. 2001-jıl 10-maydan 2003-jıl 26-mayǵa deyin ol Hindistannıń [[Daniya]]daǵı elshisi bolıp xızmet etti. 2008-jıl fevraldan 2009-jıl noyabrge deyin ol [[Milliy qáwipsizlik keńesi (Indiya)|Milliy qáwipsizlik keńesi]]niń aǵzası boldı&lt;ref name=&quot;india.gov.in&quot;/&gt;.

Dua 1998-jılı [[Padma Buxan]] ordeni menen sıylıqlanǵan&lt;ref&gt;[http://www.tribuneindia.com/2009/20091119/main2.htm &quot;HK Dua nominated to Rajya Sabha&quot;], [[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]], Nov. 18, 2009.&lt;/ref&gt;. 2009-jıl noyabrde ol [[UPA húkimeti]] tárepinen Rajya Sabhaǵa tayınlandı, onıń deputatlıq múddeti 2015-jıl noyabrde tawsıldı.

Dua 2026-jıl 4-martta 88 jasında, úsh hápte burın belgisiz kesellik penen emlewxanaǵa jatqızılǵannan keyin dúnyadan ótti&lt;ref&gt;[https://www.tribuneindia.com/news/delhi/hk-dua-former-editor-in-chief-of-the-tribune-passes-away/ HK Dua, former Editor-in-Chief of The Tribune, passes away]&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{IMDb name| 1496185}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Dua, H. K.}}
[[Kategoriya:1937-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Sargodhadan shıqqan adamlar]]
[[Kategoriya:Hindustan Times jurnalistleri]]
[[Kategoriya:Hindistannıń Daniyadaǵı elshileri]]
[[Kategoriya:Ádebiyat hám bilimlendiriw tarawındaǵı Padma Buxan ordeni iyeleri]]
[[Kategoriya:Rajya Sabhanıń tayınlanǵan aǵzaları]]
[[Kategoriya:Pendjab provinciyasınan shıqqan adamlar (Britaniya Hindistanı)]]
[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar]]</text>
      <sha1>11cj6n6chn7mvlxdr4qbhylahybo8je</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Mohiuddin Ahmed (munshiganjlı siyasatshı)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35788</id>
    <revision>
      <id>229872</id>
      <parentid>215700</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:59:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Bangladeshli siyasatshılar|Bangladeshli siyasatshılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3620" sha1="59881qsecnfnxmpfcm3rbwfi1lote4m" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Moxiuddin Axmed
| negizgi atı          = মহিউদ্দিন আহমেদ
| súwret               = 
| lawazım              = [[Bangladesh Milliy Assambleyası]]nıń aǵzası
| aldınǵısı            = Lawazım jaratılǵan
| keyingisi            = [[Md. Abdul Hai]]
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan ornı        = [[Munshiganj okrugı]], [[Bengal prezidentligi]], Britaniya Hindistanı
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| puqaralıǵı           = [[Bangladesh]]
| partiya              = [[Bangladesh Avami ligası]]
| bilim alǵan jeri     = [[Dakka universiteti]]
}}
'''Moxiuddin Axmed''' ([[1941|1941-jıl]] [[10-may]] — [[2026|2026-jıl]] [[10-mart]])&lt;ref&gt;[https://viewsbangladesh.com/exmunshiganj-mp-mohiuddin-ahmed-passes-away/ Ex-Munshiganj MP Mohiuddin Ahmed passes away]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bday&quot; /&gt; — [[Bangladesh]]diń [[Munshiganj okrugı|Munshiganj okrugınan]] bolǵan siyasatshı. Ol [[1986-jılǵı Bangladesh ulıwma saylawı|1986-jılǵı Bangladesh ulıwma saylawında]] [[Munshiganj-4]] okrugınan parlament aǵzası bolıp saylanǵan&lt;ref name=&quot;1988results2&quot;&gt;{{Web deregi | avtor = &lt;!--Staff writer(s); no by-line.--&gt;| sáne =  | bet = List of 3rd Parliament Members| url = http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/3rd.pdf| qaralǵan sáne = 2014-jıl 13-avgust | jumıs = Jatiya Sangsad| til = bn| arxivurl = https://web.archive.org/web/20180918080059/http://www.parliament.gov.bd/images/pdf/formermp/3rd.pdf| arxivsáne = 2018-jıl 18-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Tuwılıwı hám jaslıǵı ==
Moxiuddin Axmed Munshiganjdiń Banglabazar awqamındaǵı Kayzjar Char awılında, Osman Gani hám onıń zayıbı Maluda Begum shańaraǵında tuwılǵan. Ol 1981-jılı Munshiganj joqarı mektebin pitkergen, keyin Government Horganga kolledjinde hám [[Dakka universiteti]]nde oqıǵan&lt;ref name=bday&gt;{{Web deregi | sáne = 2018-jıl 10-may | script-title = bn:আজ আলহাজ্ব মোঃ মহিউদ্দিন এর ৭৭তম জম্মদিন| url = https://munshiganj24.com/2018/05/10/আজ-আলহাজ্ব-মোঃ-মহিউদ্দিন/| qaralǵan sáne = 2020-jıl 17-oktyabr | jumıs = মুন্সিগঞ্জের খবর...| til = bn| arxivurl = https://web.archive.org/web/20190422034555/https://munshiganj24.com/2018/05/10/%E0%A6%86%E0%A6%9C-%E0%A6%86%E0%A6%B2%E0%A6%B9%E0%A6%BE%E0%A6%9C%E0%A7%8D%E0%A6%AC-%E0%A6%AE%E0%A7%8B%E0%A6%83-%E0%A6%AE%E0%A6%B9%E0%A6%BF%E0%A6%89%E0%A6%A6%E0%A7%8D%E0%A6%A6%E0%A6%BF%E0%A6%A8/| arxivsáne = 2019-jıl 22-aprel }}&lt;/ref&gt;.

== Iskerligi ==
Moxiuddin Axmed oraylıq [[Bangladesh Chhatra League|Chhatra ligası]]nıń úsh márte sport xatkeri bolǵan. Ol Munshiganj okrugı Avami ligasınıń prezidenti hám Munshiganj okrugı keńesiniń baslıǵı bolıp islegen. Sonday-aq, ol [[Sheikh Mujibur Rahman|Sheyx Mudjibur Raxman]]nıń bas qáwipsizlik xızmetkeri bolǵan&lt;ref name=bday /&gt;. Ol [[1986-jılǵı Bangladesh ulıwma saylawı|1986-jılǵı ulıwma saylawda]] [[Bangladesh Avami ligası]] kandidatı retinde [[Munshiganj-4]] saylaw okrugınan parlament aǵzası bolıp saylanǵan&lt;ref name=&quot;1988results2&quot; /&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{DEFAULTSORT:Ahmed, Mohiuddin}}
[[Kategoriya:1941-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Munshiganj okrugınan shıqqan adamlar]]
[[Kategoriya:Dakka diviziyası siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Avami ligası siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Dakka universiteti pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:Bangladeshli siyasatshılar]]

{{bio-stub}}</text>
      <sha1>59881qsecnfnxmpfcm3rbwfi1lote4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kavuri Samba Siva Rao</title>
    <ns>0</ns>
    <id>35789</id>
    <revision>
      <id>229869</id>
      <parentid>215701</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:53:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar|Hindistanlı siyasatshılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5850" sha1="pr0vb2w7snomy7jjyclnpnq91l2uwpu" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Kavuri Samba Siva Rao
| negizgi atı          = Kavuri Samba Siva Rao
| súwret               = Kavuru Sambasiva Rao distributed improved tool kits of art metalware, woodware to handicrafts artisanscraft persons, at a function, in New Delhi. The Secretary, Ministry of Textile, Smt. Zohra Chatterji is also seen (cropped).jpg
| súwret túsindirmesi  = Kavuri Samba Siva Rao 2014-jılı
| lawazım              = [[Tekstil sanaatı ministrligi (Hindistan)|Indiya tekstil sanaatı ministri]]
| premyer              = [[Manmohan Singx]]
| lawazımǵa kirisiw sánesi = 2013-jıl 17-iyun
| lawazımnan ketiw sánesi = 2014-jıl 3-aprel
| aldınǵısı            = [[Anand Sharma]]
| keyingisi            = [[Santosh Kumar Gangwar]]
| lawazım_2            = [[Lok Sabxa]] aǵzası
| lawazımǵa kirisiw sánesi_2 = 2004
| lawazımnan ketiw sánesi_2 = 2014
| aldınǵısı_2          = Bolla Bulli Ramaia
| keyingisi_2          = Maganti Venkatesvara Rao
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan ornı        = [[Eluru]], [[Madras provinciyası]], Britaniya Hindistanı
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan ornı   = [[Xaydarabad]], [[Hindistan]]
| bilim alǵan jeri     = [[Vorangal milliy texnologiya institutı]]
| partiya              = [[Bharatiya Janata partiyası]] (2014-jıldan)
| basqa partiya        = [[Hindistan milliy kongressi]] (1984–2014)
| ómirlik joldası      = Xemalata
| balaları             = 1 ul hám 3 qız
}}
'''Kavuri Samba Siva Rao''' ([[1943|1943-jıl]] [[1-oktyabr]] — [[2026|2026-jıl]] [[11-mart]]) — [[Andxra-Pradesh]] shtatınan shıqqan hindistanlı siyasatshı, injener hám sanaatshı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.business-standard.com/article/news-ians/k-s-rao-an-engineer-industrialist-serving-fifth-term-as-mp-profile-113061700964_1.html| bet = K.S. Rao, an engineer, industrialist serving fifth term as MP (Profile)| jumıs = Business Standard| jıl = 2013}}&lt;/ref&gt;.

Ol 2013-jıl 17-iyunnan baslap UPA húkimetinde [[Tekstil sanaatı ministrligi (Hindistan)|Tekstil sanaatı ministri]] bolıp xızmet etken&lt;ref&gt;{{Web deregi | bet = Who's Who: Minister| url = http://ministryoftextiles.gov.in/aboutus/whos_who/ww_main.htm| baspaxana = Ministry of Textiles| qaralǵan sáne = 2013-jıl 16-sentyabr | url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20131019203122/http://ministryoftextiles.gov.in/aboutus/whos_who/ww_main.htm| arxivsáne = 2013-jıl 19-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

Rao 2014-jılı Andxra-Pradeshtiń bólshekleniwine (ekige bólıniwine) qarsılıq bildirip, ministrlikten hám Kongress jumısshı komitetinen napaqaǵa shıqtı&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://economictimes.indiatimes.com/news/politics-and-nation/sambasiva-rao-resigns-protesting-division-of-andhra-pradesh/articleshow/33177509.cms?from=mdr| bet = Sambasiva Rao resigns protesting division of Andhra Pradesh| jumıs = [[The Economic Times]]| jıl = 2014}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı hám bilimi ==
Rao 1943-jıl 1-oktyabrde Andxra-Pradesh shtatınıń Krishna okrugı Dosapadu awılında tuwılǵan. Onıń ákesiniń atı — marhum Shri Ragxavayya. Ol [[Vorangal milliy texnologiya institutı]]nda (NIT Warangal) bilim alǵan.

== Iskerligi ==
Ol Hindistannıń 8, 9, 12, 14 hám 15-shaqırıq [[Lok Sabxa]]sınıń aǵzası bolǵan. Andxra-Pradesh shtatınıń [[Eluru (Lok Sabxa saylaw okrugı)|Eluru]] saylaw okrugınan wákillik etken hám 2014-jıl 1-mayda [[Bharatiya Janata partiyası]]na (BJP) qosılǵan&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Web deregi | url = http://www.livemint.com/Politics/HKk8vylEzdKiHTwr3Jx6XI/Congress-minister-Kavuri-Samba-Siva-Rao-joins-BJP.html| bet = Congress minister Kavuri Samba Siva Rao joins BJP| familiya = Kalavalapalli| at = Yogendra| sáne = 2014-jıl 2-may | baspaxana = [[Mint (newspaper)|Mint]]| qaralǵan sáne = 2019-jıl 2-noyabr }}&lt;/ref&gt;.

Rao bir waqıtları Kongress jumısshı komitetiniń turaqlı aǵzası edi. Aldınǵı jılları ol Andxra-Pradeshtegi Matchilipatnam Lok Sabxa saylaw okrugınan wákillik etken. Kavuri qurılıs hám densawlıqtı saqlaw tarawlarında iskerlik júrgizgen isbilermen bolǵan. Ol bes márte Hindistan parlamentine saylanǵan hám parlament komitetleriniń aǵzası bolǵan. 2013-jıl 17-iyunda tekstil sanaatı boyınsha Awqamlıq kabinet ministri retinde ant ishti&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://164.100.24.209/newls/Biography.aspx?mpsno=3139| bet = Profile| baspaxana = Indian Parliament| url-status = dead| arxivurl = https://web.archive.org/web/20071017220939/http://164.100.24.209/newls/Biography.aspx?mpsno=3139| arxivsáne = 2007-jıl 17-oktyabr }}&lt;/ref&gt;.

2014-jıl 28-aprelde ol [[Hindistan milliy kongressi]]nen shıqtı hám Bharatiya Janata partiyasına (BJP) qosılıw qararın járiyaladı&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Budan bir ay aldın ol [[Telangana]] shtatınıń qurılıwına narazılıq bildirip, ministrlikten ketken edi. Ol, sonday-aq, Lok Sabxa saylawlarına Hindistan milliy kongressi bileti menen qatnaspaslıǵın bildirdi.

== Ólimi ==
Rao 2026-jıl 11-martta 82 jasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;[https://zeenews.india.com/telugu/vijayawada-city-news/ex-central-minister-died-kavuri-samba-siva-rao-died-due-to-ill-health-ta-292344] {{in lang|te}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Kavuri Samba Siva Rao}}

{{Ekinshi Manmohan Singh ministrligi}}
{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Rao, Kavuri}}
[[Kategoriya:1943-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Andxra-Pradeshli Kongress siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Hindistan parlamentiniń aǵzaları]]
[[Kategoriya:Hindistan húkimeti ministrleri]]
[[Kategoriya:Andxra-Pradeshli injenerler]]
[[Kategoriya:Hindistanlı sanaatshılar]]
[[Kategoriya:Elurudan shıqqan adamlar]]
[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar]]</text>
      <sha1>pr0vb2w7snomy7jjyclnpnq91l2uwpu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Govind Parmar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36056</id>
    <revision>
      <id>229868</id>
      <parentid>215721</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:52:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar|Hindistanlı siyasatshılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2733" sha1="94l1jb9r3hj1yltd6m8fpug2giync22" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Govind Parmar
| negizgi atı          = Govind Parmar
| lawazım              = [[Madxya-Pradesh nızam shıǵarıwshı jıynalısı]]nyń aǵzası
| tuwılǵan sánesi      = 1953 yamasa 1954
| tuwılǵan ornı        = [[Ujjayn]], [[Madxya-Pradesh]], Hindistan
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| puqaralıǵı           = {{IND}}
| partiya              = [[Bharatiya Janata partiyası]] (BJP)
| kásibi               = siyasatshı
}}
'''Govind Parmar''' ([[1953]] yamasa [[1954|1954-jıl]] — [[2026|2026-jıl]] [[6-mart]]) — [[Bharatiya Janata partiyası]]nıń hindistanlı siyasatshısı. Parmar [[Ujjayn rayonı]]ndaǵı [[Tarana (Vidxan Sabxa saylaw okrugı)|Tarana okrugı]]nan [[Madxya-Pradesh nızam shıǵarıwshı jıynalısı|Madxya-Pradesh nızam shıǵarıwshı jıynalısınıń]] aǵzası bolǵan&lt;ref&gt;[http://www.electionsinindia.com/20/Ujjain/Tarana/yearwiseacdata.aspx Tarana Assembly (Vidhan Sabha) Constituency]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.elections.in/madhya-pradesh/assembly-constituencies/tarana.html Sitting and previous MLAs from Tarana (SC) Assembly Constituency]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://elections.traceall.in/vidhan-sabha-assembly-election-results/Tarana-in-Madhya-Pradesh Previous Year's Election Results in Tarana, Madhya Pradesh]&lt;/ref&gt;.

2017-jıl 13-aprelde Parmar hám onıń ulı pullı jol ótkeriw punktiniń hayal xızmetkerine hújim jasawda ayıplanǵan, policiya bolsa bul boyınsha dáslep shara kórmegen&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = http://www.hindustantimes.com/india-news/gujarat-bjp-mla-accused-of-assaulting-toll-plaza-staff-over-rs-70-hc-pulls-up-cops-over-inaction-orders-cid-probe/story-tAVkqrzy2NrZXJXNmTNvbI.html| bet = Gujarat BJP MLA accused of assaulting toll plaza staff over Rs 70, HC pulls up cops| jumıs = Hindustan Times| sáne = 2017-jıl 8-may }}&lt;/ref&gt;. Shama menen, bir aydan keyin sudya bul waqıya boyınsha tergew ótkeriwge buyrıq berdi.

Parmar 2026-jıl 6-martta 72 jasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{cite news|title=Gujarat BJP MLA Govind Parmar dies at 72|url=https://theprint.in/india/gujarat-bjp-mla-govind-parmar-dies-at-72/2872120/|accessdate=7 March 2026|publisher=The Print|date=6 March 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{reflist}}

{{bio-stub}}

{{DEFAULTSORT:Parmar, Govind}}
[[Kategoriya:1950-jılları tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Tuwılǵan jılı anıq emes shaxslar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Ujjaynnan shıqqan adamlar]]
[[Kategoriya:Madxya-Pradeshtegi Bharatiya Janata partiyası siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Madxya-Pradesh nızam shıǵarıwshı jıynalısınıń aǵzaları]]
[[Kategoriya:XXI ásir hindistanlı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar]]</text>
      <sha1>94l1jb9r3hj1yltd6m8fpug2giync22</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026-jılda Qaraqalpaqstan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>36813</id>
    <revision>
      <id>229867</id>
      <parentid>227484</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:44:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2605" sha1="aoh8iwjtrkk15b7n2y3zxhw73pcohz7" xml:space="preserve">Tómendegiler '''Qaraqalpaqstanda 2026-jılı''' bolıwı rejelestirilgen hám kútilip atırǵan waqıyalar dizimi. 2026 (MMXXVI) — házirgi jıl, [[Grigoriy kalendarı|Grigorian kalendarı]] boyınsha [[piyshembi]] kúni baslanatuǵın ápiwayı jıl, bizin eramızdıń (b.e.) hám biziń dáwirimizdiń 2026-jılı, 3-mıń jıllıqtıń hám XXI ásirdiń 26-jılı, sonday-aq, 2020-jıllardıń 7-jılı bolıp esaplanadı.

2026-jıl Ózbekstannıń ǵárezsizliginen keyingi 35-jılı boladı.

== Házirgi basshılar ==
{| class=wikitable
|-
! Súwret
! Lawazım
! Atı
|-
| [[File:AmanbayOrinbaev.jpg|50px]]
| [[Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń Baslıǵı]]
| [[Amanbay Orınbaev]]
|-
| 
| [[Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń Baslıǵı]]
| [[Farhad Ermanov]]
|}

== {{Qaytıs bolǵanlar}} ==

=== Yanvar ===

=== Fevral ===
* [[7-fevral]] — [[Jańabay Shılmanov]], qaraqalpaqstanlı mámleketlik isker, general-mayor.
* [[11-fevral]] — [[Qállibek Kamalov]], qaraqalpaqstanlı siyasatshı&lt;ref&gt;{{cite news |date=11 February 2026|title=Qallibek Kamalov vafot etgani aytilmoqda|url=https://www.gazeta.uz/oz/2026/02/11/qallibek-kamalov/|work=Gazeta.uz|language=Uzbek|access-date=11 February 2026}}&lt;/ref&gt;.
* [[23-fevral]] — [[Tajixal Qudaybergenova]], pedagogika ilimleriniń kandidatı, professor.

=== Mart ===
* [[25-mart]] — [[Maqset Ayımbetov]], qaraqalpaq tilshi alımı, matematik.
* [[30-mart]] — [[Edilbay Akimov]], qaraqalpaq estraada qosıqshısı.

=== Aprel ===

=== May ===
* [[1-may]] — [[Injigúl Saburova]], qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog.

== Bayramlar ==
{{small|Derek}}&lt;ref&gt;{{Web deregi | url = https://publicholidays.asia/uzbekistan/#2026-public-holidays| bet = Uzbekistan Public Holidays 2026| qaralǵan sáne = 2025-jıl 31-dekabr | jumıs = Public Holidays Global}}&lt;/ref&gt;:
* 1-yanvar — [[Jańa jıl kúni]]
* 14-yanvar — [[Watan qorǵawshılar kúni]]
* 8-mart — [[Xalıqaralıq hayal-qızlar kúni]]
* 20-mart — [[Eid al-Fitr]]
* 21-mart — [[Nawrız]]
* 9-may — [[Jeńis kúni|Eslew hám qádirlew kúni]]
* 27-may — [[Eid al-Adha]]
* 1-sentyabr — [[Ǵárezsizlik kúni (Ózbekstan)|Ǵárezsizlik kúni]]
* 1-oktyabr — [[List of Teachers' Days#Dates by country/region|Ustaz hám oqıtıwshılar kúni]]
* 8-dekabr — [[Ózbekstan Konstituciyası|Konstituciya kúni]]

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [https://www.timeanddate.com/calendar/?year=2026&amp;country=184 Onlayn kalendar]

[[Kategoriya:2026-jılda Qaraqalpaqstan| ]]
[[Kategoriya:2020-jıllarda Qaraqalpaqstan]]</text>
      <sha1>aoh8iwjtrkk15b7n2y3zxhw73pcohz7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muxammed Amin Rasulzade</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40307</id>
    <revision>
      <id>229884</id>
      <parentid>226956</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:11:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Ázerbayjan siyasatshıları|Ázerbayjan siyasatshıları]]» kategoriyası alıp taslandı; «[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları|Ázerbayjanlı siyasatshıları]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229884</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13816" sha1="g38cym9gfjm2j1f0rdehqlmlxmniq0c" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı    = Muxammed Amin Rasulzade
| negizgi atı          = {{lang-az|Məhəmməd Əmin Rəsulzadə}}
| súwret               = Mahammad Amin Rasulzade 5.jpg
| súwret túsindirmesi  = Rasulzade, shama menen, 1950-jılları
| lawazım              = [[Ázerbayjan Milliy Keńesi]]niń prezidenti
| lawazımǵa kirisiw sánesi = [[1918|1918-jıl]] [[27-may]]
| lawazımnan ketiw sánesi  = [[1918|1918-jıl]] [[7-dekabr]]
| tuwılǵan sánesi      = 
| tuwılǵan ornı        = [[Novxanlı]], [[Baku uezdi]], [[Baku guberniyası]], [[Rossiya imperiyası]]
| qaytıs bolǵan sánesi = 
| qaytıs bolǵan ornı   = [[Ankara]], [[Túrkiya]]
| partiya              = [[Musavat]] partiyası
| ómirlik joldası      = Umbulbanu Rasulzade
| kásibi               = Ázerbayjan lideri, jurnalist
| jerlengen ornı       = Cebeci Asri qábiristanlıǵı
| qolı                 = Rasulzade's signature (abjad).png
}}
'''Muxammed Amin Rasulzade''' (tolıq atı: '''Məhəmməd Əmin Axund Hacı Molla Ələkbər oğlu Rəsulzadə'''; [[1884|1884-jıl]] [[31-yanvar]] — [[1955|1955-jıl]] [[6-mart]]) — [[ázerbayjan]]lı siyasatshı, jurnalist, jámiyetlik isker hám [[Ázerbayjan Milliy Keńesi]]niń baslıǵı. Ol 1918-jılı qurılǵan [[Ázerbayjan Demokratik Respublikası|Ázerbayjan Demokratiyalıq Respublikası]]nıń tiykarshısı hám Ázerbayjan mámleketshiliginiń atası dep esaplanadı. Onıń «Bir márte kóterilgen bayraq, qayta túspeydi!» ({{lang-az|Bir kərə yüksələn bayraq, bir daha enməz!}}) degen sózleri XX ásirdiń basında Ázerbayjandaǵı ǵárezsizlik háreketiniń baslı uranı boldı. Rasulzade óz siyasatında Ázerbayjan mámleketin dushpan kúshlerden qorǵaw hám milliy avtonomiyaǵa erisiwdi baslı maqset etip qoydı&lt;ref name=&quot;turkey-bio&quot;&gt;{{web deregi | url =http://www.kultur.gov.tr/TR/Tempdosyalar/109864__memmedaminrasulzade.pdf | bet =Memmed Amin Resûlzâde (Bakû/Novhanı, 31 Ocak 1884 - Ankara, 6 Mart 1955) |work=[[Túrkiya Mádeniyat hám turizm ministrligi]]}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı ==
1884-jılı 31-yanvarda [[Baku]] qasındaǵı [[Novxanlı]] awılında [[Axund]] [[Xadjı]] [[Molla]] Alakbar Rasulzadeniń shańaraǵında tuwılǵan&lt;ref&gt;{{Cite journal |last=Gümüşsoy |first=Emine |date=2007 |title=Mehmed Emin Resulzâde and a Nationalist Journal: Azeri Turk |url=https://dergipark.org.tr/tr/download/issue-file/41135 |journal=Kahramanmaraş Sütçüimam University Journal of Social Sciences |language=tr}}&lt;/ref&gt;. Muxammed Amin Rasulzade dáslep rus-musılman mektebinde, keyinirek [[Baku politexnika kolledji|Baku politexnika kolledjinde]] tálim aldı. Oqıw jıllarında ol Ázerbayjannıń zamanagóy tariyxındaǵı birinshi jasırın shólkem — «Musılman jaslar shólkemi Musavat»tı qurdı&lt;ref name=&quot;turkey-bio&quot;&gt;{{web deregi | url =http://www.kultur.gov.tr/TR/Tempdosyalar/109864__memmedaminrasulzade.pdf | bet =Memmed Amin Resûlzâde (Bakû/Novhanı, 31 Ocak 1884 - Ankara, 6 Mart 1955) |work=[[Túrkiya Mádeniyat hám turizm ministrligi]]}}&lt;/ref&gt; hám 1903-jıldan baslap hár túrli oppoziciyalıq gazetalarda maqalalar jaza basladı. Sol dáwirde onıń monarxiyaǵa qarsı kózqarasları hám Ázerbayjan ushın milliy avtonomiya talapları onı [[Social-demokratiya|social-demokratlar]] hám keleshektegi [[Kommunistler|kommunistler]] menen jaqınlastırdı. 1904-jılı ol dáslepki musılman social-demokratik shólkemi bolǵan [[Hummet partiyası|«Hummet»ti]] qurdı hám onıń «Takamul» (1906–1907) hám «Yoldash» (1907) gazetalarınıń bas redaktorı boldı. Rasulzade sonday-aq, «Hayat», «Irshad» sıyaqlı partiyasız gazetalarda hám «Fuyuzat» jurnalında kóp sanlı maqalalar járiyaladı. Onıń «Qarańǵılıqtaǵı jaqtılıq» atlı dramalıq pyesası 1908-jılı Baku qalasında saxnalastırıldı.

Rasulzade hám onıń kásiplesleri Ázerbayjan ziyalılarınıń wákilleri edi. Olardıń kópshiligi, sonday-aq, Rasulzadeniń ózi de 1905-jılı [[Rossiya Social-Demokratiyalıq jumısshılar partiyası|Rossiya Social-Demokratiyalıq jumısshılar partiyasıniń]] ([[bolshevikler]]) Baku shólkeminiń aǵzaları bolǵan&lt;ref&gt;{{cite book |author=Firuz Kazemzadeh |title=The Struggle for Transcaucasia |publisher=New York Philosophical Library |year=1951 |pages=21}}&lt;/ref&gt;. Keńes arxivlerinde Rasulzadeniń Prokopius Dzhaparidze hám Meshadi Azizbekovlar menen túsirilgen súwreti saqlanǵan; bul bolshevikler keyinirek puqaralıq urısı dáwirinde atıp taslanǵan [[26 Baku komissarları]]nıń ekewi retinde belgili bolǵan&lt;ref&gt;M.D. Guseinov. Тюркская Демократическая Партия Федералистов &quot;Мусават&quot; в прошлом и настоящем. Baku, 1927, p. 9&lt;/ref&gt;. Birinshi [[Rossiya revolyuciyası (1905—1907)|Rossiya revolyuciyası]] dáwirinde Rasulzade revolyuciyalıq háreketlerde belsendi qatnastı. Ańızlarǵa qaraǵanda, 1905-jılı Baku qalasında policiya tártipsizliklerdiń belsendi shólkemlestiriwshisi retinde jas [[Iosif Stalin]]di izlep júrgen waqıtta, onı Rasulzade qutqarıp qalǵan&lt;ref&gt;Rais Rasulzade. Mahammad Amin Rasulzade: Founding Father of the First Republic. Azerbaijan International, 1999.&lt;/ref&gt;.

1909-jılı patsha húkimeti tárepinen quwǵınǵa ushıraǵan Rasulzade [[1905–1911-jıllardaǵı Iran Konstituciyalıq revolyuciyası|Iran Konstituciyalıq revolyuciyasında]] qatnasıw ushın Baku qalasınan [[Iran]]ǵa qashtı. Iranda júrgende Rasulzade «Iran-e Azad» (Azat Iran) gazetasınıń redaktoru boldı&lt;ref&gt;{{cite journal |author=J. Castagne |title= Le Bolshevisme et l'Islam |journal=Revue du Monde Mussulman |location=Paris}}&lt;/ref&gt;, Iran Demokratiyalıq partiyasın qosıwshılardıń birine aylanda hám onıń «Jańa Iran» mánisin beretuǵın «Iran-e Now» gazetasın shıǵara basladı. Bul basılım «[[Parsı tili|parsı]] gazetalarınıń ishinde eń ullı, eń áhmiyetli hám eń belgilisi» retinde táriyplengen&lt;ref&gt;{{cite book |entry=IRĀN-E NOW |title=Encyclopædia Iranica |author=Nassereddin Parvin |date=2012-03-30}}&lt;/ref&gt;. 1911-jılı revolyuciyanı qorǵaw maqsetinde «Saadet-e bashar» (Insanıyat baxtı) kitabın járiyaladı. Rasulzade parsı tilin jetik bilgen&lt;ref&gt;{{cite journal |last1=Gasimov |first1=Zaur |title=Observing Iran from Baku: Iranian Studies in Soviet and Post-Soviet Azerbaijan |journal=Iranian Studies|date=2022}}&lt;/ref&gt;.

1911-jılı Rossiya áskerleri Iranǵa kirip, [[Britaniya imperiyası|britaniyalılar]] menen birgelikte Kajarlar sarayına Iran revolyuciyasın toqtatıwǵa járdem bergennen soń, Rasulzade sol dáwirdegi [[Osman imperiyası|Osmanlı imperiyası]]nıń paytaxtı bolǵan [[Istanbul]]ǵa qashtı. Sol jerde ol «[[Türk Yurdu]]» jurnalınıń tiykarın salıwǵa kómeklesip, onda Iran ázerbayjanları haqqındaǵı óziniń ataqlı «İran Türkleri» maqalasın járiyaladı&lt;ref&gt;Azerbaijan Democratic Republic. Azerbaijan Government 1918-1920. Baku, &quot;Youth&quot;, 1990. p. 25&lt;/ref&gt;.

== Musavat partiyası hám Ázerbayjan Demokratiyalıq Respublikası ==
{{main|Ázerbayjan Demokratiyalıq Respublikası}}
Romanovlar dinastiyasınıń 300 jıllıǵına baǵıshlanǵan 1913-jılǵı Amniciya aktınan soń Rasulzade Bakuǵa qaytıp keldi, burın aǵzası bolǵan «[[Hummet partiyası|Hummet]]» partiyasınan shıqtı hám 1913-jılı sol waqıtta jasırın islep turǵan, 1911-jılı tiykarı salınǵan «[[Musavat]]» (Teńlik) partiyasına qosıldı. Bul partiya dáslep panislamistlik, [[Pan-túrkiylik|pantúrkiylik]] hám socialistlik ideyalardı qollap-quwatlaǵan edi&lt;ref&gt;Pan-Turkism: From Irrendentism to Cooperation by Jacob M. Landau P.55&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;On the Religious Frontier: Tsarist Russia and Islam in the Caucasus by Firouzeh Mostashari P. 144&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''Ethnic Nationalism and the Fall of Empires'' by [[Aviel Roshwald]], page 100&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Disaster and Development: The politics of Humanitarian Aid by Neil Middleton and Phil O'keefe P. 132&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;The Armenian-Azerbaijan Conflict: Causes and Implications by Michael P. Croissant P. 14&lt;/ref&gt;. Anıǵıraq aytqanda, [[panislamizm]] menen birge túrk dúnyası menen tereń mádeniy baylanıslardı jaqlaǵan bul partiya aqır-ayaǵında Ázerbayjan milliy partiyasına aylandı hám Rasulzade tez arada onıń jetekshisi boldı&lt;ref&gt;Tadeusz Swietochowski, ''Russian and Azerbaijan: A Borderland in Transition'', [[Columbia University Press]], 1995, p. 52.&lt;/ref&gt;.

1915-jılı ol partiyanıń «Ashıq sóz» (Açıq Söz) gazetasın shıǵara basladı, bul basılım 1918-jılǵa shekem dawam etti. [[Fevral revolyuciyası]] júz bergennen soń, «Musavat» Rossiya imperiyasındaǵı basqa jasırın siyasiy partiyalar menen birge tez arada rásmiylestirildi hám [[Nasib Yusifbeyli]] basshılıǵındaǵı [[Túrk federalistleri partiyası]] menen birleskennen soń, Kavkaz musılmanlarınıń jetekshi partiyasına aylandı. 1917-jılǵı [[Oktyabr revolyuciyası]] Kavkazartınıń Rossiyadan ajıralıp shıǵıwına alıp keldi hám Rasulzade [[Kavkazartı Federaciyası]]nıń parlamenti esaplanǵan Seymdegi musulman frakciyasınıń baslıǵı boldı. Kavkazartı Federaciyası tarqalǵannan soń, musılman frakciyası [[Ázerbayjan Milliy Keńesi]] bolıp qayta shólkemlestirildi hám 1918-jıldıń may ayında Rasulzade bir awızdan onıń baslıǵı etip saylandı.

== Súrgin ==
[[Fayl:Məhəmməd Əmin Rəsulzadə (2).jpg|thumb|Muxammed Amin Rasulzade 1930-jılları]]
Ómiriniń qalǵan bóliminde Rasulzade dáslep [[Túrkiya|Túrkiyada]] súrginde jasadı. 1923-jıldan 1927-jılǵa shekem ol Moskva húkimeti sorawı boyınsha Kemalistler húkimeti tárepinen jumısı toqtatılǵan ''[[Yeni Kafkasya]]'' («Jańa Kavkaz») jurnalınıń bas redaktorı boldı&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Zaur Gasimov|title=Anti-communism Imported? Azeri Emigrant Periodicals in Istanbul and Ankara (1920-1950s)|journal=Cumhuriyet Tarihi Araştırmaları Dergisi|volume=8|issue=16|page=9}}&lt;/ref&gt;. Rasulzade 1928-jıldan 1931-jılǵa shekem Túrkiyada hár túrli maqalalar, gazeta hám jurnallar járiyalawdı dawam ettirdi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Məhəmməd Əmin Rəsulzadə Ensklopediyası |publisher=194}}&lt;/ref&gt;. Biraq, 1931-jılǵı emigrantlıq basılımlarǵa qarsı basım Rasulzadeniń Túrkiyadan shıǵarılıwı menen sáykes keldi hám ayırım adamlar bunı Keńes basımı aldında boysınıw dep túsindi. Súrginde Rasulzade «O Pantiurkizme v sviazi s kavkazskoi problemoi» (russha: ''О Пантюркизме в связи с кавказской проблемой'', Kavkaz mashqalasına baylanıslı pantúrkiylik) atlı pamflet járiyaladı hám onda óziniń kózqarasın anıq bildirdi: pantúrkiylik siyasiy baǵdarlamadan góre mádeniy háreket esaplanadı&lt;ref&gt;{{cite book|author=Tadeusz Swietochowski|title = Russian and Azerbaijan: A Borderland in Transition|publisher=[[Columbia University Press]]|year=1995|page=130|isbn=0-231-07068-3}}&lt;/ref&gt;. Solay etip, ol 1938-jılı [[Ekinshi Polsha Respublikası|Polshaǵa]] ketti hám sol jerde óziniń ómirlik joldası, polshalı mámleketlik isker [[Józef Piłsudski]]niń jiyeni Vanda menen tanıstı, sońınan 1940-jılı Rumıniyaǵa kóship ótti.

== Húrmetleniwi ==
&lt;gallery&gt;
Fayl:1000 manat 1993, Azerbaijan (both sides).jpg|thumb|Ázerbayjan valyutası: 2001-jılǵa shekem Muxammed Amin Rasulzade sáwlelengen 1000 Manat (1993)
Fayl:Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin Ankaradakı heykəli (cropped).png|thumb|Rasulzadeniń [[Ankara]]daǵı háykeli
Fayl:Məhəmməd Əmin Rəsulzadə və dostları Atatürkün məzarı qarşısında.jpg|thumb|Muxammed Amin Rasulzade hám onıń dostları [[Atatürk]] qábiri aldında
&lt;/gallery&gt;
Rasulzade Ázerbayjan boyınsha kóplegen estelikler menen yadqa alınǵan, mısalı, onıń húrmetine atalǵan [[Baku mámleketlik universiteti]]. Rasulzade 1993–2006-jıllardaǵı 1000 [[Ázerbayjan manatı]] banknotında sáwlelengen&lt;ref&gt;[http://www.nba.az/default.aspx National Bank of Azerbaijan]. National currency: [http://www.nba.az/default.aspx?go=196&amp;lng=en 1000 manat]. – Retrieved 24 March 2009.&lt;/ref&gt;.

Túrkiyanıń [[Ankara]] qalasındaǵı mámleketlik orta mektep esaplanǵan Mexmet Emin Rasulzade atındaǵı Anatoliya liceyi onıń atı menen ataladı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.meb.gov.tr/| bet =T.C. Millî Eğiim Bakanlığı| til =tr}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Qosımsha oqıw ushın ==
* {{cite journal |last1=Balayev |first1=Aydin |title=Mamed Emin Rasulzadeh and the establishment of the Azerbaijani state and nation in the early twentieth century |journal=Caucasus Survey |date=2015 |volume=3 |issue=2 |pages=136–149 |doi=10.1080/23761199.2015.1045292|s2cid=142581341 }}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Mahammad Amin Rasulzade}}
* {{usurped|1=[https://web.archive.org/web/20110727202434/http://www.rasulzade.org/ Muxammed Amin Rasulzadeniń sózi]}}
* «[http://azer.com/aiweb/categories/magazine/73_folder/73_articles/73_rasulzade.html Muxammed Amin Rasulzade, Birinshi Respublikanıń tiykarshı atası]», aqlıǵı Rais Rasulzade tárepinen, Ázerbayjan International, 7:3-tom (Gúz 1999), 22–23-betler.
* [http://azer.com/aiweb/categories/magazine/61_folder/61_articles/61_rasulzade.html «Muxammed Amin Rasulzade, Mámleketlik isker, Ázerbayjan Demokratik Respublikası jetekshileri»] (1918–1920), Ázerbayjan International, 6:1-tom (Báhár 1998), 26–30-betler.

{{Ázerbayjan mámleket basshıları}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:1884-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:1955-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı jurnalistler]]
[[Kategoriya:Musavat partiyası aǵzaları]]
[[Kategoriya:Ankarada jerlengenler]]</text>
      <sha1>g38cym9gfjm2j1f0rdehqlmlxmniq0c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vilayat Eyvazov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40769</id>
    <revision>
      <id>229883</id>
      <parentid>226940</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:11:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Ázerbayjan siyasatshıları|Ázerbayjan siyasatshıları]]» kategoriyası alıp taslandı; «[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları|Ázerbayjanlı siyasatshıları]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229883</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12567" sha1="jx7wt96cyh44bid38wvf14zxvobysau" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı          = Vilayat Eyvazov
| negizgi atı                = {{nobold|Vilayət Eyvazov}}
| súwret                     = Vilayat Eyvazov (2024).jpg
| súwret túsindirmesi        = Eyvazov 2024-jılı
| lawazım                    = [[Ázerbayjan Ishki isler ministrligi|Ázerbayjan Ishki isler ministri]]
| lawazımǵa kirisiw sánesi   = 2019-jıl 20-iyun
| prezident                  = [[Ilham Aliev]]
| aldınǵı isker              = [[Ramil Usubov]]
| lawazım_2                  = Ázerbayjan Ishki isler ministriniń birinshi orınbasarı
| prezident_2                = [[Ilham Aliev]]
| lawazımǵa kirisiw sánesi_2 = 2016-jıl 11-mart
| lawazımnan ketiw sánesi_2  = 2019-jıl 20-iyun
| lawazım_3                  = Ázerbayjan Ishki isler ministriniń orınbasarı
| prezident_3                = [[Ilham Aliev]]
| lawazımǵa kirisiw sánesi_3 = 2005-jıl 14-aprel
| lawazımnan ketiw sánesi_3  = 2016-jıl 11-mart
| tuwılǵan ornı              = [[Ábiraqunıs]], [[Julfa rayonı]], [[Naxchivan ASSR]], [[Ázerbayjan SSR]], [[SSRA]]
| puqaralıǵı                 = {{SSRA}}&lt;br&gt;{{AZE}}
| bilim alǵan jeri           = Ázerbayjan Respublikası Ishki isler ministrliginiń Policiya akademiyası
| ataǵı                      = [[File:General-polkovnik AZ hərbi rəhbər.svg|17px]] [[General-polkovnik]]
| sıylıqları                 = [[File:Azerbaijani Flag Order ribbon (1st version).svg|50px|Azerbaijani Flag Order|link=Azerbaijani Flag Order]] [[File:AZ For Service to the Fatherland Order ribbon.svg|50px|For service to the Fatherland Order|link=For service to the Fatherland Order]] [[File:AZ For Service to the Fatherland Order ribbon.svg|50px|For service to the Fatherland Order|link=For service to the Fatherland Order]] [[File:AZ For Heroism Medal ribbon (1st version).svg|50px|For Heroism Medal|link=For Heroism Medal]] [[File:Daxili işlər orqanlarında qüsursuz xidmətə görə I dərəcəli medalı - lent.png|50px|Medal &quot;For impeccable service in İnternal Affairs Agencies&quot;|link=]] [[File:Daxili işlər orqanlarında qüsursuz xidmətə görə II dərəcəli medalı - lent.png|50px|Medal &quot;For impeccable service in İnternal Affairs Agencies&quot;|link=]] [[File:Daxili işlər orqanlarında qüsursuz xidmətə görə III dərəcəli medalı - lent.png|50px|Medal &quot;For impeccable service in İnternal Affairs Agencies&quot;|link=]]
}}
'''Vilayat Suleyman ulı Eyvazov''' ({{lang-az|Vilayət Süleyman oğlu Eyvazov}}; [[1968|1968-jıl]] [[28-iyun]]) — [[ázerbayjan]]lı siyasatshı, [[general-polkovnik]] hám házirgi waqıttaǵı [[Ázerbayjan Ishki isler ministrligi|Ázerbayjan Ishki isler ministri]]&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/43323 | bet =V.S.Eyvazova general-polkovnik ali hərbi rütbəsinin verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2019-jıl 27-iyun |website= | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082418/http://www.e-qanun.az/framework/43323 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Biografiyası ==
Vilayat Eyvazov 1968-jılı 28-iyunda [[Culfa rayonı|Julfa rayonınıń]] [[Əbrəqunus|Ábiraqunıs]] awılında tuwılǵan. Ol 2000-jılı Ishki isler ministrliginiń Policiya akademiyasın pitkergen. 1994-jıldıń noyabr ayınan baslap Ishki isler ministrliginde xızmet etip kelmekte. Ol óz karerasın policiya xızmetkeri retinde baslaǵan, jınayat izlew uyımlarında túrli lawazımlarda islegen, Ishki isler ministrliginiń Jınayat izlew basqarması baslıǵınıń orınbasarı, al 2001-jıldan 2005-jılǵa shekem Shólkemlesken jınayatshılıqqa qarsı gúresiw bas basqarması baslıǵınıń orınbasarı hám baslıǵı lawazımlarında xızmet etken&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/6231 | bet = Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin zabitlərinə ali xüsusi rütbələrin verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2004-jıl 30-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082458/http://www.e-qanun.az/framework/6231 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

[[Ázerbayjan|Ázerbayjan Respublikası]] Prezidentiniń 2004-jılǵı 293-sanlı Pármanı menen oǵan policiya [[general-mayor]]ı ataǵı berildi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/12234 | bet =Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin zabitlərinə ali xüsusi rütbələrin verilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2006-jıl 30-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082540/http://www.e-qanun.az/framework/12234 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. 2005-jılı 14-apreldegi 753-sanlı Párman menen ol Ishki isler ministriniń orınbasarı, al 2016-jılı 11-marttaǵı 1889-sanlı Párman menen Ishki isler ministriniń birinshi orınbasarı lawazımına tayınlandı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/32522 | bet =V.S.Eyvazovun Azərbaycan Respublikası daxili işlər nazirinin birinci müavini təyin edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2016-jıl 11-mart |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082624/http://www.e-qanun.az/framework/32522 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/9551 | bet =V. S. Eyvazovun Azərbaycan Respublikası daxili işlər nazirinin müavini təyin edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2005-jıl 14-aprel |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082718/http://www.e-qanun.az/framework/9551 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;. Vilayat Eyvazov 2019-jılı 20-iyunda Prezident [[Ilham Aliev|Ilham Álievtiń]] Pármanı menen Ishki isler ministriniń birinshi orınbasarı lawazımınan azat etildi hám sol kúni Ishki isler ministri etip tayınlandı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/42725 | bet =V.S.Eyvazovun Azərbaycan Respublikasının daxili işlər nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2019-jıl 20-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082802/http://www.e-qanun.az/framework/42725 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/42720 | bet =V.S.Eyvazovun Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri təyin edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2019-jıl 20-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082845/http://www.e-qanun.az/framework/42720 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Sıylıqları ==
* [[Ázerbayjan bayraǵı ordeni|«Ázerbayjan bayraǵı» ordeni]] — 2002-jıl 30-iyun&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/975 | bet =Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşının təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN FƏRMANI | familiya = | at = | sáne = 2002-jıl 30-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915082920/http://www.e-qanun.az/framework/975 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;;
* 1-dárejeli [[Watanǵa xızmeti ushın ordeni (Ázerbayjan)|«Watanǵa xızmeti ushın» ordeni]] — 2018-jıl 29-iyun&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/39293 | bet =Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin əməkdaşlarının təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2018-jıl 29-iyun |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915083001/http://www.e-qanun.az/framework/39293 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;;
* 2-dárejeli [[Watanǵa xızmeti ushın ordeni (Ázerbayjan)|«Watanǵa xızmeti ushın» ordeni]] — 2014-jıl 1-iyul&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/27956 | bet =Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşının təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2014-jıl 1-iyul |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915083104/http://www.e-qanun.az/framework/27956 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;;
* [[Qaharmanlıǵı ushın medalı (Ázerbayjan)|«Qaharmanlıǵı ushın» medalı]] — 2008-jıl 1-iyul&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.e-qanun.az/framework/15068 | bet =Azərbaycan Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin bir qrup əməkdaşının təltif edilməsi haqqında AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI PREZİDENTİNİN SƏRƏNCAMI | familiya = | at = | sáne = 2008-jıl 1-iyul |website=e-qanun.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915083148/http://www.e-qanun.az/framework/15068 | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}&lt;/ref&gt;;
* 1-, 2- hám 3-dárejeli «Ishki isler uyımlarındaǵı minsiz xızmeti ushın» medalı{{cn|date=September 2020}};
* [[Jeńis ordeni (Ázerbayjan)|«Jeńis» ordeni]] — 2020-jıl 9-dekabr&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://az.trend.az/azerbaijan/politics/3347531.html | bet =Silahlı Qüvvələrin bir sıra hərbi qulluqçuları təltif olunub | sáne = 2020-jıl 9-dekabr | qaralǵan sáne = 2020-jıl 9-dekabr |work=[[Trend News Agency]] | til =az }}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Vilayat Eyvazov}}
* {{web deregi | url =https://report.az/person/eyvazov-vilay%C9%99t/ | bet =Vilayət Eyvazov | familiya = | at = | sáne =  |website=report.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915083236/https://report.az/person/eyvazov-vilay%C9%99t/ | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr }}
* {{web deregi | url =https://president.az/articles/33605 | bet =V.S.Eyvazovun Azərbaycan Respublikasının daxili işlər nazirinin birinci müavini vəzifəsindən azad edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı | familiya = | at = | sáne = 2019-jıl 20-iyun |website=president.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20190620155639/https://president.az/articles/33605 | arxivsáne = 2019-jıl 20-iyun }}
* {{web deregi | url =https://president.az/articles/33606 | bet =V.S.Eyvazovun Azərbaycan Respublikasının daxili işlər naziri təyin edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı | familiya = | at = | sáne = 2019-jıl 20-iyun |website=president.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote=| arxivurl =https://web.archive.org/web/20190620160040/https://president.az/articles/33606 | arxivsáne = 2019-jıl 20-iyun }}
* {{web deregi | url =https://www.mia.gov.az/index.php?/az/content/299/ | bet =Eyvazov Vilayət Süleyman oğlu | familiya = | at = | sáne =  |website=mia.gov.az | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2020-jıl 15-sentyabr |quote= | arxivurl =https://web.archive.org/web/20200915083323/https://www.mia.gov.az/index.php?%2Faz%2Fcontent%2F299%2F | arxivsáne = 2020-jıl 15-sentyabr |url-status=live }}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Eyvazov, Vilayat}}
[[Kategoriya:1968-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı policiya oficerleri]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]
[[Kategoriya:Naxchivan Avtonom Respublikasınan shıqqanlar]]
[[Kategoriya:Ekinshi Tawlı Qarabaq urısına qatnasqan ázerbayjanlı áskeriy xızmetkerler]]</text>
      <sha1>jx7wt96cyh44bid38wvf14zxvobysau</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>2026-jıl mayda qaytıs bolǵanlar</title>
    <ns>0</ns>
    <id>40997</id>
    <revision>
      <id>229853</id>
      <parentid>229812</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 28 */ [[Bashir Badr]]</comment>
      <origin>229853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5987" sha1="13wud036akv7byrd1srn8qe6uik6z5r" xml:space="preserve">===31===

===30===

=== 29 ===

=== 28 ===
* [[Bashir Badr]], 91, hindistanlı shayır&lt;ref&gt;[https://theindianawaaz.com/renowned-urdu-poet-bashir-badr-passes-away-at-91/ Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91]&lt;/ref&gt;.

===27===

=== 26 ===
* [[Samuel Yin]], 75, tayvanlı isbilermen, [[Tang sıylıǵı]]nıń tiykarın salıwshı&lt;ref&gt;[https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2026/05/26/2003858007 Ruentex chair, Tang Prize founder Samuel Yin dies at 75]&lt;/ref&gt;.
* [[Abdillah Toha]], 84, indoneziyalı siyasatshı, [[Wákiller Palatası (Indoneziya)|MP]] (2004–2009)&lt;ref&gt;[https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260526143650-20-1362549/pendiri-pan-abdillah-toha-meninggal-dunia Pendiri PAN Abdillah Toha Meninggal Dunia] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;.

===25===

=== 24 ===
* [[Beverly Afaglo]], 42, ganalı aktrisa (''[[The Game (film, 2010)|The Game]]'', ''[[A Northern Affair]]'', ''[[Sidechic Gang]]'')&lt;ref&gt;[https://www.mynewsgh.com/actress-beverly-afaglo-dead/ Actress Beverly Afaglo dead]&lt;/ref&gt;.
* [[Samuel Tak Lee]], 87, gongkonglı kóshpes múlk baǵdarlamashısı&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/business/2026/05/24/west-ends-billionaire-hong-kong-landlord-dies/ West End’s billionaire Hong Kong landlord dies] {{paywall}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Eugene Cussons]], 46–47, qubla afrikalı primatolog, [[Chimp Eden]] direktorı, paramotordan qulaw&lt;ref&gt;[https://www.sapeople.com/news/conservation-hero-eugene-cussons-dies-after-a-paramotor-crash/ Conservation hero Eugene Cussons dies after a paramotor crash]&lt;/ref&gt;.

=== 23 ===

===22===

=== 21 ===
* [[Rafe Pomerance]], 79, amerikalı ekolog, ókpe ragı&lt;ref&gt;[https://www.washingtonpost.com/obituaries/2026/05/21/rafe-pomerance-who-helped-sound-alarm-climate-change-dies-79/ Rafe Pomerance, who helped sound the alarm on climate change, dies at 79] {{paywall}}&lt;/ref&gt;.

=== 20 ===
* [[Taoufik Cheikhrouhou]], 81, tunisli siyasatshı&lt;ref&gt;[https://businessnews.com.tn/2026/05/20/deces-de-lancien-ministre-taoufik-cheikhrouhou/1402464/ Décès de l'ancien ministre Taoufik Cheikhrouhou] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Diane Carlson Evans]], 79, amerikalı armiya miyribiykesi, rak&lt;ref&gt;[https://www.legion.org/information-center/news/honor/2026/may/vietnam-war-combat-nurse-leader-in-honoring-women-veterans-passes Vietnam War combat nurse, leader in honoring women veterans passes]&lt;/ref&gt;.
* [[József Csapó]], 88, rumıniyalı siyasatshı, [[Deputatlar Palatası (Rumıniya)|deputat]] (1990–1992), [[Rumıniya Senatı|senator]] (1992–2000)&lt;ref&gt;[https://www.ehir.ro/elhunyt-csapo-i-jozsef-volt-rmdsz-szenator/ Elhunyt Csapó I. József, volt RMDSZ-szenátor] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;.

===19===

=== 18 ===

=== 17 ===

=== 16 ===

=== 15 ===

=== 14 ===

=== 13 ===

=== 12 ===

=== 11 ===

=== 10 ===

=== 9 ===

=== 8 ===

=== 7 ===

=== 6 ===
* [[Rayko Kasagich]], 83, bosniyalı serb siyasatshısı, [[Serb Respublikası premyer-ministri dizimi|Serb Respublikası premyer-ministri]] (1995–1996)&lt;ref&gt;[https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=644633 Преминуо Рајко Касагић, бивши премијер Републике Српске] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;.

=== 5 ===

=== 4 ===

=== 3 ===
* [[Babulal Bairwa]], 72, hindistanlı siyasatshı, [[Radjasthan nızam shıǵarıwshı jıynalısı|Rajasthan MLA]] (1980–1990, 2008–2013, 2018–2023)&lt;ref&gt;[https://www.devdiscourse.com/article/politics/3894804-veteran-congress-leader-babulal-bairwa-passes-away-at-73 Veteran Congress Leader Babulal Bairwa Passes Away at 73]&lt;/ref&gt;.
* [[Branko Marušič]], 88, sloveniyalı tariyxshı&lt;ref&gt;[https://www.primorski.eu/goriska/odsel-je-branko-marusic-kronist-goriske-AB2175705 Odšel je Branko Marušič, »kronist« Goriške] {{in lang|sl}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Gary Lydon]], 61, irlandiyalı aktyor (''[[The Banshees of Inisherin]]'', ''[[The Clinic (TV series)|The Clinic]]'', ''[[War Horse (film)|War Horse]]'')&lt;ref&gt;[https://www.independent.ie/entertainment/movies/shock-at-sudden-death-of-banshees-of-inisherin-star-and-ifta-winner-gary-lydon-61/a1269917913.html Shock at sudden death of Banshees of Inisherin star and IFTA winner Gary Lydon (61)]&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).

=== 2 ===
* [[Chet Dobis]], 83, amerikalı siyasatshı, [[Indiana wákiller palatası]]nıń aǵzası (1970–2012)&lt;ref&gt;[https://nwitimes.com/news/state-regional/government-politics/article_7859947d-8f65-4aa6-b2d1-efddd0620f7a.html Longtime Region lawmaker dies — 'They don't make guys like Chet Dobis anymore'] {{paywall}}&lt;/ref&gt;.
* [[Moslem Uddin]], 87, bangladeshli siyasatshı, [[Jatiya Sangsad|MP]] (1986–2024)&lt;ref&gt;[https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/former-five-time-mp-moslem-uddin-dies-88-4165871 Former five-time MP Moslem Uddin dies at 88]&lt;/ref&gt;.
* [[Yaya Ceesay]], 88–89, gambiyalı siyasatshı, [[Gambiya Wákiller palatası|MP]] (1960–1994)&lt;ref&gt;[https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/ppp-mourns-veteran-politician-alhagie-yaya-ceesay PPP mourns veteran politician Alhagie Yaya Ceesay]&lt;/ref&gt;.

=== 1 ===
* [[Injigúl Saburova]], 63, qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog.
* [[Man Phatnothai]], 85, tailandlı siyasatshı, [[Tailand premyer-ministriniń orınbasarı]] (2008)&lt;ref&gt;[https://www.naewna.com/politic/961885 สิ้น มั่น พัธโนทัย อดีตรองนายกฯและรัฐมนตรีหลายสมัย สิริอายุ 85 ปี] {{in lang|th}}&lt;/ref&gt;.
* [[Csaba Takács]], 71, vengriyalı-rumıniyalı siyasatshı, [[Deputatlar Palatası (Rumıniya)|deputat]] (1990–1994)&lt;ref&gt;[https://24.hu/belfold/2026/05/02/takacs-csaba-rmdsz-meghalt/ Meghalt Takács Csaba, az RMDSZ volt ügyvezető elnöke] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{2026-jılı qaytıs bolǵanlar}}

[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:2026-jılı may]]</text>
      <sha1>13wud036akv7byrd1srn8qe6uik6z5r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229864</id>
      <parentid>229853</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T10:26:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* 29 */ [[Sidney Moko Mead|Sir Hirini Moko Mead]]</comment>
      <origin>229864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6273" sha1="27m7zuewsduuqohqyesrx0fjsogqi1g" xml:space="preserve">===31===

===30===

=== 29 ===
* [[Sidney Moko Mead|Sir Hirini Moko Mead]], 99, jańa zelandiyalı [[Maoriler|maori]] antropolog hám tariyxshısı&lt;ref&gt;[https://www.rnz.co.nz/news/national/596767/maori-leader-and-academic-sir-hirini-moko-mead-has-died Māori leader and academic Sir Hirini Moko Mead has died]&lt;/ref&gt;.

=== 28 ===
* [[Bashir Badr]], 91, hindistanlı shayır&lt;ref&gt;[https://theindianawaaz.com/renowned-urdu-poet-bashir-badr-passes-away-at-91/ Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91]&lt;/ref&gt;.

===27===

=== 26 ===
* [[Samuel Yin]], 75, tayvanlı isbilermen, [[Tang sıylıǵı]]nıń tiykarın salıwshı&lt;ref&gt;[https://www.taipeitimes.com/News/biz/archives/2026/05/26/2003858007 Ruentex chair, Tang Prize founder Samuel Yin dies at 75]&lt;/ref&gt;.
* [[Abdillah Toha]], 84, indoneziyalı siyasatshı, [[Wákiller Palatası (Indoneziya)|MP]] (2004–2009)&lt;ref&gt;[https://www.cnnindonesia.com/nasional/20260526143650-20-1362549/pendiri-pan-abdillah-toha-meninggal-dunia Pendiri PAN Abdillah Toha Meninggal Dunia] {{in lang|id}}&lt;/ref&gt;.

===25===

=== 24 ===
* [[Beverly Afaglo]], 42, ganalı aktrisa (''[[The Game (film, 2010)|The Game]]'', ''[[A Northern Affair]]'', ''[[Sidechic Gang]]'')&lt;ref&gt;[https://www.mynewsgh.com/actress-beverly-afaglo-dead/ Actress Beverly Afaglo dead]&lt;/ref&gt;.
* [[Samuel Tak Lee]], 87, gongkonglı kóshpes múlk baǵdarlamashısı&lt;ref&gt;[https://www.telegraph.co.uk/business/2026/05/24/west-ends-billionaire-hong-kong-landlord-dies/ West End’s billionaire Hong Kong landlord dies] {{paywall}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Eugene Cussons]], 46–47, qubla afrikalı primatolog, [[Chimp Eden]] direktorı, paramotordan qulaw&lt;ref&gt;[https://www.sapeople.com/news/conservation-hero-eugene-cussons-dies-after-a-paramotor-crash/ Conservation hero Eugene Cussons dies after a paramotor crash]&lt;/ref&gt;.

=== 23 ===

===22===

=== 21 ===
* [[Rafe Pomerance]], 79, amerikalı ekolog, ókpe ragı&lt;ref&gt;[https://www.washingtonpost.com/obituaries/2026/05/21/rafe-pomerance-who-helped-sound-alarm-climate-change-dies-79/ Rafe Pomerance, who helped sound the alarm on climate change, dies at 79] {{paywall}}&lt;/ref&gt;.

=== 20 ===
* [[Taoufik Cheikhrouhou]], 81, tunisli siyasatshı&lt;ref&gt;[https://businessnews.com.tn/2026/05/20/deces-de-lancien-ministre-taoufik-cheikhrouhou/1402464/ Décès de l'ancien ministre Taoufik Cheikhrouhou] {{in lang|fr}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Diane Carlson Evans]], 79, amerikalı armiya miyribiykesi, rak&lt;ref&gt;[https://www.legion.org/information-center/news/honor/2026/may/vietnam-war-combat-nurse-leader-in-honoring-women-veterans-passes Vietnam War combat nurse, leader in honoring women veterans passes]&lt;/ref&gt;.
* [[József Csapó]], 88, rumıniyalı siyasatshı, [[Deputatlar Palatası (Rumıniya)|deputat]] (1990–1992), [[Rumıniya Senatı|senator]] (1992–2000)&lt;ref&gt;[https://www.ehir.ro/elhunyt-csapo-i-jozsef-volt-rmdsz-szenator/ Elhunyt Csapó I. József, volt RMDSZ-szenátor] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;.

===19===

=== 18 ===

=== 17 ===

=== 16 ===

=== 15 ===

=== 14 ===

=== 13 ===

=== 12 ===

=== 11 ===

=== 10 ===

=== 9 ===

=== 8 ===

=== 7 ===

=== 6 ===
* [[Rayko Kasagich]], 83, bosniyalı serb siyasatshısı, [[Serb Respublikası premyer-ministri dizimi|Serb Respublikası premyer-ministri]] (1995–1996)&lt;ref&gt;[https://www.rtrs.tv/vijesti/vijest.php?id=644633 Преминуо Рајко Касагић, бивши премијер Републике Српске] {{in lang|sr}}&lt;/ref&gt;.

=== 5 ===

=== 4 ===

=== 3 ===
* [[Babulal Bairwa]], 72, hindistanlı siyasatshı, [[Radjasthan nızam shıǵarıwshı jıynalısı|Rajasthan MLA]] (1980–1990, 2008–2013, 2018–2023)&lt;ref&gt;[https://www.devdiscourse.com/article/politics/3894804-veteran-congress-leader-babulal-bairwa-passes-away-at-73 Veteran Congress Leader Babulal Bairwa Passes Away at 73]&lt;/ref&gt;.
* [[Branko Marušič]], 88, sloveniyalı tariyxshı&lt;ref&gt;[https://www.primorski.eu/goriska/odsel-je-branko-marusic-kronist-goriske-AB2175705 Odšel je Branko Marušič, »kronist« Goriške] {{in lang|sl}}&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).
* [[Gary Lydon]], 61, irlandiyalı aktyor (''[[The Banshees of Inisherin]]'', ''[[The Clinic (TV series)|The Clinic]]'', ''[[War Horse (film)|War Horse]]'')&lt;ref&gt;[https://www.independent.ie/entertainment/movies/shock-at-sudden-death-of-banshees-of-inisherin-star-and-ifta-winner-gary-lydon-61/a1269917913.html Shock at sudden death of Banshees of Inisherin star and IFTA winner Gary Lydon (61)]&lt;/ref&gt; (usı sánede qaytıs bolǵanı málim boldı).

=== 2 ===
* [[Chet Dobis]], 83, amerikalı siyasatshı, [[Indiana wákiller palatası]]nıń aǵzası (1970–2012)&lt;ref&gt;[https://nwitimes.com/news/state-regional/government-politics/article_7859947d-8f65-4aa6-b2d1-efddd0620f7a.html Longtime Region lawmaker dies — 'They don't make guys like Chet Dobis anymore'] {{paywall}}&lt;/ref&gt;.
* [[Moslem Uddin]], 87, bangladeshli siyasatshı, [[Jatiya Sangsad|MP]] (1986–2024)&lt;ref&gt;[https://www.thedailystar.net/news/bangladesh/news/former-five-time-mp-moslem-uddin-dies-88-4165871 Former five-time MP Moslem Uddin dies at 88]&lt;/ref&gt;.
* [[Yaya Ceesay]], 88–89, gambiyalı siyasatshı, [[Gambiya Wákiller palatası|MP]] (1960–1994)&lt;ref&gt;[https://thepoint.gm/africa/gambia/headlines/ppp-mourns-veteran-politician-alhagie-yaya-ceesay PPP mourns veteran politician Alhagie Yaya Ceesay]&lt;/ref&gt;.

=== 1 ===
* [[Injigúl Saburova]], 63, qaraqalpaq sazendesi, baqsı hám pedagog.
* [[Man Phatnothai]], 85, tailandlı siyasatshı, [[Tailand premyer-ministriniń orınbasarı]] (2008)&lt;ref&gt;[https://www.naewna.com/politic/961885 สิ้น มั่น พัธโนทัย อดีตรองนายกฯและรัฐมนตรีหลายสมัย สิริอายุ 85 ปี] {{in lang|th}}&lt;/ref&gt;.
* [[Csaba Takács]], 71, vengriyalı-rumıniyalı siyasatshı, [[Deputatlar Palatası (Rumıniya)|deputat]] (1990–1994)&lt;ref&gt;[https://24.hu/belfold/2026/05/02/takacs-csaba-rmdsz-meghalt/ Meghalt Takács Csaba, az RMDSZ volt ügyvezető elnöke] {{in lang|hu}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{2026-jılı qaytıs bolǵanlar}}

[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:2026-jılı may]]</text>
      <sha1>27m7zuewsduuqohqyesrx0fjsogqi1g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Muxtar Shaxanov</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41397</id>
    <revision>
      <id>229840</id>
      <parentid>229815</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:01:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229840</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2061" sha1="oa4m52prbx1ixzfa9mx94077eeix5n8" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>oa4m52prbx1ixzfa9mx94077eeix5n8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229841</id>
      <parentid>229840</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229841</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3296" sha1="nkl28hoy4d5epa8s6vbrogep4cwqkd4" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>nkl28hoy4d5epa8s6vbrogep4cwqkd4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229842</id>
      <parentid>229841</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T14:12:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229842</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4474" sha1="h6pret58j2eq45dlg2rttms0cujr356" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı Moskvada jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı tanıstı, Shıńǵıs Aytmatov penen tanısıp, &quot;Qos bayterek doslıǵı&quot; dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı.[8] Olar birgelikte &quot;Jar basındaǵı ańshınıń zarı&quot; kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıldı.[9]

&quot;Jar basındaǵı ańshınıń zarı&quot; (tolıq atı: &quot;Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıw&quot;) - Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat[10].

&quot;Jar basındaǵı ańshınıń zarı&quot; kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, Ózbekstanda jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı[10].

1988-jılı Shaxanov 1926-jılı islam dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen SSSR totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken Nawrız bayramınıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>h6pret58j2eq45dlg2rttms0cujr356</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229843</id>
      <parentid>229842</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229843</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5366" sha1="8174qxaqv3lvsgp9hq2cj0h5q4f45c0" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı Moskvada jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı Shıńǵıs Aytmatov penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, Ózbekstanda jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı islam dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen SSSR totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken Nawrız bayramınıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde Qazaq SSRiniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı azshılıqtı tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelmekte.

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>8174qxaqv3lvsgp9hq2cj0h5q4f45c0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229844</id>
      <parentid>229843</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T15:55:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı */</comment>
      <origin>229844</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6119" sha1="9xyvkkfzezraoo9jqyz2kdwyazabs2k" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.
[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>9xyvkkfzezraoo9jqyz2kdwyazabs2k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229845</id>
      <parentid>229844</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:01:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <comment>/* Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı */</comment>
      <origin>229845</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6376" sha1="j0x529pckn5cyou2iqdoihuggfc3ara" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.

2010-jıldan «Ǵárezsizlikti qorǵaw» atamasındaǵı 50 den aslam jámiyetlik shólkemler, partiyalar, baspasóz orınların birlestiretuǵın xalıq demokratiyalıq háreketiniń baslıǵı hám respublikalıq «Jalın» jurnalınıń Bas redaktorı.
[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>j0x529pckn5cyou2iqdoihuggfc3ara</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229846</id>
      <parentid>229845</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T16:36:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Doniyor Yóldoshev</username>
        <id>10298</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>229846</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6405" sha1="82sde73hn2s7lwvdc3dyxnxlgaljjg6" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.

2010-jıldan «Ǵárezsizlikti qorǵaw» atamasındaǵı 50 den aslam jámiyetlik shólkemler, partiyalar, baspasóz orınların birlestiretuǵın xalıq demokratiyalıq háreketiniń baslıǵı hám respublikalıq «Jalın» jurnalınıń Bas redaktorı.

== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>82sde73hn2s7lwvdc3dyxnxlgaljjg6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229847</id>
      <parentid>229846</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:40:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229847</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6406" sha1="pr4otvxc8ihy749lgeek0s6w18sy3at" xml:space="preserve">'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.

2010-jıldan «Ǵárezsizlikti qorǵaw» atamasındaǵı 50 den aslam jámiyetlik shólkemler, partiyalar, baspasóz orınların birlestiretuǵın xalıq demokratiyalıq háreketiniń baslıǵı hám respublikalıq «Jalın» jurnalınıń Bas redaktorı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>pr4otvxc8ihy749lgeek0s6w18sy3at</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229848</id>
      <parentid>229847</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T18:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8628" sha1="kgjjeh6fcmom3wwkjoqt9vd9jdhdynp" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
 |atı               = Muxtar Shaxanov
 |negizgi atı        = 
 |súwret              = Muhtar Shaxan Kazak poet.jpg
 |súwret haqqında        = Ресми [[Қазақстан Парламентінің Мәжілісі|Мәжіліс]] портреті, 2007
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = Азаматұлы&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 268 бет&lt;/ref&gt;
 |Tuwılǵan waqtı          = 02.07.1942
 |Tuwılǵan jeri          = [[Қасқасу]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Түркістан облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 |Қайтыс болған күні  = 19.04.2026
 |Қайтыс болған жері  = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] 
 |Puqaralıǵı          = {{USSR}}&lt;br&gt;{{KAZ}} 
 |milleti                = [[qazaqlar|qazaq]]
 |kásibi            = {{hlist|[[Jazıwshı]]|daramturg|shayır siyasatshı}}
 |Шығармашылық жылдары   = 
 |Б              = Социалистік реализм
 |Жанры               = {{hlist|Өлең|жыр|баллада|поэма|эссе|мақала}}
 |Шығармалардың тілі  = [[Қазақ тілі|қазақша]]
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         = {{қатар
  |{{Отан ордені}}
  |{{Данакер ордені}}
}}
{{қатар
  |{{Қазақстанның Еңбек Ері}}
  |{{Қырғызстан Республикасының құрметті атағы|түрі=халық ақыны}}
}}
 |Сыйлықтары          = {{Ленин комсомол сыйлығы|1982}}
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
 |Білімі              = [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]]
}}


'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuw qalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.

2010-jıldan «Ǵárezsizlikti qorǵaw» atamasındaǵı 50 den aslam jámiyetlik shólkemler, partiyalar, baspasóz orınların birlestiretuǵın xalıq demokratiyalıq háreketiniń baslıǵı hám respublikalıq «Jalın» jurnalınıń Bas redaktorı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>kgjjeh6fcmom3wwkjoqt9vd9jdhdynp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229849</id>
      <parentid>229848</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T19:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>229849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8539" sha1="2ei48mkh81m0334owm9eglx7mgc1rde" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
 |atı               = Muxtar Shaxanov
 |negizgi atı        = 
 |súwret              = Muhtar Shaxan Kazak poet.jpg
 |súwret táriypi        = Rásmiy Májilis portreti, 2007
 |Туған кездегі есімі  = 
 |Лақап аты           = Азаматұлы&lt;ref&gt;Қазақстан жазушылары. Анықтамалық. Алматы, «Жазушы» баспасы, 1982, 268 бет&lt;/ref&gt;
 |Tuwılǵan waqtı          = 02.07.1942
 |Tuwılǵan jeri          = [[Қасқасу]], {{туғанжері|Төле би ауданы|Төле би ауданында}}, [[Түркістан облысы]], [[Қазақ Кеңестік Социалистік Республикасы|Қазақ КСР]], [[Кеңестік Социалистік Республикалар Одағы|КСРО]]
 |Қайтыс болған күні  = 19.04.2026
 |Қайтыс болған жері  = {{қайтысболғанжері|Алматы|Алматыда}}, [[Қазақстан]] 
 |Puqaralıǵı          = {{USSR}}&lt;br&gt;{{KAZ}} 
 |milleti                = [[qazaqlar|qazaq]]
 |kásibi            = {{hlist|[[Jazıwshı]]|daramturg|shayır siyasatshı}}
 |Шығармашылық жылдары   = 
 |Б              = Социалистік реализм
 |Жанры               = {{hlist|Өлең|жыр|баллада|поэма|эссе|мақала}}
 |Шығармалардың тілі  = [[Қазақ тілі|қазақша]]
 |Дебюті              = 
 |Марапаттары         = {{қатар
  |{{Отан ордені}}
  |{{Данакер ордені}}
}}
{{қатар
  |{{Қазақстанның Еңбек Ері}}
  |{{Қырғызстан Республикасының құрметті атағы|түрі=халық ақыны}}
}}
 |Сыйлықтары          = {{Ленин комсомол сыйлығы|1982}}
 |Қолтаңбасы          = 
 |Сайты               = 
 |Commons             =
 |Білімі              = [[М. Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан зерттеу университеті]]
}}
'''Muxtar Shaxanov''' — (1942-jıl 2-iyul, Kaskasuwqalası, Tóle biy rayonı, Túrkstan wálayatı – 2026-jıl 19-aprel, Almatı, [[Qazaqstan]])   qazaq shayırı, dramaturg, jámiyetlik ǵayratker, Qazaqstan Miynet Qaharmanı (2022), Qazaqstan xalıq jazıwshısı (1996) hám [[Qırǵızstan]] xalıq shayırı (1994).

== Ómirbayanı ==
1942-jılı 2-iyulde Túrkstan wálayatınıń Tóle biy rayonındaǵı Qasqasuw awılında Shaxanov Qıpshaq taypası Torı ruwı Kókmurın bóliminen shıqqan. Ákesi Dosbol Shaxanov.
=== Dóretiwshilik jolı ===
Muxtar Shaxanov 1960-jıldan 1965-jılǵa shekem  «Qubla Qazaqstan», 1965-1970-jılları «Leninshil jas» gazetalarında jumıs isledi. 1969-jıldan  Shaxanov SSSR Jazıwshılar awqamınıń aǵzası bolǵan.

1971-jıldan 1975-jılǵa shekem Shaxanov respublikalıq televidenie, radio redakciyalarında isledi.

1984-jılı ol «Jalın» almanaxınıń bas redaktorı, 1986-jılı «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı (1986) boldı.

MM.Shaxanov bir waqıtları «Jalın» jurnalınıń bas redaktorı, jáhan oyshılların birlestiretuǵın «XXI ásir hám Ruwxıylıq» atamasındaǵı xalıqaralıq elita klubınıń Prezidenti hám Qazaqstan Jazıwshılar awqamı basqarmasınıń xatkeri edi.
=== Siyasattaǵı jolı ===
1976-jıldan Shaxanov Qazaqstan SSR Ministrler Sovetiniń Baspa, poligrafiya hám kitap sawdası boyınsha mámleketlik komitetinde bólim baslıǵı boldı. 1978-jıldan SSSR Jazıwshılar awqamınıń plenum aǵzası.

Shaxanov 1986-jılı Qazaqstan Jazıwshılar awqamı Basqarmasınıń xatkeri bolǵan bolsa, 1988-jılı Qazaqstan SSRdaǵı birinshi shólkemlestirilgen ekologiyalıq háreket, Aral hám Balxash mashqalaları boyınsha jámiyetlik komitettiń baslıǵı boldı. Keyin 1989-1991-jılları SSSR Joqarǵı Sovetiniń aǵzası boldı.
=== 1986-jılǵı dekabr waqıyaları ===
1986-jılǵı Jeltoqsan kóterilisinde tikkeley qatnaspaǵan bolsa da, Muxtar Shaxanov waqıyanıń haqıyqatın ashıwda tiykarǵı roldi atqardı. 1989-jılı SSSR Xalıq deputatlarınıń I syezdinde (Moskva) dekabr waqıyaların birinshi márte awqam dárejesinde kóterip, rásmiy «milletshilik» degen bahanı biykarladı.

SSSR húkimeti buǵan qulaq aspaǵannan keyin belgili ilimpaz, Nobel sıylıǵınıń laureatı Andrey Saxarovtıń, keyin ala Rossiyanıń birinshi Prezidenti bolǵan Boris Elcinniń qollap-quwatlawı menen bul mashqalanı SSSR Joqarǵı Sovetiniń birinshi sessiyasında ekinshi márte qayta kóterip, SSSR Prezidenti Mixail Gorbachevtı Jeltoqsan waqıyasın úyreniw hám oǵan túpkilikli baha beriw boyınsha jańa komissiya dúziwge májbúr etti. Bul komissiya SSSR hákimiyatı húkim súrip turǵan waqıtta-aq KPSS OK siyasiy byurosına Awqamda birinshi bolıp siyasiy ayıplawlar kirgizdi.

Onıń baslaması menen Qazaqstanda dekabr waqıyaların úyreniw boyınsha komissiya dúzildi, Shaxanov onıń baslıǵı boldı. Komissiya sırlı hújjetlerdi ashıp, 8 mıńnan aslam shaxstıń uslanǵanın, 90 nan aslamınıń sudlanǵanın málim etti.
=== Shıńǵıs Aytmatov penen doslıǵı ===
Muxtar Shaxanov 1968-jılı [[Moskva]]da jas shayırlar jıyınında qırǵız shayırı Jolán Mamıtov arqalı [[Shıńǵız Aytmatov|Shıńǵıs Aytmatov]] penen tanısıp, «Qos bayterek doslıǵı» dep atalǵan bekkem baylanıs ornatadı. Olar birgelikte «[[Jar basındaǵı ańshınıń zarı]]» kitabın jazıp, kóplegen tillerge awdarıladı.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» (tolıq atı: «Jar basındaǵı ańshınıń zarı, yamasa ásir ayırıwındaǵı sırlasıwı») – Shıńǵıs Aytmatov hám Muxtar Shaxanovtıń birgelikte jazǵan ruwxıy-filosofiyalıq esseler toplamı (1997-jılı basıp shıǵarılǵan, 352 bet). Bul kitap eki dos shayırdıń dialog túrindegi sırlasıwınan ibarat.

«Jar basındaǵı ańshınıń zarı» kitabında tuwılǵan jerdiń qúdireti, jeti ata nızamı, genofond máseleleri dodalanıp, [[Ózbekstan]]da jeti ataǵa shekem qız alıspaw nızamı shıǵıwına túrtki boldı.

1988-jılı M.Shaxanov 1926-jılı [[islam]] dininiń qaldıǵı degen sıltaw menen [[SSSR]] totalitar sisteması bayramlawdı qadaǵan etken [[Nawrız bayramı]]nıń 62 jıldan soń qayta belgileniwine basshılıq etti.

1989-jılı 22-sentyabrde [[Qazaq SSR]]iniń «Tiller haqqında»ǵı nızamınıń qabıl etiliwine qatnasqan. Qazaqstan SSR Joqarǵı Soveti rus hám qazaq tillerine teńdey mámleketlik dáreje bergen nızamdı qabıl etip, basqalardıń qarsılıǵına qaramastan Muxtar Shaxanov minberge qaytadan shıǵıp sóylep, deputatlardı qazaq tilin óz aldına mámleketlik til qılıwǵa shaqırdı hám qabıl etilgen nızamnıń úlken aqıbetleri bolatuǵının eskertti. Shaxanovtıń usınısı baslıqtıń qollap-quwatlawı menen qayta dawısqa qoyılıp, qazaq tili ayrıqsha mámleketlik statusqa iye boldı. Bunnan tısqarı, shayır sońǵı jılları «úsh negizli til»ge de, tikkeley qazaq xalqın hám respublikadaǵı az quramlı milletlerdi tikkeley joq etiwge alıp baratuǵın, negizi «amerikalı millet»ten shıǵatuǵın «qazaqstanlı millet»ke de isenimli qarsılıq kórsetip kelgen.

1992-jılı M.Shaxanov [[Oljas Súleymanov|Oljas Suleymenov]] penen birgelikte «Xalıq kongress» partiyasın dúzdi. Biraq eki tilde tárbiyalanǵan eki shaxs arasında milliy máp hám kosmopolitikalıq aǵım sistemalı kózqaras taba almaǵanı sebepli partiya uzaq jasay almadı.

1993-2003-jılları M.Shaxanov Qazaqstannıń [[Qırǵızstan]]daǵı Ayrıqsha hám Tolıq huqıqlı elshisi lawazımında islegen.

2001-jıldan «XXI ásir hám ruwxıylıq» xalıqaralıq elita klubınıń prezidenti boldı. 2004-jıldan «Mámleketlik til» jámiyetlik háreketiniń baslıǵı edi.

2004-2007-jılları M.Shaxanov Qazaqstan Parlamenti Májilisiniń deputatı lawazımında islegen.

2010-jıldan «Ǵárezsizlikti qorǵaw» atamasındaǵı 50 den aslam jámiyetlik shólkemler, partiyalar, baspasóz orınların birlestiretuǵın xalıq demokratiyalıq háreketiniń baslıǵı hám respublikalıq «Jalın» jurnalınıń Bas redaktorı.

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:1942-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar dizimi]]
[[Kategoriya:Qazaq shayırları]]
[[Kategoriya:2-iyulda tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:19-aprelde qaytıs bolǵanlar]]</text>
      <sha1>2ei48mkh81m0334owm9eglx7mgc1rde</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:ShehabTweel165</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41413</id>
    <revision>
      <id>229839</id>
      <timestamp>2026-05-28T12:46:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>229839</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5690" sha1="9a3vrd556j8sblqyvronlepd65jhsay" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:46, 2026-jıl 28-may (UTC)</text>
      <sha1>9a3vrd556j8sblqyvronlepd65jhsay</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Moetelo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41414</id>
    <revision>
      <id>229851</id>
      <timestamp>2026-05-28T19:47:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>229851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5690" sha1="0zg7k5a08tt6n6ct30ynk7hmhxqzael" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 19:47, 2026-jıl 28-may (UTC)</text>
      <sha1>0zg7k5a08tt6n6ct30ynk7hmhxqzael</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Bashir Badr</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41415</id>
    <revision>
      <id>229852</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:34:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Jazıwshı infoqutısı |atı                     = Bashir Badr&lt;br&gt;بشیر بدر |súwret                  =  |súwret eni              = 200px |súwret táriypi          =  |laqabı                  =  |tuwılǵan waqtındaǵı atı = Sayid Muhammad Bashir |tuwılǵan sánesi         =  |tuwılǵan jeri           = [[Fayzabad]], Agra hám Oudh birlesken wálayatları, Britaniyalıq Hindstan (házirgi Bukiya, Xansvar qası, Ambedkar Nagar, Uttar-Pradesh, Hindst...»</comment>
      <origin>229852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5862" sha1="nnw6r8pz6l4hswjwcxwz5nsjayjx057" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
|atı                     = Bashir Badr&lt;br&gt;بشیر بدر
|súwret                  = 
|súwret eni              = 200px
|súwret táriypi          = 
|laqabı                  = 
|tuwılǵan waqtındaǵı atı = Sayid Muhammad Bashir
|tuwılǵan sánesi         = 
|tuwılǵan jeri           = [[Fayzabad]], Agra hám Oudh birlesken wálayatları, Britaniyalıq Hindstan (házirgi Bukiya, Xansvar qası, Ambedkar Nagar, Uttar-Pradesh, Hindstan)
|qaytıs bolǵan sánesi    = 
|qaytıs bolǵan jeri      = [[Bhopal]], Madhya-Pradesh, Hindstan
|puqaralıǵı              = Hindstan
|kásibi                  = shayır
|bilimi                  = MA, PhD
|pitkergen jeri          = [[Aligarh musılman universiteti]]
|jılları                 = 
|janrı                   = [[ǵázzel]]
|teması                  = [[muhabbat]], [[filosofiya]]
|aǵımı                   = 
|ómirlik joldası         = Raxat Badr
|tuwısqanları            = [[Nusrat Badr]] (ulı)
|qolı                    = 
|sayt                    = {{URL|www.bashirbadr.com}}
}}
'''Bashir Badr''' (urdu: بشیر بدر; tuwılǵan waqtındaǵı atı: '''Sayid Muhammad Bashir'''; [[1935|1935-jıl]] [[15-fevral]] — [[2026|2026-jıl]] [[28-may]]) — hindstanlı shayır. Ol [[Aligarh musılman universiteti]]nde urdu tilinen sabaq bergen&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.siasat.com/news/bashir-badr-forgotten-legend-1322740/|title=Bashir Badr: A forgotten legend|date=25 February 2018}}&lt;/ref&gt;. Ol, tiykarınan, [[urdu tili]]nde, ásirese, [[ǵázzel]] janrında jazǵan. Sonday-aq, ol 1972-jılı [[Shimla kelisimi]] dáwirinde [[Hindstan bólinisi]]ne arnalǵan «Dushmani Jam Kar Karo» atlı qosıq qatarın jazǵan.

Badrdiń baspa etilmegen kóplegen ádebiy miynetleri, sonıń ishinde anıq bolmaǵan san-sanaqsız qosıqları [[1987-jılǵı Meerut kóterilisi]] waqtında joǵalǵan, keyinirek ol [[Bhopal]], [[Madhya Pradesh]] qalasına kóship ótken&lt;ref name=&quot;nationalheraldindia.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nationalheraldindia.com/cafe/bashir-badr-a-poet-who-once-lost-everything-to-communal-fire-except-faith-in-humanity|title=Bashir Badr: A poet who once lost everything to communal fire, except faith in humanity|first=Ashutosh|last=Sharma|date=15 February 2020|website=National Herald}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı hám bilimi ==
Badr 1935-jılı 15-fevralda [[Agra hám Oudh birlesken wálayatları]]nda (házirgi [[Hanswar]] qasında, [[Ambedkar Nagar]], [[Uttar-Pradesh]], Hindstan) tuwılǵan. Baslawısh mektepti tamamlaǵannan soń, ol [[Aligarh musılman universiteti]]ne oqıwǵa kirip, sol jerde bakalavr, magistr hám doktorlıq (PhD) dárejelerin alǵan. Keyinirek sol universitette lektor bolıp islegen. Ol, sonday-aq, [[Meerut kolledji]]nde on jeti jıldan artıq xızmet etken.

1987-jılǵı Meerut kóterilisinde úyi hám kitapları saqlanǵan múlki zıyan kórgennen soń, ol Bhopal qalasına mángilikke kóship ótken&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;/&gt;.

== Karerası ==
Badr jeti jasınan baslap qosıq jaza baslaǵan. Ol ''«Ikai»'', ''«Kulliyate Bashir Badr»'', ''«Aamad»'', ''«Image»'', ''«Aahat»'' atlı ǵázzeller toplamın hám [[Devanagari]] jazıwındaǵı ''«Ujale Apni Yadon Ke»'' atlı ǵázzeller toplamın baspa ettirgen. Karerası dawamında ol [[ádebiy sın]]ǵa arnalǵan ''«Azadi Ke Bad Urdu Ghazal Ka Tanqidi Mutala»'' (Ǵárezsizlikten keyingi urdu ǵázeliniń sın pikirli izertlewi») hám ''«Biswin Sadi Mein Ghazal»'' («XX ásirdegi ǵázzel») atlı eki kitap jazǵan&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;/&gt;.

Ol, sonday-aq, [[Bihar Urdu akademiyası]]nda baslıq bolıp xızmet etken&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rekhta.org/poets/bashir-badr/profile|title=Bashir Badr - Profile &amp; Biography}}&lt;/ref&gt;.

== Siyasiy tásiri ==
Onıń qosıq qatarları hindstanlı siyasatshılarǵa tásir kórsetkeni seziledi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/when-narendra-modi-used-congress-favourite-poet-bashir-badr-to-target-the-party-in-parliament-1162818-2018-02-07|title=When Narendra Modi used Congress' favourite poet Bashir Badr to target the party in Parliament |website=India Today|date=7 February 2018 }}&lt;/ref&gt; hám waqtı menen [[Hindstan parlamenti]]nde Hindstan bas ministri [[Narendra Modi]] hám [[2014-jılǵı Hindstan ulıwma saylawları]]nda Kongress partiyasınan bas wázir kandidatı [[Rahul Gandhi]] sıyaqlı basshılar tárepinen keltirilgen. 1972-jılı onıń qosıq qatarın [[Zulfikar Ali Bhutto]] da qollanǵan&lt;ref name=&quot;nationalheraldindia.com&quot;/&gt;.

== Ómiriniń sońǵı jılları hám ólimi ==
Badr keyinirek demenciya (ań-sezimniń páseyiwi) keselliginen azap shekken hám sol sebepli ol óziniń poeziya aqshamları jılların esten shıǵarıp jibergen dep esaplanadı.

Badr 2026-jılı 28-mayda [[Bhopal]] qalasında 91 jasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{cite news |title=Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91 |url=https://theindianawaaz.com/renowned-urdu-poet-bashir-badr-passes-away-at-91/ |access-date=28 May 2026 |publisher=The Indian Awaaz |date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{IMDb name|10931379}}
* [http://www.bashirbadr.com Rásmiy saytı]
* [https://www.rekhta.org/poets/bashir-badr/profile Bashir Badr] — [[Rekhta (website)|Rekhta]] saytında

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Badr, Bashir}}
[[Kategoriya:1935-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Bhopallı jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Faizabadlı shaxslar]]
[[Kategoriya:Ayodhyalı shaxslar]]
[[Kategoriya:Urdu tilindegi hindstanlı shayırlar]]
[[Kategoriya:Sahitya Akademi sıylıǵı iyeleri (urdu tili)]]
[[Kategoriya:Aligarh musılman universiteti pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:XX ásir hindstanlı shayırlar]]
[[Kategoriya:XXI ásir hindstanlı shayırlar]]</text>
      <sha1>nnw6r8pz6l4hswjwcxwz5nsjayjx057</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229855</id>
      <parentid>229852</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T20:45:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qáte dúzetildi</comment>
      <origin>229855</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5862" sha1="nnd5x4dpiolsd4hzz1vi3b97k1ysaih" xml:space="preserve">{{Jazıwshı infoqutısı
|atı                     = Bashir Badr&lt;br&gt;بشیر بدر
|súwret                  = 
|súwret eni              = 200px
|súwret táriypi          = 
|laqabı                  = 
|tuwılǵan waqtındaǵı atı = Sayid Muhammad Bashir
|tuwılǵan sánesi         = 
|tuwılǵan jeri           = [[Fayzabad]], Agra hám Oudh birlesken wálayatları, Britaniyalıq Hindstan (házirgi Bukiya, Xansvar qası, Ambedkar Nagar, Uttar-Pradesh, Hindstan)
|qaytıs bolǵan sánesi    = 
|qaytıs bolǵan jeri      = [[Bhopal]], Madhya-Pradesh, Hindstan
|puqaralıǵı              = Hindstan
|kásibi                  = shayır
|bilimi                  = MA, PhD
|pitkergen jeri          = [[Aligarh musılman universiteti]]
|jılları                 = 
|janrı                   = [[ǵázzel]]
|teması                  = [[muhabbat]], [[filosofiya]]
|aǵımı                   = 
|ómirlik joldası         = Raxat Badr
|tuwısqanları            = [[Nusrat Badr]] (ulı)
|qolı                    = 
|sayt                    = {{URL|www.bashirbadr.com}}
}}
'''Bashir Badr''' (urdu: بشیر بدر; tuwılǵan waqtındaǵı atı: '''Sayid Muhammad Bashir'''; [[1935|1935-jıl]] [[15-fevral]] — [[2026|2026-jıl]] [[28-may]]) — hindstanlı shayır. Ol [[Aligarh musılman universiteti]]nde urdu tilinen sabaq bergen&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://archive.siasat.com/news/bashir-badr-forgotten-legend-1322740/|title=Bashir Badr: A forgotten legend|date=25 February 2018}}&lt;/ref&gt;. Ol, tiykarınan, [[urdu tili]]nde, ásirese, [[ǵázzel]] janrında jazǵan. Sonday-aq, ol 1972-jılı [[Shimla kelisimi]] dáwirinde [[Hindstan bóliniwi]]ne arnalǵan «Dushmani Jam Kar Karo» atlı qosıq qatarın jazǵan.

Badrdiń baspa etilmegen kóplegen ádebiy miynetleri, sonıń ishinde anıq bolmaǵan san-sanaqsız qosıqları [[1987-jılǵı Meerut kóterilisi]] waqtında joǵalǵan, keyinirek ol [[Bhopal]], [[Madhya Pradesh]] qalasına kóship ótken&lt;ref name=&quot;nationalheraldindia.com&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.nationalheraldindia.com/cafe/bashir-badr-a-poet-who-once-lost-everything-to-communal-fire-except-faith-in-humanity|title=Bashir Badr: A poet who once lost everything to communal fire, except faith in humanity|first=Ashutosh|last=Sharma|date=15 February 2020|website=National Herald}}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı hám bilimi ==
Badr 1935-jılı 15-fevralda [[Agra hám Oudh birlesken wálayatları]]nda (házirgi [[Hanswar]] qasında, [[Ambedkar Nagar]], [[Uttar-Pradesh]], Hindstan) tuwılǵan. Baslawısh mektepti tamamlaǵannan soń, ol [[Aligarh musılman universiteti]]ne oqıwǵa kirip, sol jerde bakalavr, magistr hám doktorlıq (PhD) dárejelerin alǵan. Keyinirek sol universitette lektor bolıp islegen. Ol, sonday-aq, [[Meerut kolledji]]nde on jeti jıldan artıq xızmet etken.

1987-jılǵı Meerut kóterilisinde úyi hám kitapları saqlanǵan múlki zıyan kórgennen soń, ol Bhopal qalasına mángilikke kóship ótken&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;/&gt;.

== Karerası ==
Badr jeti jasınan baslap qosıq jaza baslaǵan. Ol ''«Ikai»'', ''«Kulliyate Bashir Badr»'', ''«Aamad»'', ''«Image»'', ''«Aahat»'' atlı ǵázzeller toplamın hám [[Devanagari]] jazıwındaǵı ''«Ujale Apni Yadon Ke»'' atlı ǵázzeller toplamın baspa ettirgen. Karerası dawamında ol [[ádebiy sın]]ǵa arnalǵan ''«Azadi Ke Bad Urdu Ghazal Ka Tanqidi Mutala»'' (Ǵárezsizlikten keyingi urdu ǵázeliniń sın pikirli izertlewi») hám ''«Biswin Sadi Mein Ghazal»'' («XX ásirdegi ǵázzel») atlı eki kitap jazǵan&lt;ref name=&quot;siasat.com&quot;/&gt;.

Ol, sonday-aq, [[Bihar Urdu akademiyası]]nda baslıq bolıp xızmet etken&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.rekhta.org/poets/bashir-badr/profile|title=Bashir Badr - Profile &amp; Biography}}&lt;/ref&gt;.

== Siyasiy tásiri ==
Onıń qosıq qatarları hindstanlı siyasatshılarǵa tásir kórsetkeni seziledi&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.indiatoday.in/india/story/when-narendra-modi-used-congress-favourite-poet-bashir-badr-to-target-the-party-in-parliament-1162818-2018-02-07|title=When Narendra Modi used Congress' favourite poet Bashir Badr to target the party in Parliament |website=India Today|date=7 February 2018 }}&lt;/ref&gt; hám waqtı menen [[Hindstan parlamenti]]nde Hindstan bas ministri [[Narendra Modi]] hám [[2014-jılǵı Hindstan ulıwma saylawları]]nda Kongress partiyasınan bas wázir kandidatı [[Rahul Gandhi]] sıyaqlı basshılar tárepinen keltirilgen. 1972-jılı onıń qosıq qatarın [[Zulfikar Ali Bhutto]] da qollanǵan&lt;ref name=&quot;nationalheraldindia.com&quot;/&gt;.

== Ómiriniń sońǵı jılları hám ólimi ==
Badr keyinirek demenciya (ań-sezimniń páseyiwi) keselliginen azap shekken hám sol sebepli ol óziniń poeziya aqshamları jılların esten shıǵarıp jibergen dep esaplanadı.

Badr 2026-jılı 28-mayda [[Bhopal]] qalasında 91 jasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{cite news |title=Renowned Urdu poet Bashir Badr passes away at 91 |url=https://theindianawaaz.com/renowned-urdu-poet-bashir-badr-passes-away-at-91/ |access-date=28 May 2026 |publisher=The Indian Awaaz |date=28 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* {{IMDb name|10931379}}
* [http://www.bashirbadr.com Rásmiy saytı]
* [https://www.rekhta.org/poets/bashir-badr/profile Bashir Badr] — [[Rekhta (website)|Rekhta]] saytında

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Badr, Bashir}}
[[Kategoriya:1935-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Bhopallı jazıwshılar]]
[[Kategoriya:Faizabadlı shaxslar]]
[[Kategoriya:Ayodhyalı shaxslar]]
[[Kategoriya:Urdu tilindegi hindstanlı shayırlar]]
[[Kategoriya:Sahitya Akademi sıylıǵı iyeleri (urdu tili)]]
[[Kategoriya:Aligarh musılman universiteti pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:XX ásir hindstanlı shayırlar]]
[[Kategoriya:XXI ásir hindstanlı shayırlar]]</text>
      <sha1>nnd5x4dpiolsd4hzz1vi3b97k1ysaih</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Shimla kelisimi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41416</id>
    <revision>
      <id>229854</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:42:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «'''Shimla kelisimi''' ({{lang-en|Simla Agreement yamasa Shimla Agreement}}) — 1972-jılı 2-iyulda [[Hindstan]] hám [[Pakistan]] ortasında [[Ximachal-Pradesh]] shtatınıń paytaxtı [[Shimla]] qalasında qol qoyılǵan eki tárepleme [[tınıshlıq kelisimi]] hám [[ramzalıq kelisim]] bolıp tabıladı&lt;ref name=MEA_site&gt;{{cite web|title=Simla Agreement|url=http://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/5541/Simla+Agreement|work=Bilateral/Multilateral Docum...»</comment>
      <origin>229854</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4434" sha1="psel2u24t2zbh73zwfxnmp6cjp6ybhr" xml:space="preserve">'''Shimla kelisimi''' ({{lang-en|Simla Agreement yamasa Shimla Agreement}}) — 1972-jılı 2-iyulda [[Hindstan]] hám [[Pakistan]] ortasında [[Ximachal-Pradesh]] shtatınıń paytaxtı [[Shimla]] qalasında qol qoyılǵan eki tárepleme [[tınıshlıq kelisimi]] hám [[ramzalıq kelisim]] bolıp tabıladı&lt;ref name=MEA_site&gt;{{cite web|title=Simla Agreement|url=http://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/5541/Simla+Agreement|work=Bilateral/Multilateral Documents|publisher=Ministry of External Affairs, Government of India|access-date=20 July 2020}}&lt;/ref&gt;. Bul kelisim [[Pakistan]]nıń [[1971-jılǵı Hindstan-Pakistan urısı]]ndaǵı jeńilisinen soń dúzilgen. Urıs Hindstannıń [[Shıǵıs Pakistan]]daǵı [[Bangladesh azatlıq urısı]]na, [[Mukti-Baxini]] tárepinen [[Pakistan Qurallı kúshleri]]ne qarsı aralasqanınan soń baslanǵan edi&lt;ref name=ZEE&gt;{{cite news |url=https://zeenews.india.com/india/what-is-shimla-agreement-2221323.html |title=What is Shimla Agreement |work=Zee News |author=Tanweer Azam |date=23 July 2019}}&lt;/ref&gt;.

Kelisimniń rásmiy maqseti, eki mámlekettiń «hátteki, olardıń qatnaslarına zıyan jetkergen konfliktten hám qarama-qarsılıqlardan bas tartıwı» ushın jollar izlew, sonday-aq, [[Hindstan-Pakistan qatnasları]]n bunnan bılay da normallasırıw boyınsha etiliwi kerek bolǵan qádemlerdi belgilaw hám olardıń keleshektegi óz-ara qatnasların basqarıwshı principterdi islep shıǵıw bolıp tabıladı&lt;ref name=Dawn&gt;{{cite news |url=https://www.dawn.com/news/751253 |title=A leaf from history: Simla Agreement, at last |newspaper=Dawn (newspaper) |date=23 September 2012 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=IBN_40&gt;{{cite news |title=Indo-Pak Shimla Agreement: 40 years later |url=http://ibnlive.in.com/news/indopak-shimla-agreement-40-years-later/268913-3.html |work=IBN Live |date=2 July 2012 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130927205707/http://ibnlive.in.com/news/indopak-shimla-agreement-40-years-later/268913-3.html |archive-date=27 September 2013}}&lt;/ref&gt;.

== Deli kelisimi ==
{{Main|Deli kelisimi}}
Urıs hám puqaralıq tutqınların qaytarıw haqqındaǵı Deli kelisimi — joqarıda atap ótilgen mámleketler ortasındaǵı 1973-jıl 28-avgustta qol qoyılǵan úsh tárepleme kelisim. Kelisimge [[Bangladesh]] húkimetiniń Sırtqı isler ministri [[Kamal Hossain]], [[Hindstan]]nıń Sırtqı isler ministri [[Sardar Swaran Singh]] hám [[Pakistan]] húkimetiniń Qorǵanıw hám sırtqı isler boyınsha mámleketlik ministri [[Aziz Ahmed]] qol qoyǵan&lt;ref name=&quot;CuttsRefugees2000&quot;&gt;{{cite book |author1=Mark Cutts |author2=Office of the United Nations High Commissioner for Refugees |title=The State of the World's Refugees, 2000: Fifty Years of Humanitarian Action |url=https://books.google.com/books?id=54Oe1WTfBfAC&amp;pg=PA73 |year=2000 |publisher=Oxford University Press |isbn=978-0-19-924104-0 |pages=73–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Singh2009&quot;&gt;{{cite book |author=Sukhwant Singh |title=India's Wars Since Independence |url=https://books.google.com/books?id=j1VawuyUS-cC&amp;pg=PA538 |date=19 July 2009 |publisher=Lancer Publishers |isbn=978-1-935501-13-8 |pages=538–}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Delhi_agreement1974&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.virtualbangladesh.com/history/tri.html |title=The text of the Tripartite agreement at Delhi |publisher=Virtualbangladesh |access-date=20 July 2020 |author=The office of the Foreign Minister, Government of Bangladesh |archive-url=https://web.archive.org/web/20120514224550/http://virtualbangladesh.com/history/tri.html |archive-date=14 May 2012 |url-status=dead}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{wikisourcepar2|Simla Treaty}}
* [http://www.mea.gov.in/bilateral-documents.htm?dtl/5541/Simla+Agreement Shimla kelisiminiń rásmiy hújjeti]

[[Kategoriya:1972-jılda Hindstan]]
[[Kategoriya:1972-jılda Pakistan]]
[[Kategoriya:1974-jılda Hindstan]]
[[Kategoriya:1974-jılda Pakistan]]
[[Kategoriya:Zulfikar Ali Bhutto húkimeti]]
[[Kategoriya:Hindstan-Pakistan qatnasları]]
[[Kategoriya:Hindstan-Pakistan kelisimleri]]
[[Kategoriya:Kashmir kóterilisi boyınsha diplomatiya]]
[[Kategoriya:Shimla tariyxı]]
[[Kategoriya:1972-jılı dúzilgen kelisimler]]
[[Kategoriya:1974-jılı dúzilgen kelisimler]]
[[Kategoriya:Aymaqlıq ózgerisler menen baylanıslı kelisimler]]
[[Kategoriya:Hindstannıń xalıqaralıq kelisimleri]]
[[Kategoriya:Pakistannıń xalıqaralıq kelisimleri]]</text>
      <sha1>psel2u24t2zbh73zwfxnmp6cjp6ybhr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindstannıń bóliniwi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41417</id>
    <revision>
      <id>229856</id>
      <timestamp>2026-05-28T20:59:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «1947-jılǵı '''Hindstannıń bóliniwi''' — [[Britaniya Hindstanı]]nıń{{efn|name=bi|Britaniya Hindstanı [[Britaniya Hindstanı prezidentlikleri hám wálayatları]]nan, yaǵnıy Britaniya tikkeley basqarıwındaǵı [[Britaniya Rajı|Britaniya Hind imperiyası]] aymaqlarınan quralǵan edi; nominal suverenitetke iye, kópshiligi Britaniya tárepinen basqarılatuǵın basqa aymaqlar [[knyazlik mámleketler]] dep atalǵan.}} eki ǵárezsiz dominion mámleketk...»</comment>
      <origin>229856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8081" sha1="2m5hck5918e7fmqggl693gms5p59iyo" xml:space="preserve">1947-jılǵı '''Hindstannıń bóliniwi''' — [[Britaniya Hindstanı]]nıń{{efn|name=bi|Britaniya Hindstanı [[Britaniya Hindstanı prezidentlikleri hám wálayatları]]nan, yaǵnıy Britaniya tikkeley basqarıwındaǵı [[Britaniya Rajı|Britaniya Hind imperiyası]] aymaqlarınan quralǵan edi; nominal suverenitetke iye, kópshiligi Britaniya tárepinen basqarılatuǵın basqa aymaqlar [[knyazlik mámleketler]] dep atalǵan.}} eki ǵárezsiz dominion mámleketke — [[Hindstan Odagı|Hindstan Odagı]] hám [[Pakistan Dominionı]]na bóliniwi edi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Partition (n), 7. b |publisher=Oxford English Dictionary |edition=3rd |year=2005 |quote=The division of British India into India and Pakistan, achieved in 1947.}}&lt;/ref&gt;. Hindstan Odagı házirgi [[Hindstan Respublikası]], al Pakistan Dominionı bolsa [[Pakistan Islam Respublikası]] hám [[Bangladesh Xalıq Respublikası]] bolıp tabıladı. [[Bóliniw (siyasat)|Bóliniw]] musılman emes (tiykarınan, [[hindu]] hám [[sikh]]) yamasa [[Musılmanlar|musılman]] kópshilikti quraǵan rayonlar tiykarında [[Bengal]] hám [[Pencap]] wálayatların bóliniwin óz ishine aladı. Sonday-aq, bul [[Britaniya Hindstan áskeriy kúshleri]], [[Hindstan patshalıq flotı]], [[Hindstan mámleketlik xızmeti]], [[Hindstanda temirjol transportı tariyxı|temirjollar]] hám oraylıq ǵáziyneniń eki jańa dominion ortasında bóliniwin de óz ishine alǵan. Bóliniw [[1947-jılǵı Hindstan ǵárezsizligi haqqındaǵı nızam]] menen tastıyıqlanıp, [[Britaniya Rajı]]nıń yaki Hindstandaǵı Britaniya taj basqarıwınıń tamamlanıwına alıp keldi. Hindstan hám Pakistan ózin-ózi basqarıwshı eki mámleket retinde 1947-jıl 14-15-avgust túninde huqıqıy túrde dúzildi.

Britaniya Hindstanınıń bóliniwi hám Britaniyanıń Hindstan yarım atawınan sheginiwi menen, Hindstan ǵárezsizligi haqqındaǵı nızam knyazlik mámleketlerdiń Britaniya menen bolǵan [[subsidiar awqam]] hám basqa minnetlemelerden azat etilgenin kórsetti. Britaniya bul mámleketler aldındaǵı minnetlemelerinen waz keship, basshılardı Hindstan yaki Pakistan quramına [[Qosılıw haqqında akt|qosılıw]] yaki eki tárepten de tısqarı ǵárezsiz qalıw boyınsha sheshim qabıllawǵa qaldırdı&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ahmed |first=Ishtiaq |author-link=Ishtiaq Ahmed (political scientist) |title=State, Nation and Ethnicity in Contemporary South Asia |publisher=London &amp; New York |year=1998 |pages=99}}&lt;/ref&gt;. [[Sardar Patel]] 1948-jıl yanvar ayındaǵı sóylewinde: «Paramountcy (joqarı húkimranlıq) tamamlanǵannan soń, hárbir Hindstan mámleketi ayrıqsha ǵárezsiz birlikke aylandı», — degen edi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhargava |first=R. P. |url=https://books.google.com/books?id=BAQgNE1uSEgC&amp;pg=PA313 |title=The Chamber of Princes |publisher=Northern Book Centre |year=1991 |isbn=978-81-7211-005-5 |pages=313}}&lt;/ref&gt;. Knyazlik mámleketlerdiń eki jańa dominionǵa [[Hindstannıń siyasiy integratsiyası|siyasiy integraciyası]] 1947-jıl avgust ayındaǵı kóp sanlı qosılıwlar menen baslandı, biraq kóbisi keyinirek júz berdi. Ayırıqsha atap ótetuǵın bolsaq, [[Haydarabad mámleketi|Haydarabad]], [[Jammu hám Kashmir (knyazlik mámleket)|Jammu hám Kashmir]] sıyaqlı mámleketlerdiń basshıları ǵárezsizlikti tańladı&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Benichou |first=Lucien D. |url=https://books.google.com/books?id=Loiq3YrFy40C |title=From Autocracy to Integration: Political Developments in Hyderabad State, 1938-1948 |publisher=Orient Blackswan |year=2000 |isbn=978-81-250-1847-6 |pages=229, 230}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxıy fon ==
{{Seealso|Islamıń Qubla Aziyada tarqalıwı}}

=== Ekinshi jáhán urısına shekem (1905–1938) ===

==== Bengal bóliniwi: 1905 ====
{{main|Bengal bóliniwi (1905)}}

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;152&quot;&gt;
File:Hindu percent 1909.jpg|1909-jıldaǵı hindular procenti.
File:Muslim percent 1909.jpg|1909-jıldaǵı musılmanlar procenti.
File:Sikhs buddhists jains percent1909.jpg|1909-jıldaǵı sikhler, buddistler hám jainler procenti.
&lt;/gallery&gt;
[[File:British Indian Empire 1909 Imperial Gazetteer of India.jpg|thumb|''[[The Imperial Gazetteer of India]]'' (1909) boyınsha Britaniya Hind imperiyası. [[Britaniya Hindstanı]] qızǵılt, [[knyazlik mámleketler]] sarı reńde kórsetilgen.]]

[[Bengal prezidentligi]] Britaniya Hindstanındaǵı úlken [[basqarıw birligi]] bolǵan. 1905-jılı Hindstan vice-koroli [[Lord Kerzon]] onı musılmanlar kópshilikti quraytuǵın [[Shıǵıs Bengal hám Assam]] wálayatına hám hindular kópshilikti quraytuǵın [[Bengal]] wálayatına bólgen edi. Bengal bóliniwi — aldınǵı koloniyalıq administraciyalar tárepinen oylastırılǵan, biraq heshqashan iske asırılmaǵan bul háreket — [[milliyshillik|milliyshil]] siyasattı ózgertip jiberdi&lt;ref name=&quot;spear176&quot;&gt;{{harvnb|Spear|1990|p=176}}&lt;/ref&gt;.

Bengal xalqı jańa Bengal wálayatında [[bixar]]lılar hám [[oriya]]lar tárepinen san jaǵınan kemirek bolıp qalıwınan narazı boldı. Olar Kerzonnıń bul háreketi ózleriniń siyasiy belsendiligine berilgen jaza dep esapladı&lt;ref name=&quot;spear176&quot; /&gt;. Kerzonnıń qararına qarsı keń kólemli narazılıqlar tiykarınan Britaniya tovarların boykot etiwdi óz ishine alǵan ''[[Swadeshi háreketi|Swadeshi]]'' («hind tovarların satıp alıw») kampaniyası formasında boldı. Ayırım waqıtları, biraq ashıq-ayqın túrde, narazılıq bildiriwshiler puqaralarǵa hújimlerdi óz ishine alǵan [[siyasiy zorlıq-zombılıq]]qa da bardı&lt;ref&gt;{{harvnb|Spear|1990|p=176}}, {{harvnb|Stein|2010|pp=280–281}}, {{harvnb|Ludden|2002|p=193}}, {{harvnb|Metcalf|Metcalf|2006|p=156}}&lt;/ref&gt;. Bul zorlıq-zombılıq nátiyjesiz boldı, sebebi rejelestirilgen hújimlerdiń kópshiligi Britaniya húkimeti tárepinen aldın alıw yaki iske aspaw aqıbetinde toqtatıldı&lt;ref name=&quot;bandyo260&quot; /&gt;. Narazılıqtıń eki túri ushın da uran ''[[Vande Mataram|Bande Mataram]]'' ([[bengal tili|bengalsha]], {{Literal translation|Anaǵa salem}}) boldı. Bul [[Bankim Chandra Chatterjee]]niń qosıǵınıń atı bolıp, ol Bengal, Hindstan hám hind qudayı [[Kali]] sıyaqlı túrli mánilerdi ańlatatuǵın [[Ana-quday|ana-qudayǵa]] sıyınıwdı óz ishine alǵan&lt;ref name=&quot;ludden193&quot;&gt;{{harvnb|Ludden|2002|p=193}}&lt;/ref&gt;. Narazılıqlar [[Kolkata|Kalkutta]]dan Bengal átirapına, Kalkuttadaǵı inglis tilinde oqıǵan studentler óz awılları menen qalalarına qaytqannan soń tarqaldı&lt;ref name=&quot;ludden199&quot;&gt;{{harvnb|Ludden|2002|p=199}}&lt;/ref&gt;. Uran menen baylanıslı diniy tolqınıwlar hám bóliniwge qarsı siyasiy narazılıqlar birigip, [[Jugantar]] sıyaqlı toparlardaǵı jaslar jámiyetlik imaratlardı [[bombalaw]], qural-jaraqlı tonawshılıqlar&lt;ref name=&quot;bandyo260&quot;&gt;{{harvnb|Bandyopadhyay|2004|p=260}}&lt;/ref&gt; hám Britaniya amaldarların [[qadaǵalaw]] (yaki óltiriw) háreketlerine kóshiwine alıp keldi&lt;ref name=&quot;ludden193&quot; /&gt;. Kalkutta imperiyalıq paytaxt bolǵanı ushın, bul narazılıqlar hám uran tez arada milliy dárejede belgili boldı&lt;ref name=&quot;ludden193&quot; /&gt;.

== Eskertiwler ==
{{notelist}}
{{Notelist|40em}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Bangladesh hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Hindstan hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Pakistan hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Hindstannıń bóliniwi| ]]
[[Kategoriya:Mámleketlerdiń tarqalıwı|Hindstan]]
[[Kategoriya:Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı etnikalıq tazalawlar]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı májbúriy kóshiwler]]
[[Kategoriya:Britaniya imperiyası tariyxı]]
[[Kategoriya:Milletler doslıǵı awqamınıń tariyxı]]
[[Kategoriya:Hindstan Respublikasınıń tariyxı]]
[[Kategoriya:Bóliniw (siyasat)]]
[[Kategoriya:Pakistan háreketi]]
[[Kategoriya:Video úzindileri bar maqalalar]]
[[Kategoriya:1947-jıl avgustta Aziya]]
[[Kategoriya:Siyasiy maqsetli kóshiwler]]
[[Kategoriya:1947-jıl Britaniya Hindstanında]]
[[Kategoriya:Islam tariyxı (1940-jıllar)]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı genocidler]]</text>
      <sha1>2m5hck5918e7fmqggl693gms5p59iyo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229857</id>
      <parentid>229856</parentid>
      <timestamp>2026-05-28T21:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Hindstan bóliniwi]] betin [[Hindstannıń bóliniwi]] betine kóshirdi</comment>
      <origin>229856</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8081" sha1="2m5hck5918e7fmqggl693gms5p59iyo" xml:space="preserve">1947-jılǵı '''Hindstannıń bóliniwi''' — [[Britaniya Hindstanı]]nıń{{efn|name=bi|Britaniya Hindstanı [[Britaniya Hindstanı prezidentlikleri hám wálayatları]]nan, yaǵnıy Britaniya tikkeley basqarıwındaǵı [[Britaniya Rajı|Britaniya Hind imperiyası]] aymaqlarınan quralǵan edi; nominal suverenitetke iye, kópshiligi Britaniya tárepinen basqarılatuǵın basqa aymaqlar [[knyazlik mámleketler]] dep atalǵan.}} eki ǵárezsiz dominion mámleketke — [[Hindstan Odagı|Hindstan Odagı]] hám [[Pakistan Dominionı]]na bóliniwi edi&lt;ref&gt;{{cite book |title=Partition (n), 7. b |publisher=Oxford English Dictionary |edition=3rd |year=2005 |quote=The division of British India into India and Pakistan, achieved in 1947.}}&lt;/ref&gt;. Hindstan Odagı házirgi [[Hindstan Respublikası]], al Pakistan Dominionı bolsa [[Pakistan Islam Respublikası]] hám [[Bangladesh Xalıq Respublikası]] bolıp tabıladı. [[Bóliniw (siyasat)|Bóliniw]] musılman emes (tiykarınan, [[hindu]] hám [[sikh]]) yamasa [[Musılmanlar|musılman]] kópshilikti quraǵan rayonlar tiykarında [[Bengal]] hám [[Pencap]] wálayatların bóliniwin óz ishine aladı. Sonday-aq, bul [[Britaniya Hindstan áskeriy kúshleri]], [[Hindstan patshalıq flotı]], [[Hindstan mámleketlik xızmeti]], [[Hindstanda temirjol transportı tariyxı|temirjollar]] hám oraylıq ǵáziyneniń eki jańa dominion ortasında bóliniwin de óz ishine alǵan. Bóliniw [[1947-jılǵı Hindstan ǵárezsizligi haqqındaǵı nızam]] menen tastıyıqlanıp, [[Britaniya Rajı]]nıń yaki Hindstandaǵı Britaniya taj basqarıwınıń tamamlanıwına alıp keldi. Hindstan hám Pakistan ózin-ózi basqarıwshı eki mámleket retinde 1947-jıl 14-15-avgust túninde huqıqıy túrde dúzildi.

Britaniya Hindstanınıń bóliniwi hám Britaniyanıń Hindstan yarım atawınan sheginiwi menen, Hindstan ǵárezsizligi haqqındaǵı nızam knyazlik mámleketlerdiń Britaniya menen bolǵan [[subsidiar awqam]] hám basqa minnetlemelerden azat etilgenin kórsetti. Britaniya bul mámleketler aldındaǵı minnetlemelerinen waz keship, basshılardı Hindstan yaki Pakistan quramına [[Qosılıw haqqında akt|qosılıw]] yaki eki tárepten de tısqarı ǵárezsiz qalıw boyınsha sheshim qabıllawǵa qaldırdı&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Ahmed |first=Ishtiaq |author-link=Ishtiaq Ahmed (political scientist) |title=State, Nation and Ethnicity in Contemporary South Asia |publisher=London &amp; New York |year=1998 |pages=99}}&lt;/ref&gt;. [[Sardar Patel]] 1948-jıl yanvar ayındaǵı sóylewinde: «Paramountcy (joqarı húkimranlıq) tamamlanǵannan soń, hárbir Hindstan mámleketi ayrıqsha ǵárezsiz birlikke aylandı», — degen edi&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Bhargava |first=R. P. |url=https://books.google.com/books?id=BAQgNE1uSEgC&amp;pg=PA313 |title=The Chamber of Princes |publisher=Northern Book Centre |year=1991 |isbn=978-81-7211-005-5 |pages=313}}&lt;/ref&gt;. Knyazlik mámleketlerdiń eki jańa dominionǵa [[Hindstannıń siyasiy integratsiyası|siyasiy integraciyası]] 1947-jıl avgust ayındaǵı kóp sanlı qosılıwlar menen baslandı, biraq kóbisi keyinirek júz berdi. Ayırıqsha atap ótetuǵın bolsaq, [[Haydarabad mámleketi|Haydarabad]], [[Jammu hám Kashmir (knyazlik mámleket)|Jammu hám Kashmir]] sıyaqlı mámleketlerdiń basshıları ǵárezsizlikti tańladı&lt;ref&gt;{{Cite book |last=Benichou |first=Lucien D. |url=https://books.google.com/books?id=Loiq3YrFy40C |title=From Autocracy to Integration: Political Developments in Hyderabad State, 1938-1948 |publisher=Orient Blackswan |year=2000 |isbn=978-81-250-1847-6 |pages=229, 230}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxıy fon ==
{{Seealso|Islamıń Qubla Aziyada tarqalıwı}}

=== Ekinshi jáhán urısına shekem (1905–1938) ===

==== Bengal bóliniwi: 1905 ====
{{main|Bengal bóliniwi (1905)}}

&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; height=&quot;152&quot;&gt;
File:Hindu percent 1909.jpg|1909-jıldaǵı hindular procenti.
File:Muslim percent 1909.jpg|1909-jıldaǵı musılmanlar procenti.
File:Sikhs buddhists jains percent1909.jpg|1909-jıldaǵı sikhler, buddistler hám jainler procenti.
&lt;/gallery&gt;
[[File:British Indian Empire 1909 Imperial Gazetteer of India.jpg|thumb|''[[The Imperial Gazetteer of India]]'' (1909) boyınsha Britaniya Hind imperiyası. [[Britaniya Hindstanı]] qızǵılt, [[knyazlik mámleketler]] sarı reńde kórsetilgen.]]

[[Bengal prezidentligi]] Britaniya Hindstanındaǵı úlken [[basqarıw birligi]] bolǵan. 1905-jılı Hindstan vice-koroli [[Lord Kerzon]] onı musılmanlar kópshilikti quraytuǵın [[Shıǵıs Bengal hám Assam]] wálayatına hám hindular kópshilikti quraytuǵın [[Bengal]] wálayatına bólgen edi. Bengal bóliniwi — aldınǵı koloniyalıq administraciyalar tárepinen oylastırılǵan, biraq heshqashan iske asırılmaǵan bul háreket — [[milliyshillik|milliyshil]] siyasattı ózgertip jiberdi&lt;ref name=&quot;spear176&quot;&gt;{{harvnb|Spear|1990|p=176}}&lt;/ref&gt;.

Bengal xalqı jańa Bengal wálayatında [[bixar]]lılar hám [[oriya]]lar tárepinen san jaǵınan kemirek bolıp qalıwınan narazı boldı. Olar Kerzonnıń bul háreketi ózleriniń siyasiy belsendiligine berilgen jaza dep esapladı&lt;ref name=&quot;spear176&quot; /&gt;. Kerzonnıń qararına qarsı keń kólemli narazılıqlar tiykarınan Britaniya tovarların boykot etiwdi óz ishine alǵan ''[[Swadeshi háreketi|Swadeshi]]'' («hind tovarların satıp alıw») kampaniyası formasında boldı. Ayırım waqıtları, biraq ashıq-ayqın túrde, narazılıq bildiriwshiler puqaralarǵa hújimlerdi óz ishine alǵan [[siyasiy zorlıq-zombılıq]]qa da bardı&lt;ref&gt;{{harvnb|Spear|1990|p=176}}, {{harvnb|Stein|2010|pp=280–281}}, {{harvnb|Ludden|2002|p=193}}, {{harvnb|Metcalf|Metcalf|2006|p=156}}&lt;/ref&gt;. Bul zorlıq-zombılıq nátiyjesiz boldı, sebebi rejelestirilgen hújimlerdiń kópshiligi Britaniya húkimeti tárepinen aldın alıw yaki iske aspaw aqıbetinde toqtatıldı&lt;ref name=&quot;bandyo260&quot; /&gt;. Narazılıqtıń eki túri ushın da uran ''[[Vande Mataram|Bande Mataram]]'' ([[bengal tili|bengalsha]], {{Literal translation|Anaǵa salem}}) boldı. Bul [[Bankim Chandra Chatterjee]]niń qosıǵınıń atı bolıp, ol Bengal, Hindstan hám hind qudayı [[Kali]] sıyaqlı túrli mánilerdi ańlatatuǵın [[Ana-quday|ana-qudayǵa]] sıyınıwdı óz ishine alǵan&lt;ref name=&quot;ludden193&quot;&gt;{{harvnb|Ludden|2002|p=193}}&lt;/ref&gt;. Narazılıqlar [[Kolkata|Kalkutta]]dan Bengal átirapına, Kalkuttadaǵı inglis tilinde oqıǵan studentler óz awılları menen qalalarına qaytqannan soń tarqaldı&lt;ref name=&quot;ludden199&quot;&gt;{{harvnb|Ludden|2002|p=199}}&lt;/ref&gt;. Uran menen baylanıslı diniy tolqınıwlar hám bóliniwge qarsı siyasiy narazılıqlar birigip, [[Jugantar]] sıyaqlı toparlardaǵı jaslar jámiyetlik imaratlardı [[bombalaw]], qural-jaraqlı tonawshılıqlar&lt;ref name=&quot;bandyo260&quot;&gt;{{harvnb|Bandyopadhyay|2004|p=260}}&lt;/ref&gt; hám Britaniya amaldarların [[qadaǵalaw]] (yaki óltiriw) háreketlerine kóshiwine alıp keldi&lt;ref name=&quot;ludden193&quot; /&gt;. Kalkutta imperiyalıq paytaxt bolǵanı ushın, bul narazılıqlar hám uran tez arada milliy dárejede belgili boldı&lt;ref name=&quot;ludden193&quot; /&gt;.

== Eskertiwler ==
{{notelist}}
{{Notelist|40em}}

== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Bangladesh hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Hindstan hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Pakistan hám Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Hindstannıń bóliniwi| ]]
[[Kategoriya:Mámleketlerdiń tarqalıwı|Hindstan]]
[[Kategoriya:Milletler doslıǵı awqamı]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı etnikalıq tazalawlar]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı májbúriy kóshiwler]]
[[Kategoriya:Britaniya imperiyası tariyxı]]
[[Kategoriya:Milletler doslıǵı awqamınıń tariyxı]]
[[Kategoriya:Hindstan Respublikasınıń tariyxı]]
[[Kategoriya:Bóliniw (siyasat)]]
[[Kategoriya:Pakistan háreketi]]
[[Kategoriya:Video úzindileri bar maqalalar]]
[[Kategoriya:1947-jıl avgustta Aziya]]
[[Kategoriya:Siyasiy maqsetli kóshiwler]]
[[Kategoriya:1947-jıl Britaniya Hindstanında]]
[[Kategoriya:Islam tariyxı (1940-jıllar)]]
[[Kategoriya:Aziyadaǵı genocidler]]</text>
      <sha1>2m5hck5918e7fmqggl693gms5p59iyo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Hindstan bóliniwi</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41418</id>
    <redirect title="Hindstannıń bóliniwi" />
    <revision>
      <id>229858</id>
      <timestamp>2026-05-28T21:00:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Hindstan bóliniwi]] betin [[Hindstannıń bóliniwi]] betine kóshirdi</comment>
      <origin>229858</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="o1bhvo1v51p24ko6xnk48dlnskan69r" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Hindstannıń bóliniwi]]</text>
      <sha1>o1bhvo1v51p24ko6xnk48dlnskan69r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Anon0004</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41419</id>
    <revision>
      <id>229859</id>
      <timestamp>2026-05-29T00:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>229859</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5690" sha1="dpdbvjb9i3j3rgaxc0y8msksvoc2dl9" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 00:48, 2026-jıl 29-may (UTC)</text>
      <sha1>dpdbvjb9i3j3rgaxc0y8msksvoc2dl9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-32043-93</title>
    <ns>3</ns>
    <id>41420</id>
    <revision>
      <id>229860</id>
      <timestamp>2026-05-29T01:48:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>229860</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5690" sha1="jp96k4f3gont5aup08iysqi3cpnxatg" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 01:48, 2026-jıl 29-may (UTC)</text>
      <sha1>jp96k4f3gont5aup08iysqi3cpnxatg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Bashir Badr</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41421</id>
    <revision>
      <id>229861</id>
      <timestamp>2026-05-29T02:13:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>229861</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Shimla kelisimi</title>
    <ns>1</ns>
    <id>41422</id>
    <revision>
      <id>229862</id>
      <timestamp>2026-05-29T02:13:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>229862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Sidney Moko Mead</title>
    <ns>0</ns>
    <id>41423</id>
    <revision>
      <id>229863</id>
      <timestamp>2026-05-29T10:24:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Alım infoqutısı |qaraqalpaqsha atı        = Ser Xirini Moko Mid |negizgi atı              = Sir Hirini Moko Mead |súwret                   = Hirini Mead (cropped).jpg |súwret eni               = 200px |súwret táriypi           = Mid 2019-jılda |tuwılǵandaǵı atı         = Sidney Moko Mead |tolıq atı                = Sidney Hirini Moko Haerewa Mead |tuwılǵan sánesi          =  |tuwılǵan jeri            = [[Vairoa]], [[Jańa Zelandiya]] |qaytı...»</comment>
      <origin>229863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7674" sha1="livk15kq290xwjrusqpu134y3516pzs" xml:space="preserve">{{Alım infoqutısı
|qaraqalpaqsha atı        = Ser Xirini Moko Mid
|negizgi atı              = Sir Hirini Moko Mead
|súwret                   = Hirini Mead (cropped).jpg
|súwret eni               = 200px
|súwret táriypi           = Mid 2019-jılda
|tuwılǵandaǵı atı         = Sidney Moko Mead
|tolıq atı                = Sidney Hirini Moko Haerewa Mead
|tuwılǵan sánesi          = 
|tuwılǵan jeri            = [[Vairoa]], [[Jańa Zelandiya]]
|qaytıs bolǵan sánesi     = 
|qaytıs bolǵan jeri       = [[Vakatane]], Jańa Zelandiya
|milleti                  = [[maori]]
|ilimiy tarawı            = [[antropologiya]], [[tariyx]], [[maori izertlewleri]]
|jumıs orınları           = [[Makmaster universiteti]], [[Britaniya Kolumbiyası universiteti]], [[Vellington Viktoriya universiteti]]
|oqıǵan jeri              = [[Okland universiteti]] (BA, MA), [[Qubla Illinoys universiteti]] (PhD)
|ilimiy dárejesi          = PhD (1968)
|ilimiy ataǵı             = Professor
|belgili tezisi           = 
|ilimiy basshısı          = [[Brus Biggs]]
|ómirlik joldası          = Djun Volker (1949–2019)
|perzentleri              = [[Linda Tuxivai Smit]], Aroxa Te Pareake Mid, Xinauri Mid
}}
'''Ser «Sidni» Xirini Moko Xaereva Mid''' ([[1927|1927-jıl]] [[8-yanvar]] — [[2026|2026-jıl]] [[may]]) — jańa zelandiyalı antropolog, tariyxshı, súwretshi, muǵallim, jazıwshı hám ataqlı [[Maori xalqı|maori]] basshısı. Dáslep muǵallimlik hám súwretshilikke oqıǵan Mid, [[Gisborn aymaǵı|Shıǵıs jaǵalaw]] hám [[Bey-of-Prenti]] regionlarındaǵı kóplegen mekteplerde sabaq bergen, keyinirek birneshe mekteptiń direktorı bolıp islegen. 1968-jılı doktorlıq (PhD) dárejesin alǵannan soń, ol shet eldegi bir neshe universitetlerde antropologiyadan sabaq bergen. 1977-jılı Jańa Zelandiyaǵa qaytıp kelip, mámleketke birinshi maori izertlewleri kafedrasın shólkemlestirgen. Mid keyinirek ataqlı maori qorǵawshısı hám basshısı bolıp, birneshe qáwim atınan sóylesiwlerde qatnasqan hám kóp sanlı másláhát keńeslerinde islegen. Ol, sonday-aq, [[Maori mádeniyatı]] boyınsha kóplegen miynetler jazǵan. Ol [[Te Whare Wānanga o Awanuiārangi]] keńesiniń baslıǵı bolǵan&lt;ref&gt;{{cite web | url=http://www.wananga.ac.nz/about/council/the-council | title=Awanuiārangi Council &amp;#124; te Whare Wānanga o Awanuiārangi }}&lt;/ref&gt;.

== Jaslıǵı ==
Sidni Moko Mid 1927-jılı 8-yanvarda [[Vairoa]] [[Xoks-Bey regionı]]nda tuwılǵan. Ol Vairoa qalasınan bolǵan [[Pakexa]] Sidni Montegyu Mid hám [[Bey-of-Prenti]] regionındaǵı [[Te Teko]]dan bolǵan maori Paranixia «Elsi» Mokonıń segiz perzentiniń úlkeni bolǵan{{sfn|Diamond|2003|p=150}}. Ol [[Ngati Ava]], [[Ngati Tuvaretoa]], [[Ngai Tuhoe]] hám [[Tuxourangi]] qáwiminen kelip shıqqan&lt;ref&gt;{{cite web |title=The University of Auckland alumni: Dr Sidney (Hirini) Moko Mead – BA, MA |url=http://www.alumni.auckland.ac.nz/uoa/af-sidney-moko-mead |accessdate=6 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110720025820/http://www.alumni.auckland.ac.nz/uoa/af-sidney-moko-mead |archivedate=20 July 2011 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=CEESP&gt;{{cite web |title=Professor Sir Sidney Mead, Aotearoa |publisher=CEESP Sharing Power conference website |url=http://www.sharingpower.org/about-the-conference/conference-patrons/hirini-moko-mead.html |accessdate=6 April 2011}}&lt;/ref&gt;. Midtiń jaslayında qaytıs bolǵan úlken aǵası bolǵan. Ata-anası ol kishi waqtında ajırasqan hám ol keyinirek anası menen birge onıń tuwılǵan qalasınan bolǵan Te Tekoǵa kóship ótken.

== Oqıtıwshılıq karerası ==
1944-jılı Mid Oklandtaǵı oqıtıwshılıq kolledjine oqıwǵa kirip, maori tálimi hám kórkem óner boyınsha qánigelik alǵan. Ol [[East Cape|Shıǵıs Múyesh]] regionındaǵı maori mekteplerinde sabaq beriwdi baslaǵan. Dáslep [[Ruatoria]]daǵı Manutaxi rayonlıq joqarı mektebinde islep, keyinirek Shıǵıs jaǵalawdaǵı kóplegen mekteplerde kóshpeli muǵallim retinde xızmet etken. 1949-jılı ol [[Ngati Porou]] qáwiminen bolǵan Djun Te Rina Volkerge úylengen. Mid keyinirek Bay-of-Prenti regionındaǵı mekteplerde, sonıń ishinde [[Urevera ańǵarı]], [[Vakatane]], [[Tauranga]] hám [[Te Kaxa]]da sabaq bergen&lt;ref name=terangihouhiri&gt;{{cite web |author=Ngāi Te Rangihouhiri II website |title=Sir Hirini Moko Haerewa Mead |url=http://www.terangihouhiri.iwi.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=83 |date=5 April 2010 |accessdate=6 January 2011 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110724195500/http://www.terangihouhiri.iwi.nz/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=83 |archivedate=24 July 2011 |df=dmy-all }}&lt;/ref&gt;{{sfn|Diamond|2003|pp=154–5}}.

== Akademiyalıq karera ==
Mid 1970-jıllardıń baslarında shet elde, atap aytqanda, Kanadadaǵı [[Makmaster universiteti]] hám [[Britaniya Kolumbiyası universiteti]]nde sabaq bergen&lt;ref name=terangihouhiri/&gt;. Makmaster universitetiniń antropologiya kafedrasında docent retinde iskerligin tamamlaǵannan soń, ol Jańa Zelandiyaǵa qaytıp kelip, [[Vellington Viktoriya universiteti]]nde maori tili boyınsha birinshi professor boldı. 1977-jılı kelgeninen keyin ol universitettegi maori izertlewleri kafedrasın qayta qurıp, 1981-jıldan baslap onı mámlekette birinshi ǵárezsiz maori izertlewleri kafedrasına aylandırdı.

1980-jıllardıń baslarında Mid universitet kampusındaǵı birinshi [[marae]] bolǵan Te Xerenga Vaka Maraeniń shólkemlestiriliwine tiykarǵı juwapker boldı{{sfn|Barrowman|1999|pp=254–5}}&lt;ref&gt;[http://www.victoria.ac.nz/maori/about/#beginnings Vellington Viktoriya universiteti: Maori izertlewleri mektebi – Biz haqqımızda]. 21-yanvar 2011-jılı alındı.&lt;/ref&gt;. Mid 1990-jılı Vellington Viktoriya universitetinen húrmetli dem alısqa shıqtı.

== Jeke turmısı hám ólimi ==
Midtiń zayıbı Ledi Djun Mid 2019-jılı 27-martta qaytıs bolǵan&lt;ref&gt;{{cite news |url=http://deaths.dompost.co.nz/obituaries/dominion-post-nz/obituary.aspx?n=lady-june-mead&amp;pid=191994068 |title=Lady June Mead death notice |date=29 March 2019 |work=[[The Dominion Post (Wellington)|The Dominion Post]] |accessdate=3 April 2019}}&lt;/ref&gt;. Bilimlendiriw boyınsha professor [[Linda Tuxivai Smit]] olardıń qızı bolıp tabıladı.

Mid 2026-jılı 29-mayda Vakatane qalasında 99 jasında qaytıs boldı&lt;ref&gt;{{cite news |title=Māori leader and academic Sir Hirini Moko Mead has died |url=https://www.rnz.co.nz/news/national/596767/maori-leader-and-academic-sir-hirini-moko-mead-has-died |access-date=29 May 2026 |publisher=RNZ |date=29 May 2026}}&lt;/ref&gt;.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Bibliografiya ==
* {{cite book |last=Barrowman |first=Rachel |title=Victoria University of Wellington, 1899–1999: a history |publisher=Victoria University Press |year=1999 |isbn=0-86473-369-0 }}
* {{cite book |last=Diamond |first=Paul |title=A fire in your belly: Māori leaders speak |location=Wellington |publisher=Huia Publishers |year=2003 |isbn=1-86969-030-3 }}

{{Sırtqı siltemeler}}

{{DEFAULTSORT:Mead, Sidney Moko}}
[[Kategoriya:1927-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]]
[[Kategoriya:Jańa zelandiyalı maori akademikleri]]
[[Kategoriya:Jańa zelandiyalı antropologlar]]
[[Kategoriya:Jańa zelandiyalı súwretshiler]]
[[Kategoriya:XX ásir jańa zelandiyalı tariyxshılar]]
[[Kategoriya:Jańa Zelandiyalı maori jazıwshıları]]
[[Kategoriya:Vellington Viktoriya universitetiniń akademiyalıq quramı]]
[[Kategoriya:Qubla Illinoys universitetiniń pitkeriwshileri]]
[[Kategoriya:Okland universitetiniń pitkeriwshileri]]</text>
      <sha1>livk15kq290xwjrusqpu134y3516pzs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Hindistanlı siyasatshılar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>41424</id>
    <revision>
      <id>229871</id>
      <timestamp>2026-05-29T10:57:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Commons kategoriya|Politicians of India}}  [[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]] [[Kategoriya:Hindstanlı siyasiy adamlar|Siyasatshılar]] [[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]»</comment>
      <origin>229871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="194" sha1="q54gzvm6w250xih0ykebfg3e6r3evmr" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|Politicians of India}}

[[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Hindstanlı siyasiy adamlar|Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]</text>
      <sha1>q54gzvm6w250xih0ykebfg3e6r3evmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Bangladeshli siyasatshılar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>41425</id>
    <revision>
      <id>229873</id>
      <timestamp>2026-05-29T11:01:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Commons kategoriya|Politicians of Bangladesh}}  [[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]] [[Kategoriya:Bangladeshli siyasiy adamlar|Siyasatshılar]] [[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]»</comment>
      <origin>229873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="200" sha1="debdzyvkg0l40m2uhs37vqwz17r8b1n" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|Politicians of Bangladesh}}

[[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Bangladeshli siyasiy adamlar|Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]</text>
      <sha1>debdzyvkg0l40m2uhs37vqwz17r8b1n</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>41426</id>
    <revision>
      <id>229874</id>
      <timestamp>2026-05-29T11:05:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «{{Commons cat|Politicians by country}}  [[Kategoriya:Siyasatshılar| ]] [[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasiy adamlar| siyasatshılar]]»</comment>
      <origin>229874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="141" sha1="pp6h38nip0s17jt0irqp4jbnevr8ivn" xml:space="preserve">{{Commons cat|Politicians by country}}

[[Kategoriya:Siyasatshılar| ]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasiy adamlar| siyasatshılar]]</text>
      <sha1>pp6h38nip0s17jt0irqp4jbnevr8ivn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshılar</title>
    <ns>14</ns>
    <id>41427</id>
    <revision>
      <id>229877</id>
      <timestamp>2026-05-29T11:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya:Ázerbayjan siyasatshıları]] betin [[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]] betine kóshirdi</comment>
      <origin>229877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="2aydg3vidykkn4dzju9lxcqzon715x9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]</text>
      <sha1>2aydg3vidykkn4dzju9lxcqzon715x9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229880</id>
      <parentid>229877</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya:Ázerbayjan siyasatshıları]] betin [[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshılar]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi</comment>
      <origin>229877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="2aydg3vidykkn4dzju9lxcqzon715x9" xml:space="preserve">#REDIRECT [[:Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]</text>
      <sha1>2aydg3vidykkn4dzju9lxcqzon715x9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229885</id>
      <parentid>229880</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229885</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="0" sha1="phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1" />
      <sha1>phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229886</id>
      <parentid>229885</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:15:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>qosımshalar</comment>
      <origin>229886</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="lixako0ycyteoalwanf8mjeta453jur" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|Politicians of Azerbaijan}}

[[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasiy adamlar|Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]</text>
      <sha1>lixako0ycyteoalwanf8mjeta453jur</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229888</id>
      <parentid>229886</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:15:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>«[[Kategoriya:Ázerbayjanlılar|Ázerbayjanlılar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen)</comment>
      <origin>229888</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="235" sha1="7m5sbop9sua7cpljz0d8cjqj4pwc78w" xml:space="preserve">{{Commons kategoriya|Politicians of Azerbaijan}}

[[Kategoriya:Aziyalı siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlı siyasiy adamlar|Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Mámleketler boyınsha siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Ázerbayjanlılar]]</text>
      <sha1>7m5sbop9sua7cpljz0d8cjqj4pwc78w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshılar</title>
    <ns>15</ns>
    <id>41428</id>
    <redirect title="Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları" />
    <revision>
      <id>229879</id>
      <timestamp>2026-05-29T11:10:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjan siyasatshıları]] betin [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları]] betine kóshirdi</comment>
      <origin>229879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="gzy5587j3z3vy649jfbfukvts3tbghx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]</text>
      <sha1>gzy5587j3z3vy649jfbfukvts3tbghx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>229881</id>
      <parentid>229879</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T11:10:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Kvazimodo</username>
        <id>10433</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Kvazimodo atlı paydalanıwshı [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjan siyasatshıları]] betin [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshılar]] betine aldınǵı bette baǵdarlawshı silteme qaldırmastan kóshirdi</comment>
      <origin>229879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="68" sha1="gzy5587j3z3vy649jfbfukvts3tbghx" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Kategoriya talqılawı:Ázerbayjanlı siyasatshıları]]</text>
      <sha1>gzy5587j3z3vy649jfbfukvts3tbghx</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>