Wikipedia
kaawiki
https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet
MediaWiki 1.47.0-wmf.14
first-letter
Media
Arnawlı
Talqılaw
Paydalanıwshı
Paydalanıwshı talqılawı
Wikipedia
Wikipedia talqılawı
Fayl
Fayl talqılawı
MediaWiki
MediaWiki talqılawı
Úlgi
Úlgi talqılawı
Járdem
Járdem talqılawı
Kategoriya
Kategoriya talqılawı
Portal
Portal talqılawı
TimedText
TimedText talk
Modul
Modul talqılawı
Event
Event talk
Rumın tili
0
4412
265735
169034
2026-08-07T09:42:22Z
Amherst99
2381
/* */
265735
wikitext
text/x-wiki
{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=320 style="margin: 0.5em 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%; clear:right"
|-
! colspan="2" bgcolor="NavajoWhite" | <big>'''Rumin tili'''</big>
română
|-
| align=center colspan="2" |
{| style="background:#f9f9f9;" border="0" cellpadding="2" cellspacing="0"
|- align=center
|| [[Fayl:Map-balkans-vlachs.png|center|320px]]<div class="center"><small>Rumin tili</small></div>
|}
|-
| '''Rumin tili''' || [[Fayl:Flag of Romania.svg|25px]] [[Rumıniya]]<br />[[Fayl:Flag of Moldova.svg|25px]] [[Moldaviya]]<br />[[Fayl:Flag of Ukraine.svg|25px]] [[Ukraina]]<br />[[Fayl:Flag of Serbia.svg|25px]] [[Serbiya]]<br />[[Fayl:Flag of Bulgaria.svg|25px]] [[Bolgariya]]<br />[[Fayl:Flag of Hungary.svg|25px]] [[Vengriya]]<br /> [[Fayl:Flag of Greece.svg|25px]] [[Gretsiya]]<br /> [[Fayl:Flag of Albania.svg|25px]] [[Albaniya]]<br />[[Fayl:Flag of Croatia.svg|25px]] [[Xorvatiya]]<br /> [[Fayl:Flag of the Republic of Macedonia.svg|25px]] [[Makedoniya]]<br />[[Fayl:Flag of Russia.svg|25px]] [[Rossiya]]<br />[[Fayl:Flag of Kazakhstan.svg|25px]] [[Qazaqstan]]<br />[[Fayl:Flag of Australia.svg|25px]] [[Avstraliya]]<br />[[Fayl:Flag of Israel.svg|25px]] [[Izrail]]<br />[[Fayl:Flag of the United States.svg|25px]] [[AQSh]]<br />[[Fayl:Flag of the United Kingdom.svg|25px]] [[Ullı Britaniya]]<br />[[Fayl:Flag of Transnistria.svg|25px]] [[Pridnestrovye]]<br />[[Fayl:Flag of Gagauzia.svg|25px]] [[Gagauziya]]
|-
| '''Sóylesiwshiler''' || sani: 24 milliyon <br /> Ekinshi til: 4 milliyon
|-
| '''Toplam:''' || 41
|-
| '''Til shańaraǵı''' || hind-Evropa <br /> İtalik <br /> Rumin tilleri <br /> shıǵıs Rumin tilleri <br /> '''Rumin tili'''
|-
| '''Jazıw''' || Rumin alfaviti
|-
! colspan="2" bgcolor="LemonChiffon" | '''Mámleketlik tili'''
|-
| '''Mámleketlik tili''' || 4 mámlekette <br />[[Fayl:Flag of Romania.svg|25px]] [[Rumıniya]]<br />[[Fayl:Flag of Moldova.svg|25px]] [[Moldaviya]]<br /> [[Fayl:Flag of Greece.svg|25px]] [[Athos]] <br />[[Fayl:Flag of Vojvodina.svg|25px]] [[Voyvodina]]
|-
| '''Toplıq tili''' || [[Fayl:Flag of Europe.svg|25px]] [[Evropa awqamı]] <br />
|-
| '''Privilegiya tili''' ||[[Fayl:Flag of Ukraine.svg|25px]] [[Ukraina]]
|-
! colspan="2" bgcolor="LemonChiffon" | '''Til kodları'''
|-
| '''ISO 639-1''' || ro
|-
| '''ISO 639-2''' || rum
|-
| '''ISO 639-3''' || ron
|}
[[Fayl:Md-Ga Md Ro Md-Tr Sr-Vo.gif|thumb|Rumin tili bayraǵı]]
'''Rumin dili''' (ruminshe: ''limba română'') — Shıǵıs latın toparına kiriwshi til, Rumıniyanıń mámleketlik tili. Rumın tilinde sóylesiwshiler, Rumıniyadan basqa Evropa mámleketlerinde de bar. Rumıniya hám Moldoviyada rásmiy til esaplanadı.
<div class="noprint" style="clear: right; border: solid #aaa 1px; margin: 0 0 1em 1em; font-size: 90%; background: #f9f9f9; width: 250px; padding: 4px; spacing: 0px; text-align: left; float: right;">
<div style="float: left;">[[Fayl:Wikipedia-logo-af.png|50px]]</div>
<!--div style="margin-left: 70px;">'''''[[:ro:|Rumin tili (Русский)]]''''' van [[Wikipedia]]</div-->
<div style="margin-left: 70px;"> </div> '''''[[:ro:|Rumin tili Wikipediası]] '''''
</div>
{{Commons kategoriya|Rumin tili}}
[[Kategoriya:Tiller]]
8e0yuqo8am8hlnzq0x8mow92dlyngev
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi
4
23879
265702
265684
2026-08-06T12:01:29Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265702
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25018}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4533}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4268}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2551}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 24 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}
b52l8imbnd8ieiw5xsxf9n8amx2e8mo
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi
4
26380
265704
265686
2026-08-06T12:01:31Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265704
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119275}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3849}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1719}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1207}}]]
|-
| 11 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:563}}]]
|-
| 20 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}
lox4y0xmbsalcusreije6ly107y11m2
Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)
4
27432
265703
265685
2026-08-06T12:01:30Z
Jembot
4424
Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı
265703
wikitext
text/x-wiki
{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119275}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25018}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4533}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 6 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4268}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3849}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|EmausBot]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2551}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1719}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1207}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 22 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|<span style="color:gray">Umarxon III</span>]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:563}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 39 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:420}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 44 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 45 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 48 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}
k2q8hgcwtryop46zroe6y9a6p4n1ago
Qasım-Jomart Toqaev
0
47812
265732
265699
2026-08-07T02:13:49Z
Ayxan Dáryabay qızı
14178
265732
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı|atı=Qasım-Jomart Toqaev|negizgi atı={{lang-kk|Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев}}|súwret=Kassym-Jomart Tokayev (2023-03-30).png|uzınlıq=300|lawazımı=Qazaqstan Prezidenti|wákillik baslanıwı=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı=[[Nursultan Nazarbaev]]|bayraq_2=Flag of Kazakhstan.svg|lawazım_2=Qazaqstan Senatı baslıǵı|wákillik baslanıwı_2=2013-jıl 16-oktyabr|wákillik tamamlanıwı_2=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı_2=[[Qayrat Mami]]|keyingisi_2=[[Dariǵa Nazarbaeva]]|bayraq_3=Flag of the United Nations.svg|bayraq2_3=UN emblem blue.svg|lawazımı_3=[[BMSH]] bas xatkeriniń orınbasarı|wákillik baslanıwı_3=2011-jıl 12-mart|wákillik tamamlanıwı_3=2013-jıl 16-oktyabr|aldınǵısı_3=[[Sergey Orjonikidze]]|keyingisi_3=[[Michael Moller]]|bayraq_4=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_4=Qazaqstan Senat baslıǵı|wákillik baslanıwı_4=2007-jıl 11-yanvar|wákillik tamamlanıwı_4=15-aprel|aldınǵısı_4=Nurtay Abikaev|keyingisi_4=Qayrat Mami|bayraq_5=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_5=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_5=2002-jıl 29-yanvar|wákillik tamamlanıwı_5=2007-jıl 11-yanvar|aldınǵısı_5=Erlan Idrisov|keyingisi_5=Marat Tajin|bayraq_6=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_6=Qazaqstan Bas ministri|wákillik baslanıwı_6=1999-jıl 12 -oktyabr|wákillik tamamlanıwı_6=2002-jıl 28-yanvar|aldınǵı isker_6=Nurlan Bagimbaev|keyingi isker_6=Imangali Tasmagambetov|bayraq_7=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_7=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_7=1994-jıl|wákillik tamamlanıwı_7=1999-jıl|prezident_7=Nursultan Nazarbaev|aldınǵı isker_7=Qanat Saudabaev|keyingi isker_7=Erlan Idrisov|tuwılǵan sánesi=17.05.1945|tuwılǵan jeri=Alma-ata|sıylıqları={{Parasat ordeni}}{{Altın búrgit ordeni}}{{Doslıq ordeni(Rossiya)}}{{ II dárejeli Knyaz Yaroslav Mudriy Ordeni}}{{Astananıń 10 jıllıǵı medalı}}|qolı=Tokayev signature.svg}}
'''Qasım-Jomart Kemelevich Toqaev''' (qazaqsha: Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) — [[Qazaqstan]] mámleketlik ǵayratkeri, siyasiy ilimler doktorı, mámleket prezidenti (2019-jıldan), bas ministri (1999—2002) hám Senat baslıǵı (2013—2019).
== Ómiri ==
* 1975-jılı [[SSSR]] Sırtqı isler ministrliginiń [[Moskva]] mámleketlik xalqara qatnasıqlar institutın tamamlaǵan.
* 1975–1979 — SSSRdıń [[Singapur]]daǵı elshixanası xızmetkeri.
* 1979-jıldan 1985-jılǵa shekem SSSR Sırtqı isler ministrliginde túrli lawazımlarda xızmet etken.
* 1985–1991 — SSSR Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasında bilim alǵan.
* 1992–1994 — Qazaqstan Respublikası Sırtqı isler ministriniń orınbasarı.
* 1994–1999 — Sırtqı isler ministri.
* 1999–1999 — Bas ministr orınbasarı.
* 1999–2002 — Bas ministr.
* 2002–2007 — Sırtqı isler ministri.
* 2007–2011 — Senat baslıǵı.
* 2011–2013 — BMT Bas xatkeriniń orınbasarı — Jenevadagi wákillik baslıǵı.
* 2013–2019 — Senat baslıǵı.
2019-jıl 20-mart kúni [[Nursultan Nazarbayev]] hákimiyattan bas tartatuǵının járiyaladı hám Toqaevti Prezident wazıypasın waqtınsha atqarıwshı sıpatında usındı.
2019-jıl 10-iyun kúni mámleket Prezidenti etip saylandı.
[[Rus tili|Rus]], [[Francuz tili|francuz]], [[Inglis tili|inglis]] hám [[Qıtay tili|qıtay]] tillerin biledi.
== Sırtqı siyasat ==
Toqaev ózinen aldınǵı prezident Nursultan Nazarbayev tárepinen baslanǵan sırtqı siyasat dawam etetug'ınına wáde berdi. Bul sırt el investiciyaların tartıw, kóp vektorlı sırtqı siyasat hám qáwipsizlikti támiyinlew boyınsha ilajlardı dawam ettiriwdi bildiredi. Prezidentliginiń birinshi ayında 4 dúnya jetekshisi menen ushırastı, olardan 2 ewi sırt elde, qalǵan ekewi [[Astana]]da boldı.
2021-jıl aprel ayında Toqaev xalqaralıq birge islesiw boyınsha arnawlı wákil shólkemlestiriw haqqındaǵı pármanǵa qol qoydı hám onda bunday lawazım jedel ózgerip atırǵan global hám regional kún tártibi kózqarasınan Qazaqstan basshılıǵınıń xalqara birge islesiw máselelerine itibarın kúsheytetug'ının atap ótti. Yerjan Qazıxanovtı usı lawazımǵa tayınladı, oǵan gumanitar tarawda xalqaralıq birge islesiwdi keńeytiw, klimat diplomatiyası, sonday-aq Qazaqstannıń tiykarǵı sırtqı siyasiy baslamaların alǵa jıljıtiw máseleleri menen shuǵıllanıw tapsırıldı.
2021-jıl 10–11-oktyabr kúnleri bolıp ótken [[Aziya]]da birge islesiw hám isnim ilajları boyınsha keńestiń altınshı jıynalısında Toqaev húkimetleraralıq forumdı tolıq shólkemge aylandırıwdı usınıs etip, ózgerisler óz gezeginde aǵza mámleketlerge «eń úlken kontinentte shın mánisinde ulıwma, bólinbes hám keń qamrawlı qáwipsizlik arxitekturasın» jaratıw májbúriyatın beretuǵının, Aziyanıń global islerdegi jańa ornın atap ótetuǵının bildirdi.
== Shańaraǵı ==
Atası Kemel Toqaevich Toqaev (1923–1986), Ekinshi dúnjayalıq urıs qatnasıwshısı, belgili qazaq jazıwshısı, [[Qazaq SSR]] Joqarı Keńesi Prezidiumı hám [[Qazaqstan Jazıwshılar awqamı]] aǵzası bolǵan. Anası Turar Shabarbayeva (1931–2000), Almatı shet tilleri pedagogikalıq institutında islegen. Toqaev Úlken Juz Jalayır qáwimininiń Kúshik urıwınan.
Ajrasqan. Burınǵı zayıbı Nadejda Davidovna Toqayeva (1957-jılı tuwılǵan), Rossiya puqarası.
Ulı: Timur Qasımjomartovich Toqaev (1984-jılı tuwılǵan, keyin familiyasın Kemelge ózgertken). Leman kolledjin ([[Jeneva]], [[Shveycariya]]), Webster universitetin (B[[Ellevue|ellevue]], Shveycariya) hám Rossiya Sırtqı isler ministrligi Diplomatoyalıq akademiyasın tamamlaǵan. 2009-jılı Sırtqı isler ministrligi akademiyasında “Qazaqstan Respublikasınıń Batısqa baylanıslı strategiyası” temasında kandidatlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. Siyasiy ilimler kandidatı. Ol biznes penen shuǵıllanadı hám [[Neft|neft]] tarawında úlken isbilermen. Atası Kemel Toqaev atındaǵı qayırqomlıq qorına da basshılıq etedi.
Shveycariyanıń Public Eye shólkemi maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 2010-jıllarda Toqaevtiń ulı Timur neft hám metallar óndiriwi tarawında bizneske iye bolǵan. 2021-jıl dekabrinde Aleksey Navalniydiń komandası Rossiya kóshpes múlk reestrinde izertlew ótkizgende, Toqaevtiń tuwısqanlarınıń Rossiyadaǵı múlkleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar óshirilgenin anıqlaǵan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
{{ǴMDA mámleket basshıları}}
gttb2cbp2u7gxbaaxfbj1s7gh6j65gi
265733
265732
2026-08-07T07:54:19Z
Ayxan Dáryabay qızı
14178
265733
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı|atı=Qasım-Jomart Toqaev|negizgi atı={{lang-kk|Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев}}|súwret=Kassym-Jomart Tokayev (2023-03-30).png|uzınlıq=300|lawazımı=Qazaqstan Prezidenti|wákillik baslanıwı=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı=[[Nursultan Nazarbaev]]|bayraq_2=Flag of Kazakhstan.svg|lawazım_2=Qazaqstan Senatı baslıǵı|wákillik baslanıwı_2=2013-jıl 16-oktyabr|wákillik tamamlanıwı_2=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı_2=[[Qayrat Mami]]|keyingisi_2=[[Dariǵa Nazarbaeva]]|bayraq_3=Flag of the United Nations.svg|bayraq2_3=UN emblem blue.svg|lawazımı_3=[[BMSH]] bas xatkeriniń orınbasarı|wákillik baslanıwı_3=2011-jıl 12-mart|wákillik tamamlanıwı_3=2013-jıl 16-oktyabr|aldınǵısı_3=[[Sergey Orjonikidze]]|keyingisi_3=[[Michael Moller]]|bayraq_4=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_4=Qazaqstan Senat baslıǵı|wákillik baslanıwı_4=2007-jıl 11-yanvar|wákillik tamamlanıwı_4=15-aprel|aldınǵısı_4=Nurtay Abikaev|keyingisi_4=Qayrat Mami|bayraq_5=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_5=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_5=2002-jıl 29-yanvar|wákillik tamamlanıwı_5=2007-jıl 11-yanvar|aldınǵısı_5=Erlan Idrisov|keyingisi_5=Marat Tajin|bayraq_6=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_6=Qazaqstan Bas ministri|wákillik baslanıwı_6=1999-jıl 12 -oktyabr|wákillik tamamlanıwı_6=2002-jıl 28-yanvar|aldınǵı isker_6=Nurlan Bagimbaev|keyingi isker_6=Imangali Tasmagambetov|bayraq_7=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_7=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_7=1994-jıl|wákillik tamamlanıwı_7=1999-jıl|prezident_7=Nursultan Nazarbaev|aldınǵı isker_7=Qanat Saudabaev|keyingi isker_7=Erlan Idrisov|tuwılǵan sánesi=17.05.1945|tuwılǵan jeri=Alma-ata|sıylıqları={{Parasat ordeni}}{{Altın búrgit ordeni}}{{Doslıq ordeni(Rossiya)}}{{ II dárejeli Knyaz Yaroslav Mudriy Ordeni}}{{Astananıń 10 jıllıǵı medalı}}|qolı=Tokayev signature.svg}}
'''Qasım-Jomart Kemelevich Toqaev''' (qazaqsha: Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) — [[Qazaqstan]] mámleketlik ǵayratkeri, siyasiy ilimler doktorı, mámleket prezidenti (2019-jıldan), bas ministri (1999—2002) hám Senat baslıǵı (2013—2019).
== Ómiri ==
* 1975-jılı [[SSSR]] Sırtqı isler ministrliginiń [[Moskva]] mámleketlik xalqara qatnasıqlar institutın tamamlaǵan.
* 1975–1979 — SSSRdıń [[Singapur]]daǵı elshixanası xızmetkeri.
* 1979-jıldan 1985-jılǵa shekem SSSR Sırtqı isler ministrliginde túrli lawazımlarda xızmet etken.
* 1985–1991 — SSSR Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasında bilim alǵan.
* 1992–1994 — Qazaqstan Respublikası Sırtqı isler ministriniń orınbasarı.
* 1994–1999 — Sırtqı isler ministri.
* 1999–1999 — Bas ministr orınbasarı.
* 1999–2002 — Bas ministr.
* 2002–2007 — Sırtqı isler ministri.
* 2007–2011 — Senat baslıǵı.
* 2011–2013 — BMT Bas xatkeriniń orınbasarı — Jenevadagi wákillik baslıǵı.
* 2013–2019 — Senat baslıǵı.
2019-jıl 20-mart kúni [[Nursultan Nazarbayev]] hákimiyattan bas tartatuǵının járiyaladı hám Toqaevti Prezident wazıypasın waqtınsha atqarıwshı sıpatında usındı.
2019-jıl 10-iyun kúni mámleket Prezidenti etip saylandı.
[[Rus tili|Rus]], [[Francuz tili|francuz]], [[Inglis tili|inglis]] hám [[Qıtay tili|qıtay]] tillerin biledi.<ref>{{Citation |year= |title=Kazakhstan Today |url=http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&uin=1133168904&chapter=1153534401 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120417100206/http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&uin=1133168904&chapter=1153534401 }}</ref><ref>{{Citation |year= |title=Указ Prezidentа Республики Qozogʻiston от 9.12.1996 за № 3266 |url=http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2017-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201142605/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm }}</ref><ref>{{Citation |year= |title=Mukofotlari ко Дню независимости |url=http://www.nomad.su/?a=19-200412160521 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327091441/http://nomad.su/?a=19-200412160521 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 1 marta 2017-yila № 93 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii“ |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&rangeSize=1 |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2019-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190327092552/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&rangeSize=1 }}</ref><ref>[http://www.pravoteka.ru/pst/1040/519885.html Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 12-dekabr 2004-yila № 1552 „O nagrajdenii ordenom Drujbi grajdan Respubliki Qozogʻiston“]</ref><ref>{{Citation |year= |title=Постановление Совета МПА СНГ 13.05.2007 № 19 |url=http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105073906/http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm }}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi|title=Nikolić odlikovao kazahstanskog političara|url=http://www.blic.rs/vesti/politika/nikolic-odlikovao-kazahstanskog-politicara/yfq48zr|work=Blic.rs|date=2016-12-01|accessdate=2016-12-11|language=sr-SP}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://mgimo.ru/about/news/main/zavershilsya-forum-vypusknikov-mgimo-v-astane/|title=Завершился форум выпускников МГИМО в Астане|publisher=mgimo.ru|accessdate=2017-10-10}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Spiker Senata Respubliki Qozogʻiston vistupil na plenarnom zasedanii Soveta Federatsii |url=http://www.iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2022-11-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221121044930/https://iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ }}</ref><ref>[http://pravo.levonevsky.org/bazaby/org505/basic/text0128.htm Postanovlenie Soveta Mejparlamentskoy Assamblei gosudarstv-uchastnikov Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv ot 14-noyabr 2003 g. № 47 "O nagrajdenii medalyu „Drevo drujbi“]</ref>.
== Sırtqı siyasat ==
Toqaev ózinen aldınǵı prezident Nursultan Nazarbayev tárepinen baslanǵan sırtqı siyasat dawam etetug'ınına wáde berdi. Bul sırt el investiciyaların tartıw, kóp vektorlı sırtqı siyasat hám qáwipsizlikti támiyinlew boyınsha ilajlardı dawam ettiriwdi bildiredi.<ref>{{cite web |title=New Kazakh President sworn in, praises predecessor, pledges continuity |url=https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |website=astanatimes.com |date=20 March 2019 |access-date=23 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330074003/https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |archive-date=30 March 2019 |url-status=live }}</ref> Prezidentliginiń birinshi ayında 4 dúnya jetekshisi menen ushırastı, olardan 2 ewi sırt elde, qalǵan ekewi [[Astana]]da boldı.
2021-jıl aprel ayında Toqaev xalqaralıq birge islesiw boyınsha arnawlı wákil shólkemlestiriw haqqındaǵı pármanǵa qol qoydı hám onda bunday lawazım jedel ózgerip atırǵan global hám regional kún tártibi kózqarasınan Qazaqstan basshılıǵınıń xalqara birge islesiw máselelerine itibarın kúsheytetug'ının atap ótti.<ref name=":11">{{Cite web|last=Kuyk|first=Abira|date=2021-04-08|title=Tokayev's New Special Representative for International Cooperation Will Advance Kazakhstan's Leadership Agenda|url=https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/|access-date=2021-06-05|website=The Astana Times|language=en|archive-date=5 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605215815/https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/|url-status=live}}</ref> Yerjan Qazıxanovtı usı lawazımǵa tayınladı, oǵan gumanitar tarawda xalqaralıq birge islesiwdi keńeytiw, klimat diplomatiyası, sonday-aq Qazaqstannıń tiykarǵı sırtqı siyasiy baslamaların alǵa jıljıtiw máseleleri menen shuǵıllanıw tapsırıldı.
[[Fayl:Istanbul hosts 8th Summit of Cooperation Council of Turkic-Speaking States (2).jpg|thumb|Toqaev Turkiyanıń Istanbul qalasında 2021 jılǵı Turkiy tilli mámleketler birge islesiw keńesinde]]
2021-jıl 10–11-oktyabr kúnleri bolıp ótken [[Aziya]]da birge islesiw hám isnim ilajları boyınsha keńestiń altınshı jıynalısında Toqaev húkimetleraralıq forumdı tolıq shólkemge aylandırıwdı usınıs etip, ózgerisler óz gezeginde aǵza mámleketlerge «eń úlken kontinentte shın mánisinde ulıwma, bólinbes hám keń qamrawlı qáwipsizlik arxitekturasın» jaratıw májbúriyatın beretuǵının, Aziyanıń global islerdegi jańa ornın atap ótetuǵının bildirdi.<ref>{{Cite web|last=Satubaldina|first=Assel|date=2021-10-13|title=President Tokayev Proposes Transforming CICA into Full-Fledged International Organization|url=https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/|url-status=live|access-date=2021-10-14|website=The Astana Times|language=en|archive-date=13 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211013153309/https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-10-12|title=Participation of ECO Secretary General at the 6th meeting of CICA Ministers of Foreign Affairs|url=https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html?t=News|url-status=live|access-date=2021-10-13|website=www.eco.int|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028171039/https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html%3Ft%3DNews}}</ref>.
== Shańaraǵı ==
Atası Kemel Toqaevich Toqaev (1923–1986), Ekinshi dúnjayalıq urıs qatnasıwshısı, belgili qazaq jazıwshısı, [[Qazaq SSR]] Joqarı Keńesi Prezidiumı hám [[Qazaqstan Jazıwshılar awqamı]] aǵzası bolǵan.<ref>{{Статья|заглавие=Токаев Касымжомарт Кемелевич|год=1999|ответственный=Под общ. ред. Прибыловского В.|язык=ru|издание=Руководители государств на территории бывшего СССР|издательство=Панорама|тип=биографический справочник|месяц=5|страницы=63}}</ref> Anası Turar Shabarbayeva (1931–2000), Almatı shet tilleri pedagogikalıq institutında islegen. Toqaev Úlken Juz Jalayır qáwimininiń Kúshik urıwınan.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |sarlavha=Официальный сайт Европейского Отделения ООН в Женеве |qaralgan sana=2013-01-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130116204654/http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |arxivsana=2013-01-16}}</ref><ref>Качалов С. [https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm Мартовские встряски. Токаев бежит в Москву?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230407043211/https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm |date=2023-04-07 }} // IAC Eurasia, 15.03.2001</ref><ref>[https://sputniknews.kz/infographics/20190320/9633946/qasym-jomart-toqaev-qyzyqty-derekter.html Қасым-Жомарт Тоқаев туралы қызықты деректер: руы, отбасы, еңбек жолы, білімі, лауазымдары]</ref>.
Ajrasqan. Burınǵı zayıbı Nadejda Davidovna Toqayeva (1957-jılı tuwılǵan), Rossiya puqarası.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president |sarlavha=ПРЕЗИДЕНТ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН |qaralgan sana=2019-03-29 |arxivsana=2019-03-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329063023/http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president}}</ref><ref name="svoboda">{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}</ref>.
Ulı: Timur Qasımjomartovich Toqaev (1984-jılı tuwılǵan, keyin familiyasın Kemelge ózgertken).<ref>{{Veb manbasi |url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/ |sarlavha=Что известно о семье Президента Токаева: 20 марта 2019, Tengrinews |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190321141516/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/ |sarlavha=Токаев Касым-Жомарт Кемелевич |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324133801/https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/ |sarlavha=Стало известно, какую фамилию носит сын Токаева {{!}} NUR.KZ |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220116012306/https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/}}</ref> Leman kolledjin ([[Jeneva]], [[Shveycariya]]), Webster universitetin (B[[Ellevue|ellevue]], Shveycariya) hám Rossiya Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasın tamamlaǵan.<ref name="svoboda2">{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}</ref> 2009-jılı Sırtqı isler ministrligi akademiyasında “Qazaqstan Respublikasınıń Batısqa baylanıslı strategiyası” temasında kandidatlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. Siyasiy ilimler kandidatı. Ol biznes penen shuǵıllanadı hám [[Neft|neft]] tarawında úlken isbilermen. Atası Kemel Toqaev atındaǵı qayırqomlıq qorına da basshılıq etedi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie |sarlavha=Официальный сайт Благотворительного фонда имени Кемеля Токаева |qaralgan sana=2019-06-19 |arxivsana=2019-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191003181546/http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html |sarlavha=Эксперты: «Назарбаев будет знать даже то, о чём Токаев думает» |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324135053/https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html}}</ref>
Shveycariyanıń Public Eye shólkemi maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 2010-jıllarda Toqaevtiń ulı Timur neft hám metallar óndiriwi tarawında bizneske iye bolǵan. 2021-jıl dekabrinde Aleksey Navalniydiń komandası Rossiya kóshpes múlk reestrinde izertlew ótkizgende, Toqaevtiń tuwısqanlarınıń Rossiyadaǵı múlkleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar óshirilgenin anıqlaǵan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
{{ǴMDA mámleket basshıları}}
mnxajhuwxvu5oyyylwpdlvczeomlmuq
265734
265733
2026-08-07T07:55:33Z
Ayxan Dáryabay qızı
14178
265734
wikitext
text/x-wiki
{{Mámleketlik isker infoqutısı|atı=Qasım-Jomart Toqaev|negizgi atı={{lang-kk|Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев}}|súwret=Kassym-Jomart Tokayev (2023-03-30).png|uzınlıq=300|lawazımı=Qazaqstan Prezidenti|wákillik baslanıwı=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı=[[Nursultan Nazarbaev]]|bayraq_2=Flag of Kazakhstan.svg|lawazım_2=Qazaqstan Senatı baslıǵı|wákillik baslanıwı_2=2013-jıl 16-oktyabr|wákillik tamamlanıwı_2=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı_2=[[Qayrat Mami]]|keyingisi_2=[[Dariǵa Nazarbaeva]]|bayraq_3=Flag of the United Nations.svg|bayraq2_3=UN emblem blue.svg|lawazımı_3=[[BMSH]] bas xatkeriniń orınbasarı|wákillik baslanıwı_3=2011-jıl 12-mart|wákillik tamamlanıwı_3=2013-jıl 16-oktyabr|aldınǵısı_3=[[Sergey Orjonikidze]]|keyingisi_3=[[Michael Moller]]|bayraq_4=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_4=Qazaqstan Senat baslıǵı|wákillik baslanıwı_4=2007-jıl 11-yanvar|wákillik tamamlanıwı_4=15-aprel|aldınǵısı_4=Nurtay Abikaev|keyingisi_4=Qayrat Mami|bayraq_5=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_5=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_5=2002-jıl 29-yanvar|wákillik tamamlanıwı_5=2007-jıl 11-yanvar|aldınǵısı_5=Erlan Idrisov|keyingisi_5=Marat Tajin|bayraq_6=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_6=Qazaqstan Bas ministri|wákillik baslanıwı_6=1999-jıl 12 -oktyabr|wákillik tamamlanıwı_6=2002-jıl 28-yanvar|aldınǵı isker_6=Nurlan Bagimbaev|keyingi isker_6=Imangali Tasmagambetov|bayraq_7=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_7=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_7=1994-jıl|wákillik tamamlanıwı_7=1999-jıl|prezident_7=Nursultan Nazarbaev|aldınǵı isker_7=Qanat Saudabaev|keyingi isker_7=Erlan Idrisov|tuwılǵan sánesi=17.05.1945|tuwılǵan jeri=Alma-ata|sıylıqları={{Parasat ordeni}}{{Altın búrgit ordeni}}{{Doslıq ordeni(Rossiya)}}{{ II dárejeli Knyaz Yaroslav Mudriy Ordeni}}{{Astananıń 10 jıllıǵı medalı}}|qolı=Tokayev signature.svg}}
'''Qasım-Jomart Kemelevich Toqaev''' (qazaqsha: Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) — [[Qazaqstan]] mámleketlik ǵayratkeri, siyasiy ilimler doktorı, mámleket prezidenti (2019-jıldan), bas ministri (1999—2002) hám Senat baslıǵı (2013—2019).
== Ómiri ==
* 1975-jılı [[SSSR]] Sırtqı isler ministrliginiń [[Moskva]] mámleketlik xalqara qatnasıqlar institutın tamamlaǵan.
* 1975–1979 — SSSRdıń [[Singapur]]daǵı elshixanası xızmetkeri.
* 1979-jıldan 1985-jılǵa shekem SSSR Sırtqı isler ministrliginde túrli lawazımlarda xızmet etken.
* 1985–1991 — SSSR Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasında bilim alǵan.
* 1992–1994 — Qazaqstan Respublikası Sırtqı isler ministriniń orınbasarı.
* 1994–1999 — Sırtqı isler ministri.
* 1999–1999 — Bas ministr orınbasarı.
* 1999–2002 — Bas ministr.
* 2002–2007 — Sırtqı isler ministri.
* 2007–2011 — Senat baslıǵı.
* 2011–2013 — BMT Bas xatkeriniń orınbasarı — Jenevadagi wákillik baslıǵı.
* 2013–2019 — Senat baslıǵı.
2019-jıl 20-mart kúni [[Nursultan Nazarbayev]] hákimiyattan bas tartatuǵının járiyaladı hám Toqaevti Prezident wazıypasın waqtınsha atqarıwshı sıpatında usındı.
2019-jıl 10-iyun kúni mámleket Prezidenti etip saylandı.
[[Rus tili|Rus]], [[Francuz tili|francuz]], [[Inglis tili|inglis]] hám [[Qıtay tili|qıtay]] tillerin biledi.<ref>{{Citation |year= |title=Kazakhstan Today |url=http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&uin=1133168904&chapter=1153534401 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120417100206/http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&uin=1133168904&chapter=1153534401 }}</ref><ref>{{Citation |year= |title=Указ Prezidentа Республики Qozogʻiston от 9.12.1996 за № 3266 |url=http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2017-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201142605/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm }}</ref><ref>{{Citation |year= |title=Mukofotlari ко Дню независимости |url=http://www.nomad.su/?a=19-200412160521 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327091441/http://nomad.su/?a=19-200412160521 }}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 1 marta 2017-yila № 93 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii“ |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&rangeSize=1 |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2019-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190327092552/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&rangeSize=1 }}</ref><ref>[http://www.pravoteka.ru/pst/1040/519885.html Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 12-dekabr 2004-yila № 1552 „O nagrajdenii ordenom Drujbi grajdan Respubliki Qozogʻiston“]</ref><ref>{{Citation |year= |title=Постановление Совета МПА СНГ 13.05.2007 № 19 |url=http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105073906/http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm }}</ref><ref>{{yangiliklar manbasi|title=Nikolić odlikovao kazahstanskog političara|url=http://www.blic.rs/vesti/politika/nikolic-odlikovao-kazahstanskog-politicara/yfq48zr|work=Blic.rs|date=2016-12-01|accessdate=2016-12-11|language=sr-SP}}</ref><ref>{{veb manbasi|url=https://mgimo.ru/about/news/main/zavershilsya-forum-vypusknikov-mgimo-v-astane/|title=Завершился форум выпускников МГИМО в Астане|publisher=mgimo.ru|accessdate=2017-10-10}}</ref><ref>{{Veb manbasi |sarlavha=Spiker Senata Respubliki Qozogʻiston vistupil na plenarnom zasedanii Soveta Federatsii |url=http://www.iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2022-11-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221121044930/https://iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ }}</ref><ref>[http://pravo.levonevsky.org/bazaby/org505/basic/text0128.htm Postanovlenie Soveta Mejparlamentskoy Assamblei gosudarstv-uchastnikov Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv ot 14-noyabr 2003 g. № 47 "O nagrajdenii medalyu „Drevo drujbi“]</ref>.
== Sırtqı siyasat ==
Toqaev ózinen aldınǵı prezident Nursultan Nazarbayev tárepinen baslanǵan sırtqı siyasat dawam etetug'ınına wáde berdi. Bul sırt el investiciyaların tartıw, kóp vektorlı sırtqı siyasat hám qáwipsizlikti támiyinlew boyınsha ilajlardı dawam ettiriwdi bildiredi.<ref>{{cite web |title=New Kazakh President sworn in, praises predecessor, pledges continuity |url=https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |website=astanatimes.com |date=20 March 2019 |access-date=23 October 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190330074003/https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |archive-date=30 March 2019 |url-status=live }}</ref> Prezidentliginiń birinshi ayında 4 dúnya jetekshisi menen ushırastı, olardan 2 ewi sırt elde, qalǵan ekewi [[Astana]]da boldı.
2021-jıl aprel ayında Toqaev xalqaralıq birge islesiw boyınsha arnawlı wákil shólkemlestiriw haqqındaǵı pármanǵa qol qoydı hám onda bunday lawazım jedel ózgerip atırǵan global hám regional kún tártibi kózqarasınan Qazaqstan basshılıǵınıń xalqara birge islesiw máselelerine itibarın kúsheytetug'ının atap ótti.<ref name=":11">{{Cite web|last=Kuyk|first=Abira|date=2021-04-08|title=Tokayev's New Special Representative for International Cooperation Will Advance Kazakhstan's Leadership Agenda|url=https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/|access-date=2021-06-05|website=The Astana Times|language=en|archive-date=5 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210605215815/https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/|url-status=live}}</ref> Yerjan Qazıxanovtı usı lawazımǵa tayınladı, oǵan gumanitar tarawda xalqaralıq birge islesiwdi keńeytiw, klimat diplomatiyası, sonday-aq Qazaqstannıń tiykarǵı sırtqı siyasiy baslamaların alǵa jıljıtiw máseleleri menen shuǵıllanıw tapsırıldı.
[[Fayl:Istanbul hosts 8th Summit of Cooperation Council of Turkic-Speaking States (2).jpg|thumb|Toqaev Turkiyanıń Istanbul qalasında 2021 jılǵı Turkiy tilli mámleketler birge islesiw keńesinde]]
2021-jıl 10–11-oktyabr kúnleri bolıp ótken [[Aziya]]da birge islesiw hám isnim ilajları boyınsha keńestiń altınshı jıynalısında Toqaev húkimetleraralıq forumdı tolıq shólkemge aylandırıwdı usınıs etip, ózgerisler óz gezeginde aǵza mámleketlerge «eń úlken kontinentte shın mánisinde ulıwma, bólinbes hám keń qamrawlı qáwipsizlik arxitekturasın» jaratıw májbúriyatın beretuǵının, Aziyanıń global islerdegi jańa ornın atap ótetuǵının bildirdi.<ref>{{Cite web|last=Satubaldina|first=Assel|date=2021-10-13|title=President Tokayev Proposes Transforming CICA into Full-Fledged International Organization|url=https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/|url-status=live|access-date=2021-10-14|website=The Astana Times|language=en|archive-date=13 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211013153309/https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/}}</ref><ref>{{Cite web|date=2021-10-12|title=Participation of ECO Secretary General at the 6th meeting of CICA Ministers of Foreign Affairs|url=https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html?t=News|url-status=live|access-date=2021-10-13|website=www.eco.int|archive-date=28 October 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20211028171039/https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html%3Ft%3DNews}}</ref>.
== Shańaraǵı ==
Atası Kemel Toqaevich Toqaev (1923–1986), Ekinshi dúnjayalıq urıs qatnasıwshısı, belgili qazaq jazıwshısı, [[Qazaq SSR]] Joqarı Keńesi Prezidiumı hám [[Qazaqstan Jazıwshılar awqamı]] aǵzası bolǵan.<ref>{{Статья|заглавие=Токаев Касымжомарт Кемелевич|год=1999|ответственный=Под общ. ред. Прибыловского В.|язык=ru|издание=Руководители государств на территории бывшего СССР|издательство=Панорама|тип=биографический справочник|месяц=5|страницы=63}}</ref> Anası Turar Shabarbayeva (1931–2000), Almatı shet tilleri pedagogikalıq institutında islegen. Toqaev Úlken Juz Jalayır qáwimininiń Kúshik urıwınan.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |sarlavha=Официальный сайт Европейского Отделения ООН в Женеве |qaralgan sana=2013-01-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130116204654/http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |arxivsana=2013-01-16}}</ref><ref>Качалов С. [https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm Мартовские встряски. Токаев бежит в Москву?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230407043211/https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm |date=2023-04-07 }} // IAC Eurasia, 15.03.2001</ref><ref>[https://sputniknews.kz/infographics/20190320/9633946/qasym-jomart-toqaev-qyzyqty-derekter.html Қасым-Жомарт Тоқаев туралы қызықты деректер: руы, отбасы, еңбек жолы, білімі, лауазымдары]</ref>.
Ajrasqan. Burınǵı zayıbı Nadejda Davidovna Toqayeva (1957-jılı tuwılǵan), Rossiya puqarası.<ref>{{Veb manbasi |url=http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president |sarlavha=ПРЕЗИДЕНТ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН |qaralgan sana=2019-03-29 |arxivsana=2019-03-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329063023/http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president}}</ref><ref name="svoboda">{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}</ref>.
Ulı: Timur Qasımjomartovich Toqaev (1984-jılı tuwılǵan, keyin familiyasın Kemelge ózgertken).<ref>{{Veb manbasi |url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/ |sarlavha=Что известно о семье Президента Токаева: 20 марта 2019, Tengrinews |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190321141516/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/ |sarlavha=Токаев Касым-Жомарт Кемелевич |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324133801/https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/ |sarlavha=Стало известно, какую фамилию носит сын Токаева {{!}} NUR.KZ |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220116012306/https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/}}</ref> Leman kolledjin ([[Jeneva]], [[Shveycariya]]), Webster universitetin (B[[Ellevue|ellevue]], Shveycariya) hám Rossiya Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasın tamamlaǵan.<ref name="svoboda2">{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}</ref> 2009-jılı Sırtqı isler ministrligi akademiyasında “Qazaqstan Respublikasınıń Batısqa baylanıslı strategiyası” temasında kandidatlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. Siyasiy ilimler kandidatı. Ol biznes penen shuǵıllanadı hám [[Neft|neft]] tarawında úlken isbilermen. Atası Kemel Toqaev atındaǵı qayırqomlıq qorına da basshılıq etedi.<ref>{{Veb manbasi |url=http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie |sarlavha=Официальный сайт Благотворительного фонда имени Кемеля Токаева |qaralgan sana=2019-06-19 |arxivsana=2019-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191003181546/http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie}}</ref><ref>{{Veb manbasi |url=https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html |sarlavha=Эксперты: «Назарбаев будет знать даже то, о чём Токаев думает» |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324135053/https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html}}</ref>
Shveycariyanıń Public Eye shólkemi maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 2010-jıllarda Toqaevtiń ulı Timur neft hám metallar óndiriwi tarawında bizneske iye bolǵan. 2021-jıl dekabrinde Aleksey Navalniydiń komandası Rossiya kóshpes múlk reestrinde izertlew ótkizgende, Toqaevtiń tuwısqanlarınıń Rossiyadaǵı múlkleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar óshirilgenin anıqlaǵan.
== Derekler ==
{{Derekler}}
{{ǴMDA mámleket basshıları}}
75sixvfb2uxqxultun16q09vm2gjuij
Aral Sea Discovery
0
47817
265705
2026-08-06T13:53:38Z
Atabek Alimov
16297
Taza bet jaratıldı: « '''Aral Sea Discovery''' – 2005-jılda tiykar salınǵan. [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]<nowiki/>nda [[Aral teńizi]] hám [[Qaraqalpaqstan]] aymaǵındaǵı turistlik marshrutlardı shólkemlestiriw menen shuǵıllanatuǵın turistlik kompaniya. Kompaniya ekologiyalıq, arxeologiyalıq hám mádeniy turizm baǵdarlarında xızmet kórsetedi. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aralsea.uz/about|bet=Aral Sea Discovery}}</ref> == Tariyxı =...»
265705
wikitext
text/x-wiki
'''Aral Sea Discovery''' – 2005-jılda tiykar salınǵan. [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]<nowiki/>nda [[Aral teńizi]] hám [[Qaraqalpaqstan]] aymaǵındaǵı turistlik marshrutlardı shólkemlestiriw menen shuǵıllanatuǵın turistlik kompaniya. Kompaniya ekologiyalıq, arxeologiyalıq hám mádeniy turizm baǵdarlarında xızmet kórsetedi. <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.aralsea.uz/about|bet=Aral Sea Discovery}}</ref>
== Tariyxı ==
'''Aral Sea Discovery''' 2005-jıldan baslap [[Qaraqalpaqstan]]<nowiki/>da [[Aral teńizi]] aymaǵınıń turistlik potencialın rawajlandırıw maqsetinde dúzilgen jergilikli [[Turizm kompaniyası|turizm kompaniya]]<nowiki/>larınıń biri. Kompaniya [[Aral teńizi]], [[Moynaq rayonı]], [[Ústirt|Ustirt]] platosı hám Qaraqalpaqstannıń tariyxıy obektleri boyınsha ekspediciya hám ekskursiyalar shólkemlestiredi. [[Aral teńizi]] aymaǵında 24 [[qara úy]] lageri, 20 dan aslam jer tańlamas transport quralları menen 20 jıldan berli shet el hám jergilikli turistlerge xızmet kórsetpekte.<ref name=":0" />
== Xızmet baǵdarları ==
Kompaniya tómendegi turistlik xızmetlerdi usınadı:
* [[Aral teńizi]] boylap ekologiyalıq turlar;
* [[Moynaq]] qalası hám «Keme qabristanı»na sayaxatlar;
* [[Ústirt|Ustyurt]] platosı boylap ekspediciya marshrutları;
* Qaraqalpaqstannıń arxeologiyalıq esteliklerine [[sayaxat]]<nowiki/>lar;
* Nókis qalası hám [[I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|I.V. Savitskiy atındaǵı Qaraqalpaqstan Mámleketlik Óner muzeyine]] ekskursiyalar;
* [[qara úy]] lagerlerinde (yurt camp) jaylasıw hám etnoturizm baǵdarlamaları.
== Aral teńizi turizmi ==
Aral Sea Discovery tiykarǵı baǵdarı – Aral teńizi aymaǵında ekologiyalıq turizmdi rawajlandırıw. Turlar dawamında turistler [[Ústirt|Ustirt]] platosınıń shól landshaftların, qurǵap qalǵan [[Aral teńizi]] ultanın, [[Moynaq]]<nowiki/>taǵı eski balıqshılıq tariyxına baylanıslı obyektlerdi hám aymaqtıń tabiyiy ózgesheliklerin kóredi.
== Turizmdegi áhmiyeti ==
Aral Sea Discovery sıyaqlı jergilikli turizm kompaniyaları [[Qaraqalpaqstan]]<nowiki/>nıń xalıqaralıq turistik imidjin qalıptastırıwda áhmiyetli rol atqaradı. Olar ekologiyalıq apatshılıq aymaǵı bolǵan Aral boyın tek ekologiyalıq máseleler menen emes, al mádeniy, tariyxıy hám tabiyiy obyekt retinde tanıstırıwǵa járdemlesedi.
Kompaniya xızmetleri jergilikli gidler, transport xızmetleri, miyman úyleri hám qara úy lagerleri menen baylanıslı turizm ekosistemasınıń rawajlanıwına úles qosadı.
== Qarańız ==
* [[Qaraqalpaqstanda turizm]]
* [[Aral teńizi]]
* [[Moynaq]]
* [[Ústirt|Ustirt platosı]]
* [[Ekologiyalıq turizm]]
* [[DMO Karakalpakstan]]
== Derekler ==
# Aral Sea Discovery rásmiy saytı.
# Qaraqalpaqstan turistik marshrutları haqqında maǵlıwmatlar.
# Uzbekistan Travel. Qaraqalpaqstan turizmi boyınsha materiallar.
2ki1hi3lhffcps3jna44pb1ersxa1g3
Microsoft Word
0
47818
265706
2026-08-06T14:13:28Z
Bekan88
11311
«[[:en:Special:Redirect/revision/1367120753|Microsoft Word]]» betinen awdarılıp jaratıldı
265706
wikitext
text/x-wiki
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Derekler ==
[[Kategoriya:Microsoft Office]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
jenzul3ebi6ie03m48mnn36iwhwgbkt
265707
265706
2026-08-06T14:16:29Z
Bekan88
11311
265707
wikitext
text/x-wiki
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
j60c522gj7i9wr57tgkzee1jahp4a71
265719
265707
2026-08-06T14:29:58Z
Bekan88
11311
265719
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
diuwaf4eogy3lur1jup76nk0qhex3zk
265721
265719
2026-08-06T14:43:59Z
Kvazimodo
10433
/* Derekler */ qosımshalar
265721
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
ngdvu4bcxy54jzjibnbdmdg24fngex3
265723
265721
2026-08-06T16:44:40Z
Bekan88
11311
265723
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Fayl formatları ==
=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style="float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;"
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]
'''Shepte:''' <code>.doc</code> fayllarınıń belgisi.<br>
'''Ońda:''' <code>.docx</code> fayllarınıń belgisi.
Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.
{| class="wikitable" style="width:100%; margin-top:0.5em;"
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}
Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları <code>.doc</code> yamasa <code>.docx</code> fayl keńeytpesi menen belgilenedi.
[[Doc (computing)|<code>.{{color|blue|doc}}</code>]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS
(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)<ref>{{Cite web|url=https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/|title=.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders|last=Oakley|first=Howard|date=May 2, 2015|website=The Eclectic Light Company|language=en|url-status=dead|access-date=February 26, 2020|quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.|archive-date=February 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}</ref>
Jańa <code>.docx</code> keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|title=DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5|date=January 20, 2017|website=loc.gov|access-date=July 9, 2019|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}</ref>.
=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref> bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı<ref name="spolsky-commentry">{{cite web | url=http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | title=Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | date=February 19, 2008 | last=Spolsky | first=Joel | access-date=May 23, 2011 | archive-date=October 14, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}</ref>.
Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.
Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.
=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı<ref>{{cite web|year=2004|title=What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|publisher=MSDN|access-date=August 13, 2010|archive-date=August 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}</ref> WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.
'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.
Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.
=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında<ref name="casson_ryan" />. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.
=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı<ref name="casson_ryan">{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center |publisher=Microsoft |date=May 21, 2008 |access-date=April 24, 2013 |archive-date=April 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options |date=May 21, 2008 |url=http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews |first=Scott M. III |last=Fulton |access-date=December 24, 2008 |archive-date=December 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author=Andy Updegrove |url=http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |title=Microsoft Office 2007 to Support ODF – and not OOXML |date=May 21, 2008 |publisher=Consortiuminfo.org |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 23, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm |title=Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML |date= 23 May 2008 |first1= Tom |last1=Espiner |publisher=Software.silicon.com |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm |archive-date=July 21, 2009 }}</ref>. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti<ref name="sp2-fact-sheet">{{cite web |url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |title = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? |access-date = May 24, 2009 |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge "OpenXML/ODF Translator Add-in for Office," but will fail when using the "built-in" support provided by Office 2007 SP2. |publisher = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |archive-date = June 11, 2009}}</ref>. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi<ref>{{cite web |url=http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |title=Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online |access-date=April 5, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |archive-date=March 18, 2010 }}</ref>.
2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı<ref name="office12-pdf">{{cite web |last=Goodwins |first=Rupert |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |title=Office 12 to support PDF creation |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 3, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="odf-must">{{cite web |last=Marson |first=Ingrid |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |title=Microsoft 'must support OpenDocument' |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 6, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="gates-odf">March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{cite web |url=https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ |title=Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet |date= Jul 5, 2006 |first1=Martin |last1=LaMonica }}</ref><ref name="odf">{{cite web |first=Martin |last=LaMonica |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ |title=Microsoft Office to get a dose of OpenDocument |date=May 5, 2006 |work=[[CNET News]] |access-date=August 25, 2024}}</ref>. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı<ref name="petition">{{cite web |url=http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead |archive-date=March 23, 2008 |title=OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! |publisher=OpenDocument Fellowship |date=October 20, 2005 |access-date=June 21, 2010 }}</ref>.
2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı<ref name="mso-odf-plugin">{{cite web |url=https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |title=Coming soon: ODF for MS Office |publisher=DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols |date=May 4, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=December 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}</ref>. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi<ref name="odf" />.
2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı<ref name="ms-odf-plugin">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |title=Microsoft Expands Document Interoperability |publisher=Microsoft |date=July 5, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |archive-date=February 4, 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |title=Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions |publisher=Microsoft |date=July 6, 2006 |access-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |archive-date=January 18, 2010 |url-status=dead }}</ref>. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web | url=http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | title=Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | date=February 1, 2007 | access-date=April 24, 2013 | last=LaMonica | first=Martin | archive-date=October 12, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}</ref>.
2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web |last=Lombardi |first=Candace |url=http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |title=Sun to release ODF translator for Microsoft Office |publisher=CNET |date=February 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 10, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}</ref>. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı<ref>{{cite web |last=Paul |first=Ryan |url=https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |title=Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office |publisher=Ars Technica |date=July 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=October 16, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}</ref>.
Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 |title=Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS |publisher=Microsoft.com |date=November 8, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&displaylang=en |url-status=live }}</ref><ref>Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}</ref>. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
h6byxdgphh88kwgbknlr18hfpcm8n4r
265725
265723
2026-08-06T18:33:43Z
Bekan88
11311
265725
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Fayl formatları ==
=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style="float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;"
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]
'''Shepte:''' <code>.doc</code> fayllarınıń belgisi.<br>
'''Ońda:''' <code>.docx</code> fayllarınıń belgisi.
Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.
{| class="wikitable" style="width:100%; margin-top:0.5em;"
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}
Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları <code>.doc</code> yamasa <code>.docx</code> fayl keńeytpesi menen belgilenedi.
[[Doc (computing)|<code>.{{color|blue|doc}}</code>]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS
(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)<ref>{{Cite web|url=https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/|title=.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders|last=Oakley|first=Howard|date=May 2, 2015|website=The Eclectic Light Company|language=en|url-status=dead|access-date=February 26, 2020|quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.|archive-date=February 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}</ref>
Jańa <code>.docx</code> keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|title=DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5|date=January 20, 2017|website=loc.gov|access-date=July 9, 2019|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}</ref>.
=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref> bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı<ref name="spolsky-commentry">{{cite web | url=http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | title=Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | date=February 19, 2008 | last=Spolsky | first=Joel | access-date=May 23, 2011 | archive-date=October 14, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}</ref>.
Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.
Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.
=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı<ref>{{cite web|year=2004|title=What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|publisher=MSDN|access-date=August 13, 2010|archive-date=August 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}</ref> WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.
'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.
Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.
=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında<ref name="casson_ryan" />. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.
=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı<ref name="casson_ryan">{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center |publisher=Microsoft |date=May 21, 2008 |access-date=April 24, 2013 |archive-date=April 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options |date=May 21, 2008 |url=http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews |first=Scott M. III |last=Fulton |access-date=December 24, 2008 |archive-date=December 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author=Andy Updegrove |url=http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |title=Microsoft Office 2007 to Support ODF – and not OOXML |date=May 21, 2008 |publisher=Consortiuminfo.org |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 23, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm |title=Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML |date= 23 May 2008 |first1= Tom |last1=Espiner |publisher=Software.silicon.com |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm |archive-date=July 21, 2009 }}</ref>. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti<ref name="sp2-fact-sheet">{{cite web |url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |title = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? |access-date = May 24, 2009 |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge "OpenXML/ODF Translator Add-in for Office," but will fail when using the "built-in" support provided by Office 2007 SP2. |publisher = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |archive-date = June 11, 2009}}</ref>. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi<ref>{{cite web |url=http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |title=Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online |access-date=April 5, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |archive-date=March 18, 2010 }}</ref>.
2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı<ref name="office12-pdf">{{cite web |last=Goodwins |first=Rupert |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |title=Office 12 to support PDF creation |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 3, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="odf-must">{{cite web |last=Marson |first=Ingrid |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |title=Microsoft 'must support OpenDocument' |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 6, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="gates-odf">March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{cite web |url=https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ |title=Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet |date= Jul 5, 2006 |first1=Martin |last1=LaMonica }}</ref><ref name="odf">{{cite web |first=Martin |last=LaMonica |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ |title=Microsoft Office to get a dose of OpenDocument |date=May 5, 2006 |work=[[CNET News]] |access-date=August 25, 2024}}</ref>. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı<ref name="petition">{{cite web |url=http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead |archive-date=March 23, 2008 |title=OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! |publisher=OpenDocument Fellowship |date=October 20, 2005 |access-date=June 21, 2010 }}</ref>.
2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı<ref name="mso-odf-plugin">{{cite web |url=https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |title=Coming soon: ODF for MS Office |publisher=DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols |date=May 4, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=December 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}</ref>. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi<ref name="odf" />.
2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı<ref name="ms-odf-plugin">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |title=Microsoft Expands Document Interoperability |publisher=Microsoft |date=July 5, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |archive-date=February 4, 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |title=Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions |publisher=Microsoft |date=July 6, 2006 |access-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |archive-date=January 18, 2010 |url-status=dead }}</ref>. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web | url=http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | title=Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | date=February 1, 2007 | access-date=April 24, 2013 | last=LaMonica | first=Martin | archive-date=October 12, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}</ref>.
2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web |last=Lombardi |first=Candace |url=http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |title=Sun to release ODF translator for Microsoft Office |publisher=CNET |date=February 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 10, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}</ref>. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı<ref>{{cite web |last=Paul |first=Ryan |url=https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |title=Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office |publisher=Ars Technica |date=July 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=October 16, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}</ref>.
Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 |title=Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS |publisher=Microsoft.com |date=November 8, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&displaylang=en |url-status=live }}</ref><ref>Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}</ref>. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.
== Funkciyaları ==
Onıń funkciyalarınıń arasında Word ishine ornatılǵan imlanı tekseriw quralı, tezaurus, sózlik hám tekstti manipulyaciyalaw hám qayta islewge arnalǵan utilitalar bar. Ol kesteler dúziwdi qollaydı. Versiyasına baylanıslı ol ápiwayı hám quramalı esaplawlardı orınlay aladı, sonday-aq formulalar menen teńlemelerdi formatlawdı qollaydı<ref>{{Cite web |title=Word Features Comparison: Web vs Desktop - Microsoft Support |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/word-features-comparison-web-vs-desktop-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |access-date=2025-02-03 |website=support.microsoft.com}}</ref>.
Tómende onıń imkaniyatlar jıynaǵınıń ayırım aspektleri berilgen.
=== Shablonlar ===
Word-tıń keyingi birneshe versiyaları paydalanıwshılarǵa ózleriniń formatlaw úlgilerin dúziw múmkinshiligin qamtıydı, bul olarǵa tema, tema atı, abzac hám basqa element dizaynları standart Word úlgilerinen ózgeshelenetuǵın fayldı anıqlawǵa imkaniyat beredi<ref>{{Cite web|url=https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|title=Word Formatting: Mastering Styles and Document Themes|last=Klein|first=Matt|website=How-To Geek|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204809/https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|url-status=live}}</ref>. Paydalanıwshılar bunı joqarı oń jaq múyeshte jaylasqan Járdem bóliminen taba aladı (Windows 8 sistemasındaǵı Word 2013).
Mısalı, '''Normal.dotm''' — barlıq Word hújjetlerine jaratılatuǵın tiykarǵı úlgi. Ol ádepki maydan shegarasın, sonday-aq tekst jaylasıwı menen ádepki shriftti anıqlaydı. Normal.dotm belgili bir ádepki parametrler menen ornatılǵanına qaramastan, paydalanıwshı onı jańa standart parametrlerge ózgerte aladı. Bul usı úlgi arqalı islengen basqa hújjetlerdi de ózgertedi<ref>{{Cite web|title=Change the Normal template (Normal.dotm )|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|access-date=May 20, 2021|website=support.microsoft.com|language=en-US|archive-date=May 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520001124/https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|url-status=live}}</ref>. Burın ol Normal.dot edi<ref>[http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 in-depth explanation of Normal.dot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050620082713/http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 |date=June 20, 2005 }}</ref>.
=== Súwret formatları ===
Word JPG hám GIF sıyaqlı keń tarqalǵan rastrlıq formatlardaǵı súwretlerdi importlay aladı hám kórsete aladı. Onı sonıń menen qatar ápiwayı sızıqlı grafikanı dúziw hám kórsetiw ushın paydalanıwǵa boladı. Microsoft Word 2017-jılı Office 365 ProPlus jazılıwshıları ushın keń tarqalǵan SVG vektorlıq súwret formatın qollawdı qostı<ref>{{cite web |title=Edit SVG images in Microsoft Office 365 |url=https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |website=Office Support |publisher=Microsoft |access-date=February 4, 2019 |archive-date=November 6, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106162647/https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |url-status=live }}</ref> hám bul funkcionallılıq Office 2019 shıǵarılıwına da engizildi<ref>{{Cite web |title=What is MS Word? - Basics, Uses, Features & Questions |url=https://byjus.com/govt-exams/microsoft-word/ |access-date=2025-02-03 |website=BYJUS |language=en}}</ref>.
===WordArt===
[[File:WordArt.png|thumb|164x164px|WordArt járdemi menen islengen súwretke mısal]]
WordArt Microsoft Word hújjetinde qıysaytıw, kóleńke túsiriw, burıw, hár túrli formalar menen reńlerde sozıw, hátte úsh ólshemdi effektlerdi qamtıw sıyaqlı grafikalıq effektleri bar tema, suw tańbası yamasa basqa tekst sıyaqlı tekstlerdi sızıwǵa imkaniyat beredi. Paydalanıwshılar juwan yamasa astı sızılǵan tekstti qollanıw sıyaqlı ańsat óz hújjetiniń tekstine kóleńke, qıysayıw, jarqıraw hám shaǵılısıw sıyaqlı formatlaw effektlerin qollana aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen qatar vizual effektlerdi paydalanatuǵın teksttiń imlasın teksere aladı hám abzac stillerine tekstlik effektlerdi qosa aladı.
=== Makroslar ===
Makroslar klavishalardı basıw menen tıshqanshanıń háreketleriniń jiyi qaytalanatuǵın dizbegi ushın qollanılıwı múmkin. Microsoft Office-tiń basqa hújjetleri sıyaqlı, Word faylları da keńeytilgen makroslardı, hátte ornatılǵan baǵdarlamalardı qamtıwı múmkin. Bul til dáslebinde WordBasic boldı, biraq Word 97 versiyasınan baslap Visual Basic for Applications bolıp ózgerdi.
Bul keń kólemli funkcionallılıq hújjetlerde viruslardı iske qosıw hám tarqatıw ushın da qollanılıwı múmkin. Adamlardıń Word hújjetlerin elektron poshta, USB flesh-diskleri hám floppi-diskler arqalı almasıwǵa beyimliligi oǵan 1999-jılı ózgeshe vektor berdi. Mısal retinde Melissa virusı boldı, biraq onnan basqa da kóplegen viruslar ómir súrdi.
Bul makroslıq viruslar Windows hám Macintosh kompyuterleri arasında belgili jalǵız kross-platformalıq qáwipler boldı<ref>{{Cite web |date=2007-10-31 |title=Warning: Mac OS X Trojan Horse making the rounds |url=https://macdailynews.com/2007/10/31/warning_mac_os_x_trojan_horse/ |access-date=2025-11-16 |website=MacDailyNews |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-22 |title=The 2000s: Mac malware gains complexity, Types of malware targeting Mac OS X |url=https://www.spyhunter.com/shm/mac-malware-history/ |access-date=2025-11-16 |website=SpyHunter |language=en-US}}</ref>. Microsoft 2006-jılǵa kelip Mac sistemasındaǵı makros máselesin ónimli túrde joq etken Word X hám Word 2004 ushın patchlar shıǵardı.
Makroslardıń qashan orınlanıwın retleytuǵın Word-tıń makros qáwipsizligi parametrin paydalanıwshı retley aladı, biraq Word-tıń eń sońǵı versiyalarında ol ádepki boyınsha JOQARÍ bolıp ornatılǵan, bul siyrek ushırasatuǵın bolǵan makroslıq viruslardıń qáwpin ulıwma alǵanda azaytadı.
=== Maket máseleleri ===
Windows-qa arnalǵan Word 2010 (Word 14) versiyasına deyin baǵdarlama OpenType shriftlerinde anıqlanǵan ligaturalardı durıs qayta isley almadı<ref>[http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx What's new in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618035713/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx |date=June 18, 2010 }}. Retrieved July 1, 2010.</ref>. Unicode kod noqatları bar sol ligatura gliflerin qol menen engiziwge boladı, biraq olardı Word ne ekenin tanımaydı, bul imlanı tekseriwdi buzadı, al shriftte bar retlenetuǵın ligaturalarǵa ulıwma kiriw múmkin emes. Word 2010 versiyasınan baslap baǵdarlamada házirgi waqıtta qosıwǵa bolatuǵın keńeytilgen teriw imkaniyatları,<ref>[http://jeffhuang.com/better_word_papers.html Improving the look of papers written in Microsoft Word] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526134119/http://jeffhuang.com/better_word_papers.html |date=May 26, 2010 }}. Retrieved May 30, 2010.</ref> OpenType ligaturaları,<ref>[http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ How to Enable OpenType Ligatures in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611050447/http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ |date=June 11, 2009 }}, Oreszek Blog, May 17, 2009.</ref> kerning hám tasıw bar (aldınǵı versiyalarda sońǵı eki imkaniyat burınnan bar edi). Word-tıń basqa maketlik kemshiliklerine kesiw belgilerin yamasa jińishke bos orınlardı ornata almaw kiredi. Úshinshi táreptiń hár túrli aylanbalı utilitaları islep shıǵıldı<ref>Such as {{cite web |url=http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |title=How to delete a blank page in Word |publisher=Sbarnhill.mvps.org |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505105925/http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |archive-date=May 5, 2010 }}</ref>.
Mac OS X-ke arnalǵan Word 2004 baǵdarlamasında quramalı skriptlerdi qollaw hátte Word 97-den tómen boldı<ref>{{cite web|title=Unicode and Multilingual Editors and Word Processors for Mac OS X|url=http://www.alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|author=Alan Wood|access-date=December 3, 2013|archive-date=January 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114080658/http://alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|url-status=live}}</ref> hám Word 2004 ligaturalar yamasa glif versiyaları sıyaqlı Apple Advanced Typography imkaniyatların qollamadı<ref>{{cite web |last=Neuburg |first=Matt |url=https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217043546/https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/ |url-status=live |archive-date=February 17, 2026 |title= Word Up! Word 2004, That Is - TidBITS |publisher=tidbits.com |date=May 19, 2004 |access-date=April 14, 2026}}</ref>.
=== Texnikalıq hújjetlerdegi máseleler ===
Microsoft Word texnikalıq jazıwdıń ayırım túrlerine, atap aytqanda, matematikalıq teńlemelerdi,<ref>{{cite web|url=https://answers.microsoft.com/en-us/msoffice/forum/all/automatically-numbering-equations-and-other/c3c4e43f-2ed1-438c-9810-09f884760ff5?page=2|title=Automatically numbering equations and other equation-related questions in Word for Mac 2011|date=February 6, 2013|website=Microsoft Community}}</ref> súwretlerdi ornalastırıwdı, kestelerdi ornalastırıwdı hám usı elementlerdiń qálegenine kros siltemelerdi talap etetuǵın jazıwǵa tek birli-yarımı jaramlı. Teńlemelerdiń ádettegi aylanbalı sheshimi — úshinshi táreptiń teńleme teriwshisin paydalanıw. Súwretler menen kesteler qol menen ornatılıwı kerek; yakorlaw mexanizmi bar, biraq ol súwretti tolıq avtomat túrde ornalastırıwǵa arnalmaǵan, al súwretler menen kestelerdi jaylastırǵannan keyin tekstti qayta islew kóbinese yakor noqatın jıljıtıw arqalı sol elementlerdi qayta ornalastırıwdı talap etedi, hátte sonda da jaylastırıw opciyaları sheklewli. Bul másele 1985-jıldan berli Word strukturasına tereń engizilgen, óytkeni ol hújjet basıp shıǵarılǵanǵa deyin bet úzilisleriniń qaysı jerde bolatuǵının bilmeydi.
=== Markerler menen nomerlew ===
Microsoft Word markerlengen dizimler menen nomerlengen dizimlerdi qollaydı. Ol sonday-aq betlerge, baplarǵa, kolontitullarǵa, siltemelerge hám mazmun kestesiniń jazbalarına durıs nomerlerdi qosıwǵa járdemlesetuǵın nomerlew sisteması menen úskenelengen; bul nomerler jańa elementler qosılǵanda yamasa bar elementler óshirilgende avtomat túrde durısına ózgeredi. Markerler menen nomerlewdi abzaclarǵa tikkeley qollanıwǵa hám dizimlerge túrlendiriwge boladı<ref>{{cite web|last1=McGhie|first1=John|title=Word's numbering explained|url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/WordsNumberingExplained.htm|website=word.mvps.org|date=March 26, 2011|access-date=January 10, 2015|archive-date=February 9, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209033637/http://word.mvps.org/faqs/numbering/WordsNumberingExplained.htm|url-status=live}}</ref>. Sonda da, Word 97-den 2003-ke shekemgi versiyalarda nomerlengen dizimlerge durıs nomerlerdi qosıwda máseleler boldı. Atap aytqanda, ekinshi áhmiyetsiz nomerlengen dizim birinshi nomerden baslanbay, kerisinshe sońǵı nomerlengen dizimnen keyin nomerlewdi dawam etiwi múmkin edi. Word 97 dizimdi nomerlew keyin qayta baslanıwı kerek ekenin aytatuǵın jasırın markerdi qollaǵanı menen, bul markerdi engiziw buyrıǵı (Restart Numbering buyrıǵı) tek Word 2003 sistemasında qosıldı. Degen menen, eger birew dizimdegi birinshi elementti qıyıp alıp, onı basqa element retinde (mısalı, besinshi) qoysa, onda qayta baslaw markeri onıń menen birge jıljıp, dizim joqarı jaǵınan emes, ortalıǵınan qayta baslanatuǵın edi<ref>{{cite web |url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/ListRestartMethods.htm |title=Methods for restarting list numbering |website=Word.mvps.org |date=March 26, 2011 |first=Margaret |last=Aldis |access-date=April 25, 2007 |archive-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070509134228/http://word.mvps.org/faqs/numbering/ListRestartMethods.htm |url-status=live }}</ref>.
Paydalanıwshınıń PowerPoint stilindegi simvollar ierarxiyasına (mısalı, tolı sheńber/tire/tolıq kvadrat/kishi tire/bos sheńber) hám universal úylesimlilikke ústemlik beretuǵınına qaramastan, Word ele de Unicode emes tańbalarǵa hám ierarxiyalıq emes markerlerge ádepki boyınsha qaytadı.
=== Avtomat túrde juwmaq shıǵarıw ===
Word-tıń belgili bir versiyalarında qoljetimli (mısalı, Word 2007), AutoSummarize zárúr dep esaplaytuǵın úzindilerdi yamasa frazalardı bólip kórsetedi hám ol shiyki abstrakt yamasa atqarıwshılıq rezyume tayarlawdıń tez usılı bola aladı<ref>{{Cite web|last1=Huckle |first1=Sue |url=https://www.word-tips.com/auto-summarize/|title=How To Access Auto Summarize in Microsoft Word 2007|date=December 14, 2011|website=Sue's Word Tips|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204810/https://www.word-tips.com/auto-summarize/|url-status=live}}</ref>. Saqlanatuǵın tekst kólemin paydalanıwshı aǵımdaǵı tekst kóleminiń procenti retinde kórsete aladı.
Word 97 toparındaǵı Ron Feynniń aytıwınsha, AutoSummarize sózlerdi sanaw hám gáplerdi sortlaw arqalı sózi kóp tekstti eń tiykarǵı mánisine deyin qısqartadı. Birinshiden, AutoSummarize hújjettegi eń jiyi ushırasatuǵın sózlerdi anıqlaydı («a» hám «the» sıyaqlılardı qospaǵanda) hám hárbir sózge «upay» tayınlaydı – sóz qanshelli jiyi qollanılsa, upay sonshelli joqarı boladı. Sonnan keyin ol sózdegi sózlerdiń upayların qosıp, qosındını gáptegi sózler sanına bóliw arqalı hárbir gápti «ortasha etedi» – ortasha kórsetkish qanshelli joqarı bolsa, gáptiń reti de sonshelli joqarı boladı. «Bul biydaydıń sabanǵa qatnası sıyaqlı», - dep túsindiredi Feyn<ref>{{cite web |last=Gore |first=Karenna |url=http://www.slate.com/id/2419 |title=Cognito Auto Sum |work=Slate |date=February 9, 1997 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100627072528/http://www.slate.com/id/2419 |url-status=live }}</ref>.
AutoSummarize Microsoft Word for Mac OS X 2011 versiyasınan alıp taslandı, biraq ol Word for Mac 2008 versiyasında bar bolǵan. AutoSummarize sonıń menen qatar Office 2010 versiyasınan (14) da alıp taslandı<ref>[https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 Changes in Word 2010 (for IT pros)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826175549/https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 |date=August 26, 2017 }}. Technet.microsoft.com (May 16, 2012). Retrieved July 17, 2013.</ref>.
===Spike===
'''Spike''' — Microsoft Word baǵdarlamasındaǵı qánigelestirilgen qıyıw buyrıǵı. Ol restoranlardaǵı chekler jaylastırılatuǵın qurılmanıń húrmetine atalǵan hám soǵan uqsas túrde qoyılatuǵın maǵlıwmatlardı izbe-iz saqlaydı hám de ekinshi funkcionallıq qádem, yaǵnıy qoyıw orınlanǵanda, olardı hújjetke birge qosadı. Shanshıw (CONTROL–F3) qıyıw funkciyasın orınlaydı, onı «kóshiriw» buyrıǵın imitaciyalaw ushın birden qaytarıwǵa boladı, al qoyıw funkciyası (SHIFT–CONTROL–F3) maǵlıwmatlardı spike ishinen de tazalaydı, degen menen bunı úsh klavisha kombinaciyanıń alternativaların paydalanıw arqalı boldırmawǵa boladı<ref>{{cite web|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/use-the-spike-to-cut-and-paste-multiple-items-in-word-f378c7af-5116-4df7-97f1-1a4780e4c8e1|title=Use the Spike to cut and paste multiple items in Word|website=Microsoft|access-date=7 July 2023}}</ref>.
=== Jasırın tekst ===
Word tańlanǵan tekstti «jasırın» retinde belgilewdi qollaydı. Jasırın tekst — hújjette saqlanatuǵın, biraq kórsetilmeytuǵın tekst<ref>{{cite web |url=https://www.techrepublic.com/article/use-hidden-text-word/ |title=How to use hidden text to make one document do the work of two in Microsoft Word |first=Susan |last=Harkins |date=August 11, 2022 |website=[[TechRepublic]]}}</ref>. Mısalı, quramında belgilew tiliniń úlken kólemi bar tekstlerdi qayta islew procesi gezinde vizual túrde oqıwǵa qolaylıraq etiwge boladı.
=== Parol menen qorǵaw ===
Microsoft Word baǵdarlamasında paroldiń úsh túrin ornatıwǵa boladı:
* Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot">{{cite web |title=Password protect documents, workbooks, and presentations |url=http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212134311/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |archive-date=February 12, 2014 |access-date=April 24, 2013 |work=[[Microsoft Office website]] |publisher=Microsoft}}</ref>
* Hújjetti ózgertiwge arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot" />
* Formatlawdı hám redaktorlawdı shekleytuǵın parol<ref>{{cite web |date=June 22, 2010 |title=How to Restrict Editing in Word 2010/2007 |url=http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626230112/http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |archive-date=June 26, 2010 |access-date=April 24, 2010 |work=Trickyways}}</ref>
Paroldiń ekinshi hám úshinshi túrlerin Microsoft hújjetlerdi qorǵaw ushın emes, al olardı qolaylı birlesip paydalanıw ushın islep shıqqan. Bunday paroller menen qorǵalǵan hújjetlerdi shifrlaw qarastırılmaǵan hám Microsoft Office qorǵaw sisteması paroldiń xesh-summasın hújjettiń temasında saqlaydı, ol jerden onı arnawlı programmalıq támiynat penen ańsat tabıwǵa hám alıp taslawǵa boladı. Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol Microsoft Office-tiń keyingi basılımlarında úziliksiz jetilistirilgen álleqayda bekkem qorǵanıwdı usınadı.
Word 95 hám onnan burınǵı barlıq basılımlarda paroldi 16 bitlik giltke túrlendiriwdi paydalanatuǵın eń hálsiz qorǵanıw boldı.
Word 97 hám 2000 versiyalarında gilt uzınlıǵı 40 bitke deyin kúsheytildi. Degen menen, zamanagóy buzıw baǵdarlamaları bunday paroldi júdá tez joq etiwge imkaniyat beredi – úziliksiz buzıw procesi eń kóp degende bir háptege sozıladı. Ayqulaq kestelerin paydalanıw paroldi alıp taslaw waqıtın birneshe sekundqa deyin qısqartadı. Ayırım paroldi tiklew baǵdarlamaları paroldi alıp taslaw menen birge, sonıń menen qatar brutfors (brute-force) hújim usılın qollanıp, paydalanıwshı hújjetti shifrlaw ushın paydalanǵan anıq paroldi taba aladı. Statistikalıq jaqtan alǵanda, paroldi tiklew imkaniyatı paroldiń bekkemligine baylanıslı.
Word-tıń 2003/XP versiyasınıń ádepki qorǵanıwı burınǵısha qaldı, biraq tájiriybeli paydalanıwshılarǵa Kriptografiyalıq kásiplik provayderdi (CSP) tańlawǵa múmkinshilik beretuǵın opciya qosıldı<ref>{{cite web |title=How safe is Word encryption. Is it secure? |url=http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417033732/http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |archive-date=April 17, 2013 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Oraxcel.com}}</ref>. Eger bekkem CSP tańlansa, kepillik berilgen hújjetti shifrdan shıǵarıw qoljetimsiz boladı, sonlıqtan paroldi hújjetten alıp taslaw múmkin emes. Soǵan qaramastan, paroldi brutfors hújimi menen aytarlıqtay tez tańlawǵa boladı, óytkeni onıń tezligi tańlanǵan CSP-ge qaramastan ele de joqarı. Sonıń menen qatar, CSP-ler ádepki boyınsha belsendi bolmaǵanlıqtan, olardı paydalanıw tek tájiriybeli paydalanıwshılar menen sheklenedi.
Word 2007 paroldi SHA-1 xesh funkciyasın 50 000 ret paydalanıp 128 bitlik giltke túrlendiretuǵın zamanagóy Advanced Encryption Standard (AES) standartın paydalanatuǵın anaǵurlım qáwipsiz hújjet qorǵanıwın usınadı. Bul paroldi joq etiwdi múmkin emes etedi (házirgi waqıtta giltti qolaylı waqıt ishinde tańlay alatuǵın kompyuter joq) hám brutfors hújiminiń tezligin sekundqa birneshe júz parolge deyin operativ ásteletedi.
Word 2010 qorǵaw algoritmi SHA-1 túrlendiriwleriniń sanın 100 000 retke deyin arttırıwdı qospaǵanda ózgergen joq, sonıń aqıbetinen brutfors hújiminiń tezligi taǵı eki ese azaydı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
l72dc2crvs64aedrst4fqnz7v7kdjn8
265726
265725
2026-08-06T20:21:30Z
Bekan88
11311
265726
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Fayl formatları ==
=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style="float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;"
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]
'''Shepte:''' <code>.doc</code> fayllarınıń belgisi.<br>
'''Ońda:''' <code>.docx</code> fayllarınıń belgisi.
Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.
{| class="wikitable" style="width:100%; margin-top:0.5em;"
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}
Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları <code>.doc</code> yamasa <code>.docx</code> fayl keńeytpesi menen belgilenedi.
[[Doc (computing)|<code>.{{color|blue|doc}}</code>]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS
(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)<ref>{{Cite web|url=https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/|title=.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders|last=Oakley|first=Howard|date=May 2, 2015|website=The Eclectic Light Company|language=en|url-status=dead|access-date=February 26, 2020|quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.|archive-date=February 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}</ref>
Jańa <code>.docx</code> keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|title=DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5|date=January 20, 2017|website=loc.gov|access-date=July 9, 2019|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}</ref>.
=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref> bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı<ref name="spolsky-commentry">{{cite web | url=http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | title=Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | date=February 19, 2008 | last=Spolsky | first=Joel | access-date=May 23, 2011 | archive-date=October 14, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}</ref>.
Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.
Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.
=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı<ref>{{cite web|year=2004|title=What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|publisher=MSDN|access-date=August 13, 2010|archive-date=August 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}</ref> WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.
'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.
Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.
=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında<ref name="casson_ryan" />. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.
=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı<ref name="casson_ryan">{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center |publisher=Microsoft |date=May 21, 2008 |access-date=April 24, 2013 |archive-date=April 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options |date=May 21, 2008 |url=http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews |first=Scott M. III |last=Fulton |access-date=December 24, 2008 |archive-date=December 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author=Andy Updegrove |url=http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |title=Microsoft Office 2007 to Support ODF – and not OOXML |date=May 21, 2008 |publisher=Consortiuminfo.org |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 23, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm |title=Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML |date= 23 May 2008 |first1= Tom |last1=Espiner |publisher=Software.silicon.com |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm |archive-date=July 21, 2009 }}</ref>. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti<ref name="sp2-fact-sheet">{{cite web |url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |title = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? |access-date = May 24, 2009 |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge "OpenXML/ODF Translator Add-in for Office," but will fail when using the "built-in" support provided by Office 2007 SP2. |publisher = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |archive-date = June 11, 2009}}</ref>. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi<ref>{{cite web |url=http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |title=Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online |access-date=April 5, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |archive-date=March 18, 2010 }}</ref>.
2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı<ref name="office12-pdf">{{cite web |last=Goodwins |first=Rupert |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |title=Office 12 to support PDF creation |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 3, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="odf-must">{{cite web |last=Marson |first=Ingrid |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |title=Microsoft 'must support OpenDocument' |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 6, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="gates-odf">March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{cite web |url=https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ |title=Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet |date= Jul 5, 2006 |first1=Martin |last1=LaMonica }}</ref><ref name="odf">{{cite web |first=Martin |last=LaMonica |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ |title=Microsoft Office to get a dose of OpenDocument |date=May 5, 2006 |work=[[CNET News]] |access-date=August 25, 2024}}</ref>. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı<ref name="petition">{{cite web |url=http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead |archive-date=March 23, 2008 |title=OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! |publisher=OpenDocument Fellowship |date=October 20, 2005 |access-date=June 21, 2010 }}</ref>.
2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı<ref name="mso-odf-plugin">{{cite web |url=https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |title=Coming soon: ODF for MS Office |publisher=DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols |date=May 4, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=December 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}</ref>. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi<ref name="odf" />.
2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı<ref name="ms-odf-plugin">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |title=Microsoft Expands Document Interoperability |publisher=Microsoft |date=July 5, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |archive-date=February 4, 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |title=Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions |publisher=Microsoft |date=July 6, 2006 |access-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |archive-date=January 18, 2010 |url-status=dead }}</ref>. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web | url=http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | title=Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | date=February 1, 2007 | access-date=April 24, 2013 | last=LaMonica | first=Martin | archive-date=October 12, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}</ref>.
2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web |last=Lombardi |first=Candace |url=http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |title=Sun to release ODF translator for Microsoft Office |publisher=CNET |date=February 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 10, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}</ref>. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı<ref>{{cite web |last=Paul |first=Ryan |url=https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |title=Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office |publisher=Ars Technica |date=July 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=October 16, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}</ref>.
Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 |title=Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS |publisher=Microsoft.com |date=November 8, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&displaylang=en |url-status=live }}</ref><ref>Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}</ref>. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.
== Funkciyaları ==
Onıń funkciyalarınıń arasında Word ishine ornatılǵan imlanı tekseriw quralı, tezaurus, sózlik hám tekstti manipulyaciyalaw hám qayta islewge arnalǵan utilitalar bar. Ol kesteler dúziwdi qollaydı. Versiyasına baylanıslı ol ápiwayı hám quramalı esaplawlardı orınlay aladı, sonday-aq formulalar menen teńlemelerdi formatlawdı qollaydı<ref>{{Cite web |title=Word Features Comparison: Web vs Desktop - Microsoft Support |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/word-features-comparison-web-vs-desktop-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |access-date=2025-02-03 |website=support.microsoft.com}}</ref>.
Tómende onıń imkaniyatlar jıynaǵınıń ayırım aspektleri berilgen.
=== Shablonlar ===
Word-tıń keyingi birneshe versiyaları paydalanıwshılarǵa ózleriniń formatlaw úlgilerin dúziw múmkinshiligin qamtıydı, bul olarǵa tema, tema atı, abzac hám basqa element dizaynları standart Word úlgilerinen ózgeshelenetuǵın fayldı anıqlawǵa imkaniyat beredi<ref>{{Cite web|url=https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|title=Word Formatting: Mastering Styles and Document Themes|last=Klein|first=Matt|website=How-To Geek|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204809/https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|url-status=live}}</ref>. Paydalanıwshılar bunı joqarı oń jaq múyeshte jaylasqan Járdem bóliminen taba aladı (Windows 8 sistemasındaǵı Word 2013).
Mısalı, '''Normal.dotm''' — barlıq Word hújjetlerine jaratılatuǵın tiykarǵı úlgi. Ol ádepki maydan shegarasın, sonday-aq tekst jaylasıwı menen ádepki shriftti anıqlaydı. Normal.dotm belgili bir ádepki parametrler menen ornatılǵanına qaramastan, paydalanıwshı onı jańa standart parametrlerge ózgerte aladı. Bul usı úlgi arqalı islengen basqa hújjetlerdi de ózgertedi<ref>{{Cite web|title=Change the Normal template (Normal.dotm )|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|access-date=May 20, 2021|website=support.microsoft.com|language=en-US|archive-date=May 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520001124/https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|url-status=live}}</ref>. Burın ol Normal.dot edi<ref>[http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 in-depth explanation of Normal.dot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050620082713/http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 |date=June 20, 2005 }}</ref>.
=== Súwret formatları ===
Word JPG hám GIF sıyaqlı keń tarqalǵan rastrlıq formatlardaǵı súwretlerdi importlay aladı hám kórsete aladı. Onı sonıń menen qatar ápiwayı sızıqlı grafikanı dúziw hám kórsetiw ushın paydalanıwǵa boladı. Microsoft Word 2017-jılı Office 365 ProPlus jazılıwshıları ushın keń tarqalǵan SVG vektorlıq súwret formatın qollawdı qostı<ref>{{cite web |title=Edit SVG images in Microsoft Office 365 |url=https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |website=Office Support |publisher=Microsoft |access-date=February 4, 2019 |archive-date=November 6, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106162647/https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |url-status=live }}</ref> hám bul funkcionallılıq Office 2019 shıǵarılıwına da engizildi<ref>{{Cite web |title=What is MS Word? - Basics, Uses, Features & Questions |url=https://byjus.com/govt-exams/microsoft-word/ |access-date=2025-02-03 |website=BYJUS |language=en}}</ref>.
===WordArt===
[[File:WordArt.png|thumb|164x164px|WordArt járdemi menen islengen súwretke mısal]]
WordArt Microsoft Word hújjetinde qıysaytıw, kóleńke túsiriw, burıw, hár túrli formalar menen reńlerde sozıw, hátte úsh ólshemdi effektlerdi qamtıw sıyaqlı grafikalıq effektleri bar tema, suw tańbası yamasa basqa tekst sıyaqlı tekstlerdi sızıwǵa imkaniyat beredi. Paydalanıwshılar juwan yamasa astı sızılǵan tekstti qollanıw sıyaqlı ańsat óz hújjetiniń tekstine kóleńke, qıysayıw, jarqıraw hám shaǵılısıw sıyaqlı formatlaw effektlerin qollana aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen qatar vizual effektlerdi paydalanatuǵın teksttiń imlasın teksere aladı hám abzac stillerine tekstlik effektlerdi qosa aladı.
=== Makroslar ===
Makroslar klavishalardı basıw menen tıshqanshanıń háreketleriniń jiyi qaytalanatuǵın dizbegi ushın qollanılıwı múmkin. Microsoft Office-tiń basqa hújjetleri sıyaqlı, Word faylları da keńeytilgen makroslardı, hátte ornatılǵan baǵdarlamalardı qamtıwı múmkin. Bul til dáslebinde WordBasic boldı, biraq Word 97 versiyasınan baslap Visual Basic for Applications bolıp ózgerdi.
Bul keń kólemli funkcionallılıq hújjetlerde viruslardı iske qosıw hám tarqatıw ushın da qollanılıwı múmkin. Adamlardıń Word hújjetlerin elektron poshta, USB flesh-diskleri hám floppi-diskler arqalı almasıwǵa beyimliligi oǵan 1999-jılı ózgeshe vektor berdi. Mısal retinde Melissa virusı boldı, biraq onnan basqa da kóplegen viruslar ómir súrdi.
Bul makroslıq viruslar Windows hám Macintosh kompyuterleri arasında belgili jalǵız kross-platformalıq qáwipler boldı<ref>{{Cite web |date=2007-10-31 |title=Warning: Mac OS X Trojan Horse making the rounds |url=https://macdailynews.com/2007/10/31/warning_mac_os_x_trojan_horse/ |access-date=2025-11-16 |website=MacDailyNews |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-22 |title=The 2000s: Mac malware gains complexity, Types of malware targeting Mac OS X |url=https://www.spyhunter.com/shm/mac-malware-history/ |access-date=2025-11-16 |website=SpyHunter |language=en-US}}</ref>. Microsoft 2006-jılǵa kelip Mac sistemasındaǵı makros máselesin ónimli túrde joq etken Word X hám Word 2004 ushın patchlar shıǵardı.
Makroslardıń qashan orınlanıwın retleytuǵın Word-tıń makros qáwipsizligi parametrin paydalanıwshı retley aladı, biraq Word-tıń eń sońǵı versiyalarında ol ádepki boyınsha JOQARÍ bolıp ornatılǵan, bul siyrek ushırasatuǵın bolǵan makroslıq viruslardıń qáwpin ulıwma alǵanda azaytadı.
=== Maket máseleleri ===
Windows-qa arnalǵan Word 2010 (Word 14) versiyasına deyin baǵdarlama OpenType shriftlerinde anıqlanǵan ligaturalardı durıs qayta isley almadı<ref>[http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx What's new in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618035713/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx |date=June 18, 2010 }}. Retrieved July 1, 2010.</ref>. Unicode kod noqatları bar sol ligatura gliflerin qol menen engiziwge boladı, biraq olardı Word ne ekenin tanımaydı, bul imlanı tekseriwdi buzadı, al shriftte bar retlenetuǵın ligaturalarǵa ulıwma kiriw múmkin emes. Word 2010 versiyasınan baslap baǵdarlamada házirgi waqıtta qosıwǵa bolatuǵın keńeytilgen teriw imkaniyatları,<ref>[http://jeffhuang.com/better_word_papers.html Improving the look of papers written in Microsoft Word] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526134119/http://jeffhuang.com/better_word_papers.html |date=May 26, 2010 }}. Retrieved May 30, 2010.</ref> OpenType ligaturaları,<ref>[http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ How to Enable OpenType Ligatures in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611050447/http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ |date=June 11, 2009 }}, Oreszek Blog, May 17, 2009.</ref> kerning hám tasıw bar (aldınǵı versiyalarda sońǵı eki imkaniyat burınnan bar edi). Word-tıń basqa maketlik kemshiliklerine kesiw belgilerin yamasa jińishke bos orınlardı ornata almaw kiredi. Úshinshi táreptiń hár túrli aylanbalı utilitaları islep shıǵıldı<ref>Such as {{cite web |url=http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |title=How to delete a blank page in Word |publisher=Sbarnhill.mvps.org |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505105925/http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |archive-date=May 5, 2010 }}</ref>.
Mac OS X-ke arnalǵan Word 2004 baǵdarlamasında quramalı skriptlerdi qollaw hátte Word 97-den tómen boldı<ref>{{cite web|title=Unicode and Multilingual Editors and Word Processors for Mac OS X|url=http://www.alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|author=Alan Wood|access-date=December 3, 2013|archive-date=January 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114080658/http://alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|url-status=live}}</ref> hám Word 2004 ligaturalar yamasa glif versiyaları sıyaqlı Apple Advanced Typography imkaniyatların qollamadı<ref>{{cite web |last=Neuburg |first=Matt |url=https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217043546/https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/ |url-status=live |archive-date=February 17, 2026 |title= Word Up! Word 2004, That Is - TidBITS |publisher=tidbits.com |date=May 19, 2004 |access-date=April 14, 2026}}</ref>.
=== Texnikalıq hújjetlerdegi máseleler ===
Microsoft Word texnikalıq jazıwdıń ayırım túrlerine, atap aytqanda, matematikalıq teńlemelerdi,<ref>{{cite web|url=https://answers.microsoft.com/en-us/msoffice/forum/all/automatically-numbering-equations-and-other/c3c4e43f-2ed1-438c-9810-09f884760ff5?page=2|title=Automatically numbering equations and other equation-related questions in Word for Mac 2011|date=February 6, 2013|website=Microsoft Community}}</ref> súwretlerdi ornalastırıwdı, kestelerdi ornalastırıwdı hám usı elementlerdiń qálegenine kros siltemelerdi talap etetuǵın jazıwǵa tek birli-yarımı jaramlı. Teńlemelerdiń ádettegi aylanbalı sheshimi — úshinshi táreptiń teńleme teriwshisin paydalanıw. Súwretler menen kesteler qol menen ornatılıwı kerek; yakorlaw mexanizmi bar, biraq ol súwretti tolıq avtomat túrde ornalastırıwǵa arnalmaǵan, al súwretler menen kestelerdi jaylastırǵannan keyin tekstti qayta islew kóbinese yakor noqatın jıljıtıw arqalı sol elementlerdi qayta ornalastırıwdı talap etedi, hátte sonda da jaylastırıw opciyaları sheklewli. Bul másele 1985-jıldan berli Word strukturasına tereń engizilgen, óytkeni ol hújjet basıp shıǵarılǵanǵa deyin bet úzilisleriniń qaysı jerde bolatuǵının bilmeydi.
=== Markerler menen nomerlew ===
Microsoft Word markerlengen dizimler menen nomerlengen dizimlerdi qollaydı. Ol sonday-aq betlerge, baplarǵa, kolontitullarǵa, siltemelerge hám mazmun kestesiniń jazbalarına durıs nomerlerdi qosıwǵa járdemlesetuǵın nomerlew sisteması menen úskenelengen; bul nomerler jańa elementler qosılǵanda yamasa bar elementler óshirilgende avtomat túrde durısına ózgeredi. Markerler menen nomerlewdi abzaclarǵa tikkeley qollanıwǵa hám dizimlerge túrlendiriwge boladı<ref>{{cite web|last1=McGhie|first1=John|title=Word's numbering explained|url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/WordsNumberingExplained.htm|website=word.mvps.org|date=March 26, 2011|access-date=January 10, 2015|archive-date=February 9, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209033637/http://word.mvps.org/faqs/numbering/WordsNumberingExplained.htm|url-status=live}}</ref>. Sonda da, Word 97-den 2003-ke shekemgi versiyalarda nomerlengen dizimlerge durıs nomerlerdi qosıwda máseleler boldı. Atap aytqanda, ekinshi áhmiyetsiz nomerlengen dizim birinshi nomerden baslanbay, kerisinshe sońǵı nomerlengen dizimnen keyin nomerlewdi dawam etiwi múmkin edi. Word 97 dizimdi nomerlew keyin qayta baslanıwı kerek ekenin aytatuǵın jasırın markerdi qollaǵanı menen, bul markerdi engiziw buyrıǵı (Restart Numbering buyrıǵı) tek Word 2003 sistemasında qosıldı. Degen menen, eger birew dizimdegi birinshi elementti qıyıp alıp, onı basqa element retinde (mısalı, besinshi) qoysa, onda qayta baslaw markeri onıń menen birge jıljıp, dizim joqarı jaǵınan emes, ortalıǵınan qayta baslanatuǵın edi<ref>{{cite web |url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/ListRestartMethods.htm |title=Methods for restarting list numbering |website=Word.mvps.org |date=March 26, 2011 |first=Margaret |last=Aldis |access-date=April 25, 2007 |archive-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070509134228/http://word.mvps.org/faqs/numbering/ListRestartMethods.htm |url-status=live }}</ref>.
Paydalanıwshınıń PowerPoint stilindegi simvollar ierarxiyasına (mısalı, tolı sheńber/tire/tolıq kvadrat/kishi tire/bos sheńber) hám universal úylesimlilikke ústemlik beretuǵınına qaramastan, Word ele de Unicode emes tańbalarǵa hám ierarxiyalıq emes markerlerge ádepki boyınsha qaytadı.
=== Avtomat túrde juwmaq shıǵarıw ===
Word-tıń belgili bir versiyalarında qoljetimli (mısalı, Word 2007), AutoSummarize zárúr dep esaplaytuǵın úzindilerdi yamasa frazalardı bólip kórsetedi hám ol shiyki abstrakt yamasa atqarıwshılıq rezyume tayarlawdıń tez usılı bola aladı<ref>{{Cite web|last1=Huckle |first1=Sue |url=https://www.word-tips.com/auto-summarize/|title=How To Access Auto Summarize in Microsoft Word 2007|date=December 14, 2011|website=Sue's Word Tips|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204810/https://www.word-tips.com/auto-summarize/|url-status=live}}</ref>. Saqlanatuǵın tekst kólemin paydalanıwshı aǵımdaǵı tekst kóleminiń procenti retinde kórsete aladı.
Word 97 toparındaǵı Ron Feynniń aytıwınsha, AutoSummarize sózlerdi sanaw hám gáplerdi sortlaw arqalı sózi kóp tekstti eń tiykarǵı mánisine deyin qısqartadı. Birinshiden, AutoSummarize hújjettegi eń jiyi ushırasatuǵın sózlerdi anıqlaydı («a» hám «the» sıyaqlılardı qospaǵanda) hám hárbir sózge «upay» tayınlaydı – sóz qanshelli jiyi qollanılsa, upay sonshelli joqarı boladı. Sonnan keyin ol sózdegi sózlerdiń upayların qosıp, qosındını gáptegi sózler sanına bóliw arqalı hárbir gápti «ortasha etedi» – ortasha kórsetkish qanshelli joqarı bolsa, gáptiń reti de sonshelli joqarı boladı. «Bul biydaydıń sabanǵa qatnası sıyaqlı», - dep túsindiredi Feyn<ref>{{cite web |last=Gore |first=Karenna |url=http://www.slate.com/id/2419 |title=Cognito Auto Sum |work=Slate |date=February 9, 1997 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100627072528/http://www.slate.com/id/2419 |url-status=live }}</ref>.
AutoSummarize Microsoft Word for Mac OS X 2011 versiyasınan alıp taslandı, biraq ol Word for Mac 2008 versiyasında bar bolǵan. AutoSummarize sonıń menen qatar Office 2010 versiyasınan (14) da alıp taslandı<ref>[https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 Changes in Word 2010 (for IT pros)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826175549/https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 |date=August 26, 2017 }}. Technet.microsoft.com (May 16, 2012). Retrieved July 17, 2013.</ref>.
===Spike===
'''Spike''' — Microsoft Word baǵdarlamasındaǵı qánigelestirilgen qıyıw buyrıǵı. Ol restoranlardaǵı chekler jaylastırılatuǵın qurılmanıń húrmetine atalǵan hám soǵan uqsas túrde qoyılatuǵın maǵlıwmatlardı izbe-iz saqlaydı hám de ekinshi funkcionallıq qádem, yaǵnıy qoyıw orınlanǵanda, olardı hújjetke birge qosadı. Shanshıw (CONTROL–F3) qıyıw funkciyasın orınlaydı, onı «kóshiriw» buyrıǵın imitaciyalaw ushın birden qaytarıwǵa boladı, al qoyıw funkciyası (SHIFT–CONTROL–F3) maǵlıwmatlardı spike ishinen de tazalaydı, degen menen bunı úsh klavisha kombinaciyanıń alternativaların paydalanıw arqalı boldırmawǵa boladı<ref>{{cite web|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/use-the-spike-to-cut-and-paste-multiple-items-in-word-f378c7af-5116-4df7-97f1-1a4780e4c8e1|title=Use the Spike to cut and paste multiple items in Word|website=Microsoft|access-date=7 July 2023}}</ref>.
=== Jasırın tekst ===
Word tańlanǵan tekstti «jasırın» retinde belgilewdi qollaydı. Jasırın tekst — hújjette saqlanatuǵın, biraq kórsetilmeytuǵın tekst<ref>{{cite web |url=https://www.techrepublic.com/article/use-hidden-text-word/ |title=How to use hidden text to make one document do the work of two in Microsoft Word |first=Susan |last=Harkins |date=August 11, 2022 |website=[[TechRepublic]]}}</ref>. Mısalı, quramında belgilew tiliniń úlken kólemi bar tekstlerdi qayta islew procesi gezinde vizual túrde oqıwǵa qolaylıraq etiwge boladı.
=== Parol menen qorǵaw ===
Microsoft Word baǵdarlamasında paroldiń úsh túrin ornatıwǵa boladı:
* Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot">{{cite web |title=Password protect documents, workbooks, and presentations |url=http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212134311/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |archive-date=February 12, 2014 |access-date=April 24, 2013 |work=[[Microsoft Office website]] |publisher=Microsoft}}</ref>
* Hújjetti ózgertiwge arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot" />
* Formatlawdı hám redaktorlawdı shekleytuǵın parol<ref>{{cite web |date=June 22, 2010 |title=How to Restrict Editing in Word 2010/2007 |url=http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626230112/http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |archive-date=June 26, 2010 |access-date=April 24, 2010 |work=Trickyways}}</ref>
Paroldiń ekinshi hám úshinshi túrlerin Microsoft hújjetlerdi qorǵaw ushın emes, al olardı qolaylı birlesip paydalanıw ushın islep shıqqan. Bunday paroller menen qorǵalǵan hújjetlerdi shifrlaw qarastırılmaǵan hám Microsoft Office qorǵaw sisteması paroldiń xesh-summasın hújjettiń temasında saqlaydı, ol jerden onı arnawlı programmalıq támiynat penen ańsat tabıwǵa hám alıp taslawǵa boladı. Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol Microsoft Office-tiń keyingi basılımlarında úziliksiz jetilistirilgen álleqayda bekkem qorǵanıwdı usınadı.
Word 95 hám onnan burınǵı barlıq basılımlarda paroldi 16 bitlik giltke túrlendiriwdi paydalanatuǵın eń hálsiz qorǵanıw boldı.
Word 97 hám 2000 versiyalarında gilt uzınlıǵı 40 bitke deyin kúsheytildi. Degen menen, zamanagóy buzıw baǵdarlamaları bunday paroldi júdá tez joq etiwge imkaniyat beredi – úziliksiz buzıw procesi eń kóp degende bir háptege sozıladı. Ayqulaq kestelerin paydalanıw paroldi alıp taslaw waqıtın birneshe sekundqa deyin qısqartadı. Ayırım paroldi tiklew baǵdarlamaları paroldi alıp taslaw menen birge, sonıń menen qatar brutfors (brute-force) hújim usılın qollanıp, paydalanıwshı hújjetti shifrlaw ushın paydalanǵan anıq paroldi taba aladı. Statistikalıq jaqtan alǵanda, paroldi tiklew imkaniyatı paroldiń bekkemligine baylanıslı.
Word-tıń 2003/XP versiyasınıń ádepki qorǵanıwı burınǵısha qaldı, biraq tájiriybeli paydalanıwshılarǵa Kriptografiyalıq kásiplik provayderdi (CSP) tańlawǵa múmkinshilik beretuǵın opciya qosıldı<ref>{{cite web |title=How safe is Word encryption. Is it secure? |url=http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417033732/http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |archive-date=April 17, 2013 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Oraxcel.com}}</ref>. Eger bekkem CSP tańlansa, kepillik berilgen hújjetti shifrdan shıǵarıw qoljetimsiz boladı, sonlıqtan paroldi hújjetten alıp taslaw múmkin emes. Soǵan qaramastan, paroldi brutfors hújimi menen aytarlıqtay tez tańlawǵa boladı, óytkeni onıń tezligi tańlanǵan CSP-ge qaramastan ele de joqarı. Sonıń menen qatar, CSP-ler ádepki boyınsha belsendi bolmaǵanlıqtan, olardı paydalanıw tek tájiriybeli paydalanıwshılar menen sheklenedi.
Word 2007 paroldi SHA-1 xesh funkciyasın 50 000 ret paydalanıp 128 bitlik giltke túrlendiretuǵın zamanagóy Advanced Encryption Standard (AES) standartın paydalanatuǵın anaǵurlım qáwipsiz hújjet qorǵanıwın usınadı. Bul paroldi joq etiwdi múmkin emes etedi (házirgi waqıtta giltti qolaylı waqıt ishinde tańlay alatuǵın kompyuter joq) hám brutfors hújiminiń tezligin sekundqa birneshe júz parolge deyin operativ ásteletedi.
Word 2010 qorǵaw algoritmi SHA-1 túrlendiriwleriniń sanın 100 000 retke deyin arttırıwdı qospaǵanda ózgergen joq, sonıń aqıbetinen brutfors hújiminiń tezligi taǵı eki ese azaydı.
== Versiyalar hám platformalar ==
=== Windows qa arnalǵan Word ===
Windows qa arnalǵan Word jeke yamasa Microsoft Office paketiniń bólimi retinde qoljetimli. Word dáslepki stol ústi baspa sisteması múmkinshiliklerine iye hám bazardaǵı eń keń tarqalǵan tekstti redaktorlaw baǵdarlaması bolıp tabıladı. Word faylları ádette elektron poshta arqalı tekstli hújjetlerdi jiberiw formatı retinde paydalanıladı, óytkeni kompyuteri bar hár qanday paydalanıwshı derlik Word baǵdarlamasın, Word kóriw quralın yamasa Word formatın importlaytuǵın tekstli processordı paydalanıw arqalı Word hújjetin oqıy aladı (Microsoft Word Viewer di qarań).
Windows NT-ge arnalǵan Word 6 ónimniń birinshi 32 bitlik versiyası boldı,<ref>{{Cite web |last=Rose |first=Daniel |title=Microsoft Office for Windows NT |url=http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127063342/http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |archive-date=January 27, 2015 |access-date=May 15, 2015 |website=DanielSays.com – Daniel's Legacy Computer Collections}}</ref> ol Windows 95-penen shamalas bir waqıtta Windows NT-ge arnalǵan Microsoft Office-penen birge shıǵarıldı. Ol Word 6.0-diń tikkeley portı edi. Word 95-ten baslap Word-tıń hárbir shıǵarılıwı versiya nomeriniń ornına shıǵarılǵan jılınıń atı menen ataldı<ref>{{cite web |last=Ericson |first=Richard |date=October 11, 2006 |title=Final Review: The Lowdown on Office 2007 |url=http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629200448/http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |archive-date=June 29, 2011 |access-date=November 8, 2010 |work=Computerworld}}</ref>.
Word 2007 eń jiyi qollanılatuǵın basqarıw elementlerin ayrıqsha kórsetetuǵın, olardı qosımsha betlerge bóletuǵın hám súwretti tańlaw yamasa kesteni qayta islew sıyaqlı kontekstke baylanıslı arnawlı opciyalardı qosatuǵın qayta islengen paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="office2007ui2">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=December 11, 2006 |title=An introduction to the Microsoft Office 2007 ribbon interface |url=https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213953/https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>. Ribbon dep atalatuǵın bul paydalanıwshı interfeysi Excel, PowerPoint hám Access 2007 quramına engizildi, al keyinirek Office 2010-menen birge basqa Office qosımshalarına hám Windows 7-menen birge Paint hám WordPad sıyaqlı Windows qosımshalarına engizildi<ref>{{Cite web |last=Shultz |first=Greg |date=February 25, 2009 |title=Be ready for new and improved applets in Windows 7 |url=https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Qayta islengen interfeyste sonday-aq formatlaw opciyaları bar, tekstti tańlaǵanda payda bolatuǵın úskeneler panelin qamtıydı<ref name="office2007ui">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=January 26, 2007 |title=Explore what is new and different in Microsoft Word 2007 |url=https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Word 2007 sonıń menen qatar hújjetlerdi Adobe Acrobat yamasa XPS faylları retinde saqlaw<ref name="office2007ui" /> hám Word hújjetlerin WordPress sıyaqlı servislerde blog jazbaları retinde júklew opciyasın óz ishine alǵan.
Word 2010 Lentanı retlewge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_office2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010 |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429174848/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |archive-date=April 29, 2016 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, fayllardı basqarıwǵa arnalǵan Backstage kórinisin qosadı<ref name="pcmag_backstage">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Office 2010's Backstage View |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202043605/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |archive-date=December 2, 2010 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, hújjet navigaciyasın jaqsıladı, skrinshotlardı islewge hám kirgiziwge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_word2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Lots of Graphics Options |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424202035/https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-date=April 24, 2010 |access-date=December 14, 2021 |work=PC Magazine}}</ref> hám Microsoft OneDrive sıyaqlı onlayn servisler menen biriktirilgen<ref>{{cite web |title=Introduction to Word Web App |url=http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129062236/http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |archive-date=November 29, 2010 |access-date=November 8, 2010 |publisher=Microsoft}}</ref>.
Word 2019 diktovka islew funkciyasın qostı.
Word 2021 birge avtorlıq etiwdi, iske qosıw aynası menen qosımsha betlerdi vizual jańalawdı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, sızıqqa fokuslawdı, jańartılǵan súwret salıw qosımsha betin hám ODF 1.3 standartın qollawdı qostı.
[[Microsoft Windows]] hám [[MacOS]] sistemalarına arnalǵan Microsoft Word 2024 (Office 16-nıń tórtinshi turaqlı shıǵarılıwı) 2024-jıl 1-oktyabrde shıǵarıldı<ref>{{Cite web|date=2024-05-15|title=Office 2024 for Mac is coming and you won't need a subscription to get it {{!}} Macworld|url=https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|access-date=2024-11-16|archive-date=2024-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240515165717/https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
=== Mac qa arnalǵan Word ===
Mac qa 1984-jıl 24-yanvarda usınıldı, al Microsoft aradan bir jıl ótkende, 1985-jıl 18-yanvarda Mac-qa arnalǵan Word 1.0 versiyasın tanıstırdı. DOS, Mac hám Windows versiyaları bir-birinen aytarlıqtay ózgeshe. Tek Mac versiyası ǵana basqa platformalardan álleqayda jetik, WYSIWYG formatında boldı hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı. Hárbir platforma óziniń versiya nomerlewin «1.0» dárejesinen qayta basladı<ref>{{cite web |title=Microsoft Word 1.x (Mac) |url=https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222235427/https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |archive-date=December 22, 2021 |access-date=December 22, 2021 |publisher=[[WinWorld]]}}</ref>. Mac-ta 2-versiya bolmadı, biraq joqarıda táriyiplengendey 3-versiya 1987-jılı 31-yanvarda shıqtı. Word 4.0 1990-jıl 6-noyabrde jarıq kórdi hám Excel menen avtomat túrde baylanısıwdı, tekstti grafika átirapında aǵım menen jiberiw múmkinshiligin hám WYSIWYG betlik kórinisin qayta islew rejimin qostı. 1992-jılı shıǵarılǵan Mac-qa arnalǵan Word 5.1 túpnusqa 68000 processorında jumıs isledi hám arnawlı Macintosh qosımshası retinde islengen sońǵı versiya boldı. Keyingi Word 6 Windows-tıń portı boldı hám jaman qabıllandı. Word 5.1 sońǵı klassikalıq Mac OS-qa deyin jaqsı jumıs islewin dawam etti. Kóplegen adamlar hújjetlerdi generaciyalaw hám qayta nomerlew sıyaqlı ayırım ájayıp imkaniyatları ushın yamasa eski fayllarına kiriw ushın búgingi kúnge deyin emulyaciyalanǵan Mac classic sistemasında Word 5.1 baǵdarlamasın iske qosıp kelmekte.
1997-jılı Microsoft klassikalıq Mac OS-qa arnalǵan programmalıq támiynattı jazıwǵa baǵdarlanǵan Microsoft ishindegi ǵárezsiz topar retinde Macintosh Business Unit toparın dúzdi. Onıń Word-taǵı birinshi versiyası — Word 98, Office 98 Macintosh Edition paketi menen birge shıǵarıldı. Hújjetlerdiń úylesimliligi Word 97 dárejesine jetti<ref name="ugeek_97" /> hám ol Windows-qa arnalǵan Word 97-niń imkaniyatların, sonıń ishinde iyrek sızıqlar menen imla hám grammatikanı tekseriwdi qamtıdı<ref name="appleinsider_history">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 3) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153946/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D3 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>. Paydalanıwshılar menyular menen klaviatura kombinaciyaların Windows-qa arnalǵan Word 97 yamasa Mac-qa arnalǵan Word 5 versiyalarına uqsas etip tańlay aldı.
2000-jılı shıǵarılǵan Word 2001 birneshe jańa imkaniyatlardı qostı, sonıń ishinde paydalanıwshılarǵa birneshe elementlerdi kóshiriwge hám qoyıwǵa múmkinshilik beretuǵın Office almasıw buferi (Office Clipboard) bar<ref name="atpm">{{cite web |last=Tetrault |first=Gregory |date=January 2001 |title=Review: Microsoft Office 2001 |url=http://www.atpm.com/7.01/office.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120035246/http://atpm.com/7.01/office.shtml |archive-date=November 20, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=ATPM: About This Particular Macintosh}}</ref>. Bul klassikalıq Mac OS-ta jumıs isleytuǵın sońǵı versiya boldı, al Mac OS X-te ol tek Classic Environment ishinde orınlana aldı. 2001-jılı shıǵarılǵan Word X Mac OS X sistemasında jergilikli túrde jumıs isleytuǵın hám onı talap etetuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_history" /> hám irgeles emes tekstlerdi tańlaw múmkinshiligin engizdi<ref name="macworld_wordx">{{cite news |last=Negrino |first=Tom |date=February 1, 2002 |title=Review: Microsoft Office v. X |url=http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818084538/http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |archive-date=August 18, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>.
Word 2004 2004-jılı may ayında shıǵarıldı. Ol teriw arqalı da, dawıs arqalı da jazıwlar alıwǵa arnalǵan jańa Notebook Layout kórinisin qamtıdı<ref name="macworld_2004">{{cite news |last1=Lunsford |first1=Kelly |last2=Michaels |first2=Philip |last3=Snell |first3=Jason |date=March 3, 2004 |title=Office 2004: First Look |url=http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625001248/http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |archive-date=June 25, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>. Ózgerislerdi baqlaw sıyaqlı basqa funkciyalar Windows-qa arnalǵan Office-ke uqsasıraq etildi<ref name="macnn_2004">{{cite web |last=Friedberg |first=Steve |date=May 25, 2004 |title=Review: Microsoft Office |url=http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100405220059/http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |archive-date=April 5, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacNN}}</ref>.
2008-jıl 15-yanvarda shıǵarılǵan Word 2008 bet maketlerin tańlaw hám arnawlı diagrammalar menen súwretlerdi engiziw ushın paydalanılatuǵın, Elements Gallery dep atalatuǵın Ribbonǵa uqsas funkciyanı qamtıdı. Ol sonday-aq baspa maketine baǵdarlanǵan jańa kórinisti, biriktirilgen bibliografiyanı basqarıwdı<ref name="appleinsider_word2008_1">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 14, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: Word '08 vs Pages 3.0 |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206164346/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |archive-date=December 6, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám jańa Office Open XML formatın jergilikli qollawdı qamtıdı. Bul Intel processorlarına tiykarlanǵan Mac kompyuterlerinde jergilikli túrde jumıs isleytuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_2008">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 4) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153958/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D4 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>.
2010-jılı oktyabrde shıǵarılǵan Word 2011 Elements Gallery funkciyasınıń ornına Windows-qa arnalǵan Office-ke álleqayda uqsas Ribbon paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="appleinsider_ribbon">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=March 29, 2010 |title=New Office 11 for Mac sports dense ribbons of buttons |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124085400/http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |archive-date=November 24, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám ol paydalanıwshılarǵa hújjetlerdi oqıw menen jazıwǵa itibar beriwge múmkinshilik beretuǵın tolıq ekranlı rejimdi, sonday-aq Office Web Apps qollawın qamtıydı<ref name="appleinsider_2011_2">{{cite news |last=Dilger |first=Daniel Eran |date=October 25, 2010 |title=Review: Microsoft's Office 2011 for Mac (Page 2) |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html&page=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028082955/http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html%26page%3D2 |archive-date=October 28, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=Apple Insider}}</ref>.
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2016 (2015)
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2019 (2018)
Word 2021 real waqıttaǵı birlesken avtorlıqtı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, immersivli oqıw quralınıń jaqsılawların, qatarǵa fokuslawdı, vizual jańalawdı, súwretlerdi SVG formatında saqlaw múmkinshiligin hám jańa Eskiz (Sketched) stilindegi konturdı qostı.
2024-jıl 16-sentyabrde shıǵarılǵan Word 2024 Word sessiyasın qálpine keltiriwdi, ODF 1.4 qollawın, jańa tema menen reń palitrasın hám ańsatıraq birlesip jumıs islew múmkinshiligin qamtıdı. Birlesip jumıs islew imkaniyatları Microsoft Word 2021 sistemasında da relizden keyingi jańalawdıń bólimi retinde qoljetimli bolǵanı menen, olar Word LTSC 2021 yamasa Word LTSC 2024 versiyalarında qoljetimli bolmadı<ref>{{Cite web |date=September 16, 2024 |title=Differences between Word 2021 and Word 2024 |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/what-s-new-in-word-2024-for-windows-and-mac-9fe36ecd-820b-4f42-a9a2-0861f7615954 |website=Microsoft}}</ref>.
=== Atari ST-ge arnalǵan Write ===
Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write — Apple Macintosh ushın shıǵarılǵan Microsoft Word 1.05-tiń Atari versiyası, sonıń menen birge ol 80-jılları hám 90-jıllardıń basında Windows quramına kirgen Microsoft Write baǵdarlaması menen birdey atamanı bólisti<ref>{{cite magazine |last=Friedland |first=Nat |date=March 1987 |title=Today's Atari Corp.: A close up look inside |url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[Antic (magazine)|Antic]] |volume=5 |number=11}}</ref>. Baǵdarlama 1986-jılı járiyalanǵanı menen, túrli keshigiwler aqıbetinen baǵdarlama 1988-jılı ǵana payda bolıwına sebep boldı<ref>{{cite magazine |last=Chadwick |first=Ian |date=Summer 1988 |title=Feature Review: Microsoft Write – Was it worth the wait? |url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[STart Magazine|STart]] |volume=3 |number=1}}</ref>. Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write hám Windows-qa arnalǵan Microsoft Word ekewi de 1988-jılı [[Atlanta|Atlantada]] (Djordjiya shtatı) ótkerilgen COMDEX kórgizbesinde ózleriniń tiyisli stendleri menen qatar debyut ámelge asırdı<ref>{{cite web |title=New From Atari (Special Issue Number Two, 1988, pages 14) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2009%20%28Special%20Issue%20%201988%29/page/n13/mode/2up |website=STart}}</ref><ref>{{cite web |title=COMDEX '88: The Computer Dealers Exposition (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 8 - 13, 77 - 83) |url=https://archive.org/details/ST_Log_Magazine_Issue_23/page/n7/mode/2up |website=ST Log}}</ref><ref>{{cite web |title=Looking Back At 10 Years Of Microsoft 365 Making History (January 11, 2023) |url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365 |website=Microsoft}}</ref>.
Mac versiyası sıyaqlı, Atari versiyası da WYSIWYG formatına iye boldı (GDOS arqalı) hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı (GEM arqalı)<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/v7n5/NewSTWordProcessors.html|title=New ST Word Processing Entries Microsoft Write|website=Antic}}</ref>.
Microsoft Write Atari ST ushın grafikalıq shriftler menen stillerdi kórsetiwge hám basıp shıǵarıwǵa múmkinshilik beretuǵın GEM (Graphics Environment Manager) sistemasınıń GDOS (Graphics Device Operating System) bólegin paydalanǵan birinshi tekstli processorlardıń biri boldı, bul onı Atari ST ushın kóp háripli tekstli processorǵa aylandırdı (Microsoft Write penen GDOS-tı qatar iske qosıw ushın 2-disktegi diskovodı kerek boldı). Microsoft Write GDOS 1.1 hám Atari XMM804 matricalıq printeriniń drayverleri menen, sonday-aq 4 disketada (3½ dyuymlıq format) Epson FX-80 hám Star Micronics NB-15 sıyaqlı 3-tárep printerleri menen birge pakette usınıldı<ref>{{cite web |title=MICROSOFT WRITE: Was It Worth The Wait? (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 36 - 38) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2012%20%28Summer%201988%29/page/n35/mode/2up |website=STart}}</ref>.
Usaqlap satıw qaplaması menen birge 3 bólimge bólingen 206 betlik paydalanıwshı kórsetpesi qosıp berildi: Write-tı úyreniw, Write-tı paydalanıw hám Write maǵlıwmatnaması<ref>{{cite web| url=https://www.atarimania.com/st/files/microsoft_write_microsoft_manual.pdf|title=Microsoft Write A word-processing program for all MEGA and ST computers User's Manual|website=Atarimania}}</ref>. Sonıń menen bir qatarda, Microsoft Write paydalanıwshıǵa tekstli processordıń keńeytilgen imkaniyatların izertlewge járdemlesetuǵın «Járdem ekranı» quralın qamtıdı, ol óziniń formatı menen usınılıwı ushın joqarı bahaǵa iye boldı<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|title=FEATURE REVIEW MICROSOFT WRITE Was It Worth The Wait?|website=STart}}</ref>.
=== Macintosh qa arnalǵan Write ===
1987-jıl oktyabrde Microsoft Macintosh-qa arnalǵan Microsoft Write baǵdarlamasın shıǵardı. Write — bul Microsoft Macintosh tekst processorları bazarında eskirgen MacWrite ornın basadı dep úmitlengen, imkaniyatları sheklewli Microsoft Word versiyası. Sol waqıtta MacWrite jańa Macintosh kompyuterleri menen birge jıynaqta kelgenine qaramastan, Write bahası Word-tan álleqayda arzan boldı. Write-tı «Qısqa menyular» rejiminde bloklanǵan Word dep táriyiplegen durıs, hám ol birdey fayl formatın paydalandı, sonlıqtan paydalanıwshılar fayllardı heshqanday túrlendiriwsiz ańsat almasa aldı<ref>{{cite magazine |last=Flynn |first=Laurie |date=October 26, 1987 |title=Microsoft Pursues Mac Write With Low-End Word Processor |url=https://books.google.com/books?id=_z4EAAAAMBAJ&pg=PA45 |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[InfoWorld]] |publisher=InfoWorld Media Group |page=45 |volume=9 |issn=0199-6649 |number=43}}</ref>. Write jaqsı satılmadı hám System 7 dáwirine deyin toqtatıldı. Microsoft Write Macintosh Portable hám ertedegi PowerBook sistemaların engiziwden baslanǵan Macintosh-qa arnalǵan «jeńilletilgen» tekst processorlarınıń qısqa múddetli trendiniń bólimi boldı. Basqalarına LetterPerfect hám Nisus Compact kirdi.
=== Mobil platformalardaǵı Word ===
Word-tıń birinshi mobil versiyaları 1996-jılı Handheld PC qurılmalarında Windows CE-menen birge<ref>{{Cite web |date=1998-10-09 |title=First Handheld PCs Based on Microsoft's H/PC Pro Edition Software Expected in Stores Later This Year |url=https://news.microsoft.com/1998/10/09/first-handheld-pcs-based-on-microsofts-hpc-pro-edition-software-expected-in-stores-later-this-year/ |access-date=2024-12-06 |website=Stories |language=en-US}}</ref>, al keyinirek Pocket PC qurılmalarında shıǵarıldı.
Zamanagóy Word Mobile<ref>{{Cite web |url=http://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |title=Word Mobile |access-date=March 29, 2023 |archive-date=March 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |url-status=live }}</ref> juwanlatıw, shrift ólshemin ózgertiw hám reńlerdi ózgertiw (qızıl, sarı yamasa jasıldan) sıyaqlı tiykarǵı formatlawdı qollaydı. Ol túsindirmeler qosa aladı, biraq baqlanatuǵın ózgerisleri bar hújjetlerdi qayta isley almaydı. Ol parol menen qorǵalǵan hújjetlerdi asha almaydı; shriftti, tekstti teńlestiriwdi yamasa stildi (normada, 1-tema) ózgerte almaydı; adaptiv belgilerdi engize almaydı; súwretlerdi kirgize almaydı; yamasa háreketti qaytara almaydı<ref name="TechHive">{{cite web|last1=Ralph|first1=Nate|title=Office for Windows Phone 8: Your handy starter guide|url=http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|website=TechHive|access-date=August 30, 2014|archive-date=October 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015060254/http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Engadget">{{cite web|last1=Wollman|first1=Dana|title=Microsoft Office Mobile for iPhone hands-on|url=https://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|website=Engadget|date=June 14, 2013 |access-date=August 30, 2014|archive-date=September 3, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903102756/http://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|url-status=live}}</ref><ref name="NYT">{{cite news|last1=Pogue|first1=David|title=Microsoft Adds Office for iPhone. Yawn.|url=https://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|work=The New York Times|date=June 19, 2013|access-date=August 30, 2014|archive-date=July 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140722005603/http://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mashirenko |first=Vladislav |date=July 3, 2023 |title=How to insert a checkbox in Word {{!}} Tab-TV |url=https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704155725/https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=2023-07-04 |website=www.tab-tv.com}}</ref>.
Word Mobile hújjette jumıs islew gezinde siltemelerdi, sońǵı siltemelerdi, bet kolontitulların, bet úzilislerin, dizimlerdiń belgili bir sheginislerin hám belgili bir shriftlerdi kórsete hám engize almaydı, biraq dáslepki hújjette olar bar bolsa, olardı saqlaydı<ref name="Unsupported Word Mobile features" />. Word Mobile dizimlerdi kirgize aladı, biraq retlenetuǵın marker tańbaların ornatıwǵa hám dizimdi nomerlewdi retlewge imkaniyat bermeydi. 2013 versiyasınıń múmkinshiliklerine qosımsha, Windows Mobile-daǵı 2007 versiyası hújjetlerdi Rich Text Format formatında saqlaw hám eski PSW (Pocket Word) faylların ashıw imkaniyatına iye<ref name="Unsupported Word Mobile features">[http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx Unsupported Features in Word Mobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314233206/http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx |date=March 14, 2009 }}. Microsoft. Retrieved September 21, 2007.</ref>. Sonıń menen qatar, ol imlanı tekseriw quralın, sózlerdi sanaw quralın hám «Izlew hám almastırıw» buyrıǵın qamtıydı. 2015-jılı Word Mobile Windows Store dúkanında Windows 10 hám Windows 10 Mobile ushın qoljetimli boldı<ref>{{Cite web|last1=Koenigsbauer|first1=Kirk|last2=Microsoft 365|first2=Corporate Vice President for|date=July 29, 2015|title=Office Mobile apps for Windows 10 are here!|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|access-date=July 11, 2020|website=Microsoft 365 Blog|language=en-US|archive-date=July 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200712164949/https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|url-status=live}}</ref>. Windows 10 Mobile versiyasın qollaw 2021-jıl 12-yanvarda juwmaqlandı<ref>{{Cite web |title=Office Apps for Windows 10 Mobile: End of Support for Windows Phones |url=http://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |archive-date=March 29, 2023 |access-date=March 29, 2023}}</ref>.
[[iOS]]-qa arnalǵan Word 2014-jıl 27-martta<ref>{{cite web |last1=Cunningham |first1=Andrew |date=March 27, 2014 |title=Microsoft brings Office to iPad, makes iPhone version free to all |url=https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183411/https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |archive-date=March 7, 2023 |access-date=27 January 2023 |website=Ars Technica}}</ref>, al [[Android]]-qa arnalǵan Word 2015-jıl 29-yanvarda shıǵarıldı<ref>{{cite web |last1=Lardinois |first1=Frederic |date=January 29, 2015 |title=Microsoft's Office For Android Tablets Comes Out Of Preview |url=https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183412/https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |archive-date=March 7, 2023 |access-date=28 January 2023 |website=TechCrunch}}</ref>.
=== Vebke arnalǵan Word ===
Vebke arnalǵan Word — bul Microsoft Excel menen Microsoft PowerPoint-tıń veb-versiyaların da qamtıytuǵın Office on the web paketiniń bólimi retinde qoljetimli Microsoft Word-tıń biypul jeńilletilgen versiyası.
Vebke arnalǵan Word-ta Dizayn hám Poshta xabarları sıyaqlı ayırım Ribbon qosımsha betleri joq. Poshta jiberiwleri paydalanıwshılarǵa konvertler menen belgilerdi basıp shıǵarıwǵa hám Word hújjetlerin tasıw arqalı ǵalabalıq basıp shıǵarıwdı basqarıwǵa imkaniyat beredi<ref name="pcworld.com">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |title=Office Online vs. Office 365: What's free, what's not, and what you really need |last=Bradley |first=Tony |date=February 2, 2015 |website=[[PC World]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170724204611/http://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |archive-date=July 24, 2017 |access-date=July 16, 2020 }}</ref><ref name="pcworld.com3">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |title=Microsoft Office Online review: Work with your favorite Office formats for free |website=[[PC World]] |date=September 28, 2017 |last=Ansaldo |first=Michael |access-date=October 31, 2019 |archive-date=July 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704092800/https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |url-status=live }}</ref>. Vebke arnalǵan Word ayırım obektlerdi qayta isley almaydı, mısalı: teńlemeler, formalar, tekstli maydanlar yamasa súwretler, biraq hújjette olardıń ornına orın toltırǵısh bolıwı múmkin. Kesteni sortlaw yamasa baǵanalar sıyaqlı ayırım keńeytilgen imkaniyatlar kórsetilmeydi, biraq olar hújjette burınǵıday saqlanadı. Word stol ústi qosımshasında qoljetimli basqa kórinisler (Kontur, Shıjbaylaw, Veb-sayt hám Tolıq ekranlı oqıw) qoljetimli emes, sonday-aq qatarlastırıp qaraw, bólingen aynalar hám sızǵısh ta joq<ref name="osupport-word">{{Cite web |url=https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |title=Differences between using a document in the browser and in Word |website=Office Support |publisher=[[Microsoft]] |access-date=November 1, 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030828/https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |archive-date=November 7, 2017 }}</ref>.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
okkw9lb3pat7ulmhn0wa2ok4u8bt1uw
265727
265726
2026-08-06T21:31:41Z
Bekan88
11311
265727
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Fayl formatları ==
=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style="float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;"
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]
'''Shepte:''' <code>.doc</code> fayllarınıń belgisi.<br>
'''Ońda:''' <code>.docx</code> fayllarınıń belgisi.
Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.
{| class="wikitable" style="width:100%; margin-top:0.5em;"
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}
Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları <code>.doc</code> yamasa <code>.docx</code> fayl keńeytpesi menen belgilenedi.
[[Doc (computing)|<code>.{{color|blue|doc}}</code>]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS
(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)<ref>{{Cite web|url=https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/|title=.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders|last=Oakley|first=Howard|date=May 2, 2015|website=The Eclectic Light Company|language=en|url-status=dead|access-date=February 26, 2020|quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.|archive-date=February 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}</ref>
Jańa <code>.docx</code> keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|title=DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5|date=January 20, 2017|website=loc.gov|access-date=July 9, 2019|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}</ref>.
=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref> bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı<ref name="spolsky-commentry">{{cite web | url=http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | title=Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | date=February 19, 2008 | last=Spolsky | first=Joel | access-date=May 23, 2011 | archive-date=October 14, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}</ref>.
Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.
Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.
=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı<ref>{{cite web|year=2004|title=What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|publisher=MSDN|access-date=August 13, 2010|archive-date=August 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}</ref> WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.
'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.
Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.
=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında<ref name="casson_ryan" />. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.
=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı<ref name="casson_ryan">{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center |publisher=Microsoft |date=May 21, 2008 |access-date=April 24, 2013 |archive-date=April 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options |date=May 21, 2008 |url=http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews |first=Scott M. III |last=Fulton |access-date=December 24, 2008 |archive-date=December 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author=Andy Updegrove |url=http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |title=Microsoft Office 2007 to Support ODF – and not OOXML |date=May 21, 2008 |publisher=Consortiuminfo.org |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 23, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm |title=Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML |date= 23 May 2008 |first1= Tom |last1=Espiner |publisher=Software.silicon.com |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm |archive-date=July 21, 2009 }}</ref>. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti<ref name="sp2-fact-sheet">{{cite web |url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |title = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? |access-date = May 24, 2009 |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge "OpenXML/ODF Translator Add-in for Office," but will fail when using the "built-in" support provided by Office 2007 SP2. |publisher = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |archive-date = June 11, 2009}}</ref>. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi<ref>{{cite web |url=http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |title=Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online |access-date=April 5, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |archive-date=March 18, 2010 }}</ref>.
2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı<ref name="office12-pdf">{{cite web |last=Goodwins |first=Rupert |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |title=Office 12 to support PDF creation |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 3, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="odf-must">{{cite web |last=Marson |first=Ingrid |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |title=Microsoft 'must support OpenDocument' |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 6, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="gates-odf">March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{cite web |url=https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ |title=Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet |date= Jul 5, 2006 |first1=Martin |last1=LaMonica }}</ref><ref name="odf">{{cite web |first=Martin |last=LaMonica |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ |title=Microsoft Office to get a dose of OpenDocument |date=May 5, 2006 |work=[[CNET News]] |access-date=August 25, 2024}}</ref>. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı<ref name="petition">{{cite web |url=http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead |archive-date=March 23, 2008 |title=OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! |publisher=OpenDocument Fellowship |date=October 20, 2005 |access-date=June 21, 2010 }}</ref>.
2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı<ref name="mso-odf-plugin">{{cite web |url=https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |title=Coming soon: ODF for MS Office |publisher=DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols |date=May 4, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=December 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}</ref>. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi<ref name="odf" />.
2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı<ref name="ms-odf-plugin">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |title=Microsoft Expands Document Interoperability |publisher=Microsoft |date=July 5, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |archive-date=February 4, 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |title=Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions |publisher=Microsoft |date=July 6, 2006 |access-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |archive-date=January 18, 2010 |url-status=dead }}</ref>. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web | url=http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | title=Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | date=February 1, 2007 | access-date=April 24, 2013 | last=LaMonica | first=Martin | archive-date=October 12, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}</ref>.
2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web |last=Lombardi |first=Candace |url=http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |title=Sun to release ODF translator for Microsoft Office |publisher=CNET |date=February 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 10, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}</ref>. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı<ref>{{cite web |last=Paul |first=Ryan |url=https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |title=Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office |publisher=Ars Technica |date=July 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=October 16, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}</ref>.
Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 |title=Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS |publisher=Microsoft.com |date=November 8, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&displaylang=en |url-status=live }}</ref><ref>Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}</ref>. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.
== Funkciyaları ==
Onıń funkciyalarınıń arasında Word ishine ornatılǵan imlanı tekseriw quralı, tezaurus, sózlik hám tekstti manipulyaciyalaw hám qayta islewge arnalǵan utilitalar bar. Ol kesteler dúziwdi qollaydı. Versiyasına baylanıslı ol ápiwayı hám quramalı esaplawlardı orınlay aladı, sonday-aq formulalar menen teńlemelerdi formatlawdı qollaydı<ref>{{Cite web |title=Word Features Comparison: Web vs Desktop - Microsoft Support |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/word-features-comparison-web-vs-desktop-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |access-date=2025-02-03 |website=support.microsoft.com}}</ref>.
Tómende onıń imkaniyatlar jıynaǵınıń ayırım aspektleri berilgen.
=== Shablonlar ===
Word-tıń keyingi birneshe versiyaları paydalanıwshılarǵa ózleriniń formatlaw úlgilerin dúziw múmkinshiligin qamtıydı, bul olarǵa tema, tema atı, abzac hám basqa element dizaynları standart Word úlgilerinen ózgeshelenetuǵın fayldı anıqlawǵa imkaniyat beredi<ref>{{Cite web|url=https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|title=Word Formatting: Mastering Styles and Document Themes|last=Klein|first=Matt|website=How-To Geek|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204809/https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|url-status=live}}</ref>. Paydalanıwshılar bunı joqarı oń jaq múyeshte jaylasqan Járdem bóliminen taba aladı (Windows 8 sistemasındaǵı Word 2013).
Mısalı, '''Normal.dotm''' — barlıq Word hújjetlerine jaratılatuǵın tiykarǵı úlgi. Ol ádepki maydan shegarasın, sonday-aq tekst jaylasıwı menen ádepki shriftti anıqlaydı. Normal.dotm belgili bir ádepki parametrler menen ornatılǵanına qaramastan, paydalanıwshı onı jańa standart parametrlerge ózgerte aladı. Bul usı úlgi arqalı islengen basqa hújjetlerdi de ózgertedi<ref>{{Cite web|title=Change the Normal template (Normal.dotm )|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|access-date=May 20, 2021|website=support.microsoft.com|language=en-US|archive-date=May 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520001124/https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|url-status=live}}</ref>. Burın ol Normal.dot edi<ref>[http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 in-depth explanation of Normal.dot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050620082713/http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 |date=June 20, 2005 }}</ref>.
=== Súwret formatları ===
Word JPG hám GIF sıyaqlı keń tarqalǵan rastrlıq formatlardaǵı súwretlerdi importlay aladı hám kórsete aladı. Onı sonıń menen qatar ápiwayı sızıqlı grafikanı dúziw hám kórsetiw ushın paydalanıwǵa boladı. Microsoft Word 2017-jılı Office 365 ProPlus jazılıwshıları ushın keń tarqalǵan SVG vektorlıq súwret formatın qollawdı qostı<ref>{{cite web |title=Edit SVG images in Microsoft Office 365 |url=https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |website=Office Support |publisher=Microsoft |access-date=February 4, 2019 |archive-date=November 6, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106162647/https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |url-status=live }}</ref> hám bul funkcionallılıq Office 2019 shıǵarılıwına da engizildi<ref>{{Cite web |title=What is MS Word? - Basics, Uses, Features & Questions |url=https://byjus.com/govt-exams/microsoft-word/ |access-date=2025-02-03 |website=BYJUS |language=en}}</ref>.
===WordArt===
[[File:WordArt.png|thumb|164x164px|WordArt járdemi menen islengen súwretke mısal]]
WordArt Microsoft Word hújjetinde qıysaytıw, kóleńke túsiriw, burıw, hár túrli formalar menen reńlerde sozıw, hátte úsh ólshemdi effektlerdi qamtıw sıyaqlı grafikalıq effektleri bar tema, suw tańbası yamasa basqa tekst sıyaqlı tekstlerdi sızıwǵa imkaniyat beredi. Paydalanıwshılar juwan yamasa astı sızılǵan tekstti qollanıw sıyaqlı ańsat óz hújjetiniń tekstine kóleńke, qıysayıw, jarqıraw hám shaǵılısıw sıyaqlı formatlaw effektlerin qollana aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen qatar vizual effektlerdi paydalanatuǵın teksttiń imlasın teksere aladı hám abzac stillerine tekstlik effektlerdi qosa aladı.
=== Makroslar ===
Makroslar klavishalardı basıw menen tıshqanshanıń háreketleriniń jiyi qaytalanatuǵın dizbegi ushın qollanılıwı múmkin. Microsoft Office-tiń basqa hújjetleri sıyaqlı, Word faylları da keńeytilgen makroslardı, hátte ornatılǵan baǵdarlamalardı qamtıwı múmkin. Bul til dáslebinde WordBasic boldı, biraq Word 97 versiyasınan baslap Visual Basic for Applications bolıp ózgerdi.
Bul keń kólemli funkcionallılıq hújjetlerde viruslardı iske qosıw hám tarqatıw ushın da qollanılıwı múmkin. Adamlardıń Word hújjetlerin elektron poshta, USB flesh-diskleri hám floppi-diskler arqalı almasıwǵa beyimliligi oǵan 1999-jılı ózgeshe vektor berdi. Mısal retinde Melissa virusı boldı, biraq onnan basqa da kóplegen viruslar ómir súrdi.
Bul makroslıq viruslar Windows hám Macintosh kompyuterleri arasında belgili jalǵız kross-platformalıq qáwipler boldı<ref>{{Cite web |date=2007-10-31 |title=Warning: Mac OS X Trojan Horse making the rounds |url=https://macdailynews.com/2007/10/31/warning_mac_os_x_trojan_horse/ |access-date=2025-11-16 |website=MacDailyNews |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-22 |title=The 2000s: Mac malware gains complexity, Types of malware targeting Mac OS X |url=https://www.spyhunter.com/shm/mac-malware-history/ |access-date=2025-11-16 |website=SpyHunter |language=en-US}}</ref>. Microsoft 2006-jılǵa kelip Mac sistemasındaǵı makros máselesin ónimli túrde joq etken Word X hám Word 2004 ushın patchlar shıǵardı.
Makroslardıń qashan orınlanıwın retleytuǵın Word-tıń makros qáwipsizligi parametrin paydalanıwshı retley aladı, biraq Word-tıń eń sońǵı versiyalarında ol ádepki boyınsha JOQARÍ bolıp ornatılǵan, bul siyrek ushırasatuǵın bolǵan makroslıq viruslardıń qáwpin ulıwma alǵanda azaytadı.
=== Maket máseleleri ===
Windows-qa arnalǵan Word 2010 (Word 14) versiyasına deyin baǵdarlama OpenType shriftlerinde anıqlanǵan ligaturalardı durıs qayta isley almadı<ref>[http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx What's new in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618035713/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx |date=June 18, 2010 }}. Retrieved July 1, 2010.</ref>. Unicode kod noqatları bar sol ligatura gliflerin qol menen engiziwge boladı, biraq olardı Word ne ekenin tanımaydı, bul imlanı tekseriwdi buzadı, al shriftte bar retlenetuǵın ligaturalarǵa ulıwma kiriw múmkin emes. Word 2010 versiyasınan baslap baǵdarlamada házirgi waqıtta qosıwǵa bolatuǵın keńeytilgen teriw imkaniyatları,<ref>[http://jeffhuang.com/better_word_papers.html Improving the look of papers written in Microsoft Word] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526134119/http://jeffhuang.com/better_word_papers.html |date=May 26, 2010 }}. Retrieved May 30, 2010.</ref> OpenType ligaturaları,<ref>[http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ How to Enable OpenType Ligatures in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611050447/http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ |date=June 11, 2009 }}, Oreszek Blog, May 17, 2009.</ref> kerning hám tasıw bar (aldınǵı versiyalarda sońǵı eki imkaniyat burınnan bar edi). Word-tıń basqa maketlik kemshiliklerine kesiw belgilerin yamasa jińishke bos orınlardı ornata almaw kiredi. Úshinshi táreptiń hár túrli aylanbalı utilitaları islep shıǵıldı<ref>Such as {{cite web |url=http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |title=How to delete a blank page in Word |publisher=Sbarnhill.mvps.org |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505105925/http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |archive-date=May 5, 2010 }}</ref>.
Mac OS X-ke arnalǵan Word 2004 baǵdarlamasında quramalı skriptlerdi qollaw hátte Word 97-den tómen boldı<ref>{{cite web|title=Unicode and Multilingual Editors and Word Processors for Mac OS X|url=http://www.alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|author=Alan Wood|access-date=December 3, 2013|archive-date=January 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114080658/http://alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|url-status=live}}</ref> hám Word 2004 ligaturalar yamasa glif versiyaları sıyaqlı Apple Advanced Typography imkaniyatların qollamadı<ref>{{cite web |last=Neuburg |first=Matt |url=https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217043546/https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/ |url-status=live |archive-date=February 17, 2026 |title= Word Up! Word 2004, That Is - TidBITS |publisher=tidbits.com |date=May 19, 2004 |access-date=April 14, 2026}}</ref>.
=== Texnikalıq hújjetlerdegi máseleler ===
Microsoft Word texnikalıq jazıwdıń ayırım túrlerine, atap aytqanda, matematikalıq teńlemelerdi,<ref>{{cite web|url=https://answers.microsoft.com/en-us/msoffice/forum/all/automatically-numbering-equations-and-other/c3c4e43f-2ed1-438c-9810-09f884760ff5?page=2|title=Automatically numbering equations and other equation-related questions in Word for Mac 2011|date=February 6, 2013|website=Microsoft Community}}</ref> súwretlerdi ornalastırıwdı, kestelerdi ornalastırıwdı hám usı elementlerdiń qálegenine kros siltemelerdi talap etetuǵın jazıwǵa tek birli-yarımı jaramlı. Teńlemelerdiń ádettegi aylanbalı sheshimi — úshinshi táreptiń teńleme teriwshisin paydalanıw. Súwretler menen kesteler qol menen ornatılıwı kerek; yakorlaw mexanizmi bar, biraq ol súwretti tolıq avtomat túrde ornalastırıwǵa arnalmaǵan, al súwretler menen kestelerdi jaylastırǵannan keyin tekstti qayta islew kóbinese yakor noqatın jıljıtıw arqalı sol elementlerdi qayta ornalastırıwdı talap etedi, hátte sonda da jaylastırıw opciyaları sheklewli. Bul másele 1985-jıldan berli Word strukturasına tereń engizilgen, óytkeni ol hújjet basıp shıǵarılǵanǵa deyin bet úzilisleriniń qaysı jerde bolatuǵının bilmeydi.
=== Markerler menen nomerlew ===
Microsoft Word markerlengen dizimler menen nomerlengen dizimlerdi qollaydı. Ol sonday-aq betlerge, baplarǵa, kolontitullarǵa, siltemelerge hám mazmun kestesiniń jazbalarına durıs nomerlerdi qosıwǵa járdemlesetuǵın nomerlew sisteması menen úskenelengen; bul nomerler jańa elementler qosılǵanda yamasa bar elementler óshirilgende avtomat túrde durısına ózgeredi. Markerler menen nomerlewdi abzaclarǵa tikkeley qollanıwǵa hám dizimlerge túrlendiriwge boladı<ref>{{cite web|last1=McGhie|first1=John|title=Word's numbering explained|url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/WordsNumberingExplained.htm|website=word.mvps.org|date=March 26, 2011|access-date=January 10, 2015|archive-date=February 9, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209033637/http://word.mvps.org/faqs/numbering/WordsNumberingExplained.htm|url-status=live}}</ref>. Sonda da, Word 97-den 2003-ke shekemgi versiyalarda nomerlengen dizimlerge durıs nomerlerdi qosıwda máseleler boldı. Atap aytqanda, ekinshi áhmiyetsiz nomerlengen dizim birinshi nomerden baslanbay, kerisinshe sońǵı nomerlengen dizimnen keyin nomerlewdi dawam etiwi múmkin edi. Word 97 dizimdi nomerlew keyin qayta baslanıwı kerek ekenin aytatuǵın jasırın markerdi qollaǵanı menen, bul markerdi engiziw buyrıǵı (Restart Numbering buyrıǵı) tek Word 2003 sistemasında qosıldı. Degen menen, eger birew dizimdegi birinshi elementti qıyıp alıp, onı basqa element retinde (mısalı, besinshi) qoysa, onda qayta baslaw markeri onıń menen birge jıljıp, dizim joqarı jaǵınan emes, ortalıǵınan qayta baslanatuǵın edi<ref>{{cite web |url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/ListRestartMethods.htm |title=Methods for restarting list numbering |website=Word.mvps.org |date=March 26, 2011 |first=Margaret |last=Aldis |access-date=April 25, 2007 |archive-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070509134228/http://word.mvps.org/faqs/numbering/ListRestartMethods.htm |url-status=live }}</ref>.
Paydalanıwshınıń PowerPoint stilindegi simvollar ierarxiyasına (mısalı, tolı sheńber/tire/tolıq kvadrat/kishi tire/bos sheńber) hám universal úylesimlilikke ústemlik beretuǵınına qaramastan, Word ele de Unicode emes tańbalarǵa hám ierarxiyalıq emes markerlerge ádepki boyınsha qaytadı.
=== Avtomat túrde juwmaq shıǵarıw ===
Word-tıń belgili bir versiyalarında qoljetimli (mısalı, Word 2007), AutoSummarize zárúr dep esaplaytuǵın úzindilerdi yamasa frazalardı bólip kórsetedi hám ol shiyki abstrakt yamasa atqarıwshılıq rezyume tayarlawdıń tez usılı bola aladı<ref>{{Cite web|last1=Huckle |first1=Sue |url=https://www.word-tips.com/auto-summarize/|title=How To Access Auto Summarize in Microsoft Word 2007|date=December 14, 2011|website=Sue's Word Tips|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204810/https://www.word-tips.com/auto-summarize/|url-status=live}}</ref>. Saqlanatuǵın tekst kólemin paydalanıwshı aǵımdaǵı tekst kóleminiń procenti retinde kórsete aladı.
Word 97 toparındaǵı Ron Feynniń aytıwınsha, AutoSummarize sózlerdi sanaw hám gáplerdi sortlaw arqalı sózi kóp tekstti eń tiykarǵı mánisine deyin qısqartadı. Birinshiden, AutoSummarize hújjettegi eń jiyi ushırasatuǵın sózlerdi anıqlaydı («a» hám «the» sıyaqlılardı qospaǵanda) hám hárbir sózge «upay» tayınlaydı – sóz qanshelli jiyi qollanılsa, upay sonshelli joqarı boladı. Sonnan keyin ol sózdegi sózlerdiń upayların qosıp, qosındını gáptegi sózler sanına bóliw arqalı hárbir gápti «ortasha etedi» – ortasha kórsetkish qanshelli joqarı bolsa, gáptiń reti de sonshelli joqarı boladı. «Bul biydaydıń sabanǵa qatnası sıyaqlı», - dep túsindiredi Feyn<ref>{{cite web |last=Gore |first=Karenna |url=http://www.slate.com/id/2419 |title=Cognito Auto Sum |work=Slate |date=February 9, 1997 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100627072528/http://www.slate.com/id/2419 |url-status=live }}</ref>.
AutoSummarize Microsoft Word for Mac OS X 2011 versiyasınan alıp taslandı, biraq ol Word for Mac 2008 versiyasında bar bolǵan. AutoSummarize sonıń menen qatar Office 2010 versiyasınan (14) da alıp taslandı<ref>[https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 Changes in Word 2010 (for IT pros)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826175549/https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 |date=August 26, 2017 }}. Technet.microsoft.com (May 16, 2012). Retrieved July 17, 2013.</ref>.
===Spike===
'''Spike''' — Microsoft Word baǵdarlamasındaǵı qánigelestirilgen qıyıw buyrıǵı. Ol restoranlardaǵı chekler jaylastırılatuǵın qurılmanıń húrmetine atalǵan hám soǵan uqsas túrde qoyılatuǵın maǵlıwmatlardı izbe-iz saqlaydı hám de ekinshi funkcionallıq qádem, yaǵnıy qoyıw orınlanǵanda, olardı hújjetke birge qosadı. Shanshıw (CONTROL–F3) qıyıw funkciyasın orınlaydı, onı «kóshiriw» buyrıǵın imitaciyalaw ushın birden qaytarıwǵa boladı, al qoyıw funkciyası (SHIFT–CONTROL–F3) maǵlıwmatlardı spike ishinen de tazalaydı, degen menen bunı úsh klavisha kombinaciyanıń alternativaların paydalanıw arqalı boldırmawǵa boladı<ref>{{cite web|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/use-the-spike-to-cut-and-paste-multiple-items-in-word-f378c7af-5116-4df7-97f1-1a4780e4c8e1|title=Use the Spike to cut and paste multiple items in Word|website=Microsoft|access-date=7 July 2023}}</ref>.
=== Jasırın tekst ===
Word tańlanǵan tekstti «jasırın» retinde belgilewdi qollaydı. Jasırın tekst — hújjette saqlanatuǵın, biraq kórsetilmeytuǵın tekst<ref>{{cite web |url=https://www.techrepublic.com/article/use-hidden-text-word/ |title=How to use hidden text to make one document do the work of two in Microsoft Word |first=Susan |last=Harkins |date=August 11, 2022 |website=[[TechRepublic]]}}</ref>. Mısalı, quramında belgilew tiliniń úlken kólemi bar tekstlerdi qayta islew procesi gezinde vizual túrde oqıwǵa qolaylıraq etiwge boladı.
=== Parol menen qorǵaw ===
Microsoft Word baǵdarlamasında paroldiń úsh túrin ornatıwǵa boladı:
* Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot">{{cite web |title=Password protect documents, workbooks, and presentations |url=http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212134311/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |archive-date=February 12, 2014 |access-date=April 24, 2013 |work=[[Microsoft Office website]] |publisher=Microsoft}}</ref>
* Hújjetti ózgertiwge arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot" />
* Formatlawdı hám redaktorlawdı shekleytuǵın parol<ref>{{cite web |date=June 22, 2010 |title=How to Restrict Editing in Word 2010/2007 |url=http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626230112/http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |archive-date=June 26, 2010 |access-date=April 24, 2010 |work=Trickyways}}</ref>
Paroldiń ekinshi hám úshinshi túrlerin Microsoft hújjetlerdi qorǵaw ushın emes, al olardı qolaylı birlesip paydalanıw ushın islep shıqqan. Bunday paroller menen qorǵalǵan hújjetlerdi shifrlaw qarastırılmaǵan hám Microsoft Office qorǵaw sisteması paroldiń xesh-summasın hújjettiń temasında saqlaydı, ol jerden onı arnawlı programmalıq támiynat penen ańsat tabıwǵa hám alıp taslawǵa boladı. Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol Microsoft Office-tiń keyingi basılımlarında úziliksiz jetilistirilgen álleqayda bekkem qorǵanıwdı usınadı.
Word 95 hám onnan burınǵı barlıq basılımlarda paroldi 16 bitlik giltke túrlendiriwdi paydalanatuǵın eń hálsiz qorǵanıw boldı.
Word 97 hám 2000 versiyalarında gilt uzınlıǵı 40 bitke deyin kúsheytildi. Degen menen, zamanagóy buzıw baǵdarlamaları bunday paroldi júdá tez joq etiwge imkaniyat beredi – úziliksiz buzıw procesi eń kóp degende bir háptege sozıladı. Ayqulaq kestelerin paydalanıw paroldi alıp taslaw waqıtın birneshe sekundqa deyin qısqartadı. Ayırım paroldi tiklew baǵdarlamaları paroldi alıp taslaw menen birge, sonıń menen qatar brutfors (brute-force) hújim usılın qollanıp, paydalanıwshı hújjetti shifrlaw ushın paydalanǵan anıq paroldi taba aladı. Statistikalıq jaqtan alǵanda, paroldi tiklew imkaniyatı paroldiń bekkemligine baylanıslı.
Word-tıń 2003/XP versiyasınıń ádepki qorǵanıwı burınǵısha qaldı, biraq tájiriybeli paydalanıwshılarǵa Kriptografiyalıq kásiplik provayderdi (CSP) tańlawǵa múmkinshilik beretuǵın opciya qosıldı<ref>{{cite web |title=How safe is Word encryption. Is it secure? |url=http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417033732/http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |archive-date=April 17, 2013 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Oraxcel.com}}</ref>. Eger bekkem CSP tańlansa, kepillik berilgen hújjetti shifrdan shıǵarıw qoljetimsiz boladı, sonlıqtan paroldi hújjetten alıp taslaw múmkin emes. Soǵan qaramastan, paroldi brutfors hújimi menen aytarlıqtay tez tańlawǵa boladı, óytkeni onıń tezligi tańlanǵan CSP-ge qaramastan ele de joqarı. Sonıń menen qatar, CSP-ler ádepki boyınsha belsendi bolmaǵanlıqtan, olardı paydalanıw tek tájiriybeli paydalanıwshılar menen sheklenedi.
Word 2007 paroldi SHA-1 xesh funkciyasın 50 000 ret paydalanıp 128 bitlik giltke túrlendiretuǵın zamanagóy Advanced Encryption Standard (AES) standartın paydalanatuǵın anaǵurlım qáwipsiz hújjet qorǵanıwın usınadı. Bul paroldi joq etiwdi múmkin emes etedi (házirgi waqıtta giltti qolaylı waqıt ishinde tańlay alatuǵın kompyuter joq) hám brutfors hújiminiń tezligin sekundqa birneshe júz parolge deyin operativ ásteletedi.
Word 2010 qorǵaw algoritmi SHA-1 túrlendiriwleriniń sanın 100 000 retke deyin arttırıwdı qospaǵanda ózgergen joq, sonıń aqıbetinen brutfors hújiminiń tezligi taǵı eki ese azaydı.
== Versiyalar hám platformalar ==
=== Windows qa arnalǵan Word ===
Windows qa arnalǵan Word jeke yamasa Microsoft Office paketiniń bólimi retinde qoljetimli. Word dáslepki stol ústi baspa sisteması múmkinshiliklerine iye hám bazardaǵı eń keń tarqalǵan tekstti redaktorlaw baǵdarlaması bolıp tabıladı. Word faylları ádette elektron poshta arqalı tekstli hújjetlerdi jiberiw formatı retinde paydalanıladı, óytkeni kompyuteri bar hár qanday paydalanıwshı derlik Word baǵdarlamasın, Word kóriw quralın yamasa Word formatın importlaytuǵın tekstli processordı paydalanıw arqalı Word hújjetin oqıy aladı (Microsoft Word Viewer di qarań).
Windows NT-ge arnalǵan Word 6 ónimniń birinshi 32 bitlik versiyası boldı,<ref>{{Cite web |last=Rose |first=Daniel |title=Microsoft Office for Windows NT |url=http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127063342/http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |archive-date=January 27, 2015 |access-date=May 15, 2015 |website=DanielSays.com – Daniel's Legacy Computer Collections}}</ref> ol Windows 95-penen shamalas bir waqıtta Windows NT-ge arnalǵan Microsoft Office-penen birge shıǵarıldı. Ol Word 6.0-diń tikkeley portı edi. Word 95-ten baslap Word-tıń hárbir shıǵarılıwı versiya nomeriniń ornına shıǵarılǵan jılınıń atı menen ataldı<ref>{{cite web |last=Ericson |first=Richard |date=October 11, 2006 |title=Final Review: The Lowdown on Office 2007 |url=http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629200448/http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |archive-date=June 29, 2011 |access-date=November 8, 2010 |work=Computerworld}}</ref>.
Word 2007 eń jiyi qollanılatuǵın basqarıw elementlerin ayrıqsha kórsetetuǵın, olardı qosımsha betlerge bóletuǵın hám súwretti tańlaw yamasa kesteni qayta islew sıyaqlı kontekstke baylanıslı arnawlı opciyalardı qosatuǵın qayta islengen paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="office2007ui2">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=December 11, 2006 |title=An introduction to the Microsoft Office 2007 ribbon interface |url=https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213953/https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>. Ribbon dep atalatuǵın bul paydalanıwshı interfeysi Excel, PowerPoint hám Access 2007 quramına engizildi, al keyinirek Office 2010-menen birge basqa Office qosımshalarına hám Windows 7-menen birge Paint hám WordPad sıyaqlı Windows qosımshalarına engizildi<ref>{{Cite web |last=Shultz |first=Greg |date=February 25, 2009 |title=Be ready for new and improved applets in Windows 7 |url=https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Qayta islengen interfeyste sonday-aq formatlaw opciyaları bar, tekstti tańlaǵanda payda bolatuǵın úskeneler panelin qamtıydı<ref name="office2007ui">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=January 26, 2007 |title=Explore what is new and different in Microsoft Word 2007 |url=https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Word 2007 sonıń menen qatar hújjetlerdi Adobe Acrobat yamasa XPS faylları retinde saqlaw<ref name="office2007ui" /> hám Word hújjetlerin WordPress sıyaqlı servislerde blog jazbaları retinde júklew opciyasın óz ishine alǵan.
Word 2010 Lentanı retlewge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_office2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010 |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429174848/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |archive-date=April 29, 2016 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, fayllardı basqarıwǵa arnalǵan Backstage kórinisin qosadı<ref name="pcmag_backstage">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Office 2010's Backstage View |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202043605/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |archive-date=December 2, 2010 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, hújjet navigaciyasın jaqsıladı, skrinshotlardı islewge hám kirgiziwge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_word2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Lots of Graphics Options |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424202035/https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-date=April 24, 2010 |access-date=December 14, 2021 |work=PC Magazine}}</ref> hám Microsoft OneDrive sıyaqlı onlayn servisler menen biriktirilgen<ref>{{cite web |title=Introduction to Word Web App |url=http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129062236/http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |archive-date=November 29, 2010 |access-date=November 8, 2010 |publisher=Microsoft}}</ref>.
Word 2019 diktovka islew funkciyasın qostı.
Word 2021 birge avtorlıq etiwdi, iske qosıw aynası menen qosımsha betlerdi vizual jańalawdı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, sızıqqa fokuslawdı, jańartılǵan súwret salıw qosımsha betin hám ODF 1.3 standartın qollawdı qostı.
[[Microsoft Windows]] hám [[MacOS]] sistemalarına arnalǵan Microsoft Word 2024 (Office 16-nıń tórtinshi turaqlı shıǵarılıwı) 2024-jıl 1-oktyabrde shıǵarıldı<ref>{{Cite web|date=2024-05-15|title=Office 2024 for Mac is coming and you won't need a subscription to get it {{!}} Macworld|url=https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|access-date=2024-11-16|archive-date=2024-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240515165717/https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
=== Mac qa arnalǵan Word ===
Mac qa 1984-jıl 24-yanvarda usınıldı, al Microsoft aradan bir jıl ótkende, 1985-jıl 18-yanvarda Mac-qa arnalǵan Word 1.0 versiyasın tanıstırdı. DOS, Mac hám Windows versiyaları bir-birinen aytarlıqtay ózgeshe. Tek Mac versiyası ǵana basqa platformalardan álleqayda jetik, WYSIWYG formatında boldı hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı. Hárbir platforma óziniń versiya nomerlewin «1.0» dárejesinen qayta basladı<ref>{{cite web |title=Microsoft Word 1.x (Mac) |url=https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222235427/https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |archive-date=December 22, 2021 |access-date=December 22, 2021 |publisher=[[WinWorld]]}}</ref>. Mac-ta 2-versiya bolmadı, biraq joqarıda táriyiplengendey 3-versiya 1987-jılı 31-yanvarda shıqtı. Word 4.0 1990-jıl 6-noyabrde jarıq kórdi hám Excel menen avtomat túrde baylanısıwdı, tekstti grafika átirapında aǵım menen jiberiw múmkinshiligin hám WYSIWYG betlik kórinisin qayta islew rejimin qostı. 1992-jılı shıǵarılǵan Mac-qa arnalǵan Word 5.1 túpnusqa 68000 processorında jumıs isledi hám arnawlı Macintosh qosımshası retinde islengen sońǵı versiya boldı. Keyingi Word 6 Windows-tıń portı boldı hám jaman qabıllandı. Word 5.1 sońǵı klassikalıq Mac OS-qa deyin jaqsı jumıs islewin dawam etti. Kóplegen adamlar hújjetlerdi generaciyalaw hám qayta nomerlew sıyaqlı ayırım ájayıp imkaniyatları ushın yamasa eski fayllarına kiriw ushın búgingi kúnge deyin emulyaciyalanǵan Mac classic sistemasında Word 5.1 baǵdarlamasın iske qosıp kelmekte.
1997-jılı Microsoft klassikalıq Mac OS-qa arnalǵan programmalıq támiynattı jazıwǵa baǵdarlanǵan Microsoft ishindegi ǵárezsiz topar retinde Macintosh Business Unit toparın dúzdi. Onıń Word-taǵı birinshi versiyası — Word 98, Office 98 Macintosh Edition paketi menen birge shıǵarıldı. Hújjetlerdiń úylesimliligi Word 97 dárejesine jetti<ref name="ugeek_97" /> hám ol Windows-qa arnalǵan Word 97-niń imkaniyatların, sonıń ishinde iyrek sızıqlar menen imla hám grammatikanı tekseriwdi qamtıdı<ref name="appleinsider_history">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 3) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153946/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D3 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>. Paydalanıwshılar menyular menen klaviatura kombinaciyaların Windows-qa arnalǵan Word 97 yamasa Mac-qa arnalǵan Word 5 versiyalarına uqsas etip tańlay aldı.
2000-jılı shıǵarılǵan Word 2001 birneshe jańa imkaniyatlardı qostı, sonıń ishinde paydalanıwshılarǵa birneshe elementlerdi kóshiriwge hám qoyıwǵa múmkinshilik beretuǵın Office almasıw buferi (Office Clipboard) bar<ref name="atpm">{{cite web |last=Tetrault |first=Gregory |date=January 2001 |title=Review: Microsoft Office 2001 |url=http://www.atpm.com/7.01/office.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120035246/http://atpm.com/7.01/office.shtml |archive-date=November 20, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=ATPM: About This Particular Macintosh}}</ref>. Bul klassikalıq Mac OS-ta jumıs isleytuǵın sońǵı versiya boldı, al Mac OS X-te ol tek Classic Environment ishinde orınlana aldı. 2001-jılı shıǵarılǵan Word X Mac OS X sistemasında jergilikli túrde jumıs isleytuǵın hám onı talap etetuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_history" /> hám irgeles emes tekstlerdi tańlaw múmkinshiligin engizdi<ref name="macworld_wordx">{{cite news |last=Negrino |first=Tom |date=February 1, 2002 |title=Review: Microsoft Office v. X |url=http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818084538/http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |archive-date=August 18, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>.
Word 2004 2004-jılı may ayında shıǵarıldı. Ol teriw arqalı da, dawıs arqalı da jazıwlar alıwǵa arnalǵan jańa Notebook Layout kórinisin qamtıdı<ref name="macworld_2004">{{cite news |last1=Lunsford |first1=Kelly |last2=Michaels |first2=Philip |last3=Snell |first3=Jason |date=March 3, 2004 |title=Office 2004: First Look |url=http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625001248/http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |archive-date=June 25, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>. Ózgerislerdi baqlaw sıyaqlı basqa funkciyalar Windows-qa arnalǵan Office-ke uqsasıraq etildi<ref name="macnn_2004">{{cite web |last=Friedberg |first=Steve |date=May 25, 2004 |title=Review: Microsoft Office |url=http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100405220059/http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |archive-date=April 5, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacNN}}</ref>.
2008-jıl 15-yanvarda shıǵarılǵan Word 2008 bet maketlerin tańlaw hám arnawlı diagrammalar menen súwretlerdi engiziw ushın paydalanılatuǵın, Elements Gallery dep atalatuǵın Ribbonǵa uqsas funkciyanı qamtıdı. Ol sonday-aq baspa maketine baǵdarlanǵan jańa kórinisti, biriktirilgen bibliografiyanı basqarıwdı<ref name="appleinsider_word2008_1">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 14, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: Word '08 vs Pages 3.0 |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206164346/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |archive-date=December 6, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám jańa Office Open XML formatın jergilikli qollawdı qamtıdı. Bul Intel processorlarına tiykarlanǵan Mac kompyuterlerinde jergilikli túrde jumıs isleytuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_2008">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 4) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153958/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D4 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>.
2010-jılı oktyabrde shıǵarılǵan Word 2011 Elements Gallery funkciyasınıń ornına Windows-qa arnalǵan Office-ke álleqayda uqsas Ribbon paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="appleinsider_ribbon">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=March 29, 2010 |title=New Office 11 for Mac sports dense ribbons of buttons |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124085400/http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |archive-date=November 24, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám ol paydalanıwshılarǵa hújjetlerdi oqıw menen jazıwǵa itibar beriwge múmkinshilik beretuǵın tolıq ekranlı rejimdi, sonday-aq Office Web Apps qollawın qamtıydı<ref name="appleinsider_2011_2">{{cite news |last=Dilger |first=Daniel Eran |date=October 25, 2010 |title=Review: Microsoft's Office 2011 for Mac (Page 2) |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html&page=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028082955/http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html%26page%3D2 |archive-date=October 28, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=Apple Insider}}</ref>.
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2016 (2015)
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2019 (2018)
Word 2021 real waqıttaǵı birlesken avtorlıqtı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, immersivli oqıw quralınıń jaqsılawların, qatarǵa fokuslawdı, vizual jańalawdı, súwretlerdi SVG formatında saqlaw múmkinshiligin hám jańa Eskiz (Sketched) stilindegi konturdı qostı.
2024-jıl 16-sentyabrde shıǵarılǵan Word 2024 Word sessiyasın qálpine keltiriwdi, ODF 1.4 qollawın, jańa tema menen reń palitrasın hám ańsatıraq birlesip jumıs islew múmkinshiligin qamtıdı. Birlesip jumıs islew imkaniyatları Microsoft Word 2021 sistemasında da relizden keyingi jańalawdıń bólimi retinde qoljetimli bolǵanı menen, olar Word LTSC 2021 yamasa Word LTSC 2024 versiyalarında qoljetimli bolmadı<ref>{{Cite web |date=September 16, 2024 |title=Differences between Word 2021 and Word 2024 |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/what-s-new-in-word-2024-for-windows-and-mac-9fe36ecd-820b-4f42-a9a2-0861f7615954 |website=Microsoft}}</ref>.
=== Atari ST-ge arnalǵan Write ===
Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write — Apple Macintosh ushın shıǵarılǵan Microsoft Word 1.05-tiń Atari versiyası, sonıń menen birge ol 80-jılları hám 90-jıllardıń basında Windows quramına kirgen Microsoft Write baǵdarlaması menen birdey atamanı bólisti<ref>{{cite magazine |last=Friedland |first=Nat |date=March 1987 |title=Today's Atari Corp.: A close up look inside |url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[Antic (magazine)|Antic]] |volume=5 |number=11}}</ref>. Baǵdarlama 1986-jılı járiyalanǵanı menen, túrli keshigiwler aqıbetinen baǵdarlama 1988-jılı ǵana payda bolıwına sebep boldı<ref>{{cite magazine |last=Chadwick |first=Ian |date=Summer 1988 |title=Feature Review: Microsoft Write – Was it worth the wait? |url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[STart Magazine|STart]] |volume=3 |number=1}}</ref>. Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write hám Windows-qa arnalǵan Microsoft Word ekewi de 1988-jılı [[Atlanta|Atlantada]] (Djordjiya shtatı) ótkerilgen COMDEX kórgizbesinde ózleriniń tiyisli stendleri menen qatar debyut ámelge asırdı<ref>{{cite web |title=New From Atari (Special Issue Number Two, 1988, pages 14) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2009%20%28Special%20Issue%20%201988%29/page/n13/mode/2up |website=STart}}</ref><ref>{{cite web |title=COMDEX '88: The Computer Dealers Exposition (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 8 - 13, 77 - 83) |url=https://archive.org/details/ST_Log_Magazine_Issue_23/page/n7/mode/2up |website=ST Log}}</ref><ref>{{cite web |title=Looking Back At 10 Years Of Microsoft 365 Making History (January 11, 2023) |url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365 |website=Microsoft}}</ref>.
Mac versiyası sıyaqlı, Atari versiyası da WYSIWYG formatına iye boldı (GDOS arqalı) hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı (GEM arqalı)<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/v7n5/NewSTWordProcessors.html|title=New ST Word Processing Entries Microsoft Write|website=Antic}}</ref>.
Microsoft Write Atari ST ushın grafikalıq shriftler menen stillerdi kórsetiwge hám basıp shıǵarıwǵa múmkinshilik beretuǵın GEM (Graphics Environment Manager) sistemasınıń GDOS (Graphics Device Operating System) bólegin paydalanǵan birinshi tekstli processorlardıń biri boldı, bul onı Atari ST ushın kóp háripli tekstli processorǵa aylandırdı (Microsoft Write penen GDOS-tı qatar iske qosıw ushın 2-disktegi diskovodı kerek boldı). Microsoft Write GDOS 1.1 hám Atari XMM804 matricalıq printeriniń drayverleri menen, sonday-aq 4 disketada (3½ dyuymlıq format) Epson FX-80 hám Star Micronics NB-15 sıyaqlı 3-tárep printerleri menen birge pakette usınıldı<ref>{{cite web |title=MICROSOFT WRITE: Was It Worth The Wait? (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 36 - 38) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2012%20%28Summer%201988%29/page/n35/mode/2up |website=STart}}</ref>.
Usaqlap satıw qaplaması menen birge 3 bólimge bólingen 206 betlik paydalanıwshı kórsetpesi qosıp berildi: Write-tı úyreniw, Write-tı paydalanıw hám Write maǵlıwmatnaması<ref>{{cite web| url=https://www.atarimania.com/st/files/microsoft_write_microsoft_manual.pdf|title=Microsoft Write A word-processing program for all MEGA and ST computers User's Manual|website=Atarimania}}</ref>. Sonıń menen bir qatarda, Microsoft Write paydalanıwshıǵa tekstli processordıń keńeytilgen imkaniyatların izertlewge járdemlesetuǵın «Járdem ekranı» quralın qamtıdı, ol óziniń formatı menen usınılıwı ushın joqarı bahaǵa iye boldı<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|title=FEATURE REVIEW MICROSOFT WRITE Was It Worth The Wait?|website=STart}}</ref>.
=== Macintosh qa arnalǵan Write ===
1987-jıl oktyabrde Microsoft Macintosh-qa arnalǵan Microsoft Write baǵdarlamasın shıǵardı. Write — bul Microsoft Macintosh tekst processorları bazarında eskirgen MacWrite ornın basadı dep úmitlengen, imkaniyatları sheklewli Microsoft Word versiyası. Sol waqıtta MacWrite jańa Macintosh kompyuterleri menen birge jıynaqta kelgenine qaramastan, Write bahası Word-tan álleqayda arzan boldı. Write-tı «Qısqa menyular» rejiminde bloklanǵan Word dep táriyiplegen durıs, hám ol birdey fayl formatın paydalandı, sonlıqtan paydalanıwshılar fayllardı heshqanday túrlendiriwsiz ańsat almasa aldı<ref>{{cite magazine |last=Flynn |first=Laurie |date=October 26, 1987 |title=Microsoft Pursues Mac Write With Low-End Word Processor |url=https://books.google.com/books?id=_z4EAAAAMBAJ&pg=PA45 |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[InfoWorld]] |publisher=InfoWorld Media Group |page=45 |volume=9 |issn=0199-6649 |number=43}}</ref>. Write jaqsı satılmadı hám System 7 dáwirine deyin toqtatıldı. Microsoft Write Macintosh Portable hám ertedegi PowerBook sistemaların engiziwden baslanǵan Macintosh-qa arnalǵan «jeńilletilgen» tekst processorlarınıń qısqa múddetli trendiniń bólimi boldı. Basqalarına LetterPerfect hám Nisus Compact kirdi.
=== Mobil platformalardaǵı Word ===
Word-tıń birinshi mobil versiyaları 1996-jılı Handheld PC qurılmalarında Windows CE-menen birge<ref>{{Cite web |date=1998-10-09 |title=First Handheld PCs Based on Microsoft's H/PC Pro Edition Software Expected in Stores Later This Year |url=https://news.microsoft.com/1998/10/09/first-handheld-pcs-based-on-microsofts-hpc-pro-edition-software-expected-in-stores-later-this-year/ |access-date=2024-12-06 |website=Stories |language=en-US}}</ref>, al keyinirek Pocket PC qurılmalarında shıǵarıldı.
Zamanagóy Word Mobile<ref>{{Cite web |url=http://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |title=Word Mobile |access-date=March 29, 2023 |archive-date=March 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |url-status=live }}</ref> juwanlatıw, shrift ólshemin ózgertiw hám reńlerdi ózgertiw (qızıl, sarı yamasa jasıldan) sıyaqlı tiykarǵı formatlawdı qollaydı. Ol túsindirmeler qosa aladı, biraq baqlanatuǵın ózgerisleri bar hújjetlerdi qayta isley almaydı. Ol parol menen qorǵalǵan hújjetlerdi asha almaydı; shriftti, tekstti teńlestiriwdi yamasa stildi (normada, 1-tema) ózgerte almaydı; adaptiv belgilerdi engize almaydı; súwretlerdi kirgize almaydı; yamasa háreketti qaytara almaydı<ref name="TechHive">{{cite web|last1=Ralph|first1=Nate|title=Office for Windows Phone 8: Your handy starter guide|url=http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|website=TechHive|access-date=August 30, 2014|archive-date=October 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015060254/http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Engadget">{{cite web|last1=Wollman|first1=Dana|title=Microsoft Office Mobile for iPhone hands-on|url=https://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|website=Engadget|date=June 14, 2013 |access-date=August 30, 2014|archive-date=September 3, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903102756/http://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|url-status=live}}</ref><ref name="NYT">{{cite news|last1=Pogue|first1=David|title=Microsoft Adds Office for iPhone. Yawn.|url=https://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|work=The New York Times|date=June 19, 2013|access-date=August 30, 2014|archive-date=July 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140722005603/http://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mashirenko |first=Vladislav |date=July 3, 2023 |title=How to insert a checkbox in Word {{!}} Tab-TV |url=https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704155725/https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=2023-07-04 |website=www.tab-tv.com}}</ref>.
Word Mobile hújjette jumıs islew gezinde siltemelerdi, sońǵı siltemelerdi, bet kolontitulların, bet úzilislerin, dizimlerdiń belgili bir sheginislerin hám belgili bir shriftlerdi kórsete hám engize almaydı, biraq dáslepki hújjette olar bar bolsa, olardı saqlaydı<ref name="Unsupported Word Mobile features" />. Word Mobile dizimlerdi kirgize aladı, biraq retlenetuǵın marker tańbaların ornatıwǵa hám dizimdi nomerlewdi retlewge imkaniyat bermeydi. 2013 versiyasınıń múmkinshiliklerine qosımsha, Windows Mobile-daǵı 2007 versiyası hújjetlerdi Rich Text Format formatında saqlaw hám eski PSW (Pocket Word) faylların ashıw imkaniyatına iye<ref name="Unsupported Word Mobile features">[http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx Unsupported Features in Word Mobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314233206/http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx |date=March 14, 2009 }}. Microsoft. Retrieved September 21, 2007.</ref>. Sonıń menen qatar, ol imlanı tekseriw quralın, sózlerdi sanaw quralın hám «Izlew hám almastırıw» buyrıǵın qamtıydı. 2015-jılı Word Mobile Windows Store dúkanında Windows 10 hám Windows 10 Mobile ushın qoljetimli boldı<ref>{{Cite web|last1=Koenigsbauer|first1=Kirk|last2=Microsoft 365|first2=Corporate Vice President for|date=July 29, 2015|title=Office Mobile apps for Windows 10 are here!|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|access-date=July 11, 2020|website=Microsoft 365 Blog|language=en-US|archive-date=July 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200712164949/https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|url-status=live}}</ref>. Windows 10 Mobile versiyasın qollaw 2021-jıl 12-yanvarda juwmaqlandı<ref>{{Cite web |title=Office Apps for Windows 10 Mobile: End of Support for Windows Phones |url=http://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |archive-date=March 29, 2023 |access-date=March 29, 2023}}</ref>.
[[iOS]]-qa arnalǵan Word 2014-jıl 27-martta<ref>{{cite web |last1=Cunningham |first1=Andrew |date=March 27, 2014 |title=Microsoft brings Office to iPad, makes iPhone version free to all |url=https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183411/https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |archive-date=March 7, 2023 |access-date=27 January 2023 |website=Ars Technica}}</ref>, al [[Android]]-qa arnalǵan Word 2015-jıl 29-yanvarda shıǵarıldı<ref>{{cite web |last1=Lardinois |first1=Frederic |date=January 29, 2015 |title=Microsoft's Office For Android Tablets Comes Out Of Preview |url=https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183412/https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |archive-date=March 7, 2023 |access-date=28 January 2023 |website=TechCrunch}}</ref>.
=== Vebke arnalǵan Word ===
Vebke arnalǵan Word — bul Microsoft Excel menen Microsoft PowerPoint-tıń veb-versiyaların da qamtıytuǵın Office on the web paketiniń bólimi retinde qoljetimli Microsoft Word-tıń biypul jeńilletilgen versiyası.
Vebke arnalǵan Word-ta Dizayn hám Poshta xabarları sıyaqlı ayırım Ribbon qosımsha betleri joq. Poshta jiberiwleri paydalanıwshılarǵa konvertler menen belgilerdi basıp shıǵarıwǵa hám Word hújjetlerin tasıw arqalı ǵalabalıq basıp shıǵarıwdı basqarıwǵa imkaniyat beredi<ref name="pcworld.com">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |title=Office Online vs. Office 365: What's free, what's not, and what you really need |last=Bradley |first=Tony |date=February 2, 2015 |website=[[PC World]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170724204611/http://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |archive-date=July 24, 2017 |access-date=July 16, 2020 }}</ref><ref name="pcworld.com3">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |title=Microsoft Office Online review: Work with your favorite Office formats for free |website=[[PC World]] |date=September 28, 2017 |last=Ansaldo |first=Michael |access-date=October 31, 2019 |archive-date=July 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704092800/https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |url-status=live }}</ref>. Vebke arnalǵan Word ayırım obektlerdi qayta isley almaydı, mısalı: teńlemeler, formalar, tekstli maydanlar yamasa súwretler, biraq hújjette olardıń ornına orın toltırǵısh bolıwı múmkin. Kesteni sortlaw yamasa baǵanalar sıyaqlı ayırım keńeytilgen imkaniyatlar kórsetilmeydi, biraq olar hújjette burınǵıday saqlanadı. Word stol ústi qosımshasında qoljetimli basqa kórinisler (Kontur, Shıjbaylaw, Veb-sayt hám Tolıq ekranlı oqıw) qoljetimli emes, sonday-aq qatarlastırıp qaraw, bólingen aynalar hám sızǵısh ta joq<ref name="osupport-word">{{Cite web |url=https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |title=Differences between using a document in the browser and in Word |website=Office Support |publisher=[[Microsoft]] |access-date=November 1, 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030828/https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |archive-date=November 7, 2017 }}</ref>.
== Qabıllaw ==
Wordtıń dáslepki versiyaları sınǵa ushıradı. Byte jurnalı 1984-jılı DOS ushın Word 1.1 hám 2.0 versiyalarınıń hújjetlestiriwin sınǵa alıp, onı «tolıq fars» dep atadı. Ol programmalıq támiynattı «aqıllı, jaqsı islengen hám ayırım ózgeshe islerdi atqaradı» dep táriyipledi, biraq «ásirese tıshqansha menen jumıs islegende, artıqmashılıqlarına qaraǵanda kóplegen sheklewleri bar... úyreniw menen paydalanıw júdá qıyın» degen juwmaqqa keldi<ref name="cameron1984pc">{{cite news | url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1984-09/1984_09_BYTE_09-09_Guide_to_the_IBM_PCs#page/n171/mode/2up | title=Word Processing Revisited | work=BYTE | date=September 1984 | access-date=October 23, 2013 | author=Cameron, Janet | pages=171 | type=review}}</ref>. PC Magazine jurnalınıń sholıwı júdá aralas boldı: «Men burın da ersi tekst processorların ushıratqanman, biraq bul meni birinshi ret albıratqan jaǵday» dep jazdı, degen menen Wordtıń innovaciyaları sholıwshını WordStar-dan bas tartıwdı birinshi ret oylandırǵanın moyınladı. Sholıwda ájayıp WYSIWYG displeyi, quramalı baspa formatlawı, aynalar hám siltemeler artıqmashılıq retinde atalsa da, ol kóplegen kishi kemshiliklerdi, júdá áste jumıs islewin hám « Madame Sadie's Pain Palace tárepinen islegen hújjetlestiriwdi» sınǵa aldı. Juwmaǵında Word «potencial ullılıqtan eki versiya alısta» degen juwmaqqa keldi<ref name="manes19840221">{{cite news|author=Manes, Stephen|date=February 21, 1984|title=The Unfinished Word|pages=192|work=PC Magazine|url=https://books.google.com/books?id=UCIvSU6Y2GAC&pg=192|access-date=October 19, 2021}}</ref>.
«Microsoft Word neni durıs islese de, ol hár qanday basqa baǵdarlamadan jaqsıraq isleydi», dep Edvard Mendelson 1985-jıldıń jaz ayında jazdı. «Ókinishlisi, onıń kóplegen nárselerdi qáte isleytuǵınında» dep ol 2.0 versiyası tuwralı The Yale Review basılımında ayttı, onıń ishinde tıshqanshaǵa ǵárezlilikti, qol menen betlewdi hám «oylap tabılǵan eń barokkolı hám de túsiniksiz menyulerdiń ayırımların» atap ótip, onıń ornına WordPerfect penen basqa úsh DOS baǵdarlamasın usındı<ref name="mendelson1985summer">{{Cite journal |last=Mendelson |first=Edward |date=Summer 1985 |title=Word Processing: A Guide for the Perplexed |url=https://mendelson.org/WordProcessingAGuideForThePerplexed.pdf |journal=The Yale Review |issue=74 |pages=615–640}}</ref>. Djerri Purnel 1987-jıldıń oktyabr ayında jazǵanda, ózine Word unamaytuǵının, sebebi «tıshqansha baǵdarlamanıń ajıramas bólimi. Men tekst jazǵanda, qolımdı klaviaturadan alǵım kelmeydi» dep ayttı<ref name="pournelle198710">{{Cite magazine |last=Pournelle |first=Jerry |date=October 1987 |title=New Life for Lucy |url=https://archive.org/details/byte-magazine-1987-10-rescan/1987_10_BYTE_12-11_Heuristic_Algorithms/page/n273/mode/1up?view=theater |access-date=2024-08-18 |magazine=BYTE |pages=251–264 |language=English}}</ref>. Compute! jurnalınıń Apple Applications bólimi 1987-jılı dekabrde Word 3.01 versiyası «belgili bir ebeteysizligine qaramastan» «bunda dizimlew ushın dım kóp imkaniyatları bar» «tiykarǵı Macintosh tekst processorı bolıwı múmkin» dep málimledi. Haqıyqıy WYSIWYG-tıń joqlıǵın sınǵa alıp, jurnal «Word ájayıp. Ol óziniń ullı talantına baylanıslı tosınnan ebeteysizligin keshiretuǵın Mocart yamasa [[Thomas Edison|Edison]] sıyaqlı» degen juwmaqqa keldi<ref name="mcneill198712">{{cite news | url=https://archive.org/stream/COMPUTEs_Apple_Applications_Vol._5_No._2_Issue_6_1987-12_COMPUTE_Publications_US#page/n55/mode/2up | title=Macintosh: The Word Explosion | work=Compute!'s Apple Applications | date=December 1987 | access-date=September 14, 2016 | author=McNeill, Dan | pages=54–60}}</ref>.
Compute! jurnalı 1989-jılı Word 5.0 versiyasınıń tekst penen grafikanı biriktiriwi onı «tiykarǵı baspa óndirisine arnalǵan isenimli dvigatel» etkenin atap ótti. Jurnal tekstli rejimniń jaqsılawın maqullap, aldınǵı versiyadan jańartıwǵa arnalǵan 75 dollar bahasın «on jıllıqtıń kelisimi» dep táriyipledi hám «joqarı quwatlı tekst processorı retinde, Word itibarǵa ılayıq» degen juwmaqqa keldi<ref name="nimersheim198912">{{Cite magazine |last=Nimersheim |first=Jack |date=December 1989 |title=Compute! Specific: MS-DOS |url=https://archive.org/stream/1989-12-compute-magazine/Compute_Issue_115_1989_Dec#page/n11/mode/2up |magazine=Compute! |pages=11–12}}</ref>.
Computer Intelligence kompaniyası 1987-jılı Microsoft-tıń Fortune 1000 dizimindegi kompyuterlerdegi tekst processorları bazarınıń 4 procentin iyeleytuǵının bahaladı<ref name="computerworld19871102interview">{{Cite interview |last=Gates |first=Bill |interviewer=Paul Gillin |title=The great software debate |last2=Manzi |first2=Jim |last3=Esber |first3=Ed |url=https://books.google.com/books?id=mUSIMiurpfYC&pg=PP73 |access-date=2025-06-08 |work=Computerworld |issue=44 |date=1987-11-02 |page=SR7 |volume=XXI}}</ref>. 1988-jılǵı PC oqıwshılarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 11 procentin anıqladı, ol WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı<ref name="seymour19880229">{{Cite magazine |last=Seymour |first=Jim |date=1988-02-29 |title=Fast, Flexible, & Forward-Looking |url=https://books.google.com/books?id=CmNNyCje8oAC&pg=PA92 |access-date=February 2, 2026 |magazine=PC |pages=92–104 |volume=7 |issue=4}}</ref>. 1990-jılǵı Amerikalı sertifikatlanǵan jámiyetlik buxgalterler institutınıń aǵzalarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 8 procenti paydalanǵan, ol sonday-aq WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı. Dataquest kompaniyası 1991-jılı Wordtıń Windows tekst processorları bazarınıń 55 procentin iyeleytuǵının bahaladı{{r|cw19920720}}. 1996-jıldıń birinshi kvartalında Word dúnya júzilik tekst processorları bazarınıń 80 procentin quradı<ref>{{cite magazine|title=Data Stream|magazine=[[Next Generation (magazine)|Next Generation]]|issue=21 |publisher=[[Imagine Media]]|date=September 1996|page=21}}</ref>.
2013-jılı Microsoft Wordtı jańa Office 365 ónimine qostı, onda Microsoft óziniń eń ataqlı programmalıq támiynatın biriktirdi<ref>{{Cite web |title=Looking back at 10 years of Microsoft 365 making history |url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365#:~:text=In%20January%202013,%20Office%20365,20%20GB%20of%20SkyDrive%20storage. |access-date=2024-10-23 |website=Microsoft 365 |language=en-US}}</ref>, bul [[Google Docs]] penen básekilesiw ushın jazılıwǵa tiykarlanǵan bultlı esaplaw programmalıq támiynatı bolıp tabıladı.
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
o2mng4rlwmpa34elw1067bght7bccga
265728
265727
2026-08-06T21:36:01Z
Bekan88
11311
265728
wikitext
text/x-wiki
{| class="infobox vevent"
! colspan="2" class="infobox-above" style="background:#2563EB; color:white; font-size:125%;" |Microsoft Word
|-
| colspan="2" class="infobox-image" |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
<div class="infobox-caption">2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi</div>
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Basqa atları
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Dáslepki shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Turaqlı shıǵarılıwı
| class="infobox-data" |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class="infobox-data" |[[C++]] (backend)<br>Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class="infobox-data" |[[Microsoft Windows|Windows]]<br>[[macOS]]<br>[[Android]]<br>[[iOS]]
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Platformaları
| class="infobox-data" |IA-32<br>x86-64<br>Arm<br>Arm64
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Aldınǵı baǵdarlama
| class="infobox-data" |Multi-Tool Word<br>WordPad
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Túri
| class="infobox-data" |Tekst processorı
|-
! class="infobox-label" scope="row" |Licenziyası
| class="infobox-data" |Trialware
|-
! class="infobox-label" scope="row" |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class="infobox-data" |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde<ref>{{Web deregi|url=http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne=August 13, 2018|sáne=June 17, 2009|jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne=April 12, 2016}}</ref> Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı<ref name="PCHistory">{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne=May 11, 2011}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne=May 28, 2009}}</ref>. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.
Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı<ref>{{Web deregi|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home & Student) - Download & Pricing | Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}</ref>.
== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, "IBM BIOS-2y" shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı<ref name="pcworld_word25">{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne=February 1, 2010|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=May 19, 2004|jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=December 2, 2006}}</ref>.
Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı<ref name="infoworld_multi-tool_word">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı<ref name="NYTimes19930825">{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}</ref>. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti<ref name="lemmons198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}</ref>.
Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi<ref name="byte198312">{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}</ref>. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi<ref>{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}</ref>. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi<ref name="lowendmac_history">{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi<ref>{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}</ref>.
LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı<ref>{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}</ref>. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.
1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı<ref name="msdn_macword6">{{Web deregi|url=http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne=May 14, 2004|avtor=Schaut|at=Rick|sáne=February 26, 2004|jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>.
1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi<ref name="Microsoft Write for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne=June 18, 2010|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref>. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi<ref name="Microsoft Write for Atari ST review">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne=May 28, 2016|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref><ref name="Microsoft Word for Atari ST">{{Web deregi|url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne=January 19, 2011|sáne=April 25, 2008|baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne=June 21, 2010}}</ref> hám ol heshqashan jańartılmadı.
1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı<ref name="Seattle Times Nov 1993">{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}</ref>. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı<ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref><ref>{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}</ref>. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti<ref name="cw19920720">{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}</ref>. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı<ref>{{Web deregi|url=http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne=June 29, 2011|jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne=August 19, 2011}}</ref>.
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.
1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''<ref name="infoworld_word6">{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}</ref>), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı<ref name="ugeek_97">{{Web deregi|url=http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne=December 3, 2010|avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne=May 15, 1998|qaralǵan sáne=November 7, 2010}}</ref>. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.
== Fayl formatları ==
=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style="float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;"
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]
'''Shepte:''' <code>.doc</code> fayllarınıń belgisi.<br>
'''Ońda:''' <code>.docx</code> fayllarınıń belgisi.
Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.
{| class="wikitable" style="width:100%; margin-top:0.5em;"
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}
Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları <code>.doc</code> yamasa <code>.docx</code> fayl keńeytpesi menen belgilenedi.
[[Doc (computing)|<code>.{{color|blue|doc}}</code>]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS
(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)<ref>{{Cite web|url=https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/|title=.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders|last=Oakley|first=Howard|date=May 2, 2015|website=The Eclectic Light Company|language=en|url-status=dead|access-date=February 26, 2020|quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.|archive-date=February 26, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}</ref>
Jańa <code>.docx</code> keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı<ref>{{Cite web|url=https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|title=DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5|date=January 20, 2017|website=loc.gov|access-date=July 9, 2019|archive-date=November 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}</ref>.
=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref> bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı<ref name="spolsky-commentry">{{cite web | url=http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | title=Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | date=February 19, 2008 | last=Spolsky | first=Joel | access-date=May 23, 2011 | archive-date=October 14, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}</ref>.
Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis<ref>{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}</ref>. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.
Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.
=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı<ref>{{cite web|year=2004|title=What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]|url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|publisher=MSDN|access-date=August 13, 2010|archive-date=August 21, 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}</ref> WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.
'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.
Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.
=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında<ref name="casson_ryan" />. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.
=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı<ref name="casson_ryan">{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}</ref><ref>{{Cite web |title=Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 |url=http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center |publisher=Microsoft |date=May 21, 2008 |access-date=April 24, 2013 |archive-date=April 18, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}</ref><ref>{{Cite web |title=Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options |date=May 21, 2008 |url=http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews |first=Scott M. III |last=Fulton |access-date=December 24, 2008 |archive-date=December 4, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |author=Andy Updegrove |url=http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |title=Microsoft Office 2007 to Support ODF – and not OOXML |date=May 21, 2008 |publisher=Consortiuminfo.org |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 23, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm |title=Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML |date= 23 May 2008 |first1= Tom |last1=Espiner |publisher=Software.silicon.com |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm |archive-date=July 21, 2009 }}</ref>. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti<ref name="sp2-fact-sheet">{{cite web |url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |title = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? |access-date = May 24, 2009 |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge "OpenXML/ODF Translator Add-in for Office," but will fail when using the "built-in" support provided by Office 2007 SP2. |publisher = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead |archive-url = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf |archive-date = June 11, 2009}}</ref>. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi<ref>{{cite web |url=http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |title=Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online |access-date=April 5, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx |archive-date=March 18, 2010 }}</ref>.
2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı<ref name="office12-pdf">{{cite web |last=Goodwins |first=Rupert |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |title=Office 12 to support PDF creation |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 3, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 23, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="odf-must">{{cite web |last=Marson |first=Ingrid |url=http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |title=Microsoft 'must support OpenDocument' |publisher=News.zdnet.co.uk |date=October 6, 2005 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=July 25, 2009 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}</ref><ref name="gates-odf">March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{cite web |url=https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ |title=Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet |date= Jul 5, 2006 |first1=Martin |last1=LaMonica }}</ref><ref name="odf">{{cite web |first=Martin |last=LaMonica |url=https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ |title=Microsoft Office to get a dose of OpenDocument |date=May 5, 2006 |work=[[CNET News]] |access-date=August 25, 2024}}</ref>. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı<ref name="petition">{{cite web |url=http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |archive-url=https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead |archive-date=March 23, 2008 |title=OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! |publisher=OpenDocument Fellowship |date=October 20, 2005 |access-date=June 21, 2010 }}</ref>.
2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı<ref name="mso-odf-plugin">{{cite web |url=https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |title=Coming soon: ODF for MS Office |publisher=DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols |date=May 4, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=December 21, 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}</ref>. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi<ref name="odf" />.
2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı<ref name="ms-odf-plugin">{{cite web |url=http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |title=Microsoft Expands Document Interoperability |publisher=Microsoft |date=July 5, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx |archive-date=February 4, 2007 |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |title=Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions |publisher=Microsoft |date=July 6, 2006 |access-date=April 24, 2013 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx |archive-date=January 18, 2010 |url-status=dead }}</ref>. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web | url=http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | title=Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | date=February 1, 2007 | access-date=April 24, 2013 | last=LaMonica | first=Martin | archive-date=October 12, 2013 | archive-url=https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}</ref>.
2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı<ref>{{cite web |last=Lombardi |first=Candace |url=http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |title=Sun to release ODF translator for Microsoft Office |publisher=CNET |date=February 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=May 10, 2011 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}</ref>. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı<ref>{{cite web |last=Paul |first=Ryan |url=https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |title=Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office |publisher=Ars Technica |date=July 7, 2007 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=October 16, 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}</ref>.
Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana<ref>{{cite web |url=http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 |title=Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS |publisher=Microsoft.com |date=November 8, 2006 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 18, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&displaylang=en |url-status=live }}</ref><ref>Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}</ref>. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.
== Funkciyaları ==
Onıń funkciyalarınıń arasında Word ishine ornatılǵan imlanı tekseriw quralı, tezaurus, sózlik hám tekstti manipulyaciyalaw hám qayta islewge arnalǵan utilitalar bar. Ol kesteler dúziwdi qollaydı. Versiyasına baylanıslı ol ápiwayı hám quramalı esaplawlardı orınlay aladı, sonday-aq formulalar menen teńlemelerdi formatlawdı qollaydı<ref>{{Cite web |title=Word Features Comparison: Web vs Desktop - Microsoft Support |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/word-features-comparison-web-vs-desktop-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |access-date=2025-02-03 |website=support.microsoft.com}}</ref>.
Tómende onıń imkaniyatlar jıynaǵınıń ayırım aspektleri berilgen.
=== Shablonlar ===
Word-tıń keyingi birneshe versiyaları paydalanıwshılarǵa ózleriniń formatlaw úlgilerin dúziw múmkinshiligin qamtıydı, bul olarǵa tema, tema atı, abzac hám basqa element dizaynları standart Word úlgilerinen ózgeshelenetuǵın fayldı anıqlawǵa imkaniyat beredi<ref>{{Cite web|url=https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|title=Word Formatting: Mastering Styles and Document Themes|last=Klein|first=Matt|website=How-To Geek|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204809/https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|url-status=live}}</ref>. Paydalanıwshılar bunı joqarı oń jaq múyeshte jaylasqan Járdem bóliminen taba aladı (Windows 8 sistemasındaǵı Word 2013).
Mısalı, '''Normal.dotm''' — barlıq Word hújjetlerine jaratılatuǵın tiykarǵı úlgi. Ol ádepki maydan shegarasın, sonday-aq tekst jaylasıwı menen ádepki shriftti anıqlaydı. Normal.dotm belgili bir ádepki parametrler menen ornatılǵanına qaramastan, paydalanıwshı onı jańa standart parametrlerge ózgerte aladı. Bul usı úlgi arqalı islengen basqa hújjetlerdi de ózgertedi<ref>{{Cite web|title=Change the Normal template (Normal.dotm )|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|access-date=May 20, 2021|website=support.microsoft.com|language=en-US|archive-date=May 20, 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210520001124/https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|url-status=live}}</ref>. Burın ol Normal.dot edi<ref>[http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 in-depth explanation of Normal.dot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050620082713/http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 |date=June 20, 2005 }}</ref>.
=== Súwret formatları ===
Word JPG hám GIF sıyaqlı keń tarqalǵan rastrlıq formatlardaǵı súwretlerdi importlay aladı hám kórsete aladı. Onı sonıń menen qatar ápiwayı sızıqlı grafikanı dúziw hám kórsetiw ushın paydalanıwǵa boladı. Microsoft Word 2017-jılı Office 365 ProPlus jazılıwshıları ushın keń tarqalǵan SVG vektorlıq súwret formatın qollawdı qostı<ref>{{cite web |title=Edit SVG images in Microsoft Office 365 |url=https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |website=Office Support |publisher=Microsoft |access-date=February 4, 2019 |archive-date=November 6, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181106162647/https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |url-status=live }}</ref> hám bul funkcionallılıq Office 2019 shıǵarılıwına da engizildi<ref>{{Cite web |title=What is MS Word? - Basics, Uses, Features & Questions |url=https://byjus.com/govt-exams/microsoft-word/ |access-date=2025-02-03 |website=BYJUS |language=en}}</ref>.
===WordArt===
[[File:WordArt.png|thumb|164x164px|WordArt járdemi menen islengen súwretke mısal]]
WordArt Microsoft Word hújjetinde qıysaytıw, kóleńke túsiriw, burıw, hár túrli formalar menen reńlerde sozıw, hátte úsh ólshemdi effektlerdi qamtıw sıyaqlı grafikalıq effektleri bar tema, suw tańbası yamasa basqa tekst sıyaqlı tekstlerdi sızıwǵa imkaniyat beredi. Paydalanıwshılar juwan yamasa astı sızılǵan tekstti qollanıw sıyaqlı ańsat óz hújjetiniń tekstine kóleńke, qıysayıw, jarqıraw hám shaǵılısıw sıyaqlı formatlaw effektlerin qollana aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen qatar vizual effektlerdi paydalanatuǵın teksttiń imlasın teksere aladı hám abzac stillerine tekstlik effektlerdi qosa aladı.
=== Makroslar ===
Makroslar klavishalardı basıw menen tıshqanshanıń háreketleriniń jiyi qaytalanatuǵın dizbegi ushın qollanılıwı múmkin. Microsoft Office-tiń basqa hújjetleri sıyaqlı, Word faylları da keńeytilgen makroslardı, hátte ornatılǵan baǵdarlamalardı qamtıwı múmkin. Bul til dáslebinde WordBasic boldı, biraq Word 97 versiyasınan baslap Visual Basic for Applications bolıp ózgerdi.
Bul keń kólemli funkcionallılıq hújjetlerde viruslardı iske qosıw hám tarqatıw ushın da qollanılıwı múmkin. Adamlardıń Word hújjetlerin elektron poshta, USB flesh-diskleri hám floppi-diskler arqalı almasıwǵa beyimliligi oǵan 1999-jılı ózgeshe vektor berdi. Mısal retinde Melissa virusı boldı, biraq onnan basqa da kóplegen viruslar ómir súrdi.
Bul makroslıq viruslar Windows hám Macintosh kompyuterleri arasında belgili jalǵız kross-platformalıq qáwipler boldı<ref>{{Cite web |date=2007-10-31 |title=Warning: Mac OS X Trojan Horse making the rounds |url=https://macdailynews.com/2007/10/31/warning_mac_os_x_trojan_horse/ |access-date=2025-11-16 |website=MacDailyNews |language=en-US}}</ref><ref>{{Cite web |date=2025-04-22 |title=The 2000s: Mac malware gains complexity, Types of malware targeting Mac OS X |url=https://www.spyhunter.com/shm/mac-malware-history/ |access-date=2025-11-16 |website=SpyHunter |language=en-US}}</ref>. Microsoft 2006-jılǵa kelip Mac sistemasındaǵı makros máselesin ónimli túrde joq etken Word X hám Word 2004 ushın patchlar shıǵardı.
Makroslardıń qashan orınlanıwın retleytuǵın Word-tıń makros qáwipsizligi parametrin paydalanıwshı retley aladı, biraq Word-tıń eń sońǵı versiyalarında ol ádepki boyınsha JOQARÍ bolıp ornatılǵan, bul siyrek ushırasatuǵın bolǵan makroslıq viruslardıń qáwpin ulıwma alǵanda azaytadı.
=== Maket máseleleri ===
Windows-qa arnalǵan Word 2010 (Word 14) versiyasına deyin baǵdarlama OpenType shriftlerinde anıqlanǵan ligaturalardı durıs qayta isley almadı<ref>[http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx What's new in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618035713/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx |date=June 18, 2010 }}. Retrieved July 1, 2010.</ref>. Unicode kod noqatları bar sol ligatura gliflerin qol menen engiziwge boladı, biraq olardı Word ne ekenin tanımaydı, bul imlanı tekseriwdi buzadı, al shriftte bar retlenetuǵın ligaturalarǵa ulıwma kiriw múmkin emes. Word 2010 versiyasınan baslap baǵdarlamada házirgi waqıtta qosıwǵa bolatuǵın keńeytilgen teriw imkaniyatları,<ref>[http://jeffhuang.com/better_word_papers.html Improving the look of papers written in Microsoft Word] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526134119/http://jeffhuang.com/better_word_papers.html |date=May 26, 2010 }}. Retrieved May 30, 2010.</ref> OpenType ligaturaları,<ref>[http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ How to Enable OpenType Ligatures in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611050447/http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ |date=June 11, 2009 }}, Oreszek Blog, May 17, 2009.</ref> kerning hám tasıw bar (aldınǵı versiyalarda sońǵı eki imkaniyat burınnan bar edi). Word-tıń basqa maketlik kemshiliklerine kesiw belgilerin yamasa jińishke bos orınlardı ornata almaw kiredi. Úshinshi táreptiń hár túrli aylanbalı utilitaları islep shıǵıldı<ref>Such as {{cite web |url=http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |title=How to delete a blank page in Word |publisher=Sbarnhill.mvps.org |access-date=June 21, 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100505105925/http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm |archive-date=May 5, 2010 }}</ref>.
Mac OS X-ke arnalǵan Word 2004 baǵdarlamasında quramalı skriptlerdi qollaw hátte Word 97-den tómen boldı<ref>{{cite web|title=Unicode and Multilingual Editors and Word Processors for Mac OS X|url=http://www.alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|author=Alan Wood|access-date=December 3, 2013|archive-date=January 14, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140114080658/http://alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|url-status=live}}</ref> hám Word 2004 ligaturalar yamasa glif versiyaları sıyaqlı Apple Advanced Typography imkaniyatların qollamadı<ref>{{cite web |last=Neuburg |first=Matt |url=https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/|archive-url=https://web.archive.org/web/20260217043546/https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/ |url-status=live |archive-date=February 17, 2026 |title= Word Up! Word 2004, That Is - TidBITS |publisher=tidbits.com |date=May 19, 2004 |access-date=April 14, 2026}}</ref>.
=== Texnikalıq hújjetlerdegi máseleler ===
Microsoft Word texnikalıq jazıwdıń ayırım túrlerine, atap aytqanda, matematikalıq teńlemelerdi,<ref>{{cite web|url=https://answers.microsoft.com/en-us/msoffice/forum/all/automatically-numbering-equations-and-other/c3c4e43f-2ed1-438c-9810-09f884760ff5?page=2|title=Automatically numbering equations and other equation-related questions in Word for Mac 2011|date=February 6, 2013|website=Microsoft Community}}</ref> súwretlerdi ornalastırıwdı, kestelerdi ornalastırıwdı hám usı elementlerdiń qálegenine kros siltemelerdi talap etetuǵın jazıwǵa tek birli-yarımı jaramlı. Teńlemelerdiń ádettegi aylanbalı sheshimi — úshinshi táreptiń teńleme teriwshisin paydalanıw. Súwretler menen kesteler qol menen ornatılıwı kerek; yakorlaw mexanizmi bar, biraq ol súwretti tolıq avtomat túrde ornalastırıwǵa arnalmaǵan, al súwretler menen kestelerdi jaylastırǵannan keyin tekstti qayta islew kóbinese yakor noqatın jıljıtıw arqalı sol elementlerdi qayta ornalastırıwdı talap etedi, hátte sonda da jaylastırıw opciyaları sheklewli. Bul másele 1985-jıldan berli Word strukturasına tereń engizilgen, óytkeni ol hújjet basıp shıǵarılǵanǵa deyin bet úzilisleriniń qaysı jerde bolatuǵının bilmeydi.
=== Markerler menen nomerlew ===
Microsoft Word markerlengen dizimler menen nomerlengen dizimlerdi qollaydı. Ol sonday-aq betlerge, baplarǵa, kolontitullarǵa, siltemelerge hám mazmun kestesiniń jazbalarına durıs nomerlerdi qosıwǵa járdemlesetuǵın nomerlew sisteması menen úskenelengen; bul nomerler jańa elementler qosılǵanda yamasa bar elementler óshirilgende avtomat túrde durısına ózgeredi. Markerler menen nomerlewdi abzaclarǵa tikkeley qollanıwǵa hám dizimlerge túrlendiriwge boladı<ref>{{cite web|last1=McGhie|first1=John|title=Word's numbering explained|url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/WordsNumberingExplained.htm|website=word.mvps.org|date=March 26, 2011|access-date=January 10, 2015|archive-date=February 9, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150209033637/http://word.mvps.org/faqs/numbering/WordsNumberingExplained.htm|url-status=live}}</ref>. Sonda da, Word 97-den 2003-ke shekemgi versiyalarda nomerlengen dizimlerge durıs nomerlerdi qosıwda máseleler boldı. Atap aytqanda, ekinshi áhmiyetsiz nomerlengen dizim birinshi nomerden baslanbay, kerisinshe sońǵı nomerlengen dizimnen keyin nomerlewdi dawam etiwi múmkin edi. Word 97 dizimdi nomerlew keyin qayta baslanıwı kerek ekenin aytatuǵın jasırın markerdi qollaǵanı menen, bul markerdi engiziw buyrıǵı (Restart Numbering buyrıǵı) tek Word 2003 sistemasında qosıldı. Degen menen, eger birew dizimdegi birinshi elementti qıyıp alıp, onı basqa element retinde (mısalı, besinshi) qoysa, onda qayta baslaw markeri onıń menen birge jıljıp, dizim joqarı jaǵınan emes, ortalıǵınan qayta baslanatuǵın edi<ref>{{cite web |url=http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/ListRestartMethods.htm |title=Methods for restarting list numbering |website=Word.mvps.org |date=March 26, 2011 |first=Margaret |last=Aldis |access-date=April 25, 2007 |archive-date=May 9, 2007 |archive-url=https://web.archive.org/web/20070509134228/http://word.mvps.org/faqs/numbering/ListRestartMethods.htm |url-status=live }}</ref>.
Paydalanıwshınıń PowerPoint stilindegi simvollar ierarxiyasına (mısalı, tolı sheńber/tire/tolıq kvadrat/kishi tire/bos sheńber) hám universal úylesimlilikke ústemlik beretuǵınına qaramastan, Word ele de Unicode emes tańbalarǵa hám ierarxiyalıq emes markerlerge ádepki boyınsha qaytadı.
=== Avtomat túrde juwmaq shıǵarıw ===
Word-tıń belgili bir versiyalarında qoljetimli (mısalı, Word 2007), AutoSummarize zárúr dep esaplaytuǵın úzindilerdi yamasa frazalardı bólip kórsetedi hám ol shiyki abstrakt yamasa atqarıwshılıq rezyume tayarlawdıń tez usılı bola aladı<ref>{{Cite web|last1=Huckle |first1=Sue |url=https://www.word-tips.com/auto-summarize/|title=How To Access Auto Summarize in Microsoft Word 2007|date=December 14, 2011|website=Sue's Word Tips|language=en-US|access-date=July 9, 2019|archive-date=July 9, 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190709204810/https://www.word-tips.com/auto-summarize/|url-status=live}}</ref>. Saqlanatuǵın tekst kólemin paydalanıwshı aǵımdaǵı tekst kóleminiń procenti retinde kórsete aladı.
Word 97 toparındaǵı Ron Feynniń aytıwınsha, AutoSummarize sózlerdi sanaw hám gáplerdi sortlaw arqalı sózi kóp tekstti eń tiykarǵı mánisine deyin qısqartadı. Birinshiden, AutoSummarize hújjettegi eń jiyi ushırasatuǵın sózlerdi anıqlaydı («a» hám «the» sıyaqlılardı qospaǵanda) hám hárbir sózge «upay» tayınlaydı – sóz qanshelli jiyi qollanılsa, upay sonshelli joqarı boladı. Sonnan keyin ol sózdegi sózlerdiń upayların qosıp, qosındını gáptegi sózler sanına bóliw arqalı hárbir gápti «ortasha etedi» – ortasha kórsetkish qanshelli joqarı bolsa, gáptiń reti de sonshelli joqarı boladı. «Bul biydaydıń sabanǵa qatnası sıyaqlı», - dep túsindiredi Feyn<ref>{{cite web |last=Gore |first=Karenna |url=http://www.slate.com/id/2419 |title=Cognito Auto Sum |work=Slate |date=February 9, 1997 |access-date=June 21, 2010 |archive-date=June 27, 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100627072528/http://www.slate.com/id/2419 |url-status=live }}</ref>.
AutoSummarize Microsoft Word for Mac OS X 2011 versiyasınan alıp taslandı, biraq ol Word for Mac 2008 versiyasında bar bolǵan. AutoSummarize sonıń menen qatar Office 2010 versiyasınan (14) da alıp taslandı<ref>[https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 Changes in Word 2010 (for IT pros)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826175549/https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 |date=August 26, 2017 }}. Technet.microsoft.com (May 16, 2012). Retrieved July 17, 2013.</ref>.
===Spike===
'''Spike''' — Microsoft Word baǵdarlamasındaǵı qánigelestirilgen qıyıw buyrıǵı. Ol restoranlardaǵı chekler jaylastırılatuǵın qurılmanıń húrmetine atalǵan hám soǵan uqsas túrde qoyılatuǵın maǵlıwmatlardı izbe-iz saqlaydı hám de ekinshi funkcionallıq qádem, yaǵnıy qoyıw orınlanǵanda, olardı hújjetke birge qosadı. Shanshıw (CONTROL–F3) qıyıw funkciyasın orınlaydı, onı «kóshiriw» buyrıǵın imitaciyalaw ushın birden qaytarıwǵa boladı, al qoyıw funkciyası (SHIFT–CONTROL–F3) maǵlıwmatlardı spike ishinen de tazalaydı, degen menen bunı úsh klavisha kombinaciyanıń alternativaların paydalanıw arqalı boldırmawǵa boladı<ref>{{cite web|url=https://support.microsoft.com/en-us/office/use-the-spike-to-cut-and-paste-multiple-items-in-word-f378c7af-5116-4df7-97f1-1a4780e4c8e1|title=Use the Spike to cut and paste multiple items in Word|website=Microsoft|access-date=7 July 2023}}</ref>.
=== Jasırın tekst ===
Word tańlanǵan tekstti «jasırın» retinde belgilewdi qollaydı. Jasırın tekst — hújjette saqlanatuǵın, biraq kórsetilmeytuǵın tekst<ref>{{cite web |url=https://www.techrepublic.com/article/use-hidden-text-word/ |title=How to use hidden text to make one document do the work of two in Microsoft Word |first=Susan |last=Harkins |date=August 11, 2022 |website=[[TechRepublic]]}}</ref>. Mısalı, quramında belgilew tiliniń úlken kólemi bar tekstlerdi qayta islew procesi gezinde vizual túrde oqıwǵa qolaylıraq etiwge boladı.
=== Parol menen qorǵaw ===
Microsoft Word baǵdarlamasında paroldiń úsh túrin ornatıwǵa boladı:
* Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot">{{cite web |title=Password protect documents, workbooks, and presentations |url=http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140212134311/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |archive-date=February 12, 2014 |access-date=April 24, 2013 |work=[[Microsoft Office website]] |publisher=Microsoft}}</ref>
* Hújjetti ózgertiwge arnalǵan parol<ref name="office.com-password-prot" />
* Formatlawdı hám redaktorlawdı shekleytuǵın parol<ref>{{cite web |date=June 22, 2010 |title=How to Restrict Editing in Word 2010/2007 |url=http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100626230112/http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |archive-date=June 26, 2010 |access-date=April 24, 2010 |work=Trickyways}}</ref>
Paroldiń ekinshi hám úshinshi túrlerin Microsoft hújjetlerdi qorǵaw ushın emes, al olardı qolaylı birlesip paydalanıw ushın islep shıqqan. Bunday paroller menen qorǵalǵan hújjetlerdi shifrlaw qarastırılmaǵan hám Microsoft Office qorǵaw sisteması paroldiń xesh-summasın hújjettiń temasında saqlaydı, ol jerden onı arnawlı programmalıq támiynat penen ańsat tabıwǵa hám alıp taslawǵa boladı. Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol Microsoft Office-tiń keyingi basılımlarında úziliksiz jetilistirilgen álleqayda bekkem qorǵanıwdı usınadı.
Word 95 hám onnan burınǵı barlıq basılımlarda paroldi 16 bitlik giltke túrlendiriwdi paydalanatuǵın eń hálsiz qorǵanıw boldı.
Word 97 hám 2000 versiyalarında gilt uzınlıǵı 40 bitke deyin kúsheytildi. Degen menen, zamanagóy buzıw baǵdarlamaları bunday paroldi júdá tez joq etiwge imkaniyat beredi – úziliksiz buzıw procesi eń kóp degende bir háptege sozıladı. Ayqulaq kestelerin paydalanıw paroldi alıp taslaw waqıtın birneshe sekundqa deyin qısqartadı. Ayırım paroldi tiklew baǵdarlamaları paroldi alıp taslaw menen birge, sonıń menen qatar brutfors (brute-force) hújim usılın qollanıp, paydalanıwshı hújjetti shifrlaw ushın paydalanǵan anıq paroldi taba aladı. Statistikalıq jaqtan alǵanda, paroldi tiklew imkaniyatı paroldiń bekkemligine baylanıslı.
Word-tıń 2003/XP versiyasınıń ádepki qorǵanıwı burınǵısha qaldı, biraq tájiriybeli paydalanıwshılarǵa Kriptografiyalıq kásiplik provayderdi (CSP) tańlawǵa múmkinshilik beretuǵın opciya qosıldı<ref>{{cite web |title=How safe is Word encryption. Is it secure? |url=http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20130417033732/http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |archive-date=April 17, 2013 |access-date=April 24, 2013 |publisher=Oraxcel.com}}</ref>. Eger bekkem CSP tańlansa, kepillik berilgen hújjetti shifrdan shıǵarıw qoljetimsiz boladı, sonlıqtan paroldi hújjetten alıp taslaw múmkin emes. Soǵan qaramastan, paroldi brutfors hújimi menen aytarlıqtay tez tańlawǵa boladı, óytkeni onıń tezligi tańlanǵan CSP-ge qaramastan ele de joqarı. Sonıń menen qatar, CSP-ler ádepki boyınsha belsendi bolmaǵanlıqtan, olardı paydalanıw tek tájiriybeli paydalanıwshılar menen sheklenedi.
Word 2007 paroldi SHA-1 xesh funkciyasın 50 000 ret paydalanıp 128 bitlik giltke túrlendiretuǵın zamanagóy Advanced Encryption Standard (AES) standartın paydalanatuǵın anaǵurlım qáwipsiz hújjet qorǵanıwın usınadı. Bul paroldi joq etiwdi múmkin emes etedi (házirgi waqıtta giltti qolaylı waqıt ishinde tańlay alatuǵın kompyuter joq) hám brutfors hújiminiń tezligin sekundqa birneshe júz parolge deyin operativ ásteletedi.
Word 2010 qorǵaw algoritmi SHA-1 túrlendiriwleriniń sanın 100 000 retke deyin arttırıwdı qospaǵanda ózgergen joq, sonıń aqıbetinen brutfors hújiminiń tezligi taǵı eki ese azaydı.
== Versiyalar hám platformalar ==
=== Windows qa arnalǵan Word ===
Windows qa arnalǵan Word jeke yamasa Microsoft Office paketiniń bólimi retinde qoljetimli. Word dáslepki stol ústi baspa sisteması múmkinshiliklerine iye hám bazardaǵı eń keń tarqalǵan tekstti redaktorlaw baǵdarlaması bolıp tabıladı. Word faylları ádette elektron poshta arqalı tekstli hújjetlerdi jiberiw formatı retinde paydalanıladı, óytkeni kompyuteri bar hár qanday paydalanıwshı derlik Word baǵdarlamasın, Word kóriw quralın yamasa Word formatın importlaytuǵın tekstli processordı paydalanıw arqalı Word hújjetin oqıy aladı (Microsoft Word Viewer di qarań).
Windows NT-ge arnalǵan Word 6 ónimniń birinshi 32 bitlik versiyası boldı,<ref>{{Cite web |last=Rose |first=Daniel |title=Microsoft Office for Windows NT |url=http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150127063342/http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |archive-date=January 27, 2015 |access-date=May 15, 2015 |website=DanielSays.com – Daniel's Legacy Computer Collections}}</ref> ol Windows 95-penen shamalas bir waqıtta Windows NT-ge arnalǵan Microsoft Office-penen birge shıǵarıldı. Ol Word 6.0-diń tikkeley portı edi. Word 95-ten baslap Word-tıń hárbir shıǵarılıwı versiya nomeriniń ornına shıǵarılǵan jılınıń atı menen ataldı<ref>{{cite web |last=Ericson |first=Richard |date=October 11, 2006 |title=Final Review: The Lowdown on Office 2007 |url=http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20110629200448/http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&pageNumber=2 |archive-date=June 29, 2011 |access-date=November 8, 2010 |work=Computerworld}}</ref>.
Word 2007 eń jiyi qollanılatuǵın basqarıw elementlerin ayrıqsha kórsetetuǵın, olardı qosımsha betlerge bóletuǵın hám súwretti tańlaw yamasa kesteni qayta islew sıyaqlı kontekstke baylanıslı arnawlı opciyalardı qosatuǵın qayta islengen paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="office2007ui2">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=December 11, 2006 |title=An introduction to the Microsoft Office 2007 ribbon interface |url=https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213953/https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>. Ribbon dep atalatuǵın bul paydalanıwshı interfeysi Excel, PowerPoint hám Access 2007 quramına engizildi, al keyinirek Office 2010-menen birge basqa Office qosımshalarına hám Windows 7-menen birge Paint hám WordPad sıyaqlı Windows qosımshalarına engizildi<ref>{{Cite web |last=Shultz |first=Greg |date=February 25, 2009 |title=Be ready for new and improved applets in Windows 7 |url=https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Qayta islengen interfeyste sonday-aq formatlaw opciyaları bar, tekstti tańlaǵanda payda bolatuǵın úskeneler panelin qamtıydı<ref name="office2007ui">{{Cite web |last=Lowe |first=Scott |date=January 26, 2007 |title=Explore what is new and different in Microsoft Word 2007 |url=https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |archive-date=December 14, 2021 |access-date=December 14, 2021 |website=TechRepublic}}</ref>.
Word 2007 sonıń menen qatar hújjetlerdi Adobe Acrobat yamasa XPS faylları retinde saqlaw<ref name="office2007ui" /> hám Word hújjetlerin WordPress sıyaqlı servislerde blog jazbaları retinde júklew opciyasın óz ishine alǵan.
Word 2010 Lentanı retlewge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_office2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010 |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429174848/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |archive-date=April 29, 2016 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, fayllardı basqarıwǵa arnalǵan Backstage kórinisin qosadı<ref name="pcmag_backstage">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Office 2010's Backstage View |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202043605/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |archive-date=December 2, 2010 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}</ref>, hújjet navigaciyasın jaqsıladı, skrinshotlardı islewge hám kirgiziwge imkaniyat beredi<ref name="pcmag_word2010">{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Lots of Graphics Options |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424202035/https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-date=April 24, 2010 |access-date=December 14, 2021 |work=PC Magazine}}</ref> hám Microsoft OneDrive sıyaqlı onlayn servisler menen biriktirilgen<ref>{{cite web |title=Introduction to Word Web App |url=http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101129062236/http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |archive-date=November 29, 2010 |access-date=November 8, 2010 |publisher=Microsoft}}</ref>.
Word 2019 diktovka islew funkciyasın qostı.
Word 2021 birge avtorlıq etiwdi, iske qosıw aynası menen qosımsha betlerdi vizual jańalawdı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, sızıqqa fokuslawdı, jańartılǵan súwret salıw qosımsha betin hám ODF 1.3 standartın qollawdı qostı.
[[Microsoft Windows]] hám [[MacOS]] sistemalarına arnalǵan Microsoft Word 2024 (Office 16-nıń tórtinshi turaqlı shıǵarılıwı) 2024-jıl 1-oktyabrde shıǵarıldı<ref>{{Cite web|date=2024-05-15|title=Office 2024 for Mac is coming and you won't need a subscription to get it {{!}} Macworld|url=https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|access-date=2024-11-16|archive-date=2024-05-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20240515165717/https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|url-status=bot: unknown}}</ref>.
=== Mac qa arnalǵan Word ===
Mac qa 1984-jıl 24-yanvarda usınıldı, al Microsoft aradan bir jıl ótkende, 1985-jıl 18-yanvarda Mac-qa arnalǵan Word 1.0 versiyasın tanıstırdı. DOS, Mac hám Windows versiyaları bir-birinen aytarlıqtay ózgeshe. Tek Mac versiyası ǵana basqa platformalardan álleqayda jetik, WYSIWYG formatında boldı hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı. Hárbir platforma óziniń versiya nomerlewin «1.0» dárejesinen qayta basladı<ref>{{cite web |title=Microsoft Word 1.x (Mac) |url=https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20211222235427/https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |archive-date=December 22, 2021 |access-date=December 22, 2021 |publisher=[[WinWorld]]}}</ref>. Mac-ta 2-versiya bolmadı, biraq joqarıda táriyiplengendey 3-versiya 1987-jılı 31-yanvarda shıqtı. Word 4.0 1990-jıl 6-noyabrde jarıq kórdi hám Excel menen avtomat túrde baylanısıwdı, tekstti grafika átirapında aǵım menen jiberiw múmkinshiligin hám WYSIWYG betlik kórinisin qayta islew rejimin qostı. 1992-jılı shıǵarılǵan Mac-qa arnalǵan Word 5.1 túpnusqa 68000 processorında jumıs isledi hám arnawlı Macintosh qosımshası retinde islengen sońǵı versiya boldı. Keyingi Word 6 Windows-tıń portı boldı hám jaman qabıllandı. Word 5.1 sońǵı klassikalıq Mac OS-qa deyin jaqsı jumıs islewin dawam etti. Kóplegen adamlar hújjetlerdi generaciyalaw hám qayta nomerlew sıyaqlı ayırım ájayıp imkaniyatları ushın yamasa eski fayllarına kiriw ushın búgingi kúnge deyin emulyaciyalanǵan Mac classic sistemasında Word 5.1 baǵdarlamasın iske qosıp kelmekte.
1997-jılı Microsoft klassikalıq Mac OS-qa arnalǵan programmalıq támiynattı jazıwǵa baǵdarlanǵan Microsoft ishindegi ǵárezsiz topar retinde Macintosh Business Unit toparın dúzdi. Onıń Word-taǵı birinshi versiyası — Word 98, Office 98 Macintosh Edition paketi menen birge shıǵarıldı. Hújjetlerdiń úylesimliligi Word 97 dárejesine jetti<ref name="ugeek_97" /> hám ol Windows-qa arnalǵan Word 97-niń imkaniyatların, sonıń ishinde iyrek sızıqlar menen imla hám grammatikanı tekseriwdi qamtıdı<ref name="appleinsider_history">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 3) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153946/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D3 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>. Paydalanıwshılar menyular menen klaviatura kombinaciyaların Windows-qa arnalǵan Word 97 yamasa Mac-qa arnalǵan Word 5 versiyalarına uqsas etip tańlay aldı.
2000-jılı shıǵarılǵan Word 2001 birneshe jańa imkaniyatlardı qostı, sonıń ishinde paydalanıwshılarǵa birneshe elementlerdi kóshiriwge hám qoyıwǵa múmkinshilik beretuǵın Office almasıw buferi (Office Clipboard) bar<ref name="atpm">{{cite web |last=Tetrault |first=Gregory |date=January 2001 |title=Review: Microsoft Office 2001 |url=http://www.atpm.com/7.01/office.shtml |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101120035246/http://atpm.com/7.01/office.shtml |archive-date=November 20, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=ATPM: About This Particular Macintosh}}</ref>. Bul klassikalıq Mac OS-ta jumıs isleytuǵın sońǵı versiya boldı, al Mac OS X-te ol tek Classic Environment ishinde orınlana aldı. 2001-jılı shıǵarılǵan Word X Mac OS X sistemasında jergilikli túrde jumıs isleytuǵın hám onı talap etetuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_history" /> hám irgeles emes tekstlerdi tańlaw múmkinshiligin engizdi<ref name="macworld_wordx">{{cite news |last=Negrino |first=Tom |date=February 1, 2002 |title=Review: Microsoft Office v. X |url=http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818084538/http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |archive-date=August 18, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>.
Word 2004 2004-jılı may ayında shıǵarıldı. Ol teriw arqalı da, dawıs arqalı da jazıwlar alıwǵa arnalǵan jańa Notebook Layout kórinisin qamtıdı<ref name="macworld_2004">{{cite news |last1=Lunsford |first1=Kelly |last2=Michaels |first2=Philip |last3=Snell |first3=Jason |date=March 3, 2004 |title=Office 2004: First Look |url=http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625001248/http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |archive-date=June 25, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}</ref>. Ózgerislerdi baqlaw sıyaqlı basqa funkciyalar Windows-qa arnalǵan Office-ke uqsasıraq etildi<ref name="macnn_2004">{{cite web |last=Friedberg |first=Steve |date=May 25, 2004 |title=Review: Microsoft Office |url=http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100405220059/http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |archive-date=April 5, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacNN}}</ref>.
2008-jıl 15-yanvarda shıǵarılǵan Word 2008 bet maketlerin tańlaw hám arnawlı diagrammalar menen súwretlerdi engiziw ushın paydalanılatuǵın, Elements Gallery dep atalatuǵın Ribbonǵa uqsas funkciyanı qamtıdı. Ol sonday-aq baspa maketine baǵdarlanǵan jańa kórinisti, biriktirilgen bibliografiyanı basqarıwdı<ref name="appleinsider_word2008_1">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 14, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: Word '08 vs Pages 3.0 |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206164346/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |archive-date=December 6, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám jańa Office Open XML formatın jergilikli qollawdı qamtıdı. Bul Intel processorlarına tiykarlanǵan Mac kompyuterlerinde jergilikli túrde jumıs isleytuǵın birinshi versiya boldı<ref name="appleinsider_2008">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 4) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&page=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153958/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D4 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref>.
2010-jılı oktyabrde shıǵarılǵan Word 2011 Elements Gallery funkciyasınıń ornına Windows-qa arnalǵan Office-ke álleqayda uqsas Ribbon paydalanıwshı interfeysin engizdi<ref name="appleinsider_ribbon">{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=March 29, 2010 |title=New Office 11 for Mac sports dense ribbons of buttons |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124085400/http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |archive-date=November 24, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}</ref> hám ol paydalanıwshılarǵa hújjetlerdi oqıw menen jazıwǵa itibar beriwge múmkinshilik beretuǵın tolıq ekranlı rejimdi, sonday-aq Office Web Apps qollawın qamtıydı<ref name="appleinsider_2011_2">{{cite news |last=Dilger |first=Daniel Eran |date=October 25, 2010 |title=Review: Microsoft's Office 2011 for Mac (Page 2) |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html&page=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028082955/http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html%26page%3D2 |archive-date=October 28, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=Apple Insider}}</ref>.
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2016 (2015)
Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2019 (2018)
Word 2021 real waqıttaǵı birlesken avtorlıqtı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, immersivli oqıw quralınıń jaqsılawların, qatarǵa fokuslawdı, vizual jańalawdı, súwretlerdi SVG formatında saqlaw múmkinshiligin hám jańa Eskiz (Sketched) stilindegi konturdı qostı.
2024-jıl 16-sentyabrde shıǵarılǵan Word 2024 Word sessiyasın qálpine keltiriwdi, ODF 1.4 qollawın, jańa tema menen reń palitrasın hám ańsatıraq birlesip jumıs islew múmkinshiligin qamtıdı. Birlesip jumıs islew imkaniyatları Microsoft Word 2021 sistemasında da relizden keyingi jańalawdıń bólimi retinde qoljetimli bolǵanı menen, olar Word LTSC 2021 yamasa Word LTSC 2024 versiyalarında qoljetimli bolmadı<ref>{{Cite web |date=September 16, 2024 |title=Differences between Word 2021 and Word 2024 |url=https://support.microsoft.com/en-us/office/what-s-new-in-word-2024-for-windows-and-mac-9fe36ecd-820b-4f42-a9a2-0861f7615954 |website=Microsoft}}</ref>.
=== Atari ST-ge arnalǵan Write ===
Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write — Apple Macintosh ushın shıǵarılǵan Microsoft Word 1.05-tiń Atari versiyası, sonıń menen birge ol 80-jılları hám 90-jıllardıń basında Windows quramına kirgen Microsoft Write baǵdarlaması menen birdey atamanı bólisti<ref>{{cite magazine |last=Friedland |first=Nat |date=March 1987 |title=Today's Atari Corp.: A close up look inside |url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[Antic (magazine)|Antic]] |volume=5 |number=11}}</ref>. Baǵdarlama 1986-jılı járiyalanǵanı menen, túrli keshigiwler aqıbetinen baǵdarlama 1988-jılı ǵana payda bolıwına sebep boldı<ref>{{cite magazine |last=Chadwick |first=Ian |date=Summer 1988 |title=Feature Review: Microsoft Write – Was it worth the wait? |url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[STart Magazine|STart]] |volume=3 |number=1}}</ref>. Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write hám Windows-qa arnalǵan Microsoft Word ekewi de 1988-jılı [[Atlanta|Atlantada]] (Djordjiya shtatı) ótkerilgen COMDEX kórgizbesinde ózleriniń tiyisli stendleri menen qatar debyut ámelge asırdı<ref>{{cite web |title=New From Atari (Special Issue Number Two, 1988, pages 14) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2009%20%28Special%20Issue%20%201988%29/page/n13/mode/2up |website=STart}}</ref><ref>{{cite web |title=COMDEX '88: The Computer Dealers Exposition (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 8 - 13, 77 - 83) |url=https://archive.org/details/ST_Log_Magazine_Issue_23/page/n7/mode/2up |website=ST Log}}</ref><ref>{{cite web |title=Looking Back At 10 Years Of Microsoft 365 Making History (January 11, 2023) |url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365 |website=Microsoft}}</ref>.
Mac versiyası sıyaqlı, Atari versiyası da WYSIWYG formatına iye boldı (GDOS arqalı) hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı (GEM arqalı)<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/v7n5/NewSTWordProcessors.html|title=New ST Word Processing Entries Microsoft Write|website=Antic}}</ref>.
Microsoft Write Atari ST ushın grafikalıq shriftler menen stillerdi kórsetiwge hám basıp shıǵarıwǵa múmkinshilik beretuǵın GEM (Graphics Environment Manager) sistemasınıń GDOS (Graphics Device Operating System) bólegin paydalanǵan birinshi tekstli processorlardıń biri boldı, bul onı Atari ST ushın kóp háripli tekstli processorǵa aylandırdı (Microsoft Write penen GDOS-tı qatar iske qosıw ushın 2-disktegi diskovodı kerek boldı). Microsoft Write GDOS 1.1 hám Atari XMM804 matricalıq printeriniń drayverleri menen, sonday-aq 4 disketada (3½ dyuymlıq format) Epson FX-80 hám Star Micronics NB-15 sıyaqlı 3-tárep printerleri menen birge pakette usınıldı<ref>{{cite web |title=MICROSOFT WRITE: Was It Worth The Wait? (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 36 - 38) |url=https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2012%20%28Summer%201988%29/page/n35/mode/2up |website=STart}}</ref>.
Usaqlap satıw qaplaması menen birge 3 bólimge bólingen 206 betlik paydalanıwshı kórsetpesi qosıp berildi: Write-tı úyreniw, Write-tı paydalanıw hám Write maǵlıwmatnaması<ref>{{cite web| url=https://www.atarimania.com/st/files/microsoft_write_microsoft_manual.pdf|title=Microsoft Write A word-processing program for all MEGA and ST computers User's Manual|website=Atarimania}}</ref>. Sonıń menen bir qatarda, Microsoft Write paydalanıwshıǵa tekstli processordıń keńeytilgen imkaniyatların izertlewge járdemlesetuǵın «Járdem ekranı» quralın qamtıdı, ol óziniń formatı menen usınılıwı ushın joqarı bahaǵa iye boldı<ref>{{cite web| url=https://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|title=FEATURE REVIEW MICROSOFT WRITE Was It Worth The Wait?|website=STart}}</ref>.
=== Macintosh qa arnalǵan Write ===
1987-jıl oktyabrde Microsoft Macintosh-qa arnalǵan Microsoft Write baǵdarlamasın shıǵardı. Write — bul Microsoft Macintosh tekst processorları bazarında eskirgen MacWrite ornın basadı dep úmitlengen, imkaniyatları sheklewli Microsoft Word versiyası. Sol waqıtta MacWrite jańa Macintosh kompyuterleri menen birge jıynaqta kelgenine qaramastan, Write bahası Word-tan álleqayda arzan boldı. Write-tı «Qısqa menyular» rejiminde bloklanǵan Word dep táriyiplegen durıs, hám ol birdey fayl formatın paydalandı, sonlıqtan paydalanıwshılar fayllardı heshqanday túrlendiriwsiz ańsat almasa aldı<ref>{{cite magazine |last=Flynn |first=Laurie |date=October 26, 1987 |title=Microsoft Pursues Mac Write With Low-End Word Processor |url=https://books.google.com/books?id=_z4EAAAAMBAJ&pg=PA45 |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[InfoWorld]] |publisher=InfoWorld Media Group |page=45 |volume=9 |issn=0199-6649 |number=43}}</ref>. Write jaqsı satılmadı hám System 7 dáwirine deyin toqtatıldı. Microsoft Write Macintosh Portable hám ertedegi PowerBook sistemaların engiziwden baslanǵan Macintosh-qa arnalǵan «jeńilletilgen» tekst processorlarınıń qısqa múddetli trendiniń bólimi boldı. Basqalarına LetterPerfect hám Nisus Compact kirdi.
=== Mobil platformalardaǵı Word ===
Word-tıń birinshi mobil versiyaları 1996-jılı Handheld PC qurılmalarında Windows CE-menen birge<ref>{{Cite web |date=1998-10-09 |title=First Handheld PCs Based on Microsoft's H/PC Pro Edition Software Expected in Stores Later This Year |url=https://news.microsoft.com/1998/10/09/first-handheld-pcs-based-on-microsofts-hpc-pro-edition-software-expected-in-stores-later-this-year/ |access-date=2024-12-06 |website=Stories |language=en-US}}</ref>, al keyinirek Pocket PC qurılmalarında shıǵarıldı.
Zamanagóy Word Mobile<ref>{{Cite web |url=http://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |title=Word Mobile |access-date=March 29, 2023 |archive-date=March 29, 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&gl=us |url-status=live }}</ref> juwanlatıw, shrift ólshemin ózgertiw hám reńlerdi ózgertiw (qızıl, sarı yamasa jasıldan) sıyaqlı tiykarǵı formatlawdı qollaydı. Ol túsindirmeler qosa aladı, biraq baqlanatuǵın ózgerisleri bar hújjetlerdi qayta isley almaydı. Ol parol menen qorǵalǵan hújjetlerdi asha almaydı; shriftti, tekstti teńlestiriwdi yamasa stildi (normada, 1-tema) ózgerte almaydı; adaptiv belgilerdi engize almaydı; súwretlerdi kirgize almaydı; yamasa háreketti qaytara almaydı<ref name="TechHive">{{cite web|last1=Ralph|first1=Nate|title=Office for Windows Phone 8: Your handy starter guide|url=http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|website=TechHive|access-date=August 30, 2014|archive-date=October 15, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20141015060254/http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|url-status=dead}}</ref><ref name="Engadget">{{cite web|last1=Wollman|first1=Dana|title=Microsoft Office Mobile for iPhone hands-on|url=https://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|website=Engadget|date=June 14, 2013 |access-date=August 30, 2014|archive-date=September 3, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140903102756/http://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|url-status=live}}</ref><ref name="NYT">{{cite news|last1=Pogue|first1=David|title=Microsoft Adds Office for iPhone. Yawn.|url=https://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|work=The New York Times|date=June 19, 2013|access-date=August 30, 2014|archive-date=July 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140722005603/http://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|url-status=live}}</ref><ref>{{Cite web |last=Mashirenko |first=Vladislav |date=July 3, 2023 |title=How to insert a checkbox in Word {{!}} Tab-TV |url=https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230704155725/https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |archive-date=July 4, 2023 |access-date=2023-07-04 |website=www.tab-tv.com}}</ref>.
Word Mobile hújjette jumıs islew gezinde siltemelerdi, sońǵı siltemelerdi, bet kolontitulların, bet úzilislerin, dizimlerdiń belgili bir sheginislerin hám belgili bir shriftlerdi kórsete hám engize almaydı, biraq dáslepki hújjette olar bar bolsa, olardı saqlaydı<ref name="Unsupported Word Mobile features" />. Word Mobile dizimlerdi kirgize aladı, biraq retlenetuǵın marker tańbaların ornatıwǵa hám dizimdi nomerlewdi retlewge imkaniyat bermeydi. 2013 versiyasınıń múmkinshiliklerine qosımsha, Windows Mobile-daǵı 2007 versiyası hújjetlerdi Rich Text Format formatında saqlaw hám eski PSW (Pocket Word) faylların ashıw imkaniyatına iye<ref name="Unsupported Word Mobile features">[http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx Unsupported Features in Word Mobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314233206/http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx |date=March 14, 2009 }}. Microsoft. Retrieved September 21, 2007.</ref>. Sonıń menen qatar, ol imlanı tekseriw quralın, sózlerdi sanaw quralın hám «Izlew hám almastırıw» buyrıǵın qamtıydı. 2015-jılı Word Mobile Windows Store dúkanında Windows 10 hám Windows 10 Mobile ushın qoljetimli boldı<ref>{{Cite web|last1=Koenigsbauer|first1=Kirk|last2=Microsoft 365|first2=Corporate Vice President for|date=July 29, 2015|title=Office Mobile apps for Windows 10 are here!|url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|access-date=July 11, 2020|website=Microsoft 365 Blog|language=en-US|archive-date=July 12, 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200712164949/https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|url-status=live}}</ref>. Windows 10 Mobile versiyasın qollaw 2021-jıl 12-yanvarda juwmaqlandı<ref>{{Cite web |title=Office Apps for Windows 10 Mobile: End of Support for Windows Phones |url=http://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230329233135/https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |archive-date=March 29, 2023 |access-date=March 29, 2023}}</ref>.
[[iOS]]-qa arnalǵan Word 2014-jıl 27-martta<ref>{{cite web |last1=Cunningham |first1=Andrew |date=March 27, 2014 |title=Microsoft brings Office to iPad, makes iPhone version free to all |url=https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183411/https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |archive-date=March 7, 2023 |access-date=27 January 2023 |website=Ars Technica}}</ref>, al [[Android]]-qa arnalǵan Word 2015-jıl 29-yanvarda shıǵarıldı<ref>{{cite web |last1=Lardinois |first1=Frederic |date=January 29, 2015 |title=Microsoft's Office For Android Tablets Comes Out Of Preview |url=https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20230307183412/https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |archive-date=March 7, 2023 |access-date=28 January 2023 |website=TechCrunch}}</ref>.
=== Vebke arnalǵan Word ===
Vebke arnalǵan Word — bul Microsoft Excel menen Microsoft PowerPoint-tıń veb-versiyaların da qamtıytuǵın Office on the web paketiniń bólimi retinde qoljetimli Microsoft Word-tıń biypul jeńilletilgen versiyası.
Vebke arnalǵan Word-ta Dizayn hám Poshta xabarları sıyaqlı ayırım Ribbon qosımsha betleri joq. Poshta jiberiwleri paydalanıwshılarǵa konvertler menen belgilerdi basıp shıǵarıwǵa hám Word hújjetlerin tasıw arqalı ǵalabalıq basıp shıǵarıwdı basqarıwǵa imkaniyat beredi<ref name="pcworld.com">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |title=Office Online vs. Office 365: What's free, what's not, and what you really need |last=Bradley |first=Tony |date=February 2, 2015 |website=[[PC World]] |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170724204611/http://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html |archive-date=July 24, 2017 |access-date=July 16, 2020 }}</ref><ref name="pcworld.com3">{{Cite web |url=https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |title=Microsoft Office Online review: Work with your favorite Office formats for free |website=[[PC World]] |date=September 28, 2017 |last=Ansaldo |first=Michael |access-date=October 31, 2019 |archive-date=July 4, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190704092800/https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |url-status=live }}</ref>. Vebke arnalǵan Word ayırım obektlerdi qayta isley almaydı, mısalı: teńlemeler, formalar, tekstli maydanlar yamasa súwretler, biraq hújjette olardıń ornına orın toltırǵısh bolıwı múmkin. Kesteni sortlaw yamasa baǵanalar sıyaqlı ayırım keńeytilgen imkaniyatlar kórsetilmeydi, biraq olar hújjette burınǵıday saqlanadı. Word stol ústi qosımshasında qoljetimli basqa kórinisler (Kontur, Shıjbaylaw, Veb-sayt hám Tolıq ekranlı oqıw) qoljetimli emes, sonday-aq qatarlastırıp qaraw, bólingen aynalar hám sızǵısh ta joq<ref name="osupport-word">{{Cite web |url=https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |title=Differences between using a document in the browser and in Word |website=Office Support |publisher=[[Microsoft]] |access-date=November 1, 2017 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20171107030828/https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 |archive-date=November 7, 2017 }}</ref>.
== Qabıllaw ==
Wordtıń dáslepki versiyaları sınǵa ushıradı. Byte jurnalı 1984-jılı DOS ushın Word 1.1 hám 2.0 versiyalarınıń hújjetlestiriwin sınǵa alıp, onı «tolıq fars» dep atadı. Ol programmalıq támiynattı «aqıllı, jaqsı islengen hám ayırım ózgeshe islerdi atqaradı» dep táriyipledi, biraq «ásirese tıshqansha menen jumıs islegende, artıqmashılıqlarına qaraǵanda kóplegen sheklewleri bar... úyreniw menen paydalanıw júdá qıyın» degen juwmaqqa keldi<ref name="cameron1984pc">{{cite news | url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1984-09/1984_09_BYTE_09-09_Guide_to_the_IBM_PCs#page/n171/mode/2up | title=Word Processing Revisited | work=BYTE | date=September 1984 | access-date=October 23, 2013 | author=Cameron, Janet | pages=171 | type=review}}</ref>. PC Magazine jurnalınıń sholıwı júdá aralas boldı: «Men burın da ersi tekst processorların ushıratqanman, biraq bul meni birinshi ret albıratqan jaǵday» dep jazdı, degen menen Wordtıń innovaciyaları sholıwshını WordStar-dan bas tartıwdı birinshi ret oylandırǵanın moyınladı. Sholıwda ájayıp WYSIWYG displeyi, quramalı baspa formatlawı, aynalar hám siltemeler artıqmashılıq retinde atalsa da, ol kóplegen kishi kemshiliklerdi, júdá áste jumıs islewin hám « Madame Sadie's Pain Palace tárepinen islegen hújjetlestiriwdi» sınǵa aldı. Juwmaǵında Word «potencial ullılıqtan eki versiya alısta» degen juwmaqqa keldi<ref name="manes19840221">{{cite news|author=Manes, Stephen|date=February 21, 1984|title=The Unfinished Word|pages=192|work=PC Magazine|url=https://books.google.com/books?id=UCIvSU6Y2GAC&pg=192|access-date=October 19, 2021}}</ref>.
«Microsoft Word neni durıs islese de, ol hár qanday basqa baǵdarlamadan jaqsıraq isleydi», dep Edvard Mendelson 1985-jıldıń jaz ayında jazdı. «Ókinishlisi, onıń kóplegen nárselerdi qáte isleytuǵınında» dep ol 2.0 versiyası tuwralı The Yale Review basılımında ayttı, onıń ishinde tıshqanshaǵa ǵárezlilikti, qol menen betlewdi hám «oylap tabılǵan eń barokkolı hám de túsiniksiz menyulerdiń ayırımların» atap ótip, onıń ornına WordPerfect penen basqa úsh DOS baǵdarlamasın usındı<ref name="mendelson1985summer">{{Cite journal |last=Mendelson |first=Edward |date=Summer 1985 |title=Word Processing: A Guide for the Perplexed |url=https://mendelson.org/WordProcessingAGuideForThePerplexed.pdf |journal=The Yale Review |issue=74 |pages=615–640}}</ref>. Djerri Purnel 1987-jıldıń oktyabr ayında jazǵanda, ózine Word unamaytuǵının, sebebi «tıshqansha baǵdarlamanıń ajıramas bólimi. Men tekst jazǵanda, qolımdı klaviaturadan alǵım kelmeydi» dep ayttı<ref name="pournelle198710">{{Cite magazine |last=Pournelle |first=Jerry |date=October 1987 |title=New Life for Lucy |url=https://archive.org/details/byte-magazine-1987-10-rescan/1987_10_BYTE_12-11_Heuristic_Algorithms/page/n273/mode/1up?view=theater |access-date=2024-08-18 |magazine=BYTE |pages=251–264 |language=English}}</ref>. Compute! jurnalınıń Apple Applications bólimi 1987-jılı dekabrde Word 3.01 versiyası «belgili bir ebeteysizligine qaramastan» «bunda dizimlew ushın dım kóp imkaniyatları bar» «tiykarǵı Macintosh tekst processorı bolıwı múmkin» dep málimledi. Haqıyqıy WYSIWYG-tıń joqlıǵın sınǵa alıp, jurnal «Word ájayıp. Ol óziniń ullı talantına baylanıslı tosınnan ebeteysizligin keshiretuǵın Mocart yamasa [[Thomas Edison|Edison]] sıyaqlı» degen juwmaqqa keldi<ref name="mcneill198712">{{cite news | url=https://archive.org/stream/COMPUTEs_Apple_Applications_Vol._5_No._2_Issue_6_1987-12_COMPUTE_Publications_US#page/n55/mode/2up | title=Macintosh: The Word Explosion | work=Compute!'s Apple Applications | date=December 1987 | access-date=September 14, 2016 | author=McNeill, Dan | pages=54–60}}</ref>.
Compute! jurnalı 1989-jılı Word 5.0 versiyasınıń tekst penen grafikanı biriktiriwi onı «tiykarǵı baspa óndirisine arnalǵan isenimli dvigatel» etkenin atap ótti. Jurnal tekstli rejimniń jaqsılawın maqullap, aldınǵı versiyadan jańartıwǵa arnalǵan 75 dollar bahasın «on jıllıqtıń kelisimi» dep táriyipledi hám «joqarı quwatlı tekst processorı retinde, Word itibarǵa ılayıq» degen juwmaqqa keldi<ref name="nimersheim198912">{{Cite magazine |last=Nimersheim |first=Jack |date=December 1989 |title=Compute! Specific: MS-DOS |url=https://archive.org/stream/1989-12-compute-magazine/Compute_Issue_115_1989_Dec#page/n11/mode/2up |magazine=Compute! |pages=11–12}}</ref>.
Computer Intelligence kompaniyası 1987-jılı Microsoft-tıń Fortune 1000 dizimindegi kompyuterlerdegi tekst processorları bazarınıń 4 procentin iyeleytuǵının bahaladı<ref name="computerworld19871102interview">{{Cite interview |last=Gates |first=Bill |interviewer=Paul Gillin |title=The great software debate |last2=Manzi |first2=Jim |last3=Esber |first3=Ed |url=https://books.google.com/books?id=mUSIMiurpfYC&pg=PP73 |access-date=2025-06-08 |work=Computerworld |issue=44 |date=1987-11-02 |page=SR7 |volume=XXI}}</ref>. 1988-jılǵı PC oqıwshılarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 11 procentin anıqladı, ol WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı<ref name="seymour19880229">{{Cite magazine |last=Seymour |first=Jim |date=1988-02-29 |title=Fast, Flexible, & Forward-Looking |url=https://books.google.com/books?id=CmNNyCje8oAC&pg=PA92 |access-date=February 2, 2026 |magazine=PC |pages=92–104 |volume=7 |issue=4}}</ref>. 1990-jılǵı Amerikalı sertifikatlanǵan jámiyetlik buxgalterler institutınıń aǵzalarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 8 procenti paydalanǵan, ol sonday-aq WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı. Dataquest kompaniyası 1991-jılı Wordtıń Windows tekst processorları bazarınıń 55 procentin iyeleytuǵının bahaladı{{r|cw19920720}}. 1996-jıldıń birinshi kvartalında Word dúnya júzilik tekst processorları bazarınıń 80 procentin quradı<ref>{{cite magazine|title=Data Stream|magazine=[[Next Generation (magazine)|Next Generation]]|issue=21 |publisher=[[Imagine Media]]|date=September 1996|page=21}}</ref>.
2013-jılı Microsoft Wordtı jańa Office 365 ónimine qostı, onda Microsoft óziniń eń ataqlı programmalıq támiynatın biriktirdi<ref>{{Cite web |title=Looking back at 10 years of Microsoft 365 making history |url=https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365#:~:text=In%20January%202013,%20Office%20365,20%20GB%20of%20SkyDrive%20storage. |access-date=2024-10-23 |website=Microsoft 365 |language=en-US}}</ref>, bul [[Google Docs]] penen básekilesiw ushın jazılıwǵa tiykarlanǵan bultlı esaplaw programmalıq támiynatı bolıp tabıladı.
== Logotip galereyası ==
<gallery>
File:Microsoft Office Word (2025–present).svg|2025-jıldan házirgi waqıtqa shekem
File:Microsoft Office Word (2019–2025).svg|2019–2025
File:Microsoft Word 2013-2019 logo.svg|2013–2019
File:Microsoft-Word-Logo-2010-2013.png|2010–2013
File:Office Word 2007 logo.svg|2007–2010
File:Logo word.png|2003–2007
File:Microsoft Office Word (2000–03).svg|1999–2003
File:Microsoft-Word-Logo-1995-1995.png|1995–1999
File:MICROSOFT WORD.jpg|1993–1995
File:Microsoft-Word-Logo-1991-1993-700x394-1.png|1991–1993
File:Microsoft-Word-Logo-1987-1991-700x394.png|1987–1991
</gallery>
== Derekler ==
{{Derekler}}
[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]
fhti5zh11bd5zxapvqdtlfqij01erbn
Kategoriya:Microsoft Office
14
47819
265708
2026-08-06T14:17:23Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265708
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
265720
265708
2026-08-06T14:43:08Z
Kvazimodo
10433
+ [[Kategoriya:Kross-platformalı programmalıq támiynat]] ([[Wikipedia:Gadjetler/Kategoriyalardı importlaw|Kategoriyalardı importlaw]])
265720
wikitext
text/x-wiki
[[Kategoriya:Kross-platformalı programmalıq támiynat]]
cc3f9ier076vzfson1bzyfokiypmw2v
Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları
14
47820
265709
2026-08-06T14:17:40Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265709
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:DOS tekst processorları
14
47821
265710
2026-08-06T14:17:50Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265710
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:MacOS tekst processorları
14
47822
265711
2026-08-06T14:18:00Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265711
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Windows tekst processorları
14
47823
265712
2026-08-06T14:18:22Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265712
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları
14
47824
265713
2026-08-06T14:18:29Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265713
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı
14
47825
265714
2026-08-06T14:18:35Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265714
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı
14
47826
265715
2026-08-06T14:18:42Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265715
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat
14
47827
265716
2026-08-06T14:18:50Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265716
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Tekst processorları
14
47828
265717
2026-08-06T14:18:57Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265717
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı
14
47829
265718
2026-08-06T14:19:05Z
Bekan88
11311
Bos bet jarattı
265718
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Paydalanıwshı talqılawı:RuntimeExzeption
3
47830
265722
2026-08-06T15:04:34Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265722
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 15:04, 2026-jıl 6-avgust (UTC)
1iql3jxvomv7jsutb1v356drw43sc2l
Paydalanıwshı talqılawı:RandomCritic
3
47831
265724
2026-08-06T17:04:58Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265724
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 17:04, 2026-jıl 6-avgust (UTC)
147jc12dnyuvy4hbmxc2a0wzj3628wr
Paydalanıwshı talqılawı:MitYehor
3
47832
265729
2026-08-06T23:06:06Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265729
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 23:06, 2026-jıl 6-avgust (UTC)
avzvo9rbvxk4h2tt2jsuwfsnf7h7rvo
Talqılaw:Aral Sea Discovery
1
47833
265730
2026-08-07T02:13:27Z
Bot 3-f
14133
Bot: Qostı {{Talqılaw}}
265730
wikitext
text/x-wiki
{{Talqılaw}}
1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67
Talqılaw:Microsoft Word
1
47834
265731
2026-08-07T02:13:47Z
Bot 3-f
14133
Bot: Qostı {{Talqılaw}}
265731
wikitext
text/x-wiki
{{Talqılaw}}
1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67
Paydalanıwshı talqılawı:Publo481
3
47835
265736
2026-08-07T10:08:07Z
Bot 3-f
14133
Xosh keldińiz!
265736
wikitext
text/x-wiki
== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%"
| style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]!
|-
| style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.
Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.
[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.
Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.
Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.
Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız.
Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
<div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div>
<div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div>
|-
| style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:08, 2026-jıl 7-avgust (UTC)
dsqwbzn09ucc9a2rjhec7ghplo97gs8