Wikipedia:Forum/Usınıslar

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="kaa">
  <siteinfo>
    <sitename>Wikipedia</sitename>
    <dbname>kaawiki</dbname>
    <base>https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.14</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Media</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Arnawlı</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Talqılaw</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Paydalanıwshı</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Paydalanıwshı talqılawı</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Wikipedia</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Wikipedia talqılawı</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Fayl</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Fayl talqılawı</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">MediaWiki</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">MediaWiki talqılawı</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Úlgi</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Úlgi talqılawı</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Járdem</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Járdem talqılawı</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Kategoriya</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Kategoriya talqılawı</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Portal</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Portal talqılawı</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Modul</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Modul talqılawı</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Wikipedia:Forum/Usınıslar</title>
    <ns>4</ns>
    <id>10854</id>
    <revision>
      <id>265748</id>
      <parentid>194615</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T22:35:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Superpes15</username>
        <id>9000</id>
      </contributor>
      <comment>/* Restoring previous logo */ taza bólim</comment>
      <origin>265748</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10536" sha1="e00myeqbmul2ugmp1noikzrzq7n4xpv" xml:space="preserve">&lt;noinclude&gt;{{Wikipedia:Forum/Usınıslar/Tóbesi}}&lt;/noinclude&gt;
__NEWSECTIONLINK__

== Qaraqalpaqsha Wikipedianıń logosı haqqında (waqtınsha ózgeris) ==
{{Arxiv joqarı}}
{{Tracked|T415457|orınlandı}}
[[Fayl:WP25 potential birthday logo vector22-kaa.svg|thumb|120px|Vector 2022]]
[[Fayl:Wikipedia-logo-v2-kaa-25-alt.svg|thumb|100px|Vector Legacy]]
Qaraqalpaqsha Wikipedianıń vizual identliligi menen baylanıslı halda Wikipediamızdıń logosı boyınsha waqtınsha ózgeris kirgizidi jobalastırıp atırmız. Bul ózgeris Wikipedianıń 25 jıllıq yubileyi menen baylanıslı.

Bunday waqtınsha logo ózgerisleri, inglisshe, russha sıyaqlı gigant Wikipedialarda da islengen hám jámiyetshilik tárepinen unamlı qabıl etilgen. Biz de usı tájiriybelerdi esapqa alıp, Qaraqalpaqsha Wikipedia ushın usınday ózgeristi belgili bir múddet penen sheklengen halda ámelge asırmaqshımız.

Tayarlanǵan logolar turaqlı emes; tek belgilengen waqıt ishinde paydalanıladı. Maqset — Wikipedianıń tariyxıy logo evolyuciyasın sáwlelendiriw hám jámiyetshilik ishinde bul boyınsha túsinik qáliplestiriw.

Sonday-aq, eskertip ótemen, qálewshi paydalanıwshılar ózleri tayarlaǵan logo dizaynları menen bólek tema astında ǵárezsiz dawıs jıynawı múmkin. Bul usınıs házirgi waqtınsha logo paydalanıwınan pútkilley ǵárezsiz.

Pikir hám usınıslarıńızdı usı tema astında bólisiwińiz múmkin. --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 18:37, 2026 j. yanvardıń 18 (UTC)

==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# Usınıstı ashqan paydalanıwshı retinde {{Qollayman}}. --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 18:38, 2026 j. yanvardıń 18 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 21:58, 2026 j. yanvardıń 18 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Srajatdin Usnatdinov|talqılaw]]) 07:28, 2026 j. yanvardıń 19 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Ayxan Dáryabay qızı|talqılaw]]) 12:58, 2026 j. yanvardıń 19 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Doniyor Yóldoshev|talqılaw]]) 15:48, 2026 j. yanvardıń 19 (UTC)

==== Qarsı / Oppose ====

====  Biytárepler ====

====  Nátiyje / Result ====
{{Nátiyje}} Qaraqalpaqsha Wikipedianıń logotipi waqtınsha almastırıldı. --[[Paydalanıwshı:Kvazimodo|Kvazimodo]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Kvazimodo|talqılaw]]) 09:02, 2026 j. fevraldıń 15 (UTC)

{{Arxiv tómen}}

== Maqalalarda snoska qoyıw tártibi boyınsha ==
{{Arxiv joqarı}}
Sálem húrmetli qaraqalpaqsha Wikipedia belsendileri hám administratorlar @[[Paydalanıwshı:Qaraqalpaqpan|Qaraqalpaqpan]], @[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]], @[[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]]! Menińshe, usı kúnge shekem ele dodalawǵa qoyılmaǵan, biraq basqa til Wikipedialarınan (atap aytqanda, [https://uz.wikipedia.org/wiki/Vikipediya:Maqolalarni_bezash#Snoskalar ózbekshe] hám [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D0%BF%D0%B5%D0%B4%D0%B8%D1%8F:%D0%9E%D1%84%D0%BE%D1%80%D0%BC%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D1%81%D1%82%D0%B0%D1%82%D0%B5%D0%B9#%D0%A1%D0%BD%D0%BE%D1%81%D0%BA%D0%B8_(%D0%BF%D1%80%D0%B8%D0%BC%D0%B5%D1%87%D0%B0%D0%BD%D0%B8%D1%8F) russha] Wikipedia) qarap qollanılıp júrilgen snoska qoyıw tártibin birgelikte sheship, [[Wikipedia:Maqalalardı bezew]] bólimine kirgizip qoyıwdı jón kórip turman. Usı kúnge shekem biz irkilis belgilerinen aldın qoyıp qollanıp júrdik. Bul, menińshe, hámme ushın eń qolaylı hám úyrenisken usılǵa aylanılıp ketildi. Tómende házirgi jaǵdayda qollanılıp kiyatırǵan usılǵa qısqasha túsindirme:&lt;br/&gt;
1. Gáp[1].&lt;br/&gt;
2. Gáp[1],&lt;br/&gt;
3. Gáp[1]:&lt;br/&gt;
4. Gáp[1];&lt;br/&gt;
5. Gáp?[1]&lt;br/&gt;
6. Gáp![1]&lt;br/&gt;
7. Gáp…[1]&lt;br/&gt;
8. (Gáp)[1]&lt;br/&gt;
9. «Gáp»[1]

Eger usı negizge qosılsańız qollawıńızdı, al qarsı bolsańız qarsılıǵıńızdı bildirip ketseńiz. Forumda hámmeniń belsendi bolıwına shaqırıp qalaman, siziń bergen hár bir pikirińiz biz ushın áhmiyetli. Aldınnan raxmet! [[Paydalanıwshı:Inosham|Inosham]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Inosham|talqılaw]]) 19:44, 2025 j. maydıń 24 (UTC)


Pikirlerińizdi tómendegi kóriniste jazıp qaldırıń.&lt;br&gt;
&lt;pre&gt;
# {{Qollayman}} ~~~~
# {{Qarsıman}} ~~~~
# {{Biytáreppen}} ~~~~
&lt;/pre&gt;

==== Qollap-quwatlawshı / Support ====
# {{Qollayman}}. Usınıs ashılıp jaqsı boldı, derek beriwdi bir standartqa keltire almay júr edik. Men sol burınǵı úrdis boyınsha dawam etiw táreptarıman. Wikipediamızda belsendi bolıp júrgenimnen berli maqalalardıń yarımınan kóbin kórip shıqtım, bizde tek bir-eki paydalanıwshı ǵana derekti irkilis belgisinen soń qoyıp júr. Yaǵnıy azshılıq, maqalalarǵa bu kóriniste derek berilgen maqalalar sanı, shamalap, 400 den zıyat emes.  Sonlıqtan usı máseleni bir juwmaqlap alsaq, maqalalardaǵı dereklerdi bir standartqa keltirer edik. --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 21:09, 2025 j. maydıń 24 (UTC)
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Doniyor Yóldoshev|talqılaw]]) 10:43, 2025 j. maydıń 25 (UTC).
# {{Qollayman}} [[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Gozzalina|talqılaw]]) 15:25, 2025 j. maydıń 29 (UTC)
# {{Qollayman}} — Usı waqıtqa shekem jazılǵan maqalalarda usı negizdi qollap kelgenbiz. Bunnan keyin da usı negizdi qollaw táreptarıman. - [[Paydalanıwshı:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Rabiga Shabatova|talqılaw]]) 13:39, 2025 j. maydıń 31 (UTC)


==== Qarsı / Oppose ====
# {{Qarsıman}} Óytkeni, zamanagóy basılımlarda snoska noqattan keyin qoyıladı. Sonday-aq házirgi waqıtta basqa tillerde de snoskanı noqattan keyin jazıwǵa álleqashan ótip boldı. Onıń baslı sebebi zamanagóy texnologiya integraciyası hám imkaniyatı. Snoskanıń noqattan keyin jazılıwınıń '''TIYKARǴÍ SEBEPLERIN TÓMENDEGISHE KELTIRIP ÓTEMEN:'''&lt;br&gt;
'''1.  Oqıw qolaylılıǵı:'''&lt;br&gt;
•  Gáp noqat penen tamamlanǵannan soń snoskanıń qoyılıwı teksti oqıwdı ańsatlastıradı;&lt;br&gt;
•  Oqıwshı dáslep gápti tolıq oqıp alıp, soń snoskaǵa itibar beredi;&lt;br&gt;
'''2.  Tekst dizaynı:'''&lt;br&gt;
•  Noqattan keyin qoyılǵan snoska teksttiń vizuallıq strukturasın buzbaydı;&lt;br&gt;
•  Gáptiń logikalıq jaqtan tamamlanıwın kórsetedi;&lt;br&gt;
'''3.  Xalıqaralıq tájiriybe:'''&lt;br&gt;
•  Wikipedia bul stildi global standart retinde qollanadı;&lt;br&gt;
•  Kóplegen akademiyalıq jurnallar da usı stildi qollaydı;&lt;br&gt;
'''4.  Texnikalıq qolaylılıq:'''&lt;br&gt;
•  Redaktorlar ushın snoskalardı qosıw hám ózgertiw ańsat;&lt;br&gt;
•  Avtomatik snoska sistemalarında bul stil kóbirek qollanıladı;&lt;br&gt;
•  Mashinalıq awdarma, Wikipedia awdarma xızmeti, sonday-aq usı sıyaqlı xızmetlerge elektron tekstti awdarǵanda, yamasa snoskanı avtomat qoyıw, yaki alıp taslaw jumısları noqattan keyin qoyılsa texnikalıq mashqalalardıń aldın aladı. &lt;br&gt;
•  Wikipedia saytındaǵı derlik barlıq tillerde bul usıl kóbirek qollanıladı, sebebi ol oqıwshılar ushın qolaylı hám túsinikli.&lt;br&gt;
Mine usılardı esapqa alsaq, '''NOQATTAN BURIN SNOSKA QOYÍW KÓPLEGEN QOLAYSÍZLÍQLARDÍ PAYDA ETETUǴÍNÍN''' kóriwimizge boladı. Al qaraqalpaq Wikipediası endi táy-táy basıp kiyatırǵan dep aytıwǵa boladı. Sonlıqtan usılardı esapqa alıp, eskishe jurnal stilin qollanbastan, búgingidey texnologiyanıń alǵa ilgerlep baratırǵan dáwirinde texnologiya imkaniyatlarınan keń paydalanıw maqsetke muwapıq.
[[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bekan88|talqılaw]]) 21:28, 2025 j. maydıń 24 (UTC)
# {{Qarsıman}} [[Paydalanıwshı:Jahongir t|Jahongir t]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Jahongir t|talqılaw]]) 04:29, 2025 j. maydıń 30 (UTC)
# {{Qarsıman}} [[Paydalanıwshı:AbzalM|AbzalM]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:AbzalM|talqılaw]]) 14:00, 2025 j. maydıń 30 (UTC)

====  Biytárepler ====
# {{Biytáreppen}} [[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Srajatdin Usnatdinov|talqılaw]]) 11:04, 2025 j. maydıń 31 (UTC)

====  Nátiyje / Result ====
Húrmetli, qaraqalpaqsha Wikipedianıń paydalanıwshıları @[[Paydalanıwshı:Bekan88|Bekan88]], @[[Paydalanıwshı:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]], @[[Paydalanıwshı:Gozzalina|Gozzalina]], @[[Paydalanıwshı:Jahongir t|Jahongir t]], @[[Paydalanıwshı:AbzalM|AbzalM]], @[[Paydalanıwshı:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]], @[[Paydalanıwshı:Rabiga Shabatova|Rabiga Shabatova]]! Qaraqalpaqsha Wikipedianıń ishki qaǵıydalarınan derektiń irkilis belgisinen aldın qollanılıwı boyınsha bolıp ótken dodalawǵa qatnasqanıńız ushın raxmet!

Talqılaw on kún dawamında ashıq turdı hám oǵan jámi 8 (segiz) paydalanıwshı qatnastı. Talqılawda kóterilgen máselede 4 paydalanıwshı qollap-quwatladı, 3 paydalanıwshı qarsı boldı, 1 paydalanıwshı biytárep qaldı.

{{Nátiyje}} [[Wikipedia:Konsensus|Konsensus]] boyınsha alınǵan qararǵa muwapıq, endigiden bılay (usı temada basqa bir talqılaw ashılǵanǵa shekem) qaraqalpaqsha Wikipediada derek joqarıda kórsetilgen úlgi boyınsha (Gáp[1]., Gáp[1],, Gáp[1]:, Gáp[1];, Gáp?[1], Gáp![1], Gáp…[1], (Gáp)[1], «Gáp»[1]) kórsetiledi hám usı qaǵıydaǵa qayshı keletuǵın  maqalalar da usı qaǵıyda boyınsha standartlastırıladı. --[[Paydalanıwshı:Janabaevazizbek|Janabaevazizbek]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Janabaevazizbek|talqılaw]]) 14:53, 2025 j. iyunnıń 3 (UTC)

{{Arxiv tómen}}

== Restoring previous logo ==

Hi dear community, I'm asking if you want to revert the temporary Wikipedia 25 logo, and restore the previous one! In the original task I asked to confirm the date but I had not reply. Please let me know. Many thanks :) [[Paydalanıwshı:Superpes15|Superpes15]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Superpes15|talqılaw]]) 22:35, 2026-jıl 7-avgust (UTC)</text>
      <sha1>e00myeqbmul2ugmp1noikzrzq7n4xpv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>23879</id>
    <revision>
      <id>265737</id>
      <parentid>265702</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:01:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265737</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8185" sha1="1genuppxi2mxtm2sskjzxmmgjtllinb" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25020}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4552}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 5 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4268}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2551}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 9 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 10 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 11 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 12 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 13 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 14 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 15 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 16 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 17 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 18 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 19 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 20 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 21 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 22 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 23 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:423}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 24 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 25 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 26 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 27 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
|-
| 29 || [[User:Begdullaman|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begdullaman&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}}
|-
| 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Nurlibek Urgenichbaev&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}}
|-
| 31 || [[User:Qareken Balasi|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qareken Balasi&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}}
|-
| 32 || [[User:BEGJIGIT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BEGJIGIT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}}
|-
| 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Saxibjamal Esemuratova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}}
|-
| 34 || [[User:Pirnazarova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Pirnazarova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}}
|-
| 35 || [[User:Holder|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Holder&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}}
|-
| 36 || [[User:Miracle0302|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Miracle0302&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}}
|-
| 37 || [[User:Begjigit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Begjigit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}}
|-
| 38 || [[User:Kmoksy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kmoksy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}}
|-
| 39 || [[User:AbzalM|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AbzalM&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}}
|-
| 40 || [[User:ДолбоЯщер|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ДолбоЯщер&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}}
|-
| 41 || [[User:NurkaArzay|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;NurkaArzay&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}}
|-
| 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Gúlxan Medetbekovna&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}}
|-
| 43 || [[User:Bakhit|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bakhit&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}}
|-
| 44 || [[User:Melek jurnalist|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Melek jurnalist&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}}
|-
| 45 || [[User:DARIO SEVERI|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;DARIO SEVERI&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}}
|-
| 46 || [[User:Jannazarova Sh|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jannazarova Sh&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}}
|-
| 47 || [[User:Jámiy|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Jámiy&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}}
|-
| 48 || [[User:İmmortalance|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;İmmortalance&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}}
|-
| 49 || [[User:Romaine|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Romaine&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}}
|-
| 50 || [[User:Kagansky|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kagansky&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}}
{{/end}}</text>
      <sha1>1genuppxi2mxtm2sskjzxmmgjtllinb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi</title>
    <ns>4</ns>
    <id>26380</id>
    <revision>
      <id>265739</id>
      <parentid>265704</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:01:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265739</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6278" sha1="n2wm7x8i2du0afdbz2jvlv6ady6r7g7" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119275}}]]
|-
| 2 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]]
|-
| 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3855}}]]
|-
| 4 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]]
|-
| 5 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]]
|-
| 6 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]]
|-
| 7 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1719}}]]
|-
| 8 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]]
|-
| 9 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]]
|-
| 10 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1210}}]]
|-
| 11 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]]
|-
| 12 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]]
|-
| 13 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]]
|-
| 14 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]]
|-
| 15 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]]
|-
| 16 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]]
|-
| 17 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]]
|-
| 18 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]]
|-
| 19 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:563}}]]
|-
| 20 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]]
|-
| 21 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]]
|-
| 22 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]]
|-
| 23 || [[User:TjBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TjBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]]
|-
| 24 || [[User:Idioma-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Idioma-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]]
|-
| 25 || [[User:Legobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Legobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]]
|-
| 26 || [[User:AvocatoBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvocatoBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]]
|-
| 27 || [[User:Ripchip Bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ripchip Bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]]
|-
| 28 || [[User:HRoestBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;HRoestBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]]
|-
| 29 || [[User:Synthebot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Synthebot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 30 || [[User:Alexbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Alexbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]]
|-
| 31 || [[User:KamikazeBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;KamikazeBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]]
|-
| 32 || [[User:RedBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;RedBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]]
|-
| 33 || [[User:CarsracBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;CarsracBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]]
|-
| 34 || [[User:Movses-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Movses-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]]
|-
| 35 || [[User:Mjbmrbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mjbmrbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]]
|-
| 36 || [[User:BOTijo|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;BOTijo&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]]
|-
| 37 || [[User:MastiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MastiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]]
|-
| 38 || [[User:JackieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JackieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]]
|-
| 39 || [[User:Ptbotgourou|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Ptbotgourou&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]]
|-
| 40 || [[User:SilvonenBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SilvonenBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]]
|-
| 41 || [[User:YiFeiBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;YiFeiBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]]
|-
| 42 || [[User:AvicBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AvicBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]]
|-
| 43 || [[User:Rubinbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rubinbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]]
|-
| 44 || [[User:LaaknorBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;LaaknorBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]]
|-
| 45 || [[User:Zorrobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Zorrobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]]
|-
| 46 || [[User:Vagobot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Vagobot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]]
|-
| 47 || [[User:Maintenance script|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Maintenance script&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]]
|-
| 48 || [[User:MediaWiki default|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MediaWiki default&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]]
|-
| 49 || [[User:Flow talk page manager|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Flow talk page manager&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]]
{{/end}}</text>
      <sha1>n2wm7x8i2du0afdbz2jvlv6ady6r7g7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge)</title>
    <ns>4</ns>
    <id>27432</id>
    <revision>
      <id>265738</id>
      <parentid>265703</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T12:01:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Jembot</username>
        <id>4424</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı</comment>
      <origin>265738</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7876" sha1="99mdy78agz9nts0wd70i5stv86o5v17" xml:space="preserve">{{/begin|50}}
|-
| 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119275}}]] || {{Permissions|JigildikBot}}
|-
| 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25020}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}}
|-
| 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qaraqalpaqpan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}}
|-
| 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|Srajatdin Usnatdinov]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}}
|-
| 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4552}}]] || {{Permissions|Bekan88}}
|-
| 6 || [[User:MrshaxasBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MrshaxasBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}}
|-
| 7 || [[User:Inosham|Inosham]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}}
|-
| 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4268}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}}
|-
| 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:3855}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}}
|-
| 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Abdullaeva Shaxnoza-Banu&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}}
|-
| 11 || [[User:Xqbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Xqbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}}
|-
| 12 || [[User:EmausBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;EmausBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}}
|-
| 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2551}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}}
|-
| 14 || [[User:Рахман3|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Рахман3&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}}
|-
| 15 || [[User:MerlIwBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MerlIwBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}}
|-
| 16 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:1719}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}}
|-
| 17 || [[User:Rabiga Shabatova|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Rabiga Shabatova&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}}
|-
| 18 || [[User:Luckas-bot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Luckas-bot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}}
|-
| 19 || [[User:PirjanovNurlan|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;PirjanovNurlan&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}}
|-
| 20 || [[User:SieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;SieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}}
|-
| 21 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1210}}]] || {{Permissions|Jembot}}
|-
| 22 || [[User:VolkovBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;VolkovBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}}
|-
| 23 || [[User:Anas1712|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Anas1712&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}}
|-
| 24 || [[User:Qarahat|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Qarahat&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}}
|-
| 25 || [[User:Gozzalina|Gozzalina]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}}
|-
| 26 || [[User:TXiKiBoT|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;TXiKiBoT&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}}
|-
| 27 || [[User:WikitanvirBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;WikitanvirBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}}
|-
| 28 || [[User:Makenzis|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Makenzis&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:924}}]] || {{Permissions|Makenzis}}
|-
| 29 || [[User:Addbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Addbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}}
|-
| 30 || [[User:ZéroBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ZéroBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}}
|-
| 31 || [[User:ArthurBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;ArthurBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}}
|-
| 32 || [[User:Kuwanishbek|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Kuwanishbek&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}}
|-
| 33 || [[User:AlefZet|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;AlefZet&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}}
|-
| 34 || [[User:JAnDbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;JAnDbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}}
|-
| 35 || [[User:Aysabirlijol|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Aysabirlijol&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}}
|-
| 36 || [[User:Umarxon III|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Umarxon III&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:615}}]] || {{Permissions|Umarxon III}}
|-
| 37 || [[User:FoxBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;FoxBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}}
|-
| 38 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:563}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}}
|-
| 39 || [[User:MelancholieBot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;MelancholieBot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}}
|-
| 40 || [[User:Baurzhanuly|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Baurzhanuly&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}}
|-
| 41 || [[User:Biypona|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Biypona&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}}
|-
| 42 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Bazarbaeva Eleonora&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}}
|-
| 43 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:423}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}}
|-
| 44 || [[User:Escarbot|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Escarbot&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}}
|-
| 45 || [[User:QRNKS|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;QRNKS&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}}
|-
| 46 || [[User:Pathoschild|Pathoschild]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}}
|-
| 47 || [[User:Mrshaxas|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Mrshaxas&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}}
|-
| 48 || [[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}}
|-
| 49 || [[User:Minorax|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Minorax&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}}
|-
| 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|&lt;span style=&quot;color:gray&quot;&gt;Muxammedqudaynazarov&lt;/span&gt;]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}}
{{/end}}</text>
      <sha1>99mdy78agz9nts0wd70i5stv86o5v17</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Rehweiler</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44528</id>
    <revision>
      <id>265751</id>
      <parentid>263508</parentid>
      <timestamp>2026-08-08T02:45:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>9299</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>265751</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1605" sha1="mleu7cew71n1786z5nmgccudfdnd9fw" xml:space="preserve">{{Xalıq punkti infoqutısı
| qaraqalpaqsha atı = Rehweiler
| negizgi atı = 
| túri = kommuna
| súwret = [[Fayl:Bahnhof Rehweiler Straßenseite.JPG|300px]]
| gerb = DEU Rehweiler COA.svg
| bayraq = 
| lat_dir = | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = 
| lon_dir = | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = 
| mámleket = {{GER}}
| region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat
| region = Rhineland-Palatinate
| kestede region = Rheinland-Pfalz
| rayon túri = Rayon
| rayon = Kusel
| basshı túri = Burgomistr
| jer maydanı = 6,74
| xalıq sanı = 446
| sanalǵan jıl = 2017
| waqıt zonası = +1
| DST = bar
| telefon kodı = 06383
| pochta indeksi = 66907
| avtomobil kodı = KUS
| identifikator túri = Administrativlik birlik identifikaciya nomeri{{!}}Rásmiy kodı
| sanlı identifikator = 
}}
'''Rehweiler''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Kusel (rayon)|Kusel]] rayonı quramına kiredi.

== Xalqı ==
Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 446 adamdı quraǵan.

=== Keste kórinisinde ===
{{Xalıq sanı.wd||Keste}}

== Geografiyası ==
Jer maydanı — 6,74&amp;nbsp;km&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
{{Commons kategoriya|Rehweiler}}
* {{OSM baylanıs|1246486}}
* [https://web.archive.org/web/20100718174015/http://www.rehweiler.de/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}}

{{Kusel rayonı qalaları}}
{{Sırtqı siltemeler}}
{{Germaniya-geo-stub}}

[[Kategoriya:Kusel (rayon)]]
[[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]]</text>
      <sha1>mleu7cew71n1786z5nmgccudfdnd9fw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Vladimir Putin</title>
    <ns>0</ns>
    <id>44575</id>
    <revision>
      <id>265741</id>
      <parentid>265438</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T13:51:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Ayxan Dáryabay qızı</username>
        <id>14178</id>
      </contributor>
      <origin>265741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="74816" sha1="ob8w7mac10clgxw375unzchaq8xyvv0" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı|atı=Vladimir Putin|súwret=Vladimir Putin (2017-01-17) (cropped).jpg|uzınlıq= 300px |lawazımı = Rossiya Prezidenti |bayraq2= Coat of Arms of the Russian Federation.svg |lawazımǵa kirisiw sánesi=[[2012]]-jıl [[7-may]]|premyer=[[Viktor Zubkov]] (v. b.)&lt;br /&gt;[[Dmitriy Medvedev]]&lt;br/&gt;[[Mixail Mishustin]]|aldınǵısı=[[Dmitriy Medvedev]]&lt;ref&gt;[https://m.kun.uz/news/2018/03/19/rossia-prezidenti-sajlovlarining-akunij-natizalari-dearli-malum-buldi Россия президенти сайловларининг якуний натижалари деярли маълум бўлди] 19.03.2018&lt;/ref&gt;|lawazımǵa kirisiw sánesi_2=2000-jıl 7-may|lawazımnan ketiw sánesi_2=2008-jıl 7-may|premyer_2=[[Mixail Kasyanov]]&lt;br /&gt;[[Viktor Xristenko]] (v. b.)&lt;br /&gt;[[Mixail Fradkov]]&lt;br /&gt;[[Viktor Zubkov]]|aldınǵısı_2=[[Boris Elcin]]|keyingisi_2=[[Dmitriy Medvedev]]|bayraq_3=Government.ru logo.svg|bayraq2_3=Flag of Russia.svg|lawazımı_3=[[:ru:Председатель Правительства Российской Федерации|Rossiya bas ministri]]|lawazımǵa kirisiw sánesi_3=2008-jıl 8-may|lawazımnan ketiw sánesi_3=2012-jıl 7-may|prezident_3=[[Dmitriy Medvedev]]|aldınǵı isker_3=[[Viktor Zubkov]]|keyingi isker_3=[[Viktor Zubkov]] (v. b.)&lt;br /&gt;[[Dmitriy Medvedev]]|lawazımǵa kirisiw sánesi_4=1999-jıl 16-avgust|lawazımnan ketiw sánesi_4=2000-jıl 7-may|prezident_4=[[Boris Elcin]]|aldınǵı isker_4=[[Sergey Stepashin]]|keyingi isker_4=[[Mixail Kasyanov]]|bayraq_5=Flag of Russia.svg|bayraq2_5=Flag of Belarus.svg|lawazımı_5=[[:ru:Союзное государство|Awqam]] keńesi baslıǵı|lawazımǵa kirisiw sánesi_5=2008-jıl 27-may|lawazımnan ketiw sánesi_5=2012-jıl 18-iyul|aldınǵı isker_5=[[Viktor Zubkov]]|keyingi isker_5=[[Dmitriy Medvedev]]|bayraq_6=Логотип партии &quot;Единая Россия&quot;.svg|bayraq2_6=Flag of Russia.svg|lawazımı_6=[[:ru:Единая Россия|Birlesken Rossiya partiyası baslıǵı]]|lawazımǵa kirisiw sánesi_6=2008-jıl 7-may|lawazımnan ketiw sánesi_6=2012-jıl 26-may|aldınǵı isker_6=[[Boris Grizlov]]|keyingi isker_6=[[Dmitriy Medvedev]]|bayraq_7=Flag of the CIS.svg|bayraq2_7=Emblem of CIS.svg|lawazımı_7=[[ǴMDA]] keńesi baslıǵı|lawazımǵa kirisiw sánesi_7=2000-jıl 25-yanvar|lawazımnan ketiw sánesi_7=2003-jıl 29-yanvar|aldınǵı isker_7=[[Boris Elcin]]|keyingi isker_7=[[Leonid Kuchma]]|lawazımǵa kirisiw sánesi_8=2004-jıl 16-sentyabr|lawazımnan ketiw sánesi_8=2006-jıl 20-may|aldınǵı isker_8=[[Leonid Kuchma]]|keyingi isker_8=[[Nursultan Nazarbaev]]|wákillik baslanıwı_9=2017-jıl 1-yanvar|wákillik tamamlanıwı_9=2017-jıl 31-dekabr|aldınǵı isker_9=[[Almazbek Atambayev]]|keyingi isker_9=[[Imamali Rahmon]]|lawazımı_10=[[:ru:Совет Безопасности Российской Федерации|Qáwipsizlik keńesi sekretarı]]|lawazımǵa kirisiw sánesi_10=1999-jıl 29-mart|lawazımnan ketiw sánesi_10=1999-jıl 9-avgust|prezident_10=[[Boris Elcin]]|aldınǵı isker_10=[[Nikolay Bordyuja]]|keyingi isker_10=[[Sergey Ivanov]]|tuwılǵan sánesi=07.10.1952|tuwılǵan jeri=[[Sank-Peterburg]]|puqaralıǵı={{RUS}}|partiyası=[[:ru:Коммунистическая партия Советского Союза|KPSS]] (1975—1991)&lt;br /&gt;[[:ru:Наш дом — Россия|Biziń úy – Rossiya]] (1995}&lt;br /&gt;«[[:ru:Единая Россия|Birlesken Rossiya]]»(2008—2012) ||ómirlik joldası=[[Lyudmila Putina]] (1983—2013)&lt;ref&gt;[http://runews24.ru/politics/divorce-putin-family.html Владимир и Людмила Путины официально сообщили о разводе] 06.06.2013&lt;/ref&gt;|balaları='''qızları:'''[[Katerina Tixonova]]&lt;br /&gt;[[Mariya Putina]]&lt;ref&gt;[http://www.ng.ru/regions/2006-09-29/1_dochki.html Дочки президента продолжают обучение в Петербурге] Независимая газета 29.09.2006&lt;/ref&gt;|bilim alǵan jeri=1). [[Sankt-Peterburg universiteti]];&lt;br /&gt;2). [[:ru:Академия Федеральной службы безопасности России|KGB Joqarǵı mektebi]];&lt;br /&gt;3). [[:ru:Академия внешней разведки|KGB Razvedka mektebi]]|kásibi=yurist, razvedchik|ilimiy dárejesi=Ekonomika pánleri kandidatı|sayt=http://kremlin.ru}}

[[Сурет:Voice of Vladimir Putin (24.2.2022).ogg|нобай|оңға|Vladimir Putinniń dawısı&lt;br&gt;{{small|Putinniń Ukrainadaǵı arnawlı áskeriy operaciyanıń baslanǵanın járiyalawı&lt;br&gt;2022 jıl 24 fevral}}]]

'''Vladimir Vladimirovich Putin''' ([[1952|1952-jıl]] [[7-oktyabr]], [[Leningrad wálayatı|Leningrad]]) — rossiyalı siyasatshı hám házirgi [[Rossiya]] prezidenti. Putin 1999-jıldan berli prezident yamasa bas ministr sıpatında úzliksiz jumıs alıp barmaqta: 1999-2000 hám 2008-2012-jıllar aralıǵında bas ministr, 2000-2008-jıldan hám 2012-jıldan berli prezident.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-timeline-idUSKCN1UZ185 | bet = Timeline: Vladimir Putin - 20 tumultuous years as Russian President or PM |lang= en | baspaxana = [[Reuters]] | sáne = 2019-jıl 9-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211129195453/https://www.reuters.com/article/us-russia-putin-timeline-idUSKCN1UZ185 |date= 2021-11-29}}&lt;/ref&gt; Ol [[Iosif Stalin]]nen berli eń uzaq waqıt jumıs alıp barıp atırǵan rossiyalı yamasa sovet basshısı.

Putin 16 jıl dawamında SSSR MQK sırtqı razvedka oficeri bolıp isledi hám podpolkovnik bolıp, 1991-jılı octavkaǵa shıqqanınan keyin [[Sankt-Peterburg]]ta óziniń siyasiy karerasın basladı. 1996-jılı ol prezident [[Boris Elcin]]niń hákimshiligine qosılıw ushın [[Moskva]]ǵa kóshti. Ol Federal qáwipsizlik xızmeti (FQX) direktorı, Rossiya Qáwipsizlik Keńesiniń xatkeri sıyaqlı lawazımlarda boldı hám 1999-jılı avgustta bas ministr etip tayınlandı.
Elcinniń octavkasınan keyin Putin prezident wazıypasın atqardı hám tórt ayǵa shamalas waqıt ishinde rásmiy túrde Prezident bolıp saylandı. Keyin ala ol 2004-jılı qayta saylandı. Konstituciyalıq sheklewler sebepli izbe-iz eki prezidentlik múddetke saylana almaǵan Putin [[Dmitriy Medvedev]] prezidentligi dáwirinde 2008-jıldan 2012-jılǵa shekem bas ministr lawazımın atqarǵan. Ol dawlı 2012-jılǵı saylawdan keyin prezidentlikke qaytıp keldi. 2021-jıl aprel ayındaǵı referendumnan keyin ol bir neshe konstituciyalıq dúzetiwlerge qol qoydı hám prezidentlik wákilligin 2036-jılǵa shekem sozıwshı, jáne eki márte qayta saylanıw imkaniyatın beriwshi ózgerislerdi tastıyıqladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/31188753.html | bet = Путин өзіне тағы екі мерзімге сайлануға мүмкіндік беретін заңға қол қойды |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2021-jıl 6-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230930000601/https://www.azattyq.org/a/31188753.html |date= 2023-09-30}}&lt;/ref&gt;
Putin prezidentliginiń dáslepki jıllarında Rossiya ekonomikası jılına ortasha jeti procentke ósti,&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.nytimes.com/2020/02/18/business/russia-economic-growth.html | bet = Pessimistic Outlook in Russia Slows Investment, and the Economy |lang= en | baspaxana = [[The New York Times]] | avtor = Kramer, Andrew E. | sáne = 2020-jıl 18-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230924231208/https://www.nytimes.com/2020/02/18/business/russia-economic-growth.html |date= 2023-09-24}}&lt;/ref&gt; bul ekonomikalıq reformalar hám neft hám gaz bahasınıń bes esege ósiwine baylanıslı edi.&lt;ref name=&quot;sakwa&quot;&gt;{{кітап|сілтеме= http://www.dawsonera.com/depp/reader/protected/external/AbstractView/S9780203931936 |авторы= Sakwa, Richard |тақырыбы= Путин: Ресейдің таңдауы (9-том) |шынайы атауы= Putin: Russia’s Choice (Chapter 9) |баспасы= Routledge |жыл= 2007}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Judah, Ben |тақырыбы= Нәзік империя: Ресейдің Владимир Путинді қалай сүйіп, ұнатпай қалғаны |шынайы атауы= Fragile Empire: How Russia Fell In and Out of Love with Vladimir Putin |беттері= 17 |баспасы= [[Йель университетінің баспасы]] |жыл= 2013}}&lt;/ref&gt; Bunnan tısqarı, Putin Ekinshi Chechen urısında jeńiske erisip, regiondaǵı federal hákimiyattı tikledi. Prezident [[Dmitriy Medvedev]] dáwirinde bas ministr bolǵan Putin Gruziya menen urıstı, armiya hám policiya reformasın baqladı. 2014-jılı Putin basshılıǵı Ukrainaǵa tiyisli bolǵan Qırım aymaǵın annekciyaladı. Bul isti xalıqaralıq jámiyetshiliktiń kópshiligi tán almadı hám Rossiyaǵa sankciyalar saldı, nátiyjede mámlekette finanslıq krizis júz berdi. Ol sonday-aq Siriya puqaralıq urısı waqtında óz awqamlası [[Bashar al-Asad]]tı qollap-quwatlaw ushın Siriyaǵa áskeriy aralasıwǵa buyrıq berdi, nátiyjede Shıǵıs Jer Orta teńizinde turaqlı áskeriy-teńiz bazaların ornatıldı.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Borshchevskaya, Anna |тақырыбы= Путиннің Сириядағы соғысы |шынайы атауы= Putin's War in Syria |беттері= 70, 71, 80, 81, 157, 169, 171, 174 |баспасы= I.B. Tauris |жыл= 2022 |isbn= 978-0-7556-3463-7}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.aljazeera.com/news/2015/09/russian-carries-air-strikes-syria-150930133155190.html | bet = Russia carries out first air strikes in Syria |lang= en | baspaxana = [[Әл-Жазира телеарнасы]] | sáne = 2015-jıl 30-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20150930155218/http://www.aljazeera.com/news/2015/09/russian-carries-air-strikes-syria-150930133155190.html |date= 2015-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Geukjian, Ohannes |тақырыбы= 5: Ресейдің Дипломатия, Соғыс, Бейбітшілік жасауы, 2017–19 |шынайы атауы= 5: Russian Diplomacy, War, and Peace Making, 2017–19 |беттері= 196 |баспасы= McGill-Queen's University Press |жыл= 2022 |isbn= 978-0-2280-0829-3}}&lt;/ref&gt;  Tórtinshi prezidentlik múddetinde, 2022-jıl fevralda Rossiya Ukraina jerine basıp kirdi. Bul is xalıqaralıq jámiyetshilik tárepinen sınǵa alındı hám keńeytilgen sankciyalar belgilendi. 2022-jıldıń sentyabrinde ol xalıqtı áskeriy xızmetke shaqırıp, Ukrainanıń tórt wálayatın Rossiyaǵa kúsh penen qosıp aldı. 2023-jıldıń mart ayında Xalıqaralıq jınayat sudı (XJS) Putindi urıs dáwirinde júz bergen áskeriy jınayatlar ushın qamaqqa alıwǵa buyrıq berdi.&lt;ref name=&quot;hague&quot;&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/gaaga-court-issued-arrest-warrant-on-putin/32323864.html | bet = Гаага соты Владимир Путинді тұтқындауға ордер берді. Бұл нені білдіреді? |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2023-jıl 18-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20231004093039/https://www.azattyq.org/a/gaaga-court-issued-arrest-warrant-on-putin/32323864.html |date= 2023-10-04}}&lt;/ref&gt; 2023-jıldıń iyun ayında ol Vagner toparı kóterilisinen aman qaldı. 2024-jıldıń múddetke qayta saylandı.
Putin hákimiyatı dáwirinde Rossiyanıń siyasiy sisteması avtoritar diktaturaǵa aylandı.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://books.google.at/books?id=H2F_EAAAQBAJ&amp;redir_esc=y |авторы= Plokhy, Serhii |тақырыбы= Ресей-Украина соғысы |шынайы атауы= The Russo-Ukrainian War |баспасы= [[Penguin Books]] |жыл= 2023 |isbn= 978-1-80206-179-6}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240310000925/https://books.google.at/books?id=H2F_EAAAQBAJ&amp;redir_esc=y |date= 2024-03-10}}&lt;/ref&gt; Onıń hákimiyatı keń tarqalǵan korrupciya hám insan huqıqlarınıń buzılıwı, siyasiy oppoziciyanı repressiya etiwi, Rossiyadaǵı ǵárezsiz ǵalaba xabar qurallarına qarsı cenzura shólkemlestiriwi, sonday-aq, erkin hám ádil saylawlardıń joqlıǵı sıyaqlı ózgeshelikleri menen xarakterlenedi.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://www.cambridge.org/us/universitypress/subjects/politics-international-relations/russian-and-east-european-government-politics-and-policy/building-authoritarian-polity-russia-post-soviet-times?format=HB&amp;isbn=9781107130081 |авторы= Gill, Graeme |тақырыбы= Авторитарлық саясатты құру: Посткеңестік дәуірдегі Ресей |шынайы атауы= Building an Authoritarian Polity: Russia in Post-Soviet Times |баспасы= [[Кэмбридж университеті]]нің баспасы |жыл= 2016 |isbn= 978-1-80206-179-6}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20180724222211/http://www.cambridge.org/us/academic/subjects/politics-international-relations/russian-and-east-european-government-politics-and-policy/building-authoritarian-polity-russia-post-soviet-times?format=HB&amp;isbn=9781107130081 |date= 2018-07-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= http://ebooks.cambridge.org/ref/id/CBO9781316761649 |авторы= Reuter, Ora John |тақырыбы= Үстем партиялардың шығу тегі: посткеңестік Ресейдегі авторитарлық институттардың құрылуы |шынайы атауы= The Origins of Dominant Parties: Building Authoritarian Institutions in Post-Soviet Russia |баспасы= [[Кэмбридж университеті]]нің баспасы |жыл= 2017 |isbn= 978-1-316-76164-9}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20191211113905/http://ebooks.cambridge.org/ref/id/CBO9781316761649 |date= 2019-12-11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691212463/weak-strongman |авторы= Frye, Timothy |тақырыбы= Әлсіз атаман: Путиндік Ресейдегі биліктің шектері |шынайы атауы=  Weak Strongman: The Limits of Power in Putin's Russia |баспасы= [[Принстон университетінің баспасы]] |жыл= 2021 |isbn= 978-0-691-21246-3}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220225005434/https://press.princeton.edu/books/hardcover/9780691212463/weak-strongman |date= 2022-02-25}}&lt;/ref&gt;

== Shańaraǵı ==
{{multiple image
| align             = left
| direction         = horizontal
| caption_align     = center
| image1         = Vladimir Spiridonovich Putin.jpg
| caption1       = Putinniń ákesi, Vladimir Spiridonovich Putin
| width1         = 111
| image2         = Maria Ivanovna Shelomova.jpg
| caption2       = Putinniń anası, Mariya Ivanovna SHelomova
| width2         = 83
}}
Vladimir Putin 1952-jılı 7-oktyabrde [[Leningrad]] qalasında (házirgi [[Sankt-Peterburg|Sank-Peterburg]]) dúnyaǵa kelgen.&lt;ref name=&quot;resmiy&quot;&gt;{{web deregi | url = http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 | bet = Биография · Владимир Путин |lang= ru | baspaxana = [[Ресей президенті]]нің ресми сайты | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240309150012/http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 |date= 2024-03-09}}&lt;/ref&gt; Ol shańaraǵındaǵı 3 perzenttiń eń kishkenesi bolǵan. Ata-anası Vladimir Spiridonovich Putin (1911–1999) hám [[Mariya Ivanovna]] Putina (tuwılǵan jeri Shelomova; 1911–1998). Atası Spiridon Putin (1879–1965) [[Vladimir Lenin]] hám [[Iosif Stalin]]niń jeke aspazı bolǵan.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://tass.ru/obschestvo/5020931 | bet = Путин рассказал, что его дед работал поваром у Ленина и Сталина |lang= ru | baspaxana = [[ТАСС]] | sáne = 2018-jıl 11-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20211029212319/https://tass.ru/obschestvo/5020931 |date= 2021-10-29}}&lt;/ref&gt;  Putin tuwılmastan burın onıń eki aǵası qaytıs bolǵan: 1930-jılı tuwılǵan Albert náresteliginde qaytıs bolsa, 1940-jılı tuwılǵan Viktor 1942-jılı Ekinshi Jer júzlik urısta Fashistlerdiń Leningradtı qamal qılǵanda difteriyadan qaytıs boladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5defc0f79a79475a6f6886e5 | bet = Путин сообщил о найденной поисковиками могиле брата |lang= ru | baspaxana = [[РБК]] | sáne = 2019-jıl 10-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230119041510/https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5defc0f79a79475a6f6886e5 |date= 2023-01-19}}&lt;/ref&gt;

Putinniń anası zavod jumısshısı bolsa, ákesi Sovet Áskeriy-teńiz kúshleriniń áskeri bolǵan, 1930-jıllardıń basında súńgiwshi qayıq flotında xızmet etken. Nacistler Germaniyasınıń Sovet Awqamına basıp kirgen waqtında 
onıń ákesi [[NKVD]]nıń joq etiwshi batalonında xızmet etken.&lt;ref name=&quot;firstperson&quot;&gt;{{кітап|сілтеме= https://archive.org/details/firstpersonaston00puti/page/208 |авторы= Vladimir Putin; Nataliya Gevorkyan; Natalya Timakova; Andrei Kolesnikov |тақырыбы= Бірінші жақтан: Ресей президенті Владимир Путиннің таңғаларлықтай ашық автопортреті |шынайы атауы= First person: an astonishingly frank self-portrait by Russia's president Vladimir Putin |баспасы= PublicAffairs |жыл= 2000 |isbn= 978-1-58648-018-9}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.nytimes.com/books/first/p/putin-first.html | bet = First Person: An Astonishingly Frank Self-Portrait by Russia's President Vladimir Putin |lang= en | baspaxana = [[The New York Times]] | avtor = Gevorkyan, Nataliya; Timakova, Natalya және Kolesnikov, Andrei | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20180312213049/http://www.nytimes.com/books/first/p/putin-first.html |date= 2018-03-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://articles.latimes.com/2000/mar/19/news/mn-10446/2 | bet = Putin’s Obscure Path From KGB to Kremlin |lang= en | baspaxana = [[Los Angeles Times]] | avtor = Paddock, Richard C. | sáne = 2000-jıl 19-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20160304130141/http://articles.latimes.com/2000/mar/19/news/mn-10446/2 |date= 2016-03-04}}&lt;/ref&gt; Keyin ol turaqlı ásker qatarına almastırılıp 1942-jılı awır jaraqat aladı. Putinniń dayı kempir apası 1941-jılı [[Tver wálayatı]]nda nemis áskerleri tárepinen óltiriledi hám jáne birneshe dayı aǵaları [[Ullı Watandarlıq Urıs]]ta xabarsız joqbolǵan.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Sakwa, Richard |тақырыбы= Қайта келген Путин: Заманауи Ресейдегі билік пен қайшылық |шынайы атауы= Putin Redux: Power and Contradiction in Contemporary Russia |беттері= 2 |жыл= 2014 |isbn= 978-0-7434-9607-0}}&lt;/ref&gt;

== Bіlіmі ==
[[Сурет:Vladimir Putin as a child.jpg|нобай|солға|130px|Putinniń bala gezi, 1960 – jılı]]
1960 – jılı 1 – sentyabrde Putin [[Leningrad]]taǵı №193 mektepte oqıwın basladı. 1968 – jılı ol №281 mektepte (texnologiyalıq institut tiykarındaǵı ximiyalıq baǵdardaǵı arnawlı mektep) oqıydı. Ol óz klasındaǵı 45 oqıwshınıń ishinde Jas pionerler qatarında bolmaǵan jalǵız oqıwshılardan biri boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://russia.rin.ru/guides_e/2637.html | bet = Prime Minister |lang= en | baspaxana = russia.rin.ru | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220211191445/https://russia.rin.ru/guides_e/2637.html |date= 2022-02-11}}&lt;/ref&gt;  12 jasında ol sambo hám dzyudo menen shuǵıllana basladı. Bos waqıtlarında ol [[Karl Marx|Karl Marks,]] [[Fridrix Engels]], [[Vladimir Lenin]] shıǵarmaların oqıwdı jaqsı kóretuǵın edi.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://books.google.com/books?id=2jzf8FsShUgC&amp;q=marx |авторы= Truscott, Peter |тақырыбы= Путиннің прогрессі: Ресейдің бүкпе президенті Владимир Путиннің өмірбаяны |шынайы атауы= Putin's Progress: A Biography of Russia's Enigmatic President, Vladimir Putin |баспасы= Pocket Books |жыл= 2005 |isbn= 978-0-7434-9607-0}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230405024632/https://books.google.com/books?id=2jzf8FsShUgC&amp;q=marx |date= 2023-04-05}}&lt;/ref&gt; №281 mektepte Putin [[Nemec tili|nemec]] hám [[Inglis tili|inglis]] tillerin úyrendi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.haaretz.com/news/world/1.582099 | bet = In Tel Aviv, Putin's German Teacher Recalls 'Disciplined' Student |lang= en | baspaxana = Haaretz | sáne = 2014-jıl 26-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20151119182033/http://www.haaretz.com/world-news/1.582099 |date= 2015-11-19}}&lt;/ref&gt;

Putin 1970 – jılı Andrey Jdanov atındaǵı Leningrad mámleketlik universitetiniń (házirgi [[Sankt-Peterburg mámleketlik universiteti]]) yuridika fakultetine oqıwǵa kirip, onı 1975 – jılı tamamladı. Onıń diplomlıq jumısı «Xalıq aralıq huqıqtaǵı eń qolaylı shárayat jaratıw tártibi» temasında boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://law.spbu.ru/AboutFaculty/History/Alumni/Executive.aspx | bet = Путин Владимир Владимирович |lang= ru | baspaxana = Выпускники — Исполнительная власть. [[Санкт-Петербург мемлекеттік университеті]]нің заң факультеті}} {{Wayback|url= https://webcitation.org/6IqLubz5Z?url=http://law.spbu.ru/AboutFaculty/History/Alumni/Executive.aspx |date= 2013-08-13}}&lt;/ref&gt;  Oqıw dáwirinde Putin KBKP (KPSS) qatarına kiriwge arza berdi hám partiya aǵzalıǵında onıń 1991 – jılı ıdırawına shekem boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml | bet = От Первого Лица (6-ой раздел) |lang= ru | avtor = Путин, Владимир Владимирович}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20090630150907/http://www.kremlin.ru/articles/bookchapter6.shtml |date= 2009-06-30}}&lt;/ref&gt; Bunnan tısqarı, ol jerde Putin ekonomikalıq huqıqtan sabaq bergen professordıń járdemshisi [[Anatoliy Sobchak]] penen tanıstı. Sobchak keyin ala Rossiya Konstituciyası аvtоrlarının biri boldı. Sobchaktıń Sankt-Peterburgtegi hamalında Putinniń tásiri bolǵan bolsa, Sobchak Moskvadaǵı Putinniń lawazımǵa iye bolıwında járdem berdi.&lt;ref name=&quot;vlast2010&quot;&gt;{{кітап|сілтеме= http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf |авторы= [[Владимир Валерианович Прибыловский|Владимир Прибыловский]] |тақырыбы= БИЛІК-2010: 60 өмірбаян |шынайы атауы= ВЛАСТЬ-2010: 60 биографий |баспасы= Мәскеу: Panorama |жыл= 2010 |беттері= 132–139 |isbn= 978-5-94420-038-9}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20130731145504/http://scilla.ru/works/knigi/vlast2010.pdf |date= 2013-07-31}}&lt;/ref&gt;

1997 –jılı ol [[Sankt-Peterburg]] konshılıq universitetinde Ekonomika ilimleriniń kandidatı boldı. Dissertaciyasının teması «Bazar qatnasıqlarınıń qáliplesiw shárayatında regionnıń mineral-shiykizat bazasın kóbeytiwdi strategiyalıq rejelestiriw» bolǵan.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.gazeta.ru/2006/03/28/oa_193799.shtml | bet = Путина не смогли завалить «черные рецензенты» |lang= ru | baspaxana = Gazeta.ru | avtor = Вартанов, Михаил | sáne = 2006-jıl 28-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20160818065327/https://www.gazeta.ru/2006/03/28/oa_193799.shtml |date= 2016-08-18}}&lt;/ref&gt;  Onıń ilimiy basshısı Vladimir Litvinenko boldı hám Litvinenko keyin ala Putinniń 2000 hám 2004 jıllardaǵı Sankt-Peterburgtegi saylaw aldı kampaniyalarına basshılıq etti.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/09/Putin-Dissertation-Event-remarks-with-slides.pdf | bet = The Mystery of Vladimir Putin's Dissertation |lang= en | baspaxana = The Brookings Institution | avtor = Danchenko, Igor; Gaddy, Clifford | sáne = 2006-jıl 30-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240225145253/https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2012/09/Putin-Dissertation-Event-remarks-with-slides.pdf |date= 2024-02-25}}&lt;/ref&gt;

2005 – jılı [[Vashington]]daǵı Brukings institutınıń aǵzaları [[Klifford Gaddi]] hám [[Igor Danchenko]] Putindi plagiatlıqta ayıpladı. Olardıń aytıwınsha, Putin 1978 – jılı basıp shıǵarılǵan professorlar Uilyam King hám Devid Klilandtıń «Strategiyalıq rejelestiriw hám siyasat» maqalasınan úzindilerdi kóshirip alǵan yamasa sál ózgertken.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.svoboda.org/a/29076908.html | bet = Ксерокс на даче: тайна фальшивой диссертации Владимира Путина |lang= ru | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | avtor = Волчек, Дмитрий | sáne = 2021-jıl 6-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20180305143410/https://www.svoboda.org/a/29076908.html |date= 2018-08-03}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.svoboda.org/a/29082730.html | bet = &quot;Пусть сам Путин скажет, что это не плагиат&quot;: Литвиненко отвечает Пескову |lang= ru | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | avtor = Волчек, Дмитрий | sáne = 2021-jıl 6-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210826065602/https://www.svoboda.org/a/29082730.html |date= 2021-08-26}}&lt;/ref&gt;

== KSRO MQK (KGB) lawazımı ==
[[Сурет:Vladimir Putin in KGB uniform.jpg|нобай|солға|120px|MQK xızmetkeri Putin, 1980 – jılı]]
1975 jılı Putin KSRO MQK aǵzası boldı hám Oxta, Leningradtaǵı 401-MQK mektebinde oqıwın basladı. 1977 – jıldan keyin ol KSRO MQK Leningrad hám Leningrad wálayatı boyınsha basqarmasınıń tergew bóliminde qarsı barlawshı (kontrrazvedka) bolıp isledi. 1984 – jılı ol Moskvadaǵı [[Yuriy Andropov]] atındaǵı Qızıl bayraqlı institutqa oqıwǵa jiberildi.

Kópshilik derekler Putindi MQK [[Jańa Zelandiya]]ǵa jibergenin aytadı, bul maǵlıwmat Jańa Zelandiya gúwaları hám húkimet jazıwları arqalı tastıyıqlanǵan. Bunı rossiyalıq qáwipsizlik xızmeti ele tastıyıqlamadı. Uaitakere qalasınıń burınǵı méri Bob Harvi hám burınǵı premyer-ministr Devid Longi Putin Vellington hám Oklendte xızmet etken dep málim etti.&lt;ref name=&quot;metro&quot;&gt;{{web deregi | url = https://www.metromag.co.nz/society/putin-and-me | bet = Metro — Putin and Me |lang= en | baspaxana = metromag.co.nz | avtor = Harvey, Bob | sáne = 2021-jıl 14-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220313004534/https://www.metromag.co.nz/society/putin-and-me |date= 2022-03-13}}&lt;/ref&gt; Ol bir az waqıt Vellington ortalıǵında Baťa ayaq kiyim dúkanında satıwshı bolıp jasırın islegen degen boljawlar bar.

1985–1990–jılları ol [[Drezden]], Shıǵıs Germaniyada awdarmashı sıpatında jasırın isledi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php | bet = Putin set to visit Dresden, scene of his work as KGB spy, to tend relations with Germany |lang= en | baspaxana = [[Ассошиэйтед Пресс|The Associated Press]] | avtor = McHugh, David | sáne = 2006-jıl 9-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20090326123503/http://www.iht.com/articles/ap/2006/10/09/europe/EU_GEN_Germany_Russia.php |date= 2009-03-26}}&lt;/ref&gt;   Drezdende xızmette turǵan Putin KGB-nıń Shtazi qupiya policiyasında baylanıs oficerleriniń biri bolıp isledi hám podpolkovnik dárejesine shekem kóterildi. Kremldıń rásmiy saytınıń xabar beriwinshe, Shıǵıs Germaniyanıń kommunistlik rejimi Putindi «ULıwma milliy armiya aldındaǵı xızmetleri ushın» qola medalı menen sıylıqladı. Putin Drezdendegi xızmetine quwanıshlı ekenin kópshiliktiń aldında aytıp, 1989 – jılı qaladaǵı Shtazi imaratların basıp alıwǵa háreket etken antikommunistlik demonstrantlar menen bolǵan soqlıǵısıw haqqında da aytıp berdi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-46525543 | bet = Putin's Stasi spy ID pass found in Germany |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2018-jıl 11-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220327202328/https://www.bbc.com/news/world-europe-46525543 |date= 2022-03-27}}&lt;/ref&gt;

Putinniń rásmiy ómirbayanına muwapıq, 1989–jılı 9–noyabrde baslanǵan Berlin diywalınıń qulawı dáwirinde ol Sovet mádeniyat orayınıń (Doslıq úyi) hám Drezdendegi MQK villasınıń faylların demonstrantlar joq etip jiberdi dep qorqıp, keleshektegi birlesken Germaniyanıń rásmiy biyligi ushın olardı saqlap qalǵan. Sonnan keyin ol bir neshe saat ishinde tek MQK faylların órtep jibergen hám nemec biyligi ushın Sovet mádeniyat orayınıń arxivin saqlap qalǵan. Bul órtew procesinde qaysı hujjettiń saqlanıp, qaysısınıń órtenbey qalǵanı haqqaında hesh nárse aytılmaydı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://time.com/time-person-of-the-year-runner-up-vladimir-putin/ | bet = Vladimir Putin, The Imperialist |lang= en | baspaxana = [[Time]] | sáne = 2014-jıl 10-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220301153733/https://time.com/time-person-of-the-year-runner-up-vladimir-putin/ |date= 2022-03-11}}&lt;/ref&gt;

Kommunistlik Shıǵıs [[Germaniya]] húkimeti ıdıraǵannan keyin, Drezdendegi hám onnan burınǵı demonstraciyalar dáwirinde onıń húkimetke bolǵan sadıqlıǵına baylanıslı kúmeni tuwılǵanlıǵı sebebi menen, Putin MQK-nıń belsendi xızmetinen ketiwge májbúr boldı. Biraq MQK hám Sovet Armiyası Germaniyanıń shıǵısında ele de islep turǵan edi. Ol 1990 – jıldıń basında Leningradqa «belsendi rezervlerdiń» aǵzası sıpatında qayttı. Onda ol doktorlıq dissertaciyasın tayarlap júrgende prorektor Yuriy Molchanovqa esap berip, Leningrad mámleketlik universitetiniń xalıq aralıq qatnasıqlar sekciyasında úsh ayǵa shamalas isledi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm | bet = Putin's Career Rooted in Russia's KGB |lang= en | baspaxana = [[The Washington Post]] | avtor = Hoffman, David | sáne = 2000-jıl 30-yanvar | qaralǵan sáne = 2024-jıl 9-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20190623173752/http://www.washingtonpost.com/wp-srv/inatl/longterm/russiagov/putin.htm |date= 2019-06-23}}&lt;/ref&gt;

== Putin dáwirinde ishki siyasat ==  
[[Сурет:Map of Russian districts, 2016-07-28.svg|нобай|оңға|2000-jıl may ayında Putin Federal okruglerdi qayta dúzdi. 2010-jıl yanvarda 8 - Arqa-batıs Kavkaz Federal okrugi (kartada sıya reńde) payda boldı. 2014-jıl martda Qırım (Qırım annekciyası) 9-Federal okrug sıpatında dúzildi. 2016-jıl iyulda ol qubla-batıs federal okrugke kirgizildi.]]
[[Сурет:GDP of Russia since 1989.svg|нобай|оңға|[[SSSR ıdırawı]]nan berli Rossiya [[Jalpı ishki ónim]]і (2014 - jıldan keyingi derekler boyınsha)]]

2000-jıl 13-mayda Vladimir Putin Rossiyanıń 89 federal subyektin jeti hákimshilik federal okrugke bóliw haqqında qarar shıǵardı hám sol okruglerdiń hár birine juwapker wákilin tayınladı.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://books.google.com/books?id=AjAyCgAAQBAJ |авторы= World Freedom Foundation |тақырыбы= Владимир Путин – Қысқартуы жоқ Тікелей сөз |шынайы атауы= Vladimir Putin – Direct Speech Without Cuts |беттері= 44 |баспасы= lulu.com |жыл= 2015 |isbn= 978-1-329-39092-8}}&lt;/ref&gt;

Virdjiniya universitetiniń professorı Stiven Uayttıń sózine qaraǵanda, Putinniń basshılıǵı dáwirinde Rossiya amerikalıq yamasa britaniyalıq siyasiy sistemanıń «ekinshi baspası»n jaratıw niyetinde emesligin, kerisinshe Rossiyanıń óz dástúrleri hám shárayatlarına jaqınıraq sistema jaratıwdı kózde tutatuǵının anıq kórsetti.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= White, Steven |тақырыбы= Ресей саясатын жіктеу |шынайы атауы= Classifying Russia's Politics |баспасы= Palgrave Mcmillan |isbn= 978-0-230-22449-0}}&lt;/ref&gt; Кейбір комментаторлар Путин әкімшілігін «{{iw|Егеменді демократия|егеменді демократия|ru|Суверенная демократия}}» деп сипаттады.&lt;ref name=&quot;sakwa&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://kms2.isn.ethz.ch/serviceengine/Files/RESSpecNet/39702/ichaptersection_singledocument/576378B1-E97E-4EC1-9894-FB6F430EA76E/en/02+Sover+Democracy.pdf | bet = Sovereign Democracy: A New Russian Idea Or a PR Project? |lang= en | baspaxana = Russia in Global Affairs | avtor = Okara, Andrey | sáne = 2007 }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20160410080227/http://kms2.isn.ethz.ch/serviceengine/Files/RESSpecNet/39702/ichaptersection_singledocument/576378B1-E97E-4EC1-9894-FB6F430EA76E/en/02+Sover+Democracy.pdf |date= 2016-04-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.gwu.edu/~ieresgwu/assets/docs/ponars/pm_0396.pdf | bet = From Managed Democracy to Sovereign Democracy |lang= en | baspaxana = Center for Political-Geographic Research | avtor = Petrov, Nikolay | sáne = 2005 }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20171011165345/https://www2.gwu.edu/~ieresgwu/assets/docs/ponars/pm_0396.pdf |date= 2016-04-10}}&lt;/ref&gt; Ayırım kommentatorlar Putin administratsiyasın «ǵárezsiz  demokratiya» dep sıpatladı. Bul sıpatlamanı jaqlawshılardıń (ásirese Vladislav Surkovtıń) pikirinshe, húkimet standingleri hám siyasatı eń birinshi Rossiyanıń ózinde xalıqtıń qollap-quwatlawına iye bolıwı kerek hám shetelden úlgi almawı ham tásir kórmewi kerek.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.edinros.ru/news.html?id=111148 | bet = Суверенитет – это политический синоним конкурентоспособности |lang= ru | baspaxana = [[Біртұтас Ресей]]дің ресми сайты | avtor = [[Владислав Юрьевич Сурков|Сурков, Владислав]] | sáne = 2006-jıl 7-fevral }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20080212215743/http://www.edinros.ru/news.html?id=111148 |date= 2008-02-12}}&lt;/ref&gt;

2012-jıldan keyingi dáwirde saylawdaǵı dawıs sanınıń buzılǵanına, cenzuraǵa hám mitingler erkinligi haqqındaǵı nızamlardıń qatańlasqanına qarsı ǵalabalıq narazılıqlar boldı. 2000-jıl iyulda Putin usınǵan hám Parlament qollap-quwatlaǵan nızamǵa muwapıq, Putin 89 federal subyektlerdiń basshıların xızmetinen bosatıw huquqına iye boldı. 2004-jılǵa shekem bul jergilikli basshılardıń (ádeti «gubernatorlar» dep ataladı) barlıǵı dawıs beriw arqalı tikkeley saylansa, keyin olardıń kandidatlıqları prezident usınısı hám aymaqlıq nızam shıǵarıwshı organlar qararı arqalı tastıyıqlanatuǵın boldı.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://www.doi.org/10.1111/j.1468-2346.2005.00442.x |авторы= Lynch, Dov |тақырыбы= ‘Жау қақпа маңында тұр’: Бесланнан кейінгі Ресей |шынайы атауы= ‘The enemy is at the gate’: Russia after Beslan |беттері= 141–161 |баспасы= International Affairs |жыл= 2005 |isbn= 978-1-329-39092-8}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3650966.stm | bet = Putin tightens grip on security |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2004-jıl 13-sentyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 20-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230712061818/http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/3650966.stm |date= 2023-07-12}}&lt;/ref&gt;

Bunı Putin separatistlik tendentsiyalardı toqtatıw hám shólkemlestirilgen qılmıs penen baylanısı bar gubernatorlardan qutılıw ushın zárúrli qádem retinde qaradı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://radiovesti.ru/articles/2011-12-15/fm/24575 | bet = 'Президентское фильтрование'' губернаторов оценили политики |lang= ru | baspaxana = radiovesti.ru | avtor = Бейлин, Борис | sáne = 2011-jıl 15-dekabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20130224031439/http://radiovesti.ru/articles/2011-12-15/fm/24575 |date= 2013-02-24}}&lt;/ref&gt; Putinniń prezidentligi dáwirinde ámelge asırılǵan usı hám basqa da húkimet háreketlerin kóplegen ǵárezsiz rossiyalıq ǴǴM (JLM) hám Batıs kommentatorları demokratiyaǵa qarsı dep sınǵa aldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print | bet = 50% Good News Is the Bad News in Russian Radio |lang= en | baspaxana = [[The New York Times]] | avtor = Kramer, Andrew E. | sáne = 2007-jıl 21-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230712063509/https://www.nytimes.com/2007/04/22/world/europe/22russia.html?pagewanted=print |date= 2023-07-12}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&amp;id=745 | bet = Russian Media Criticism of Vladimir Putin: Evidence and Significance |lang= en | baspaxana = Carnegie Endowment for International Peace | avtor = Lipman, Masha және Aslund, Anders | sáne = 2004-jıl 2-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220331111836/https://carnegieendowment.org/events/index.cfm?fa=eventDetail&amp;id=745 |date= 2022-03-31}}&lt;/ref&gt;

Putin hákimiyattaǵı birinshi múddetinde Elcin dáwirindegi keybir biznes-oligarxlarǵa, sonday-aq óziniń siyasiy qarsılaslarına qarsı shıqtı, nátiyjede Boris Berezovskiy, Vladimir Gusinskiy hám Mixail Xodorkovskiy sıyaqlı adamlar quwdalandı; Roman Abramovich penen Arkadiy Rotenberg sıyaqlı basqa oligarxlar bolsa Putin menen dos hám awqamlas bolıp qala bergen.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.forbes.com/profile/arkady-rotenberg/ | bet = Arkady Rotenberg |lang= en | baspaxana = [[Forbes]] | qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240321210124/https://www.forbes.com/profile/arkady-rotenberg/?sh=648fde3b2baa |date= 2024-03-21}}&lt;/ref&gt;

=== Ekonomika ===
Rossiyalıq ekonomist Sergey Guriev Putinniń ekonomikalıq siyasatı haqqında ayta otırıp, ornı tórt ayrıqsha dáwirge bóldi: ol birinshi múddetindegi «reforma» jılları (1999–2003); ekinshi múddetiniń «etatizm» jılları (2004–2008-jıldıń birinshi yarımı); dúnyalıq ekonomikalıq krizis hám ondan tikleniw (2008–2013-jıldıń ekinshi yarımı); hám orıs-ukrain urısı, Rossiyanıń globallıq ekonomikadan alıslasıwı hám krizis (2014–).&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.themoscowtimes.com/2019/08/16/20-years-of-vladimir-putin-the-transformation-of-the-economy-a66854 | bet = 20 Years of Vladimir Putin: The Transformation of the Economy |lang= en | baspaxana = [[The Moscow Times]] | avtor = [[Сергей Маратович Гуриев|Гуриев, Сергей]] | sáne = 2019-jıl 16-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 21-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230712060437/https://www.themoscowtimes.com/2019/08/16/20-years-of-vladimir-putin-the-transformation-of-the-economy-a66854 |date= 2023-07-12}}&lt;/ref&gt;

=== Insan huquqları ===
[[Nyu-York|New-York]]ta jaylasqan Human Rights Watch húkimetlik emes shólkemi HRW Evropa hám Oraylıq Aziya bóliminiń britaniyalıq direktorı Xyu Uilyamson avtorı bolıp tabılatuǵın «Ońlawı qıyın nızam shıǵarıw» (ingl. Laws of Attrition, rus. Разрушительное законотворчество) atlı bayannamasında Putin prezident bolıp qayta saylanǵan 2012-jıl may ayınan berli Rossiyada kóplegen huquqtı sheklewshi nızamlar shıǵarǵanın, húkimetlik emes shólkemlerdi teksere baslap, siyasiy aktivistlerdi quwdalap, qorqıtıp,  sınshılardı shekley baslaǵanın ayttı. Bul jańa nızamlar qatarına tiykarınan «shetellik agentler» haqqındaǵı nızam kirgiziledi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.hrw.org/node/115059 | bet = Laws of Attrition |lang= en | baspaxana = [[Human Rights Watch]] | sáne = 2013-jıl 24-aprel | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20240312195722/https://www.hrw.org/report/2013/04/24/laws-attrition/crackdown-russias-civil-society-after-putins-return-presidency |date= 2023-07-12}}&lt;/ref&gt;

2020-jılı Putin shetelden qarjı alatuǵın shaxslar hám shólkemlerdi «shetel agenti» dep tanıw haqqındaǵı nızamǵa qol qoydı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rbc.ru/politics/23/12/2020/5fe3038d9a794762ee9e4330 | bet = Госдума приняла закон о признании физлиц иностранными агентами |lang= ru | baspaxana = [[РБК]] | sáne = 2020-jıl 23-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;
Nızam 2012-jılı qabıllanǵan «shetel agenti» nızamshılıǵın keńeytiw bolıp tabıladı.

Memorial huquqtı qorǵaw orayınıń 2020-jıl iyundaǵı maǵlıwmatı boyınsha, Rossiyada 380 siyasiy tutqın, olardıń ishinde 63 adam tikkeley yamasa jasırım túrde siyasiy háreketleri ushın (olardıń ishinde Aleksey Navalnıy) hám 245 Rossiyada qadaǵan etilgen musılman shólkemleriniń birine qatnası bar degen ayıp penen juwapqa tartılǵan. Dizimdegı 78 adam, yaǵnıy ulıwma sanınıń 20% tten aslamı — Qırım turǵınları.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://memohrc.org/ru/content/spiski-presleduemyh | bet = Списки преследуемых |lang= ru | baspaxana = Мемориал | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;  2022-jıl dekabrde Rossiyanıń urıs cenzurası haqqındaǵı nızamları boyınsha Ukrainadaǵı urıstı sınǵa alǵanı ushın 4000-nan aslam  adam juwapqa tartılǵanı belgili boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.csmonitor.com/World/Europe/2022/1205/In-Russia-critiquing-the-Ukraine-war-could-land-you-in-prison | bet = In Russia, critiquing the Ukraine war could land you in prison |lang= en | baspaxana = csmonitor.com | avtor = Weir, Fred | sáne = 2022-jıl 5-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

=== Ǵalaba xabar quralları ===
Viskonsin-Maddison universitetiniń siyasattanıw professorı Skott Gelbax 1999-jıldan berli Putin óziniń rásmiy kózqarasına qarsı shıqqan jurnalistlerdi sistemalı túrde jazalap kelmekte dep málimledi.&lt;ref&gt;{{кітап|авторы= Gehlbach, Scott |тақырыбы= Путин мен БАҚ жайлы ойлар |шынайы атауы= Reflections on Putin and the Media |беттері= 77–87 |баспасы= Post-Soviet Affairs 26#1 |жыл= 2010}}&lt;/ref&gt; «Foreign Affairs» jurnalındaǵı amerikalıq jazıwshı Mariya Lipman: «Putin 2012-jılı Kremlge qaytqannan keyin ámelge asırılǵan quwdalawlar sol waqıtqa shekem salıstırmalı túrde ǵárezsiz bolǵan liberal ǴXQ-lardi qamtıydı» dep málimleydi.&lt;ref&gt;{{кітап|тақырыбы= Путиннің диссиденттерді қалай жабатыны: Кремльдің ішіндегі қуғын жайлы |шынайы атауы= How Putin Silences Dissent: Inside the Kremlin's Crackdown |беттері= 38 |баспасы= Foreign Affairs. Vol. 95#1 |жыл= 2016}}&lt;/ref&gt;

«Shegarasız reportyorlar» shólkemi 2013-jılǵı 179 mámlekettiń diziminde baspasóz erkinligi boyınsha Rossiyanı 148-orınǵa qoydı. Ol Rossiyanı siyasiy oppozitsiyanı quwdalaǵanı ushın hám jurnalistlerdi óltirgen jınayatshılardı turaqlı túrde quwdalap, juwapkershilikke tartıwdaǵı áwmetsizligi ushın ayrıqsha sınǵa aldı. Rossiyalılardıń shama menen úshten eki bólegi televidenieni kúnlik jańalıqlardıń tiykarǵı deregi retinde paydalanadı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.dw.com/en/how-russian-media-outlets-are-preparing-an-attack-on-ukraine/a-60801837 | bet = Russia's TV war against Ukraine |lang= en | baspaxana = [[Неміс толқыны]] | avtor = Goncharenko, Roman | sáne = 2022-jıl 16-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

== Sırtqı siyasat ==
[[Сурет:Vladimir Putin in the United States 13-16 November 2001-22.jpg|нобай|оңға|Putinniń [[Amerika Qurama Shtatları]]na saparı, 2001 jıl]]
[[Сурет:Russian President Vladimir Putin meeting with Indian Prime Minister Narendra Modi in Sochi, Russia (8).jpg|нобай|оңға|Putin hám [[Hindstan premyer-ministri]] [[Narendra Modi]], [[Sochi]], 2018 jıl]]
[[Сурет:SCO meeting (2022-09-16).jpg|нобай|оңға|Putin [[Shanxay birge islesiw shólkemi]] mámleketleriniń basshıları, [[Ózbekstan]], 2022 jıl]]
[[Сурет:CSTO Summit 2022 01.jpg|нобай|оңға|Rossiya basshılıǵındaǵı [[Jámáatlik qáwipsizlik haqqındaǵı kelisim shólkemi]] dep atalǵan áskeriy awqamlaslar ushırasıwı, [[Moskva]], 16 may 2022 jıl]]

Ulıwma alǵanda, Putinniń hákimiyatı Batıs penen shiyelenisli boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.reuters.com/world/russias-putin-blames-west-tensions-europe-2021-12-21/ | bet = Putin blames West for tensions since end of Cold War |lang= en | baspaxana = [[Reuters]] | sáne = 2021-jıl 21-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.reuters.com/article/uk-russia-putin-islam-idUKBRE99L0NS20131022 | bet = Putin says foreign foes use radical Islam to weaken Russia |lang= en | baspaxana = [[Reuters]] | avtor = Anishchuk, Alexei}} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20221206224503/https://www.reuters.com/article/uk-russia-putin-islam-idUKBRE99L0NS20131022 |date= 2022-12-06}}&lt;/ref&gt;  Leonid Bershidskiy Putinniń Financial Times gazetasına bergen intervyusın talqılap: «Putin xalıqshıl yamasa násilshil emes, ol — eski sovet mektebiniń imperialisti hám onıń geyler menen de islese beretuǵını belgili» dep juwmaqldı.
=== Aziya ===
Indiya rossiyalıq áskeriy texnikanıń eń úlken tutınıwshısı bolıp qala bermekte hám eki el arasında tariyxıy bekem strategiyalıq hám diplomatiyalıq qatnasıqlar bar.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://foreignpolicy.com/2020/07/08/russia-india-relations/ | bet = Why India and Russia Are Going to Stay Friends |lang= en | baspaxana = Foreign Policy | avtor = Tamkin, Emily | sáne = 2020-jıl 8-iyun | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230601101229/https://foreignpolicy.com/2020/07/08/russia-india-relations/ |date= 2023-06-01}}&lt;/ref&gt; 2022-jıldıń oktyabrinde Putin Indiya hám Qıtaydı «jaqın awqamlaslar hám partnerlar» dep sıpatladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.hindustantimes.com/india-news/india-china-allies-stressed-for-dialogue-on-ukraine-conflict-says-putin-101665771557100.html | bet = India, China allies stressed for dialogue on Ukraine conflict, says Putin |lang= en | baspaxana = Hindustan Times | sáne = 2022-jıl 15-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

Putin dáwirinde Rossiya Qıtay, Indiya, Pakistan hám Oraylıq Aziyanıń postsovetlik mámleketleri kiretuǵın ShO'Sh (ShOS) hám BRIKS-tiń aziyalıq mámleketleri menen unamlı qatnasıqta boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://thediplomat.com/2015/07/russias-pivot-to-asia-and-the-sco/ | bet = Russia’s ‘Pivot to Asia’ and the SCO |lang= en | baspaxana = The Diplomat | avtor = Tiezzi, Shannon | sáne = 2015-jıl 21-iyun | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.cfr.org/councilofcouncils/global-memos/russia-and-brics-priorities-presidency | bet = Russia and the BRICS: Priorities of the Presidency |lang= en | baspaxana = Council of Councils | avtor = Kulik, Sergey | sáne = 2015-jıl 7-iyun | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

=== Postsovetlik keńislik ===
Putinniń dáwirinde Kremlin Rossiyanıń basqa postsovetlik mámleketlerge tiyisli tásir órisi hám «abzal tárepleri» bar dep esapladı. Rossiyalılar Rossiya kirmeytuǵın postsovetlik keńislikti jiyi «jaqın shetel» (rus. Blizhnee zarubezhe) dep te ataydı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.nytimes.com/2008/09/01/world/europe/01russia.html | bet = Russia Claims Its Sphere of Influence in the World |lang= en | baspaxana = [[The New York Times]] | avtor = Kramer, Andrew E. | sáne = 2008-jıl 31-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

2000-jılları júz bergen postsovetlik mámleketlerdegi túsli awdarıspaqlar seriyası, atap aytqanda 2003-jılǵı Gruziyadadaǵı Raushan revolyuciyası, 2004-jılǵı Ukrainadaǵı Qızǵılt sarı awdarıspaǵı hám 2005-jılǵı Qırǵızstandaǵı Qızǵaldaq revolyuciyası bul eller menen Rossiyanıń óz-ara qatnasıqlarında qarama-qarsılıqlarǵa alıp keldi. 2004-jıldıń dekabrinde Putin Raushan hám Qızǵılt sarı revolyuciayların sınǵa alıp: «Eger sizde awdarıspaqlarturaqlı túrde bola berse, postsovetlik keńislikti tawsılmaytuǵın urıs-qaǵısqa batırıw qáwpi bar» dedi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/4122721.stm | bet = Polish head rejects Putin attack |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2004-jıl 24-dekabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

2008-jılı Putinniń NATO-Rossiya sammitinde eger Ukraina NATO-ǵa qosılsa, Rossiya Ukrainanıń Shıǵısı hám Qırımdı anneksiyalawǵa háreket etiwi múmkin degen málimlemeni xabarladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.kyivpost.com/news/nation/detail/91772/ | bet = After Russian invasion of Georgia, Putin’s words stir fears about Ukraine |lang= en | baspaxana = [[Kyiv Post]] | sáne = 2010-jıl 30-noyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;  Sammitte ol AQSh prezidenti George Bushqa «Ukraina hátte mámleket te emes!» degeni aytıldı hám keyingi jılı Putin Ukrainanı «Kishi Rossiya» dep atadı. 2014-jılǵı marttaǵı Namıs awdarıspaǵınan keyin Rossiya Federaciyası Qırımdı anneksiyaladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.theguardian.com/world/2014/mar/04/ukraine-crisis-russian-troops-crimea-john-kerry-kiev | bet = Russian takeover of Crimea will not descend into war, says Vladimir Putin |lang= en | baspaxana = [[The Guardian]] | avtor = Walker, Shaun | sáne = 2014-jıl 4-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt; Putinniń aytıwınsha, «Qırım hár qashan da Rossiyanıń ajıralmas bólegi bolǵan hám solay bolıp qala beredi».&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.theguardian.com/world/video/2014/mar/18/vladimir-putin-annex-crimea-russia-ukraine-video | bet = Vladimir Putin signs treaty for Russia to take Crimea from Ukraine – video |lang= en | baspaxana = [[The Guardian]] | sáne = 2014-jıl 18-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

Rossiya Qırımdı anneksiyalaǵannan keyin ol Ukraina «Tarıyxıy jaqtan Rossiyanıń bólegi» , «bolsheviklerdiń qálewi boyınsha dúzilgen» dedi.&lt;ref name=&quot;cbsnews&quot;&gt;{{web deregi | url = http://www.cbsnews.com/news/russia-president-vladimir-putin-approves-draft-bill-to-annex-crimea-after-residents-vote-to-leave-ukraine/ | bet = Russia President Vladimir Putin signs treaty to annex Crimea after residents vote to leave Ukraine |lang= en | baspaxana = CBS News | sáne = 2014-jıl 18-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt; Awdarıspaqtı Batıs álemi Rossiyanı álsizlendiriw ushın shólkemlestirdi dedi. «Batıstaǵı partnerlarımız shegaradan ótip ketti. Olar ózlerin qopal, juwapkershiliksiz hám kásiplik emes tárizde kórsetti» degen ol Ukrainada hákimiyatqa kelgenlerdiń «milletshiler, neonacistler, rusofoblar hám antisemitler» ekenligin ayttı.

2008-jıldıń avgustında [[Gruziya]] prezidenti [[Mixail Saakashvili]] [[Qubla Osetiya]] aymaǵın óz baqlawına qaytarıwǵa háreket etti. Biraq, 2008-jılǵı Qubla Osetiya soǵısında Gruziyanıń áskeriy kúshleri kóp ótpey jeńiliske ushıradı, sodan keyin turaqlı rossiyalıq kúshler Qubla Osetiyaǵa, soń Gruziyanıń basqa bólimlerine kirdi hám Gruziyanıń taǵı bir separatist Abxaziya provinciyasında Abxaziya kúshleri menen ekinshi maydan ashtı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm | bet = The Russian-Georgian War: A Challenge for the U.S. and the World |lang= en | baspaxana = The Heritage Foundation | avtor = Cohen, Ariel | sáne = 2008-jıl 11-avgust }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20090425165904/http://www.heritage.org/Research/RussiaandEurasia/wm2017.cfm |date= 2009-04-25}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://news.bbc.co.uk/2/hi/europe/7551576.stm | bet = Day-by-day: Georgia-Russia crisis |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2008-jıl 21-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-mart }}&lt;/ref&gt;

Rossiya hám postsovetlik mámleketlerdiń kópshiligi arasında bar bolǵan yamasa burın bolǵan shiyelenislerge qaramastan, Putin Evraziyalıq integratsiya siyasatın júrgizedi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.izvestia.ru/news/502761 | bet = Новый интеграционный проект для Евразии – будущее, которое рождается сегодня |lang= ru | baspaxana = [[Известия]] | sáne = 2011-jıl 3-oktyabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20111004142026/http://www.izvestia.ru/news/502761 |date= 2011-10-04}}&lt;/ref&gt; Putin Evraziyalıq awqam dúziw ideyasın 2011-jılı quwatladı. 2011-jıldıń 18-noyabrinde Belarus, Qazaqstan hám Rossiya prezidentleri Evraziyalıq awqamdı 2015-jılǵa shekem dúziw maqsetin belgileytuǵın shártnamaǵa qol qoydı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-15790452 | bet = Russia sees union with Belarus and Kazakhstan by 2015 |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2011-jıl 18-noyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; Evraziyalıq awqam 2015-jıldıń 1-yanvarında dúzildi.

Putin dáwirinde Rossiyanıń Ukrainadan keyingi ekinshi úlken postsovetlik respublikası bolǵan [[Ózbekstan]] menen qatnasıqları bekemlendi. [[Islam Karimov]] dáwirindegi Ózbekstan Elcin Rossiyasınan uzaqlasıp atırǵan edi; biraq eki el aralarındaǵı qatnasıqtıń sezilerli dárejede jaqsılanıwı 2000-jıldıń mayındaǵı Putinniń [[Tashkent]]ke saparında kórindi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rferl.org/a/1094026.html | bet = Russia: Uzbekistan Renews Old Relations |lang= en | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | avtor = Pannier, Bruce | sáne = 2005-jıl 5-may | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; 2014-jılı taǵı bir ushırasıwda Rossiya Ózbekstannıń qarızın keshiriwge kelisti.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rbc.ru/politics/10/12/2014/54883dbdcbb20fa11a13d13c | bet = Путин простил Узбекистану долг и пригласил в зону свободной торговли |lang= ru | baspaxana = [[РБК]] | sáne = 2014-jıl 12-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

2014-jıldıń avgustında Putin [[Nursultan Nazarbaev]]tı hám onıń prezidentligin maqtap atırıp «qazaqlarda burın hesh mámleket bolmaǵan hám ol [Nazarbaev] onı dúzgen» degen asa dawlı pikir bildirdi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.golosameriki.com/a/putin-about-kazahstan-osharov/2434090.html | bet = Путин о Казахстане: «У казахов не было государственности» |lang= ru | baspaxana = [[Америка дауысы]] | sáne = 2014-jıl 31-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/russia_putin_about_kazakhstan/26556907.html | bet = &quot;Қазақта бұрын мемлекет болмағанын&quot; Путин де айтты |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2014-jıl 29-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;  Biraq bunday dawlarǵa qaramastan eki el aralarındaǵı diplomatiyalıq qatnasıqlar hálsiremedi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.themoscowtimes.com/2022/11/28/putin-and-kazakhstans-tokayev-reaffirm-ties-after-ukraine-tensions-a79520 | bet = Putin and Kazakhstan's Tokayev Reaffirm Ties After Ukraine Tensions |lang= en | baspaxana = [[The Moscow Times]] | sáne = 2022-jıl 28-noyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; «SSSR ıdıraǵanǵa shekem qazaqlardıń ǵárezsizligi bolmaǵan» degen ideyanı Nazarbaevtıń ózi de birneshe márte aytqanı belgili.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/russia_putin_about_kazakhstan/26556907.html | bet = &quot;Қазақта бұрын мемлекет болмағанын&quot; Путин де айтты |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2014-jıl 29-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20230326051536/https://www.azattyq.org/a/russia_putin_about_kazakhstan/26556907.html |date= 2023-03-26}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/kazakhstan_nazarbaev_kazakh_state_border/24279959.html | bet = Назарбаевтың «қазақ мемлекеті болған жоқ» деген сөзін сарапшылар әрқилы жориды |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2011-jıl 28-iyul | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20210919030519/https://www.azattyq.org/a/kazakhstan_nazarbaev_kazakh_state_border/24279959.html |date= 2021-09-19}}&lt;/ref&gt;

=== AQSh, Batıs Evropa hám NATO ===
[[Сурет:Vladimir Putin 28 May 2002-13.jpg|нобай|оңға|Putin, [[Italiya premyer-ministri]] [[Silvio Berluskoni]] hám [[AQSh Prezidenti]] [[Jorj Uoker Bush]], Rossiya-NATO sammiti, [[Rim]], 2002 jıl may]]
[[Сурет:Vladimir Putin &amp; Donald Trump in Helsinki, 16 July 2018 (2).jpg|нобай|оңға|AQSh Prezidenti [[Donald Tramp]] hám Putin , [[Helsinki]], 16 iyul 2018 jıl]]
[[Сурет:Vladimir Putin and Prince Philip.jpg|нобай|оңға|Putin hám hayalı [[Lyudmila Aleksandrovna Putina]]nıń  [[Elizabet II]], kuyewi [[Filipp, Edinburg gercogi]] hám premyer-ministr  [[Toni Bler]] menen ushırasıwı, [[Helsinki]], 16 iyul 2018 jıl]]

Putin dáwirinde Rossiyanıń [[NATO]] hám [[AQSh]] penen qatnasıqları birneshe basqıshtan ótti. Ol birinshi márte prezident bolǵanda qatnasıqlarǵa abaylılıq penen qaradı, biraq [[Nyu-York|New York]]taǵı 2001-jılǵı terrorlıq aktten keyin terrorizmge qarsı soǵısta AShQ-tı qollap-quwatladı hám eki el arasında jańa sheriklik imkaniyatı payda boldı.&lt;ref name=&quot;stephencohen&quot;&gt;{{web deregi | url = https://www.huffpost.com/entry/us-russia-policy_b_1307727 | bet = America's Failed (Bi-Partisan) Russia Policy |lang= en | baspaxana = HuffPost | avtor = [[Стивен Коэн|Коэн, Стивен]] | sáne = 2012-jıl 28-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

Rossiyanıń [[Irak]] urısı waqtında AQSh-qa qarsılıq bildirgen Putin 2003-jıldan baslap Batıstan jıl sayın uzaqlasıp, qatnasıqlar turaqlı túrde ázziley berdi. Rossiyanı tanıytuǵın ilimpaz [[Stiven Koen]]niń aytıwınsha, AQSh-tıń tiykarǵı ǵalaba xabar quralları hám [[Aq Úy]]diń ózi Putinǵa qarsı boldı. Maykl Shtyurmerge bergen intervuyısında Putin Rossiya hám Shıǵıs Evropanı táshwishke salatuǵın úsh soraw bar ekenligin ayttı: [[Kosovo]]nıń mártebesi, Evropadaǵı ádiwli qurallı kúshler haqındaǵı shártnama hám Amerikanıń [[Polsha]] hám [[Chexiya]]da raketaǵa qarsı qorǵanıw maydanların salıw rejesi hám úshewiniń bir-birine baylanısı bar dep boljadı.&lt;ref&gt;{{кітап|сілтеме= https://books.google.com/books?id=E6UsAQAAIAAJ |авторы= Stuermer, Michael |тақырыбы= Ресейдің өсімі мен Путин |шынайы атауы= Putin and the rise of Russia |беттері= 55, 57 &amp; 192 |баспасы= Weidenfeld &amp; Nicolson |жыл= 2008 |isbn= 978-0-297-85510-1}}&lt;/ref&gt;

2008-jılı Kosovo óz ǵárezsizligin járiyalaǵanda Putin oǵan hám onı tán alıwǵa qarsı shıqtı. 2014-jıldıń martında Putin Kosovonıń ǵárezsizlik haqındaǵı deklaraciyasın Qırımnıń ǵárezsizligin tán alıw ushın tiykar sıpatında paydalandı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://iz.ru/news/567703 | bet = Владимир Путин: «Почему в Косово можно, а Крыму — нельзя?» |lang= ru | baspaxana = iz.ru | avtor = Козлов, Петр | sáne = 2014-jıl 18-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

AQSh-ta bolǵan 2001-jılǵı 11-sentyabrdegi terroristlik aktlerden keyin Putin AQSh prezidenti [[Djordj Uoker Bush]] penen hám kóplegen batıs evropalı basshılar menen jaqsı qatnasıqta boldı. Onıń Germaniya kancleri [[Angela Merkel]] menen «salqınıraq» hám «iskerlik» qatnasıǵı kóbinshe Merkeldiń Putin KGB agenti sıpatında jaylasqan burınǵı Shıǵıs Germaniyadaǵı tárbiyası menen baylanıslı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/europe/4618860.stm | bet = Merkel cools Berlin Moscow ties |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | avtor = Simpson, Emma | sáne = 2006-jıl 16-yanvar | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;  Putin Italiya premyer-ministri [[Silvio Berluskoni]] menen  jıllı qatnasıqta boldı;&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.ft.com/content/2d2a9afe-6829-11e5-97d0-1456a776a4f5 | bet = Silvio Berlusconi and Vladimir Putin: the odd couple |lang= en | baspaxana = [[Financial Times]] | avtor = Friedman, Alan | sáne = 2015-jıl 2-oktyabr }} {{Wayback|url= https://ghostarchive.org/archive/20221210/https://www.ft.com/content/2d2a9afe-6829-11e5-97d0-1456a776a4f5 |date= 2022-12-10}}&lt;/ref&gt;  eki basshı 2011-jıl noyabrdegi Berluskonidiń octavkasınan keyin de eki tárepleme ushırasıwları shólkemlestiriwdi dawam ettire berdi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bbc.com/russian/international/2014/10/141017_berlusconi_putin | bet = Путин навестил &quot;старого друга&quot; Берлускони |lang= ru | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2014-jıl 17-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; 2023-jılǵı Berluskonidi jerlew márasiminde Putin ol haqqanda «men ushın qımbat adam, hám haqıyqıy dostım bolǵan» dep ayttı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rbc.ru/rbcfreenews/6486fd0a9a7947581cfdfdf0 | bet = Путин в соболезновании назвал Берлускони своим настоящим другом |lang= ru | baspaxana = [[РБК]] | sáne = 2023-jıl 12-iyun | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

2011-jılı NATO-nıń [[Liviya]]daǵı intervenciyası bir neshe dúnyalıq basshılardıń, sonıń ishinde Putinniń ayıplawına sebep boldı, olar BMSh Qáwipsizlik Keńesiniń 1973-jılǵı qararınıń «kemshilikleri bar» ekenin ayttı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.timeslive.co.za/world/article979191.ece/West-in-mediaeval-crusade-on-Gaddafi--Putin | bet = West in &quot;mediaeval crusade&quot; on Gaddafi: Putin |lang= en | baspaxana = The Times ([[Reuters]]) | sáne = 2011-jıl 21-mart }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20110323111540/http://www.timeslive.co.za/world/article979191.ece/West-in-mediaeval-crusade-on-Gaddafi--Putin |date= 2011-03-23}}&lt;/ref&gt;

2013-jıldıń sońında rejelestirilgen bir sammitti Amerika Qurama Shtatları 1960-jıldan berli birinshi márte biykar etti hám Rossiya-Amerika qatnasıqları bunnan bılay ázziledi. Amerikanıń sammitten bas tartıw sebebi — Rossiyanıń amerikalıq qupiya málimlemeni járiya etken Eduard Snoudenge waqıtsha baspana bergeni.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://ria.ru/20130808/955004281.html | bet = США после отмены саммита с Россией не планируют других подобных шагов |lang= ru | baspaxana = [[РИА Новости]] | sáne = 2013-jıl 8-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;  2014-jılı Qırımdı anneksiyalaw sebebi Rossiyanıń Úlken segizlik toparındaǵı aǵzalığı waqıtsha toqtatıldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.rbc.ru/rbcfreenews/5d66061d9a794715d2190789 | bet = Волкер назвал уход России из Крыма условием для возвращения в G8 |lang= ru | baspaxana = [[РБК]] | sáne = 2019-jıl 28-avgust | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;  Putin AQSh-tı dúnyalıq táripti turaqsızlandırıwda dep ayıplap, sóylegen bir sózinde qattı sınǵa aldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.washingtonpost.com/world/europe/russias-putin-blames-us-for-destabilizing-world-order/2014/10/24/1c2e684f-6c00-41a0-8458-03533d644657_story.html | bet = Russia's president excoriates the United States for world's problems |lang= en | baspaxana = [[The Washington Post]] | avtor = Demirjian, Karoun; Birnbaum, Michael | sáne = 2014-jıl 24-oktyabr }}&lt;/ref&gt;

2016-jılǵı 9-noyabrde Putin [[Donald Tramp]]tı AQSh-tıń 45-prezidenti bolıp saylanıwı менен qutlıqladı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.azattyq.org/a/28105668.html | bet = Путин Трампты сайлаудағы жеңісімен құттықтады |lang= kk | baspaxana = [[Азаттық радиосы]] | sáne = 2016-jıl 9-noyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; Tramptıń saylanıwı menen eki el arasındaǵı qatnasıqlar jaqsılanıp ketti. 2017-jılǵı fevralda Gallup sociologiyalıq sorawnaması amerikalılardıń 22 % Putinge unamlı kózqarasın kórsetti, bul 2003-jıldan berli eń joqarı kórsetkish.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.gallup.com/poll/204191/putin-image-rises-mostly-among-republicans.aspx | bet = Putin's Image Rises in U.S., Mostly Among Republicans |lang= en | baspaxana = Gallup | avtor = Swift, Art | sáne = 2017-jıl 21-fevral | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

Rossiyanıń Ukrainaǵa bastırıp kiriwi hám AQSh prezidenti bolıp [[Djo Bayden]]niń saylanıwınan eki el arasındaǵı qatnasıqlar qayta hálsirep ketti. 2023-jılǵı 25-martta prezident Putin Belarusta taktikalıq yadrolıq quraldı jaylastırıw haqqanda xabarladı. Qural-jaraqlardıń Rossiya baqlawında bolatuǵını járiyalandı. Prezident Putin rossiyalıq telekanalǵa: «Bul jerde ózgeshe hesh nárse joq. Birinshiden, Amerika Qurama Shtatları bunı onlaǵan jıllar dawamında islep kelmekte. Olar ózleriniń taktikalıq yadrolıq quralların óz awqamlas elleriniń territoriyasında burınnan jaylastırǵan», – dedi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bbc.com/news/world-europe-65077687 | bet = Putin: Russia to station nuclear weapons in Belarus |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | avtor = Gregory, James | sáne = 2023-jıl 25-mart | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

2003-jılı Ulı Britaniya Putinniń burınǵı patronı, oligarx Boris Berezovskiyge siyasiy baspana bergende Rossiya hám Ullı Britaniya arasındaǵı qatnasıq ta keskinlesti.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102&amp;sid=ajvS9NfMW2EE&amp;refer=uk | bet = Brown Defends Russian Expulsions, Decries Killings (Update1) |lang= en | baspaxana = [[Bloomberg]] | avtor = Gonzalo Vina &amp; Sebastian Alison | sáne = 2007-jıl 20-iyul }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20070930035325/http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601102&amp;sid=ajvS9NfMW2EE&amp;refer=uk |date= 2007-09-30}}&lt;/ref&gt; Bul jaǵday Britaniyalılardıń tıńshılıq penen shuǵıllanıp, demokratiyanı jaqlaytuǵın hám insan huquqların qorǵaytuǵın toparlarǵa jasırın tólemler isledi degen ayıplawlar менен kúsheydi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.bbc.co.uk/news/world-europe-16614209 | bet = UK spied on Russians with fake rock |lang= en | baspaxana = [[BBC News]] | sáne = 2012-jıl 19-yanvar | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;  Ullı Britaniyada 2022-jılı ótkerilgen sorawnama Putinniń Britaniyalı respondentlerdiń 8% unamlı pikirinde bolǵan sırt el basshılarınıń ishinde eń abıroysız ekenin kórsetti.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://yougov.co.uk/topics/politics/explore/public_figure/Vladimir_Putin | bet = Vladimir Putin popularity &amp; fame |lang= en | baspaxana = YouGov | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt;

=== Orta Shıǵıs hám Afrika ===
2007-jılǵı 16-oktyabrde Putin [[Tehran|Tegeran]]daǵı Kaspiy sammitine qatnasıw ushın Iranǵa bardı, ol jerde Iran prezidenti [[Maxmud Axmadinejad]] penen ushırastı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.gazeta.ru/politics/2007/10/15_a_2240859.shtml | bet = Путин отправляется с визитом в Тегеран |lang= ru | baspaxana = [[Газета.ru]] | avtor = Румянцев, Федор және Сергеев, Василий | sáne = 2007-jıl 15-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 24-mart }}&lt;/ref&gt; Bul 1943-jılı [[Iosif Stalin]]niń Tegeran konferenciyasına qatnasqanınan berli sovetlik yamasa Rossiyalıq basshınıń Iranǵa birinshi saparı boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.lebanonwire.com/0710MLN/07101516AF.asp | bet = Putin confirms Iran visit, brushes off 'plot' reports |lang= en | baspaxana = Lebanon Wire | sáne = 2007-jıl 15-oktyabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20151016052242/http://www.lebanonwire.com/0710MLN/07101516AF.asp |date= 2015-10-16}}&lt;/ref&gt; hám Iran-Rossiya qatnasıǵındaǵı áhmiyetli waqıya boldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article2666142.ece | bet = Vladimir Putin defies assassination threats to make historic visit to Tehran |lang= en | baspaxana = The Times | sáne = 2007-jıl 16-oktyabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20080726124113/http://www.timesonline.co.uk/tol/news/world/europe/article2666142.ece |date= 2008-07-26}}&lt;/ref&gt; Sammitten keyingi baspasóz ánjumanda Putin «biziń barlıq(Kaspiy boyı) mamleketlerimiz ózleriniń tınıshlıq maqsetindegi yadrolıq baǵdarlamaların hesh bir sheklewsiz rawajlandırıwǵa huquqı bar» dedi.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/10/16/2020_type82914type82915_148460.shtml | bet = Answer to a Question at the Joint Press Conference Following the Second Caspian Summit |lang= en | baspaxana = [[Ресей президенті]]нің ресми сайты | sáne = 2007-jıl 16-oktyabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20080504052153/http://president.kremlin.ru/eng/speeches/2007/10/16/2020_type82914type82915_148460.shtml |date= 2008-05-04}}&lt;/ref&gt;

2000-jıldan 2010-jılǵa shekem Rossiya  Siriyaǵa shama menen 1,5 milliard dollarǵa qural satıp, Damashqtı Rossiyanıń jetinshi eń úlken qarıydarına aylandırdı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.nytimes.com/2012/02/10/opinion/why-russia-supports-assad.html | bet = Why Russia supports Assad |lang= en | baspaxana = [[The New York Times]] | avtor = Trenin, Dmitri | sáne = 2012-jıl 9-fevral }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20120214204033/https://www.nytimes.com/2012/02/10/opinion/why-russia-supports-assad.html |date= 2012-02-14}}&lt;/ref&gt; Siriyadaǵı puqaralar urısı dáwirinde Rossiya Siriya húkimetine qarsı hár qanday sankciyalarǵa veto qoyaman dep qorqıttı hám onıń húkimetine qural-jaraq beriwdi dawam ettire berdi.

2017-jılı Putin [[Oraylıq Afrika]] Respublikasındaǵı Puqaralıq urısta Tuadera hákimiyatın qollap-quwatlaw ushın Rossiyalıq jeke menshik áskeriy kompaniyanı jiberdi, onıń ornına turaqlı áskeriy qatnasıwǵa ruxsat aldı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/central-african-republic/russias-influence-central-african-republic | bet = Russia’s Influence in the Central African Republic |lang= en | baspaxana = crisisgroup.org | avtor = Bax, Pauline | sáne = 2021-jıl 3-dekabr }} {{Wayback|url= https://web.archive.org/web/20220302075435/https://www.crisisgroup.org/africa/central-africa/central-african-republic/russias-influence-central-african-republic |date= 2022-03-02}}&lt;/ref&gt;  Birinshi Rossiya-Afrika sammiti 2019-jılǵı oktyabrde Rossiyanıń [[Sochi]] qalasında Putin hám [[Egipet]] prezidenti [[Abdul-Fattax Xalil as-Sisi]] tárepinen birgelikte shólkemlestirildi. Ushırasıwǵa Afrika ellerinen 43 mamleket hám húkimet basshıları qatnastı.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://tass.ru/politika/7043350 | bet = В Сочи завершился саммит Россия - Африка |lang= ru | baspaxana = [[ТАСС]] | sáne = 2019-jıl 24-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 4-mart }}&lt;/ref&gt;

2021-jılǵı 22-oktyabrde Putin Izrail premyer-ministri [[Naftali Bennett]] penen ushırasıwında Rossiya hám Izrail arasındaǵı «ózgeshe baylanısqa» toqtalıp ótti.&lt;ref&gt;{{web deregi | url = https://tass.com/politics/1352943 | bet = Putin highlights unique bond formed between Russia, Israel |lang= en | baspaxana = [[ТАСС]] | sáne = 2021-jıl 22-oktyabr | qaralǵan sáne = 2024-jıl 4-mart }}&lt;/ref&gt;

== Derekler ==
{{Derekler}}

== Sırtqı siltemeler ==
* [http://putin.kremlin.ru/bio/page-0 Vladimir Putinniń rásmiy saytı]

{{Rossiya Federaciyasınıń prezidentleri}}
{{ǴMDA mámleket basshıları}}
{{Sırtqı siltemeler}}

[[Kategoriya:Rossiya]]
[[Kategoriya:Siyasatshılar]]
[[Kategoriya:Rossiya siyasatshıları]]
[[Kategoriya:1952-jılı tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:7-oktyabrde tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Sank-Peterburgta tuwılǵanlar]]
[[Kategoriya:Prezidentler]]
[[Kategoriya:Rossiya Prezidentleri]]</text>
      <sha1>ob8w7mac10clgxw375unzchaq8xyvv0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Qasım-Jomart Toqaev</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47812</id>
    <revision>
      <id>265747</id>
      <parentid>265734</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T21:52:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265747</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16935" sha1="76pcofxlsjwa4aaad0bbivvd3atmtv6" xml:space="preserve">{{Mámleketlik isker infoqutısı|atı=Qasım-Jomart Toqaev|negizgi atı={{lang-kk|Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев}}|súwret=Kassym-Jomart Tokayev (2023-03-30).png|uzınlıq=300|lawazımı=Qazaqstan Prezidenti|wákillik baslanıwı=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı=[[Nursultan Nazarbaev]]|bayraq_2=Flag of Kazakhstan.svg|lawazım_2=Qazaqstan Senatı baslıǵı|wákillik baslanıwı_2=2013-jıl 16-oktyabr|wákillik tamamlanıwı_2=2019-jıl 20-mart|aldınǵısı_2=[[Qayrat Mami]]|keyingisi_2=[[Dariǵa Nazarbaeva]]|bayraq_3=Flag of the United Nations.svg|bayraq2_3=UN emblem blue.svg|lawazımı_3=[[BMSH]] bas xatkeriniń orınbasarı|wákillik baslanıwı_3=2011-jıl 12-mart|wákillik tamamlanıwı_3=2013-jıl 16-oktyabr|aldınǵısı_3=[[Sergey Orjonikidze]]|keyingisi_3=[[Michael Moller]]|bayraq_4=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_4=Qazaqstan Senat baslıǵı|wákillik baslanıwı_4=2007-jıl 11-yanvar|wákillik tamamlanıwı_4=15-aprel|aldınǵısı_4=Nurtay Abikaev|keyingisi_4=Qayrat Mami|bayraq_5=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_5=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_5=2002-jıl 29-yanvar|wákillik tamamlanıwı_5=2007-jıl 11-yanvar|aldınǵısı_5=Erlan Idrisov|keyingisi_5=Marat Tajin|bayraq_6=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_6=Qazaqstan Bas ministri|wákillik baslanıwı_6=1999-jıl 12 -oktyabr|wákillik tamamlanıwı_6=2002-jıl 28-yanvar|aldınǵı isker_6=Nurlan Bagimbaev|keyingi isker_6=Imangali Tasmagambetov|bayraq_7=Flag of Kazakhstan.svg|lawazımı_7=Qazaqstan Sırtqı isler ministri|wákillik baslanıwı_7=1994-jıl|wákillik tamamlanıwı_7=1999-jıl|prezident_7=Nursultan Nazarbaev|aldınǵı isker_7=Qanat Saudabaev|keyingi isker_7=Erlan Idrisov|tuwılǵan sánesi=17.05.1945|tuwılǵan jeri=Alma-ata|sıylıqları={{Parasat ordeni}}{{Altın búrgit ordeni}}{{Doslıq ordeni(Rossiya)}}{{ II dárejeli Knyaz Yaroslav Mudriy Ordeni}}{{Astananıń 10 jıllıǵı medalı}}|qolı=Tokayev signature.svg}}
'''Qasım-Jomart Kemelevich Toqaev''' (qazaqsha: Қасым-Жомарт Кемелұлы Тоқаев) — [[Qazaqstan]] mámleketlik ǵayratkeri, siyasiy ilimler doktorı, mámleket prezidenti (2019-jıldan), bas ministri (1999—2002) hám Senat baslıǵı (2013—2019).

== Ómiri ==
* 1975-jılı [[SSSR]] Sırtqı isler ministrliginiń [[Moskva]] mámleketlik xalqara qatnasıqlar institutın tamamlaǵan.
* 1975–1979 — SSSRdıń [[Singapur]]daǵı elshixanası xızmetkeri.
* 1979-jıldan 1985-jılǵa shekem SSSR Sırtqı isler ministrliginde túrli lawazımlarda xızmet etken.
* 1985–1991 — SSSR Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasında bilim alǵan.
* 1992–1994 — Qazaqstan Respublikası Sırtqı isler ministriniń orınbasarı.
* 1994–1999 — Sırtqı isler ministri.
* 1999–1999 — Bas ministr orınbasarı.
* 1999–2002 — Bas ministr.
* 2002–2007 — Sırtqı isler ministri.
* 2007–2011 — Senat baslıǵı.
* 2011–2013 — BMT Bas xatkeriniń orınbasarı — Jenevadagi wákillik baslıǵı.
* 2013–2019 — Senat baslıǵı.

2019-jıl 20-mart kúni [[Nursultan Nazarbayev]] hákimiyattan bas tartatuǵının járiyaladı hám Toqaevti Prezident wazıypasın waqtınsha atqarıwshı sıpatında usındı.

2019-jıl 10-iyun kúni mámleket Prezidenti etip saylandı.

[[Rus tili|Rus]], [[Francuz tili|francuz]], [[Inglis tili|inglis]] hám [[Qıtay tili|qıtay]] tillerin biledi.&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Kazakhstan Today |url=http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&amp;uin=1133168904&amp;chapter=1153534401 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-04-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120417100206/http://www.kt.kz/index.php?lang=rus&amp;uin=1133168904&amp;chapter=1153534401 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Указ Prezidentа Республики Qozogʻiston от 9.12.1996 за № 3266 |url=http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2017-02-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170201142605/http://kazakhstan.news-city.info/docs/sistemsk/dok_oedyli.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Mukofotlari ко Дню независимости |url=http://www.nomad.su/?a=19-200412160521 |access-date=2018-01-20 |archivedate=2019-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327091441/http://nomad.su/?a=19-200412160521 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 1 marta 2017-yila № 93 „O nagrajdenii gosudarstvennimi nagradami Rossiyskoy Federatsii“ |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&amp;rangeSize=1 |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2019-03-27 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190327092552/http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001201703020004?index=0&amp;rangeSize=1 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.pravoteka.ru/pst/1040/519885.html Ukaz Prezidenta Rossiyskoy Federatsii ot 12-dekabr 2004-yila № 1552 „O nagrajdenii ordenom Drujbi grajdan Respubliki Qozogʻiston“]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Citation |year= |title=Постановление Совета МПА СНГ 13.05.2007 № 19 |url=http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm |access-date=2018-01-20 |archivedate=2012-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105073906/http://www.zoneby.net/legal/n11docs/zk11766i.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{yangiliklar manbasi|title=Nikolić odlikovao kazahstanskog političara|url=http://www.blic.rs/vesti/politika/nikolic-odlikovao-kazahstanskog-politicara/yfq48zr|work=Blic.rs|date=2016-12-01|accessdate=2016-12-11|language=sr-SP}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{veb manbasi|url=https://mgimo.ru/about/news/main/zavershilsya-forum-vypusknikov-mgimo-v-astane/|title=Завершился форум выпускников МГИМО в Астане|publisher=mgimo.ru|accessdate=2017-10-10}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |sarlavha=Spiker Senata Respubliki Qozogʻiston vistupil na plenarnom zasedanii Soveta Federatsii |url=http://www.iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ |qaralgan sana=2018-01-20 |arxivsana=2022-11-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20221121044930/https://iacis.ru/pressroom/news/sovet_mpa_sng/kasym_zhomart_tokaev_kazakhstan_i_rossiya_tesno_vzaimodeystvuyut_v_ramkakh_mpa_sng/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://pravo.levonevsky.org/bazaby/org505/basic/text0128.htm Postanovlenie Soveta Mejparlamentskoy Assamblei gosudarstv-uchastnikov Sodrujestva Nezavisimix Gosudarstv ot 14-noyabr 2003 g. № 47 &quot;O nagrajdenii medalyu „Drevo drujbi“]&lt;/ref&gt;.

== Sırtqı siyasat ==
Toqaev ózinen aldınǵı prezident Nursultan Nazarbayev tárepinen baslanǵan sırtqı siyasat dawam etetug'ınına wáde berdi. Bul sırt el investiciyaların tartıw, kóp vektorlı sırtqı siyasat hám  qáwipsizlikti támiyinlew boyınsha ilajlardı dawam ettiriwdi bildiredi.&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =New Kazakh President sworn in, praises predecessor, pledges continuity | url =https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ |website=astanatimes.com | sáne = 2019-jıl 20-mart | qaralǵan sáne = 2019-jıl 23-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20190330074003/https://astanatimes.com/2019/03/new-kazakh-president-sworn-in-praises-predecessor-pledges-continuity/ | arxivsáne = 2019-jıl 30-mart |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Prezidentliginiń birinshi ayında 4 dúnya jetekshisi menen ushırastı, olardan 2 ewi sırt elde, qalǵan ekewi [[Astana]]da boldı.

2021-jıl aprel ayında Toqaev xalqaralıq birge islesiw boyınsha arnawlı wákil shólkemlestiriw haqqındaǵı pármanǵa qol qoydı hám onda bunday lawazım jedel ózgerip atırǵan global hám regional kún tártibi kózqarasınan Qazaqstan basshılıǵınıń xalqara birge islesiw máselelerine itibarın kúsheytetug'ının atap ótti.&lt;ref name=&quot;:11&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Kuyk| at =Abira| sáne = 2021-jıl 8-aprel | bet =Tokayev's New Special Representative for International Cooperation Will Advance Kazakhstan's Leadership Agenda| url =https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/| qaralǵan sáne = 2021-jıl 5-iyun |website=The Astana Times| til =en| arxivsáne = 2021-jıl 5-iyun | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210605215815/https://astanatimes.com/2021/04/Tokayevs-new-special-representative-for-international-cooperation-will-advance-kazakhstans-leadership-agenda/|url-status=live}}&lt;/ref&gt; Yerjan Qazıxanovtı usı lawazımǵa tayınladı, oǵan gumanitar tarawda xalqaralıq birge islesiwdi keńeytiw, klimat diplomatiyası, sonday-aq Qazaqstannıń tiykarǵı sırtqı siyasiy baslamaların alǵa jıljıtiw máseleleri menen shuǵıllanıw tapsırıldı.

[[Fayl:Istanbul hosts 8th Summit of Cooperation Council of Turkic-Speaking States (2).jpg|thumb|Toqaev Turkiyanıń Istanbul qalasında 2021 jılǵı Turkiy tilli mámleketler birge islesiw keńesinde]]

2021-jıl 10–11-oktyabr kúnleri bolıp ótken [[Aziya]]da birge islesiw hám isnim ilajları boyınsha keńestiń altınshı jıynalısında Toqaev húkimetleraralıq forumdı tolıq shólkemge aylandırıwdı usınıs etip, ózgerisler óz gezeginde aǵza mámleketlerge «eń úlken kontinentte shın mánisinde ulıwma, bólinbes hám keń qamrawlı qáwipsizlik arxitekturasın» jaratıw májbúriyatın beretuǵının, Aziyanıń global islerdegi jańa ornın atap ótetuǵının bildirdi.&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Satubaldina| at =Assel| sáne = 2021-jıl 13-oktyabr | bet =President Tokayev Proposes Transforming CICA into Full-Fledged International Organization| url =https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/|url-status=live| qaralǵan sáne = 2021-jıl 14-oktyabr |website=The Astana Times| til =en| arxivsáne = 2021-jıl 13-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211013153309/https://astanatimes.com/2021/10/president-Tokayev-proposes-transforming-cica-into-full-fledged-international-organization/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2021-jıl 12-oktyabr | bet =Participation of ECO Secretary General at the 6th meeting of CICA Ministers of Foreign Affairs| url =https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html?t=News|url-status=live| qaralǵan sáne = 2021-jıl 13-oktyabr |website=www.eco.int| arxivsáne = 2021-jıl 28-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211028171039/https://www.eco.int/news/88704-Participation-of-ECO-Secretary-General-at-the-6th-meeting-of-CICA-Ministers-of-Foreign-Affairs.html%3Ft%3DNews}}&lt;/ref&gt;.

== Shańaraǵı ==
Atası Kemel Toqaevich Toqaev (1923–1986), Ekinshi dúnjayalıq urıs qatnasıwshısı, belgili qazaq jazıwshısı, [[Qazaq SSR]] Joqarı Keńesi Prezidiumı hám [[Qazaqstan Jazıwshılar awqamı]] aǵzası bolǵan.&lt;ref&gt;{{Статья|заглавие=Токаев Касымжомарт Кемелевич|год=1999|ответственный=Под общ. ред. Прибыловского В.|язык=ru|издание=Руководители государств на территории бывшего СССР|издательство=Панорама|тип=биографический справочник|месяц=5|страницы=63}}&lt;/ref&gt; Anası Turar Shabarbayeva (1931–2000), Almatı shet tilleri pedagogikalıq institutında islegen. Toqaev Úlken Juz Jalayır qáwimininiń Kúshik urıwınan.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |sarlavha=Официальный сайт Европейского Отделения ООН в Женеве |qaralgan sana=2013-01-25 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20130116204654/http://www.unog.ch/80256EE600583A0B/(httpPages)/747572BE619A22EA80256EF700760AF6?OpenDocument |arxivsana=2013-01-16}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Качалов С. [https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm Мартовские встряски. Токаев бежит в Москву?] {{Webarxiv|url=https://web.archive.org/web/20230407043211/https://www.neweurasia.info/archive/2001/top5/03_15_158.htm |date=2023-04-07 }} // IAC Eurasia, 15.03.2001&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[https://sputniknews.kz/infographics/20190320/9633946/qasym-jomart-toqaev-qyzyqty-derekter.html Қасым-Жомарт Тоқаев туралы қызықты деректер: руы, отбасы, еңбек жолы, білімі, лауазымдары]&lt;/ref&gt;.

Ajrasqan. Burınǵı zayıbı Nadejda Davidovna Toqayeva (1957-jılı tuwılǵan), Rossiya puqarası.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president |sarlavha=ПРЕЗИДЕНТ РЕСПУБЛИКИ КАЗАХСТАН |qaralgan sana=2019-03-29 |arxivsana=2019-03-29 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190329063023/http://www.akorda.kz/ru/republic_of_kazakhstan/president}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;svoboda&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}&lt;/ref&gt;.

Ulı: Timur Qasımjomartovich Toqaev (1984-jılı tuwılǵan, keyin familiyasın Kemelge ózgertken).&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/ |sarlavha=Что известно о семье Президента Токаева: 20 марта 2019, Tengrinews |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-21 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190321141516/https://tengrinews.kz/kazakhstan_news/chto-izvestno-o-seme-prezidenta-tokaeva-365531/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/ |sarlavha=Токаев Касым-Жомарт Кемелевич |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324133801/https://kapital.kz/dossier/tokaev-kasym-zhomart/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/ |sarlavha=Стало известно, какую фамилию носит сын Токаева {{!}} NUR.KZ |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-16 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220116012306/https://www.nur.kz/politics/kazakhstan/1830100-stalo-izvestno-kakuu-familiu-nosit-syn-tokaeva/}}&lt;/ref&gt; Leman kolledjin ([[Jeneva]], [[Shveycariya]]), Webster universitetin (B[[Ellevue|ellevue]], Shveycariya) hám Rossiya Sırtqı isler ministrligi Diplomatiyalıq akademiyasın tamamlaǵan.&lt;ref name=&quot;svoboda2&quot;&gt;{{Veb manbasi |url=https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html |sarlavha=Мистер Кемел. Как семья Токаева связана с Россией |qaralgan sana=2022-01-15 |arxivsana=2022-01-14 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20220114235839/https://www.svoboda.org/a/mister-kemel-kak-semya-tokayeva-svyazana-s-rossiyej/31651217.html}}&lt;/ref&gt; 2009-jılı Sırtqı isler ministrligi akademiyasında “Qazaqstan Respublikasınıń Batısqa baylanıslı strategiyası” temasında kandidatlıq dissertaciyasın qorǵaǵan. Siyasiy ilimler kandidatı. Ol biznes penen shuǵıllanadı hám [[Neft|neft]] tarawında úlken isbilermen. Atası Kemel Toqaev atındaǵı qayırqomlıq qorına da basshılıq etedi.&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie |sarlavha=Официальный сайт Благотворительного фонда имени Кемеля Токаева |qaralgan sana=2019-06-19 |arxivsana=2019-10-03 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20191003181546/http://kemeltokayev.kz/ru/pravlenie}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Veb manbasi |url=https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html |sarlavha=Эксперты: «Назарбаев будет знать даже то, о чём Токаев думает» |qaralgan sana=2019-03-24 |arxivsana=2019-03-24 |arxivurl=https://web.archive.org/web/20190324135053/https://rus.azattyq.org/a/kazakhstan-tokayev-as-a-second-president-of-kazakhstan-opinions/29832872.html}}&lt;/ref&gt;
Shveycariyanıń Public Eye shólkemi maǵlıwmatlarına qaraǵanda, 2010-jıllarda Toqaevtiń ulı Timur neft hám metallar óndiriwi tarawında bizneske iye bolǵan. 2021-jıl dekabrinde Aleksey Navalniydiń komandası Rossiya kóshpes múlk reestrinde izertlew ótkizgende, Toqaevtiń tuwısqanlarınıń Rossiyadaǵı múlkleri haqqındaǵı maǵlıwmatlar óshirilgenin anıqlaǵan.

== Derekler ==
{{Derekler}}

{{ǴMDA mámleket basshıları}}</text>
      <sha1>76pcofxlsjwa4aaad0bbivvd3atmtv6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Aral Sea Discovery</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47817</id>
    <revision>
      <id>265746</id>
      <parentid>265705</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T21:52:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265746</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3014" sha1="ixpawtfwiinq41hwx15tnzyra0xj862" xml:space="preserve">
'''Aral Sea Discovery''' – 2005-jılda tiykar salınǵan. [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]&lt;nowiki/&gt;nda [[Aral teńizi]] hám [[Qaraqalpaqstan]] aymaǵındaǵı turistlik marshrutlardı shólkemlestiriw menen shuǵıllanatuǵın turistlik kompaniya. Kompaniya ekologiyalıq, arxeologiyalıq hám mádeniy turizm baǵdarlarında xızmet kórsetedi. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{web deregi | url =https://www.aralsea.uz/about|bet=Aral Sea Discovery}}&lt;/ref&gt;

== Tariyxı ==
'''Aral Sea Discovery''' 2005-jıldan baslap [[Qaraqalpaqstan]]&lt;nowiki/&gt;da [[Aral teńizi]] aymaǵınıń turistlik potencialın rawajlandırıw maqsetinde dúzilgen jergilikli [[Turizm kompaniyası|turizm kompaniya]]&lt;nowiki/&gt;larınıń biri. Kompaniya [[Aral teńizi]], [[Moynaq rayonı]], [[Ústirt|Ustirt]] platosı hám Qaraqalpaqstannıń tariyxıy obektleri boyınsha ekspediciya hám ekskursiyalar shólkemlestiredi. [[Aral teńizi]] aymaǵında 24 [[qara úy]] lageri, 20 dan aslam jer tańlamas transport quralları menen 20 jıldan berli shet el hám jergilikli turistlerge xızmet kórsetpekte.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; 

== Xızmet baǵdarları ==
Kompaniya tómendegi turistlik xızmetlerdi usınadı:

* [[Aral teńizi]] boylap ekologiyalıq turlar;
* [[Moynaq]] qalası hám «Keme qabristanı»na sayaxatlar;
* [[Ústirt|Ustyurt]] platosı boylap ekspediciya marshrutları;
* Qaraqalpaqstannıń arxeologiyalıq esteliklerine [[sayaxat]]&lt;nowiki/&gt;lar;
* Nókis qalası hám [[I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|I.V. Savitskiy atındaǵı Qaraqalpaqstan Mámleketlik Óner muzeyine]] ekskursiyalar;
* [[qara úy]] lagerlerinde (yurt camp) jaylasıw hám etnoturizm baǵdarlamaları.

== Aral teńizi turizmi ==
Aral Sea Discovery tiykarǵı baǵdarı – Aral teńizi aymaǵında ekologiyalıq turizmdi rawajlandırıw. Turlar dawamında turistler [[Ústirt|Ustirt]] platosınıń shól landshaftların, qurǵap qalǵan [[Aral teńizi]] ultanın, [[Moynaq]]&lt;nowiki/&gt;taǵı eski balıqshılıq tariyxına baylanıslı obyektlerdi hám aymaqtıń tabiyiy ózgesheliklerin kóredi.

== Turizmdegi áhmiyeti ==
Aral Sea Discovery sıyaqlı jergilikli turizm kompaniyaları [[Qaraqalpaqstan]]&lt;nowiki/&gt;nıń xalıqaralıq turistik imidjin qalıptastırıwda áhmiyetli rol atqaradı. Olar ekologiyalıq apatshılıq aymaǵı bolǵan Aral boyın tek ekologiyalıq máseleler menen emes, al mádeniy, tariyxıy hám tabiyiy obyekt retinde tanıstırıwǵa járdemlesedi.

Kompaniya xızmetleri jergilikli gidler, transport xızmetleri, miyman úyleri hám qara úy lagerleri menen baylanıslı turizm ekosistemasınıń rawajlanıwına úles qosadı.

== Qarańız ==

* [[Qaraqalpaqstanda turizm]]
* [[Aral teńizi]]
* [[Moynaq]]
* [[Ústirt|Ustirt platosı]]
* [[Ekologiyalıq turizm]]
* [[DMO Karakalpakstan]]

== Derekler ==

# Aral Sea Discovery rásmiy saytı.
# Qaraqalpaqstan turistik marshrutları haqqında maǵlıwmatlar.
# Uzbekistan Travel. Qaraqalpaqstan turizmi boyınsha materiallar.</text>
      <sha1>ixpawtfwiinq41hwx15tnzyra0xj862</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Microsoft Word</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47818</id>
    <revision>
      <id>265745</id>
      <parentid>265728</parentid>
      <timestamp>2026-08-07T21:52:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>JigildikBot</username>
        <id>14033</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Bot: Cite web úlgisi hám sáne parametrleri (date, access, archive) qarqalpaqshalandı</comment>
      <origin>265745</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="100990" sha1="7ty6hubfcqt7c5r19grp72756k75r6x" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox vevent&quot;
! colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-above&quot; style=&quot;background:#2563EB; color:white; font-size:125%;&quot; |Microsoft Word
|-
| colspan=&quot;2&quot; class=&quot;infobox-image&quot; |[[Fayl:Microsoft_Office_Word_(2025–present).svg|120px|sürmesiz]]
&lt;div class=&quot;infobox-caption&quot;&gt;2025-jıldan berli qollanılıp atırǵan Microsoft 365 Microsoft Word logotipi&lt;/div&gt;
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Basqa atları
| class=&quot;infobox-data&quot; |Multi-Tool Word
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmist (Baǵdarlamashı)|Baǵdarlamashı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Dáslepki shıǵarılıwı
| class=&quot;infobox-data&quot; |1983-jıl, 25-oktyabr
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Turaqlı shıǵarılıwı
| class=&quot;infobox-data&quot; |Eń sońǵı versiyaları (Microsoft 365 hám Microsoft Office)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Programmalastırıw tili|Jazılǵan tili]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[C++]] (backend)&lt;br&gt;Objective-C (macOS API/UI)
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Operaciyalıq sistema|Operaciyalıq sistemaları]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[[Microsoft Windows|Windows]]&lt;br&gt;[[macOS]]&lt;br&gt;[[Android]]&lt;br&gt;[[iOS]]
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Platformaları
| class=&quot;infobox-data&quot; |IA-32&lt;br&gt;x86-64&lt;br&gt;Arm&lt;br&gt;Arm64
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Aldınǵı baǵdarlama
| class=&quot;infobox-data&quot; |Multi-Tool Word&lt;br&gt;WordPad
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Túri
| class=&quot;infobox-data&quot; |Tekst processorı
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |Licenziyası
| class=&quot;infobox-data&quot; |Trialware
|-
! class=&quot;infobox-label&quot; scope=&quot;row&quot; |[[Veb-sayt|Veb-saytı]]
| class=&quot;infobox-data&quot; |[https://www.microsoft.com/microsoft-365/word microsoft.com/microsoft-365/word]
|}
'''Microsoft Word''' yamasa tek '''Word''' — [[Microsoft]] kompaniyası tárepinen islep shıǵılǵan tekst redaktorı baǵdarlaması. Ol birinshi ret 1983-jıl 25-oktyabrde&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|bet=Version 1.0 of today's most popular applications, a visual tour – Pingdom Royal|arxivurl=https://web.archive.org/web/20180813072250/https://royal.pingdom.com/2009/06/17/first-version-of-todays-most-popular-applications-a-visual-tour/|arxivsáne= 2018-jıl 13-avgust |sáne= 2009-jıl 17-iyun |jumıs=[[Pingdom]]|qaralǵan sáne= 2016-jıl 12-aprel }}&lt;/ref&gt; Xenix sistemalarına arnalǵan dáslepki '''Multi-Tool Word''' atı menen shıǵarıldı&lt;ref name=&quot;PCHistory&quot;&gt;{{Cite book|title=A History of the Personal Computer: The People and the Technology|date=October 2001|url=https://archive.org/details/A_History_of_the_Personal_Computer}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|bet=Microsoft Office online, Getting to know you...again: The Ribbon|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110511074037/http://office.microsoft.com/en-us/help/HA101996251033.aspx|arxivsáne= 2011-jıl 11-may }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|bet=The history of branding, Microsoft history|arxivurl=https://web.archive.org/web/20090528002301/http://www.historyofbranding.com/microsoft.html|arxivsáne= 2009-jıl 28-may }}&lt;/ref&gt;. Keyingi versiyaları keyin ala basqa da birneshe platformalar ushın jazıldı, olardıń arasında DOS sistemasında jumıs isleytuǵın IBM kompyuterleri (1983), Classic Mac OS sistemasında jumıs isleytuǵın Apple Macintosh (1985), AT&amp;T UNIX PC (1985), Atari ST (1988), OS/2 (1989), [[Microsoft Windows]] (1989), SCO Unix (1990), Handheld PC (1996), Pocket PC (2000), macOS (2001), [[Veb-brauzer|veb-brauzerler]] (2010), [[iOS]] (2014) hám [[Android]] (2015) bar.

Microsoft Word 1990-jılları WordPerfect baǵdarlamasınan ozǵannan berli tekstti redaktorlawdıń is júzinde standartı bolıp kelmekte. Word-tıń kommerciyalıq versiyaları jeke ónim retinde yamasa turaqlı licenziya menen satıp alıwǵa bolatuǵın Microsoft Office komponenti sıpatında, Microsoft 365 jıynaǵınıń bólimi retinde jazılıw menen yamasa Office 2024 jıynaǵı menen bir mártelik satıp alıw arqalı licenziyalanadı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/p/office-home-2024/cfq7ttc0pqvj#:~:text=Office%202024%20is%20a%20one,with%20a%20Microsoft%20365%20subscription.|bet=Buy Office Home 2024 for PC or Mac (formerly Home &amp; Student) - Download &amp; Pricing &amp;#124; Microsoft Store|jumıs=[[Microsoft]]}}&lt;/ref&gt;.

== Tariyxı ==
[[File:Word_1.0.png|nobaý|DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 1.0 (1983) (qara fonda, &quot;IBM BIOS-2y&quot; shriftin paydalanıw)]]
1981-jılı Microsoft Xerox PARC-ta islep shıǵılǵan birinshi [[Grafikalıq paydalanıwshı interfeysi|GUI]] tekst processorı — Bravo-nıń tiykarǵı islep shıǵıwshısı Charlz Simonidi jumısqa aldı. Simoni Multi-Tool Word dep atalatuǵın tekstli processorda jumıs isley basladı hám kóp ótpey Xerox-tıń burınǵı stajyorı Richard Brodidi jumısqa shaqırdı, ol tiykarǵı programmalıq injiniring boldı&lt;ref name=&quot;pcworld_word25&quot;&gt;{{Cite news|url=http://www.pcworld.com/article/152585/microsoft_word_turns_25.html|title=Microsoft Word Turns 25|last=Edwards|first=Benj|work=PC World|date=October 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|bet=Anatomy of a Software Bug|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100201040227/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/05/19/135315.aspx|arxivsáne= 2010-jıl 1-fevral |avtor=Schaut|at=Rick|sáne= 2004-jıl 19-may |jumıs=MSDN Blogs|qaralǵan sáne= 2006-jıl 2-dekabr }}&lt;/ref&gt;.

Microsoft 1983-jılı Xenix hám MS-DOS ushın Multi-Tool Word baǵdarlamasın járiyaladı&lt;ref name=&quot;infoworld_multi-tool_word&quot;&gt;{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=4S8EAAAAMBAJ&amp;pg=PA10|title=Mouse and new WP program join Microsoft product lineup|last=Markoff|first=John|work=InfoWorld|date=May 30, 1983|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;. Onıń ataması kóp ótpey Microsoft Word bolıp jeńilletildi. Qosımshanıń biypul demonstraciyalıq kóshirmeleri PC World jurnalınıń 1983-jılǵı noyabrdegi sanı menen birge berildi, bul onı jurnal menen birge diskte tarqatılǵan birinshi baǵdarlamaǵa aylandırdı&lt;ref name=&quot;NYTimes19930825&quot;&gt;{{Cite news|url=https://www.nytimes.com/1983/08/25/business/technologyandrew-pollack-computerizing-magazines.html|title=Computerizing Magazines|work=The New York Times|date=August 25, 1983|access-date=April 24, 2013|last=Pollack|first=Andrew}}&lt;/ref&gt;. Sol jılı Microsoft Word-tıń [[Microsoft Windows|Windows]] sistemasında jumıs islep turǵanın kórsetti&lt;ref name=&quot;lemmons198312&quot;&gt;{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n49/mode/2up|title=Microsoft Windows|work=BYTE|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Lemmons, Phil}}&lt;/ref&gt;.

Sol waqıttaǵı kóplegen [[MS-DOS]] baǵdarlamalarınan ayırmashılıǵı, Microsoft Word tıshqansha menen paydalanıwǵa arnalǵan edi. Reklamalarda Microsoft Mouse súwretlendi hám Word [[Shrift|shriftlerdi]] súwretley almaǵanına qaramastan, onı boldırmaw (undo) hám juwan, kursiv penen astı sızılǵan tekstti kórsetiw imkaniyatı bar WYSIWYG (What You See Is What You Get — Ne kórseń, sonı alasań) aynalı tekstli processorı retinde táriyipledi&lt;ref name=&quot;byte198312&quot;&gt;{{Cite news|url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1983-12/1983_12_BYTE_08-12_Easy_Software#page/n89/mode/2up|title=Undo. Windows. Mouse. Finally.|date=December 1983|access-date=October 20, 2013|last=Advertisement|pages=88–89}}&lt;/ref&gt;. Ol dáslebinde ataqlı bolmadı, óytkeni onıń paydalanıwshı interfeysi sol gezdegi jetekshi tekst processorı — WordStar-dan ózgeshe edi&lt;ref&gt;{{Cite book|last=Peterson|first=W.E. Pete|title=Almost Perfect: How a Bunch of Regular Guys Built Wordperfect Corporation|publisher=Prima Publishing|isbn=0-7881-9991-9}}&lt;/ref&gt;. Degen menen, Microsoft ónimdi úziliksiz jaqsılap, keyingi altı jıl ishinde 2.0-den 5.0-ge shekemgi versiyaların shıǵardı. 1985-jılı Microsoft Word-tı klassikalıq Mac OS sistemasına (ol gezde Macintosh System Software retinde belgili) kóshirdi. DOS-qa arnalǵan Word baǵdarlamasınıń joqarı anıqlıqtaǵı displeyler menen lazerli printerlerge arnalıp isleniwi bul procesti jeńilletti, ol gezde bul qurılmalardıń heshqaysısı ulıwma jámiyetshilikke qoljetimli emes edi&lt;ref name=&quot;lowendmac_history&quot;&gt;{{Cite news|url=http://lowendmac.com/2013/microsoft-word-for-mac-faq/|title=Microsoft Word for Mac History|last=Knight|first=Dan|date=May 22, 2008|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;. Ol sonday-aq bólekler kestesiniń maǵlıwmatlar strukturasın paydalanıwına baylanıslı júdá tez qıyıp alıw hám qoyıw funkciyası menen hám de sheksiz qaytarıp alıw operaciyaları menen ózgeshelendi&lt;ref&gt;{{Cite news|title=The Piece Table|url=https://darrenburns.net/posts/piece-table/|access-date=October 25, 2020}}&lt;/ref&gt;.

LisaWrite hám MacWrite úlgilerine súyenip, Mac OS-qa arnalǵan Word haqıyqıy WYSIWYG imkaniyatların qostı. Ol MacWrite-qa qaraǵanda imkaniyatı mol tekstli processorǵa degen zárúrlikti qanaatlandırdı&lt;ref&gt;{{Cite book|url=https://archive.org/stream/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point/Whole_Earth_Software_Catalog_for_1986_1985_Point_djvu.txt|title=Whole Earth Software Catalog|isbn=9780385233019|last=Brand|first=Stewart|publisher=Quantum Press/Doubleday}}&lt;/ref&gt;. 1988-jılǵa kelip WordPerfect penen Word DOS tekst processorları bazarında ústemlik etti, biraq Mac programmalıq támiynatınan ayırmashılıǵı, bul ónimlerdiń de, basqalardıń da haqıyqıy WYSIWYG funkciyası bolmadı; shıǵarılǵannan keyin Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń satılıwı keminde tórt jıl dawamında MS-DOS-taǵı analogınan joqarı boldı.

1987-jılı shıǵarılǵan Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń ekinshi versiyası óziniń versiya nomerin DOS-qa arnalǵan Word-penen sinxronlaw ushın Word 3.0 dep ataldı; bul Microsoft-tıń hár túrli platformalarda versiya nomerlerin sinxronlawǵa islegen birinshi háreketi edi. Word 3.0 kóplegen ishki jaqsılawlar menen jańa imkaniyatlardı, sonıń ishinde Rich Text Format (RTF) specifikaciyasınıń birinshi ámelge asırılıwın qamtıdı, biraq ol qátelerge (buglarǵa) tolı boldı. Birneshe ay ishinde Word 3.0 ornın turaqlı Word 3.01 bastı, ol 3.0-diń barlıq dizimge alınǵan paydalanıwshılarına biypul poshta menen jiberildi. 1990-jıllardıń ortasında MacWrite Pro toqtatılǵannan keyin, Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń heshqashan aytarlıqtay básekilesleri bolmadı. 1992-jılı shıqqan Mac OS-qa arnalǵan Word 5.1 óziniń názikligi, salıstırmalı túrde paydalanıw jeńilligi hám imkaniyatlar jıynaǵı arqasında júdá ataqlı tekst processorı boldı. Kóplegen paydalanıwshılar onı Mac OS-qa arnalıp islengen eń jaqsı Word versiyası dep ataydı&lt;ref name=&quot;msdn_macword6&quot;&gt;{{Web deregi| url =http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|bet=Mac Word 6.0|arxivurl=https://web.archive.org/web/20040514091238/http://blogs.msdn.com/rick_schaut/archive/2004/02/26/80193.aspx|arxivsáne= 2004-jıl 14-may |avtor=Schaut|at=Rick|sáne= 2004-jıl 26-fevral |jumıs=Buggin' My Life Away|baspaxana=MSDN Blogs|qaralǵan sáne= 2010-jıl 21-iyun }}&lt;/ref&gt;.

1986-jılı Atari hám Microsoft arasındaǵı kelisim Word baǵdarlamasın Microsoft Write atı menen Atari ST-ge alıp keldi&lt;ref name=&quot;Microsoft Write for Atari ST&quot;&gt;{{Web deregi| url =http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|bet=Atari announces agreement with Microsoft|arxivurl=https://web.archive.org/web/20100618010538/http://www.atarimagazines.com/compute/issue77/News_Products.php?tag=|arxivsáne= 2010-jıl 18-iyun |sáne= 2008-jıl 25-aprel |baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne= 2010-jıl 21-iyun }}&lt;/ref&gt;. Atari ST versiyası Mac OS-qa arnalǵan Word 1.05-tiń portı edi&lt;ref name=&quot;Microsoft Write for Atari ST review&quot;&gt;{{Web deregi| url =http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|bet=Feature Review: Microsoft Write|arxivurl=https://web.archive.org/web/20160528150414/http://atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html|arxivsáne= 2016-jıl 28-may |sáne= 2008-jıl 25-aprel |baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne= 2010-jıl 21-iyun }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Microsoft Word for Atari ST&quot;&gt;{{Web deregi| url =http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|bet=Today's Atari Corp.: A close up look inside|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110119223108/http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html|arxivsáne= 2011-jıl 19-yanvar |sáne= 2008-jıl 25-aprel |baspaxana=Atarimagazines.com|qaralǵan sáne= 2010-jıl 21-iyun }}&lt;/ref&gt; hám ol heshqashan jańartılmadı.

1990-jıllardıń basına qaray Windows-tıń ósip atırǵan ataqlılıǵı tekst processorları bazarın operaciyalıq sistemanı qollaytuǵın sanawlı baǵdarlamalarǵa, sonıń ishinde Word, WordPerfect hám Ami Pro-ǵa deyin qısqarttı&lt;ref name=&quot;Seattle Times Nov 1993&quot;&gt;{{Cite news|last=Andrews|first=Paul|title=Software Firm Quicksoft Closes Doors -- Maker Of PC-Write Failed In Efforts To Find A Partner|work=[[The Seattle Times]]|date=November 8, 1993|url=https://archive.seattletimes.com/archive/19931108/1730657/software-firm-quicksoft-closes-doors----maker-of-pc-write-failed-in-efforts-to-find-a-partner}}&lt;/ref&gt;. Windows-qa arnalǵan Word-tıń birinshi versiyası 1989-jılı shıqtı. Kelesi jılı Windows 3.0 shıǵıwı menen satılıwlar arta basladı hám Microsoft kóp ótpey IBM PC-menen úylesimli kompyuterlerge arnalǵan tekstli processorlardıń bazardaǵı jetekshisine aylandı. 1991-jılı Microsoft Windows-qa arnalǵan Word-tıń ataqlılıǵın paydalanıp, óziniń unikal paydalanıwshı interfeysin Windows qosımshasına uqsas interfeys penen almastırǵan DOS-qa arnalǵan Word 5.5 versiyasın shıǵardı&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=tDwEAAAAMBAJ&amp;pg=PA151|title=First Look: Microsoft Updates Look of And Adds Pull-Down Menus to Character-Based Word 5.5|last=Miller|first=Michael J.|work=InfoWorld|date=November 12, 1990|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=wFAEAAAAMBAJ&amp;pg=PA108|title=Microsoft Word 5.5: Should You Fight or Switch?|last=Needleman|first=Raphael|work=InfoWorld|date=November 19, 1990|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;. Ol waqıtqa qaray Word Windows tekst processorları bazarınıń yarımınan aslamına iyelik etti&lt;ref name=&quot;cw19920720&quot;&gt;{{Jurnal deregi |date=1992-07-20 |title=A look at the new generation |url=https://books.google.com/books?id=wJswszKTwl4C&amp;pg=PA80 |magazine=Computerworld |volume=XXVI |issue=29 |pages=80–81 |access-date=February 15, 2026}}&lt;/ref&gt;. Microsoft 2000 jıl máselesi (Y2K) tuwralı bilgende, DOS-qa arnalǵan Microsoft Word 5.5 baǵdarlamasın biypul júklep alıwǵa qoljetimli etti. 2026-jıldıń yanvarındaǵı jaǵday boyınsha [jańalaw], onı Microsoft veb-saytınan ele de júklep alıwǵa boladı&lt;ref&gt;{{Web deregi| url =http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|bet=Microsoft Word 5.5 for MS-DOS (EXE format)|arxivurl=https://web.archive.org/web/20110629172129/http://download.microsoft.com/download/word97win/Wd55_be/97/WIN98/EN-US/Wd55_ben.exe|arxivsáne= 2011-jıl 29-iyun |jumıs=Microsoft Download Center|qaralǵan sáne= 2011-jıl 19-avgust }}&lt;/ref&gt;. 
1991-jılı Microsoft Word-tı basınan baslap tolıq qayta jazıw ushın Pyramid kod ataması bar joybardı basladı. Windows hám Mac OS versiyaları da birdey kod bazasınan baslanıwı tiyis edi. Biraq qayta jazıwǵa hám keyin qayta jazbay-aq qosıwǵa bolatuǵın barlıq jańa imkaniyatlarǵa jetiwge islep shıǵıw toparına dım kóp waqıt ketetuǵını belgili bolǵanda, bul joybar toqtatıldı. Onıń ornına Windows hám Mac OS-qa arnalǵan Word-tıń 6.0 versiyası dep atalǵan kelesi versiyaları Windows-qa arnalǵan Word 2.0 kod bazasınan baslandı.

1993-jılı Word 6.0 shıǵıwı menen Microsoft versiya nomerlerin sinxronlawǵa hám platformalar arasında ónim atamasın úylestiriwge taǵı da háreket isledi, usı ret DOS, Mac OS hám Windows arasında (bul DOS-qa arnalǵan Word-tıń sońǵı versiyası boldı). Ol belgili bir teriw qátelerin avtomat túrde dúzetetuǵın AutoCorrect (Avtodúzetiw) hám hújjettiń kóplegen bólimlerin birden qayta formatlay alatuǵın AutoFormat (Avtoformat) funkciyaların engizdi. Windows versiyası unamlı pikirlerge iye bolǵanı menen (mısalı, ''InfoWorld tárepinen''&lt;ref name=&quot;infoworld_word6&quot;&gt;{{Cite news|url=https://books.google.com/books?id=6DoEAAAAMBAJ&amp;pg=PA66|title=War of the Words|work=InfoWorld|date=February 7, 1994|access-date=November 7, 2010}}&lt;/ref&gt;), Mac OS versiyası keńnen mazaq etildi. Kóplegen adamlar onı áste, qolaysız hám yadtı kóp talap etedi dep ayıpladı, al onıń paydalanıwshı interfeysi Word 5.1-den aytarlıqtay ózgeshelendi. Paydalanıwshılardıń tilek-ótinishlerine juwap retinde Microsoft óndiristen alıp taslaǵan Word 5 versiyasın qaytadan usındı&lt;ref name=&quot;ugeek_97&quot;&gt;{{Web deregi| url =http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|bet=UGeek Software Review: Microsoft Office 98 Gold for Macintosh|arxivurl=https://web.archive.org/web/20101203220342/http://www.geek.com/hwswrev/off98mac.htm|arxivsáne= 2010-jıl 3-dekabr |avtor=Lockman|at=James T.W.|sáne= 1998-jıl 15-may |qaralǵan sáne= 2010-jıl 7-noyabr }}&lt;/ref&gt;. macOS-qa arnalǵan Word-tıń keyingi versiyaları endi Windows-qa arnalǵan Word-tıń tikkeley portları emes, kerisinshe portlanǵan kod penen jergilikli kodtıń qosındısın qamtıydı.

== Fayl formatları ==

=== Fayl keńeytpeleri ===
{| style=&quot;float:right; width:310px; margin:0 0 1em 1em;&quot;
|
[[Fayl:.doc_icon_(2000-03).svg|70px|link=]]
[[Fayl:.docx_icon.svg|70px|link=]]

'''Shepte:''' &lt;code&gt;.doc&lt;/code&gt; fayllarınıń belgisi.&lt;br&gt;
'''Ońda:''' &lt;code&gt;.docx&lt;/code&gt; fayllarınıń belgisi. 

Fayl formatları Microsoft Office 2000 paketindegi Word logotipi hám házirgi Word logotipi arqalı ajıratıladı.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;width:100%; margin-top:0.5em;&quot;
! Fayl keńeytpesi
! Sıpatlaması
|-
| '''DOC'''
| Klassikalıq Word hújjeti
|-
| '''DOT'''
| Klassikalıq Word úlgisi
|-
| '''WBK'''
| Klassikalıq Word hújjetiniń rezerv nusqası
|-
| '''DOCX'''
| XML Word hújjeti
|-
| '''DOCM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word hújjeti
|-
| '''DOTX'''
| XML Word úlgisi
|-
| '''DOTM'''
| Makros qollaytuǵın XML Word úlgisi
|-
| '''DOCB'''
| XML Word ekilik hújjeti
|}
|}

Microsoft Word baǵdarlamasınıń tiykarǵı fayl formatları  &lt;code&gt;.doc&lt;/code&gt; yamasa &lt;code&gt;.docx&lt;/code&gt; fayl keńeytpesi menen belgilenedi.

[[Doc (computing)|&lt;code&gt;.{{color|blue|doc}}&lt;/code&gt;]] keńeytpesi Word-tıń kóplegen hár túrli versiyalarında qollanılǵanı menen, ol is júzinde tórt bólek fayl formatın qamtıydı:
# Word for DOS
# Word for Windows 1 hám 2; Word 3 hám 4 for Mac OS
# Word 6 hám Word 95 for Windows; Word 6 for Mac OS
# Word 97 hám keyingileri for Windows; Word 98 hám keyingileri for Mac OS

(Sol dáwirdegi klassikalıq Mac OS fayl keńeytpelerin paydalanbaǵan.)&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/| bet =.why .the .extensions? Quirks in the naming of files and folders| familiya =Oakley| at =Howard| sáne = 2015-jıl 2-may |website=The Eclectic Light Company| til =en|url-status=dead| qaralǵan sáne = 2020-jıl 26-fevral |quote=Macs used to be the only computers that did not need filename extensions...on classic Mac systems, you can name applications, documents, and most other files almost anything that you like, as the name is not linked in any way to the type of thing that file is.| arxivsáne = 2020-jıl 26-fevral | arxivurl =https://web.archive.org/web/20200226054403/https://eclecticlight.co/2015/05/02/why-the-extensions-quirks-in-the-naming-of-files-and-folders/}}&lt;/ref&gt;

Jańa &lt;code&gt;.docx&lt;/code&gt; keńeytpesi Office hújjetlerine arnalǵan Office Open XML xalıqaralıq standartın bildiredi hám ol Windows-qa arnalǵan Word 2007 hám keyingileri, sonday-aq macOS-qa arnalǵan Word 2008 hám keyingileri tárepinen ádepki boyınsha qollanıladı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml| bet =DOCX Transitional (Office Open XML), ISO 29500:2008-2016, ECMA-376, Editions 1-5| sáne = 2017-jıl 20-yanvar |website=loc.gov| qaralǵan sáne = 2019-jıl 9-iyul | arxivsáne = 2020-jıl 12-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20201112020030/https://www.loc.gov/preservation/digital/formats/fdd/fdd000397.shtml|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

=== Ekilik formatlar (Word 97–2007) ===
1990-jıllardıń aqırı menen 2000-jıllardıń basında ádepki Word hújjet formatı (.DOC) Microsoft Office paydalanıwshıları ushın hújjet faylları formatlarınıń is júzindegi standartına aylandı. Word 97–2007 versiyalarında ádepki boyınsha qollanılǵan «Word hújjet formatınıń» hár túrli versiyaları bar&lt;ref&gt;{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=5 Appendix A: Product Behavior|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd946767%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. Hárbir ekilik Word faylı Compound File (Qurama fayl)&lt;ref&gt;{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1 File Structure|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd923543%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; bolıp tabıladı, ol fayl ishindegi ierarxiyalıq fayl sisteması bolıp keledi. Djoel Spolskidiń aytıwınsha, Word Binary File Format júdá quramalı, óytkeni negizinen onı islep shıǵıwshılar múmkinshiliklerdiń júdá úlken sanın ornalastırıwǵa hám ónimlilikti bárinen joqarı qoyıwǵa májbúr boldı&lt;ref name=&quot;spolsky-commentry&quot;&gt;{{web deregi | url =http://www.joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | bet =Why are the Microsoft Office file formats so complicated? (And some workarounds) | work=Joel on Software | sáne = 2008-jıl 19-fevral | familiya =Spolsky | at =Joel | qaralǵan sáne = 2011-jıl 23-may | arxivsáne = 2013-jıl 14-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20131014090710/http://joelonsoftware.com/items/2008/02/19.html | url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Barlıq OLE Compound Files sıyaqlı, Word ekilik formatı kompyuter papkalarına uqsas «saqlaw orınlarınan» hám kompyuter fayllarǵa uqsas «aǵımlardan» ibarat. Hárbir saqlaw ornında aǵımlar yamasa basqa saqlaw orınları bolıwı múmkin. Hárbir Word ekilik faylında «WordDocument» aǵımı dep atalatuǵın aǵım bolıwı kerek hám bul aǵım Fayl tuwralı informaciya blogınan (FIB) baslanıwı tiyis&lt;ref&gt;{{cite book|title=[MS-DOC]: Word (.doc) Binary File Format|publisher=[[Microsoft]]|location=Redmond, WA|url=http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|chapter=2.1.1 WordDocument Stream|chapter-url=http://msdn.microsoft.com/en-us/library/dd926131%28v=office.12%29.aspx|access-date=January 10, 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150110202652/http://download.microsoft.com/download/2/4/8/24862317-78F0-4C4B-B355-C7B2C1D997DB/%5BMS-DOC%5D.pdf|archive-date=January 10, 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;. FIB basqa barlıq nárselerdi, mısalı, Word hújjetindegi tekst qaysı jerden baslanatuǵının, tamamlanatuǵının, hújjetti Word-tıń qaysı versiyası islegenin hám basqa atributlardı tabıw ushın birinshi silteme noqatı bolıp tabıladı.

Word 2007 hám keyingileri DOC fayl formatın qollawdı dawam etpekte, ol ádepki format bolmay qalǵanına qaramastan.

=== XML hújjeti (Word 2003) ===
Word 2003 sistemasında engizilgen .docx XML formatı&lt;ref&gt;{{web deregi | jıl =2004| bet =What You Can Do with Word XML [Word 2003 XML Reference]| url =http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx| baspaxana =MSDN| qaralǵan sáne = 2010-jıl 13-avgust | arxivsáne = 2010-jıl 21-avgust | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100821014000/http://msdn.microsoft.com/en-us/library/aa223584(office.11).aspx|url-status=live}}&lt;/ref&gt; WordProcessingML yamasa WordML dep atalatuǵın ápiwayı, XML-ge tiykarlanǵan format.

'''Microsoft Office XML formatları''' — bul Office 2007-ge shekemgi Microsoft Office versiyalarında engizilgen XML-ge tiykarlanǵan hújjet formatları (yamasa XML sxemaları). Microsoft Office XP Excel elektron kestelerin saqlawǵa arnalǵan jańa XML formatın engizdi, al Office 2003 Word hújjetlerine arnalǵan XML-ge tiykarlanǵan formattı qostı.

Bul formatlardıń ornın Microsoft Office 2007 sistemasında Office Open XML (ECMA-376) bastı.

=== Versiya aralıq úylesimlilik ===
Word hújjet faylın onı islegen versiyadan basqa Word versiyasında ashıw hújjettiń durıs kórsetilmewine alıp keliwi múmkin. Túrli versiyalardıń hújjet formatları azǵana hám aytarlıqtay usıllar menen ózgeredi (mısalı, shriftti ózgertiw yamasa siltemeler sıyaqlı quramalıraq tapsırmalardı qayta islew). Baǵdarlamanıń jańa versiyalarında islengen formatlaw eski versiyalarında kórilgende bárqulla saqlana bermeydi, bunıń sebebi derlik bárqulla ol imkaniyattıń aldınǵı versiyada bolmawında&lt;ref name=&quot;casson_ryan&quot; /&gt;. Qollanbalar arasında formatlanǵan tekstti almasıw formatın islewdiń birinshi háreketi bolıp tabılatuǵın Rich Text Format (RTF) — bul dáslepki hújjettiń kóplegen formatlawların hám barlıq mazmunın saqlaytuǵın Word ushın qosımsha format.

=== Úshinshi tárep formatları ===
Word-tıń Windows versiyalarına ol jergilikli túrde qollamaytuǵın xalıqaralıq standart OpenDocument formatı (ODF) (ISO/IEC 26300:2006) sıyaqlı formatlardı oqıwǵa hám jazıwǵa múmkinshilik beretuǵın plaginler qoljetimli. Office 2007 ushın Service Pack 2 (SP2) shıqqanǵa deyin, Word plaginsiz, atap aytqanda SUN ODF plaginisiz yamasa OpenXML/ODF Translator-sız ODF hújjetlerin oqıwdı yamasa jazıwdı jergilikli túrde qollamadı. SP2 ornatılǵannan keyin ODF 1.1 formatındaǵı hújjetlerdi Word 2007-de burınnan bar formatlarǵa qosımsha, hár qanday basqa kómeklesetuǵın format sıyaqlı oqıwǵa hám saqlawǵa boladı&lt;ref name=&quot;casson_ryan&quot;&gt;{{cite book | last1=Casson | first1=Tony | last2=Ryan | first2=Patrick S. | ssrn=1656616 | chapter=Open Standards, Open Source Adoption in the Public Sector, and Their Relationship to Microsoft's Market Dominance | title=Standards Edge: Unifier or Divider? | editor-last=Bolin | editor-first=Sherrie | date=May 1, 2006 | page=87 | publisher=Sheridan Books}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Microsoft Expands List of Formats Supported in Microsoft Office, May 21, 2008 | url =http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |work=News Center | baspaxana =Microsoft | sáne = 2008-jıl 21-may | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-aprel | arxivsáne = 2012-jıl 18-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20120418055644/http://www.microsoft.com/en-us/news/press/2008/may08/05-21ExpandedFormatsPR.aspx |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Next Office 2007 service pack will include ODF, PDF support options | sáne = 2008-jıl 21-may | url =http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |work=Betanews | at =Scott M. III | familiya =Fulton | qaralǵan sáne = 2008-jıl 24-dekabr | arxivsáne = 2008-jıl 4-dekabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20081204140151/http://www.betanews.com/article/Next_Office_2007_service_pack_will_include_ODF_PDF_support_options/1211343807 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | avtor =Andy Updegrove | url =http://consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 | bet =Microsoft Office 2007 to Support ODF&amp;nbsp;– and not OOXML | sáne = 2008-jıl 21-may | baspaxana =Consortiuminfo.org | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2008-jıl 23-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20080523233233/http://www.consortiuminfo.org/standardsblog/article.php?story=20080521092930864 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://software.silicon.com/applications/0,39024653,39230395,00.htm | bet =Microsoft: Why we chose ODF support over OOXML | sáne = 2008-jıl 23-may |first1= Tom |last1=Espiner | baspaxana =Software.silicon.com | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20090721062335/http://software.silicon.com/applications/0%2C39024653%2C39230395%2C00.htm | arxivsáne = 2009-jıl 21-iyul }}&lt;/ref&gt;. Bul ámelge asırıw aytarlıqtay sınǵa ushıradı hám ODF Alyansı menen basqalar úshinshi tárep plaginleri jaqsıraq qollap-quwatlabatuǵının atap ótti&lt;ref name=&quot;sp2-fact-sheet&quot;&gt;{{web deregi | url = http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf | bet = MS Office 2007 Service Pack 2 With Support for ODF: How Well Does It Work? | qaralǵan sáne = 2009-jıl 24-may |quote = MS Excel 2007 will process ODF spreadsheet documents when loaded via the Sun Plug-In 3.0 for MS Office or the SourceForge &quot;OpenXML/ODF Translator Add-in for Office,&quot; but will fail when using the &quot;built-in&quot; support provided by Office 2007 SP2. | baspaxana = OpenDocument Format Alliance |url-status=dead | arxivurl = https://web.archive.org/web/20090611181719/http://www.odfalliance.org/resources/fact-sheet-Microsoft-ODF-support.pdf | arxivsáne = 2009-jıl 11-iyun }}&lt;/ref&gt;. Keyinirek Microsoft ODF qollawınıń ayırım sheklewleri bar ekenin málimledi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx | bet =Differences between the OpenDocument Text (.odt) format and the Word (.docx) format - What happens when I save a Word 2007 document in the OpenDocument Text format? |website=Microsoft Office Online | qaralǵan sáne = 2010-jıl 5-aprel |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100318034328/http://office.microsoft.com/en-us/word/HA102835631033.aspx | arxivsáne = 2010-jıl 18-mart }}&lt;/ref&gt;.

2005-jıl oktyabrde, Microsoft Office 2007 paketi shıqqanǵa deyin bir jıl burın, Microsoft xalıqaralıq standart OpenDocument formatın qollawǵa Microsoft klientleri tárepinen talap jetkiliksiz ekenin hám sonlıqtan ol Microsoft Office 2007 quramına kirmeytuǵının málimledi. Bul málimleme kelesi aylarda qaytalandı&lt;ref name=&quot;office12-pdf&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Goodwins | at =Rupert | url =http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm | bet =Office 12 to support PDF creation | baspaxana =News.zdnet.co.uk | sáne = 2005-jıl 3-oktyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2009-jıl 23-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20090723224815/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39225406,00.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;odf-must&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Marson | at =Ingrid | url =http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm | bet =Microsoft 'must support OpenDocument' | baspaxana =News.zdnet.co.uk | sáne = 2005-jıl 6-oktyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2009-jıl 25-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20090725100911/http://news.zdnet.co.uk/software/0,1000000121,39226547,00.htm |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;gates-odf&quot;&gt;March 23, 2006, Gates: Office 2007 will enable a new class of application {{web deregi | url =https://www.zdnet.com/article/mass-holding-tight-to-opendocument/ | bet =Mass. holding tight to OpenDocument |website=ZDNet | sáne = 2006-jıl 5-iyul |first1=Martin |last1=LaMonica }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;odf&quot;&gt;{{web deregi | at =Martin | familiya =LaMonica | url =https://www.cnet.com/tech/tech-industry/microsoft-office-to-get-a-dose-of-opendocument/ | bet =Microsoft Office to get a dose of OpenDocument | sáne = 2006-jıl 5-may |work=[[CNET News]] | qaralǵan sáne = 2024-jıl 25-avgust }}&lt;/ref&gt;. Juwap retinde, 2005-jıl 20-oktyabrde Microsoft-tan ODF qollawın talap etetuǵın onlayn peticiya jaratıldı&lt;ref name=&quot;petition&quot;&gt;{{web deregi | url =http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 | arxivurl =https://web.archive.org/web/20080323060829/http://opendocumentfellowship.com/press/2005-10-20 |url-status=dead | arxivsáne = 2008-jıl 23-mart | bet =OpenDocument Support: Tell Microsoft You Want It! | baspaxana =OpenDocument Fellowship | sáne = 2005-jıl 20-oktyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun }}&lt;/ref&gt;.

2006-jıldıń may ayında Microsoft Office-ke arnalǵan ODF plaginin OpenDocument qorı shıǵardı&lt;ref name=&quot;mso-odf-plugin&quot;&gt;{{web deregi | url =https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html | bet =Coming soon: ODF for MS Office | baspaxana =DebianHelp |first1= Steven J. |last1=Vaughan-Nichols | sáne = 2006-jıl 4-may | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2022-jıl 21-dekabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20221221214316/https://www.debianhelp.co.uk/coming-soon-odf-for-ms-office.html |url-status=usurped }}&lt;/ref&gt;. Microsoft plagindi islep shıǵıwshılar menen heshqanday baylanısı joqlıǵın málimledi&lt;ref name=&quot;odf&quot; /&gt;.

2006-jıldıń iyul ayında Microsoft Open XML Translator joybarınıń — Microsoft Office Open XML Formats penen OpenDocument Format (ODF) arasında texnikalıq kópir salıwǵa arnalǵan qurallardıń qurılǵanın xabarladı. Bul jumıs húkimettiń ODF-penen óz-ara háreketlesiw tuwralı tilek-ótinishlerine juwap retinde baslandı. Joybardıń maqseti Microsoft Office-ke ODF qollawın qosıw emes, tek plagin menen sırtqı qurallar jıynaǵın islew boldı&lt;ref name=&quot;ms-odf-plugin&quot;&gt;{{web deregi | url =http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx | bet =Microsoft Expands Document Interoperability | baspaxana =Microsoft | sáne = 2006-jıl 5-iyul | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivurl =https://web.archive.org/web/20070204160529/http://www.microsoft.com/presspass/press/2006/jul06/07-06OpenSourceProjectPR.mspx | arxivsáne = 2007-jıl 4-fevral |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx | bet =Open XML Translator project announced (ODF support for Office) |first1=Brian |last1=Jones |first2=Zeyad |last2=Rajabi |work= Office Solutions | baspaxana =Microsoft | sáne = 2006-jıl 6-iyul | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-aprel | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100118181302/http://blogs.msdn.com/brian_jones/archive/2006/07/05/657510.aspx | arxivsáne = 2010-jıl 18-yanvar |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 2007-jıldıń fevralında bul joybar Microsoft Word ushın ODF plagininiń birinshi versiyasın shıǵardı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | bet =Microsoft to release ODF document converter | work=[[CNet News]] | sáne = 2007-jıl 1-fevral | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-aprel | familiya =LaMonica | at =Martin | arxivsáne = 2013-jıl 12-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20131012044009/http://news.cnet.com/Microsoft-to-release-ODF-document-converter/2100-1046_3-6155585.html | url-status=dead }}&lt;/ref&gt;.

2007-jıldıń fevralında Sun Microsoft Office ushın óziniń ODF plagininiń dáslepki versiyasın shıǵardı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Lombardi | at =Candace | url =http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html | bet =Sun to release ODF translator for Microsoft Office | baspaxana =CNET | sáne = 2007-jıl 7-fevral | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2011-jıl 10-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20110510085757/http://news.cnet.com/Sun-to-release-ODF-translator-for-Microsoft-Office/2100-1012_3-6157189.html |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 1.0 versiyası 2007-jıldıń iyul ayında shıǵarıldı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Paul | at =Ryan | url =https://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office | bet =Sun releases ODF Plugin 1.0 for Microsoft Office | baspaxana =Ars Technica | sáne = 2007-jıl 7-iyul | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2008-jıl 16-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20081016090840/http://arstechnica.com/journals/linux.ars/2007/07/07/sun-releases-odf-plugin-1-0-for-microsoft-office |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Microsoft Word 2007 (Service Pack 1) PDF hám XPS formatların (tek shıǵarıw ushın) qollaydı, biraq tek Microsoft-tıń «Save as PDF or XPS» qosımshasın qol menen ornatqannan keyin ǵana&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?displaylang=en&amp;FamilyID=4d951911-3e7e-4ae6-b059-a2e79ed87041 | bet =Download details: 2007 Microsoft Office Add-in: Microsoft Save as PDF or XPS | baspaxana =Microsoft.com | sáne = 2006-jıl 8-noyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2010-jıl 18-iyun | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100618201506/http://www.microsoft.com/downloads/details.aspx?FamilyId=4D951911-3E7E-4AE6-B059-A2E79ED87041&amp;displaylang=en |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute, Friday, June 2, 2006 [http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ Microsoft to remove PDF support from Office 2007 in wake of Adobe dispute | TG Daily] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090201042942/http://www.tgdaily.com/content/view/26786/118/ |date=February 1, 2009 }}&lt;/ref&gt;. Keyingi versiyalarda bul ádepki boyınsha usınıldı.

== Funkciyaları ==
Onıń funkciyalarınıń arasında Word ishine ornatılǵan imlanı tekseriw quralı, tezaurus, sózlik hám tekstti manipulyaciyalaw hám qayta islewge arnalǵan utilitalar bar. Ol kesteler dúziwdi qollaydı. Versiyasına baylanıslı ol ápiwayı hám quramalı esaplawlardı orınlay aladı, sonday-aq formulalar menen teńlemelerdi formatlawdı qollaydı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Word Features Comparison: Web vs Desktop - Microsoft Support | url =https://support.microsoft.com/en-us/office/word-features-comparison-web-vs-desktop-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 | qaralǵan sáne = 2025-jıl 3-fevral |website=support.microsoft.com}}&lt;/ref&gt;.

Tómende onıń imkaniyatlar jıynaǵınıń ayırım aspektleri berilgen.

=== Shablonlar ===
Word-tıń keyingi birneshe versiyaları paydalanıwshılarǵa ózleriniń formatlaw úlgilerin dúziw múmkinshiligin qamtıydı, bul olarǵa tema, tema atı, abzac hám basqa element dizaynları standart Word úlgilerinen ózgeshelenetuǵın fayldı anıqlawǵa imkaniyat beredi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/| bet =Word Formatting: Mastering Styles and Document Themes| familiya =Klein| at =Matt|website=How-To Geek| til =en-US| qaralǵan sáne = 2019-jıl 9-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 9-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20190709204809/https://www.howtogeek.com/school/microsoft-word-document-formatting-essentials/lesson5/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Paydalanıwshılar bunı joqarı oń jaq múyeshte jaylasqan Járdem bóliminen taba aladı (Windows 8 sistemasındaǵı Word 2013).

Mısalı, '''Normal.dotm''' — barlıq Word hújjetlerine jaratılatuǵın tiykarǵı úlgi. Ol ádepki maydan shegarasın, sonday-aq tekst jaylasıwı menen ádepki shriftti anıqlaydı. Normal.dotm belgili bir ádepki parametrler menen ornatılǵanına qaramastan, paydalanıwshı onı jańa standart parametrlerge ózgerte aladı. Bul usı úlgi arqalı islengen basqa hújjetlerdi de ózgertedi&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Change the Normal template (Normal.dotm )| url =https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea| qaralǵan sáne = 2021-jıl 20-may |website=support.microsoft.com| til =en-US| arxivsáne = 2021-jıl 20-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20210520001124/https://support.microsoft.com/en-us/office/change-the-normal-template-normal-dotm-06de294b-d216-47f6-ab77-ccb5166f98ea|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Burın ol Normal.dot edi&lt;ref&gt;[http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 in-depth explanation of Normal.dot] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20050620082713/http://pubs.logicalexpressions.com/Pub0009/LPMArticle.asp?ID=151 |date=June 20, 2005 }}&lt;/ref&gt;.

=== Súwret formatları ===
Word JPG hám GIF sıyaqlı keń tarqalǵan rastrlıq formatlardaǵı súwretlerdi importlay aladı hám kórsete aladı. Onı sonıń menen qatar ápiwayı sızıqlı grafikanı dúziw hám kórsetiw ushın paydalanıwǵa boladı. Microsoft Word 2017-jılı Office 365 ProPlus jazılıwshıları ushın keń tarqalǵan SVG vektorlıq súwret formatın qollawdı qostı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Edit SVG images in Microsoft Office 365 | url =https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |website=Office Support | baspaxana =Microsoft | qaralǵan sáne = 2019-jıl 4-fevral | arxivsáne = 2018-jıl 6-noyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20181106162647/https://support.office.com/en-us/article/edit-svg-images-in-microsoft-office-365-69f29d39-194a-4072-8c35-dbe5e7ea528c |url-status=live }}&lt;/ref&gt; hám bul funkcionallılıq Office 2019 shıǵarılıwına da engizildi&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =What is MS Word? - Basics, Uses, Features &amp; Questions | url =https://byjus.com/govt-exams/microsoft-word/ | qaralǵan sáne = 2025-jıl 3-fevral |website=BYJUS | til =en}}&lt;/ref&gt;.

===WordArt===
[[File:WordArt.png|thumb|164x164px|WordArt járdemi menen islengen súwretke mısal]]
WordArt Microsoft Word hújjetinde qıysaytıw, kóleńke túsiriw, burıw, hár túrli formalar menen reńlerde sozıw, hátte úsh ólshemdi effektlerdi qamtıw sıyaqlı grafikalıq effektleri bar tema, suw tańbası yamasa basqa tekst sıyaqlı tekstlerdi sızıwǵa imkaniyat beredi. Paydalanıwshılar juwan yamasa astı sızılǵan tekstti qollanıw sıyaqlı ańsat óz hújjetiniń tekstine kóleńke, qıysayıw, jarqıraw hám shaǵılısıw sıyaqlı formatlaw effektlerin qollana aladı. Paydalanıwshılar sonıń menen qatar vizual effektlerdi paydalanatuǵın teksttiń imlasın teksere aladı hám abzac stillerine tekstlik effektlerdi qosa aladı.

=== Makroslar ===
Makroslar klavishalardı basıw menen tıshqanshanıń háreketleriniń jiyi qaytalanatuǵın dizbegi ushın qollanılıwı múmkin. Microsoft Office-tiń basqa hújjetleri sıyaqlı, Word faylları da keńeytilgen makroslardı, hátte ornatılǵan baǵdarlamalardı qamtıwı múmkin. Bul til dáslebinde WordBasic boldı, biraq Word 97 versiyasınan baslap Visual Basic for Applications bolıp ózgerdi.

Bul keń kólemli funkcionallılıq hújjetlerde viruslardı iske qosıw hám tarqatıw ushın da qollanılıwı múmkin. Adamlardıń Word hújjetlerin elektron poshta, USB flesh-diskleri hám floppi-diskler arqalı almasıwǵa beyimliligi oǵan 1999-jılı ózgeshe vektor berdi. Mısal retinde Melissa virusı boldı, biraq onnan basqa da kóplegen viruslar ómir súrdi.

Bul makroslıq viruslar Windows hám Macintosh kompyuterleri arasında belgili jalǵız kross-platformalıq qáwipler boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2007-jıl 31-oktyabr | bet =Warning: Mac OS X Trojan Horse making the rounds | url =https://macdailynews.com/2007/10/31/warning_mac_os_x_trojan_horse/ | qaralǵan sáne = 2025-jıl 16-noyabr |website=MacDailyNews | til =en-US}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2025-jıl 22-aprel | bet =The 2000s: Mac malware gains complexity, Types of malware targeting Mac OS X | url =https://www.spyhunter.com/shm/mac-malware-history/ | qaralǵan sáne = 2025-jıl 16-noyabr |website=SpyHunter | til =en-US}}&lt;/ref&gt;. Microsoft 2006-jılǵa kelip Mac sistemasındaǵı makros máselesin ónimli túrde joq etken Word X hám Word 2004 ushın patchlar shıǵardı.

Makroslardıń qashan orınlanıwın retleytuǵın Word-tıń makros qáwipsizligi parametrin paydalanıwshı retley aladı, biraq Word-tıń eń sońǵı versiyalarında ol ádepki boyınsha JOQARÍ bolıp ornatılǵan, bul siyrek ushırasatuǵın bolǵan makroslıq viruslardıń qáwpin ulıwma alǵanda azaytadı.

=== Maket máseleleri ===
Windows-qa arnalǵan Word 2010 (Word 14) versiyasına deyin baǵdarlama OpenType shriftlerinde anıqlanǵan ligaturalardı durıs qayta isley almadı&lt;ref&gt;[http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx What's new in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100618035713/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/what-s-new-in-word-2010-HA010372687.aspx |date=June 18, 2010 }}. Retrieved July 1, 2010.&lt;/ref&gt;. Unicode kod noqatları bar sol ligatura gliflerin qol menen engiziwge boladı, biraq olardı Word ne ekenin tanımaydı, bul imlanı tekseriwdi buzadı, al shriftte bar retlenetuǵın ligaturalarǵa ulıwma kiriw múmkin emes. Word 2010 versiyasınan baslap baǵdarlamada házirgi waqıtta qosıwǵa bolatuǵın keńeytilgen teriw imkaniyatları,&lt;ref&gt;[http://jeffhuang.com/better_word_papers.html Improving the look of papers written in Microsoft Word] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100526134119/http://jeffhuang.com/better_word_papers.html |date=May 26, 2010 }}. Retrieved May 30, 2010.&lt;/ref&gt; OpenType ligaturaları,&lt;ref&gt;[http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ How to Enable OpenType Ligatures in Word 2010] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090611050447/http://www.orzeszek.org/blog/2009/05/17/how-to-enable-opentype-ligatures-in-word-2010/ |date=June 11, 2009 }}, Oreszek Blog, May 17, 2009.&lt;/ref&gt; kerning hám tasıw bar (aldınǵı versiyalarda sońǵı eki imkaniyat burınnan bar edi). Word-tıń basqa maketlik kemshiliklerine kesiw belgilerin yamasa jińishke bos orınlardı ornata almaw kiredi. Úshinshi táreptiń hár túrli aylanbalı utilitaları islep shıǵıldı&lt;ref&gt;Such as {{web deregi | url =http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm | bet =How to delete a blank page in Word | baspaxana =Sbarnhill.mvps.org | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100505105925/http://sbarnhill.mvps.org/WordFAQs/BlankPage.htm | arxivsáne = 2010-jıl 5-may }}&lt;/ref&gt;.

Mac OS X-ke arnalǵan Word 2004 baǵdarlamasında quramalı skriptlerdi qollaw hátte Word 97-den tómen boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Unicode and Multilingual Editors and Word Processors for Mac OS X| url =http://www.alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html| avtor =Alan Wood| qaralǵan sáne = 2013-jıl 3-dekabr | arxivsáne = 2014-jıl 14-yanvar | arxivurl =https://web.archive.org/web/20140114080658/http://alanwood.net/unicode/utilities_editors_macosx.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt; hám Word 2004 ligaturalar yamasa glif versiyaları sıyaqlı Apple Advanced Typography imkaniyatların qollamadı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Neuburg | at =Matt | url =https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/| arxivurl =https://web.archive.org/web/20260217043546/https://tidbits.com/2004/06/21/word-up-word-2004-that-is/ |url-status=live | arxivsáne = 2026-jıl 17-fevral | bet = Word Up! Word 2004, That Is - TidBITS | baspaxana =tidbits.com | sáne = 2004-jıl 19-may | qaralǵan sáne = 2026-jıl 14-aprel }}&lt;/ref&gt;.

=== Texnikalıq hújjetlerdegi máseleler ===
Microsoft Word texnikalıq jazıwdıń ayırım túrlerine, atap aytqanda, matematikalıq teńlemelerdi,&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://answers.microsoft.com/en-us/msoffice/forum/all/automatically-numbering-equations-and-other/c3c4e43f-2ed1-438c-9810-09f884760ff5?page=2| bet =Automatically numbering equations and other equation-related questions in Word for Mac 2011| sáne = 2013-jıl 6-fevral |website=Microsoft Community}}&lt;/ref&gt; súwretlerdi ornalastırıwdı, kestelerdi ornalastırıwdı hám usı elementlerdiń qálegenine kros siltemelerdi talap etetuǵın jazıwǵa tek birli-yarımı jaramlı. Teńlemelerdiń ádettegi aylanbalı sheshimi — úshinshi táreptiń teńleme teriwshisin paydalanıw. Súwretler menen kesteler qol menen ornatılıwı kerek; yakorlaw mexanizmi bar, biraq ol súwretti tolıq avtomat túrde ornalastırıwǵa arnalmaǵan, al súwretler menen kestelerdi jaylastırǵannan keyin tekstti qayta islew kóbinese yakor noqatın jıljıtıw arqalı sol elementlerdi qayta ornalastırıwdı talap etedi, hátte sonda da jaylastırıw opciyaları sheklewli. Bul másele 1985-jıldan berli Word strukturasına tereń engizilgen, óytkeni ol hújjet basıp shıǵarılǵanǵa deyin bet úzilisleriniń qaysı jerde bolatuǵının bilmeydi.

=== Markerler menen nomerlew ===
Microsoft Word markerlengen dizimler menen nomerlengen dizimlerdi qollaydı. Ol sonday-aq betlerge, baplarǵa, kolontitullarǵa, siltemelerge hám mazmun kestesiniń jazbalarına durıs nomerlerdi qosıwǵa járdemlesetuǵın nomerlew sisteması menen úskenelengen; bul nomerler jańa elementler qosılǵanda yamasa bar elementler óshirilgende avtomat túrde durısına ózgeredi. Markerler menen nomerlewdi abzaclarǵa tikkeley qollanıwǵa hám dizimlerge túrlendiriwge boladı&lt;ref&gt;{{web deregi |last1=McGhie|first1=John| bet =Word's numbering explained| url =http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/WordsNumberingExplained.htm|website=word.mvps.org| sáne = 2011-jıl 26-mart | qaralǵan sáne = 2015-jıl 10-yanvar | arxivsáne = 2015-jıl 9-fevral | arxivurl =https://web.archive.org/web/20150209033637/http://word.mvps.org/faqs/numbering/WordsNumberingExplained.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Sonda da, Word 97-den 2003-ke shekemgi versiyalarda nomerlengen dizimlerge durıs nomerlerdi qosıwda máseleler boldı. Atap aytqanda, ekinshi áhmiyetsiz nomerlengen dizim birinshi nomerden baslanbay, kerisinshe sońǵı nomerlengen dizimnen keyin nomerlewdi dawam etiwi múmkin edi. Word 97 dizimdi nomerlew keyin qayta baslanıwı kerek ekenin aytatuǵın jasırın markerdi qollaǵanı menen, bul markerdi engiziw buyrıǵı (Restart Numbering buyrıǵı) tek Word 2003 sistemasında qosıldı. Degen menen, eger birew dizimdegi birinshi elementti qıyıp alıp, onı basqa element retinde (mısalı, besinshi) qoysa, onda qayta baslaw markeri onıń menen birge jıljıp, dizim joqarı jaǵınan emes, ortalıǵınan qayta baslanatuǵın edi&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://word.mvps.org/FAQs/Numbering/ListRestartMethods.htm | bet =Methods for restarting list numbering |website=Word.mvps.org | sáne = 2011-jıl 26-mart | at =Margaret | familiya =Aldis | qaralǵan sáne = 2007-jıl 25-aprel | arxivsáne = 2007-jıl 9-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20070509134228/http://word.mvps.org/faqs/numbering/ListRestartMethods.htm |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Paydalanıwshınıń PowerPoint stilindegi simvollar ierarxiyasına (mısalı, tolı sheńber/tire/tolıq kvadrat/kishi tire/bos sheńber) hám universal úylesimlilikke ústemlik beretuǵınına qaramastan, Word ele de Unicode emes tańbalarǵa hám ierarxiyalıq emes markerlerge ádepki boyınsha qaytadı.

=== Avtomat túrde juwmaq shıǵarıw ===
Word-tıń belgili bir versiyalarında qoljetimli (mısalı, Word 2007), AutoSummarize zárúr dep esaplaytuǵın úzindilerdi yamasa frazalardı bólip kórsetedi hám ol shiyki abstrakt yamasa atqarıwshılıq rezyume tayarlawdıń tez usılı bola aladı&lt;ref&gt;{{web deregi |last1=Huckle |first1=Sue | url =https://www.word-tips.com/auto-summarize/| bet =How To Access Auto Summarize in Microsoft Word 2007| sáne = 2011-jıl 14-dekabr |website=Sue's Word Tips| til =en-US| qaralǵan sáne = 2019-jıl 9-iyul | arxivsáne = 2019-jıl 9-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20190709204810/https://www.word-tips.com/auto-summarize/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Saqlanatuǵın tekst kólemin paydalanıwshı aǵımdaǵı tekst kóleminiń procenti retinde kórsete aladı.

Word 97 toparındaǵı Ron Feynniń aytıwınsha, AutoSummarize sózlerdi sanaw hám gáplerdi sortlaw arqalı sózi kóp tekstti eń tiykarǵı mánisine deyin qısqartadı. Birinshiden, AutoSummarize hújjettegi eń jiyi ushırasatuǵın sózlerdi anıqlaydı («a» hám «the» sıyaqlılardı qospaǵanda) hám hárbir sózge «upay» tayınlaydı – sóz qanshelli jiyi qollanılsa, upay sonshelli joqarı boladı. Sonnan keyin ol sózdegi sózlerdiń upayların qosıp, qosındını gáptegi sózler sanına bóliw arqalı hárbir gápti «ortasha etedi» – ortasha kórsetkish qanshelli joqarı bolsa, gáptiń reti de sonshelli joqarı boladı. «Bul biydaydıń sabanǵa qatnası sıyaqlı», - dep túsindiredi Feyn&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Gore | at =Karenna | url =http://www.slate.com/id/2419 | bet =Cognito Auto Sum |work=Slate | sáne = 1997-jıl 9-fevral | qaralǵan sáne = 2010-jıl 21-iyun | arxivsáne = 2010-jıl 27-iyun | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100627072528/http://www.slate.com/id/2419 |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

AutoSummarize Microsoft Word for Mac OS X 2011 versiyasınan alıp taslandı, biraq ol Word for Mac 2008 versiyasında bar bolǵan. AutoSummarize sonıń menen qatar Office 2010 versiyasınan (14) da alıp taslandı&lt;ref&gt;[https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 Changes in Word 2010 (for IT pros)] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170826175549/https://technet.microsoft.com/en-us/library/cc179199 |date=August 26, 2017 }}. Technet.microsoft.com (May 16, 2012). Retrieved July 17, 2013.&lt;/ref&gt;.

===Spike===
'''Spike''' — Microsoft Word baǵdarlamasındaǵı qánigelestirilgen qıyıw buyrıǵı. Ol restoranlardaǵı chekler jaylastırılatuǵın qurılmanıń húrmetine atalǵan hám soǵan uqsas túrde qoyılatuǵın maǵlıwmatlardı izbe-iz saqlaydı hám de ekinshi funkcionallıq qádem, yaǵnıy qoyıw orınlanǵanda, olardı hújjetke birge qosadı. Shanshıw (CONTROL–F3) qıyıw funkciyasın orınlaydı, onı «kóshiriw» buyrıǵın imitaciyalaw ushın birden qaytarıwǵa boladı, al qoyıw funkciyası (SHIFT–CONTROL–F3) maǵlıwmatlardı spike ishinen de tazalaydı, degen menen bunı úsh klavisha kombinaciyanıń alternativaların paydalanıw arqalı boldırmawǵa boladı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://support.microsoft.com/en-us/office/use-the-spike-to-cut-and-paste-multiple-items-in-word-f378c7af-5116-4df7-97f1-1a4780e4c8e1| bet =Use the Spike to cut and paste multiple items in Word|website=Microsoft| qaralǵan sáne = 2023-jıl 7-iyul }}&lt;/ref&gt;.

=== Jasırın tekst ===

Word tańlanǵan tekstti «jasırın» retinde belgilewdi qollaydı. Jasırın tekst — hújjette saqlanatuǵın, biraq kórsetilmeytuǵın tekst&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.techrepublic.com/article/use-hidden-text-word/ | bet =How to use hidden text to make one document do the work of two in Microsoft Word | at =Susan | familiya =Harkins | sáne = 2022-jıl 11-avgust |website=[[TechRepublic]]}}&lt;/ref&gt;. Mısalı, quramında belgilew tiliniń úlken kólemi bar tekstlerdi qayta islew procesi gezinde vizual túrde oqıwǵa qolaylıraq etiwge boladı.

=== Parol menen qorǵaw ===
Microsoft Word baǵdarlamasında paroldiń úsh túrin ornatıwǵa boladı:

* Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol&lt;ref name=&quot;office.com-password-prot&quot;&gt;{{web deregi | bet =Password protect documents, workbooks, and presentations | url =http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20140212134311/http://office.microsoft.com/en-us/word-help/password-protect-documents-workbooks-and-presentations-HA010148333.aspx | arxivsáne = 2014-jıl 12-fevral | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-aprel |work=[[Microsoft Office website]] | baspaxana =Microsoft}}&lt;/ref&gt; 
* Hújjetti ózgertiwge arnalǵan parol&lt;ref name=&quot;office.com-password-prot&quot; /&gt;
* Formatlawdı hám redaktorlawdı shekleytuǵın parol&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2010-jıl 22-iyun | bet =How to Restrict Editing in Word 2010/2007 | url =http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100626230112/http://www.trickyways.com/2010/06/how-to-restrict-editing-in-word-2010-2007/ | arxivsáne = 2010-jıl 26-iyun | qaralǵan sáne = 2010-jıl 24-aprel |work=Trickyways}}&lt;/ref&gt;

Paroldiń ekinshi hám úshinshi túrlerin Microsoft hújjetlerdi qorǵaw ushın emes, al olardı qolaylı birlesip paydalanıw ushın islep shıqqan. Bunday paroller menen qorǵalǵan hújjetlerdi shifrlaw qarastırılmaǵan hám Microsoft Office qorǵaw sisteması paroldiń xesh-summasın hújjettiń temasında saqlaydı, ol jerden onı arnawlı programmalıq támiynat penen ańsat tabıwǵa hám alıp taslawǵa boladı. Hújjetti ashıwǵa arnalǵan parol Microsoft Office-tiń keyingi basılımlarında úziliksiz jetilistirilgen álleqayda bekkem qorǵanıwdı usınadı.

Word 95 hám onnan burınǵı barlıq basılımlarda paroldi 16 bitlik giltke túrlendiriwdi paydalanatuǵın eń hálsiz qorǵanıw boldı.

Word 97 hám 2000 versiyalarında gilt uzınlıǵı 40 bitke deyin kúsheytildi. Degen menen, zamanagóy buzıw baǵdarlamaları bunday paroldi júdá tez joq etiwge imkaniyat beredi – úziliksiz buzıw procesi eń kóp degende bir háptege sozıladı. Ayqulaq kestelerin paydalanıw paroldi alıp taslaw waqıtın birneshe sekundqa deyin qısqartadı. Ayırım paroldi tiklew baǵdarlamaları paroldi alıp taslaw menen birge, sonıń menen qatar brutfors (brute-force) hújim usılın qollanıp, paydalanıwshı hújjetti shifrlaw ushın paydalanǵan anıq paroldi taba aladı. Statistikalıq jaqtan alǵanda, paroldi tiklew imkaniyatı paroldiń bekkemligine baylanıslı.

Word-tıń 2003/XP versiyasınıń ádepki qorǵanıwı burınǵısha qaldı, biraq tájiriybeli paydalanıwshılarǵa Kriptografiyalıq kásiplik provayderdi (CSP) tańlawǵa múmkinshilik beretuǵın opciya qosıldı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =How safe is Word encryption. Is it secure? | url =http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20130417033732/http://www.oraxcel.com/projects/encoffice/help/How_safe_is_Word_encryption.html | arxivsáne = 2013-jıl 17-aprel | qaralǵan sáne = 2013-jıl 24-aprel | baspaxana =Oraxcel.com}}&lt;/ref&gt;. Eger bekkem CSP tańlansa, kepillik berilgen hújjetti shifrdan shıǵarıw qoljetimsiz boladı, sonlıqtan paroldi hújjetten alıp taslaw múmkin emes. Soǵan qaramastan, paroldi brutfors hújimi menen aytarlıqtay tez tańlawǵa boladı, óytkeni onıń tezligi tańlanǵan CSP-ge qaramastan ele de joqarı. Sonıń menen qatar, CSP-ler ádepki boyınsha belsendi bolmaǵanlıqtan, olardı paydalanıw tek tájiriybeli paydalanıwshılar menen sheklenedi.

Word 2007 paroldi SHA-1 xesh funkciyasın 50 000 ret paydalanıp 128 bitlik giltke túrlendiretuǵın zamanagóy Advanced Encryption Standard (AES) standartın paydalanatuǵın anaǵurlım qáwipsiz hújjet qorǵanıwın usınadı. Bul paroldi joq etiwdi múmkin emes etedi (házirgi waqıtta giltti qolaylı waqıt ishinde tańlay alatuǵın kompyuter joq) hám brutfors hújiminiń tezligin sekundqa birneshe júz parolge deyin operativ ásteletedi.

Word 2010 qorǵaw algoritmi SHA-1 túrlendiriwleriniń sanın 100 000 retke deyin arttırıwdı qospaǵanda ózgergen joq, sonıń aqıbetinen brutfors hújiminiń tezligi taǵı eki ese azaydı.

== Versiyalar hám platformalar ==

=== Windows qa arnalǵan Word ===
Windows qa arnalǵan Word jeke yamasa Microsoft Office paketiniń bólimi retinde qoljetimli. Word dáslepki stol ústi baspa sisteması múmkinshiliklerine iye hám bazardaǵı eń keń tarqalǵan tekstti redaktorlaw baǵdarlaması bolıp tabıladı. Word faylları ádette elektron poshta arqalı tekstli hújjetlerdi jiberiw formatı retinde paydalanıladı, óytkeni kompyuteri bar hár qanday paydalanıwshı derlik Word baǵdarlamasın, Word kóriw quralın yamasa Word formatın importlaytuǵın tekstli processordı paydalanıw arqalı Word hújjetin oqıy aladı (Microsoft Word Viewer di qarań).

Windows NT-ge arnalǵan Word 6 ónimniń birinshi 32 bitlik versiyası boldı,&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Rose | at =Daniel | bet =Microsoft Office for Windows NT | url =http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20150127063342/http://www.danielsays.com/ss-gallery-winnt2k-ms-office-nt.html | arxivsáne = 2015-jıl 27-yanvar | qaralǵan sáne = 2015-jıl 15-may |website=DanielSays.com – Daniel's Legacy Computer Collections}}&lt;/ref&gt; ol Windows 95-penen shamalas bir waqıtta Windows NT-ge arnalǵan Microsoft Office-penen birge shıǵarıldı. Ol Word 6.0-diń tikkeley portı edi. Word 95-ten baslap Word-tıń hárbir shıǵarılıwı versiya nomeriniń ornına shıǵarılǵan jılınıń atı menen ataldı&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Ericson | at =Richard | sáne = 2006-jıl 11-oktyabr | bet =Final Review: The Lowdown on Office 2007 | url =http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&amp;pageNumber=2 |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20110629200448/http://www.computerworld.com/s/article/9003994/Final_Review_The_Lowdown_on_Office_2007?taxonomyId=18&amp;pageNumber=2 | arxivsáne = 2011-jıl 29-iyun | qaralǵan sáne = 2010-jıl 8-noyabr |work=Computerworld}}&lt;/ref&gt;.

Word 2007 eń jiyi qollanılatuǵın basqarıw elementlerin ayrıqsha kórsetetuǵın, olardı qosımsha betlerge bóletuǵın hám súwretti tańlaw yamasa kesteni qayta islew sıyaqlı kontekstke baylanıslı arnawlı opciyalardı qosatuǵın qayta islengen paydalanıwshı interfeysin engizdi&lt;ref name=&quot;office2007ui2&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Lowe | at =Scott | sáne = 2006-jıl 11-dekabr | bet =An introduction to the Microsoft Office 2007 ribbon interface | url =https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211214213953/https://www.techrepublic.com/article/an-introduction-to-the-microsoft-office-2007-ribbon-interface/ | arxivsáne = 2021-jıl 14-dekabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 14-dekabr |website=TechRepublic}}&lt;/ref&gt;. Ribbon dep atalatuǵın bul paydalanıwshı interfeysi Excel, PowerPoint hám Access 2007 quramına engizildi, al keyinirek Office 2010-menen birge basqa Office qosımshalarına hám Windows 7-menen birge Paint hám WordPad sıyaqlı Windows qosımshalarına engizildi&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Shultz | at =Greg | sáne = 2009-jıl 25-fevral | bet =Be ready for new and improved applets in Windows 7 | url =https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/blog/windows-and-office/be-ready-for-new-and-improved-applets-in-windows-7/ | arxivsáne = 2021-jıl 14-dekabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 14-dekabr |website=TechRepublic}}&lt;/ref&gt;.

Qayta islengen interfeyste sonday-aq formatlaw opciyaları bar, tekstti tańlaǵanda payda bolatuǵın úskeneler panelin qamtıydı&lt;ref name=&quot;office2007ui&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Lowe | at =Scott | sáne = 2007-jıl 26-yanvar | bet =Explore what is new and different in Microsoft Word 2007 | url =https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211214213955/https://www.techrepublic.com/article/explore-what-is-new-and-different-in-microsoft-word-2007/ | arxivsáne = 2021-jıl 14-dekabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 14-dekabr |website=TechRepublic}}&lt;/ref&gt;.

Word 2007 sonıń menen qatar hújjetlerdi Adobe Acrobat yamasa XPS faylları retinde saqlaw&lt;ref name=&quot;office2007ui&quot; /&gt; hám Word hújjetlerin WordPress sıyaqlı servislerde blog jazbaları retinde júklew opciyasın óz ishine alǵan.

Word 2010 Lentanı retlewge imkaniyat beredi&lt;ref name=&quot;pcmag_office2010&quot;&gt;{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010 |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160429174848/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362921,00.asp |archive-date=April 29, 2016 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}&lt;/ref&gt;, fayllardı basqarıwǵa arnalǵan Backstage kórinisin qosadı&lt;ref name=&quot;pcmag_backstage&quot;&gt;{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Office 2010's Backstage View |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101202043605/http://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362923,00.asp |archive-date=December 2, 2010 |access-date=November 8, 2010 |work=PC Magazine}}&lt;/ref&gt;, hújjet navigaciyasın jaqsıladı, skrinshotlardı islewge hám kirgiziwge imkaniyat beredi&lt;ref name=&quot;pcmag_word2010&quot;&gt;{{cite news |last=Mendelson |first=Edward |author-link=Edward Mendelson |date=May 11, 2010 |title=Microsoft Office 2010: Lots of Graphics Options |url=https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424202035/https://www.pcmag.com/article2/0,2817,2362924,00.asp |archive-date=April 24, 2010 |access-date=December 14, 2021 |work=PC Magazine}}&lt;/ref&gt; hám Microsoft OneDrive sıyaqlı onlayn servisler menen biriktirilgen&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Introduction to Word Web App | url =http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20101129062236/http://office.microsoft.com/en-us/web-apps-help/introduction-to-word-web-app-HA010378341.aspx | arxivsáne = 2010-jıl 29-noyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 8-noyabr | baspaxana =Microsoft}}&lt;/ref&gt;.

Word 2019 diktovka islew funkciyasın qostı.

Word 2021 birge avtorlıq etiwdi, iske qosıw aynası menen qosımsha betlerdi vizual jańalawdı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, sızıqqa fokuslawdı, jańartılǵan súwret salıw qosımsha betin hám ODF 1.3 standartın qollawdı qostı.

[[Microsoft Windows]] hám [[MacOS]] sistemalarına arnalǵan Microsoft Word 2024 (Office 16-nıń tórtinshi turaqlı shıǵarılıwı) 2024-jıl 1-oktyabrde shıǵarıldı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2024-jıl 15-may | bet =Office 2024 for Mac is coming and you won't need a subscription to get it {{!}} Macworld| url =https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html| qaralǵan sáne = 2024-jıl 16-noyabr | arxivsáne = 2024-jıl 15-may | arxivurl =https://web.archive.org/web/20240515165717/https://www.macworld.com/article/2270517/office-2024-separate-mac-version-one-time-purchase-model.html|url-status=bot: unknown}}&lt;/ref&gt;.

=== Mac qa arnalǵan Word ===
Mac qa 1984-jıl 24-yanvarda usınıldı, al Microsoft aradan bir jıl ótkende, 1985-jıl 18-yanvarda Mac-qa arnalǵan Word 1.0 versiyasın tanıstırdı. DOS, Mac hám Windows versiyaları bir-birinen aytarlıqtay ózgeshe. Tek Mac versiyası ǵana basqa platformalardan álleqayda jetik, WYSIWYG formatında boldı hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı. Hárbir platforma óziniń versiya nomerlewin «1.0» dárejesinen qayta basladı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Microsoft Word 1.x (Mac) | url =https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20211222235427/https://winworldpc.com/product/microsoft-word/1x-mac | arxivsáne = 2021-jıl 22-dekabr | qaralǵan sáne = 2021-jıl 22-dekabr | baspaxana =[[WinWorld]]}}&lt;/ref&gt;. Mac-ta 2-versiya bolmadı, biraq joqarıda táriyiplengendey 3-versiya 1987-jılı 31-yanvarda shıqtı. Word 4.0 1990-jıl 6-noyabrde jarıq kórdi hám Excel menen avtomat túrde baylanısıwdı, tekstti grafika átirapında aǵım menen jiberiw múmkinshiligin hám WYSIWYG betlik kórinisin qayta islew rejimin qostı. 1992-jılı shıǵarılǵan Mac-qa arnalǵan Word 5.1 túpnusqa 68000 processorında jumıs isledi hám arnawlı Macintosh qosımshası retinde islengen sońǵı versiya boldı. Keyingi Word 6 Windows-tıń portı boldı hám jaman qabıllandı. Word 5.1 sońǵı klassikalıq Mac OS-qa deyin jaqsı jumıs islewin dawam etti. Kóplegen adamlar hújjetlerdi generaciyalaw hám qayta nomerlew sıyaqlı ayırım ájayıp imkaniyatları ushın yamasa eski fayllarına kiriw ushın búgingi kúnge deyin emulyaciyalanǵan Mac classic sistemasında Word 5.1 baǵdarlamasın iske qosıp kelmekte.

1997-jılı Microsoft klassikalıq Mac OS-qa arnalǵan programmalıq támiynattı jazıwǵa baǵdarlanǵan Microsoft ishindegi ǵárezsiz topar retinde Macintosh Business Unit toparın dúzdi. Onıń Word-taǵı birinshi versiyası — Word 98, Office 98 Macintosh Edition paketi menen birge shıǵarıldı. Hújjetlerdiń úylesimliligi Word 97 dárejesine jetti&lt;ref name=&quot;ugeek_97&quot; /&gt; hám ol Windows-qa arnalǵan Word 97-niń imkaniyatların, sonıń ishinde iyrek sızıqlar menen imla hám grammatikanı tekseriwdi qamtıdı&lt;ref name=&quot;appleinsider_history&quot;&gt;{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 3) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&amp;page=3 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153946/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D3 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}&lt;/ref&gt;. Paydalanıwshılar menyular menen klaviatura kombinaciyaların Windows-qa arnalǵan Word 97 yamasa Mac-qa arnalǵan Word 5 versiyalarına uqsas etip tańlay aldı.

2000-jılı shıǵarılǵan Word 2001 birneshe jańa imkaniyatlardı qostı, sonıń ishinde paydalanıwshılarǵa birneshe elementlerdi kóshiriwge hám qoyıwǵa múmkinshilik beretuǵın Office almasıw buferi (Office Clipboard) bar&lt;ref name=&quot;atpm&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Tetrault | at =Gregory | sáne = January 2001 | bet =Review: Microsoft Office 2001 | url =http://www.atpm.com/7.01/office.shtml |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20101120035246/http://atpm.com/7.01/office.shtml | arxivsáne = 2010-jıl 20-noyabr | qaralǵan sáne = 2010-jıl 7-noyabr |work=ATPM: About This Particular Macintosh}}&lt;/ref&gt;. Bul klassikalıq Mac OS-ta jumıs isleytuǵın sońǵı versiya boldı, al Mac OS X-te ol tek Classic Environment ishinde orınlana aldı. 2001-jılı shıǵarılǵan Word X Mac OS X sistemasında jergilikli túrde jumıs isleytuǵın hám onı talap etetuǵın birinshi versiya boldı&lt;ref name=&quot;appleinsider_history&quot; /&gt; hám irgeles emes tekstlerdi tańlaw múmkinshiligin engizdi&lt;ref name=&quot;macworld_wordx&quot;&gt;{{cite news |last=Negrino |first=Tom |date=February 1, 2002 |title=Review: Microsoft Office v. X |url=http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100818084538/http://www.macworld.com/reviews/product/407306/review/microsoft_office_overall_rating.html |archive-date=August 18, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}&lt;/ref&gt;.

Word 2004 2004-jılı may ayında shıǵarıldı. Ol teriw arqalı da, dawıs arqalı da jazıwlar alıwǵa arnalǵan jańa Notebook Layout kórinisin qamtıdı&lt;ref name=&quot;macworld_2004&quot;&gt;{{cite news |last1=Lunsford |first1=Kelly |last2=Michaels |first2=Philip |last3=Snell |first3=Jason |date=March 3, 2004 |title=Office 2004: First Look |url=http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100625001248/http://www.macworld.com/article/29728/2004/03/office2004firstlook.html |archive-date=June 25, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=MacWorld}}&lt;/ref&gt;. Ózgerislerdi baqlaw sıyaqlı basqa funkciyalar Windows-qa arnalǵan Office-ke uqsasıraq etildi&lt;ref name=&quot;macnn_2004&quot;&gt;{{web deregi | familiya =Friedberg | at =Steve | sáne = 2004-jıl 25-may | bet =Review: Microsoft Office | url =http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20100405220059/http://www.macnn.com/reviews/microsoft-office.html | arxivsáne = 2010-jıl 5-aprel | qaralǵan sáne = 2010-jıl 7-noyabr |work=MacNN}}&lt;/ref&gt;.

2008-jıl 15-yanvarda shıǵarılǵan Word 2008 bet maketlerin tańlaw hám arnawlı diagrammalar menen súwretlerdi engiziw ushın paydalanılatuǵın, Elements Gallery dep atalatuǵın Ribbonǵa uqsas funkciyanı qamtıdı. Ol sonday-aq baspa maketine baǵdarlanǵan jańa kórinisti, biriktirilgen bibliografiyanı basqarıwdı&lt;ref name=&quot;appleinsider_word2008_1&quot;&gt;{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 14, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: Word '08 vs Pages 3.0 |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101206164346/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/14/road_to_mac_office_2008_word_08_vs_pages_3_0.html |archive-date=December 6, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}&lt;/ref&gt; hám jańa Office Open XML formatın jergilikli qollawdı qamtıdı. Bul Intel processorlarına tiykarlanǵan Mac kompyuterlerinde jergilikli túrde jumıs isleytuǵın birinshi versiya boldı&lt;ref name=&quot;appleinsider_2008&quot;&gt;{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=November 12, 2007 |title=Road to Mac Office 2008: an introduction (Page 4) |url=http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html&amp;page=4 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110707153958/http://www.appleinsider.com/articles/07/11/12/road_to_mac_office_2008_an_introduction.html%26page%3D4 |archive-date=July 7, 2011 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}&lt;/ref&gt;.

2010-jılı oktyabrde shıǵarılǵan Word 2011 Elements Gallery funkciyasınıń ornına Windows-qa arnalǵan Office-ke álleqayda uqsas Ribbon paydalanıwshı interfeysin engizdi&lt;ref name=&quot;appleinsider_ribbon&quot;&gt;{{cite news |last=McLean |first=Prince |date=March 29, 2010 |title=New Office 11 for Mac sports dense ribbons of buttons |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20101124085400/http://www.appleinsider.com/articles/10/03/29/new_office_11_for_mac_sports_dense_ribbons_of_buttons.html |archive-date=November 24, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=AppleInsider}}&lt;/ref&gt; hám ol paydalanıwshılarǵa hújjetlerdi oqıw menen jazıwǵa itibar beriwge múmkinshilik beretuǵın tolıq ekranlı rejimdi, sonday-aq Office Web Apps qollawın qamtıydı&lt;ref name=&quot;appleinsider_2011_2&quot;&gt;{{cite news |last=Dilger |first=Daniel Eran |date=October 25, 2010 |title=Review: Microsoft's Office 2011 for Mac (Page 2) |url=http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html&amp;page=2 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101028082955/http://www.appleinsider.com/articles/10/10/25/review_microsofts_office_2011_for_mac.html%26page%3D2 |archive-date=October 28, 2010 |access-date=November 7, 2010 |work=Apple Insider}}&lt;/ref&gt;.

Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2016 (2015)

Mac-qa arnalǵan Microsoft Office 2019 (2018)

Word 2021 real waqıttaǵı birlesken avtorlıqtı, bultta avtomat saqlawdı, qarańǵı rejimdi, immersivli oqıw quralınıń jaqsılawların, qatarǵa fokuslawdı, vizual jańalawdı, súwretlerdi SVG formatında saqlaw múmkinshiligin hám jańa Eskiz (Sketched) stilindegi konturdı qostı.

2024-jıl 16-sentyabrde shıǵarılǵan Word 2024 Word sessiyasın qálpine keltiriwdi, ODF 1.4 qollawın, jańa tema menen reń palitrasın hám ańsatıraq birlesip jumıs islew múmkinshiligin qamtıdı. Birlesip jumıs islew imkaniyatları Microsoft Word 2021 sistemasında da relizden keyingi jańalawdıń bólimi retinde qoljetimli bolǵanı menen, olar Word LTSC 2021 yamasa Word LTSC 2024 versiyalarında qoljetimli bolmadı&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 2024-jıl 16-sentyabr | bet =Differences between Word 2021 and Word 2024 | url =https://support.microsoft.com/en-us/office/what-s-new-in-word-2024-for-windows-and-mac-9fe36ecd-820b-4f42-a9a2-0861f7615954 |website=Microsoft}}&lt;/ref&gt;.

=== Atari ST-ge arnalǵan Write ===
Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write — Apple Macintosh ushın shıǵarılǵan Microsoft Word 1.05-tiń Atari versiyası, sonıń menen birge ol 80-jılları hám 90-jıllardıń basında Windows quramına kirgen Microsoft Write baǵdarlaması menen birdey atamanı bólisti&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Friedland |first=Nat |date=March 1987 |title=Today's Atari Corp.: A close up look inside |url=http://www.atarimagazines.com/v5n11/ataricorp.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[Antic (magazine)|Antic]] |volume=5 |number=11}}&lt;/ref&gt;. Baǵdarlama 1986-jılı járiyalanǵanı menen, túrli keshigiwler aqıbetinen baǵdarlama 1988-jılı ǵana payda bolıwına sebep boldı&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Chadwick |first=Ian |date=Summer 1988 |title=Feature Review: Microsoft Write – Was it worth the wait? |url=http://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[STart Magazine|STart]] |volume=3 |number=1}}&lt;/ref&gt;.  Atari ST-ge arnalǵan Microsoft Write hám Windows-qa arnalǵan Microsoft Word ekewi de 1988-jılı [[Atlanta|Atlantada]] (Djordjiya shtatı) ótkerilgen COMDEX kórgizbesinde ózleriniń tiyisli stendleri menen qatar debyut ámelge asırdı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =New From Atari (Special Issue Number Two, 1988, pages 14) | url =https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2009%20%28Special%20Issue%20%201988%29/page/n13/mode/2up |website=STart}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =COMDEX '88: The Computer Dealers Exposition (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 8 - 13, 77 - 83) | url =https://archive.org/details/ST_Log_Magazine_Issue_23/page/n7/mode/2up |website=ST Log}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Looking Back At 10 Years Of Microsoft 365 Making History (January 11, 2023) | url =https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365 |website=Microsoft}}&lt;/ref&gt;.

Mac versiyası sıyaqlı, Atari versiyası da WYSIWYG formatına iye boldı (GDOS arqalı) hám grafikalıq paydalanıwshı interfeysin paydalandı (GEM arqalı)&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.atarimagazines.com/v7n5/NewSTWordProcessors.html| bet =New ST Word Processing Entries Microsoft Write|website=Antic}}&lt;/ref&gt;.

Microsoft Write Atari ST ushın grafikalıq shriftler menen stillerdi kórsetiwge hám basıp shıǵarıwǵa múmkinshilik beretuǵın GEM (Graphics Environment Manager) sistemasınıń GDOS (Graphics Device Operating System) bólegin paydalanǵan birinshi tekstli processorlardıń biri boldı, bul onı Atari ST ushın kóp háripli tekstli processorǵa aylandırdı (Microsoft Write penen GDOS-tı qatar iske qosıw ushın 2-disktegi diskovodı kerek boldı). Microsoft Write GDOS 1.1 hám Atari XMM804 matricalıq printeriniń drayverleri menen, sonday-aq 4 disketada (3½ dyuymlıq format) Epson FX-80 hám Star Micronics NB-15 sıyaqlı 3-tárep printerleri menen birge pakette usınıldı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =MICROSOFT WRITE: Was It Worth The Wait? (Summer 1988, Volume 3, Number 1, pages 36 - 38) | url =https://archive.org/details/startissue03winter1986/STart%20Issue%2012%20%28Summer%201988%29/page/n35/mode/2up |website=STart}}&lt;/ref&gt;.

Usaqlap satıw qaplaması menen birge 3 bólimge bólingen 206 betlik paydalanıwshı kórsetpesi qosıp berildi: Write-tı úyreniw, Write-tı paydalanıw hám Write maǵlıwmatnaması&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.atarimania.com/st/files/microsoft_write_microsoft_manual.pdf| bet =Microsoft Write A word-processing program for all MEGA and ST computers User's Manual|website=Atarimania}}&lt;/ref&gt;.  Sonıń menen bir qatarda, Microsoft Write paydalanıwshıǵa tekstli processordıń keńeytilgen imkaniyatların izertlewge járdemlesetuǵın «Járdem ekranı» quralın qamtıdı, ol óziniń formatı menen usınılıwı ushın joqarı bahaǵa iye boldı&lt;ref&gt;{{web deregi | url =https://www.atarimagazines.com/startv3n1/microsoftwrite.html| bet =FEATURE REVIEW MICROSOFT WRITE Was It Worth The Wait?|website=STart}}&lt;/ref&gt;.

=== Macintosh qa arnalǵan Write ===
1987-jıl oktyabrde Microsoft Macintosh-qa arnalǵan Microsoft Write baǵdarlamasın shıǵardı. Write — bul Microsoft Macintosh tekst processorları bazarında eskirgen MacWrite ornın basadı dep úmitlengen, imkaniyatları sheklewli Microsoft Word versiyası. Sol waqıtta MacWrite jańa Macintosh kompyuterleri menen birge jıynaqta kelgenine qaramastan, Write bahası Word-tan álleqayda arzan boldı. Write-tı «Qısqa menyular» rejiminde bloklanǵan Word dep táriyiplegen durıs, hám ol birdey fayl formatın paydalandı, sonlıqtan paydalanıwshılar fayllardı heshqanday túrlendiriwsiz ańsat almasa aldı&lt;ref&gt;{{cite magazine |last=Flynn |first=Laurie |date=October 26, 1987 |title=Microsoft Pursues Mac Write With Low-End Word Processor |url=https://books.google.com/books?id=_z4EAAAAMBAJ&amp;pg=PA45 |access-date=January 13, 2014 |magazine=[[InfoWorld]] |publisher=InfoWorld Media Group |page=45 |volume=9 |issn=0199-6649 |number=43}}&lt;/ref&gt;. Write jaqsı satılmadı hám System 7 dáwirine deyin toqtatıldı. Microsoft Write Macintosh Portable hám ertedegi PowerBook sistemaların engiziwden baslanǵan Macintosh-qa arnalǵan «jeńilletilgen» tekst processorlarınıń qısqa múddetli trendiniń bólimi boldı. Basqalarına LetterPerfect hám Nisus Compact kirdi.

=== Mobil platformalardaǵı Word ===
Word-tıń birinshi mobil versiyaları 1996-jılı Handheld PC qurılmalarında Windows CE-menen birge&lt;ref&gt;{{web deregi | sáne = 1998-jıl 9-oktyabr | bet =First Handheld PCs Based on Microsoft's H/PC Pro Edition Software Expected in Stores Later This Year | url =https://news.microsoft.com/1998/10/09/first-handheld-pcs-based-on-microsofts-hpc-pro-edition-software-expected-in-stores-later-this-year/ | qaralǵan sáne = 2024-jıl 6-dekabr |website=Stories | til =en-US}}&lt;/ref&gt;, al keyinirek Pocket PC qurılmalarında shıǵarıldı.

Zamanagóy Word Mobile&lt;ref&gt;{{web deregi | url =http://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&amp;gl=us | bet =Word Mobile | qaralǵan sáne = 2023-jıl 29-mart | arxivsáne = 2023-jıl 29-mart | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230329233135/https://apps.microsoft.com/store/detail/word-mobile/9WZDNCRFJB9S?hl=en-us&amp;gl=us |url-status=live }}&lt;/ref&gt; juwanlatıw, shrift ólshemin ózgertiw hám reńlerdi ózgertiw (qızıl, sarı yamasa jasıldan) sıyaqlı tiykarǵı formatlawdı qollaydı. Ol túsindirmeler qosa aladı, biraq baqlanatuǵın ózgerisleri bar hújjetlerdi qayta isley almaydı. Ol parol menen qorǵalǵan hújjetlerdi asha almaydı; shriftti, tekstti teńlestiriwdi yamasa stildi (normada, 1-tema) ózgerte almaydı; adaptiv belgilerdi engize almaydı; súwretlerdi kirgize almaydı; yamasa háreketti qaytara almaydı&lt;ref name=&quot;TechHive&quot;&gt;{{web deregi |last1=Ralph|first1=Nate| bet =Office for Windows Phone 8: Your handy starter guide| url =http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|website=TechHive| qaralǵan sáne = 2014-jıl 30-avgust | arxivsáne = 2014-jıl 15-oktyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20141015060254/http://www.techhive.com/article/2025977/office-for-windows-phone-8-your-handy-starter-guide.html|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Engadget&quot;&gt;{{web deregi |last1=Wollman|first1=Dana| bet =Microsoft Office Mobile for iPhone hands-on| url =https://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|website=Engadget| sáne = 2013-jıl 14-iyun | qaralǵan sáne = 2014-jıl 30-avgust | arxivsáne = 2014-jıl 3-sentyabr | arxivurl =https://web.archive.org/web/20140903102756/http://www.engadget.com/2013/06/14/microsoft-office-mobile-for-iphone-hands-on/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;NYT&quot;&gt;{{cite news|last1=Pogue|first1=David|title=Microsoft Adds Office for iPhone. Yawn.|url=https://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|work=The New York Times|date=June 19, 2013|access-date=August 30, 2014|archive-date=July 22, 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140722005603/http://www.nytimes.com/2013/06/20/technology/personaltech/microsoft-office-for-the-iphone-is-here-yawn.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{web deregi | familiya =Mashirenko | at =Vladislav | sáne = 2023-jıl 3-iyul | bet =How to insert a checkbox in Word {{!}} Tab-TV | url =https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230704155725/https://www.tab-tv.com/how-to-insert-a-checkbox-in-word/ | arxivsáne = 2023-jıl 4-iyul | qaralǵan sáne = 2023-jıl 4-iyul |website=www.tab-tv.com}}&lt;/ref&gt;.

Word Mobile hújjette jumıs islew gezinde siltemelerdi, sońǵı siltemelerdi, bet kolontitulların, bet úzilislerin, dizimlerdiń belgili bir sheginislerin hám belgili bir shriftlerdi kórsete hám engize almaydı, biraq dáslepki hújjette olar bar bolsa, olardı saqlaydı&lt;ref name=&quot;Unsupported Word Mobile features&quot; /&gt;. Word Mobile dizimlerdi kirgize aladı, biraq retlenetuǵın marker tańbaların ornatıwǵa hám dizimdi nomerlewdi retlewge imkaniyat bermeydi. 2013 versiyasınıń múmkinshiliklerine qosımsha, Windows Mobile-daǵı 2007 versiyası hújjetlerdi Rich Text Format formatında saqlaw hám eski PSW (Pocket Word) faylların ashıw imkaniyatına iye&lt;ref name=&quot;Unsupported Word Mobile features&quot;&gt;[http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx Unsupported Features in Word Mobile] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090314233206/http://www.microsoft.com/windowsmobile/help/pocketpc/unsupportedword.mspx |date=March 14, 2009 }}. Microsoft. Retrieved September 21, 2007.&lt;/ref&gt;. Sonıń menen qatar, ol imlanı tekseriw quralın, sózlerdi sanaw quralın hám «Izlew hám almastırıw» buyrıǵın qamtıydı. 2015-jılı Word Mobile Windows Store dúkanında Windows 10 hám Windows 10 Mobile ushın qoljetimli boldı&lt;ref&gt;{{web deregi |last1=Koenigsbauer|first1=Kirk|last2=Microsoft 365|first2=Corporate Vice President for| sáne = 2015-jıl 29-iyul | bet =Office Mobile apps for Windows 10 are here!| url =https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/| qaralǵan sáne = 2020-jıl 11-iyul |website=Microsoft 365 Blog| til =en-US| arxivsáne = 2020-jıl 12-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20200712164949/https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365/blog/2015/07/29/office-mobile-apps-for-windows-10-are-here/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Windows 10 Mobile versiyasın qollaw 2021-jıl 12-yanvarda juwmaqlandı&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Office Apps for Windows 10 Mobile: End of Support for Windows Phones | url =http://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230329233135/https://techcommunity.microsoft.com/t5/microsoft-365-blog/office-apps-for-windows-10-mobile-end-of-support-for-windows/ba-p/1050049 | arxivsáne = 2023-jıl 29-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 29-mart }}&lt;/ref&gt;.

[[iOS]]-qa arnalǵan Word 2014-jıl 27-martta&lt;ref&gt;{{web deregi |last1=Cunningham |first1=Andrew | sáne = 2014-jıl 27-mart | bet =Microsoft brings Office to iPad, makes iPhone version free to all | url =https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230307183411/https://arstechnica.com/gadgets/2014/03/microsoft-brings-word-excel-and-powerpoint-to-the-ipad-today/ | arxivsáne = 2023-jıl 7-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 27-yanvar |website=Ars Technica}}&lt;/ref&gt;, al [[Android]]-qa arnalǵan Word 2015-jıl 29-yanvarda shıǵarıldı&lt;ref&gt;{{web deregi |last1=Lardinois |first1=Frederic | sáne = 2015-jıl 29-yanvar | bet =Microsoft's Office For Android Tablets Comes Out Of Preview | url =https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 |url-status=live | arxivurl =https://web.archive.org/web/20230307183412/https://techcrunch.com/2015/01/29/microsofts-office-for-android-tablets-comes-out-of-preview/?guccounter=1 | arxivsáne = 2023-jıl 7-mart | qaralǵan sáne = 2023-jıl 28-yanvar |website=TechCrunch}}&lt;/ref&gt;.

=== Vebke arnalǵan Word ===
Vebke arnalǵan Word — bul Microsoft Excel menen Microsoft PowerPoint-tıń veb-versiyaların da qamtıytuǵın Office on the web paketiniń bólimi retinde qoljetimli Microsoft Word-tıń biypul jeńilletilgen versiyası.

Vebke arnalǵan Word-ta Dizayn hám Poshta xabarları sıyaqlı ayırım Ribbon qosımsha betleri joq. Poshta jiberiwleri paydalanıwshılarǵa konvertler menen belgilerdi basıp shıǵarıwǵa hám Word hújjetlerin tasıw arqalı ǵalabalıq basıp shıǵarıwdı basqarıwǵa imkaniyat beredi&lt;ref name=&quot;pcworld.com&quot;&gt;{{web deregi | url =https://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html | bet =Office Online vs. Office 365: What's free, what's not, and what you really need | familiya =Bradley | at =Tony | sáne = 2015-jıl 2-fevral |website=[[PC World]] |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20170724204611/http://www.pcworld.com/article/2872072/office-online-vs-office-365-what-s-free-what-s-not-and-what-you-really-need.html | arxivsáne = 2017-jıl 24-iyul | qaralǵan sáne = 2020-jıl 16-iyul }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pcworld.com3&quot;&gt;{{web deregi | url =https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html | bet =Microsoft Office Online review: Work with your favorite Office formats for free |website=[[PC World]] | sáne = 2017-jıl 28-sentyabr | familiya =Ansaldo | at =Michael | qaralǵan sáne = 2019-jıl 31-oktyabr | arxivsáne = 2019-jıl 4-iyul | arxivurl =https://web.archive.org/web/20190704092800/https://www.pcworld.com/article/3226384/microsoft-office-online-review-office-alternative.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Vebke arnalǵan Word ayırım obektlerdi qayta isley almaydı, mısalı: teńlemeler, formalar, tekstli maydanlar yamasa súwretler, biraq hújjette olardıń ornına orın toltırǵısh bolıwı múmkin. Kesteni sortlaw yamasa baǵanalar sıyaqlı ayırım keńeytilgen imkaniyatlar kórsetilmeydi, biraq olar hújjette burınǵıday saqlanadı. Word stol ústi qosımshasında qoljetimli basqa kórinisler (Kontur, Shıjbaylaw, Veb-sayt hám Tolıq ekranlı oqıw) qoljetimli emes, sonday-aq qatarlastırıp qaraw, bólingen aynalar hám sızǵısh ta joq&lt;ref name=&quot;osupport-word&quot;&gt;{{web deregi | url =https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 | bet =Differences between using a document in the browser and in Word |website=Office Support | baspaxana =[[Microsoft]] | qaralǵan sáne = 2017-jıl 1-noyabr |url-status=dead | arxivurl =https://web.archive.org/web/20171107030828/https://support.office.com/en-us/article/Differences-between-using-a-document-in-the-browser-and-in-Word-3e863ce3-e82c-4211-8f97-5b33c36c55f8 | arxivsáne = 2017-jıl 7-noyabr }}&lt;/ref&gt;.

== Qabıllaw ==
Wordtıń dáslepki versiyaları sınǵa ushıradı. Byte jurnalı 1984-jılı DOS ushın Word 1.1 hám 2.0 versiyalarınıń hújjetlestiriwin sınǵa alıp, onı «tolıq fars» dep atadı. Ol programmalıq támiynattı «aqıllı, jaqsı islengen hám ayırım ózgeshe islerdi atqaradı» dep táriyipledi, biraq «ásirese tıshqansha menen jumıs islegende, artıqmashılıqlarına qaraǵanda kóplegen sheklewleri bar... úyreniw menen paydalanıw júdá qıyın» degen juwmaqqa keldi&lt;ref name=&quot;cameron1984pc&quot;&gt;{{cite news | url=https://archive.org/stream/byte-magazine-1984-09/1984_09_BYTE_09-09_Guide_to_the_IBM_PCs#page/n171/mode/2up | title=Word Processing Revisited | work=BYTE | date=September 1984 | access-date=October 23, 2013 | author=Cameron, Janet | pages=171 | type=review}}&lt;/ref&gt;. PC Magazine jurnalınıń sholıwı júdá aralas boldı: «Men burın da ersi tekst processorların ushıratqanman, biraq bul meni birinshi ret albıratqan jaǵday» dep jazdı, degen menen Wordtıń innovaciyaları sholıwshını WordStar-dan bas tartıwdı birinshi ret oylandırǵanın moyınladı. Sholıwda ájayıp WYSIWYG displeyi, quramalı baspa formatlawı, aynalar hám siltemeler artıqmashılıq retinde atalsa da, ol kóplegen kishi kemshiliklerdi, júdá áste jumıs islewin hám « Madame Sadie's Pain Palace tárepinen islegen hújjetlestiriwdi» sınǵa aldı. Juwmaǵında Word «potencial ullılıqtan eki versiya alısta» degen juwmaqqa keldi&lt;ref name=&quot;manes19840221&quot;&gt;{{cite news|author=Manes, Stephen|date=February 21, 1984|title=The Unfinished Word|pages=192|work=PC Magazine|url=https://books.google.com/books?id=UCIvSU6Y2GAC&amp;pg=192|access-date=October 19, 2021}}&lt;/ref&gt;.

«Microsoft Word neni durıs islese de, ol hár qanday basqa baǵdarlamadan jaqsıraq isleydi», dep Edvard Mendelson 1985-jıldıń jaz ayında jazdı. «Ókinishlisi, onıń kóplegen nárselerdi qáte isleytuǵınında» dep ol 2.0 versiyası tuwralı The Yale Review basılımında ayttı, onıń ishinde tıshqanshaǵa ǵárezlilikti, qol menen betlewdi hám «oylap tabılǵan eń barokkolı hám de túsiniksiz menyulerdiń ayırımların» atap ótip, onıń ornına WordPerfect penen basqa úsh DOS baǵdarlamasın usındı&lt;ref name=&quot;mendelson1985summer&quot;&gt;{{Cite journal |last=Mendelson |first=Edward |date=Summer 1985 |title=Word Processing: A Guide for the Perplexed |url=https://mendelson.org/WordProcessingAGuideForThePerplexed.pdf |journal=The Yale Review |issue=74 |pages=615–640}}&lt;/ref&gt;. Djerri Purnel 1987-jıldıń oktyabr ayında jazǵanda, ózine Word unamaytuǵının, sebebi «tıshqansha baǵdarlamanıń ajıramas bólimi. Men tekst jazǵanda, qolımdı klaviaturadan alǵım kelmeydi» dep ayttı&lt;ref name=&quot;pournelle198710&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Pournelle |first=Jerry |date=October 1987 |title=New Life for Lucy |url=https://archive.org/details/byte-magazine-1987-10-rescan/1987_10_BYTE_12-11_Heuristic_Algorithms/page/n273/mode/1up?view=theater |access-date=2024-08-18 |magazine=BYTE |pages=251–264 |language=English}}&lt;/ref&gt;. Compute! jurnalınıń Apple Applications bólimi 1987-jılı dekabrde Word 3.01 versiyası «belgili bir ebeteysizligine qaramastan» «bunda dizimlew ushın dım kóp imkaniyatları bar» «tiykarǵı Macintosh tekst processorı bolıwı múmkin» dep málimledi. Haqıyqıy WYSIWYG-tıń joqlıǵın sınǵa alıp, jurnal «Word ájayıp. Ol óziniń ullı talantına baylanıslı tosınnan ebeteysizligin keshiretuǵın Mocart yamasa [[Thomas Edison|Edison]] sıyaqlı» degen juwmaqqa keldi&lt;ref name=&quot;mcneill198712&quot;&gt;{{cite news | url=https://archive.org/stream/COMPUTEs_Apple_Applications_Vol._5_No._2_Issue_6_1987-12_COMPUTE_Publications_US#page/n55/mode/2up | title=Macintosh: The Word Explosion | work=Compute!'s Apple Applications | date=December 1987 | access-date=September 14, 2016 | author=McNeill, Dan | pages=54–60}}&lt;/ref&gt;.

Compute! jurnalı 1989-jılı Word 5.0 versiyasınıń tekst penen grafikanı biriktiriwi onı «tiykarǵı baspa óndirisine arnalǵan isenimli dvigatel» etkenin atap ótti. Jurnal tekstli rejimniń jaqsılawın maqullap, aldınǵı versiyadan jańartıwǵa arnalǵan 75 dollar bahasın «on jıllıqtıń kelisimi» dep táriyipledi hám «joqarı quwatlı tekst processorı retinde, Word itibarǵa ılayıq» degen juwmaqqa keldi&lt;ref name=&quot;nimersheim198912&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Nimersheim |first=Jack |date=December 1989 |title=Compute! Specific: MS-DOS |url=https://archive.org/stream/1989-12-compute-magazine/Compute_Issue_115_1989_Dec#page/n11/mode/2up |magazine=Compute! |pages=11–12}}&lt;/ref&gt;.

Computer Intelligence kompaniyası 1987-jılı Microsoft-tıń Fortune 1000 dizimindegi kompyuterlerdegi tekst processorları bazarınıń 4 procentin iyeleytuǵının bahaladı&lt;ref name=&quot;computerworld19871102interview&quot;&gt;{{Cite interview |last=Gates |first=Bill |interviewer=Paul Gillin |title=The great software debate |last2=Manzi |first2=Jim |last3=Esber |first3=Ed |url=https://books.google.com/books?id=mUSIMiurpfYC&amp;pg=PP73 |access-date=2025-06-08 |work=Computerworld |issue=44 |date=1987-11-02 |page=SR7 |volume=XXI}}&lt;/ref&gt;. 1988-jılǵı PC oqıwshılarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 11 procentin anıqladı, ol WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı&lt;ref name=&quot;seymour19880229&quot;&gt;{{Cite magazine |last=Seymour |first=Jim |date=1988-02-29 |title=Fast, Flexible, &amp; Forward-Looking |url=https://books.google.com/books?id=CmNNyCje8oAC&amp;pg=PA92 |access-date=February 2, 2026 |magazine=PC |pages=92–104 |volume=7 |issue=4}}&lt;/ref&gt;. 1990-jılǵı Amerikalı sertifikatlanǵan jámiyetlik buxgalterler institutınıń aǵzalarına alıp barılǵan sorawnama Wordtı paydalanıwshılardıń 8 procenti paydalanǵan, ol sonday-aq WordPerfect penen WordStar-dan keyin úshinshi orında boldı. Dataquest kompaniyası 1991-jılı Wordtıń Windows tekst processorları bazarınıń 55 procentin iyeleytuǵının bahaladı{{r|cw19920720}}. 1996-jıldıń birinshi kvartalında Word dúnya júzilik tekst processorları bazarınıń 80 procentin quradı&lt;ref&gt;{{cite magazine|title=Data Stream|magazine=[[Next Generation (magazine)|Next Generation]]|issue=21 |publisher=[[Imagine Media]]|date=September 1996|page=21}}&lt;/ref&gt;.

2013-jılı Microsoft Wordtı jańa Office 365 ónimine qostı, onda Microsoft óziniń eń ataqlı programmalıq támiynatın biriktirdi&lt;ref&gt;{{web deregi | bet =Looking back at 10 years of Microsoft 365 making history | url =https://www.microsoft.com/en-us/microsoft-365-life-hacks/stories/looking-back-ten-years-microsoft-365#:~:text=In%20January%202013,%20Office%20365,20%20GB%20of%20SkyDrive%20storage. | qaralǵan sáne = 2024-jıl 23-oktyabr |website=Microsoft 365 | til =en-US}}&lt;/ref&gt;, bul [[Google Docs]] penen básekilesiw ushın jazılıwǵa tiykarlanǵan bultlı esaplaw programmalıq támiynatı bolıp tabıladı.

== Logotip galereyası ==
&lt;gallery&gt;
File:Microsoft Office Word (2025–present).svg|2025-jıldan házirgi waqıtqa shekem
File:Microsoft Office Word (2019–2025).svg|2019–2025
File:Microsoft Word 2013-2019 logo.svg|2013–2019
File:Microsoft-Word-Logo-2010-2013.png|2010–2013
File:Office Word 2007 logo.svg|2007–2010
File:Logo word.png|2003–2007
File:Microsoft Office Word (2000–03).svg|1999–2003
File:Microsoft-Word-Logo-1995-1995.png|1995–1999
File:MICROSOFT WORD.jpg|1993–1995
File:Microsoft-Word-Logo-1991-1993-700x394-1.png|1991–1993
File:Microsoft-Word-Logo-1987-1991-700x394.png|1987–1991
&lt;/gallery&gt;
== Derekler ==
{{Derekler}}

[[Kategoriya:Microsoft Office| ]]
[[Kategoriya:Classic Mac OS tekst processorları]]
[[Kategoriya:DOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:MacOS tekst processorları]]
[[Kategoriya:Windows tekst processorları]]
[[Kategoriya:Texnikalıq kommunikaciya quralları]]
[[Kategoriya:Skrinshot programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:Atari ST programmalıq támiynatı]]
[[Kategoriya:1983-jılǵı programmalıq támiynat]]
[[Kategoriya:Tekst processorları]]
[[Kategoriya:Microsoft programmalıq támiynatı]]</text>
      <sha1>7ty6hubfcqt7c5r19grp72756k75r6x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Jipek joli miymanxanası</title>
    <ns>0</ns>
    <id>47836</id>
    <revision>
      <id>265740</id>
      <timestamp>2026-08-07T13:35:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Atabek Alimov</username>
        <id>16297</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: « = Jipek Jolı miymanxanası = '''Jipek Jolı miymanxanası''' (''Jipek Joli Hotel'') – [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]&lt;nowiki/&gt;nıń [[Nókis]] qalasında jaylasqan [[miymanxana]]. Ol Qaraqalpaqstandaǵı eń ataqlı jeke miymanxanalardıń biri bolıp, ishki hám shet el turistlerine xızmet kórsetedi. Miymanxana qala orayında jaylasqanlıǵı hám I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|I.V. Savitskiy at...»</comment>
      <origin>265740</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3272" sha1="th7ypl99yxde2q08o9imz327bh634yh" xml:space="preserve">
= Jipek Jolı miymanxanası =
'''Jipek Jolı miymanxanası''' (''Jipek Joli Hotel'') – [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]&lt;nowiki/&gt;nıń [[Nókis]] qalasında jaylasqan [[miymanxana]]. Ol Qaraqalpaqstandaǵı eń ataqlı jeke miymanxanalardıń biri bolıp, ishki hám shet el turistlerine xızmet kórsetedi. Miymanxana qala orayında jaylasqanlıǵı hám [[I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|I.V. Savitskiy atındaǵı Qaraqalpaqstan Mámleketlik]] [[I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|kórkem-óner muzeyi]]&lt;nowiki/&gt;ne jaqın jaylasqanlıǵı menen belgili. &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://jipekjoli.com/en/|bet=Jipek Joli}}&lt;/ref&gt;

== Tariyxı ==
Jipek Jolı miymanxanası 2004-jılı ashılǵan. [[Kompaniya]] maǵlıwmatına qaraǵanda, onı ashıw ideyası 1999-jılı Dúnya júzlik Turizm Shólkeminiń (WTO) Shveycariyalıq  eksperti Andrea Launbergtiń Nókiske saparınan keyin júzege kelgen. Miymanxanaǵa «Jipek Jolı» atı beriliwi Áyyemgi Ullı Jipek jolınıń tariyxıy áhmiyetin hám Qaraqalpaqstannıń mádeniy miyrasın sáwlelendiriw menen baylanıslı.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Jaylasıwı ==
[[Miymanxana]] [[Nókis]] qalasınıń oraylıq bóleginde, Tatibaev kóshesi 50-mánzilde [https://maps.google.com/?cid=12821466518072846943 jaylasqan]. Ol [[Nókis xalıqaralıq aeroportı|Nókis xalıqaralıq aeroportınan]] shamamen 2 kilometr aralıqta ornalasıp, qonaqlar ushın tegin transfer xızmetin usınadı.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;

== Jipek Jolı Hotels tarmaǵı ==
Jipek Jolı brendi astında Nókis qalasında birneshe miymanxana xızmet kórsetedi. Bul tarmaq turistlerdiń hár qıylı talaplarına sáykes miymanxana xızmetlerin usınıp, Qaraqalpaqstannıń turizm infrastrukturasınıń rawajlanıwına úles qosadı.

==== [https://jipekjoli.com/en/jipek-joli-hotel/ Jipek Jolı Hotel] ====

==== [https://jipekjoli.com/en/jipek-joli-inn/ Jipek Jolı Inn] ====
'''[https://art.jipekjoli.com/ Jipek Jolı Art]''' 

== Xızmetleri ==
Jipek Jolı miymanxanası tómendegi qızmetlerdi usınadı:

* standart hám joqarı dárejeli bólmeler;
* tegin Wi-Fi;
* bufet túrindegi tańǵı as;
* aeroport hám temir jol vokzalına transfer;
* konferenciya zalları;
* restoran;
* kir juwıw xızmeti;
* avtomashinalar ushın tegin bándirgi.

Miymanxana ishki bezewinde qaraqalpaq milliy ornamentleri hám jergilikli súwretshilerdiń shıǵarmalarınan paydalanılǵan.

== Turizmdegi áhmiyeti ==
Jipek Jolı miymanxanası [[Aral teńizi]], [[Moynaq]], [[Ústirt|Ustirt platosı]], [[Mizdaxqan]] hám Áyyemgi Xorezm qalalarına sayaxat etiwshi turistlerdi qábıl etiwshi tiykarǵı miymanxanalardıń biri esaplanadı. Ol [[Qaraqalpaqstan]]&lt;nowiki/&gt;da turizm infrastrukturasınıń rawajlanıwına úles qosıp, xalıqaralıq turistlerge xızmet kórsetedi.

== Qarańız ==

* [[Qaraqalpaqstanda turizm]]
* [[Nókis]]
* [[Aral teńizi]]
* [[I. V. Savickiy atındaǵı Qaraqalpaqstan mámleketlik kórkem-óner muzeyi|I.V. Savitskiy atındaǵı Qaraqalpaqstan Mámleketlik kórkem-óner muzeyi]]

== Derekler ==

# Jipek Joli Hotel. Rásmiy veb-saytı.
# Booking.com. ''Hotel Jipek Joli, Nukus''.
# Jipek Joli Hotel. ''About the Hotel''.</text>
      <sha1>th7ypl99yxde2q08o9imz327bh634yh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Potd/2026-08-08</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47837</id>
    <revision>
      <id>265742</id>
      <timestamp>2026-08-07T18:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Milky way in Elbrus.jpg»</comment>
      <origin>265742</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23" sha1="c7x8f1lksgu3y3elwe92f8rjsxmunbb" xml:space="preserve">Milky way in Elbrus.jpg</text>
      <sha1>c7x8f1lksgu3y3elwe92f8rjsxmunbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Úlgi:Motd/2026-08-08</title>
    <ns>10</ns>
    <id>47838</id>
    <revision>
      <id>265743</id>
      <timestamp>2026-08-07T18:42:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Frhdkazan</username>
        <id>4819</id>
      </contributor>
      <comment>Taza bet jaratıldı: «Fire School - What to pack - HD 720p (9106496939).webm»</comment>
      <origin>265743</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="p8l2mnsg9ehf888py7mzi89x93haip2" xml:space="preserve">Fire School - What to pack - HD 720p (9106496939).webm</text>
      <sha1>p8l2mnsg9ehf888py7mzi89x93haip2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:~2026-43397-40</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47839</id>
    <revision>
      <id>265744</id>
      <timestamp>2026-08-07T21:10:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265744</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="oy7el1sg52pygdetvbnh3weqqr63xa8" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 21:10, 2026-jıl 7-avgust (UTC)</text>
      <sha1>oy7el1sg52pygdetvbnh3weqqr63xa8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Bubenion</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47840</id>
    <revision>
      <id>265749</id>
      <timestamp>2026-08-07T23:10:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265749</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="72uw6b8xywu1ermcnzy73j1rkyel107" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 23:10, 2026-jıl 7-avgust (UTC)</text>
      <sha1>72uw6b8xywu1ermcnzy73j1rkyel107</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Talqılaw:Jipek joli miymanxanası</title>
    <ns>1</ns>
    <id>47841</id>
    <revision>
      <id>265750</id>
      <timestamp>2026-08-08T02:13:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Bot: Qostı {{Talqılaw}}</comment>
      <origin>265750</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13" sha1="1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67" xml:space="preserve">{{Talqılaw}}</text>
      <sha1>1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Hartyga</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47842</id>
    <revision>
      <id>265752</id>
      <timestamp>2026-08-08T04:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265752</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="hnibq32ycx08yl0zuwa98yiio3qc0hl" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 04:11, 2026-jıl 8-avgust (UTC)</text>
      <sha1>hnibq32ycx08yl0zuwa98yiio3qc0hl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Paydalanıwshı talqılawı:Persia gulf92irani</title>
    <ns>3</ns>
    <id>47843</id>
    <revision>
      <id>265753</id>
      <timestamp>2026-08-08T10:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Bot 3-f</username>
        <id>14133</id>
      </contributor>
      <comment>Xosh keldińiz!</comment>
      <origin>265753</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5692" sha1="a79f27usg3453l24277hs0y7l4osy2m" xml:space="preserve">== Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! ==
{| style=&quot;width:100%; background:transparent; font-size:90%&quot;
| style=&quot;background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px&quot; | &amp;nbsp;&amp;nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]]
| style=&quot;background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%&quot; |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|&lt;span style=&quot;color:white&quot;&gt;{{BASEPAGENAME}}&lt;/span&gt;]]!
|-
| style=&quot;background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]]
| rowspan=&quot;7&quot; style=&quot;background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em&quot; | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz.

Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz.

[[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (&lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;~~~~&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt;) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes.

Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar.

Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{helpme}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi.

Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına &lt;code&gt;&lt;nowiki&gt;{{redaktorlanbaqta}}&lt;/nowiki&gt;&lt;/code&gt; úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. 

Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}}
&lt;div style=&quot;border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em&quot;&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;font-size:90%; font-style:italic&quot;&gt;Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!&lt;/div&gt;
|-
| style=&quot;background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]]
|-
| style=&quot;background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]]
|-
| style=&quot;background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]]
|-
| style=&quot;background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]]
|-
| style=&quot;background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em&quot; | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]]
|}
--[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:12, 2026-jıl 8-avgust (UTC)</text>
      <sha1>a79f27usg3453l24277hs0y7l4osy2m</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>