Wikipedia kaawiki https://kaa.wikipedia.org/wiki/Bas_bet MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Media Arnawlı Talqılaw Paydalanıwshı Paydalanıwshı talqılawı Wikipedia Wikipedia talqılawı Fayl Fayl talqılawı MediaWiki MediaWiki talqılawı Úlgi Úlgi talqılawı Járdem Járdem talqılawı Kategoriya Kategoriya talqılawı Portal Portal talqılawı TimedText TimedText talk Modul Modul talqılawı Event Event talk Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi 0 6176 266713 211100 2026-09-13T04:50:14Z InternetArchiveBot 9299 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 266713 wikitext text/x-wiki '''Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi''' — regionlıq telekanal hám teleradiokompaniyasi, [[Ózbekstan]] quramındaǵı Suveren [[Qaraqalpaqstan|Qaraqalpaqstan Respublikası]]<ref>[https://web.archive.org/web/20201010170614/http://parliamentrk.gov.uz/ru/dokumenti/konstitucija-respubliki-karakalpakstan/]{{Lang-ru|Конституция Республики Каракалпакстан}}</ref> aymaǵında efirge uzatıladı. Efir waqtı kúnine 18 saat bolıp, tiykarınan [[Qaraqalpaq tili|qaraqalpaq]], [[Ózbek tili|ózbek]], [[Qazaq tili|qazaq]] hám [[Rus tili|orıs]] tillerinde esittiriwler alıp barıladı. Qaraqalpaq tilindegi eń birinshi, eń iri hám bas telekanal. Teleradiokompaniya tiykarınan [[Nókis]]te jaylasqan. == Tariyxı == Qaraqalpaq televideniesiniń birinshi esittiriwleri 1964-jıl 5-noyabrden baslap qaraqalpaq hám orıs tillerinde kúnine bir neshe minut efirga uzatıla baslandı. 1965-jıldan bul televidenie háptesine tórt ret 2,5 saat dawamında efirge shıǵa basladı. Keyingi jıllarda efir waqtı hám kúnleri arttı. Ózbekstan ǵárezsizlikke eriskennen soń, Qaraqalpaqstan televideniyası Ózbekstan TRK (házirgi <ref>[https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9D%D0%A2%D0%A0%D0%9A_%D0%A3%D0%B7%D0%B1%D0%B5%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%B0 Ózbekstan MTRK]</ref>) quramına kirdi. 2002-jılda [[Qaraqalpaqstan]] Respublikası teleradiokompaniyası dúzildi. == Jónelisi == Telekanal tematikası universal bolıp tabıladı. Telekanal social, siyasiy, ilimiy hám bilimlendiriwge baylanıslı programmalar hám esittiriwlerdi, jergilikli hám shet el filmlerin, seriallar hám multfilmlerdi (sonday-aq qaraqalpaq tilinde), jańalıqlardı hám basqada esittiriwlerdi efirge beredi. == Qosımsha qarań == * [[Qaraqalpaqstan xabar agentligi]] * [[Qaraqalpaqstan telekanalı]] * [[Jaslar TV]] — Qaraqalpaqstan Respublikasında jańa cifrlı televidenie. * [[Nókis FM]] — Qaraqalpaqstan Respublikasında birinchi radio stanciyasi. == Derekler == {{Derekler}} == Siltemeler== * {{Web deregi | url = https://mtrk.uz/uz/regional/qoraqalpoq/| bet = {{Lang-uz|Qoraqalpogʻiston. Teleradiokompaniya haqida}}| til = uz}} * {{Web deregi | url = https://moluch.ru/archive/155/43863/| bet = {{Lang-ru|Ганиева Э. Р. Новые страницы истории телевидения Узбекистана // Молодой ученый. — 2017. — №21. — С. 57-59}}| til = ru}} [[Kategoriya:Qaraqalpaqstan]] [[Kategoriya:Qaraqalpaqstan tеlеvideniesi| ]] [[Kategoriya:Qaraqalpaqstan xabar agentligi]] [[Kategoriya:Televidenie]] [[Kategoriya:Telekanal]] [[Kategoriya:Nókis]] kgll4d2d0ld5w89vqorcbvqp4iauwju Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi 4 23879 266691 266685 2026-09-12T12:01:26Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 266691 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25113}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 2 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}} |- | 3 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|<span style="color:gray">Srajatdin Usnatdinov</span>]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}} |- | 4 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4580}}]] || {{Permissions|Bekan88}} |- | 5 || [[User:Inosham|<span style="color:gray">Inosham</span>]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}} |- | 6 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4340}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}} |- | 7 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}} |- | 8 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2562}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 9 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}} |- | 10 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 11 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}} |- | 12 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}} |- | 13 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}} |- | 14 || [[User:Gozzalina|<span style="color:gray">Gozzalina</span>]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}} |- | 15 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:925}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 16 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}} |- | 17 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}} |- | 18 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}} |- | 19 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:618}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 20 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}} |- | 21 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}} |- | 22 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:484}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}} |- | 23 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}} |- | 24 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}} |- | 25 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 26 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 27 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 28 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}} |- | 29 || [[User:Begdullaman|<span style="color:gray">Begdullaman</span>]] || [[Special:Contributions/Begdullaman|{{formatnum:328}}]] || {{Permissions|Begdullaman}} |- | 30 || [[User:Nurlibek Urgenichbaev|<span style="color:gray">Nurlibek Urgenichbaev</span>]] || [[Special:Contributions/Nurlibek Urgenichbaev|{{formatnum:297}}]] || {{Permissions|Nurlibek Urgenichbaev}} |- | 31 || [[User:Qareken Balasi|<span style="color:gray">Qareken Balasi</span>]] || [[Special:Contributions/Qareken Balasi|{{formatnum:285}}]] || {{Permissions|Qareken Balasi}} |- | 32 || [[User:BEGJIGIT|<span style="color:gray">BEGJIGIT</span>]] || [[Special:Contributions/BEGJIGIT|{{formatnum:252}}]] || {{Permissions|BEGJIGIT}} |- | 33 || [[User:Saxibjamal Esemuratova|<span style="color:gray">Saxibjamal Esemuratova</span>]] || [[Special:Contributions/Saxibjamal Esemuratova|{{formatnum:239}}]] || {{Permissions|Saxibjamal Esemuratova}} |- | 34 || [[User:Pirnazarova|<span style="color:gray">Pirnazarova</span>]] || [[Special:Contributions/Pirnazarova|{{formatnum:221}}]] || {{Permissions|Pirnazarova}} |- | 35 || [[User:Holder|<span style="color:gray">Holder</span>]] || [[Special:Contributions/Holder|{{formatnum:218}}]] || {{Permissions|Holder}} |- | 36 || [[User:Miracle0302|<span style="color:gray">Miracle0302</span>]] || [[Special:Contributions/Miracle0302|{{formatnum:213}}]] || {{Permissions|Miracle0302}} |- | 37 || [[User:Begjigit|<span style="color:gray">Begjigit</span>]] || [[Special:Contributions/Begjigit|{{formatnum:208}}]] || {{Permissions|Begjigit}} |- | 38 || [[User:Kmoksy|<span style="color:gray">Kmoksy</span>]] || [[Special:Contributions/Kmoksy|{{formatnum:207}}]] || {{Permissions|Kmoksy}} |- | 39 || [[User:AbzalM|<span style="color:gray">AbzalM</span>]] || [[Special:Contributions/AbzalM|{{formatnum:200}}]] || {{Permissions|AbzalM}} |- | 40 || [[User:ДолбоЯщер|<span style="color:gray">ДолбоЯщер</span>]] || [[Special:Contributions/ДолбоЯщер|{{formatnum:196}}]] || {{Permissions|ДолбоЯщер}} |- | 41 || [[User:NurkaArzay|<span style="color:gray">NurkaArzay</span>]] || [[Special:Contributions/NurkaArzay|{{formatnum:173}}]] || {{Permissions|NurkaArzay}} |- | 42 || [[User:Gúlxan Medetbekovna|<span style="color:gray">Gúlxan Medetbekovna</span>]] || [[Special:Contributions/Gúlxan Medetbekovna|{{formatnum:168}}]] || {{Permissions|Gúlxan Medetbekovna}} |- | 43 || [[User:Bakhit|<span style="color:gray">Bakhit</span>]] || [[Special:Contributions/Bakhit|{{formatnum:164}}]] || {{Permissions|Bakhit}} |- | 44 || [[User:Melek jurnalist|<span style="color:gray">Melek jurnalist</span>]] || [[Special:Contributions/Melek jurnalist|{{formatnum:155}}]] || {{Permissions|Melek jurnalist}} |- | 45 || [[User:DARIO SEVERI|<span style="color:gray">DARIO SEVERI</span>]] || [[Special:Contributions/DARIO SEVERI|{{formatnum:148}}]] || {{Permissions|DARIO SEVERI}} |- | 46 || [[User:Jannazarova Sh|<span style="color:gray">Jannazarova Sh</span>]] || [[Special:Contributions/Jannazarova Sh|{{formatnum:136}}]] || {{Permissions|Jannazarova Sh}} |- | 47 || [[User:Jámiy|<span style="color:gray">Jámiy</span>]] || [[Special:Contributions/Jámiy|{{formatnum:133}}]] || {{Permissions|Jámiy}} |- | 48 || [[User:İmmortalance|<span style="color:gray">İmmortalance</span>]] || [[Special:Contributions/İmmortalance|{{formatnum:131}}]] || {{Permissions|İmmortalance}} |- | 49 || [[User:Romaine|<span style="color:gray">Romaine</span>]] || [[Special:Contributions/Romaine|{{formatnum:128}}]] || {{Permissions|Romaine}} |- | 50 || [[User:Kagansky|<span style="color:gray">Kagansky</span>]] || [[Special:Contributions/Kagansky|{{formatnum:124}}]] || {{Permissions|Kagansky}} {{/end}} 4kc12t9e02g9ok9h8iazmxxd5pz785m Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha botlar dizimi 4 26380 266693 266687 2026-09-12T12:01:32Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 266693 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119301}}]] |- | 2 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] |- | 3 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:4033}}]] |- | 4 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] |- | 5 || [[User:EmausBot|<span style="color:gray">EmausBot</span>]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] |- | 6 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:2031}}]] |- | 7 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] |- | 8 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] |- | 9 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1315}}]] |- | 10 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] |- | 11 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] |- | 12 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] |- | 13 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] |- | 14 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] |- | 15 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] |- | 16 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] |- | 17 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] |- | 18 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] |- | 19 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:570}}]] |- | 20 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] |- | 21 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] |- | 22 || [[User:MediaWiki message delivery|<span style="color:gray">MediaWiki message delivery</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]] |- | 23 || [[User:TjBot|<span style="color:gray">TjBot</span>]] || [[Special:Contributions/TjBot|{{formatnum:343}}]] |- | 24 || [[User:Idioma-bot|<span style="color:gray">Idioma-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Idioma-bot|{{formatnum:327}}]] |- | 25 || [[User:Legobot|<span style="color:gray">Legobot</span>]] || [[Special:Contributions/Legobot|{{formatnum:316}}]] |- | 26 || [[User:AvocatoBot|<span style="color:gray">AvocatoBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvocatoBot|{{formatnum:265}}]] |- | 27 || [[User:Ripchip Bot|<span style="color:gray">Ripchip Bot</span>]] || [[Special:Contributions/Ripchip Bot|{{formatnum:241}}]] |- | 28 || [[User:HRoestBot|<span style="color:gray">HRoestBot</span>]] || [[Special:Contributions/HRoestBot|{{formatnum:225}}]] |- | 29 || [[User:Alexbot|<span style="color:gray">Alexbot</span>]] || [[Special:Contributions/Alexbot|{{formatnum:224}}]] |- | 30 || [[User:Synthebot|<span style="color:gray">Synthebot</span>]] || [[Special:Contributions/Synthebot|{{formatnum:224}}]] |- | 31 || [[User:KamikazeBot|<span style="color:gray">KamikazeBot</span>]] || [[Special:Contributions/KamikazeBot|{{formatnum:215}}]] |- | 32 || [[User:RedBot|<span style="color:gray">RedBot</span>]] || [[Special:Contributions/RedBot|{{formatnum:211}}]] |- | 33 || [[User:CarsracBot|<span style="color:gray">CarsracBot</span>]] || [[Special:Contributions/CarsracBot|{{formatnum:204}}]] |- | 34 || [[User:Movses-bot|<span style="color:gray">Movses-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Movses-bot|{{formatnum:196}}]] |- | 35 || [[User:Mjbmrbot|<span style="color:gray">Mjbmrbot</span>]] || [[Special:Contributions/Mjbmrbot|{{formatnum:192}}]] |- | 36 || [[User:BOTijo|<span style="color:gray">BOTijo</span>]] || [[Special:Contributions/BOTijo|{{formatnum:186}}]] |- | 37 || [[User:MastiBot|<span style="color:gray">MastiBot</span>]] || [[Special:Contributions/MastiBot|{{formatnum:180}}]] |- | 38 || [[User:JackieBot|<span style="color:gray">JackieBot</span>]] || [[Special:Contributions/JackieBot|{{formatnum:178}}]] |- | 39 || [[User:Ptbotgourou|<span style="color:gray">Ptbotgourou</span>]] || [[Special:Contributions/Ptbotgourou|{{formatnum:169}}]] |- | 40 || [[User:SilvonenBot|<span style="color:gray">SilvonenBot</span>]] || [[Special:Contributions/SilvonenBot|{{formatnum:158}}]] |- | 41 || [[User:YiFeiBot|<span style="color:gray">YiFeiBot</span>]] || [[Special:Contributions/YiFeiBot|{{formatnum:156}}]] |- | 42 || [[User:AvicBot|<span style="color:gray">AvicBot</span>]] || [[Special:Contributions/AvicBot|{{formatnum:154}}]] |- | 43 || [[User:Rubinbot|<span style="color:gray">Rubinbot</span>]] || [[Special:Contributions/Rubinbot|{{formatnum:146}}]] |- | 44 || [[User:LaaknorBot|<span style="color:gray">LaaknorBot</span>]] || [[Special:Contributions/LaaknorBot|{{formatnum:132}}]] |- | 45 || [[User:Zorrobot|<span style="color:gray">Zorrobot</span>]] || [[Special:Contributions/Zorrobot|{{formatnum:128}}]] |- | 46 || [[User:Vagobot|<span style="color:gray">Vagobot</span>]] || [[Special:Contributions/Vagobot|{{formatnum:118}}]] |- | 47 || [[User:Maintenance script|<span style="color:gray">Maintenance script</span>]] || [[Special:Contributions/Maintenance script|{{formatnum:13}}]] |- | 48 || [[User:Flow talk page manager|<span style="color:gray">Flow talk page manager</span>]] || [[Special:Contributions/Flow talk page manager|{{formatnum:8}}]] |- | 49 || [[User:MediaWiki default|<span style="color:gray">MediaWiki default</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki default|{{formatnum:8}}]] {{/end}} n7toa138l5o4oic36mmsiw2ufzgwy8h Wikipedia:Redaktorlawlar sanı boyınsha Wikipediashılar dizimi (botlar menen birge) 4 27432 266692 266686 2026-09-12T12:01:27Z Jembot 4424 Bot: Maǵlıwmatlar jańalandı 266692 wikitext text/x-wiki {{/begin|50}} |- | 1 || [[User:JigildikBot|JigildikBot]] || [[Special:Contributions/JigildikBot|{{formatnum:119301}}]] || {{Permissions|JigildikBot}} |- | 2 || [[User:Kvazimodo|Kvazimodo]] || [[Special:Contributions/Kvazimodo|{{formatnum:25113}}]] || {{Permissions|Kvazimodo}} |- | 3 || [[User:Qaraqalpaqpan|<span style="color:gray">Qaraqalpaqpan</span>]] || [[Special:Contributions/Qaraqalpaqpan|{{formatnum:17821}}]] || {{Permissions|Qaraqalpaqpan}} |- | 4 || [[User:Srajatdin Usnatdinov|<span style="color:gray">Srajatdin Usnatdinov</span>]] || [[Special:Contributions/Srajatdin Usnatdinov|{{formatnum:4885}}]] || {{Permissions|Srajatdin Usnatdinov}} |- | 5 || [[User:Bekan88|Bekan88]] || [[Special:Contributions/Bekan88|{{formatnum:4580}}]] || {{Permissions|Bekan88}} |- | 6 || [[User:MrshaxasBot|<span style="color:gray">MrshaxasBot</span>]] || [[Special:Contributions/MrshaxasBot|{{formatnum:4520}}]] || {{Permissions|MrshaxasBot}} |- | 7 || [[User:Inosham|<span style="color:gray">Inosham</span>]] || [[Special:Contributions/Inosham|{{formatnum:4398}}]] || {{Permissions|Inosham}} |- | 8 || [[User:Frhdkazan|Frhdkazan]] || [[Special:Contributions/Frhdkazan|{{formatnum:4340}}]] || {{Permissions|Frhdkazan}} |- | 9 || [[User:Bot 3-f|Bot 3-f]] || [[Special:Contributions/Bot 3-f|{{formatnum:4033}}]] || {{Permissions|Bot 3-f}} |- | 10 || [[User:Abdullaeva Shaxnoza-Banu|<span style="color:gray">Abdullaeva Shaxnoza-Banu</span>]] || [[Special:Contributions/Abdullaeva Shaxnoza-Banu|{{formatnum:3374}}]] || {{Permissions|Abdullaeva Shaxnoza-Banu}} |- | 11 || [[User:Xqbot|<span style="color:gray">Xqbot</span>]] || [[Special:Contributions/Xqbot|{{formatnum:3173}}]] || {{Permissions|Xqbot}} |- | 12 || [[User:EmausBot|<span style="color:gray">EmausBot</span>]] || [[Special:Contributions/EmausBot|{{formatnum:2913}}]] || {{Permissions|EmausBot}} |- | 13 || [[User:Doniyor Yóldoshev|Doniyor Yóldoshev]] || [[Special:Contributions/Doniyor Yóldoshev|{{formatnum:2562}}]] || {{Permissions|Doniyor Yóldoshev}} |- | 14 || [[User:Рахман3|<span style="color:gray">Рахман3</span>]] || [[Special:Contributions/Рахман3|{{formatnum:2150}}]] || {{Permissions|Рахман3}} |- | 15 || [[User:InternetArchiveBot|InternetArchiveBot]] || [[Special:Contributions/InternetArchiveBot|{{formatnum:2031}}]] || {{Permissions|InternetArchiveBot}} |- | 16 || [[User:MerlIwBot|<span style="color:gray">MerlIwBot</span>]] || [[Special:Contributions/MerlIwBot|{{formatnum:1869}}]] || {{Permissions|MerlIwBot}} |- | 17 || [[User:Rabiga Shabatova|<span style="color:gray">Rabiga Shabatova</span>]] || [[Special:Contributions/Rabiga Shabatova|{{formatnum:1629}}]] || {{Permissions|Rabiga Shabatova}} |- | 18 || [[User:Luckas-bot|<span style="color:gray">Luckas-bot</span>]] || [[Special:Contributions/Luckas-bot|{{formatnum:1605}}]] || {{Permissions|Luckas-bot}} |- | 19 || [[User:PirjanovNurlan|<span style="color:gray">PirjanovNurlan</span>]] || [[Special:Contributions/PirjanovNurlan|{{formatnum:1553}}]] || {{Permissions|PirjanovNurlan}} |- | 20 || [[User:Jembot|Jembot]] || [[Special:Contributions/Jembot|{{formatnum:1315}}]] || {{Permissions|Jembot}} |- | 21 || [[User:SieBot|<span style="color:gray">SieBot</span>]] || [[Special:Contributions/SieBot|{{formatnum:1213}}]] || {{Permissions|SieBot}} |- | 22 || [[User:VolkovBot|<span style="color:gray">VolkovBot</span>]] || [[Special:Contributions/VolkovBot|{{formatnum:1195}}]] || {{Permissions|VolkovBot}} |- | 23 || [[User:Anas1712|<span style="color:gray">Anas1712</span>]] || [[Special:Contributions/Anas1712|{{formatnum:1155}}]] || {{Permissions|Anas1712}} |- | 24 || [[User:Qarahat|<span style="color:gray">Qarahat</span>]] || [[Special:Contributions/Qarahat|{{formatnum:1111}}]] || {{Permissions|Qarahat}} |- | 25 || [[User:Gozzalina|<span style="color:gray">Gozzalina</span>]] || [[Special:Contributions/Gozzalina|{{formatnum:1091}}]] || {{Permissions|Gozzalina}} |- | 26 || [[User:TXiKiBoT|<span style="color:gray">TXiKiBoT</span>]] || [[Special:Contributions/TXiKiBoT|{{formatnum:1087}}]] || {{Permissions|TXiKiBoT}} |- | 27 || [[User:WikitanvirBot|<span style="color:gray">WikitanvirBot</span>]] || [[Special:Contributions/WikitanvirBot|{{formatnum:1005}}]] || {{Permissions|WikitanvirBot}} |- | 28 || [[User:Makenzis|<span style="color:gray">Makenzis</span>]] || [[Special:Contributions/Makenzis|{{formatnum:925}}]] || {{Permissions|Makenzis}} |- | 29 || [[User:Addbot|<span style="color:gray">Addbot</span>]] || [[Special:Contributions/Addbot|{{formatnum:906}}]] || {{Permissions|Addbot}} |- | 30 || [[User:ZéroBot|<span style="color:gray">ZéroBot</span>]] || [[Special:Contributions/ZéroBot|{{formatnum:810}}]] || {{Permissions|ZéroBot}} |- | 31 || [[User:ArthurBot|<span style="color:gray">ArthurBot</span>]] || [[Special:Contributions/ArthurBot|{{formatnum:791}}]] || {{Permissions|ArthurBot}} |- | 32 || [[User:Kuwanishbek|<span style="color:gray">Kuwanishbek</span>]] || [[Special:Contributions/Kuwanishbek|{{formatnum:783}}]] || {{Permissions|Kuwanishbek}} |- | 33 || [[User:AlefZet|<span style="color:gray">AlefZet</span>]] || [[Special:Contributions/AlefZet|{{formatnum:678}}]] || {{Permissions|AlefZet}} |- | 34 || [[User:JAnDbot|<span style="color:gray">JAnDbot</span>]] || [[Special:Contributions/JAnDbot|{{formatnum:645}}]] || {{Permissions|JAnDbot}} |- | 35 || [[User:Aysabirlijol|<span style="color:gray">Aysabirlijol</span>]] || [[Special:Contributions/Aysabirlijol|{{formatnum:628}}]] || {{Permissions|Aysabirlijol}} |- | 36 || [[User:Umarxon III|Umarxon III]] || [[Special:Contributions/Umarxon III|{{formatnum:618}}]] || {{Permissions|Umarxon III}} |- | 37 || [[User:FoxBot|<span style="color:gray">FoxBot</span>]] || [[Special:Contributions/FoxBot|{{formatnum:601}}]] || {{Permissions|FoxBot}} |- | 38 || [[User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] || [[Special:Contributions/CommonsDelinker|{{formatnum:570}}]] || {{Permissions|CommonsDelinker}} |- | 39 || [[User:MelancholieBot|<span style="color:gray">MelancholieBot</span>]] || [[Special:Contributions/MelancholieBot|{{formatnum:559}}]] || {{Permissions|MelancholieBot}} |- | 40 || [[User:Baurzhanuly|<span style="color:gray">Baurzhanuly</span>]] || [[Special:Contributions/Baurzhanuly|{{formatnum:538}}]] || {{Permissions|Baurzhanuly}} |- | 41 || [[User:Biypona|<span style="color:gray">Biypona</span>]] || [[Special:Contributions/Biypona|{{formatnum:517}}]] || {{Permissions|Biypona}} |- | 42 || [[User:Ayxan Dáryabay qızı|Ayxan Dáryabay qızı]] || [[Special:Contributions/Ayxan Dáryabay qızı|{{formatnum:484}}]] || {{Permissions|Ayxan Dáryabay qızı}} |- | 43 || [[User:Bazarbaeva Eleonora|<span style="color:gray">Bazarbaeva Eleonora</span>]] || [[Special:Contributions/Bazarbaeva Eleonora|{{formatnum:433}}]] || {{Permissions|Bazarbaeva Eleonora}} |- | 44 || [[User:Escarbot|<span style="color:gray">Escarbot</span>]] || [[Special:Contributions/Escarbot|{{formatnum:419}}]] || {{Permissions|Escarbot}} |- | 45 || [[User:QRNKS|<span style="color:gray">QRNKS</span>]] || [[Special:Contributions/QRNKS|{{formatnum:413}}]] || {{Permissions|QRNKS}} |- | 46 || [[User:Pathoschild|<span style="color:gray">Pathoschild</span>]] || [[Special:Contributions/Pathoschild|{{formatnum:406}}]] || {{Permissions|Pathoschild}} |- | 47 || [[User:Mrshaxas|<span style="color:gray">Mrshaxas</span>]] || [[Special:Contributions/Mrshaxas|{{formatnum:404}}]] || {{Permissions|Mrshaxas}} |- | 48 || [[User:MediaWiki message delivery|<span style="color:gray">MediaWiki message delivery</span>]] || [[Special:Contributions/MediaWiki message delivery|{{formatnum:389}}]] || {{Permissions|MediaWiki message delivery}} |- | 49 || [[User:Minorax|<span style="color:gray">Minorax</span>]] || [[Special:Contributions/Minorax|{{formatnum:358}}]] || {{Permissions|Minorax}} |- | 50 || [[User:Muxammedqudaynazarov|<span style="color:gray">Muxammedqudaynazarov</span>]] || [[Special:Contributions/Muxammedqudaynazarov|{{formatnum:352}}]] || {{Permissions|Muxammedqudaynazarov}} {{/end}} giyvoraita0l4gh5pdve38b272vqopu Gabor Boritt 0 34633 266710 266218 2026-09-13T01:06:27Z InternetArchiveBot 9299 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 266710 wikitext text/x-wiki {{Alım infoqutısı | atı = Gabor Boritt | súwret = Gabor Boritt (12620170194).jpg | súwret táriypi = Boritt, 2014-jıl | tuwılǵandaǵı atı = Róth-Szappanos Gábor | tuwılǵan jeri = [[Budapesht]], [[Vengriya]] | qaytıs bolǵan jeri = [[Chambersburg (Pennsylvaniya)]], AQSh | oqıǵan jeri = [[Yankton kolledji]]<br/>[[Qubla Dakota universiteti]]<br/>[[Boston universiteti]] | islegen jeri = [[Gettysburg kolledji]]<br/>[[Michigan universiteti]] | ilimiy tarawı = [[tariyx]]: Amerika puqaralar urısı hám Abraham Lincoln | balaları = 3 | sıylıqları = Gumanitarlıq ilimler milliy medalı }} '''Gabor Szappanos Boritt''' (vengrsha: '''Róth-Szappanos Gábor'''; [[1940|1940-jıl]] [[26-yanvar]] — [[2026|2026-jıl]] [[2-fevral]]) — Vengriyada tuwılǵan amerikalı tariyxshı. Ol Robert Flyurer atındaǵı Puqaralar urısın úyreniw professorı hám [[Gettisburg kolledjindegi Puqaralar urısı institutı]]nıń direktorı. Vengriyada tuwılıp ósken, jasóspirim waqtında [[1956-jılǵı Vengriya revolyuciyası|1956-jılǵı Vengriya revolyuciyasında]] qatnasqan, sońınan Amerikaǵa qashıp ótken. Ol jerde joqarı tálim alıp, [[Abraham Linkoln]] hám [[Amerika puqaralar urısı]] boyınsha alım bolǵan. Ol Linkoln yamasa Puqaralar urısı haqqındaǵı 16 kitaptıń avtorı, birlesken avtor yamasa redaktor bolǵan. Boritt [[2008|2008-jılı]] Prezident [[George W. Bush|Djordj Bush]] tárepinen [[Gumanitarlıq ilimler milliy medalı]] menen sıylıqlanǵan. == Jaslıq jılları == Boritt [[Ekinshi jáhán urısı]] baslanǵan waqıtta, [[1940|1940-jıl]] [[26-yanvar]]da Vengriyanıń [[Budapesht]] qalasında evrey shańaraǵında Róth-Szappanos Gábor degen at penen tuwılǵan<ref name="nytimes" />. [[Nacistler]] onıń shańaraǵın [[Budapesht gettosı]]nıń shetindegi emlewxananıń bir xanasında jasawǵa májbúrledi, ol jerde ol qanǵa boyalǵan pollarda oynap ósken. Ákesi nacistlerge qarsı qarsılıq kórsetiw háreketine basshılıq qılıwǵa járdem berip júrgende, onıń atasınıń shańaraǵı awıllıq jerden deportaciya qılındı hám [[Osvencim|Aushvic]]te óltirildi. Urıs aqırına kelip Budapesht wayranshılıq ishinde qaldı, al Vengriya [[İosif Stalin|Stalin]]niń sheńgeline tústi. Keyingi jıllarda Boritttiń anası qaytıs boldı, ákesi hám ájaǵası qamaqqa alındı, al onıń ózi jetimxanaǵa jiberildi. 1956-jılı on altı jaslı Boritt [[1956-jılǵı Vengriya revolyuciyası|1956-jılǵı Vengriya revolyuciyasına]] qosıldı. Ol dáslepki quwanıshlı sátlerdi mınanday esleydi: «Biz bul pútkilley jańa dúnya dep oyladıq. Hámme nárse múmkin edi». Birneshe kúnnen keyin 3000 sovet tanki bul múmkinshiliklerdi joq etti, Boritt hám onıń qarındası Yudit Avstriya shegarasına qaray jol aldı. Qaranǵıda olar pulemyotlı qawipsizlik minaları bar, adam baspaytuǵın jerge ([[no man's land]]) jetkenshe terekli tóbeliklerden júrip ótti. Azatlıq ekinshi tárepte edi. Olar birge juwıra basladı. == Amerikaǵa qashıw == Avstriyadaǵı qashqınlar lagerinde birneshe ay bolǵannan keyin, Boritt qaltasında tek bir dollar menen AQShqa keldi hám ózi kórgen eń «pás» qala — [[Nyu-York]] qalasına jetip keldi. Oǵan «batısqa barıw» máslahat berildi hám Boritt [[Qubla Dakota]]ǵa jol aldı<ref name="www.neh.gov">{{Web deregi | url = https://www.neh.gov/about/awards/national-humanities-medals/gabor-s-boritt| bet = Gabor S. Boritt| jumıs = National Endowment for the Humanities| qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr }}</ref>. Amerikaǵa kelgennen keyin ol familiyasın Boritt dep ózgertti hám óz familiyasınıń bir bólegi bolǵan Szappanostı ekinshi atı retinde saqlap qaldı<ref name="nytimes" />. Ingliz tilin úyreniwdi qálep, [[Abraham Linkoln]] jazbalarınıń biypul kitapshasın qolına aldı. Linkolnnıń tildi meńgeriw qábileti hám onıń kambaǵallıqtan prezidentlikke shekem kóteriliwine hayran qalǵan Boritt, Amerika tariyxın úyrene basladı. Ol 1962-jılı Yankton kolledjinde bakalavr dárejesin, 1963-jılı [[Qubla Dakota universiteti]]nde magistr dárejesin, al 1968-jılı [[Boston universiteti]]nde PhD dárejesin aldı. Immigrant retinde ol ózin [[Vietnam]]ǵa barıwǵa májbúr sezdi hám ol jerde áskerlerge [[Amerika puqaralar urısı]] haqqında sabaq berdi. 1978-jılı Linkoldı ekonomikalıq tárepten úyreniwge qarar qabıllap, ol óziniń birinshi «Linkoln hám Amerika ármanınıń ekonomikası» (''Lincoln and the Economics of the American Dream'') kitabın shıǵardı. Bul kitapta Boritt «kóteriliw huqıqı» dep ataǵan túsinikti Linkoln kóz-qarasınıń orayına qoydı<ref name="www.neh.gov"/>. 1970-jıllarda Linkoln haqqında shıqqan azǵana kitaplardıń biri bolǵan bul miynet, 1995-jılı «Civil War Times» tárepinen ótkerilgen jetekshi ekspertler sorawnamasında Linkoln haqqında jazılǵan eń áhmiyetli 10 kitaptıń biri dep kórsetildi. == Gettisburg kolledji == [[Michigan universiteti]]nde sabaq bergennen keyin, 1981-jılı Boritt [[Gettisburg kolledji]]ne keldi hám Puqaralar urısı institutına tiykar saldı. Oqıw ornı ol ushın Puqaralar urısın úyreniw boyınsha mámlekettegi birinshi tolıq qarjılandırılǵan kafedranı jarattı<ref>{{Web deregi | url = http://showcase.netins.net/web/creative/lincoln/books/boritt.htm| bet = Author Interview with Gabor Boritt| jumıs = netins.net| qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr | arxivsáne = 2012-jıl 10-may | arxivurl = https://web.archive.org/web/20120510233757/http://showcase.netins.net/web/creative/lincoln/books/boritt.htm| url-status = dead}}</ref>. Ol Amerika tariyxın úyreniwdegi eń abıroylı sıylıq dep esaplanatuǵın 50 000 dollarlıq «Linkoln sıylıǵı»n jaratıwǵa járdem berdi<ref>{{Web deregi | url = http://www.gilderlehrman.org/historians/fellowship2.html| bet = The Gilder Lehrman Institute of American History. For Historians. Fellowships and Prizes<!-- Bot generated title -->| qaralǵan sáne = 2008-jıl 6-iyul | arxivsáne = 2005-jıl 27-oktyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20051027073756/http://www.gilderlehrman.org/historians/fellowship2.html| url-status = dead}}</ref>. Sonday-aq, mekteplerde tariyx pánin oqıtıwın jaqsılawǵa baǵdarlanǵan Gilder Lerman Amerika tariyxı institutın jaratıwǵa qatnastı<ref>[http://www.gilderlehrman.org/index.html The Gilder Lehrman Institute of American History . Home<!-- Bot generated title -->]</ref>. == Zamanagóy jetiskenlikleri == Boritt Kongress tárepinen tayınlanǵan Gettisburg milliy sawash maydanı muzeyi fondı hám Abraham Linkolnnıń eki júz jıllıǵı boyınsha komissiya basqarmalarında xızmet etti. Onıń «Gettisburg Injili: Hesh kim bilmeytuǵın Linkoln sózi» (''The Gettysburg Gospel: The Lincoln Speech Nobody Knows'', 2006) kitabı «U.S. News & World Report» jurnalınıń muqabasında kórsetildi hám «[[The New York Times]]» tárepinen «tań qalarlıq» dep ataldı<ref>{{Web deregi | url = https://www.nytimes.com/2006/12/04/books/04masl.html| bet = Plowing Hallowed Ground: The Address, Word by Word| sáne = 2006-jıl 4-dekabr | jumıs = The New York Times| qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr }}</ref>. 2008-jıl sentyabrde Boritt Prezident Djordj Bushqa, Laura Bushqa hám White House keńesshisi [[Karl Rove]], AQShtıń burınǵı bas prokurorı Alberto Gonsales hám tálim xatshısı Margaret Spellings quramındaǵı toparǵa Gettisburg sawash maydanı boyınsha sayaxat shólkemlestirdi<ref>{{Web deregi | url = http://ydr.inyork.com/ci_10394290| bet = Bush tours G-burg| jumıs = inyork.com| qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr | arxivsáne = 2016-jıl 3-mart | arxivurl = https://web.archive.org/web/20160303195703/http://ydr.inyork.com/ci_10394290| url-status = dead}}</ref>. 2008-jıl 17-noyabrde Prezident Djordj Bush Borittti «Abraham Linkoln hám Puqaralar urısı dáwirin úyreniwdegi kórnekli karerası ushın, onıń ómirilik miyneti hám ómir bayanı milletimizdiń azatlıq miyrasınıń dálili bolıp tabıladı» degen táriyip penen [[Gumanitarlıq ilimler milliy medalı]] menen sıylıqladı<ref name=NEH2008>[https://web.archive.org/web/20120927193107/http://www.neh.gov/news/archive/2008_Medalists.html 2008 National Humanities Medalists] {{Webarchive|url=https://archive.today/20121214093544/http://www.neh.gov/news/archive/2008_Medalists.html |date=2012-12-14 }}, National Endowment for the Humanities, 2008, Accessed February 4, 2009.</ref>. Onıń ómir bayanı ulı [[Jake Boritt]] tárepinen túsirilgen «Budapeshtten Gettisburgqa» (''Budapest to Gettysburg'', 2007) dep atalatuǵın tolıq metrajlı hújjetli filmge tema boldı<ref>{{Web deregi | url = https://www.imdb.com/title/tt1541648/| bet = Budapest to Gettysburg| sáne = 2000-jıl 1-yanvar | baspaxana = | qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr | via = IMDb}}</ref>. 2009-jılı ol napaqaǵa shıqtı<ref>{{Web deregi | familiya = Levin| first1 = Kevin| sáne = 2009-jıl 16-noyabr | bet = Gabor Boritt Looks at His Own Past| url = http://cwmemory.com/2009/11/16/gabor-boritt-looks-at-his-own-past/| qaralǵan sáne = 2016-jıl 15-oktyabr | jumıs = cwmemory.com}}</ref>. Gabor Boritt [[Illinoys Linkoln akademiyası]]nıń laureatı retinde qabıllandı hám 2009-jılı Linkoln eki júz jıllıǵı laureatı retinde Illinoys gubernatorı tárepinen Linkoln ordeni (shtattıń eń joqarı sıylıǵı) menen sıylıqlandı<ref>{{Web deregi | url = http://thelincolnacademyofillinois.org/4632-2/#toggle-id-7| bet = Laureates by Year - The Lincoln Academy of Illinois| jumıs = The Lincoln Academy of Illinois| til = en-US| qaralǵan sáne = 2016-jıl 4-mart | arxivsáne = 2015-jıl 23-sentyabr | arxivurl = https://web.archive.org/web/20150923204516/http://thelincolnacademyofillinois.org/4632-2/#toggle-id-7| url-status = dead}}</ref>. 1996-jılı Boritt Linkoln forumınıń [[Richard Nelson Current]] tabıslar ushın sıylıǵın aldı<ref>[https://www.thelincolnforum.org/richard-nelson-current-award-of-achievement The Lincoln Forum]</ref>. == Jeke ómiri hám ólimi == Boritt hám onıń hayalı Liz Gettisburg sawash maydanınıń shetindegi XVIII ásirdegi diyqan úyinde jasaǵan, olar bul úydi óz qolları menen qayta tiklegen. Bul úy óz waqtında hám «Jasırın temir jol»dıń turatuǵın jeri, hám Konfederaciya emlewxanası bolıp xızmet etken. Olar birgelikte úsh uldı tárbiyaladı: [[Beowulf Boritt]] Nyu-York qalasında saxna dizayneri, [[Jake Boritt]] Xarlemde jasaytuǵın kinorejissyor, al Daniel Boritt [[Indianapolis]], Indianada jasawshı quslar boyınsha biolog. Gabor Boritt [[2026|2026-jıl]] [[2-fevral]]da [[Cheymbersburg]], Pensilvaniyada demenciya asqınıwları sebepli 86 jasında qaytıs boldı<ref name="nytimes">{{Web deregi | url = https://www.nytimes.com/2026/02/10/books/gabor-s-boritt-dead.html| bet = Gabor Boritt, Refugee Who Became Expert on Lincoln, Dies at 86| familiya = Risen| at = Clay| sáne = 2026-jıl 10-fevral | baspaxana = The New York Times| qaralǵan sáne = 2026-jıl 10-fevral }}</ref><ref>{{cite news |title=Obituary: Gabor Boritt, Immigrant, Refugee-Turned-Renowned Scholar of Lincoln and American Civil War History, Dies at 86 |url=https://gettysburgconnection.org/obituary-gabor-boritt-immigrant-refugee-turned-renowned-scholar-of-lincoln-and-american-civil-war-history-dies-at-86/ |access-date=4 February 2026 |publisher=Gettysburg Connection |date=3 February 2026}}</ref>. == Shıǵarmaları == === Avtorlıq === * «[[Abraham Linkoln|Linkoln]] hám Amerika ármanınıń ekonomikası» (''Lincoln and the Economics of the American Dream'', 1978) (ASIN B010TTIP5I)<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=q-L0YT3-rp4C|title=Lincoln and the Economics of the American Dream|first=Gabor S.|last=Boritt|date=1 January 1994|publisher=University of Illinois Press|isbn=9780252064456 |accessdate=15 October 2016|via=Google Books}}</ref> * «Linkoln obrazınıń ózgerisi» (''Changing the Lincoln Image'', 1985) ([[Harold Holzer]] hám [[Mark E. Neely Jr.]] menen birge) (ASIN B001Q90WOI) * «Urıs qarsılası hám urıs prezidenti», mına kitapta: {{cite book| editor = Gabor Boritt| editor-link = Gabor Boritt| title = Lincoln, the War President: The Gettysburg Lectures| url = https://archive.org/details/lincolnwarpresid0000unse| year = 1992| publisher = Oxford University Press| isbn = 0-19-507891-8}} * «'Hám urıs keldi'? Abraham Linkoln hám jeke juwapkershilik máselesi», mına kitapta: {{cite book| editor = Gabor Boritt| editor-link = Gabor Boritt| title = Why the Civil War Came| url = https://archive.org/details/whycivilwarcame0000unse| year = 1996| publisher = Oxford University Press| isbn = 0-19-507941-8}} * «Ol appaq Amerika haqqında ármanladı ma: Linkoniyaǵa sayaxat», mına kitapta: {{cite book| editor = Gabor Boritt| editor-link = Gabor Boritt| title = The Lincoln Enigma: The Changing Faces of an American Icon| year = 2001| publisher = Oxford University Press| isbn = 0-19-514458-9}} * «Linkoln obrazı: Abraham Linkoln hám xalıqshıl baspalar» (''The Lincoln Image: Abraham Lincoln and the Popular Print'', 2005) ([[Harold Holzer]] hám [[Mark E. Neely Jr.]] menen birge) ({{ISBN|978-0252069840}}) * «Gettisburg Injili: Eshkim bilmeytuǵın Linkoln sózi» (''The Gettysburg Gospel: The Lincoln Speech That Nobody Knows'', 2006) ({{ISBN|978-0743288217}}) === Redaktorlıq === * «Tariyxshınıń Linkolnı: [[Psevdotsariyx]], [[Psixotariyx]] hám [[Tariyx]]» (''The Historian's Lincoln: Pseudohistory, Psychohistory, and History'', 1988) ({{ISBN|978-0252065446}}) * «[[Amerika Konfederativ Shtatları|Konfederaciya]] nege jeńildi» (''Why the Confederacy Lost'', 1992) (ASIN B0099L2F9A) * «Linkoln, Urıs prezidenti: Gettisburg lekciyaları» (''Lincoln, The War President: The Gettysburg Lectures'', 1992) ({{ISBN|9780195078916}}) * «Linkolnnıń generalları» (''Lincoln's Generals'', 1995) ({{ISBN|978-0195101102}}) * «Urıs jáne keldi: Puqaralar urısı hám Ekinshi jáhán urısına salıstırmalı kóz-qaraslar» (''War Comes Again: Comparative Vistas on the Civil War and World War II'', 1995) ({{ISBN|978-0195088458}}) * «Puqaralar urısı nege júz berdi» (''Why the Civil War Came'', 1996) ({{ISBN|0-19-507941-8}}) * «Hesh kim bilmeytuǵın Gettisburg» (''The Gettysburg Nobody Knows'', 1997) ({{ISBN|978-0195102239}}) * «[[Jefferson Davis]]tiń generalları» (''Jefferson Davis's Generals'', 1999) ({{ISBN|978-0195120622}}) * «Linkoln jumbaǵı: Amerika nıshanınıń ózgeriwshi kelbeti» (''The Lincoln Enigma: The Changing Faces of an American Icon'', 2002) ({{ISBN|978-0195156263}}) * «[[Amerika Qurama Shtatlarındaǵı qulshılıq|Qulshılıq]], Qarsılıq, Azatlıq» (''Slavery, Resistance, Freedom'', 2009) (Scott Hancock menen birge redaktorlanǵan) ({{ISBN|978-0195384604}}) * «Qudaydıń erki ústemlik etedi: Quday hám [[Gettisburg sózi]] haqqında oylanıwlar» (''The Will of God Prevails: Meditations on God and the Gettysburg Address'', 2014) (Abraham Linkolnnıń Boritt tárepinen toplanǵan hám redaktolanǵan sózleri) ({{ISBN|978-1626207202}}) == Qosımsha qarań == * [[Gettisburg kolledjindegi Puqaralar urısı institutı]] * [[Linkoln sıylıǵı]] * [[Gilder Lerman Amerika tariyxı institutı]] * [[Gettisburg kolledji]] == Derekler == {{reflist}} == Sırtqı siltemeler == * [http://www.boritt.com Budapest to Gettysburg] * [https://web.archive.org/web/20071008015017/http://www.gettysburggospel.com/ The Gettysburg Gospel] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20071008015017/http://www.gettysburggospel.com/ |date=2007-10-08 }} * [https://www.nytimes.com/2009/02/16/opinion/16boritt.html «New York Times»taǵı maqala] * [http://www.gettysburg.edu/civilwar/ Gettisburg kolledji Puqaralar urısı institutı] * [https://web.archive.org/web/20081221021216/http://www.neh.gov/news/archive/20081117a.html Prezident Bush 2008-jılǵı Gumanitarlıq ilimler milliy medalların tapsırmaqta] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20081221021216/http://www.neh.gov/news/archive/20081117a.html |date=2008-12-21 }} * [https://web.archive.org/web/20120927193107/http://www.neh.gov/news/archive/2008_Medalists.html#Boritt N.E.H. tolıq profili] * [http://www.pritzkermilitary.org/whats_on/pritzker-military-presents/gabor-boritt-gettysburg-gospel/ Intervyu] * {{IMDb name| 0096872}} {{Sırtqı siltemeler}} {{DEFAULTSORT:Boritt, Gabor}} [[Kategoriya:1940-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:2026-jılı qaytıs bolǵanlar]] [[Kategoriya:Vengriyadan AQShqa kóship ótkenler]] [[Kategoriya:Gettisburg kolledji oqıtıwshıları]] [[Kategoriya:Qubla Dakota universiteti pitkeriwshileri]] [[Kategoriya:Boston universiteti pitkeriwshileri]] [[Kategoriya:XXI ásir Amerika tariyxshıları]] [[Kategoriya:XXI ásir amerikalı erkek jazıwshılar]] [[Kategoriya:Amerikalı evrey tariyxshılar]] [[Kategoriya:Amerika puqaralar urısı tariyxshıları]] [[Kategoriya:Gumanitarlıq ilimler milliy medalı iyeleri]] [[Kategoriya:Yankton kolledji pitkeriwshileri]] [[Kategoriya:Amerikalı erkek ilimiy-ǵalaba jazıwshılar]] [[Kategoriya:XXI ásir Amerika evreyleri]] [[Kategoriya:Budapeshtli jazıwshılar]] o0i2puaf0zzrtcf83gr0rwpfu0ihy3r Diethardt 0 45416 266709 262038 2026-09-13T00:17:23Z InternetArchiveBot 9299 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 266709 wikitext text/x-wiki {{Xalıq punkti infoqutısı | qaraqalpaqsha atı = Diethardt | túri = kommuna | súwret = [[Fayl:Diethardt, Protestanske tsjerke.jpg|300px]] | gerb = DEU Diethardt COA.svg | mámleket = {{GER}} | region túri = Germaniya shtatları{{!}}Shtat | region = Rhineland-Palatinate | rayon túri = Rayon | rayon = Rhein-Lahn-Kreis | jer maydanı = 4,42 | xalıq sanı = 232 | sanalǵan jıl = 2017 | waqıt zonası = +1 | DST = bar | telefon kodı = 06772 | pochta indeksi = 56355 | avtomobil kodı = EMS }} '''Diethardt''' — [[Germaniya]]nıń [[Rhineland-Palatinate]] shtatında jaylasqan kommuna bolıp tabıladı. Bul kommuna [[Rhein-Lahn-Kreis]] rayonı quramına kiredi. == Xalqı == Kommuna xalqı 2017-jılǵı maǵlıwmat boyınsha 232 adamdı quraǵan. === Keste kórinisinde === {{Xalıq sanı.wd||Keste}} == Geografiyası == Jer maydanı — 4,42&nbsp;km<sup>2</sup>. Teńiz qáddinen {{DDVM}} m biyiklikte jaylasqan. == Derekler == {{Derekler}} == Sırtqı siltemeler == {{Commons kategoriya|Diethardt}} * {{OSM baylanıs|540448}} * [https://web.archive.org/web/20220411154950/https://diethardt.de/ Rásmiy saytı] {{in lang|de}} {{Rhein-Lahn-Kreis rayonı qalaları}} {{Sırtqı siltemeler}} {{Germaniya-geo-stub}} [[Kategoriya:Rhein-Lahn-Kreis]] [[Kategoriya:Rhineland-Palatinate municipalitetleri]] plpwn2cxswzlst3zsobzfgczdycpn3d Paydalanıwshı talqılawı:Legacy of Justinian 3 48141 266694 2026-09-12T12:10:09Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266694 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:10, 2026-jıl 12-sentyabr (UTC) qqh0navwcsacf28q4svdoq3wy5eqvkc Paydalanıwshı talqılawı:~2026-49528-77 3 48142 266695 2026-09-12T12:10:19Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266695 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 12:10, 2026-jıl 12-sentyabr (UTC) qqh0navwcsacf28q4svdoq3wy5eqvkc Satyajit Ray 0 48143 266696 2026-09-12T17:59:39Z Rabiga Shabatova 11101 Taza bet jaratıldı: «'''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http:...» 266696 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== t29fnuf0fh5tni3y8a6b3n1h0ynnxnu 266697 266696 2026-09-12T18:14:55Z Rabiga Shabatova 11101 266697 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. r5karfvc713vc3emme4s2ru6r2wjkgc 266698 266697 2026-09-12T18:17:36Z Rabiga Shabatova 11101 266698 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} 4w2d7u3kbsyi3sx7n89h4zorslyzpfx 266699 266698 2026-09-12T18:26:21Z Rabiga Shabatova 11101 266699 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Derekler== {{Derekler}} 006ezm78y5gzxco3b8idrs3hy37ab7g 266700 266699 2026-09-12T18:37:26Z Rabiga Shabatova 11101 266700 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Ólimi== 1983-jılı "Gare Baire" ("Úy hám dúnya") atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı "Shaxa Proshaxa" (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı "menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi" dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} rd476oajfwgvvg7n2f1z4bcw7myaapm 266701 266700 2026-09-12T18:38:35Z Rabiga Shabatova 11101 «[[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar|1921-jılı tuwılǵanlar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen) 266701 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Ólimi== 1983-jılı "Gare Baire" ("Úy hám dúnya") atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı "Shaxa Proshaxa" (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı "menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi" dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} [[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar]] o6n8b95ssrqo1udo9x9r0uhc47qlspv 266702 266701 2026-09-12T18:38:48Z Rabiga Shabatova 11101 «[[Kategoriya:1992-jılı qaytıs bolǵanlar|1992-jılı qaytıs bolǵanlar]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen) 266702 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Ólimi== 1983-jılı "Gare Baire" ("Úy hám dúnya") atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı "Shaxa Proshaxa" (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı "menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi" dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} [[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:1992-jılı qaytıs bolǵanlar]] dk46q5oe5mbdr253kz8ukvrqmfsheo3 266703 266702 2026-09-12T18:39:09Z Rabiga Shabatova 11101 «[[Kategoriya:XX ásir hind kompozitorları|XX ásir hind kompozitorları]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen) 266703 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Ólimi== 1983-jılı "Gare Baire" ("Úy hám dúnya") atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı "Shaxa Proshaxa" (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı "menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi" dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} [[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:1992-jılı qaytıs bolǵanlar]] [[Kategoriya:XX ásir hind kompozitorları]] 2bfzgqmsleb2td5hxtynjgvhtahsfy8 266704 266703 2026-09-12T18:39:31Z Rabiga Shabatova 11101 «[[Kategoriya:Satyajit Ray|Satyajit Ray]]» kategoriyası qosıldı ([[WP:HOTCAT|HotCat]] quralınıń kómegi menen) 266704 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (Bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may - 1992-jıl 23-aprel) - hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, "The Apu Trilogy" (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), "The Music Room" (1958), "The Big City" (1963), "Charulata" (1964) hám "Goopy-Bagha" trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta|Kalkuttada]] jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] "Dárya"<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń "Velosiped urıları" (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq "Ómirlik jetiskenlikler" sıylıǵın "Satyajit Ray Lifetime Achievement Award" sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes "Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları" diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. ==Iskerligi== Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı "Ray" degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar "Vaishnavalar" (Vishnuǵa sıyınıwshılar), "Shaktoslar" (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury - jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]daģı "Braxmo Samaj" diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. ==Ómiri== Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, "Upendrakishore" tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám "Baǵdad urısı" (1924) hám "Tom ájaǵasınıń ılashıǵı" (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında "Ishki kóz" atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń "The Film Till Now" filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. ==Ólimi== 1983-jılı "Gare Baire" ("Úy hám dúnya") atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı "Shaxa Proshaxa" (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı "menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi" dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. ==Derekler== {{Derekler}} [[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:1992-jılı qaytıs bolǵanlar]] [[Kategoriya:XX ásir hind kompozitorları]] [[Kategoriya:Satyajit Ray]] 1mx4kbg5275hqv75ue2pfvl0ttkitzk 266708 266704 2026-09-12T22:09:17Z Kvazimodo 10433 kishi d. 266708 wikitext text/x-wiki '''Satyajit Ray''' (bengali: [ʃot̪ːod͡ʒit̪ rae̯] ⓘ; 1921-jıl 2-may — 1992-jıl 23-aprel) — hind [[Kinorejissyor|kinorejissyorı]], scenarist, avtor, lirik, jurnal redaktorı, [[Illyustrator|illyustrator]], [[Kalligrafiya|kalligraf]] hám [[kompozitor]]. Ol kópshilik tárepinen kino táriyxındaǵı eń ullı hám abıraylı kinorejissyorlardan biri sıpatında tán alınadı<ref name="Introduction">{{Cite journal |date=2009 |title=Introduction |url=http://dx.doi.org/10.5040/9781838710460.0004 |journal=Screen Epiphanies |doi=10.5040/9781838710460.0004|isbn=9781838710460 |url-access=subscription }}</ref><ref>{{Cite news |last=Malcolm |first=Derek |date=2 May 2002 |title=The universe in his back yard |url=https://www.theguardian.com/culture/2002/may/02/artsfeatures1 |work=The Guardian |access-date=28 October 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref name="Bernard Weinraub">{{Cite news | author = Bernard Weinraub |date=3 August 1973 |title=Satyajit Ray Finds A Freedom in Film |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1973/08/03/archives/satyajit-ray-finds-a-freedom-in-film.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Gargan">{{Cite news |last=Gargan |first=Edward A. |date=16 February 1992 |title=FILM; Satyajit Ray Honored, Without Profit in His Land |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1992/02/16/movies/film-satyajit-ray-honored-without-profit-in-his-land.html |access-date=28 October 2023 |issn=0362-4331}}</ref><ref name="Critics on Ray, Satyajit Ray Org">{{Cite web |title=Critics on Ray, Satyajit Ray Org |url=https://satyajitray.org/critics-on-ray/ |access-date=28 October 2023 |website=Satyajit Ray Org |language=en-US}}</ref>. Sonday-aq, «The Apu Trilogy» (1955-1959<ref>{{Cite news |last=Howe |first=Desson |date=1 September 1995 |title=INDIAN SUMMER: THE FILMS OF SATYAJIT RAY |language=en-US |newspaper=Washington Post |url=https://www.washingtonpost.com/archive/lifestyle/1995/09/01/indian-summer-the-films-of-satyajit-ray/92fbd6e4-6fe1-4158-8e44-01654cd7a2be/ |access-date=28 October 2023 |issn=0190-8286}}</ref>), «The Music Room» (1958), «The Big City» (1963), «Charulata» (1964) hám «Goopy-Bagha» trilogiyası (1969-1992) sıyaqlı shıǵarmaları menen belgili. Ray [[Kalkutta]]da jazıwshı Sukumar Ray hám Suprabha Rayda tuwılǵan. Óziniń karyerasın kommerciyalıq xudojnik sıpatında baslap, Rey francuz kinorejissyori Jan Renoir ([[Hindstan|Hindstanda]] «Dárya»<ref>{{cite web| url = https://www.franceculture.fr/emissions/les-nuits-de-france-culture/nuit-satyajit-ray| title = Nuit Satyajit Ray – série de podcasts à écouter – France Culture}}</ref> filmin súwretke alıw ushın bolǵan) menen tanısqanınan hám [[London]]ǵa saparı waqtında [[Vittorio De Sica]]nıń «Velosiped urıları» (1948) italyan neorealistlik filmin tamasha etkeninen keyin ģárezsiz kino dóretiwshiligine tartıldı. Keyin [[London|Londonnan]] qaytıp kelgennen keyin dáslepki filmi ústinde jumıs basladı. Ray óz karyerası dawamında kóplegen iri sıylıqlardı, sonıń ishinde, Dadasaheb Phalke sıylıǵı, Altın Arıslan, Altın Ayıw, eki Gúmis Ayıw, xalıqaralıq kinofestivallar hám máresimlerde kóplegen qosımsha sıylıqlardı óz ishine alǵan otız jeti hind milliy kino sıylıqların jeńip aladı. 1992-jılı Akademiyanıń Húrmetli sıylıǵına miyasar bolǵan. 1978-jılı [[Oksford universiteti]] tárepinen húrmetli ataq berilgen. [[Hindstan]] húkimeti onı 1992-jılı óziniń joqarı puqaralıq sıylıǵı Bharat Ratna menen sıylıqladı. Ray tuwılǵanınıń júz jıllıǵı múnásibeti menen Hindstan xalıqaralıq kinofestivalı avtordıń miyrasın tán alıp, 2021-jılı óziniń jıllıq «Ómirlik jetiskenlikler» sıylıǵın «Satyajit Ray Lifetime Achievement Award» sıylıǵına qayta atandı. 2024-jılı Forbes «Barlıq waqıtlardıń 30 eń ullı kinorejissyorları» diziminde Reydi barlıq waqıtlardıń 8-eń ullı kinorejissyori (dúnya boyınsha) sıpatında kórsetti<ref name=":2">{{Cite magazine |last=Escandon |first=Rosa |date=6 April 2024 |title=The 30 Greatest Film Directors Of All Time |url=https://www.forbes.com/sites/entertainment/article/greatest-directors-of-all-time/ |magazine=Forbes |access-date=23 April 2025}}</ref>. == Iskerligi == Satyajit Raydıń áwladları keminde on áwladqa barıp taqaladı<ref name=":6">{{Cite book |last=Seton |first=Marie |url=https://books.google.com/books?id=hVILvhgqN6QC&pg=PA13 |title=Portrait of a Director: Satyajit Ray |date=2003 |publisher=Penguin Books India |isbn=978-0-14-302972-4 |pages=13–14 |language=en}}</ref>. Onıń shańaraǵı «Ray» degen at aldı. Olar bengal kayasları bolsa da, Raylar «Vaishnavalar» (Vishnuǵa sıyınıwshılar), «Shaktoslar» (Shakti yamasa Shivaǵa sıyınıwshılar) bolǵan bengal kayaslarınıń kópshiligine qarama-qarsı edi<ref name="ames1998">{{cite book|author=Ames, Roger and Kasulis, Thomas|title=Self as Image in Asian Theory and Practice|publisher=State University of New York press|year=1998|page=308|quote=Satyajit Ray was born into a well known family of littérateurs and social reformers in 1921. Since the sixteenth century, the Rays had a connection with eastern [[Bengal]] through their landed estates in [[Kishorganj]], now in Bangladesh. Unlike a majority of Bengali Kayastha who are Shaktos, the Rays were Vaisnvas.}}</ref>. Ray shańaraǵınıń eń dáslepki jazıp alınǵan atası XVI ásir ortalarında tuwılǵan Ramsunder Deo (Deb) edi<ref name=":6" />{{sfn|Robinson| 2004 | p=13}}. Ol házirgi [[Hindstan]]nıń [[Batıs Bengaliya]] wálayatınıń Nadya rayonındaǵı Chakdah awılında tuwılǵan hám Shıǵıs Bengaliyadaǵı Sherpurǵa kóship kelgen. Ol Jashodal (házirgi Bangladeshtiń Kishoreganj wálayatı) húkimdarınıń kúyewi bolip, jagir (feodallıq jer grantı) berilgen{{Sfn|Seton|1971|p=38}}. Onıń áwladları on segizinshi ásirdiń birinshi yarımında Kishoreganjdiń Katiadi Upazila aymaǵındaǵı Masua awılına kóship ótedi{{Sfn|Seton|1971|p=38}}<ref name = "sukumar1">''Sukumar Samagra Rachanabali'' 1, 1960, Asia Publishing Company, p 1</ref> Satyajit Ray's grandfather [[Upendrakishore Ray Chowdhury]] was born in Masua village, Kishorganj, in 1863.{{sfn|Robinson| 2004|p=13}}. Upendrakishoreniń úlken aǵası Saradaranjan Rey hind kriketiniń pionerlerinen biri bolıp, [[Hindstan]]nıń W.G. Grace dep atalǵan. Upendrakishore Ray Chowdhury — jazıwshı, illyustraciyalawshı, filosof, basıp shıǵarıwshı, háwesker astronom, XIX ásirde [[Bengaliya]]da<nowiki/>ǵı «Braxmo Samaj» diniy hám jámiyetlik háreketiniń basshısı. Ol U. Rey hám balaları atlı baspaxana shólkemlestirgen<ref name=":1">{{Cite journal|last=Barnouw|first=Erik|date=1981|title=Lives of a Bengal Filmmaker: Satyajit Ray of Calcutta|url=https://www.jstor.org/stable/29781890|journal=The Quarterly Journal of the Library of Congress|volume=38|issue=2|pages=60–77|jstor=29781890|issn=0041-7939}}</ref>. Satyajittiń ákesi hám Upendrakishordıń balası, sonday-aq, Kishorganjda tuwılǵan Sukumar Ray illyustraciyalawshı, sınshı hám bolmaǵan uyqas (Abol Tabol) hám balalar ádebiyatınıń pioner bengal jazıwshısı bolǵan<ref name=":1" />. Sociallıq xızmetker hám balalar kitabı avtorı Shuholata Rao onıń ájapası edi<ref>{{cite news |title=Celebrating 100 years of Satyajit Ray: Satyajit Ray's best-kept secret: by Gulzar -Part 3 |url=https://www.hindustantimes.com/brunch/celebrating-100-years-of-satyajit-ray-satyajit-ray-s-best-kept-secret-by-gulzar-part-3/story-reald58fVE8KeOXlGaeLML.html |access-date=27 March 2021 |work=Hindustan Times |date=28 June 2020 |language=en}}</ref>. == Ómiri == Satyajit Ray Kalkuttada (házirgi Kalkutta) Sukumar Ray hám Suprabha Ray (née Das Gupta) tuwılǵan. Sukumar Ray Satyajit eki jasında qaytıs bolǵan{{sfn|Robinson| 2004 |p=28}}. Ray atası Upendrakishore Ray Chowdhury hám onıń baspaxanası úyinde ósken. Ol jaslıǵınan baspaxana mashinaları hám procesine qızıǵıp, «Upendrakishore» tárepinen baslap jiberilgen "Sandesh" balalar jurnalınıń óndiris procesine ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen qaradı{{sfn|Robinson| 2004 |p=29}}. Ray [[Kalkutta]]daǵı Balligunge mámleketlik mektebinde oqıdı hám Kalkuttadaǵı Prezidentlik kolledjinde (sol waqıtta [[Kalkutta]] universitetine qaraslı) ekonomika boyınsha bakalavr dárejesin aladı. Ol mektep dáwirinde kinematografiyada bir qatar Gollivud spektakllerin kórgen{{sfn|Robinson| 2004 |p=37}}. [[Charli Chaplin]], Baster Kiton, Garold Lloyd hám Ernst Lubitsch shıǵarmaları hám «Baǵdad urısı» (1924) hám «Tom ájaǵasınıń ılashıǵı» (1927) sıyaqlı filmler onıń sanasında úlken tásir qaldırdı{{sfn|Robinson| 2004 |p=42}}. [[File:Satyajit-Ray-Young.jpg|thumb|Ray, 1940-jıl]] 1940-jılı onıń anası jazıwshı Rabindranat Tagor tiykar salǵan Santiniketan qalasındaǵı Visva-Bxarati universitetinde oqıwdı talap etti. Ray [[Kalkutta]]nı jaqsı kóretuǵın hám Santinikettedegi intellektuallıq turmıstı mensinbeytuǵın bolǵanlıqtan barǵısı kelmedi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=46}}</ref>. Anasınıń kóndiriwshiligi hám Tagordı húrmet etiwi aqırında onı sol jerge súwretlew óneri boyınsha joqarı oqıw orınlarına kiriwge kóndirdi. Santiniketan qalasında Ray Shıǵıs kórkem ónerin qádirley baslaydı. Keyinirek ol hind xudojnikleri Nandalal Boze hám Benode Behari Mukerjiyden kóp nárse úyrengenin tán aldı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|p=70}}</ref>. Keyinirek ol Mukerji haqqında «Ishki kóz» atlı hújjetli film islep shıqtı. Onıń Ajanta, Ellora hám Elefanta úńgir ibadatxanalarına saparı onıń hind kórkem ónerine bolǵan qızıǵıwshılıǵın arttırdı<ref>{{Harvnb|Seton|1971|pp=71–72}}</ref>. Universitette oqıǵan úsh kitabı onıń kino dóretiwshiliginiń qatań studenti bolıwına tásir etti: Pol Rotanıń «The Film Till Now» filmi hám Rudolf Arnxeym hám Raymond Spottisvudtıń teoriyaǵa tiyisli eki kitabı{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. Ray 1942-jılı súwretshi bolıwǵa ilhamlana almaǵanı ushın kórkem óner kursın taslap ketedi{{sfn|Robinson| 2004 |p=54}}. == Ólimi == 1983-jılı "Gare Baire" («Úy hám dúnya») atamasında islep atırıp, Ray júrek xurujın bastan keshiredi, bul onıń ómiriniń qalǵan toǵız jılında ónimdarlıǵın keskin shekleydi. Usı atamadaǵı romannıń sáwleleniwi bolǵan Gare Bayr 1984-jılı Raydıń balası járdeminde pitkerildi hám sol waqıttan baslap operator bolıp isledi. Bul qızǵın milletshiliktiń qáwip-qáterleri haqqında; 1940-jıllarda ol ushın scenariydiń birinshi joybarın jazǵan<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=66–67}}</ref>. Raydıń keselligi sebepli qáweterli ózgerislerge qaramastan, film bir qansha alǵıs aladı; sınshı Vinsent Kanbi filmge maksimal bes juldız reytingin beredi hám úsh bas aktyordıń atqarıwın joqarı bahaladı<ref>{{Cite news |last=Canby |first=Vincent |date=21 June 1985 |title=Film: By Satyajit Ray |language=en-US |work=The New York Times |url=https://www.nytimes.com/1985/06/21/movies/film-by-satyajit-ray.html |access-date=11 November 2020 |issn=0362-4331}}</ref>. Sonday-aq, Ray filmlerinde súwretlengen birinshi posa saxnası da kórsetiledi. 1987-jılı Ray 1990-jılı «Shaxa Proshaxa» (Aǵash shaqaları) filmine rejissyorlıq etiw ushın belgili dárejede tiklendi<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|p=353}}</ref>. Onda hadal ómir súrgen hám úsh ulınıń buzıqlıǵın bilip alǵan ǵarrı súwretlengen. Sońǵı saxnada ákesi tek tórtinshi ulı menen birge jubanısh tapqanı kórsetiledi, ol buzılmaǵan, birak Angliyada oqıp atırǵanda basınan jaraqat alǵanı sebepli ruwxıy kesel bolǵan. Raydıń aqırǵı filmi Agantuk (Begana) keypiyatı jeńil, biraq teması joq; kópten beri joǵalǵan dayı Kalkuttadaǵı jiyenin kóriw ushın kelgende, onıń maqseti haqqında gúman tuwdıradı. Ol civilizaciya haqqındaǵı filmde uzaq múddetli sorawlardı keltirip shıǵaradı<ref>{{Harvnb|Robinson|2003|pp=353–364}}</ref>. Kritik Xel Xinson hayran qaldı hám Agantuk "tolıq jetilisken sheber xudojniktiń barlıq pazıyletlerin" kórsetedi, dep oyladı<ref>{{Cite news |last=Hinson |first=Hal |date=6 October 1995 |title=The Stranger |url=https://www.washingtonpost.com/wp-srv/style/longterm/movies/videos/thestrangernrhinson_c03113.htm |access-date=11 November 2020 |newspaper=[[The Washington Post]]}}</ref>. Ashshı temeki shegetuǵın, biraq ishpeytuǵın Rey jumıstı hámme nárseden de artıq kóretuǵın bolǵan. Ol kúnine 12 saat islep, azanǵı saat ekide uyqıǵa jatatuǵın edi<ref>{{Cite web |last=T.S. |first=Satyan |date=8 June 2002 |title=A FILM-MAKER FILMED |url=https://frontline.thehindu.com/other/article30245124.ece |access-date=10 November 2020 |website=Frontline |language=en}}</ref>. Sonday-aq, antikvariatlar, qoljazbalar, siyrek ushırasatuǵın gramplastinkalar, súwretler hám siyrek ushırasatuǵın kitaplardı jıynawdı jaqsı kóretuǵın, ateist bolǵan<ref>{{cite web |author1=Sumit Mitra |title=In India it is not possible to make a Costa-Gavras type of film: Satyajit Ray |url=https://www.indiatoday.in/magazine/cover-story/story/19830215-in-india-it-is-not-possible-to-make-a-costa-gavras-type-of-film-satyajit-ray-770455-2013-07-26 |website=India Today |access-date=1 April 2023 |date=15 February 1983 |quote=Interviewer: "Do you believe in God?" Ray: "No. I don't believe in religion either. At least not in organised religion. Nor have I felt the necessity for any personal religion."}}</ref>. Ray 1992-jılı júrek asqınıwları sebepli densawlıǵı tómenledi. Emlewxanaǵa jatqarıldı, biraq qaytıp emlenbedi. Óliminen 24 kún aldın Ray videobaylanıs arqalı Odri Xepbern tárepinen Húrmetli Akademiya sıylıǵı menen sıylıqlandı; ol awır awhalda bolǵan, biraq onı qabıllaw ushın shıǵıp sóylegen hám bunı «menin kino dóretiwshilik kareramnıń eń jaqsı jetiskenligi» dep atadı<ref>{{Cite web |title=Acceptance Speeches: Satyajit Ray |url=http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20141020193036/http://aaspeechesdb.oscars.org/link/064-24/ |archive-date=20 October 2014 |access-date=22 April 2013 |publisher=[[Academy of Motion Picture Arts and Sciences]]}}</ref>. Ol 1992-jıl 23-aprelde 70 jasında qaytıs boladı<ref>{{Cite news |date=24 April 1992 |title=Satyajit Ray dead |page=1 |work=[[The Indian Express]] |url=https://news.google.com/newspapers?nid=P9oYG7HA76QC&dat=19920424&printsec=frontpage&hl=en}}</ref>. == Derekler == {{Derekler}} {{Sırtqı siltemeler}} [[Kategoriya:1921-jılı tuwılǵanlar]] [[Kategoriya:1992-jılı qaytıs bolǵanlar]] [[Kategoriya:XX ásir hind kompozitorları]] [[Kategoriya:Satyajit Ray]] rriki1sgoc943cg1s7lo0m2xvfta2ln Paydalanıwshı talqılawı:Bd27h2osb3 3 48144 266705 2026-09-12T19:11:40Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266705 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 19:11, 2026-jıl 12-sentyabr (UTC) mn2xn4anqyvsm6huv5ug0v3rryrijva Úlgi:Potd/2026-09-13 10 48145 266706 2026-09-12T19:38:16Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Breil-Brigels. (actm) 02.jpg» 266706 wikitext text/x-wiki Breil-Brigels. (actm) 02.jpg ndoyi6u8cfkpbwlktf0ipjsh9jjxkp4 Úlgi:Motd/2026-09-13 10 48146 266707 2026-09-12T19:40:55Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Final day of racing for the 2017 J Class World Championships by Don Ramey Logan.webm» 266707 wikitext text/x-wiki Final day of racing for the 2017 J Class World Championships by Don Ramey Logan.webm 0d7tfv0mb78q5vggx78yhfvcv7t1h7x Paydalanıwshı talqılawı:~2026-44902-19 3 48147 266711 2026-09-13T01:12:54Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266711 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 01:12, 2026-jıl 13-sentyabr (UTC) 377nvm560uo91kv3vp2czndb0xevojd Talqılaw:Satyajit Ray 1 48148 266712 2026-09-13T02:13:14Z Bot 3-f 14133 Bot: Qostı {{Talqılaw}} 266712 wikitext text/x-wiki {{Talqılaw}} 1mstbrplpl5zdevl10vqvxamy49mz67 Paydalanıwshı talqılawı:Badass1500 3 48149 266714 2026-09-13T05:13:38Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266714 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 05:13, 2026-jıl 13-sentyabr (UTC) 4pkcmmi0ykbu712o7po9qzebonbuon3 Úlgi:Potd/2026-09-14 10 48150 266715 2026-09-13T08:56:09Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg» 266715 wikitext text/x-wiki Oregon National Historic Trail in Wyoming.jpg 879dqrvtdfyow4upl2lpmztc00sg2ya Úlgi:Motd/2026-09-14 10 48151 266716 2026-09-13T08:59:13Z Frhdkazan 4819 Taza bet jaratıldı: «KARTINI_(2025).webm» 266716 wikitext text/x-wiki KARTINI_(2025).webm 6v8wz8yrotxb5zehcnlg1tg4n3bysg1 Paydalanıwshı talqılawı:Kryuchkov 3 48152 266717 2026-09-13T10:14:33Z Bot 3-f 14133 Xosh keldińiz! 266717 wikitext text/x-wiki == Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz! == {| style="width:100%; background:transparent; font-size:90%" | style="background:#e0f0ff; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topleft:12px; -webkit-border-top-left-radius:12px; border-top-left-radius:12px; width:20%; height:30px" | &nbsp;&nbsp; [[Fayl:Help-browser.svg|18px|link=Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] [[Wikipedia:Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba|Maqala baslawshılar ushın qısqa qollanba]] | style="background:#6495ed; color:white; padding:0.5em 0.5em 0.5em 1em; font-size:130%; border:1px solid silver; -moz-border-radius-topright:12px; -webkit-border-top-right-radius:12px; border-top-right-radius:12px; width:80%" |[[Fayl:Flag of Karakalpakstan.svg|60px|right|link=]] Qaraqalpaqsha Wikipediaǵa xosh keldińiz, [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|<span style="color:white">{{BASEPAGENAME}}</span>]]! |- | style="background:#e0e6ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app ktip.svg|18px|link=Wikipedia:Dáslepki qádemler]] [[Wikipedia:Dáslepki qádemler|Dáslepki qádemler]] | rowspan="7" style="background:#fffff0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomright:12px; -webkit-border-bottom-right-radius:12px; border-bottom-right-radius:12px; padding:0.5em 1em" | Wikipedianıń qaraqalpaq tili bólimi paydalanıwshılarınıń atınan sizge jalınlı sálem jollaymız. Bul joybarda qatnasıw sizge yosh baǵıshlaydı dep úmit etemiz. Birinshi gezekte joybarda qatnasıwdıń tiykarǵı principleri menen tanısıp shıǵıńız: maqalalardı redaktorlawda [[Wikipedia:Bes tirek|batıl bolıńız]] hám bárqulla [[Wikipedia:Konsensus|iygilikli niyetler]] menen háreket etińiz. [[Fayl:Signature button.png|thumb|Usı túymeni basıp qol qoyıw múmkin]]Wikipediada maqalalarda qol qoyıw shárt emes, sebebi maqala avtorı haqqındaǵı maǵlıwmat avtomatikalıq tárizde qáliplesedi hám bettiń redaktorlanıw tariyxında saqlanadı. Biraq siz [[Wikipedia:Forum|forumlаrdа]] yamasa ayırım [[Wikipedia:Talqılaw betleri|betlerdiń talqılawlarında]] pikir bildirgenińizde qolıńızdı qoyıwıńız kerek. Bunıń ushın pikirińiz sońında qatara tórt tilda (<code><nowiki>~~~~</nowiki></code>) belgisin qoyıw yaki redaktorlaw pаnеliniń ásbaplar qatarındaǵı tiyisli túymeni basıw jetkilikli. Bunda atıńızdı (laqabıńızdı) qoldan jazıp otırıwıńız shárt emes. Ózińizdiń [[Paydalanıwshı:{{BASEPAGENAME}}|paydalanıwshı betińizde]] ózińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlardı ornalastırıwıńız múmkin — mısalı, [[Wikipedia:Vavilon|til biliw kónlikpelerińiz]] yamasa qızıǵıwshılıǵıńız sheńberindegi tarawlar. Eger sizde sorawlar payda bolsa, onda sistemanıń [https://www.mediawiki.org/wiki/Help:Contents/kaa/ járdem] betinen paydalanıńız. Nabada ol jerde qanıqtırarlı juwap ala almasańız, sorawıńızdı [[Wikipedia:Forum|joybardıń forum betinde]] yamasa [[Special:MyTalk|jeke talqılaw betińizde]] jazıp qaldırıńız: ol jerge <code><nowiki>{{helpme}}</nowiki></code> úlgisin qollanıp sorawıńızdı qosıńız — basqalar sizge anıq járdem beredi. Nabada siz maqalanı redaktorlawdı qısqa máwlet ishinde juwmaqlay almasańız hám onı sońıraq dawam etpekshi bolsańız, bettiń basına <code><nowiki>{{redaktorlanbaqta}}</nowiki></code> úlgisin qosıp qoyıńız: bul basqa paydalanıwshılarǵa sol betti siz redaktorlap atırǵanlıǵıńız haqqında maǵlıwmat beredi. Isińiz juwmaqlanǵannan soń úlgini alıp taslawdı umıtpańız. Jáne bir márte xosh keldińiz! {{#if:|{{{1}}}}} <div style="border-bottom:1px solid #eee; padding-top:0.17em; padding-bottom:0.5em"></div> <div style="font-size:90%; font-style:italic">Hello and welcome to the Karakalpak Wikipedia! We appreciate your contributions. If your Karakalpak skills are not good enough, that’s not a problem. We have an [[Wikipedia:Elshixana|embassy]] where you can inquire for further information in your native language. We hope you enjoy your time here!</div> |- | style="background:#e5e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal128-kanagram.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı]] [[Wikipedia:Maqalalardıń atalıwı|Maqalalardıń atalıwı]] |- | style="background:#f9e0ff; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:View-refresh.svg|18px|link=Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw]] [[Wikipedia:Maqalalardı redaktorlaw|Maqalalardı redaktorlaw]] |- | style="background:#ffe0f1; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Accessories-text-editor.svg|18px|link=Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar]] [[Wikipedia:Ulıwma qaǵıydalar|Ulıwma qaǵıydalar]] |- | style="background:#ffe0e6; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Crystal Clear app lphoto.png|18px|link=Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] [[Wikipedia:Súwretlerden paydalanıw siyasatı|Súwretlerden paydalanıw siyasatı]] |- | style="background:#ffe5e0; border:1px solid silver; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Green copyright.svg|18px|link=Wikipedia:Avtorlıq huqıqları]] [[Wikipedia:Avtorlıq huqıqları|Avtorlıq huqıqları]] |- | style="background:#ffefe0; border:1px solid silver; -moz-border-radius-bottomleft:12px; -webkit-border-bottom-left-radius:12px; border-bottom-left-radius:12px; height:30px; padding-left:1em" | [[Fayl:Nuvola apps bookcase.svg|18px|link=Wikipedia:Glossariy]] [[Wikipedia:Glossariy|Glossariy]] |} --[[Paydalanıwshı:Bot 3-f|Bot 3-f]] ([[Paydalanıwshı talqılawı:Bot 3-f|talqılaw]]) 10:14, 2026-jıl 13-sentyabr (UTC) n4sskku8i9svd1m29wsujaldym9e3di